Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to torri_opere_090_la.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

Colored diff for /texts/archimedes/xml/torri_opere_090_la.xml between version 1.3 and 1.5

version 1.3, 2003/12/05 02:06:41 version 1.5, 2005/02/14 16:11:00
Line 4 
Line 4 
 <info> <info>
      <author>Torricelli, Evangelista </author>      <author>Torricelli, Evangelista </author>
      <title>Opere</title>      <title>Opere</title>
      <date>1912</date>      <date>1919-1944</date>
      <place>Firenze</place>      <place>Faenza</place>
      <translator></translator>      <translator></translator>
      <lang>la</lang>      <lang>la</lang>
      <cvs_file>torri_opere_090_la.xml</cvs_file>      <cvs_file>torri_opere_090_la.xml</cvs_file>
Line 17 
Line 17 
       <chap>           <chap>    
         <pb/>         <pb/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>OPERE <lb/>DI <lb/>EVANGELISTA TORRICELLI<emph.end type="center"/></foreign></s></p> <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>OPERE <lb/>DI <lb/>EVANGELISTA
 <p type="main"> TORRICELLI <lb/>EDITE IN OCCASIONE DEL III CENTENARIO DELLA NASCITA <lb/>COL
 <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>EDITE IN OCCASIONE DEL III CENTENARIO DELLA NASCITA<emph.end type="center"/></foreign></s></p> CONCORSO DEL COMUNE DI FAENZA <lb/>DA <lb/>GINO LORIA E GIUSEPPE VASSURA <lb/>
 <p type="main"> <emph.end type="center"/></foreign></s></p>
 <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>COL CONCORSO DEL COMUNE DI FAENZA<emph.end type="center"/></foreign></s></p> <p type="main">
 <p type="main"> <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>VOLUME I: GEOMETRIA <lb/>PUBBLICATO
 <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>DA<emph.end type="center"/></foreign></s></p> PER CURA DI GINO LORIA <lb/>
 <p type="main"> <emph.end type="center"/></foreign></s></p>
 <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>GINO LORIA E GIUSEPPE VASSURA<emph.end type="center"/></foreign></s></p> 
 <p type="main"> 
 <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>VOLUME I: GEOMETRIA <lb/>PUBBLICATO PER CURA DI GINO LORIA<emph.end type="center"/></foreign></s></p> 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>PARTE I. <lb/>CON IL RITRATTO DI E. TORRICELLI E 373 FIGURE<emph.end type="center"/></foreign></s></p> <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>PARTE I. <lb/>CON IL RITRATTO DI E. TORRICELLI E 373 FIGURE<emph.end type="center"/></foreign></s></p>
 <figure></figure> <figure></figure>
Line 91 
Line 88 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>I. &mdash; <emph type="italics"/>Ad uno svolto della storia.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p> <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>I. &mdash; <emph type="italics"/>Ad uno svolto della storia.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Quantunque non siasi ancora stabilito perfetto accordo <lb/>fra i competenti intorno all'anno in cui, nella storia civile <lb/>e politica, debbasi collocare l'inizio dell'&egrave;ra moderna, pure <lb/>l'evo medio si suole da tutti gli storici chiudere nell'ul&shy;<lb/>timo decennio del secolo XV o nel secondo del successivo. <lb/>L'analoga questione relativa alla storia delle matematiche, <lb/>per quanto ci consta, non venne sinora posta, almeno in <lb/>modo esplicito. Ma, ove lo fosse stata, non sarebbe certa&shy;<lb/>mente stato malagevole l'accordarsi nello scegliere la data <lb/>1650 come inizio dell'ultima delle grandi divisioni della <lb/>storia delle scienze esatte; ch&egrave; allora appunto i germi fe&shy;<lb/>condi deposti da DESCARTES e FERMAT cominciarono a <lb/>produrre l'aritmetizzazione della geometria, cio&egrave; il grande <lb/>fenomeno che serv&igrave; ad imprimerle una fisonomia del tutto <lb/>nuova ed era destinato a rinnovare tutta la scienza del&shy;<lb/>l'estensione figurata; inoltre, allora si trovavano in istato <lb/>d'imminente fioritura le idee ed i metodi chiamati ad as&shy;<lb/>sicurare sistematica unit&agrave; alle indagini relative alla misura <lb/>della superficie e dei solidi a contorni arbitrari; allora <lb/>finalmente avevano intrapresa la loro gloriosa corsa nel <lb/>mondo i principi fondamentali posti alla dottrina dei moti <lb/>e delle forze dall'immortale autore dei <emph type="italics"/>Discorsi e dimo&shy;<lb/>strazioni matematiche intorno a due nuove scienze.<emph.end type="italics"/></foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Quantunque non siasi ancora stabilito perfetto accordo <lb/>fra i competenti intorno all'anno in cui, nella storia civile <lb/>e politica, debbasi collocare l'inizio dell'&egrave;ra moderna, pure <lb/>l'evo medio si suole da tutti gli storici chiudere nell'ul&shy;<lb/>timo decennio del secolo XV o nel secondo del successivo. </foreign></s><s><foreign lang="it"><lb/>L'analoga questione relativa alla storia delle matematiche, <lb/>per quanto ci consta, non venne sinora posta, almeno in <lb/>modo esplicito. </foreign></s><s><foreign lang="it">Ma, ove lo fosse stata, non sarebbe certa&shy;<lb/>mente stato malagevole l'accordarsi nello scegliere la data <lb/>1650 come inizio dell'ultima delle grandi divisioni della <lb/>storia delle scienze esatte; ch&egrave; allora appunto i germi fe&shy;<lb/>condi deposti da DESCARTES e FERMAT cominciarono a <lb/>produrre l'aritmetizzazione della geometria, cio&egrave; il grande <lb/>fenomeno che serv&igrave; ad imprimerle una fisonomia del tutto <lb/>nuova ed era destinato a rinnovare tutta la scienza del&shy;<lb/>l'estensione figurata; inoltre, allora si trovavano in istato <lb/>d'imminente fioritura le idee ed i metodi chiamati ad as&shy;<lb/>sicurare sistematica unit&agrave; alle indagini relative alla misura <lb/>della superficie e dei solidi a contorni arbitrari; allora <lb/>finalmente avevano intrapresa la loro gloriosa corsa nel <lb/>mondo i principi fondamentali posti alla dottrina dei moti <lb/>e delle forze dall'immortale autore dei <emph type="italics"/>Discorsi e dimo&shy;<lb/>strazioni matematiche intorno a due nuove scienze.<emph.end type="italics"/></foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ora la matematica della rinascenza &mdash; al pari di lam&shy;<lb/>pada che, nell'istante in cui sta per spegnersi, diffonde  
 <pb pagenum="IV"/>all'intorno uno sprazzo di fulgidissima luce &mdash; presenta in <lb/>Italia un epilogo oltre ogni dire brillante in un perso&shy;<lb/>naggio di primo ordine, degno continuatore delle tradizioni <lb/>scientifiche che, nella patria nostra, sia pure con lunghe <lb/>deplorevoli lacune, si perpetuarono durante l'enorme pe&shy;<lb/>riodo storico che corre da ARCHIMEDE a GALILEO: &egrave; EVAN&shy;<lb/>GELISTA TORRICELLI, la cui altissima rinomanza presso i <lb/>contemporanei &egrave; attestata dall'anagramma </s></p> <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Ora la matematica della rinascenza &mdash; al pari di lam&shy;<lb/>pada che, nell'istante in cui sta per spegnersi, diffonde
  <pb pagenum="IV"/>all'intorno uno sprazzo di fulgidissima luce &mdash; presenta in <lb/>Italia un epilogo oltre ogni dire brillante in un perso&shy;<lb/>naggio di primo ordine, degno continuatore delle tradizioni <lb/>scientifiche che, nella patria nostra, sia pure con lunghe <lb/>deplorevoli lacune, si perpetuarono durante l'enorme pe&shy;<lb/>riodo storico che corre da ARCHIMEDE a GALILEO: &egrave; EVAN&shy;<lb/>GELISTA TORRICELLI, la cui altissima rinomanza presso i <lb/>contemporanei &egrave; attestata dall'anagramma </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it"><emph type="center"/><emph type="italics"/>En virescit Galileus alter<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/>che un suo anonimo ammiratore compose con le lettere che <lb/>ne formano il nome . </foreign></s></p> <s><foreign lang="it"><emph type="center"/><emph type="italics"/>En virescit Galileus alter<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/>che un suo anonimo ammiratore compose con le lettere che <lb/>ne formano il nome . </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>II. &mdash; <emph type="italics"/>Alunnato e noviziato di E. Torricelli.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p> <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>II. &mdash; <emph type="italics"/>Alunnato e noviziato di E. Torricelli.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Colui a cui la sorte affid&ograve; il nobile c&ograve;mpito di conso&shy;<lb/>lare gli ultimi giorni della travagliata esistenza di GALILEO <lb/>GALILEI, vide la luce il 15 ottobre 1608; sebbene nessun <lb/>documento lo dichiari esplicitamente, pure &egrave; pressoch&egrave; <lb/>certo che egli nacque in Faenza , perch&egrave; suo padre GA&shy;<lb/>SPARE, apparteneva ad una famiglia, di modeste condizioni  
 <pb pagenum="V"/>di fortuna , la quale, a partire dalla met&agrave; del secolo XV <lb/>ebbe costante dimora in quella citt&agrave; ed ivi si spense sullo <lb/>scorcio del secolo XVII. </s></p> <!-- italian start -->
 <p type="main"> <s><foreign lang="it">Colui a cui la sorte affid&ograve; il nobile c&ograve;mpito di conso&shy;<lb/>lare gli ultimi giorni della travagliata esistenza di GALILEO <lb/>GALILEI, vide la luce il 15 ottobre 1608; sebbene nessun <lb/>documento lo dichiari esplicitamente, pure &egrave; pressoch&egrave; <lb/>certo che egli nacque in Faenza , perch&egrave; suo padre GA&shy;<lb/>SPARE, apparteneva ad una famiglia, di modeste condizioni
 <s><foreign lang="it">I suoi studi in umanit&agrave; furono compiuti sotto la guida <lb/>amorosa e sapiente di uno zio paterno, ALESSANDRO (che <lb/>assunse il nome di JACOPO quando entr&ograve; nell'ordine ca&shy;<lb/>maldolese e che mor&igrave; quasi novantenne priore del mona&shy;<lb/>stero di S. Giovanni della citt&agrave; nat&igrave;a ); invece nelle <lb/>scienze, in particolare nelle matematiche, fu istruito dai <lb/>Padri Gesuiti. Ed in tali discipline diede prove lampanti <lb/>di tali spiccate attitudini che il suo ottimo zio persuase <lb/>la famiglia ad inviarlo a Roma allo scopo di perfezionarlo <lb/>sotto la direzione oculata di uno dei luminari del tempo, <lb/>BENEDETTO CASTELLI, il celebre discepolo di GALILEO che, <lb/>a partire dal marzo 1626, era lustro e decoro della Corte di <lb/>papa URBANO VIII. Ci&ograve; accadeva verso la met&agrave; dell'anno <lb/>1627. Subendo la benefica influenza di tanto istitutore, il <lb/>TORRICELLI fece progressi talmente rapidi e sorprendenti <lb/>che ben presto pot&egrave; affermarsi pensatore originale con la <lb/>memoria, oggi notissima, <emph type="italics"/>Sul moto dei corpi naturalmente <lb/>discendenti<emph.end type="italics"/> , la quale d'un tratto lo colloc&ograve; senza con&shy;<lb/>trasto in prima linea fra gli alunni del celebre matema&shy;<lb/>tico . </foreign></s></p> <pb pagenum="V"/>di fortuna , la quale, a partire dalla met&agrave; del secolo XV <lb/>ebbe costante dimora in quella citt&agrave; ed ivi si spense sullo <lb/>scorcio del secolo XVII. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
  <p type="main">
  <s><foreign lang="it">I suoi studi in umanit&agrave; furono compiuti sotto la guida <lb/>amorosa e sapiente di uno zio paterno, ALESSANDRO (che <lb/>assunse il nome di JACOPO quando entr&ograve; nell'ordine ca&shy;<lb/>maldolese e che mor&igrave; quasi novantenne priore del mona&shy;<lb/>stero di S. Giovanni della citt&agrave; nat&igrave;a ); invece nelle <lb/>scienze, in particolare nelle matematiche, fu istruito dai <lb/>Padri Gesuiti. </foreign></s><s><foreign lang="it">Ed in tali discipline diede prove lampanti <lb/>di tali spiccate attitudini che il suo ottimo zio persuase <lb/>la famiglia ad inviarlo a Roma allo scopo di perfezionarlo <lb/>sotto la direzione oculata di uno dei luminari del tempo, <lb/>BENEDETTO CASTELLI, il celebre discepolo di GALILEO che, <lb/>a partire dal marzo 1626, era lustro e decoro della Corte di <lb/>papa URBANO VIII. Ci&ograve; accadeva verso la met&agrave; dell'anno <lb/>1627. Subendo la benefica influenza di tanto istitutore, il <lb/>TORRICELLI fece progressi talmente rapidi e sorprendenti <lb/>che ben presto pot&egrave; affermarsi pensatore originale con la <lb/>memoria, oggi notissima, <emph type="italics"/>Sul moto dei corpi naturalmente <lb/>discendenti<emph.end type="italics"/> , la quale d'un tratto lo colloc&ograve; senza con&shy;<lb/>trasto in prima linea fra gli alunni del celebre matema&shy;<lb/>tico . </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Nelle mani di P. BENEDETTO CASTELLI questa me&shy;<lb/>moria serv&igrave; come mezzo per assicurare al diletto alunno <lb/>una situazione economica e sociale onorevole, lucrosa,  
 <pb pagenum="VI"/>stabile . Narra infatti VINCENZO VIVIANI per il tramite <lb/>di LODOVICO SERENAI quanto segue : </s></p> <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Nelle mani di P. BENEDETTO CASTELLI questa me&shy;<lb/>moria serv&igrave; come mezzo per assicurare al diletto alunno <lb/>una situazione economica e sociale onorevole, lucrosa,
  <pb pagenum="VI"/>stabile . Narra infatti VINCENZO VIVIANI per il tramite <lb/>di LODOVICO SERENAI quanto segue : </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">&ldquo; Questo Padre (cio&egrave; il CASTELLI) nell'aprile del 1641 <lb/>venendo di Roma per Pisa a Firenze per passare a Ve&shy;<lb/>nezia al suo Capitolo generale, port&ograve; con s&egrave; manoscritto <lb/>il trattatello del Moto composto allora dal Torricelli sui <lb/>principi del medesimo Galileo, al quem il predetto Abate <lb/>fece sentire il contenuto e la diversit&agrave; di maniera che in <lb/>varie cose aveva quegli tenuta per ampliare quella nuova <lb/>scienza meravigliosa del Galileo, di cui commiserando il <lb/>predetto Abate la cecit&agrave; e scorgendo insieme il pericolo <lb/>in che, per la di lui grave et&agrave; travagliata ancora da tante <lb/>indisposizioni, si stava di perdere per la di lui morte, il <lb/>residuo delle sue speculazioni non pubblicate che aveva <lb/>in s&egrave; e che gli rimanevano ancora da porre sulla carta, <lb/>glielo propose in ajuto; e il Galileo che dall'opera sopra <lb/>detta e dalle relazioni che di quella date gli aveva il Pa&shy;<lb/>dre, gi&agrave; ne aveva formato gran concetto, volontierissimo <lb/>lo accett&ograve; per ajuto e per compagno e rest&ograve; col Padre <lb/>Castelli che al suo ritorno a Roma poteva trattar d'in&shy;<lb/>viarglielo, come segu&igrave;. </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">&ldquo; Questo Padre (cio&egrave; il CASTELLI) nell'aprile del 1641 <lb/>venendo di Roma per Pisa a Firenze per passare a Ve&shy;<lb/>nezia al suo Capitolo generale, port&ograve; con s&egrave; manoscritto <lb/>il trattatello del Moto composto allora dal Torricelli sui <lb/>principi del medesimo Galileo, al quem il predetto Abate <lb/>fece sentire il contenuto e la diversit&agrave; di maniera che in <lb/>varie cose aveva quegli tenuta per ampliare quella nuova <lb/>scienza meravigliosa del Galileo, di cui commiserando il <lb/>predetto Abate la cecit&agrave; e scorgendo insieme il pericolo <lb/>in che, per la di lui grave et&agrave; travagliata ancora da tante <lb/>indisposizioni, si stava di perdere per la di lui morte, il <lb/>residuo delle sue speculazioni non pubblicate che aveva <lb/>in s&egrave; e che gli rimanevano ancora da porre sulla carta, <lb/>glielo propose in ajuto; e il Galileo che dall'opera sopra <lb/>detta e dalle relazioni che di quella date gli aveva il Pa&shy;<lb/>dre, gi&agrave; ne aveva formato gran concetto, volontierissimo <lb/>lo accett&ograve; per ajuto e per compagno e rest&ograve; col Padre <lb/>Castelli che al suo ritorno a Roma poteva trattar d'in&shy;<lb/>viarglielo, come segu&igrave;. </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>&ldquo; Giunse dunque il Torricelli alla Villa d'Arcetri (dove <lb/>abitava Galileo) verso la fine del settembre del medesimo <lb/>anno  ed immantinente incominci&ograve; Galileo a comuni&shy;<lb/>cargli nei discorsi che quegli teneva tutto giorno, ci&ograve; che <lb/>gli rimaneva delle proprie fatiche e meditazioni, le quali <lb/>aveva stabilite di includere e distribuire in due giornate in  
 <pb pagenum="VII"/>dialogo da aggiungersi alle altre quattro dell'opera pochi <lb/>anni prima stampata sopra le sue due nuove scienze della <lb/>Meccanica e del Moto locale e la prima di quelle due con&shy;<lb/>tener doveva l'esplicazione d'alcune delle cose gi&agrave; dette <lb/>nelle prime quattro, e la soluzione di vari problemi natu&shy;<lb/>rali suoi e d'Aristotile, esaminati e purgati da alcune fal&shy;<lb/>lacie prese dal Filosofo e particolarmente nel Trattato <lb/>&ldquo; de incessu animalium &rdquo;. La seconda doveva comprendere <lb/>il racconto di varie esperienze antiche del Galileo da lui <lb/>fatte per l'investigazione della forza infinita della percossa <lb/>di cui stimava il medesimo Galileo di avere dopo lunghe <lb/>vigilie ed applicazioni arrivati i veri principi e fondamenti <lb/>da poter sopra di essi fabbricare una terza nuova scienza <lb/>e con progresso geometrico dimostrare propriet&agrave; stupende <lb/>e fuori della comune immaginazione. Ma iniqua sorte invi&shy;<lb/>diando agli uomini cos&igrave; grandi acquisti nelle scienze, volle <lb/>che (appena dato principio il Torricelli a distendere la <lb/>quinta giornata) in capo a poco pi&ugrave; di tre mesi dopo la <lb/>congiunzione in terra di quei due grandi luminari, si estin&shy;<lb/>guesse il Maggiore conceduto alle vite umane da Dio, <lb/>sommo Sole, per dimostrar loro nei Cieli e nella Natura <lb/>novit&agrave; ammirande e verit&agrave; peregrine state occulte a tutta <lb/>l'Antichit&agrave; &rdquo;. </s></p> <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">&ldquo; Giunse dunque il Torricelli alla Villa d'Arcetri (dove <lb/>abitava Galileo) verso la fine del settembre del medesimo <lb/>anno  ed immantinente incominci&ograve; Galileo a comuni&shy;<lb/>cargli nei discorsi che quegli teneva tutto giorno, ci&ograve; che <lb/>gli rimaneva delle proprie fatiche e meditazioni, le quali <lb/>aveva stabilite di includere e distribuire in due giornate in
  <pb pagenum="VII"/>dialogo da aggiungersi alle altre quattro dell'opera pochi <lb/>anni prima stampata sopra le sue due nuove scienze della <lb/>Meccanica e del Moto locale e la prima di quelle due con&shy;<lb/>tener doveva l'esplicazione d'alcune delle cose gi&agrave; dette <lb/>nelle prime quattro, e la soluzione di vari problemi natu&shy;<lb/>rali suoi e d'Aristotile, esaminati e purgati da alcune fal&shy;<lb/>lacie prese dal Filosofo e particolarmente nel Trattato <lb/>&ldquo; de incessu animalium &rdquo;. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">La seconda doveva comprendere <lb/>il racconto di varie esperienze antiche del Galileo da lui <lb/>fatte per l'investigazione della forza infinita della percossa <lb/>di cui stimava il medesimo Galileo di avere dopo lunghe <lb/>vigilie ed applicazioni arrivati i veri principi e fondamenti <lb/>da poter sopra di essi fabbricare una terza nuova scienza <lb/>e con progresso geometrico dimostrare propriet&agrave; stupende <lb/>e fuori della comune immaginazione. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Ma iniqua sorte invi&shy;<lb/>diando agli uomini cos&igrave; grandi acquisti nelle scienze, volle <lb/>che (appena dato principio il Torricelli a distendere la <lb/>quinta giornata) in capo a poco pi&ugrave; di tre mesi dopo la <lb/>congiunzione in terra di quei due grandi luminari, si estin&shy;<lb/>guesse il Maggiore conceduto alle vite umane da Dio, <lb/>sommo Sole, per dimostrar loro nei Cieli e nella Natura <lb/>novit&agrave; ammirande e verit&agrave; peregrine state occulte a tutta <lb/>l'Antichit&agrave; &rdquo;. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>III. &mdash; <emph type="italics"/>Il periodo fiorentino.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p> <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>III. &mdash; <emph type="italics"/>Il periodo fiorentino.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Come &egrave; notorio la morte di GALILEO segu&igrave; il 6 gen&shy;<lb/>naio 1641. </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Come &egrave; notorio la morte di GALILEO segu&igrave; il 6 gen&shy;<lb/>naio 1641. </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> &ldquo; Per s&igrave; funesto accidente non cos&igrave; presto aspetta&shy;<lb/>tosi dal Torricelli rimaneva qua egli come smarrito; ma <lb/>la gloriosa memoria del Ser. Gran Duca Ferdinando II sti&shy;<lb/>molata dalla sua nativa inclinazione a promuovere e pro&shy;<lb/>teggere le buone lettere e le matematiche in particolare, <lb/>prese subito a risarcire in parte cos&igrave; gran perdita di simil  
 <pb pagenum="VIII"/>soggetto statogli rappresentato dal Sen. Andrea Arrighetti <lb/>a relazione del medesimo Galileo di altissima aspettazione. <lb/>E mentre questi preparavasi a licenziarsi per tornarsene <lb/>a Roma fu fatto aspettare d'ordine del G. Duca che allora <lb/>trovavasi a Pisa e dichiarato successore ad un Galileo cio&egrave; <lb/>matematico di S. A. e per lui fu rinnovata l'antica ma per <lb/>lungo tempo dimessa lettura di matematiche in questo <lb/>Studio &rdquo; . </s></p> <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it"> &ldquo; Per s&igrave; funesto accidente non cos&igrave; presto aspetta&shy;<lb/>tosi dal Torricelli rimaneva qua egli come smarrito; ma <lb/>la gloriosa memoria del Ser. Gran Duca Ferdinando II sti&shy;<lb/>molata dalla sua nativa inclinazione a promuovere e pro&shy;<lb/>teggere le buone lettere e le matematiche in particolare, <lb/>prese subito a risarcire in parte cos&igrave; gran perdita di simil
  <pb pagenum="VIII"/>soggetto statogli rappresentato dal Sen. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Andrea Arrighetti <lb/>a relazione del medesimo Galileo di altissima aspettazione. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it"><lb/>E mentre questi preparavasi a licenziarsi per tornarsene <lb/>a Roma fu fatto aspettare d'ordine del G. Duca che allora <lb/>trovavasi a Pisa e dichiarato successore ad un Galileo cio&egrave; <lb/>matematico di S. A. e per lui fu rinnovata l'antica ma per <lb/>lungo tempo dimessa lettura di matematiche in questo <lb/>Studio &rdquo; . </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">In conseguenza di questa provvida ed illuminata deli&shy;<lb/>berazione il Nostro, sorpassati di poco i trentadue anni, <lb/>vedeva assicurata a s&egrave; stessa una posizione pienamente <lb/>soddisfacente, perch&egrave;, in qualit&agrave; di matematico dello studio <lb/>fiorentino, gli era assegnato lo stipendio annuo di scudi 200, <lb/>ed inoltre il governo toscano gli concesse gratuito alloggio <lb/>in un quartiere dell'antico palazzo dei Medici che divenne <lb/>poi palazzo Riccardi  (oggi sede della prefettura); pi&ugrave; <lb/>tardi, e precisamente in data 2 gennaio 1644, gli fu con&shy;<lb/>ferita anche l'ufficio di lettore di fortificazioni militari <lb/>nella fiorentina Accademia del Disegno con l'annuo emo&shy;<lb/>lumento di scudi 40 . </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">In conseguenza di questa provvida ed illuminata deli&shy;<lb/>berazione il Nostro, sorpassati di poco i trentadue anni, <lb/>vedeva assicurata a s&egrave; stessa una posizione pienamente <lb/>soddisfacente, perch&egrave;, in qualit&agrave; di matematico dello studio <lb/>fiorentino, gli era assegnato lo stipendio annuo di scudi 200, <lb/>ed inoltre il governo toscano gli concesse gratuito alloggio <lb/>in un quartiere dell'antico palazzo dei Medici che divenne <lb/>poi palazzo Riccardi  (oggi sede della prefettura); pi&ugrave; <lb/>tardi, e precisamente in data 2 gennaio 1644, gli fu con&shy;<lb/>ferita anche l'ufficio di lettore di fortificazioni militari <lb/>nella fiorentina Accademia del Disegno con l'annuo emo&shy;<lb/>lumento di scudi 40 . </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Non pago di avere liberato il grande faentino da ogni <lb/>sorta di preoccupazioni materiali, il Granduca di Toscana lo <lb/>colm&ograve; di altri benefici, il primo e forse pi&ugrave; importante dei <lb/>quali (almeno dal punto di vista dei supremi interessi della <lb/>scienza), &egrave; quello di avere spontaneamente assunta tutte le <lb/>spese per la stampa e le figure dell'unica opera geometrica <lb/>che a lui fu concesso di presentare al pubblico , quel- 
 <pb pagenum="IX"/>l'opera che ebbe virt&ugrave; di estendere ai lontani l'altissima <lb/>stima che il Torricelli si era acquistata da parte delle per&shy;<lb/>sone che ebbe la fortuna di avvicinarlo. </s></p> <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Non pago di avere liberato il grande faentino da ogni <lb/>sorta di preoccupazioni materiali, il Granduca di Toscana lo <lb/>colm&ograve; di altri benefici, il primo e forse pi&ugrave; importante dei <lb/>quali (almeno dal punto di vista dei supremi interessi della <lb/>scienza), &egrave; quello di avere spontaneamente assunta tutte le <lb/>spese per la stampa e le figure dell'unica opera geometrica <lb/>che a lui fu concesso di presentare al pubblico , quel-
  <pb pagenum="IX"/>l'opera che ebbe virt&ugrave; di estendere ai lontani l'altissima <lb/>stima che il Torricelli si era acquistata da parte delle per&shy;<lb/>sone che ebbe la fortuna di avvicinarlo. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Col suo trasferimento a Firenze comincia per il TOR&shy;<lb/>RICELLI il periodo pi&ugrave; felice della sua esistenza, quello in <lb/>cui pot&egrave; consacrarsi serenamente e con maggiore intensit&agrave; <lb/>alla ricerca scientifica ed in cui si affollarono pi&ugrave; nume&shy;<lb/>rose alla sua mente le idee originali . Libero da qual- 
 <pb pagenum="X"/>siasi preoccupazione materiale, essendo bello della persona, <lb/>gentile di maniera ed amante dell'onesto conversare, non <lb/>tard&ograve; a stringere rapporti di amicizia con le personalit&agrave; <lb/>pi&ugrave; spiccate viventi allora in Firenze (basti ricordare il <lb/>celebre pittore SALVATORE ROSA  ed il dotto ellenista <lb/>CARLO DATI); anzi dai regolari convegni che egli tenne <lb/>con questi valentuomini trasse origine l'Accademia dei <lb/>&ldquo; Percossi &rdquo;, in seno alla quale forse egli fece conoscere <lb/>le <emph type="italics"/>Commedie<emph.end type="italics"/> che vuolsi scrivesse  ed ove recit&ograve;, con <lb/>plauso generale, quell'<emph type="italics"/>Encomio del secol d'oro<emph.end type="italics"/> destinato a <lb/>prendere posto pi&ugrave; tardi nella collezione delle sue <emph type="italics"/>Lezioni <lb/>accademiche<emph.end type="italics"/> . D'altronde l'Accademia della Crusca, onde <lb/>rendere solenne omaggio alla sua perizia nel maneggio <lb/>della patria lingua, volle annoverarlo fra i propri membri <lb/>ed egli, entrando a far parte di quel celebre sodalizio, ri&shy;<lb/>volse ai nuovi colleghi un ringraziamento che venne pure <lb/>accolto nella medesima raccolta . </s></p> <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Col suo trasferimento a Firenze comincia per il TOR&shy;<lb/>RICELLI il periodo pi&ugrave; felice della sua esistenza, quello in <lb/>cui pot&egrave; consacrarsi serenamente e con maggiore intensit&agrave; <lb/>alla ricerca scientifica ed in cui si affollarono pi&ugrave; nume&shy;<lb/>rose alla sua mente le idee originali . Libero da qual-
  <pb pagenum="X"/>siasi preoccupazione materiale, essendo bello della persona, <lb/>gentile di maniera ed amante dell'onesto conversare, non <lb/>tard&ograve; a stringere rapporti di amicizia con le personalit&agrave; <lb/>pi&ugrave; spiccate viventi allora in Firenze (basti ricordare il <lb/>celebre pittore SALVATORE ROSA  ed il dotto ellenista <lb/>CARLO DATI); anzi dai regolari convegni che egli tenne <lb/>con questi valentuomini trasse origine l'Accademia dei <lb/>&ldquo; Percossi &rdquo;, in seno alla quale forse egli fece conoscere <lb/>le <emph type="italics"/>Commedie<emph.end type="italics"/> che vuolsi scrivesse  ed ove recit&ograve;, con <lb/>plauso generale, quell'<emph type="italics"/>Encomio del secol d'oro<emph.end type="italics"/> destinato a <lb/>prendere posto pi&ugrave; tardi nella collezione delle sue <emph type="italics"/>Lezioni <lb/>accademiche<emph.end type="italics"/> . D'altronde l'Accademia della Crusca, onde <lb/>rendere solenne omaggio alla sua perizia nel maneggio <lb/>della patria lingua, volle annoverarlo fra i propri membri <lb/>ed egli, entrando a far parte di quel celebre sodalizio, ri&shy;<lb/>volse ai nuovi colleghi un ringraziamento che venne pure <lb/>accolto nella medesima raccolta . </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
 <pb pagenum="XI"/> <pb pagenum="XI"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Le pi&ugrave; fruttifere indagini da lui condotte a termine nel <lb/>regno delle scienze matematiche e fisiche durante il pro&shy;<lb/>prio soggiorno alla Corte di Toscana diedero alcuni risul&shy;<lb/>tati a cui fu ben presto concesso un posto eminente nei <lb/>fasti della scienza; fra questi meritano uno speciale ri&shy;<lb/>cordo i seguenti: </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Le pi&ugrave; fruttifere indagini da lui condotte a termine nel <lb/>regno delle scienze matematiche e fisiche durante il pro&shy;<lb/>prio soggiorno alla Corte di Toscana diedero alcuni risul&shy;<lb/>tati a cui fu ben presto concesso un posto eminente nei <lb/>fasti della scienza; fra questi meritano uno speciale ri&shy;<lb/>cordo i seguenti: </foreign></s></p>
Line 138 
Line 179 
 <s><foreign lang="it">3. I procedimenti da lui ideati ed applicati  per <lb/>costruire certi speciali microscopi e per ripulire le lenti <lb/>destinate ai telescopi . </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">3. I procedimenti da lui ideati ed applicati  per <lb/>costruire certi speciali microscopi e per ripulire le lenti <lb/>destinate ai telescopi . </foreign></s></p>
 <pb pagenum="XII"/> <pb pagenum="XII"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Esse valsero a diffondere rapidamente la rinomanza del <lb/>Torricelli, non soltanto al di l&agrave; delle mura di Firenze, ma <lb/>eziandio oltre i confini d'Italia. In pari tempo per&ograve; fecero <lb/>pullulare detrattori invidiosi che vollero, alcuni diminuire <lb/>il valore dei suoi ritrovati, altri contestargli i diritti di prio&shy;<lb/>rit&agrave; che egli con piena ragione accampava sopra di essi. <lb/>Da tale ingiustificata ostilit&agrave; egli fu spinto a scrivere quel <lb/><emph type="italics"/>Racconto d'alcuni problemi ecc.<emph.end type="italics"/> che oggi rappresenta, dal <lb/>punto di vista umano, una delle pi&ugrave; interessanti pagine, <lb/>delle sue <emph type="italics"/>Opere<emph.end type="italics"/> ; da ci&ograve; pi&ugrave; tardi un suo amico, CARLO <lb/>DATI, consigliato e spalleggiato dal fedelissimo esecutore <lb/>testamentario LODOVICO SERENAI, fu indotto a pubblicare <lb/>nel 1663, sotto forma di lettera pseudonima, tutti i docu&shy;<lb/>menti atti ad illustrare e completamente chiarire alcune <lb/>controversie originate da invenzioni del Nostro e che sono <lb/>fra le pi&ugrave; celebri che siano registrate nella storia delle <lb/>scienze positive . </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Esse valsero a diffondere rapidamente la rinomanza del <lb/>Torricelli, non soltanto al di l&agrave; delle mura di Firenze, ma <lb/>eziandio oltre i confini d'Italia. </foreign></s><s><foreign lang="it">In pari tempo per&ograve; fecero <lb/>pullulare detrattori invidiosi che vollero, alcuni diminuire <lb/>il valore dei suoi ritrovati, altri contestargli i diritti di prio&shy;<lb/>rit&agrave; che egli con piena ragione accampava sopra di essi. </foreign></s><s><foreign lang="it"><lb/>Da tale ingiustificata ostilit&agrave; egli fu spinto a scrivere quel <lb/><emph type="italics"/>Racconto d'alcuni problemi ecc.<emph.end type="italics"/> che oggi rappresenta, dal <lb/>punto di vista umano, una delle pi&ugrave; interessanti pagine, <lb/>delle sue <emph type="italics"/>Opere<emph.end type="italics"/> ; da ci&ograve; pi&ugrave; tardi un suo amico, CARLO <lb/>DATI, consigliato e spalleggiato dal fedelissimo esecutore <lb/>testamentario LODOVICO SERENAI, fu indotto a pubblicare <lb/>nel 1663, sotto forma di lettera pseudonima, tutti i docu&shy;<lb/>menti atti ad illustrare e completamente chiarire alcune <lb/>controversie originate da invenzioni del Nostro e che sono <lb/>fra le pi&ugrave; celebri che siano registrate nella storia delle <lb/>scienze positive . </foreign></s></p>
 <pb pagenum="XIII"/> <pb pagenum="XIII"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>IV. &mdash; <emph type="italics"/>La morte.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p> <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>IV. &mdash; <emph type="italics"/>La morte.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Ebbero tali incresciose discussioni il potere di minare <lb/>la fibra robusta del TORRICELLI e di avvicinare la fine <lb/>di un'esistenza che sembrava rigogliosa? Il corpo umano <lb/>&egrave; un organismo talmente complicato e misterioso, i rap&shy;<lb/>porti fra il fisico ed il morale sono tuttora avvolti in cos&igrave; <lb/>fitta oscurit&agrave;, che qualunque risposta a questa inquietante <lb/>domanda dovrebbe giudicarsi imprudente ed infondata; <lb/>onde noi, dopo di avere richiamata l'attenzione dei lettori <lb/>sopra le frequenti infermit&agrave; sofferte dal TORRICELLI anche <lb/>prima che gli invidiosi cominciassero a latrargli alle cal&shy;<lb/>cagna , ci limiteremo a riferire i fenomeni che contras&shy;<lb/>segnarono la sua ultima malattia, quali vengono descritti <lb/>da un testimonio oculare, meritevole di fede assoluta e <lb/>completa. </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Ebbero tali incresciose discussioni il potere di minare <lb/>la fibra robusta del TORRICELLI e di avvicinare la fine <lb/>di un'esistenza che sembrava rigogliosa? </foreign></s><s><foreign lang="it">Il corpo umano <lb/>&egrave; un organismo talmente complicato e misterioso, i rap&shy;<lb/>porti fra il fisico ed il morale sono tuttora avvolti in cos&igrave; <lb/>fitta oscurit&agrave;, che qualunque risposta a questa inquietante <lb/>domanda dovrebbe giudicarsi imprudente ed infondata; <lb/>onde noi, dopo di avere richiamata l'attenzione dei lettori <lb/>sopra le frequenti infermit&agrave; sofferte dal TORRICELLI anche <lb/>prima che gli invidiosi cominciassero a latrargli alle cal&shy;<lb/>cagna , ci limiteremo a riferire i fenomeni che contras&shy;<lb/>segnarono la sua ultima malattia, quali vengono descritti <lb/>da un testimonio oculare, meritevole di fede assoluta e <lb/>completa. </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">In data 14 ottobre 1647 scriveva LODOVICO SERENAI a <lb/>FRANCESCO fratello di EVANGELISTA TORRICELLI : </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">In data 14 ottobre 1647 scriveva LODOVICO SERENAI a <lb/>FRANCESCO fratello di EVANGELISTA TORRICELLI : </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>&ldquo; Si trova in letto malato il sig. Vangelista fratello di <lb/>V. S. con febbre che per otto giorni non &egrave; stata stimata <lb/>di gran pericolo, ma hiersera aggrav&ograve;, e dopo essersi que&shy;<lb/>sta mattina confessato con grandissimo sentimento e haver <lb/>fatto testamento, e discorso di tutte le cose sue con gran&shy;<lb/>dissimo senno sino alle 21 ore incirca, ha poi sull'accen&shy;<lb/>sione della febbre dato in delirio, e delir&ograve; furioso a segno <lb/>che non si pu&ograve; ajutare con medicamenti senza gran diffi&shy;<lb/>cult&agrave;, e si teme d'incontrarla ancora nel cibarlo. Con la <lb/>commodit&agrave; del primo riposo che conceda il delirio sar&agrave; <lb/>pronto il Parocc.<emph type="sup"/>no<emph.end type="sup"/> col Santissimo Viatico, e non si man&shy;<lb/>cher&agrave; di vigilanza per ogni rimedio spirituale; siccome  
 <pb pagenum="XIV"/>attorno al corpo s'&egrave; fatto, e si far&agrave; tutto il possibile: e <lb/>acciocch&egrave; V. S. possa crederlo sappia che oltre alla servit&ugrave; <lb/>sua ordinaria ci assiste quasi del continuo il sig. Dottor <lb/>Buonajuti suo medico e amico carissimo, io me ne parto <lb/>soltanto tanto quanto vo &agrave; desinare, e a cena con mia <lb/>moglie habitando vicinissimo, e due astanti mandatici dal <lb/>Ser.<emph type="sup"/>mo<emph.end type="sup"/> Gran Duca non se ne partono punto. In compagnia <lb/>del sig.<emph type="sup"/>r<emph.end type="sup"/> Bonajuti viene alla cura il sig.<emph type="sup"/>r<emph.end type="sup"/> Dottore Scafucci <lb/>medico di S. A. S. la quale somministra regali di delizie e <lb/>di medicamenti preziosi della sua fonderia. Finalmente la <lb/>servit&ugrave; e gli ajuti sono da principi e meritamente essendo <lb/>egli un Principe della sua professione &rdquo;. </s></p> <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">&ldquo; Si trova in letto malato il sig. Vangelista fratello di <lb/>V. S. con febbre che per otto giorni non &egrave; stata stimata <lb/>di gran pericolo, ma hiersera aggrav&ograve;, e dopo essersi que&shy;<lb/>sta mattina confessato con grandissimo sentimento e haver <lb/>fatto testamento, e discorso di tutte le cose sue con gran&shy;<lb/>dissimo senno sino alle 21 ore incirca, ha poi sull'accen&shy;<lb/>sione della febbre dato in delirio, e delir&ograve; furioso a segno <lb/>che non si pu&ograve; ajutare con medicamenti senza gran diffi&shy;<lb/>cult&agrave;, e si teme d'incontrarla ancora nel cibarlo. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Con la <lb/>commodit&agrave; del primo riposo che conceda il delirio sar&agrave; <lb/>pronto il Parocc.<emph type="sup"/>no<emph.end type="sup"/> col Santissimo Viatico, e non si man&shy;<lb/>cher&agrave; di vigilanza per ogni rimedio spirituale; siccome
  <pb pagenum="XIV"/>attorno al corpo s'&egrave; fatto, e si far&agrave; tutto il possibile: e <lb/>acciocch&egrave; V. S. possa crederlo sappia che oltre alla servit&ugrave; <lb/>sua ordinaria ci assiste quasi del continuo il sig. Dottor <lb/>Buonajuti suo medico e amico carissimo, io me ne parto <lb/>soltanto tanto quanto vo &agrave; desinare, e a cena con mia <lb/>moglie habitando vicinissimo, e due astanti mandatici dal <lb/>Ser.<emph type="sup"/>mo<emph.end type="sup"/> Gran Duca non se ne partono punto. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">In compagnia <lb/>del sig.<emph type="sup"/>r<emph.end type="sup"/> Bonajuti viene alla cura il sig.<emph type="sup"/>r<emph.end type="sup"/> Dottore Scafucci <lb/>medico di S. A. S. la quale somministra regali di delizie e <lb/>di medicamenti preziosi della sua fonderia. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Finalmente la <lb/>servit&ugrave; e gli ajuti sono da principi e meritamente essendo <lb/>egli un Principe della sua professione &rdquo;. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Ma tutte queste cure, per quanto assidue, amorose, sa&shy;<lb/>pienti, non sortirono il desiderato effetto, ch&egrave; nulla pote&shy;<lb/>rono contro il delirio che si rinnovava in modo sempre pi&ugrave; <lb/>allarmante; ed il SERENAI add&igrave; 25 ottobre 1647 era co&shy;<lb/>stretto a riprendere la penna per informare FRANCESCO <lb/>TORRICELLI dell'avvenuta catastrofe : </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Ma tutte queste cure, per quanto assidue, amorose, sa&shy;<lb/>pienti, non sortirono il desiderato effetto, ch&egrave; nulla pote&shy;<lb/>rono contro il delirio che si rinnovava in modo sempre pi&ugrave; <lb/>allarmante; ed il SERENAI add&igrave; 25 ottobre 1647 era co&shy;<lb/>stretto a riprendere la penna per informare FRANCESCO <lb/>TORRICELLI dell'avvenuta catastrofe : </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 160 
Line 217 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Tale epigrafe fu del seguente tenore : </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Tale epigrafe fu del seguente tenore : </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>EVANGELISTA TORRICELLIUS <lb/>FAVENTINUS <lb/>MAGNI DUCI ETRURIAE MATHEMATICUS <lb/>ET PHILOSOPHUS <lb/>OBIIT VIII KAL. NOVEMBRIS ANNO SALUTIS <lb/>M DC XLVII <lb/>AETATIS SUAE XXXIX;<emph.end type="center"/> 
 <pb pagenum="XV"/>disgraziatamente questa non fu sufficiente a far distinguere <lb/>per sempre le ossa del grande pensatore da quelle dei suoi <lb/>oscuri vicini ; infatti le ricerche dei suoi resti mortali, <lb/>eseguite per ordine della civica Amministrazione di Fi&shy;<lb/>renze in occasione del III Centenario della sua nascita, <lb/>non soltanto non condussero ad alcun risultato, ma gui&shy;<lb/>darono alla sconsolante conclusione di trovarsi di fronte <lb/>ad un problema che la scienza &egrave; nella impossibilit&agrave; di scio&shy;<lb/>gliere . </s></p> <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>EVANGELISTA TORRICELLIUS <lb/>FAVENTINUS <lb/>MAGNI DUCI ETRURIAE MATHEMATICUS <lb/>ET PHILOSOPHUS <lb/>OBIIT VIII KAL. NOVEMBRIS ANNO SALUTIS <lb/>M DC XLVII <lb/>AETATIS SUAE XXXIX;<emph.end type="center"/>
  <pb pagenum="XV"/>disgraziatamente questa non fu sufficiente a far distinguere <lb/>per sempre le ossa del grande pensatore da quelle dei suoi <lb/>oscuri vicini ; infatti le ricerche dei suoi resti mortali, <lb/>eseguite per ordine della civica Amministrazione di Fi&shy;<lb/>renze in occasione del III Centenario della sua nascita, <lb/>non soltanto non condussero ad alcun risultato, ma gui&shy;<lb/>darono alla sconsolante conclusione di trovarsi di fronte <lb/>ad un problema che la scienza &egrave; nella impossibilit&agrave; di scio&shy;<lb/>gliere . </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>V. &mdash; <emph type="italics"/>Le disposizioni testamentarie.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p> <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>V. &mdash; <emph type="italics"/>Le disposizioni testamentarie.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 169 
Line 230 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Nel testamento si legge quanto segue: </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Nel testamento si legge quanto segue: </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>&ldquo; Item ordina al sopradetto Sig.<emph type="sup"/>r<emph.end type="sup"/> Lodovico suo esecu&shy;<lb/>tore che quanto prima, seguita sua morte, trasmetta e <lb/>mandi a spese della sua eredit&agrave; al M. R. P. fra Bonaven&shy;<lb/>tura Cavalieri Matematico dello Studio di Bologna tutti <lb/>i suoi scritti, studii e fatiche di Geometria quali aveva <lb/>disegnato di pubblicare alla stampa, essendo gi&agrave; ordinate <lb/>con le dimostrazioni promesse, acciocch&egrave; detto Padre fra  
 <pb pagenum="XVI"/>Bonaventura ne pubblichi quella quantita che a esso libe&shy;<lb/>ramente parr&agrave; o piacer&agrave;, et il restante li mandi a Roma <lb/>al Sig.<emph type="sup"/>r<emph.end type="sup"/> Michelangelo Ricci gentiluomo splendidissimo et <lb/>amicissimo di detto Sig.<emph type="sup"/>r<emph.end type="sup"/> Testatore et intendentissimo di <lb/>queste scienze, acci&ograve; li metta insieme e li pubblichi, come <lb/>meglio ha significate et ordinate in vece al medesimo <lb/>Sig.<emph type="sup"/>r<emph.end type="sup"/> esecutore. Fra le quali scritture di Geometria detto <lb/>Sig.<emph type="sup"/>r<emph.end type="sup"/> Testatore intende che restino comprese lettere e ri&shy;<lb/>sposte passate fra lui e i Matematici di Francia &rdquo;. </s></p> <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">&ldquo; Item ordina al sopradetto Sig.<emph type="sup"/>r<emph.end type="sup"/> Lodovico suo esecu&shy;<lb/>tore che quanto prima, seguita sua morte, trasmetta e <lb/>mandi a spese della sua eredit&agrave; al M. R. P. fra Bonaven&shy;<lb/>tura Cavalieri Matematico dello Studio di Bologna tutti <lb/>i suoi scritti, studii e fatiche di Geometria quali aveva <lb/>disegnato di pubblicare alla stampa, essendo gi&agrave; ordinate <lb/>con le dimostrazioni promesse, acciocch&egrave; detto Padre fra
  <pb pagenum="XVI"/>Bonaventura ne pubblichi quella quantita che a esso libe&shy;<lb/>ramente parr&agrave; o piacer&agrave;, et il restante li mandi a Roma <lb/>al Sig.<emph type="sup"/>r<emph.end type="sup"/> Michelangelo Ricci gentiluomo splendidissimo et <lb/>amicissimo di detto Sig.<emph type="sup"/>r<emph.end type="sup"/> Testatore et intendentissimo di <lb/>queste scienze, acci&ograve; li metta insieme e li pubblichi, come <lb/>meglio ha significate et ordinate in vece al medesimo <lb/>Sig.<emph type="sup"/>r<emph.end type="sup"/> esecutore. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Fra le quali scritture di Geometria detto <lb/>Sig.<emph type="sup"/>r<emph.end type="sup"/> Testatore intende che restino comprese lettere e ri&shy;<lb/>sposte passate fra lui e i Matematici di Francia &rdquo;. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">D'accordo ed a complemento di tali ordini stanno al&shy;<lb/>cuni <emph type="italics"/>Ricordi<emph.end type="italics"/> dettati al Serenai, ove fra l'altro &egrave; avver&shy;<lb/>tito che </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">D'accordo ed a complemento di tali ordini stanno al&shy;<lb/>cuni <emph type="italics"/>Ricordi<emph.end type="italics"/> dettati al Serenai, ove fra l'altro &egrave; avver&shy;<lb/>tito che </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 178 
Line 247 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">e riguardo al segreto per la fabbricazione dei vetri <lb/>&egrave; detto: </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">e riguardo al segreto per la fabbricazione dei vetri <lb/>&egrave; detto: </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">&ldquo; Dettogli: che vuol ella fare del suo segreto delli oc&shy;<lb/>chiali? Il negozio e segreto dei vetri non occorre neanche <lb/>mettercelo , perch&egrave; io far&ograve; che questa mattina sia in <lb/>mano al Gran Duca serrato: ma ha fatto male S. A. a <lb/>non mi far lavorare in sua presenza, perch&egrave; avrebbe ve&shy;<lb/>duto e imparato meglio; e non trover&agrave; chi lo faccia. Le <lb/>forme di vetri fatte da me con grandissima diligenza, che <lb/>S. A. non ne trover&agrave;, le lascio alla stessa Altezza S.; e <lb/>perch&egrave; mi costano molti denari, avendole fatte fare in <lb/>Galleria, dove sempre ho pagato e date mance larghissime, <lb/>desidero che S. A. se ne mostri benigno con i poveri miei <lb/>fratelli per quanto le parr&agrave; che elle vaglino &rdquo;. </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">&ldquo; Dettogli: che vuol ella fare del suo segreto delli oc&shy;<lb/>chiali? </foreign></s><s><foreign lang="it">Il negozio e segreto dei vetri non occorre neanche <lb/>mettercelo , perch&egrave; io far&ograve; che questa mattina sia in <lb/>mano al Gran Duca serrato: ma ha fatto male S. A. a <lb/>non mi far lavorare in sua presenza, perch&egrave; avrebbe ve&shy;<lb/>duto e imparato meglio; e non trover&agrave; chi lo faccia. </foreign></s><s><foreign lang="it">Le <lb/>forme di vetri fatte da me con grandissima diligenza, che <lb/>S. A. non ne trover&agrave;, le lascio alla stessa Altezza S.; e <lb/>perch&egrave; mi costano molti denari, avendole fatte fare in <lb/>Galleria, dove sempre ho pagato e date mance larghissime, <lb/>desidero che S. A. se ne mostri benigno con i poveri miei <lb/>fratelli per quanto le parr&agrave; che elle vaglino &rdquo;. </foreign></s></p>
 <pb pagenum="XVII"/> <pb pagenum="XVII"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>VI. &mdash; <emph type="italics"/>Alla ricerca di un editore.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p> <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>VI. &mdash; <emph type="italics"/>Alla ricerca di un editore.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p>
Line 189 
Line 258 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Le trattative col CAVALIERI si pu&ograve; dire che finirono <lb/>prima di venire iniziate; ch&egrave;, avendo il SERENAI scritto <lb/>al geometra degli indivisibili sino dal 26 ottobre 1647 per <lb/>partecipargli la morte del TORRICELLI , ne ebbe risposta <lb/>di mano di un confratello, fra PLACIDO GHIRLANDI , <lb/>nella quale &egrave; detto che le condizioni di salute del CAVA&shy;<lb/>LIERI, da cattive che erano da molto tempo, si erano fatte <lb/>allarmanti: n&egrave; in tale apprezzamento vi era alcuna esage&shy;<lb/>razione, ch&egrave; il giorno 30 del seguente novembre il CAVA&shy;<lb/>LIERI passava a miglior vita. </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Le trattative col CAVALIERI si pu&ograve; dire che finirono <lb/>prima di venire iniziate; ch&egrave;, avendo il SERENAI scritto <lb/>al geometra degli indivisibili sino dal 26 ottobre 1647 per <lb/>partecipargli la morte del TORRICELLI , ne ebbe risposta <lb/>di mano di un confratello, fra PLACIDO GHIRLANDI , <lb/>nella quale &egrave; detto che le condizioni di salute del CAVA&shy;<lb/>LIERI, da cattive che erano da molto tempo, si erano fatte <lb/>allarmanti: n&egrave; in tale apprezzamento vi era alcuna esage&shy;<lb/>razione, ch&egrave; il giorno 30 del seguente novembre il CAVA&shy;<lb/>LIERI passava a miglior vita. </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Il SERENAI volse allora il proprio pensiero a MICHE&shy;<lb/>LANGELO RICCI e, per assicurarsi la sua collaborazione, <lb/>preg&ograve; il MAGIOTTI (con lettere del 30 novembre e del 21 <lb/>dicembre 1647 ) di assumere la parte di intermediario; <lb/>il MAGIOTTI non rimase sordo alla preghiera dell'amico <lb/>(come risulta dalle risposte inviate il 15 dicembre 1647 <lb/>ed il 10 gennaio 1648 ), ma con esito ben poco soddi&shy;<lb/>sfacente. Tent&ograve; allora il SERENAI un assalto diretto alla  
 <pb pagenum="XVIII"/>troppo ben difesa fortezza , ma, con dolore dovette ri&shy;<lb/>conoscere ben presto che questa era inespugnabile: ci&ograve; &egrave; <lb/>attestato nel modo pi&ugrave; chiaro dal seguente brano di let&shy;<lb/>tera inviata dal RICCI al SERENAI add&igrave; 11 aprile 1648 : </s></p> <!-- italian start -->
 <p type="main"> <s><foreign lang="it">Il SERENAI volse allora il proprio pensiero a MICHE&shy;<lb/>LANGELO RICCI e, per assicurarsi la sua collaborazione, <lb/>preg&ograve; il MAGIOTTI (con lettere del 30 novembre e del 21 <lb/>dicembre 1647 ) di assumere la parte di intermediario; <lb/>il MAGIOTTI non rimase sordo alla preghiera dell'amico <lb/>(come risulta dalle risposte inviate il 15 dicembre 1647 <lb/>ed il 10 gennaio 1648 ), ma con esito ben poco soddi&shy;<lb/>sfacente. </foreign></s>
 <s><foreign lang="it">&ldquo; Quel fervore, col quale gli anni passati intrapresi lo <lb/>studio delle Matematiche, incominci&ograve; ad intiepidirsi alcuni <lb/>mesi prima che morisse la buona memoria del Sig.<emph type="sup"/>r<emph.end type="sup"/> Tor&shy;<lb/>ricelli, e dopo la sua morte &egrave; di maniera diminuito che <lb/>sento pi&ugrave; tosto repugnanza che diletto nell'applicarmivi. <lb/>Questo per&ograve; non sarebbe sufficiente a ritardarmi da quel&shy;<lb/>l'impresa, alla quale mi aveva destinato il Sig.<emph type="sup"/>r<emph.end type="sup"/> Vangelista, <lb/>in riguardo forse di lasciare in sua morte un memorabile <lb/>onore nella persona d'un suo discepolo, e servitore affe&shy;<lb/>zionat.<emph type="sup"/>mo<emph.end type="sup"/>, cio&egrave; dichiarandomi abile alla revisione delle sue <lb/>degniss.<emph type="sup"/>me<emph.end type="sup"/> speculazioni: ma per il peso accresciutomi s&ugrave; <lb/>le spalle per la morte di mio Zio, seguita sotto il 15 di <lb/>Gennaro, e per la grande et&agrave; di mio Padre, restando sotto <lb/>la mia direzione quasi in tutto gli affari di mia casa; sono <lb/>talm.<emph type="sup"/>te<emph.end type="sup"/> occupato che nella variet&agrave; d'altri pensieri non <lb/>hanno luogo i concetti Geometrici, che richiedono per se <lb/>stessi tutto l'ingegno, e la fantasia. Dir&ograve; di vantaggio che <lb/>nei tre mesi decorsi dell'anno corrente sono stato quasi <lb/>sempre indisposto, et inetto alle fatiche della mente; per <lb/>le quali cose parmi di avere tanta ragione, e scusa che <lb/>V. S. possa rendersi persuasa della difficolt&agrave; grandiss.<emph type="sup"/>ma<emph.end type="sup"/>, <lb/>che forse potrebbesi e con altro titolo chiamare impossi&shy;<lb/>bilit&agrave;, la quale mi fa ricusare la carica di ripulir le opere <lb/>del Sig. Torricelli &rdquo;. </foreign></s></p> <!-- italian stop -->
 <p type="main"> 
 <s>Dolente per questo nuovo insuccesso, ma non scorag&shy;<lb/>giato, parve al SERENAI che il MAGIOTTI fosse persona <lb/>indicatissima per assumere l'ufficio a cui il TORRICELLI <lb/>aveva destinati il CAVALIERI ed il RICCI e si cull&ograve; nella <lb/>dolce illusione di potere giungere a persuaderlo ad addos&shy;<lb/>sarselo in occasione di una visita che quel valentuomo <lb/>aveva in animo di fare ad un proprio fratello residente in  <!-- italian start -->
 <pb pagenum="XIX"/>Firenze ; ma, per ragioni che ignoriamo, anche il MA&shy;<lb/>GIOTTI declin&ograve; l'onorevole ma gravosissimo incarico. </s></p> <s><foreign lang="it">Tent&ograve; allora il SERENAI un assalto diretto alla
  <pb pagenum="XVIII"/>troppo ben difesa fortezza , ma, con dolore dovette ri&shy;<lb/>conoscere ben presto che questa era inespugnabile: ci&ograve; &egrave; <lb/>attestato nel modo pi&ugrave; chiaro dal seguente brano di let&shy;<lb/>tera inviata dal RICCI al SERENAI add&igrave; 11 aprile 1648 : </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
  <p type="main">
  <s><foreign lang="it">&ldquo; Quel fervore, col quale gli anni passati intrapresi lo <lb/>studio delle Matematiche, incominci&ograve; ad intiepidirsi alcuni <lb/>mesi prima che morisse la buona memoria del Sig.<emph type="sup"/>r<emph.end type="sup"/> Tor&shy;<lb/>ricelli, e dopo la sua morte &egrave; di maniera diminuito che <lb/>sento pi&ugrave; tosto repugnanza che diletto nell'applicarmivi. </foreign></s><s><foreign lang="it"><lb/>Questo per&ograve; non sarebbe sufficiente a ritardarmi da quel&shy;<lb/>l'impresa, alla quale mi aveva destinato il Sig.<emph type="sup"/>r<emph.end type="sup"/> Vangelista, <lb/>in riguardo forse di lasciare in sua morte un memorabile <lb/>onore nella persona d'un suo discepolo, e servitore affe&shy;<lb/>zionat.<emph type="sup"/>mo<emph.end type="sup"/>, cio&egrave; dichiarandomi abile alla revisione delle sue <lb/>degniss.<emph type="sup"/>me<emph.end type="sup"/> speculazioni: ma per il peso accresciutomi s&ugrave; <lb/>le spalle per la morte di mio Zio, seguita sotto il 15 di <lb/>Gennaro, e per la grande et&agrave; di mio Padre, restando sotto <lb/>la mia direzione quasi in tutto gli affari di mia casa; sono <lb/>talm.<emph type="sup"/>te<emph.end type="sup"/> occupato che nella variet&agrave; d'altri pensieri non <lb/>hanno luogo i concetti Geometrici, che richiedono per se <lb/>stessi tutto l'ingegno, e la fantasia. </foreign></s><s><foreign lang="it">Dir&ograve; di vantaggio che <lb/>nei tre mesi decorsi dell'anno corrente sono stato quasi <lb/>sempre indisposto, et inetto alle fatiche della mente; per <lb/>le quali cose parmi di avere tanta ragione, e scusa che <lb/>V. S. possa rendersi persuasa della difficolt&agrave; grandiss.<emph type="sup"/>ma<emph.end type="sup"/>, <lb/>che forse potrebbesi e con altro titolo chiamare impossi&shy;<lb/>bilit&agrave;, la quale mi fa ricusare la carica di ripulir le opere <lb/>del Sig. Torricelli &rdquo;. </foreign></s></p>
  <p type="main">
  
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Dolente per questo nuovo insuccesso, ma non scorag&shy;<lb/>giato, parve al SERENAI che il MAGIOTTI fosse persona <lb/>indicatissima per assumere l'ufficio a cui il TORRICELLI <lb/>aveva destinati il CAVALIERI ed il RICCI e si cull&ograve; nella <lb/>dolce illusione di potere giungere a persuaderlo ad addos&shy;<lb/>sarselo in occasione di una visita che quel valentuomo <lb/>aveva in animo di fare ad un proprio fratello residente in
  <pb pagenum="XIX"/>Firenze ; ma, per ragioni che ignoriamo, anche il MA&shy;<lb/>GIOTTI declin&ograve; l'onorevole ma gravosissimo incarico. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Il seguito delle spinose trattative &egrave; narrato dal SERENAI <lb/>con le seguenti parole : </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Il seguito delle spinose trattative &egrave; narrato dal SERENAI <lb/>con le seguenti parole : </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">&ldquo; Mancandomi pertanto cos&igrave; gran capitale di questi <lb/>due matematici e sapendo che tra i veri e buoni Amici <lb/>che si acquistasse qu&igrave; il Torricelli il primo era stato Vin&shy;<lb/>cenzo Viviani, in quel tempo che vivevano amendue in&shy;<lb/>sieme ospiti e commensali del medesimo Galileo e avendo <lb/>veduto poi con quanto amore e con qual reciproca fami&shy;<lb/>gliarit&agrave; si praticassero continuamente; ricorsi a questo <lb/>pregandolo contentarsi di faticare sopra le opere geome&shy;<lb/>triche lasciate in confuso e imperfette dall'Amico nostro, <lb/>ma egli per lungo tempo ricus&ograve; sempre, dicendo non co&shy;<lb/>noscersi abile a tanta impresa e quando ne fusse stato <lb/>non aver tempo da impiegarvelo stante le sue occupazioni <lb/>domestiche e negli affari pubblici e in servigio di S. A. che <lb/>gi&agrave; un tempo gli impedirono di proseguire i suoi propri <lb/>studi nonch&egrave; applicare agli altri, soggiungendomi altri <lb/>vari motivi che lo dissuadevano dall'intraprendere questo <lb/>lavoro. </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">&ldquo; Mancandomi pertanto cos&igrave; gran capitale di questi <lb/>due matematici e sapendo che tra i veri e buoni Amici <lb/>che si acquistasse qu&igrave; il Torricelli il primo era stato Vin&shy;<lb/>cenzo Viviani, in quel tempo che vivevano amendue in&shy;<lb/>sieme ospiti e commensali del medesimo Galileo e avendo <lb/>veduto poi con quanto amore e con qual reciproca fami&shy;<lb/>gliarit&agrave; si praticassero continuamente; ricorsi a questo <lb/>pregandolo contentarsi di faticare sopra le opere geome&shy;<lb/>triche lasciate in confuso e imperfette dall'Amico nostro, <lb/>ma egli per lungo tempo ricus&ograve; sempre, dicendo non co&shy;<lb/>noscersi abile a tanta impresa e quando ne fusse stato <lb/>non aver tempo da impiegarvelo stante le sue occupazioni <lb/>domestiche e negli affari pubblici e in servigio di S. A. che <lb/>gi&agrave; un tempo gli impedirono di proseguire i suoi propri <lb/>studi nonch&egrave; applicare agli altri, soggiungendomi altri <lb/>vari motivi che lo dissuadevano dall'intraprendere questo <lb/>lavoro. </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>&ldquo; Infine dopo reiterati assalti ced&egrave; alle istanze mie e <lb/>di altri Amici accettando il travagliare sopra tali mano&shy;<lb/>scritti in quei tempi che gli fossero restati liberi e quieti <lb/>come diceva richiedersi per lui in simili speculazioni; ma <lb/>per&ograve; mi protest&ograve; apertamente che volentieri per far cosa <lb/>grata a me e servire alla memoria del comune amico ac&shy;<lb/>consentiva di faticarci, ma che siccome ci&ograve; faceva senza <lb/>alcun fine e speranza n&egrave; di guadagno n&egrave; di premio n&egrave; di <lb/>lode, cos&igrave; voleva almeno assicurarsi di non esporre abben&shy;<lb/>ch&egrave; minimo sospetto la sua lealt&agrave;, e che per&ograve; si dichiarava <lb/>di non voler mai nelle sue mani alcun bench&egrave; piccolo fo&shy;<lb/>gliuzzo degli Originali del Torricelli, con tutto che nume&shy;<lb/>rati, n&egrave; assai n&egrave; poco maneggiarli per tempo alcuno, ma  
 <pb pagenum="XX"/>che voleva solamente le copie puntuali con le figure foglio <lb/>per foglio come appresso di me si trovavano. A proposi&shy;<lb/>zione tanto rispettosa e discreta non seppi che replicare, <lb/>anzi questa m'insinu&ograve; di fare le copie domandate di mia <lb/>mano propria, come veramente con mia fatica incredibile <lb/>io lo feci di tutti gli originali matematici imitando giu&shy;<lb/>stamente, anzi dipingendo tutte le figure, non tanto le ben <lb/>fatte quanto le guaste e cassate, e ogni parola dello scritto <lb/>ancorch&egrave; cancellata &rdquo; . </s></p> <!-- italian start -->
 <p type="main"> <s><foreign lang="it">&ldquo; Infine dopo reiterati assalti ced&egrave; alle istanze mie e <lb/>di altri Amici accettando il travagliare sopra tali mano&shy;<lb/>scritti in quei tempi che gli fossero restati liberi e quieti <lb/>come diceva richiedersi per lui in simili speculazioni; ma <lb/>per&ograve; mi protest&ograve; apertamente che volentieri per far cosa <lb/>grata a me e servire alla memoria del comune amico ac&shy;<lb/>consentiva di faticarci, ma che siccome ci&ograve; faceva senza <lb/>alcun fine e speranza n&egrave; di guadagno n&egrave; di premio n&egrave; di <lb/>lode, cos&igrave; voleva almeno assicurarsi di non esporre abben&shy;<lb/>ch&egrave; minimo sospetto la sua lealt&agrave;, e che per&ograve; si dichiarava <lb/>di non voler mai nelle sue mani alcun bench&egrave; piccolo fo&shy;<lb/>gliuzzo degli Originali del Torricelli, con tutto che nume&shy;<lb/>rati, n&egrave; assai n&egrave; poco maneggiarli per tempo alcuno, ma
 <s><foreign lang="it">Quando si tenga presente che molti manoscritti del <lb/>TORRICELLI consistevano di semplici appunti da lui rapida&shy;<lb/>mente presi nel corso delle sue ricerche, mentre altri rap&shy;<lb/>presentano prime stesure di lavori, alle quali erano indi&shy;<lb/>spensabili molteplici miglioramenti di sostanza e di forma, <lb/>e che il SERENAI era un giureconsulto di grande reputa&shy;<lb/>zione , ma affatto digiuno di studi matematici, si vedr&agrave; <lb/>chiaramente che la fatica a cui egli spontaneamente si <lb/>sobbarcava (e che occup&ograve; tutti i suoi ozi durante quattro <lb/>lunghi anni ) &egrave; la pi&ugrave; eroica prova di amore per la <lb/>scienza e di disinteressata amicizia per un illustre defunto <lb/>che si trovi registrata nella storia. Tante pene avrebbero <lb/>ben meritato l'unico guiderdone che il SERENAI ne atten&shy;<lb/>deva, quello cio&egrave; di vedere esaudito l'ardente voto formu&shy;<lb/>lato dal TORRICELLI sul suo letto di morte; ma anche esso <lb/>fu negato da una sorte implacabilmente avversa! </foreign></s></p> <pb pagenum="XX"/>che voleva solamente le copie puntuali con le figure foglio <lb/>per foglio come appresso di me si trovavano. </foreign></s>
 <p type="main"> <!-- italian stop -->
 <s>Non &egrave; da credersi che il VIVIANI di deliberato proposito <lb/>sia venuto meno all'impegno che aveva assunto; la rac- 
 <pb pagenum="XXI"/>colta fiorentina consacrata ai &ldquo; <emph type="italics"/>Discepoli di Galileo<emph.end type="italics"/> &rdquo; sta a <lb/>provare quante ore di lavoro egli abbia speso a riordinare, <lb/>compilare, commentare, trascrivere le opere del diletto <lb/>commilitone ; ma sia che fosse distratto da indagini <lb/>sue proprie o quasi totalmente assorbito dalle altre cariche <lb/>affidategli, sia che le frequenti malattie gli vietassero con&shy;<lb/>tinuit&agrave; di lavoro o che preferisse dedicare alla memoria del <lb/>suo venerato maestro GALILEO il meglio delle sue forze, sia <lb/>finalmente che, anche in questa contingenza, non gli riu&shy;<lb/>scisse di vincere la proverbiale incontentabilit&agrave; che lo in&shy;<lb/>duceva a correggere, rifare, trascrivere un numero stermi&shy;<lb/>nato di volte tutto ci&ograve; che uscivagli dalla penna, fatto sta <lb/>che egli scese nella tomba prima che l'augurata edizione <lb/>si avviasse verso un lontano indizio di attuazione . </s></p> <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">A proposi&shy;<lb/>zione tanto rispettosa e discreta non seppi che replicare, <lb/>anzi questa m'insinu&ograve; di fare le copie domandate di mia <lb/>mano propria, come veramente con mia fatica incredibile <lb/>io lo feci di tutti gli originali matematici imitando giu&shy;<lb/>stamente, anzi dipingendo tutte le figure, non tanto le ben <lb/>fatte quanto le guaste e cassate, e ogni parola dello scritto <lb/>ancorch&egrave; cancellata &rdquo; . </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
  <p type="main">
  <s><foreign lang="it">Quando si tenga presente che molti manoscritti del <lb/>TORRICELLI consistevano di semplici appunti da lui rapida&shy;<lb/>mente presi nel corso delle sue ricerche, mentre altri rap&shy;<lb/>presentano prime stesure di lavori, alle quali erano indi&shy;<lb/>spensabili molteplici miglioramenti di sostanza e di forma, <lb/>e che il SERENAI era un giureconsulto di grande reputa&shy;<lb/>zione , ma affatto digiuno di studi matematici, si vedr&agrave; <lb/>chiaramente che la fatica a cui egli spontaneamente si <lb/>sobbarcava (e che occup&ograve; tutti i suoi ozi durante quattro <lb/>lunghi anni ) &egrave; la pi&ugrave; eroica prova di amore per la <lb/>scienza e di disinteressata amicizia per un illustre defunto <lb/>che si trovi registrata nella storia. </foreign></s><s><foreign lang="it">Tante pene avrebbero <lb/>ben meritato l'unico guiderdone che il SERENAI ne atten&shy;<lb/>deva, quello cio&egrave; di vedere esaudito l'ardente voto formu&shy;<lb/>lato dal TORRICELLI sul suo letto di morte; ma anche esso <lb/>fu negato da una sorte implacabilmente avversa! </foreign></s></p>
  <p type="main">
  
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Non &egrave; da credersi che il VIVIANI di deliberato proposito <lb/>sia venuto meno all'impegno che aveva assunto; la rac-
  <pb pagenum="XXI"/>colta fiorentina consacrata ai &ldquo; <emph type="italics"/>Discepoli di Galileo<emph.end type="italics"/> &rdquo; sta a <lb/>provare quante ore di lavoro egli abbia speso a riordinare, <lb/>compilare, commentare, trascrivere le opere del diletto <lb/>commilitone ; ma sia che fosse distratto da indagini <lb/>sue proprie o quasi totalmente assorbito dalle altre cariche <lb/>affidategli, sia che le frequenti malattie gli vietassero con&shy;<lb/>tinuit&agrave; di lavoro o che preferisse dedicare alla memoria del <lb/>suo venerato maestro GALILEO il meglio delle sue forze, sia <lb/>finalmente che, anche in questa contingenza, non gli riu&shy;<lb/>scisse di vincere la proverbiale incontentabilit&agrave; che lo in&shy;<lb/>duceva a correggere, rifare, trascrivere un numero stermi&shy;<lb/>nato di volte tutto ci&ograve; che uscivagli dalla penna, fatto sta <lb/>che egli scese nella tomba prima che l'augurata edizione <lb/>si avviasse verso un lontano indizio di attuazione . </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
 <pb pagenum="XXII"/> <pb pagenum="XXII"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Ed il SERENAI, probabilmente avvedendosi della cattiva <lb/>piega che stava prendendo l'impresa a cui aveva dedicata <lb/>la vita e sentendo approssimarsi la propria fine, nel testa&shy;<lb/>mento dettato il 26 settembre 1674  disponeva che tutti <lb/>i manoscritti torricelliani fossero consegnati ad AGOSTINO <lb/>NELLI e, in caso di morte di costui, a RIDOLFO PAGANELLI, <lb/>oppure, nell'ipotesi che anche questi premorisse al testa&shy;<lb/>tore, a CARLO DATI, in ogni caso a disposizione del VI&shy;<lb/>VIANI in servizio della progettata edizione: uscita questa <lb/>in luce tutte quelle carte dovevano essere (come da tempo <lb/>aveva consigliato il VIVIANI) consegnato al Gran Duca <lb/>regnante per venire depositato nella Libreria medicea di <lb/>S. Lorenzo. </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Ed il SERENAI, probabilmente avvedendosi della cattiva <lb/>piega che stava prendendo l'impresa a cui aveva dedicata <lb/>la vita e sentendo approssimarsi la propria fine, nel testa&shy;<lb/>mento dettato il 26 settembre 1674  disponeva che tutti <lb/>i manoscritti torricelliani fossero consegnati ad AGOSTINO <lb/>NELLI e, in caso di morte di costui, a RIDOLFO PAGANELLI, <lb/>oppure, nell'ipotesi che anche questi premorisse al testa&shy;<lb/>tore, a CARLO DATI, in ogni caso a disposizione del VI&shy;<lb/>VIANI in servizio della progettata edizione: uscita questa <lb/>in luce tutte quelle carte dovevano essere (come da tempo <lb/>aveva consigliato il VIVIANI) consegnato al Gran Duca <lb/>regnante per venire depositato nella Libreria medicea di <lb/>S. Lorenzo. </foreign></s></p>
Line 216 
Line 309 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>VII. &mdash; <emph type="italics"/>Vicissitudini subite dai manoscritti torricelliani.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p> <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>VII. &mdash; <emph type="italics"/>Vicissitudini subite dai manoscritti torricelliani.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Morto AGOSTINO NELLI, il figliuol suo GIOVANNI BAT&shy;<lb/>TISTA, discepolo ed amico del VIVIANI, indusse questi ad <lb/>assumere la custodia di tutti i manoscritti che il SERENAI <lb/>aveva ricevuti in deposito fiduciario dal suo compianto <lb/>amico. Tale adesione non pu&ograve; non recare grande mera- 
 <pb pagenum="XXIII"/>viglia a chi ricordi l'invincibile riluttanza che il VIVIANI <lb/>aveva da giovane sentita e manifestata di assumere la <lb/>grave responsabilit&agrave; di un siffatto deposito. Ma ancor pi&ugrave; <lb/>stupefacente &egrave; il fatto che egli, sentendo approssimarsi la <lb/>grande ombra, mentre diede precise disposizioni a tutela <lb/>delle ricchissime collezioni di libri e di quadri dei quali <lb/>era legittimo proprietario, non fece alcun cenno del tesoro <lb/>di cui un capriccio della sorte (sempre nemica al TORRI&shy;<lb/>CELLI) avevalo fatto depositario. </s></p> <!-- italian start -->
 <p type="main"> <s><foreign lang="it">Morto AGOSTINO NELLI, il figliuol suo GIOVANNI BAT&shy;<lb/>TISTA, discepolo ed amico del VIVIANI, indusse questi ad <lb/>assumere la custodia di tutti i manoscritti che il SERENAI <lb/>aveva ricevuti in deposito fiduciario dal suo compianto <lb/>amico. </foreign></s>
 <s><foreign lang="it">Questa negligenza imperdonabile, e che non riusciamo <lb/>a non chiamare colpevole, visti i deplorevoli effetti che <lb/>ebbe, proietta sopra la figura morale del VIVIANI una <lb/>luce ancor pi&ugrave; tetra di quanto sia il mancato impegno di <lb/>pubblicare gli scritti inediti del suo commensale di gio&shy;<lb/>vent&ugrave;. In conseguenza di quella dimenticanza (che vo&shy;<lb/>gliamo giudicare pura e semplice conseguenza di senile <lb/>amnesia) i manoscritti torricelliani passarono, insieme ad <lb/>altre carte, in eredit&agrave;, come mobili, all'abate JACOPO PAN&shy;<lb/>ZANINI (nipote del VIVIANI e lettore di matematica nello <lb/>studio fiorentino) e, morto costui (1733), ai suoi nipoti <lb/>CARLO ed ANGELO, i quali nell'incapacit&agrave; di comprenderne <lb/>il valore, un brutto giorno, per fare spazio in armadi so&shy;<lb/>verchiamente ingombri di biancheria, ne vendettero una <lb/>parte ad un pizzicagnolo. &ldquo; Le vie di Dio son molte &rdquo; di&shy;<lb/>remo con ALESSANDRO MANZONI; giacch&egrave; fortuna volle che <lb/>quel negoziante, ignaro dei pi&ugrave; elementari precetti del&shy;<lb/>l'igiene, si servisse di un autografo del Galilei per avvol&shy;<lb/>gere una piccola quantit&agrave; di mortadella da lui venduta a <lb/>G. B. CLEMENTE NELLI; questi riconobbe subito la scrit&shy;<lb/>tura del celebre scienziato e, per il tramite di quel pizzi&shy;<lb/>cagnolo, si pose in relazione con i PANZANINI e riusc&igrave; ad <lb/>acquistare in blocco tutto il materiale scientifico del quale <lb/>essi a torto, bench&egrave; senza alcuna colpa, si consideravano <lb/>legittimi proprietari. </foreign></s></p> <!-- italian stop -->
 <p type="main"> 
 <s>Ora dal paragone dell'inventario redatto dal NELLI di <lb/>tutti gli scritti del TORRICELLI da lui comperati  con  <!-- italian start -->
 <pb pagenum="XXIV"/>l'<emph type="italics"/>Elenco delle Opere inedite<emph.end type="italics"/> del TORRICELLI compilato dal <lb/>SERENAI con l'aiuto del VIVIANI  risulta (fatto incredi&shy;<lb/>bile, ma pur vero) che, durante le traversie sub&igrave;te da quei <lb/>manoscritti, se pure essi subirono qualche perdita, si tratta <lb/>di cosa pressoch&egrave; insignificante. </s></p> <s><foreign lang="it">Tale adesione non pu&ograve; non recare grande mera-
  <pb pagenum="XXIII"/>viglia a chi ricordi l'invincibile riluttanza che il VIVIANI <lb/>aveva da giovane sentita e manifestata di assumere la <lb/>grave responsabilit&agrave; di un siffatto deposito. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Ma ancor pi&ugrave; <lb/>stupefacente &egrave; il fatto che egli, sentendo approssimarsi la <lb/>grande ombra, mentre diede precise disposizioni a tutela <lb/>delle ricchissime collezioni di libri e di quadri dei quali <lb/>era legittimo proprietario, non fece alcun cenno del tesoro <lb/>di cui un capriccio della sorte (sempre nemica al TORRI&shy;<lb/>CELLI) avevalo fatto depositario. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
  <p type="main">
  <s><foreign lang="it">Questa negligenza imperdonabile, e che non riusciamo <lb/>a non chiamare colpevole, visti i deplorevoli effetti che <lb/>ebbe, proietta sopra la figura morale del VIVIANI una <lb/>luce ancor pi&ugrave; tetra di quanto sia il mancato impegno di <lb/>pubblicare gli scritti inediti del suo commensale di gio&shy;<lb/>vent&ugrave;. </foreign></s><s><foreign lang="it">In conseguenza di quella dimenticanza (che vo&shy;<lb/>gliamo giudicare pura e semplice conseguenza di senile <lb/>amnesia) i manoscritti torricelliani passarono, insieme ad <lb/>altre carte, in eredit&agrave;, come mobili, all'abate JACOPO PAN&shy;<lb/>ZANINI (nipote del VIVIANI e lettore di matematica nello <lb/>studio fiorentino) e, morto costui (1733), ai suoi nipoti <lb/>CARLO ed ANGELO, i quali nell'incapacit&agrave; di comprenderne <lb/>il valore, un brutto giorno, per fare spazio in armadi so&shy;<lb/>verchiamente ingombri di biancheria, ne vendettero una <lb/>parte ad un pizzicagnolo. &ldquo; Le vie di Dio son molte &rdquo; di&shy;<lb/>remo con ALESSANDRO MANZONI; giacch&egrave; fortuna volle che <lb/>quel negoziante, ignaro dei pi&ugrave; elementari precetti del&shy;<lb/>l'igiene, si servisse di un autografo del Galilei per avvol&shy;<lb/>gere una piccola quantit&agrave; di mortadella da lui venduta a <lb/>G. B. CLEMENTE NELLI; questi riconobbe subito la scrit&shy;<lb/>tura del celebre scienziato e, per il tramite di quel pizzi&shy;<lb/>cagnolo, si pose in relazione con i PANZANINI e riusc&igrave; ad <lb/>acquistare in blocco tutto il materiale scientifico del quale <lb/>essi a torto, bench&egrave; senza alcuna colpa, si consideravano <lb/>legittimi proprietari. </foreign></s></p>
  <p type="main">
  
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Ora dal paragone dell'inventario redatto dal NELLI di <lb/>tutti gli scritti del TORRICELLI da lui comperati  con
  <pb pagenum="XXIV"/>l'<emph type="italics"/>Elenco delle Opere inedite<emph.end type="italics"/> del TORRICELLI compilato dal <lb/>SERENAI con l'aiuto del VIVIANI  risulta (fatto incredi&shy;<lb/>bile, ma pur vero) che, durante le traversie sub&igrave;te da quei <lb/>manoscritti, se pure essi subirono qualche perdita, si tratta <lb/>di cosa pressoch&egrave; insignificante. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Giunto in possesso di tanto tesoro pens&ograve; il NELLI di <lb/>mostrarsi meritevole dell'insperata fortuna toccatagli col <lb/>portare a compimento la desideratissima edizione delle <lb/><emph type="italics"/>Opere inedite<emph.end type="italics"/> del TORRICELLI; mise anche mano ai lavori <lb/>preparatori, ma sgraziatamente non pot&egrave; toccare l'ago&shy;<lb/>gnata m&egrave;ta. Per&ograve;, quando ebbe a perdere la speranza di <lb/>raggiungerla, provvide a che quel tesoro non fosse una <lb/>nuova volta esposto ad essere disperso; a tale scopo, nel <lb/>testamento da lui dettato il 14 dicembre 1793, impose ai <lb/>propri eredi che, qualora pensassero di alienarlo, prima di <lb/>trattare la vendita con privati, lo offrissero al Gran Duca <lb/>di Toscana; ora le meno floride condizioni finanziarie della <lb/>famiglia NELLI avendo consigliata tale vendita, nell'ot&shy;<lb/>tobre del 1818 Ferdinando III, che deteneva allora lo <lb/>scettro, esercitando il diritto di prelazione che eragli stato <lb/>fortunatamente conferito, entr&ograve; in possesso di quella ine&shy;<lb/>stimabile suppellettile scientifica, corrispondendo alla fa&shy;<lb/>miglia NELLI la somma di zecchini 1046, nella quale le <lb/>opere del TORRICELLI venivano valutate 80 zecchini. Cos&igrave; <lb/>finalmente gli scritti del sommo faentino toccavano un <lb/>porto sicuro! Essi, nel 1861, passarono dalla Biblioteca <lb/>Palatina alla Nazionale di Firenze, e, con gli altri scritti <lb/>dell'epoca, diedero origine alla collezione dei &ldquo; <emph type="italics"/>Discepoli di <lb/>Galileo<emph.end type="italics"/> &rdquo; da noi tante volte ricordata e che, per avventura, <lb/>&egrave; la pi&ugrave; importante del genere che esista nel mondo . </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Giunto in possesso di tanto tesoro pens&ograve; il NELLI di <lb/>mostrarsi meritevole dell'insperata fortuna toccatagli col <lb/>portare a compimento la desideratissima edizione delle <lb/><emph type="italics"/>Opere inedite<emph.end type="italics"/> del TORRICELLI; mise anche mano ai lavori <lb/>preparatori, ma sgraziatamente non pot&egrave; toccare l'ago&shy;<lb/>gnata m&egrave;ta. </foreign></s><s><foreign lang="it">Per&ograve;, quando ebbe a perdere la speranza di <lb/>raggiungerla, provvide a che quel tesoro non fosse una <lb/>nuova volta esposto ad essere disperso; a tale scopo, nel <lb/>testamento da lui dettato il 14 dicembre 1793, impose ai <lb/>propri eredi che, qualora pensassero di alienarlo, prima di <lb/>trattare la vendita con privati, lo offrissero al Gran Duca <lb/>di Toscana; ora le meno floride condizioni finanziarie della <lb/>famiglia NELLI avendo consigliata tale vendita, nell'ot&shy;<lb/>tobre del 1818 Ferdinando III, che deteneva allora lo <lb/>scettro, esercitando il diritto di prelazione che eragli stato <lb/>fortunatamente conferito, entr&ograve; in possesso di quella ine&shy;<lb/>stimabile suppellettile scientifica, corrispondendo alla fa&shy;<lb/>miglia NELLI la somma di zecchini 1046, nella quale le <lb/>opere del TORRICELLI venivano valutate 80 zecchini. </foreign></s><s><foreign lang="it">Cos&igrave; <lb/>finalmente gli scritti del sommo faentino toccavano un <lb/>porto sicuro! Essi, nel 1861, passarono dalla Biblioteca <lb/>Palatina alla Nazionale di Firenze, e, con gli altri scritti <lb/>dell'epoca, diedero origine alla collezione dei &ldquo; <emph type="italics"/>Discepoli di <lb/>Galileo<emph.end type="italics"/> &rdquo; da noi tante volte ricordata e che, per avventura, <lb/>&egrave; la pi&ugrave; importante del genere che esista nel mondo . </foreign></s></p>
 <pb pagenum="XXV"/> <pb pagenum="XXV"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>VIII. &mdash; <emph type="italics"/>Pubblicazioni parziali di lavori torricelliani.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p> <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>VIII. &mdash; <emph type="italics"/>Pubblicazioni parziali di lavori torricelliani.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p>
Line 233 
Line 342 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Anzitutto, sino dal 1674 il VIVIANI, col consenso del <lb/>SERENAI , pubblicava tre teoremi dell'opuscolo <emph type="italics"/>De pro&shy;<lb/>porlionibus<emph.end type="italics"/> nel corpo della nota sua opera <emph type="italics"/>Quinto Libro <lb/>degli Elementi di Euclide ovvero Scienza universale delle <lb/>Proporzioni spiegata con la dottrina del Galileo<emph.end type="italics"/> (Firenze). </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Anzitutto, sino dal 1674 il VIVIANI, col consenso del <lb/>SERENAI , pubblicava tre teoremi dell'opuscolo <emph type="italics"/>De pro&shy;<lb/>porlionibus<emph.end type="italics"/> nel corpo della nota sua opera <emph type="italics"/>Quinto Libro <lb/>degli Elementi di Euclide ovvero Scienza universale delle <lb/>Proporzioni spiegata con la dottrina del Galileo<emph.end type="italics"/> (Firenze). </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Inoltre nel 1715 &mdash; come abbiamo gi&agrave; avuto occasione <lb/>di accennare &mdash; uscivano stampate le <emph type="italics"/>Lezioni accademiche,<emph.end type="italics"/><lb/>per merito di TOMMASO BUONAVENTURI, il benemerito eru&shy;<lb/>dito che, col concorso di GUIDO GRANDI, BENEDETTO BRE&shy;<lb/>SCIANI e GIUSEPPE AVERANI cur&ograve; la prima edizione fio&shy;<lb/>rentina delle <emph type="italics"/>Opere<emph.end type="italics"/> di GALILEO: non &egrave; forse fuor di luogo <lb/>di rilevare, a scanso di equivoci, che per condurre a ter&shy;<lb/>mine questa importante pubblicazione il BUONAVENTURI <lb/>si giov&ograve; di materiali passati direttamente dalle mani del <lb/>SERENAI alla Libreria di palazzo Pitti. Gli stessi docu&shy;<lb/>menti resero possibile che le scritture del Nostro <emph type="italics"/>Sopra <lb/>la bonificazione della Valle di Chiana<emph.end type="italics"/> fossero nel 1768 in&shy;<lb/>seriti nel T. IV della celebre <emph type="italics"/>Raccolta d'autori che trattano <lb/>del moto delle acque<emph.end type="italics"/>  e che dieci anni pi&ugrave; tardi, giun&shy;<lb/>gesse in dominio del pubblico, come Appendice alla bio&shy;<lb/>grafia del Torricelli scritta da A. FABBRONI, il <emph type="italics"/>Racconto <lb/>d'alcune proposizioni proposte e passate scambievolmente tra <lb/>matematici di Francia e me dall'anno 1640, in qua<emph.end type="italics"/> . N&egrave;  
 <pb pagenum="XXVI"/>&egrave; da credersi che alla pubblicazione integrale delle <emph type="italics"/>Opere<emph.end type="italics"/><lb/>del TORRICELLI si fosse in quell'epoca del tutto rinunziato; <lb/>giacch&egrave; da una lettera scritta da P. FRISI appunto al <lb/>FABBRONI il 3 settembre 1774 si apprende  che allora <lb/>vi volgeva la mente un certo GIANNINI (forse il noto ma&shy;<lb/>tematico toscano PIETRO GIANNINI); ma, come ignoriamo <lb/>i particolari di questo progetto, ci sono ignote le ragioni <lb/>per le quali esso venne abbandonato. </s></p> <!-- italian start -->
 <p type="main"> <s><foreign lang="it">Inoltre nel 1715 &mdash; come abbiamo gi&agrave; avuto occasione <lb/>di accennare &mdash; uscivano stampate le <emph type="italics"/>Lezioni accademiche,<emph.end type="italics"/><lb/>per merito di TOMMASO BUONAVENTURI, il benemerito eru&shy;<lb/>dito che, col concorso di GUIDO GRANDI, BENEDETTO BRE&shy;<lb/>SCIANI e GIUSEPPE AVERANI cur&ograve; la prima edizione fio&shy;<lb/>rentina delle <emph type="italics"/>Opere<emph.end type="italics"/> di GALILEO: non &egrave; forse fuor di luogo <lb/>di rilevare, a scanso di equivoci, che per condurre a ter&shy;<lb/>mine questa importante pubblicazione il BUONAVENTURI <lb/>si giov&ograve; di materiali passati direttamente dalle mani del <lb/>SERENAI alla Libreria di palazzo Pitti. </foreign></s>
 <s>Nessun nuovo piano dello stesso genere venne escogi&shy;<lb/>tato, per quanto ci consta, durante il secolo XIX. Per&ograve;, <lb/>inaugurandosi nel 1864 un monumento marmoreo al TOR&shy;<lb/>RICELLI nella nativa Faenza, furono da G. GHINASSI pub&shy;<lb/>blicate, asssieme ad altri documenti, alcuni elementi inte&shy;<lb/>ressanti del suo carteggio scientifico . All'inesauribile <lb/>munificenza di BALDASSARRE BUONCOMPAGNI si deve la <lb/>pubblicazione, avvenuta undici anni dopo, di altre impor&shy;<lb/>tanti sezioni del medesimo carteggio . Ancora: una  <!-- italian stop -->
 <pb pagenum="XXVII"/>lettera del Torricelli si trova in una pubblicazione di <lb/>C. HENRY  e nel corso degli anni 1891-98 moltissimi <lb/>squarci delle <emph type="italics"/>Opere inedite<emph.end type="italics"/> del TORRICELLI furono inseriti <lb/>dal CAVERNI nei primi cinque volumi della sua <emph type="italics"/>Storia del <lb/>metodo sperimentale in Italia,<emph.end type="italics"/> opera che (non &egrave; fuor di luogo <lb/>notarlo) conviene usare con somma cautela, ch&egrave; troppo <lb/>spesso il desiderio di denigrare Galileo offusca nell'autore <lb/>la serenit&agrave; del giudizio e l'onest&agrave; storica . Finalmente <lb/>allo spirare del secolo scorso giungevano in dominio del <lb/>pubblico gli studi del TORRICELLI sulla spirale logarit&shy;<lb/>mica , importante saggio delle sue ricerche sopra &ldquo; de <lb/>lineis novis &rdquo;, a cui egli attribuiva tanta importanza. </s></p> 
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Gli stessi docu&shy;<lb/>menti resero possibile che le scritture del Nostro <emph type="italics"/>Sopra <lb/>la bonificazione della Valle di Chiana<emph.end type="italics"/> fossero nel 1768 in&shy;<lb/>seriti nel T. IV della celebre <emph type="italics"/>Raccolta d'autori che trattano <lb/>del moto delle acque<emph.end type="italics"/>  e che dieci anni pi&ugrave; tardi, giun&shy;<lb/>gesse in dominio del pubblico, come Appendice alla bio&shy;<lb/>grafia del Torricelli scritta da A. FABBRONI, il <emph type="italics"/>Racconto <lb/>d'alcune proposizioni proposte e passate scambievolmente tra <lb/>matematici di Francia e me dall'anno 1640, in qua<emph.end type="italics"/> . N&egrave;
  <pb pagenum="XXVI"/>&egrave; da credersi che alla pubblicazione integrale delle <emph type="italics"/>Opere<emph.end type="italics"/><lb/>del TORRICELLI si fosse in quell'epoca del tutto rinunziato; <lb/>giacch&egrave; da una lettera scritta da P. FRISI appunto al <lb/>FABBRONI il 3 settembre 1774 si apprende  che allora <lb/>vi volgeva la mente un certo GIANNINI (forse il noto ma&shy;<lb/>tematico toscano PIETRO GIANNINI); ma, come ignoriamo <lb/>i particolari di questo progetto, ci sono ignote le ragioni <lb/>per le quali esso venne abbandonato. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
  <p type="main">
  
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Nessun nuovo piano dello stesso genere venne escogi&shy;<lb/>tato, per quanto ci consta, durante il secolo XIX. Per&ograve;, <lb/>inaugurandosi nel 1864 un monumento marmoreo al TOR&shy;<lb/>RICELLI nella nativa Faenza, furono da G. GHINASSI pub&shy;<lb/>blicate, asssieme ad altri documenti, alcuni elementi inte&shy;<lb/>ressanti del suo carteggio scientifico . All'inesauribile <lb/>munificenza di BALDASSARRE BUONCOMPAGNI si deve la <lb/>pubblicazione, avvenuta undici anni dopo, di altre impor&shy;<lb/>tanti sezioni del medesimo carteggio . Ancora: una
  <pb pagenum="XXVII"/>lettera del Torricelli si trova in una pubblicazione di <lb/>C. HENRY  e nel corso degli anni 1891-98 moltissimi <lb/>squarci delle <emph type="italics"/>Opere inedite<emph.end type="italics"/> del TORRICELLI furono inseriti <lb/>dal CAVERNI nei primi cinque volumi della sua <emph type="italics"/>Storia del <lb/>metodo sperimentale in Italia,<emph.end type="italics"/> opera che (non &egrave; fuor di luogo <lb/>notarlo) conviene usare con somma cautela, ch&egrave; troppo <lb/>spesso il desiderio di denigrare Galileo offusca nell'autore <lb/>la serenit&agrave; del giudizio e l'onest&agrave; storica . Finalmente <lb/>allo spirare del secolo scorso giungevano in dominio del <lb/>pubblico gli studi del TORRICELLI sulla spirale logarit&shy;<lb/>mica , importante saggio delle sue ricerche sopra &ldquo; de <lb/>lineis novis &rdquo;, a cui egli attribuiva tanta importanza. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Ne va dimenticato e taciuto che le indagini amoro&shy;<lb/>samente condotte sopra le opere gi&agrave; edite guidarono a <lb/>rivendicare al TORRICELLI la scoperta del metodo delle <lb/>tangenti che porta il nome del ROBERVAL  e la gloria <lb/>di avere scoperta la prima curva esattamente rettifica&shy;<lb/>bile . Da ultimo l'importanza dei risultati da lui otte&shy;<lb/>nuti studiando il celebre problema di FERMAT &ldquo; ricerca <lb/>del punto nel piano di un triangolo per cui &egrave; minima la <lb/>somma delle distanze dai vertici &rdquo;  consigliarono a chia&shy;<lb/>mare <emph type="italics"/>circonferenze di Torricelli<emph.end type="italics"/> quelle che servono a risol&shy;<lb/>verlo  e <emph type="italics"/>punto di Torricelli<emph.end type="italics"/> quello che ne rappresenta <lb/>la soluzione . </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Ne va dimenticato e taciuto che le indagini amoro&shy;<lb/>samente condotte sopra le opere gi&agrave; edite guidarono a <lb/>rivendicare al TORRICELLI la scoperta del metodo delle <lb/>tangenti che porta il nome del ROBERVAL  e la gloria <lb/>di avere scoperta la prima curva esattamente rettifica&shy;<lb/>bile . Da ultimo l'importanza dei risultati da lui otte&shy;<lb/>nuti studiando il celebre problema di FERMAT &ldquo; ricerca <lb/>del punto nel piano di un triangolo per cui &egrave; minima la <lb/>somma delle distanze dai vertici &rdquo;  consigliarono a chia&shy;<lb/>mare <emph type="italics"/>circonferenze di Torricelli<emph.end type="italics"/> quelle che servono a risol&shy;<lb/>verlo  e <emph type="italics"/>punto di Torricelli<emph.end type="italics"/> quello che ne rappresenta <lb/>la soluzione . </foreign></s></p>
 <pb pagenum="XXVIII"/> <pb pagenum="XXVIII"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>IX. &mdash; <emph type="italics"/>Risorge il progetto d'un'edizione completa.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p> <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>IX. &mdash; <emph type="italics"/>Risorge il progetto d'un'edizione completa.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Questi vari fatti, mentre ragionevolmente alimentavano <lb/>la speranza che altre gemme fossero tuttora sepolte nei <lb/>manoscritti lasciati dal sommo faentino, sembravano im&shy;<lb/>porre all'Italia risorta un duplice preciso dovere, senti&shy;<lb/>mentale e scientifico, cio&egrave; di soddisfare l'ardente voto <lb/>espresso sul letto di morte da uno dei pi&ugrave; illustri fra i <lb/>suoi figli e di porre a disposizione di tutti i documenti <lb/>autentici, atti a costituire i &ldquo; considerando &rdquo; della sentenza <lb/>in ultima istanza relativa alle spinose questioni di pro&shy;<lb/>priet&agrave; e priorit&agrave; che egli aveva dovuto sostenere con ma&shy;<lb/>tematici ultramontani del tempo suo. La convinzione del&shy;<lb/>l'imprescindibilit&agrave; di siffatto dovere spinse chi scrive ad <lb/>esporre per esteso in occasione del Congresso internazio&shy;<lb/>nale di scienze storiche che ebbe luogo a Roma nella <lb/>prima decade dell'aprile 1903 i vari ordini di ragioni che <lb/>consigliano, e fors'anche impongono, alla patria nostra, il <lb/>c&ograve;mpito di continuare nella via in cui essa si pose provve&shy;<lb/>dendo ad una edizione nazionale, veramente degna, delle <lb/><emph type="italics"/>Opere<emph.end type="italics"/> di GALILEO, col decretare le stesse postume onore <lb/>a colui che ebbe a succedergli nella cattedra dello Studio <lb/>fiorentino . </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Questi vari fatti, mentre ragionevolmente alimentavano <lb/>la speranza che altre gemme fossero tuttora sepolte nei <lb/>manoscritti lasciati dal sommo faentino, sembravano im&shy;<lb/>porre all'Italia risorta un duplice preciso dovere, senti&shy;<lb/>mentale e scientifico, cio&egrave; di soddisfare l'ardente voto <lb/>espresso sul letto di morte da uno dei pi&ugrave; illustri fra i <lb/>suoi figli e di porre a disposizione di tutti i documenti <lb/>autentici, atti a costituire i &ldquo; considerando &rdquo; della sentenza <lb/>in ultima istanza relativa alle spinose questioni di pro&shy;<lb/>priet&agrave; e priorit&agrave; che egli aveva dovuto sostenere con ma&shy;<lb/>tematici ultramontani del tempo suo. </foreign></s><s><foreign lang="it">La convinzione del&shy;<lb/>l'imprescindibilit&agrave; di siffatto dovere spinse chi scrive ad <lb/>esporre per esteso in occasione del Congresso internazio&shy;<lb/>nale di scienze storiche che ebbe luogo a Roma nella <lb/>prima decade dell'aprile 1903 i vari ordini di ragioni che <lb/>consigliano, e fors'anche impongono, alla patria nostra, il <lb/>c&ograve;mpito di continuare nella via in cui essa si pose provve&shy;<lb/>dendo ad una edizione nazionale, veramente degna, delle <lb/><emph type="italics"/>Opere<emph.end type="italics"/> di GALILEO, col decretare le stesse postume onore <lb/>a colui che ebbe a succedergli nella cattedra dello Studio <lb/>fiorentino . </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Questa proposta riscossa l'unanime adesione dei pre&shy;<lb/>senti (fra i quali si trovava P. TANNERY, l'illustre storico <lb/>francese che cos&igrave; efficacemente contribu&igrave; al buon esito della <lb/>pubblicazione delle <emph type="italics"/>Opere<emph.end type="italics"/> di FERMAT e di DESCARTES), i <lb/>quali, nella seduta del 6 aprile 1903 concordi votarono il <lb/>seguente ordine del giorno: </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Questa proposta riscossa l'unanime adesione dei pre&shy;<lb/>senti (fra i quali si trovava P. TANNERY, l'illustre storico <lb/>francese che cos&igrave; efficacemente contribu&igrave; al buon esito della <lb/>pubblicazione delle <emph type="italics"/>Opere<emph.end type="italics"/> di FERMAT e di DESCARTES), i <lb/>quali, nella seduta del 6 aprile 1903 concordi votarono il <lb/>seguente ordine del giorno: </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>&ldquo; La Sezione VIII del Congresso internazionale di <lb/>scienze storiche (Roma, 1903) fa voti che il governo di <lb/>S. M. il Re d'Italia affidi alla R. Accademia dei Lincei <lb/>il c&ograve;mpito di esaminare le opere manoscritte di Evange&shy;<lb/>lista Torricelli nell'intento di determinare quali fra esse  
 <pb pagenum="XXIX"/>siano meritevoli di stampa; e di presiedere alla pubblica&shy;<lb/>zione completa di tutte le opere di lui gi&agrave; edite e di quelle <lb/>inedite, giudicatene degne, senza escludere il suo carteg&shy;<lb/>gio scientifico, completando cos&igrave; il lavoro intrapreso con <lb/>la edizione nazionale delle opere del Galilei  &rdquo;. </s></p> <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">&ldquo; La Sezione VIII del Congresso internazionale di <lb/>scienze storiche (Roma, 1903) fa voti che il governo di <lb/>S. M. il Re d'Italia affidi alla R. Accademia dei Lincei <lb/>il c&ograve;mpito di esaminare le opere manoscritte di Evange&shy;<lb/>lista Torricelli nell'intento di determinare quali fra esse
  <pb pagenum="XXIX"/>siano meritevoli di stampa; e di presiedere alla pubblica&shy;<lb/>zione completa di tutte le opere di lui gi&agrave; edite e di quelle <lb/>inedite, giudicatene degne, senza escludere il suo carteg&shy;<lb/>gio scientifico, completando cos&igrave; il lavoro intrapreso con <lb/>la edizione nazionale delle opere del Galilei  &rdquo;. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Nell'intento di rendere possibile l'esaudimento di tal <lb/>voto senza alcun momentaneo aggravio per il bilancio <lb/>dello Stato, il nostro Ministero della pubblica istruzione, <lb/>in principio dell'anno scolastico 1904-05, trasfer&igrave; da Como <lb/>a Firenze GIOVANNI VAILATI, onde egli dedicasse tutte <lb/>le ore lasciategli libere dall'insegnamento della matema&shy;<lb/>tica in quell'Istituto tecnico all'esame preliminare dei <lb/>manoscritti torricelliani esistenti in quella Biblioteca Na&shy;<lb/>zionale. Ci &egrave; ignoto sino a quale punto il sempre rim&shy;<lb/>pianto studioso spingesse la sua opera investigatrice; ma <lb/>questa venne ben presto bruscamente interrotta quando, <lb/>instituita con R. Decreto 19 novembre 1905 la ben nota <lb/><emph type="italics"/>Commissione per l'ordinamento degli studi secondari in <lb/>Italia,<emph.end type="italics"/> il VAILATI fu chiamato a farne parte; onore da lui <lb/>ben meritato, ma che a ragione pareva racchiudere la mi&shy;<lb/>naccia di un rinvio &ldquo; sine die &rdquo; dell'esecuzione della de&shy;<lb/>siderata edizione. </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Nell'intento di rendere possibile l'esaudimento di tal <lb/>voto senza alcun momentaneo aggravio per il bilancio <lb/>dello Stato, il nostro Ministero della pubblica istruzione, <lb/>in principio dell'anno scolastico 1904-05, trasfer&igrave; da Como <lb/>a Firenze GIOVANNI VAILATI, onde egli dedicasse tutte <lb/>le ore lasciategli libere dall'insegnamento della matema&shy;<lb/>tica in quell'Istituto tecnico all'esame preliminare dei <lb/>manoscritti torricelliani esistenti in quella Biblioteca Na&shy;<lb/>zionale. </foreign></s><s><foreign lang="it">Ci &egrave; ignoto sino a quale punto il sempre rim&shy;<lb/>pianto studioso spingesse la sua opera investigatrice; ma <lb/>questa venne ben presto bruscamente interrotta quando, <lb/>instituita con R. Decreto 19 novembre 1905 la ben nota <lb/><emph type="italics"/>Commissione per l'ordinamento degli studi secondari in <lb/>Italia,<emph.end type="italics"/> il VAILATI fu chiamato a farne parte; onore da lui <lb/>ben meritato, ma che a ragione pareva racchiudere la mi&shy;<lb/>naccia di un rinvio &ldquo; sine die &rdquo; dell'esecuzione della de&shy;<lb/>siderata edizione. </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Si approssimava intanto il III Centenario della nascita <lb/>del grande scienziato; e GIUSEPPE VASSURA, nel mentre <lb/>a nome del Municipio di Faenza invitava la Societ&agrave; Ita&shy;<lb/>liana di fisica a tenere nel 1908 il suo Congresso a Fa&shy;<lb/>enza, chiedeva venisse emesso un nuovo voto a favore <lb/>della pubblicazione delle <emph type="italics"/>Opere<emph.end type="italics"/> del TORRICELLI; tale lo&shy;<lb/>devole iniziativa trov&ograve; favorevole accoglienza e, nella se&shy;<lb/>duta del 27 aprile 1906, dopo elevata discussione, venne <lb/>ad unanimit&agrave; presa la seguente deliberazione: </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Si approssimava intanto il III Centenario della nascita <lb/>del grande scienziato; e GIUSEPPE VASSURA, nel mentre <lb/>a nome del Municipio di Faenza invitava la Societ&agrave; Ita&shy;<lb/>liana di fisica a tenere nel 1908 il suo Congresso a Fa&shy;<lb/>enza, chiedeva venisse emesso un nuovo voto a favore <lb/>della pubblicazione delle <emph type="italics"/>Opere<emph.end type="italics"/> del TORRICELLI; tale lo&shy;<lb/>devole iniziativa trov&ograve; favorevole accoglienza e, nella se&shy;<lb/>duta del 27 aprile 1906, dopo elevata discussione, venne <lb/>ad unanimit&agrave; presa la seguente deliberazione: </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 264 
Line 389 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">A far ci&ograve; volse il pensiero il Comune di Faenza in <lb/>occasione del III Centenario della nascita dell'inventor <lb/>del barometro, affidando l'incarico di condurre a termine <lb/>la nobile e meritoria impresa a GIUSEPPE VASSURA . <lb/>Con quali criteri egli abbia deciso di adempiere il mandato <lb/>ricevuto venne da lui stesso esposto in due pubblicazioni <lb/>che da tempo si trovano a disposizione degli studiosi . <lb/>A noi basta rilevare qu&igrave; che a lui appartiene la riparti&shy;<lb/>zione di tutto il materiale da pubblicarsi in tre volumi, <lb/>il I destinato ad accogliere tutte le <emph type="italics"/>Opere geometriche<emph.end type="italics"/> gi&agrave; <lb/>edite od in istato da potere venire utilmente pubblicate; <lb/>il II alle <emph type="italics"/>Lezioni accademiche,<emph.end type="italics"/> la <emph type="italics"/>Meccanica<emph.end type="italics"/> e <emph type="italics"/>Scritti vari;<emph.end type="italics"/><lb/>il III riserbato al <emph type="italics"/>Carteggio scientifico.<emph.end type="italics"/> E poich&egrave; in circa <lb/>quattro anni di assiduo lavoro egli port&ograve; a compimento i <lb/>volumi II e III cos&igrave; era generale la fiducia che si fosse <lb/>finalmente scoperta la via capace di porgere la sospirata <lb/>soluzione della secolare questione. </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">A far ci&ograve; volse il pensiero il Comune di Faenza in <lb/>occasione del III Centenario della nascita dell'inventor <lb/>del barometro, affidando l'incarico di condurre a termine <lb/>la nobile e meritoria impresa a GIUSEPPE VASSURA . <lb/>Con quali criteri egli abbia deciso di adempiere il mandato <lb/>ricevuto venne da lui stesso esposto in due pubblicazioni <lb/>che da tempo si trovano a disposizione degli studiosi . <lb/>A noi basta rilevare qu&igrave; che a lui appartiene la riparti&shy;<lb/>zione di tutto il materiale da pubblicarsi in tre volumi, <lb/>il I destinato ad accogliere tutte le <emph type="italics"/>Opere geometriche<emph.end type="italics"/> gi&agrave; <lb/>edite od in istato da potere venire utilmente pubblicate; <lb/>il II alle <emph type="italics"/>Lezioni accademiche,<emph.end type="italics"/> la <emph type="italics"/>Meccanica<emph.end type="italics"/> e <emph type="italics"/>Scritti vari;<emph.end type="italics"/><lb/>il III riserbato al <emph type="italics"/>Carteggio scientifico.<emph.end type="italics"/> E poich&egrave; in circa <lb/>quattro anni di assiduo lavoro egli port&ograve; a compimento i <lb/>volumi II e III cos&igrave; era generale la fiducia che si fosse <lb/>finalmente scoperta la via capace di porgere la sospirata <lb/>soluzione della secolare questione. </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Se non che, allontanatosi il VASSURA dalla sua citt&agrave; <lb/>natale sullo scorcio dell'anno 1912, sorse inatteso e spa&shy;<lb/>ventoso ostacolo contro il compimento dell'iniziata edi&shy;<lb/>zione. Nell'intento di sormontarlo il Comune di Faenza &mdash; <lb/>dietro suggerimento dello stesso VASSURA &mdash; rivolse a  
 <pb pagenum="XXXI"/>me l'invito terribilmente onorevole di curare la pubblica&shy;<lb/>zione del Volume delle <emph type="italics"/>Opere<emph.end type="italics"/> del TORRICELLI dedicato <lb/>alla Geometria, cio&egrave;, in complesso, di tutti i suoi lavori <lb/>inediti. La gravit&agrave; di tale missione e l'assoluta impossi&shy;<lb/>bilit&agrave; da parte mia di allontanarmi per lungo tempo dalla <lb/>mia consueta residenza, ove mi trattengono sempre im&shy;<lb/>prescindibili doveri d'ufficio, mi lasciarono lungamente in <lb/>dubbio intorno alla deliberazione da prendere. Finalmente, <lb/>da un lato il desiderio di contribuire all'esaudimento di <lb/>un desiderio che era espressione di un grande interesse <lb/>scientifico e nazionale; e dall'altro l'avere il VASSURA <lb/>poste a mia disposizione le copie eseguite sotto la sua <lb/>direzione dei lavori torricelliani conservati a Firenze e <lb/>di altri importanti documenti relativi ed il fatto che io <lb/>trovai nel dott. C. MOCARINI, dell'Archivio di Stato di <lb/>Firenze, persona capace e disposta a collazionare ed even&shy;<lb/>tualmente completare le copie anzidette, finirono col vin&shy;<lb/>cere la mia troppo giustificata esitazione. Ed ora, superate <lb/>le difficolt&agrave; di ogni genere che intralciarono pi&ugrave; e pi&ugrave; <lb/>volte la regolarit&agrave; del mio procedere (difficolt&agrave; che l'im&shy;<lb/>mane guerra delle nazioni in parte cre&ograve; ed in parte acu&igrave;) <lb/>mi &egrave; dato chiudere la mia fatica presentando al pubblico, <lb/>in unione al VASSURA, le <emph type="italics"/>Opere<emph.end type="italics"/> di E. TORRICELLI, non <lb/>prima per&ograve; di avere brevemente esposti i criteri da me <lb/>prescelti nella mia azione di editore . </s></p> <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Se non che, allontanatosi il VASSURA dalla sua citt&agrave; <lb/>natale sullo scorcio dell'anno 1912, sorse inatteso e spa&shy;<lb/>ventoso ostacolo contro il compimento dell'iniziata edi&shy;<lb/>zione. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Nell'intento di sormontarlo il Comune di Faenza &mdash; <lb/>dietro suggerimento dello stesso VASSURA &mdash; rivolse a
  <pb pagenum="XXXI"/>me l'invito terribilmente onorevole di curare la pubblica&shy;<lb/>zione del Volume delle <emph type="italics"/>Opere<emph.end type="italics"/> del TORRICELLI dedicato <lb/>alla Geometria, cio&egrave;, in complesso, di tutti i suoi lavori <lb/>inediti. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  <s>La gravit&agrave; di tale missione e l'assoluta impossi&shy;<lb/>bilit&agrave; da parte mia di allontanarmi per lungo tempo dalla <lb/>mia consueta residenza, ove mi trattengono sempre im&shy;<lb/>prescindibili doveri d'ufficio, mi lasciarono lungamente in <lb/>dubbio intorno alla deliberazione da prendere. </s>
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Finalmente, <lb/>da un lato il desiderio di contribuire all'esaudimento di <lb/>un desiderio che era espressione di un grande interesse <lb/>scientifico e nazionale; e dall'altro l'avere il VASSURA <lb/>poste a mia disposizione le copie eseguite sotto la sua <lb/>direzione dei lavori torricelliani conservati a Firenze e <lb/>di altri importanti documenti relativi ed il fatto che io <lb/>trovai nel dott. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  <s>C. MOCARINI, dell'Archivio di Stato di <lb/>Firenze, persona capace e disposta a collazionare ed even&shy;<lb/>tualmente completare le copie anzidette, finirono col vin&shy;<lb/>cere la mia troppo giustificata esitazione. </s>
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Ed ora, superate <lb/>le difficolt&agrave; di ogni genere che intralciarono pi&ugrave; e pi&ugrave; <lb/>volte la regolarit&agrave; del mio procedere (difficolt&agrave; che l'im&shy;<lb/>mane guerra delle nazioni in parte cre&ograve; ed in parte acu&igrave;) <lb/>mi &egrave; dato chiudere la mia fatica presentando al pubblico, <lb/>in unione al VASSURA, le <emph type="italics"/>Opere<emph.end type="italics"/> di E. TORRICELLI, non <lb/>prima per&ograve; di avere brevemente esposti i criteri da me <lb/>prescelti nella mia azione di editore . </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
 <pb pagenum="XXXII"/> <pb pagenum="XXXII"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>XI. &mdash; <emph type="italics"/>La presente edizione.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p> <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>XI. &mdash; <emph type="italics"/>La presente edizione.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Le esigenze imposte ad una riproduzione per mezzo <lb/>della stampa di opere scientifiche sono di natura ben di&shy;<lb/>verse da quelle a cui deve soddisfare un lavoro analogo <lb/>di carattere letterario. Mentre in questo si richiede una <lb/>riproduzione diplomatica degli originali, che ne rispetti <lb/>persino la punteggiatura e l'ortografia, ad un'edizione di <lb/>scritti scientifici si domanda soltanto che vengano religio&shy;<lb/>samente conservati e fedelmente riprodotti le idee ed i <lb/>metodi. In conseguenza di ci&ograve; noi ci siamo astenuti dal <lb/>consegnare al tipografo quei frammenti torricelliani che <lb/>sono manifestazioni tangibili di pensieri che balenarono <lb/>dinnanzi alla mente dell'autore ed a cui egli non diede pi&ugrave; <lb/>seguito, sia per averli poi ravvisati per &ldquo; fatica buttata <lb/>via &rdquo; , sia per mancanza di tempo. &Egrave; il sistema che gi&agrave; <lb/>adottarono, ad esempio, gli editori di LAGRANGE, che di&shy;<lb/>chiararono di seguire coloro a cui fu affidato il gran&shy;<lb/>dioso compito di preparare la pubblicazione definitiva degli <lb/>scritti di LEIBNIZ  e che, per ragioni ben note a tutti <lb/>i competenti, verr&agrave; abbandonato soltanto riguardo agli <lb/>scritti di LEONARDO DA VINCI. Perci&ograve; la presente edizione <lb/>&egrave;, nelle nostre intenzioni, <emph type="italics"/>completa<emph.end type="italics"/> ma non <emph type="italics"/>totale,<emph.end type="italics"/> confor&shy;<lb/>memente, d'altronde, ai voti formulati dal TORRICELLI nel <lb/>momento in cui preparavasi al viaggio senza ritorno, ed <lb/>alle intenzioni di tutti coloro che, prima di noi, si accin- 
 <pb pagenum="XXXIII"/>sero a soddisfarli. Ci&ograve;, naturalmente, non esclude in alcun <lb/>modo che altri pi&ugrave; oculato, possa trovare nei manoscritti <lb/>che si salvarono dalla minacciata dispersione, materiali <lb/>per aggiunte ai volumi che noi oggi sottoponiamo al giu&shy;<lb/>dizio del pubblico; onde questi non hanno alcuna pretesa <lb/>di far cessare il commovente pellegrinaggio di cui da circa <lb/>un secolo &egrave; oggetto l'inesauribile raccolta dei &ldquo; <emph type="italics"/>Discepoli <lb/>di Galileo<emph.end type="italics"/> &rdquo;. </s></p> <!-- italian start -->
 <p type="main"> <s><foreign lang="it">Le esigenze imposte ad una riproduzione per mezzo <lb/>della stampa di opere scientifiche sono di natura ben di&shy;<lb/>verse da quelle a cui deve soddisfare un lavoro analogo <lb/>di carattere letterario. </foreign></s>
 <s>I fogli relitti dal TORRICELLI furono investigati con <lb/>amorosa profondit&agrave; &mdash; gi&agrave; lo abbiamo detto e pi&ugrave; d'una <lb/>volta &mdash; dal SERENAI e dal VIVIANI, i quali li ordinarono, <lb/>onde fare di quelli che trattano argomenti affini un tutto <lb/>omogeneo e degli altri un artistico mosaico . Ora delle <lb/>loro fatiche altamente meritorie noi abbiamo tratto il <lb/>massimo profitto, non soltanto nell'egoistico intento di al&shy;<lb/>leviare il c&ograve;mpito nostro, ma perch&egrave; quei due valentuo&shy;<lb/>mini vanno considerati come i pi&ugrave; coscienziosi depositari <lb/>ed i pi&ugrave; fedeli interpreti del pensiero torricelliano. Per&ograve;, <lb/>anche dopo tale indiscutibile perfezionamento sub&igrave;to da <lb/>tutti quei lavori, essi raggiunsero soltanto in piccolissima <lb/>parte l'esattezza di forma che si esige da qualsia scritto <lb/>scientifico ; doveva l'editore permettersi di correggere <lb/>di suo arbitrio le inesattezze riscontrate e di colmare le la- <!-- italian stop -->
 <pb pagenum="XXXIV"/>cune da lui notate? A nostro avviso <emph type="italics"/>no;<emph.end type="italics"/> giacch&egrave; un siffatto <lb/>poco rispettoso ed arbitrario sistema avrebbe reso difficile, <lb/>e fors'anche impossibile, al lettore di avere dinnanzi una <lb/>fedele immagine del pensiero torricelliano; &egrave; nostra con&shy;<lb/>vinzione che il VIVIANI aveva vagheggiato di eseguire que&shy;<lb/>st'opera complementare, ma che poi l'abbandon&ograve; forse per <lb/>scrupoli ben giustificati; e probabilmente la vana ricerca <lb/>di un'altra procedura che consentisse di offrire al pubblico <lb/>le produzioni del suo venerato amico sotto aspetto del tutto <lb/>soddisfacente fu la cagione che spinse lui &mdash; che tanto <lb/>spesso e volontieri sacrificava alla Dea Procrastinazione &mdash; <lb/>a rinviare di giorno in giorno l'adempimento dell'impegno <lb/>assunto col SERENAI. Il procedimento indarno cercato dal&shy;<lb/>l'ultimo discepolo di GALILEO &egrave; forse quello a cui ai d&igrave; <lb/>nostri si appigliarono gli editori delle <emph type="italics"/>Opere<emph.end type="italics"/> dell'HUYGENS, <lb/>i quali, riguardo agli scritti inediti del sommo Olandese, <lb/>adottarono il sistema della riproduzione diplomatica, ac&shy;<lb/>compagnata da esaurienti commenti, sotto forma di note <lb/>a pi&egrave; di pagina; &egrave; il sistema che noi pure avremmo pre&shy;<lb/>ferito ove l'edizione delle <emph type="italics"/>Opere<emph.end type="italics"/> di TORRICELLI, al pari di <lb/>quella di quel celebre scienziato, fosse stata assunta da un <lb/>sodalizio scientifico avente esistenza illimitata nel tempo; <lb/>ma, data invece l'enormit&agrave; del lavoro consistente nel com&shy;<lb/>pletare e commentare tutti gli scritti inediti del TORRI&shy;<lb/>CELLI e data la brevit&agrave; della vita umana, scegliendolo non <lb/>si sarebbe probabilmente ottenuto altro risultato che di <lb/>aggiungere un nuovo nome alla lunga teoria di persone <lb/>che tentarono indarno di porre in circolazione i frutti delle <lb/>elucubrazioni geometriche del celebre faentino. </s></p> <s>Mentre in questo si richiede una <lb/>riproduzione diplomatica degli originali, che ne rispetti <lb/>persino la punteggiatura e l'ortografia, ad un'edizione di <lb/>scritti scientifici si domanda soltanto che vengano religio&shy;<lb/>samente conservati e fedelmente riprodotti le idee ed i <lb/>metodi. </s>
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">In conseguenza di ci&ograve; noi ci siamo astenuti dal <lb/>consegnare al tipografo quei frammenti torricelliani che <lb/>sono manifestazioni tangibili di pensieri che balenarono <lb/>dinnanzi alla mente dell'autore ed a cui egli non diede pi&ugrave; <lb/>seguito, sia per averli poi ravvisati per &ldquo; fatica buttata <lb/>via &rdquo; , sia per mancanza di tempo. &Egrave; il sistema che gi&agrave; <lb/>adottarono, ad esempio, gli editori di LAGRANGE, che di&shy;<lb/>chiararono di seguire coloro a cui fu affidato il gran&shy;<lb/>dioso compito di preparare la pubblicazione definitiva degli <lb/>scritti di LEIBNIZ  e che, per ragioni ben note a tutti <lb/>i competenti, verr&agrave; abbandonato soltanto riguardo agli <lb/>scritti di LEONARDO DA VINCI. Perci&ograve; la presente edizione <lb/>&egrave;, nelle nostre intenzioni, <emph type="italics"/>completa<emph.end type="italics"/> ma non <emph type="italics"/>totale,<emph.end type="italics"/> confor&shy;<lb/>memente, d'altronde, ai voti formulati dal TORRICELLI nel <lb/>momento in cui preparavasi al viaggio senza ritorno, ed <lb/>alle intenzioni di tutti coloro che, prima di noi, si accin-
  <pb pagenum="XXXIII"/>sero a soddisfarli. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Ci&ograve;, naturalmente, non esclude in alcun <lb/>modo che altri pi&ugrave; oculato, possa trovare nei manoscritti <lb/>che si salvarono dalla minacciata dispersione, materiali <lb/>per aggiunte ai volumi che noi oggi sottoponiamo al giu&shy;<lb/>dizio del pubblico; onde questi non hanno alcuna pretesa <lb/>di far cessare il commovente pellegrinaggio di cui da circa <lb/>un secolo &egrave; oggetto l'inesauribile raccolta dei &ldquo; <emph type="italics"/>Discepoli <lb/>di Galileo<emph.end type="italics"/> &rdquo;. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
  <p type="main">
  
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">I fogli relitti dal TORRICELLI furono investigati con <lb/>amorosa profondit&agrave; &mdash; gi&agrave; lo abbiamo detto e pi&ugrave; d'una <lb/>volta &mdash; dal SERENAI e dal VIVIANI, i quali li ordinarono, <lb/>onde fare di quelli che trattano argomenti affini un tutto <lb/>omogeneo e degli altri un artistico mosaico . Ora delle <lb/>loro fatiche altamente meritorie noi abbiamo tratto il <lb/>massimo profitto, non soltanto nell'egoistico intento di al&shy;<lb/>leviare il c&ograve;mpito nostro, ma perch&egrave; quei due valentuo&shy;<lb/>mini vanno considerati come i pi&ugrave; coscienziosi depositari <lb/>ed i pi&ugrave; fedeli interpreti del pensiero torricelliano. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  <s>Per&ograve;, <lb/>anche dopo tale indiscutibile perfezionamento sub&igrave;to da <lb/>tutti quei lavori, essi raggiunsero soltanto in piccolissima <lb/>parte l'esattezza di forma che si esige da qualsia scritto <lb/>scientifico ; doveva l'editore permettersi di correggere <lb/>di suo arbitrio le inesattezze riscontrate e di colmare le la-
  <pb pagenum="XXXIV"/>cune da lui notate? </s>
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">A nostro avviso <emph type="italics"/>no;<emph.end type="italics"/> giacch&egrave; un siffatto <lb/>poco rispettoso ed arbitrario sistema avrebbe reso difficile, <lb/>e fors'anche impossibile, al lettore di avere dinnanzi una <lb/>fedele immagine del pensiero torricelliano; &egrave; nostra con&shy;<lb/>vinzione che il VIVIANI aveva vagheggiato di eseguire que&shy;<lb/>st'opera complementare, ma che poi l'abbandon&ograve; forse per <lb/>scrupoli ben giustificati; e probabilmente la vana ricerca <lb/>di un'altra procedura che consentisse di offrire al pubblico <lb/>le produzioni del suo venerato amico sotto aspetto del tutto <lb/>soddisfacente fu la cagione che spinse lui &mdash; che tanto <lb/>spesso e volontieri sacrificava alla Dea Procrastinazione &mdash; <lb/>a rinviare di giorno in giorno l'adempimento dell'impegno <lb/>assunto col SERENAI. Il procedimento indarno cercato dal&shy;<lb/>l'ultimo discepolo di GALILEO &egrave; forse quello a cui ai d&igrave; <lb/>nostri si appigliarono gli editori delle <emph type="italics"/>Opere<emph.end type="italics"/> dell'HUYGENS, <lb/>i quali, riguardo agli scritti inediti del sommo Olandese, <lb/>adottarono il sistema della riproduzione diplomatica, ac&shy;<lb/>compagnata da esaurienti commenti, sotto forma di note <lb/>a pi&egrave; di pagina; &egrave; il sistema che noi pure avremmo pre&shy;<lb/>ferito ove l'edizione delle <emph type="italics"/>Opere<emph.end type="italics"/> di TORRICELLI, al pari di <lb/>quella di quel celebre scienziato, fosse stata assunta da un <lb/>sodalizio scientifico avente esistenza illimitata nel tempo; <lb/>ma, data invece l'enormit&agrave; del lavoro consistente nel com&shy;<lb/>pletare e commentare tutti gli scritti inediti del TORRI&shy;<lb/>CELLI e data la brevit&agrave; della vita umana, scegliendolo non <lb/>si sarebbe probabilmente ottenuto altro risultato che di <lb/>aggiungere un nuovo nome alla lunga teoria di persone <lb/>che tentarono indarno di porre in circolazione i frutti delle <lb/>elucubrazioni geometriche del celebre faentino. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Per tali ragioni noi limitammo l'opera nostra ad insi&shy;<lb/>gnificanti ritocchi superficiali, a qualche sobria dilucida&shy;<lb/>zione a pi&egrave; di pagina ed al sostituire gli schizzi nervosa&shy;<lb/>mente tracciati dall'autore con figure effettivamente capaci <lb/>di chiarire i ragionamenti esposti . </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Per tali ragioni noi limitammo l'opera nostra ad insi&shy;<lb/>gnificanti ritocchi superficiali, a qualche sobria dilucida&shy;<lb/>zione a pi&egrave; di pagina ed al sostituire gli schizzi nervosa&shy;<lb/>mente tracciati dall'autore con figure effettivamente capaci <lb/>di chiarire i ragionamenti esposti . </foreign></s></p>
 <pb pagenum="XXXV"/> <pb pagenum="XXXV"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Coloro che prima di noi si accinsero a pubblicare gli <lb/>scritti di cui ci occupiamo si proposero di presentarli al <lb/>pubblico in modo da formare un tutto ben ordinato: pro&shy;<lb/>blema certo importante e bellissimo, ma che, secondo noi, <lb/>lo stesso autore non sarebbe stato in grado di risolvere. <lb/>Infatti si tratta, non di materiali destinati a costituire <lb/>un'opera unica, ma sibbene di svariatissime ricerche, rag&shy;<lb/>gruppantisi intorno ad alcuni centri; ond'&egrave; nostro con&shy;<lb/>vincimento che il TORRICELLI se ne sarebbe servito per <lb/>scrivere parecchie memorie staccate. &ldquo; Rebus sic stanti&shy;<lb/>bus &rdquo; per porre un po' d'ordine a quei materiali non si <lb/>poteva pensare che ad un ordinamento o cronologico, o <lb/>in base agli argomenti trattati, o tenendo conto dei me&shy;<lb/>todi di ricerca usati. Ora: </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Coloro che prima di noi si accinsero a pubblicare gli <lb/>scritti di cui ci occupiamo si proposero di presentarli al <lb/>pubblico in modo da formare un tutto ben ordinato: pro&shy;<lb/>blema certo importante e bellissimo, ma che, secondo noi, <lb/>lo stesso autore non sarebbe stato in grado di risolvere. </foreign></s><s><foreign lang="it"><lb/>Infatti si tratta, non di materiali destinati a costituire <lb/>un'opera unica, ma sibbene di svariatissime ricerche, rag&shy;<lb/>gruppantisi intorno ad alcuni centri; ond'&egrave; nostro con&shy;<lb/>vincimento che il TORRICELLI se ne sarebbe servito per <lb/>scrivere parecchie memorie staccate. &ldquo; Rebus sic stanti&shy;<lb/>bus &rdquo; per porre un po' d'ordine a quei materiali non si <lb/>poteva pensare che ad un ordinamento o cronologico, o <lb/>in base agli argomenti trattati, o tenendo conto dei me&shy;<lb/>todi di ricerca usati. </foreign></s><s><foreign lang="it">Ora: </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">1. Alla cronologia &egrave; impossibile ricorrere, ch&egrave; i fogli <lb/>lasciati dal Nostro matematico non portano date e d'al&shy;<lb/>tronde le sue lettere provano che, nel sessennio della sua <lb/>pi&ugrave; intensa produttivit&agrave; (1641-1647), egli si occupava di <lb/>studi differenti, alternando le indagini di pura geometria <lb/>con esperienze di fisica e trovando riposo nelle operazioni <lb/>manuali che lo resero celebre nella pulitura dei vetri con <lb/>le ricerche baricentriche. </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">1. Alla cronologia &egrave; impossibile ricorrere, ch&egrave; i fogli <lb/>lasciati dal Nostro matematico non portano date e d'al&shy;<lb/>tronde le sue lettere provano che, nel sessennio della sua <lb/>pi&ugrave; intensa produttivit&agrave; (1641-1647), egli si occupava di <lb/>studi differenti, alternando le indagini di pura geometria <lb/>con esperienze di fisica e trovando riposo nelle operazioni <lb/>manuali che lo resero celebre nella pulitura dei vetri con <lb/>le ricerche baricentriche. </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 287 
Line 448 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">3. Quanto al metodo d'indagine, pure essendo sempre <lb/>geometrico, talora &egrave; prettamente archimedeo, talora in&shy;<lb/>vece &egrave; ispirato alle idee del CAVALIERI; ora il comporre <lb/>una Sezione con i lavori scritti in istile antico ed una con <lb/>gli altri, avrebbe avuto come conseguenza un'evidente e <lb/>deplorevole violazione dell'ordine in cui si svolse il pen&shy;<lb/>siero dell'eminente scienziato. </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">3. Quanto al metodo d'indagine, pure essendo sempre <lb/>geometrico, talora &egrave; prettamente archimedeo, talora in&shy;<lb/>vece &egrave; ispirato alle idee del CAVALIERI; ora il comporre <lb/>una Sezione con i lavori scritti in istile antico ed una con <lb/>gli altri, avrebbe avuto come conseguenza un'evidente e <lb/>deplorevole violazione dell'ordine in cui si svolse il pen&shy;<lb/>siero dell'eminente scienziato. </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Per tutte queste ragioni noi abbiamo rinunciato ad un <lb/>rigoroso ordinamento di tutta la materia. Dopo la ripro&shy;<lb/>duzione della parte non meccanica dell'<emph type="italics"/>Opera geometrica<emph.end type="italics"/> &mdash; <lb/>l'unica che egli pot&egrave; presentare al pubblico &mdash; ponemmo un <lb/>brevissimo squarcio che ne costituisce un complemento, poi <lb/>gli scritti che, trattando nuovi problemi di contatti circo&shy;<lb/>lari, della teoria delle proporzioni e di svariate questioni di  
 <pb pagenum="XXXVI"/>planimetria e stereometria, porgono aggiunte alla geome&shy;<lb/>tria elementare degli antichi. Altrettanto pu&ograve; dirsi di una <lb/>ricca miscellanea di teoremi semplicemente enunciati ed in <lb/>gran parte desunti dalla precedente raccolta. Seguono ad <lb/>essa alcune pagine che rivelano i dubbi che, nel TORRICELLI <lb/>od in altri, sorsero contro la geometria dell'infinito, la <lb/>quale rigogliosamente fioriva intorno al 1650, e che si ritro&shy;<lb/>vano in altro suo scritto sugli indivisibili. S'incontrano poi <lb/>le ricerche baricentriche o stereometriche relative a por&shy;<lb/>zioni di qu&agrave;driche rotonde. Riunimmo finalmente le impor&shy;<lb/>tanti scritture relative a curve speciali le quali &mdash; secondo <lb/>gl'intendimenti manifestati dall'autore nell'esordio alla me&shy;<lb/>moria <emph type="italics"/>De proportionibus<emph.end type="italics"/> &mdash; dovevano essere ingredienti di <lb/>un'opera di lunga lena da intitolarsi <emph type="italics"/>De lineis novis.<emph.end type="italics"/></s></p> <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Per tutte queste ragioni noi abbiamo rinunciato ad un <lb/>rigoroso ordinamento di tutta la materia. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Dopo la ripro&shy;<lb/>duzione della parte non meccanica dell'<emph type="italics"/>Opera geometrica<emph.end type="italics"/> &mdash; <lb/>l'unica che egli pot&egrave; presentare al pubblico &mdash; ponemmo un <lb/>brevissimo squarcio che ne costituisce un complemento, poi <lb/>gli scritti che, trattando nuovi problemi di contatti circo&shy;<lb/>lari, della teoria delle proporzioni e di svariate questioni di
  <pb pagenum="XXXVI"/>planimetria e stereometria, porgono aggiunte alla geome&shy;<lb/>tria elementare degli antichi. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  <s>Altrettanto pu&ograve; dirsi di una <lb/>ricca miscellanea di teoremi semplicemente enunciati ed in <lb/>gran parte desunti dalla precedente raccolta. </s>
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Seguono ad <lb/>essa alcune pagine che rivelano i dubbi che, nel TORRICELLI <lb/>od in altri, sorsero contro la geometria dell'infinito, la <lb/>quale rigogliosamente fioriva intorno al 1650, e che si ritro&shy;<lb/>vano in altro suo scritto sugli indivisibili. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  <s>S'incontrano poi <lb/>le ricerche baricentriche o stereometriche relative a por&shy;<lb/>zioni di qu&agrave;driche rotonde. </s><s>Riunimmo finalmente le impor&shy;<lb/>tanti scritture relative a curve speciali le quali &mdash; secondo <lb/>gl'intendimenti manifestati dall'autore nell'esordio alla me&shy;<lb/>moria <emph type="italics"/>De proportionibus<emph.end type="italics"/> &mdash; dovevano essere ingredienti di <lb/>un'opera di lunga lena da intitolarsi <emph type="italics"/>De lineis novis.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Con l'eleggere ed adottare siffatta distribuzione delle <lb/>materie noi non pretendiamo di avere divinate le inten&shy;<lb/>zioni del TORRICELLI (dato e non concesso che egli ne <lb/>avesse di definitive); ci lusinghiamo, per&ograve;, di non avere <lb/>resa impossibile la ricostruzione della genesi del suo pen&shy;<lb/>siero scientifico. </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Con l'eleggere ed adottare siffatta distribuzione delle <lb/>materie noi non pretendiamo di avere divinate le inten&shy;<lb/>zioni del TORRICELLI (dato e non concesso che egli ne <lb/>avesse di definitive); ci lusinghiamo, per&ograve;, di non avere <lb/>resa impossibile la ricostruzione della genesi del suo pen&shy;<lb/>siero scientifico. </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>XII. &mdash; <emph type="italics"/>A che cosa miri la presente pubblicazione.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p> <s><foreign lang="it"><emph type="center"/>XII. &mdash; <emph type="italics"/>A che cosa miri la presente pubblicazione.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Nel licenziare il frutto delle nostre lunghe fatiche ci <lb/>si affaccia spontaneamente la tormentosa domanda quale <lb/>sar&agrave; l'accoglienza che esso sar&agrave; per ricevere da parte del <lb/>pubblico matematico. Ora ci sembra fuor di questione che <lb/>la presente pubblicazione costituiva da parte dell'Italia un <lb/>preciso dovere verso uno dei pi&ugrave; illustri suoi figli &ldquo; onde <lb/>assicurare contro i danni inevitabili del tempo quelle pa&shy;<lb/>gine venerande, cui troppo spesso invidiano gli inchiostri <lb/>seicenteschi, veramente edaci della loro carta &rdquo; . Ad <lb/>essa per&ograve; non pu&ograve; certamente venir fatta l'accoglienza <lb/>festosa che il TORRICELLI giustamente sperava quando, <lb/>nella tregua del delirio, raccomandava agli amici i suoi <lb/>lavori tuttora inediti. Gli &egrave; che nei tre secoli ormai de&shy;<lb/>corsi dal giorno in cui egli scese nella tomba l'ambiente  
 <pb pagenum="XXXVII"/>matematico si &egrave; totalmente e radicalmente mutato. I pro&shy;<lb/>cedimenti di cui egli si serviva sono quelli foggiati da un <lb/>contemporaneo di PLATONE, EUDOSSO DA CNIDO, svolti ed <lb/>applicati da ARCHIMEDE e trasfigurati dal CAVALIERI; anzi <lb/>il TORRICELLI seppe servirsene con tanta abilit&agrave; e disinvol&shy;<lb/>tura che ben a ragione questi valentuomini avrebbero po&shy;<lb/>tuto additarlo alla universale estimazione dicendo: &ldquo; Ecco <lb/>colui che </s></p> <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Nel licenziare il frutto delle nostre lunghe fatiche ci <lb/>si affaccia spontaneamente la tormentosa domanda quale <lb/>sar&agrave; l'accoglienza che esso sar&agrave; per ricevere da parte del <lb/>pubblico matematico. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Ora ci sembra fuor di questione che <lb/>la presente pubblicazione costituiva da parte dell'Italia un <lb/>preciso dovere verso uno dei pi&ugrave; illustri suoi figli &ldquo; onde <lb/>assicurare contro i danni inevitabili del tempo quelle pa&shy;<lb/>gine venerande, cui troppo spesso invidiano gli inchiostri <lb/>seicenteschi, veramente edaci della loro carta &rdquo; . Ad <lb/>essa per&ograve; non pu&ograve; certamente venir fatta l'accoglienza <lb/>festosa che il TORRICELLI giustamente sperava quando, <lb/>nella tregua del delirio, raccomandava agli amici i suoi <lb/>lavori tuttora inediti. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Gli &egrave; che nei tre secoli ormai de&shy;<lb/>corsi dal giorno in cui egli scese nella tomba l'ambiente
  <pb pagenum="XXXVII"/>matematico si &egrave; totalmente e radicalmente mutato. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">I pro&shy;<lb/>cedimenti di cui egli si serviva sono quelli foggiati da un <lb/>contemporaneo di PLATONE, EUDOSSO DA CNIDO, svolti ed <lb/>applicati da ARCHIMEDE e trasfigurati dal CAVALIERI; anzi <lb/>il TORRICELLI seppe servirsene con tanta abilit&agrave; e disinvol&shy;<lb/>tura che ben a ragione questi valentuomini avrebbero po&shy;<lb/>tuto additarlo alla universale estimazione dicendo: &ldquo; Ecco <lb/>colui che </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it"><emph type="center"/><emph type="italics"/>Mostr&ograve; ci&ograve; che potea la lingua nostra<emph.end type="italics"/> &rdquo;.<emph.end type="center"/></foreign></s></p> <s><foreign lang="it"><emph type="center"/><emph type="italics"/>Mostr&ograve; ci&ograve; che potea la lingua nostra<emph.end type="italics"/> &rdquo;.<emph.end type="center"/></foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>A quei vetusti procedimenti egli si attenne con fedelt&agrave; <lb/>ancora pi&ugrave; rigorosa di quanto abbia fatto il suo contem&shy;<lb/>poraneo HUYGENS (matematico che giova citare pei nume&shy;<lb/>rosi punti di contatto che presenta col Nostro ); giacch&egrave; <lb/>mentre questi prest&ograve; di quando in quando facile orecchio <lb/>alla giovane algebra che allora presentavasi circonfusa di <lb/>promettenti lusinghe, il TORRICELLI austeramente respinse <lb/>ogni sorta d'inviti per quanto seducenti, onde nella storia <lb/>della matematica egli ci si presenta siccome l'ultimo dei <lb/>puristi . Per effetto di tali spiccate caratteristiche men&shy;<lb/>tali Egli era destinato ad annoverare in vita molti ammi&shy;<lb/>ratori e alcuni seguaci, ma fatalmente doveva essere ben <lb/>presto lasciato in completo abbandono. Perci&ograve;, se &egrave; indu&shy;<lb/>bitato che questo fenomeno si sarebbe manifestato pochi <lb/>decennii dopo la scomparsa del TORRICELLI &mdash; cio&egrave; dopo il <lb/>trionfo delle idee di DESCARTES e FERMAT, di LEIBNIZ e  
 <pb pagenum="XXXVIII"/>NEWTON &mdash; non &egrave; forse matematicamente certo che esso <lb/>apparir&agrave; sotto forma ancora pi&ugrave; generale in un'epoca, come <lb/>l'attuale, che segue il secolo di LAGRANGE ed EULERO, non&shy;<lb/>ch&egrave; quello in cui, per opera della pleiade di matematici <lb/>iniziatasi con ABEL e CAUCHY e chiusa con WEIERSTRASS e <lb/>POINCAR&Eacute;, l'analisi matematica raggiunse un'altezza, un'e&shy;<lb/>stensione, un'energia che sarebbe stato follia sperare?... </s></p> <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">A quei vetusti procedimenti egli si attenne con fedelt&agrave; <lb/>ancora pi&ugrave; rigorosa di quanto abbia fatto il suo contem&shy;<lb/>poraneo HUYGENS (matematico che giova citare pei nume&shy;<lb/>rosi punti di contatto che presenta col Nostro ); giacch&egrave; <lb/>mentre questi prest&ograve; di quando in quando facile orecchio <lb/>alla giovane algebra che allora presentavasi circonfusa di <lb/>promettenti lusinghe, il TORRICELLI austeramente respinse <lb/>ogni sorta d'inviti per quanto seducenti, onde nella storia <lb/>della matematica egli ci si presenta siccome l'ultimo dei <lb/>puristi . Per effetto di tali spiccate caratteristiche men&shy;<lb/>tali Egli era destinato ad annoverare in vita molti ammi&shy;<lb/>ratori e alcuni seguaci, ma fatalmente doveva essere ben <lb/>presto lasciato in completo abbandono. </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  
  <!-- italian start -->
  <s><foreign lang="it">Perci&ograve;, se &egrave; indu&shy;<lb/>bitato che questo fenomeno si sarebbe manifestato pochi <lb/>decennii dopo la scomparsa del TORRICELLI &mdash; cio&egrave; dopo il <lb/>trionfo delle idee di DESCARTES e FERMAT, di LEIBNIZ e
  <pb pagenum="XXXVIII"/>NEWTON &mdash; non &egrave; forse matematicamente certo che esso <lb/>apparir&agrave; sotto forma ancora pi&ugrave; generale in un'epoca, come <lb/>l'attuale, che segue il secolo di LAGRANGE ed EULERO, non&shy;<lb/>ch&egrave; quello in cui, per opera della pleiade di matematici <lb/>iniziatasi con ABEL e CAUCHY e chiusa con WEIERSTRASS e <lb/>POINCAR&Eacute;, l'analisi matematica raggiunse un'altezza, un'e&shy;<lb/>stensione, un'energia che sarebbe stato follia sperare?... </foreign></s>
  <!-- italian stop -->
  </p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="it">Perci&ograve; &mdash; sarebbe vano negarlo &mdash; la presente pub&shy;<lb/>blicazione, al pari delle analoghe che la precedettero in <lb/>Italia ed all'Estero, possiede un carattere, non pratico, <lb/>ma eminentemente storico; ad essa &egrave; affidata la nobile <lb/>missione di porgere al futuro storico della matematica gli <lb/>elementi, di cui sino ad oggi si lamentava l'assenza, per <lb/>lumeggiare in tutti i suoi pi&ugrave; reposti meati il grande pe&shy;<lb/>riodo che prelude l'apparizione del calcolo infinitesimale e <lb/>per determinare il posto che spetta ai discepoli di GALILEO <lb/>fra i precursori dei sommi di cui vanno giustamente su&shy;<lb/>perbe l'Inghilterra e la Germania. </foreign></s></p> <s><foreign lang="it">Perci&ograve; &mdash; sarebbe vano negarlo &mdash; la presente pub&shy;<lb/>blicazione, al pari delle analoghe che la precedettero in <lb/>Italia ed all'Estero, possiede un carattere, non pratico, <lb/>ma eminentemente storico; ad essa &egrave; affidata la nobile <lb/>missione di porgere al futuro storico della matematica gli <lb/>elementi, di cui sino ad oggi si lamentava l'assenza, per <lb/>lumeggiare in tutti i suoi pi&ugrave; reposti meati il grande pe&shy;<lb/>riodo che prelude l'apparizione del calcolo infinitesimale e <lb/>per determinare il posto che spetta ai discepoli di GALILEO <lb/>fra i precursori dei sommi di cui vanno giustamente su&shy;<lb/>perbe l'Inghilterra e la Germania. </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 323 
Line 520 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>FERDINANDO II<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>FERDINANDO II<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Erubescerem profect&ograve;, Serenissime Magne Dux, oblaturus <lb/>libellum hunc Serenissimae Celsitudini Tuae, nisi haberem <lb/>maxima Archimedis, et Galilei nomina, quae praetendere <lb/>possim audaciae meae: Exigua enim sunt opuscula haec, et <lb/>de rebus aetate nostra neglectis, nempe Geometricis. Attamen, <lb/>nisi fallor, duo maxima Geometriae opera promovebunt, cum <lb/>veterem De Sphaera, et Cylindro, novamque De Motu scien&shy;<lb/>tiam exequantur. Sed ego frustra Geometriam excuso apud <lb/>eum Principem, cui non solum haereditaria, sed etiam in&shy;<lb/>genita est Mathematicarum disciplinarum protectio. Serenis&shy;<lb/>simus enim Cosmus II Pater Tuus stipendijs celeberrimo <lb/>Galileo oblatis; deinde Ser. C. Tua, beneficijs maximis in <lb/>huiusmodi scientiae cultores collocatis, optime demonstravit <lb/>intelligere, quanti momenti sint Mathematicae scientiae, vel <lb/>in disponendis exercituum aciebus, vel in muniendis, exor&shy;<lb/>nandisque urbibus, utroque tempore belli, pacisque. Cum <lb/>enim (ut de Mechanica facultate sileam) totum pen&egrave; civile <lb/>commercium pondere, numero, et mensura administretur, <lb/>quis non videat omne hominum negotium in Mathematicis <lb/>esse? quae tria quantitatis genera cum in Scholis nostris<emph.end type="italics"/> <s><emph type="italics"/>Erubescerem profect&ograve;, Serenissime Magne Dux, oblaturus <lb/>libellum hunc Serenissimae Celsitudini Tuae, nisi haberem <lb/>maxima Archimedis, et Galilei nomina, quae praetendere <lb/>possim audaciae meae: Exigua enim sunt opuscula haec, et <lb/>de rebus aetate nostra neglectis, nempe Geometricis. </s><s>Attamen, <lb/>nisi fallor, duo maxima Geometriae opera promovebunt, cum <lb/>veterem De Sphaera, et Cylindro, novamque De Motu scien&shy;<lb/>tiam exequantur. </s><s>Sed ego frustra Geometriam excuso apud <lb/>eum Principem, cui non solum haereditaria, sed etiam in&shy;<lb/>genita est Mathematicarum disciplinarum protectio. </s><s>Serenis&shy;<lb/>simus enim Cosmus II Pater Tuus stipendijs celeberrimo <lb/>Galileo oblatis; deinde Ser. C. Tua, beneficijs maximis in <lb/>huiusmodi scientiae cultores collocatis, optime demonstravit <lb/>intelligere, quanti momenti sint Mathematicae scientiae, vel <lb/>in disponendis exercituum aciebus, vel in muniendis, exor&shy;<lb/>nandisque urbibus, utroque tempore belli, pacisque. </s><s>Cum <lb/>enim (ut de Mechanica facultate sileam) totum pen&egrave; civile <lb/>commercium pondere, numero, et mensura administretur, <lb/>quis non videat omne hominum negotium in Mathematicis <lb/>esse? </s><s>quae tria quantitatis genera cum in Scholis nostris<emph.end type="italics"/>
 <pb/><emph type="italics"/>quotidie agitentur, illi profect&ograve; maxim&egrave; utiles Reip. habe&shy;<lb/>buntur, qui in huiusmodi studijs versati, exercitatique erunt. <lb/>Libellorum itaque non inutilium causa penitus mala non <lb/>erit quaten&ugrave;s Geometrici sunt. Utinam mala non sit eo no&shy;<lb/>mine qu&ograve;d sunt mei: Propterea humilit&egrave;r oro, ut illos <expan abbr="qua-lescumq;">qua&shy;<lb/>lescumque</expan> sint, Tibi tamen debitos, Tuaque munificentia editos, <lb/>S. C. Tua suscipere dignetur eo vultu, quo me quoque sup&shy;<lb/>plicem suscepit, atque ea humanitate, quae cum tanti Prin&shy;<lb/>cipis maiestate coniuncta, amorem elicit etiam ab ignotis. <lb/>Faveat Deus omnibus votis Tuis, et S. C. Tuam, <expan abbr="imperiumq;">imperiumque</expan> <lb/>diu tueatur, et augeat.<emph.end type="italics"/></s></p> <pb/><emph type="italics"/>quotidie agitentur, illi profect&ograve; maxim&egrave; utiles Reip. </s><s>habe&shy;<lb/>buntur, qui in huiusmodi studijs versati, exercitatique erunt. </s><s><lb/>Libellorum itaque non inutilium causa penitus mala non <lb/>erit quaten&ugrave;s Geometrici sunt. </s><s>Utinam mala non sit eo no&shy;<lb/>mine qu&ograve;d sunt mei: Propterea humilit&egrave;r oro, ut illos <expan abbr="qua-lescumq;">qua&shy;<lb/>lescumque</expan> sint, Tibi tamen debitos, Tuaque munificentia editos, <lb/>S. C. Tua suscipere dignetur eo vultu, quo me quoque sup&shy;<lb/>plicem suscepit, atque ea humanitate, quae cum tanti Prin&shy;<lb/>cipis maiestate coniuncta, amorem elicit etiam ab ignotis. </s><s><lb/>Faveat Deus omnibus votis Tuis, et S. C. Tuam, <expan abbr="imperiumq;">imperiumque</expan> <lb/>diu tueatur, et augeat.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Sereniss. C. Tuae<emph.end type="italics"/></s></p> <s><emph type="italics"/>Sereniss. </s><s>C. Tuae<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Humillimus servus<emph.end type="italics"/></s></p> <s><emph type="italics"/>Humillimus servus<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 335 
Line 532 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROEMIUM<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROEMIUM<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Inter omnia opera ad Mathematicas disciplinas perti&shy;<lb/>nentia, iure optimo Principem sibi locum vindicare vi&shy;<lb/>dentur Archimedis inventa; quae quidem ipso subtilitatis <lb/>miraculo terrent animos. Ver&ugrave;m inter omnes libros egregij <lb/>Authoris long&egrave; eminet ille, qui De Sphaera, et Cylindro <lb/>inscribitur: neque enim posteritatis tant&ugrave;m consensu, sed <lb/>etiam ipsius Scriptoris iudicio primas tenet. Cert&egrave; hunc <lb/>ipse in titulum sepulcri elegit, <expan abbr="dignumq;">dignumque</expan> prae caeteris iu&shy;<lb/>dicavit, qui tanti viri tumulum exornaret, ostenderetque. <lb/>Hunc tamen si quis attenti&ugrave;s considerare, et perpendere <lb/>velit, magnum quidem inventum fateatur necesse est, sed <lb/>fortasse non absolutum. Loquor equidem de primo tant&ugrave;m <lb/>libro, in quo partem operis Theorematicam, et omnem <lb/>doctrinae inventionem exequitur: quo veluti iacto funda&shy;<lb/>mento, in secunda parte postea, quasi coronidis loco, pro&shy;<lb/>blemata quaedam tamquam corollaria ad eam rem spe&shy;<lb/>ctantia ipse subnectit. Titulus libri est De Sphaera, et <lb/>Cylindro; quae quidem verba apud nos idem sonant, ac <lb/>si dixisset De Sphaera, atque unico solido sphaerali; sed <lb/>sphaeralia solida, quorum unum est cylindrus, multitudine <lb/>sunt infinita, ut mox patebit. Ergo absolutior fortasse con&shy;<lb/>templatio videri potuisset, si eximius Author proportionem, <lb/>non tant&ugrave;m eam, quae est inter sphaeram, unicumque <lb/>ex sphaeralibus solidis perquisisset, verumetiam omnem <lb/>aliam rationem, quae inter sphaeram ipsam, et <expan abbr="unumquodq;">unumquodque</expan> <lb/>ex infinitis sphaeralibus solidis inter cedit, ostendendam  <s>Inter omnia opera ad Mathematicas disciplinas perti&shy;<lb/>nentia, iure optimo Principem sibi locum vindicare vi&shy;<lb/>dentur Archimedis inventa; quae quidem ipso subtilitatis <lb/>miraculo terrent animos. </s><s>Ver&ugrave;m inter omnes libros egregij <lb/>Authoris long&egrave; eminet ille, qui De Sphaera, et Cylindro <lb/>inscribitur: neque enim posteritatis tant&ugrave;m consensu, sed <lb/>etiam ipsius Scriptoris iudicio primas tenet. </s><s>Cert&egrave; hunc <lb/>ipse in titulum sepulcri elegit, <expan abbr="dignumq;">dignumque</expan> prae caeteris iu&shy;<lb/>dicavit, qui tanti viri tumulum exornaret, ostenderetque. </s><s><lb/>Hunc tamen si quis attenti&ugrave;s considerare, et perpendere <lb/>velit, magnum quidem inventum fateatur necesse est, sed <lb/>fortasse non absolutum. </s><s>Loquor equidem de primo tant&ugrave;m <lb/>libro, in quo partem operis Theorematicam, et omnem <lb/>doctrinae inventionem exequitur: quo veluti iacto funda&shy;<lb/>mento, in secunda parte postea, quasi coronidis loco, pro&shy;<lb/>blemata quaedam tamquam corollaria ad eam rem spe&shy;<lb/>ctantia ipse subnectit. </s><s>Titulus libri est De Sphaera, et <lb/>Cylindro; quae quidem verba apud nos idem sonant, ac <lb/>si dixisset De Sphaera, atque unico solido sphaerali; sed <lb/>sphaeralia solida, quorum unum est cylindrus, multitudine <lb/>sunt infinita, ut mox patebit. </s><s>Ergo absolutior fortasse con&shy;<lb/>templatio videri potuisset, si eximius Author proportionem, <lb/>non tant&ugrave;m eam, quae est inter sphaeram, unicumque <lb/>ex sphaeralibus solidis perquisisset, verumetiam omnem <lb/>aliam rationem, quae inter sphaeram ipsam, et <expan abbr="unumquodq;">unumquodque</expan> <lb/>ex infinitis sphaeralibus solidis inter cedit, ostendendam
 <pb pagenum="6"/>sibi assumpsisset. Hoc itaque propositum erit, et institu&shy;<lb/>tum meum in praesenti libello. Doctrinam non solum de <lb/>Sphaera, et Cylindro, sed de sphaera, et sphaeralibus so&shy;<lb/>lidis omnibus prosequemur: <expan abbr="Mutatisq;">Mutatisque</expan> plerumque Archi&shy;<lb/>medaeis fundamentis, universaliori demonstratione illam <lb/>complecti conabimur, atque in omni specie solidorum, vel <lb/>intr&agrave;, vel circ&agrave; sphaeram descriptorum, propagabimus. </s></p> <pb pagenum="6"/>sibi assumpsisset. </s><s>Hoc itaque propositum erit, et institu&shy;<lb/>tum meum in praesenti libello. </s><s>Doctrinam non solum de <lb/>Sphaera, et Cylindro, sed de sphaera, et sphaeralibus so&shy;<lb/>lidis omnibus prosequemur: <expan abbr="Mutatisq;">Mutatisque</expan> plerumque Archi&shy;<lb/>medaeis fundamentis, universaliori demonstratione illam <lb/>complecti conabimur, atque in omni specie solidorum, vel <lb/>intr&agrave;, vel circ&agrave; sphaeram descriptorum, propagabimus. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ex libro Archimedis De Sphaera et Cylindro duo haec <lb/>colliguntur spectantia ad illa solida, quae nos sphaeralia <lb/>appellamus: Primum, qu&ograve;d sphaera dupla est inscripti sibi <lb/>rombi solidi aequilateri; quod quidem unum est ex solidis <lb/>sphaeralibus, genitum ex revolutione quadrati inscripti, et <lb/>circa diagonalem conversi. Alterum; qu&ograve;d cylindrus ad <lb/>inscriptam sibi sphaeram est sesquialter. quod quidem et <lb/>unum ex solidis sphaeralibus est, genitum ex conversione <lb/>quadrati circumscripti, et circa ipsius catetum revoluti. <lb/>Stantibus his, contemplatione dignum mihi videbatur uni&shy;<lb/>versalius aliquod problema huiusmodi. <lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s>Ex libro Archimedis De Sphaera et Cylindro duo haec <lb/>colliguntur spectantia ad illa solida, quae nos sphaeralia <lb/>appellamus: Primum, qu&ograve;d sphaera dupla est inscripti sibi <lb/>rombi solidi aequilateri; quod quidem unum est ex solidis <lb/>sphaeralibus, genitum ex revolutione quadrati inscripti, et <lb/>circa diagonalem conversi. </s><s>Alterum; qu&ograve;d cylindrus ad <lb/>inscriptam sibi sphaeram est sesquialter. </s><s>quod quidem et <lb/>unum ex solidis sphaeralibus est, genitum ex conversione <lb/>quadrati circumscripti, et circa ipsius catetum revoluti. </s><s><lb/>Stantibus his, contemplatione dignum mihi videbatur uni&shy;<lb/>versalius aliquod problema huiusmodi. <lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Dato poligono quocunque regulari siv&egrave; intr&agrave;, siv&egrave; circ&agrave; circulum <lb/>descripto, et sive circa diagonalem, sive circa catetum revoluto; pro&shy;<lb/>portionem dicere, quam factum ex polygono solidum habeat, ad factam <lb/>ex circulo sphaeram.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Dato poligono quocunque regulari siv&egrave; intr&agrave;, siv&egrave; circ&agrave; circulum <lb/>descripto, et sive circa diagonalem, sive circa catetum revoluto; pro&shy;<lb/>portionem dicere, quam factum ex polygono solidum habeat, ad factam <lb/>ex circulo sphaeram.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Penitus autem ex voto successit instituta contemplatio. <lb/>Nam inventa proportione, sex ista inferi&ugrave;s adnotata Theo&shy;<lb/>remata ita se habere comperi, quemadmodum h&igrave;c subij&shy;<lb/>ciuntur. </s></p> <s>Penitus autem ex voto successit instituta contemplatio. </s><s><lb/>Nam inventa proportione, sex ista inferi&ugrave;s adnotata Theo&shy;<lb/>remata ita se habere comperi, quemadmodum h&igrave;c subij&shy;<lb/>ciuntur. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Prima solidorum sphaeralium species.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Prima solidorum sphaeralium species.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 359 
Line 556 
 <arrow.to.target n="fig2"></arrow.to.target><lb/>ligonum regulare habens latera numero <lb/>paria, et cunvertatur figura circ&agrave; diagona&shy;<lb/>lem AB. Quaeritur ratio sphaerae ad fa&shy;<lb/>ctum sphaerale solidum. </s></p> <arrow.to.target n="fig2"></arrow.to.target><lb/>ligonum regulare habens latera numero <lb/>paria, et cunvertatur figura circ&agrave; diagona&shy;<lb/>lem AB. Quaeritur ratio sphaerae ad fa&shy;<lb/>ctum sphaerale solidum. </s></p>
 <figure id="fig2"></figure> <figure id="fig2"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ostenditur. Sphaeram esse ad solidum, </s></p> <s>Ostenditur. </s><s>Sphaeram esse ad solidum, </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg1"></arrow.to.target><lb/>ut quadratum AB ad quadratum cateti AC. </s></p> <arrow.to.target n="marg1"></arrow.to.target><lb/>ut quadratum AB ad quadratum cateti AC. </s></p>
Line 403 
Line 600 
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Sexta, et ultima species.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Sexta, et ultima species.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si circa circulum describatur poligonum regulare ha&shy;<lb/>bens latera numero imparia, et con&shy;<lb/> <s>Si circa circulum describatur poligonum regulare ha&shy;<lb/>bens latera numero imparia, et con&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig6"></arrow.to.target><lb/>vertatur figura circa B catetum. <lb/>Quaeritur ratio solidi ad sphaeram. </s></p> <arrow.to.target n="fig6"></arrow.to.target><lb/>vertatur figura circa B catetum. </s><s><lb/>Quaeritur ratio solidi ad sphaeram. </s></p>
 <figure id="fig6"></figure> <figure id="fig6"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Continuetur ratio radij A ad ca&shy;</s></p> <s>Continuetur ratio radij A ad ca&shy;</s></p>
Line 413 
Line 610 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg5"></margin.target>Theor. 18. <lb/>Lib. 2.</s></p> <s><margin.target id="marg5"></margin.target>Theor. 18. <lb/>Lib. 2.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Solidorum itaq: sphaeralium species omnin&ograve; sex emer&shy;<lb/>gunt, et <expan abbr="uniuscuiusq;">uniuscuiusque</expan> speciei ratio ad suam sphaeram in&shy;<lb/>notescit. Possent fortasse videri tres tantum solidorum <lb/>species, si solida absolut&egrave;, ac sine suis sphaeris conside&shy;<lb/>rentur. Verum si illa ad sphaeram referantur, statim re&shy;<lb/>latio variatur, et proportio alia consurgit, prout cognata <lb/>solidis ipsis sphaera inscripta fuerit, vel circumscripta. </s></p> <s>Solidorum itaq: sphaeralium species omnin&ograve; sex emer&shy;<lb/>gunt, et <expan abbr="uniuscuiusq;">uniuscuiusque</expan> speciei ratio ad suam sphaeram in&shy;<lb/>notescit. </s><s>Possent fortasse videri tres tantum solidorum <lb/>species, si solida absolut&egrave;, ac sine suis sphaeris conside&shy;<lb/>rentur. </s><s>Verum si illa ad sphaeram referantur, statim re&shy;<lb/>latio variatur, et proportio alia consurgit, prout cognata <lb/>solidis ipsis sphaera inscripta fuerit, vel circumscripta. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Quibus demonstratis, varia pro Corollarijs Theoremata <lb/>statim emergebant; cuiusmodi sunt. Datis ex praedicta&shy;<lb/>rum sex specierum solidis duobus quibuscunque, alterius <lb/>ad alterum rationem notam facere. </s></p> <s>Quibus demonstratis, varia pro Corollarijs Theoremata <lb/>statim emergebant; cuiusmodi sunt. </s><s>Datis ex praedicta&shy;<lb/>rum sex specierum solidis duobus quibuscunque, alterius <lb/>ad alterum rationem notam facere. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Conum aequilaterum circa sphaeram descriptum, esse <lb/>ad ipsam sphaeram ut 9 ad 4. Nempe duplum sesqui quar&shy;<lb/>tum. Propterea si circa eandem sphaeram conus, <expan abbr="cylin-drusq;">cylin&shy;<lb/>drusque</expan> aequilateri descripti sint, tria solida, nempe conum, <lb/>cylindrum, et sphaeram fore inter se in continua propor&shy;<lb/>tione sesquialtera. </s></p> <s>Conum aequilaterum circa sphaeram descriptum, esse <lb/>ad ipsam sphaeram ut 9 ad 4. Nempe duplum sesqui quar&shy;<lb/>tum. </s><s>Propterea si circa eandem sphaeram conus, <expan abbr="cylin-drusq;">cylin&shy;<lb/>drusque</expan> aequilateri descripti sint, tria solida, nempe conum, <lb/>cylindrum, et sphaeram fore inter se in continua propor&shy;<lb/>tione sesquialtera. </s></p>
 <pb pagenum="9"/> <pb pagenum="9"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sphaeram ad conum aequilaterum sibi inscriptum esse <lb/>ut 32 ad 9. </s></p> <s>Sphaeram ad conum aequilaterum sibi inscriptum esse <lb/>ut 32 ad 9. </s></p>
Line 430 
Line 627 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sphaeram autem ad exagonale solidum sibi inscriptum, <lb/>et circ&agrave; diagonalem revolutum, esse sesquitertiam. </s></p> <s>Sphaeram autem ad exagonale solidum sibi inscriptum, <lb/>et circ&agrave; diagonalem revolutum, esse sesquitertiam. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Et alia huiusmodi, quae quidem alti&ugrave;s perscrutanti in&shy;<lb/>numera patebunt. Interim satis superque mihi erit aliqua <lb/>apposuisse, quae propria claritate ultr&ograve; se se offerunt etiam <lb/>aspernanti. Horum maxima pars Corollaria esse poterant <lb/>praecedentium sex Theorematum; attamen illa demonstra&shy;<lb/>bimus ex sola etiam Euclidis doctrina, sine ope illorum <lb/>quae de sphaeralibus praemiseramus; Ut videre est ad <lb/>Propositiones 30 et 9 <expan abbr="seqq.">seqque</expan> in secundo libro. Caeterum <lb/>hui&ugrave;s contemplationis occasionem, mox etiam et scriptionis <lb/>incitamentum praebuit mihi acutissimus librorum Archi&shy;<lb/>medis scrutator Antonius Nardus Aretinus: huic enim re&shy;<lb/>fero, atque ipsius eruditis colloquijs, si quid ver&egrave; Geome&shy;<lb/>tricum in hac scriptura exciderit mihi. </s></p> <s>Et alia huiusmodi, quae quidem alti&ugrave;s perscrutanti in&shy;<lb/>numera patebunt. </s><s>Interim satis superque mihi erit aliqua <lb/>apposuisse, quae propria claritate ultr&ograve; se se offerunt etiam <lb/>aspernanti. </s><s>Horum maxima pars Corollaria esse poterant <lb/>praecedentium sex Theorematum; attamen illa demonstra&shy;<lb/>bimus ex sola etiam Euclidis doctrina, sine ope illorum <lb/>quae de sphaeralibus praemiseramus; Ut videre est ad <lb/>Propositiones 30 et 9 <expan abbr="seqq.">seqque</expan> in secundo libro. </s><s>Caeterum <lb/>hui&ugrave;s contemplationis occasionem, mox etiam et scriptionis <lb/>incitamentum praebuit mihi acutissimus librorum Archi&shy;<lb/>medis scrutator Antonius Nardus Aretinus: huic enim re&shy;<lb/>fero, atque ipsius eruditis colloquijs, si quid ver&egrave; Geome&shy;<lb/>tricum in hac scriptura exciderit mihi. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si ver&ograve; pleraque mala erunt, et fortasse omnia, hoc <lb/>unum culp&agrave;ndus erit ornatissimus vir, et genere, doctrin&agrave;, <lb/><expan abbr="moribusq;">moribusque</expan> conspicuus Andreas Arrighettus Florentinus, <lb/>qui post magna in me collata beneficia, editionem mali <lb/>libri non suasit, sed iussit. </s></p> <s>Si ver&ograve; pleraque mala erunt, et fortasse omnia, hoc <lb/>unum culp&agrave;ndus erit ornatissimus vir, et genere, doctrin&agrave;, <lb/><expan abbr="moribusq;">moribusque</expan> conspicuus Andreas Arrighettus Florentinus, <lb/>qui post magna in me collata beneficia, editionem mali <lb/>libri non suasit, sed iussit. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>DEFINITIONES.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>DEFINITIONES.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>1. Cuiuscunque poligoni regularis latera habentis nu&shy;<lb/>mero paria, <emph type="italics"/>Diagonalem<emph.end type="italics"/> voco lineam, quae per oppositos <lb/>flgurae angulos ducitur. <emph type="italics"/>Catetum<emph.end type="italics"/> ver&ograve; voco lineam, quae <lb/>puncta media laterum oppositorum connectit: sive earum&shy;<lb/>dem semisses. Cuiuscunque ver&ograve; poligoni regularis latera  <s>1. Cuiuscunque poligoni regularis latera habentis nu&shy;<lb/>mero paria, <emph type="italics"/>Diagonalem<emph.end type="italics"/> voco lineam, quae per oppositos <lb/>flgurae angulos ducitur. <emph type="italics"/>Catetum<emph.end type="italics"/> ver&ograve; voco lineam, quae <lb/>puncta media laterum oppositorum connectit: sive earum&shy;<lb/>dem semisses. </s><s>Cuiuscunque ver&ograve; poligoni regularis latera
 <pb pagenum="10"/>habentis numero imparia, <emph type="italics"/>catetum<emph.end type="italics"/> voco lineam, quae ab <lb/>uno angulo per centrum figurae extenditur. </s></p> <pb pagenum="10"/>habentis numero imparia, <emph type="italics"/>catetum<emph.end type="italics"/> voco lineam, quae ab <lb/>uno angulo per centrum figurae extenditur. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>2. Si poligonum quodcunque regulare convertatur, <lb/>siv&egrave; circa diagonalem, sive circa catetum, donec ad eum <lb/>locum redeat unde caepit moveri, solidum illud quod ex <lb/>revolutione circumscribitur, <emph type="italics"/>sphaerale solidum<emph.end type="italics"/> appellare <lb/>visum est. Parilaterum quidem si poligonum habuerit la&shy;<lb/>tera numero paria, Imparilaterum ver&ograve;, quando poligonum <lb/>latera numero imparia habebit. </s></p> <s>2. Si poligonum quodcunque regulare convertatur, <lb/>siv&egrave; circa diagonalem, sive circa catetum, donec ad eum <lb/>locum redeat unde caepit moveri, solidum illud quod ex <lb/>revolutione circumscribitur, <emph type="italics"/>sphaerale solidum<emph.end type="italics"/> appellare <lb/>visum est. </s><s>Parilaterum quidem si poligonum habuerit la&shy;<lb/>tera numero paria, Imparilaterum ver&ograve;, quando poligonum <lb/>latera numero imparia habebit. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si cylindrus, sive conus, vel etiam coni frustum plano <lb/>per axem ducto sectum sit: communem secantis plani, et <lb/>curvae superficiei sectionem vocabimus latus cylindri, sive <lb/>coni, sive frusti conici. </s></p> <s>Si cylindrus, sive conus, vel etiam coni frustum plano <lb/>per axem ducto sectum sit: communem secantis plani, et <lb/>curvae superficiei sectionem vocabimus latus cylindri, sive <lb/>coni, sive frusti conici. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Suppositiones.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Suppositiones.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Supponimus. cuiuscunque prismatis circ&agrave; cylindrum ae&shy;<lb/>quealtum descripti, superficiem maiorem esse cylindri <lb/>ipsius superficie. Cylindricam ver&ograve; superficiem maiorem <lb/>esse superficie prismatis inscripti, basim habentis regula&shy;<lb/>rem. exceptis semper basibus. Item pyramidis circa conum <lb/>descriptae superficiem maiorem esse ipsius coni superficie; <lb/>Inscriptae ver&ograve; pyramidis et regularem basim habentis, <lb/>supponimus superficiem minorem esse conica superficie. </s></p> <s>Supponimus. </s><s>cuiuscunque prismatis circ&agrave; cylindrum ae&shy;<lb/>quealtum descripti, superficiem maiorem esse cylindri <lb/>ipsius superficie. </s><s>Cylindricam ver&ograve; superficiem maiorem <lb/>esse superficie prismatis inscripti, basim habentis regula&shy;<lb/>rem. </s><s>exceptis semper basibus. </s><s>Item pyramidis circa conum <lb/>descriptae superficiem maiorem esse ipsius coni superficie; <lb/>Inscriptae ver&ograve; pyramidis et regularem basim habentis, <lb/>supponimus superficiem minorem esse conica superficie. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Demonstrantur haec apud Archimedem propos. 9, 10, <lb/>11, 12 lib. I de Sph. et Cyl. Si quis ver&ograve; ea tamquam <lb/>nota admittere velit, totum libellum nostrum percurrere <lb/>poterit. </s></p> <s>Demonstrantur haec apud Archimedem propos. 9, 10, <lb/>11, 12 lib. I de Sph. et Cyl. </s><s>Si quis ver&ograve; ea tamquam <lb/>nota admittere velit, totum libellum nostrum percurrere <lb/>poterit. </s></p>
 <pb/> <pb/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>DE SOLIDIS SPHAERALIBUS<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>DE SOLIDIS SPHAERALIBUS<emph.end type="center"/></s></p>
Line 462 
Line 659 
 <arrow.to.target n="fig7"></arrow.to.target><lb/>EF oppositis basibus parallelo; Dico cylindricam <lb/>superficiem AEFD, ad cylindricam EBCF, esse <lb/>ut axis ad axem, sive ut latus AE, ad latus EB. </s></p> <arrow.to.target n="fig7"></arrow.to.target><lb/>EF oppositis basibus parallelo; Dico cylindricam <lb/>superficiem AEFD, ad cylindricam EBCF, esse <lb/>ut axis ad axem, sive ut latus AE, ad latus EB. </s></p>
 <figure id="fig7"></figure> <figure id="fig7"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Producatur utrimque in infinitum cylindrus, <lb/>et accipiatur recta EG multiplex ipsius EA, iuxt&agrave; <lb/>quamlibet multiplicitatem, sectaque EG in partes <lb/>ipsi EA aequales, agantur per puncta divisio&shy;<lb/>num H, I, G; plana oppositis basibus parallela. <lb/>Eritque tam multiplex recta GE ipsius EA: qu&agrave;m <lb/>multiplex est cylindrica superficies EL, super&shy;<lb/>ficiei ED. </s></p> <s>Producatur utrimque in infinitum cylindrus, <lb/>et accipiatur recta EG multiplex ipsius EA, iuxt&agrave; <lb/>quamlibet multiplicitatem, sectaque EG in partes <lb/>ipsi EA aequales, agantur per puncta divisio&shy;<lb/>num H, I, G; plana oppositis basibus parallela. </s><s><lb/>Eritque tam multiplex recta GE ipsius EA: qu&agrave;m <lb/>multiplex est cylindrica superficies EL, super&shy;<lb/>ficiei ED. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sumatur etiam recta EM multiplex ipsius EB, iuxta <lb/>quamlibet multiplicationem; <expan abbr="similiq.">similique</expan> peracta constructione <lb/>ut supra; erit tam multiplex recta EM rectae EB, qu&agrave;m <lb/>multiplex est cylindrica superficies EN, superficiei EC. </s></p> <s>Sumatur etiam recta EM multiplex ipsius EB, iuxta <lb/>quamlibet multiplicationem; <expan abbr="similiq.">similique</expan> peracta constructione <lb/>ut supra; erit tam multiplex recta EM rectae EB, qu&agrave;m <lb/>multiplex est cylindrica superficies EN, superficiei EC. </s></p>
 <pb pagenum="12"/> <pb pagenum="12"/>
Line 479 
Line 676 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ducantur enim diagonales AOD, BOE, et erect&agrave; per&shy;<lb/>pendiculari IM, iungantur AM, BM; </s></p> <s>Ducantur enim diagonales AOD, BOE, et erect&agrave; per&shy;<lb/>pendiculari IM, iungantur AM, BM; </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Cum ergo IH ponatur quadrupla ipsius IM, erit IO <lb/>dupla ipsius IM; et ideo triangulum AOB duplum trian&shy;<lb/>guli AMB eandem basim habentis; sed etiam rectangulum <lb/>LB duplum est trianguli AMB; propterea rectangulum LB <lb/>aequale erit triangulo AOB; et sic de reliquis rectangulis, <lb/>reliquisque triangulis: Quare totus prismatis perimeter, <lb/>constans ex figuris rectangulis, aequalis est poligono suae <lb/>basis. Quod erat demonstrandum. </s></p> <s>Cum ergo IH ponatur quadrupla ipsius IM, erit IO <lb/>dupla ipsius IM; et ideo triangulum AOB duplum trian&shy;<lb/>guli AMB eandem basim habentis; sed etiam rectangulum <lb/>LB duplum est trianguli AMB; propterea rectangulum LB <lb/>aequale erit triangulo AOB; et sic de reliquis rectangulis, <lb/>reliquisque triangulis: Quare totus prismatis perimeter, <lb/>constans ex figuris rectangulis, aequalis est poligono suae <lb/>basis. </s><s>Quod erat demonstrandum. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 504 
Line 701 
 <arrow.to.target n="marg6"></arrow.to.target><lb/>nempe quarta pars rectae AB, erit altitudo prismatis maior <lb/>qu&agrave;m quarta pars cateti suae basis poligonae, et ideo pe&shy;<lb/>rimeter prismatis maior erit qu&agrave;m poligonum suae basis, <lb/>et multo maior, qu&agrave;m cylindrica superficies (factum enim <lb/>est poligonum maius cylin&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg6"></arrow.to.target><lb/>nempe quarta pars rectae AB, erit altitudo prismatis maior <lb/>qu&agrave;m quarta pars cateti suae basis poligonae, et ideo pe&shy;<lb/>rimeter prismatis maior erit qu&agrave;m poligonum suae basis, <lb/>et multo maior, qu&agrave;m cylindrica superficies (factum enim <lb/>est poligonum maius cylin&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig10"></arrow.to.target><lb/>drica superficie). Quod est <lb/>absurdum: est enim contra <lb/>praemissas suppositiones. </s></p> <arrow.to.target n="fig10"></arrow.to.target><lb/>drica superficie). Quod est <lb/>absurdum: est enim contra <lb/>praemissas suppositiones. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg6"></margin.target>ex. Corollar. <lb/>praeced.</s></p> <s><margin.target id="marg6"></margin.target>ex. </s><s>Corollar. </s><s><lb/>praeced.</s></p>
 <figure id="fig10"></figure> <figure id="fig10"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ponatur deinde circulus <lb/>minor qu&agrave;m cylindrica su&shy;<lb/>perficies: et supposit&agrave; diffe&shy;<lb/>rentia G, describatur circa <lb/>circulum aliquod poligonum regulare DEFG, quod excedat  <s>Ponatur deinde circulus <lb/>minor qu&agrave;m cylindrica su&shy;<lb/>perficies: et supposit&agrave; diffe&shy;<lb/>rentia G, describatur circa <lb/>circulum aliquod poligonum regulare DEFG, quod excedat
 <pb pagenum="14"/>circulum spatio minori qu&agrave;m sit C (quomodo hoc fiat con&shy;<lb/>stat apud Commentarios in Archim. et in XII Euclidis.) <lb/><expan abbr="eritq;">eritque</expan> etiam poligonum minus qu&agrave;m cylindrica superficies. </s></p> <pb pagenum="14"/>circulum spatio minori qu&agrave;m sit C (quomodo hoc fiat con&shy;<lb/>stat apud Commentarios in Archim. </s><s>et in XII Euclidis.) <lb/><expan abbr="eritq;">eritque</expan> etiam poligonum minus qu&agrave;m cylindrica superficies. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Concipiatur supr&agrave; poligonum erigi prisma eiusdem al&shy;<lb/>titudinis cum cylindro; eritque altitudo prismatis quarta <lb/>pars cateti suae basis poligonae. (cum prismatis altitudo <lb/>eadem sit atq: cylindri; cylindri autem altitudo est quarta <lb/>pars rectae AB, quae aequalis est cateto poligoni, quod <lb/>est basis prismatis). <lb/> <s>Concipiatur supr&agrave; poligonum erigi prisma eiusdem al&shy;<lb/>titudinis cum cylindro; eritque altitudo prismatis quarta <lb/>pars cateti suae basis poligonae. (cum prismatis altitudo <lb/>eadem sit atq: cylindri; cylindri autem altitudo est quarta <lb/>pars rectae AB, quae aequalis est cateto poligoni, quod <lb/>est basis prismatis). <lb/>
 <arrow.to.target n="marg7"></arrow.to.target></s></p> <arrow.to.target n="marg7"></arrow.to.target></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg7"></margin.target>per 2. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg7"></margin.target>per 2. huius.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ideo perimeter prismatis aequalis erit poligono suae <lb/>basis; et propterea minor qu&agrave;m cylindrica superficies. <lb/>Quod est contra praemissas suppositiones. </s></p> <s>Ideo perimeter prismatis aequalis erit poligono suae <lb/>basis; et propterea minor qu&agrave;m cylindrica superficies. </s><s><lb/>Quod est contra praemissas suppositiones. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Erit erg&ograve; superficies cylindrica aequalis circulo suae <lb/>basis. Quod erat demonstrandum. </s></p> <s>Erit erg&ograve; superficies cylindrica aequalis circulo suae <lb/>basis. </s><s>Quod erat demonstrandum. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO IV.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO IV.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 534 
Line 731 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg8"></margin.target>per 1. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg8"></margin.target>per 1. huius.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Iam: cylindrica superficies BD, ad cylindricam super&shy;<lb/>ficiem FC est ut AB ad BF; superficies ver&ograve; FC ad cir&shy;<lb/>culum BC (ob aequalitatem) est ut FB ad BE; Ergo ex <lb/>aequo erit cylindrica superficies BD ad circulum BC, ut <lb/>AB ad BE, nempe ut latus cylindri ad 1/4 diametri basis <lb/>eiusdem. Quod erat ostendendum. </s></p> <s>Iam: cylindrica superficies BD, ad cylindricam super&shy;<lb/>ficiem FC est ut AB ad BF; superficies ver&ograve; FC ad cir&shy;<lb/>culum BC (ob aequalitatem) est ut FB ad BE; Ergo ex <lb/>aequo erit cylindrica superficies BD ad circulum BC, ut <lb/>AB ad BE, nempe ut latus cylindri ad 1/4 diametri basis <lb/>eiusdem. </s><s>Quod erat ostendendum. </s></p>
 <pb pagenum="15"/> <pb pagenum="15"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO V.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO V.<emph.end type="center"/></s></p>
Line 562 
Line 759 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Pro Corollario erit Propositio XIII lib. I Archim. de Sphaera et <lb/>Cylindro. Constat enim qu&ograve;d si CD media fuerit proportionalis inter <lb/>IA, AL; quadratum ex CD aequale erit rectangulo AB et propterea, <lb/>ex demonstratis, cylindricam superficiem AIBL aequalem esse circulo ex <lb/>CD necesse est.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Pro Corollario erit Propositio XIII lib. I Archim. </s><s>de Sphaera et <lb/>Cylindro. </s><s>Constat enim qu&ograve;d si CD media fuerit proportionalis inter <lb/>IA, AL; quadratum ex CD aequale erit rectangulo AB et propterea, <lb/>ex demonstratis, cylindricam superficiem AIBL aequalem esse circulo ex <lb/>CD necesse est.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO VI.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO VI.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 578 
Line 775 
 <s><margin.target id="marg12"></margin.target>per praeced.</s></p> <s><margin.target id="marg12"></margin.target>per praeced.</s></p>
 <figure id="fig13"></figure> <figure id="fig13"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Erit erg&ograve; cylindrica superficies <lb/>AB ad circulum quemlibet AE, ut <lb/>rectang. AB ad quadratum AF. Cir&shy;</s></p> <s>Erit erg&ograve; cylindrica superficies <lb/>AB ad circulum quemlibet AE, ut <lb/>rectang. </s><s>AB ad quadratum AF. Cir&shy;</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg13"></arrow.to.target><lb/>culus ver&ograve; ex AF ad cylindricam <lb/>superficiem CD est ut quadratum ex <lb/>AF ad rectangulum CD; ergo ex <lb/>aequo cylindrica superficies AB ad cylindricam CD, est <lb/>ut rectangulum AB ad rectang. CD. Quod erat osten&shy;<lb/>dendum. </s></p> <arrow.to.target n="marg13"></arrow.to.target><lb/>culus ver&ograve; ex AF ad cylindricam <lb/>superficiem CD est ut quadratum ex <lb/>AF ad rectangulum CD; ergo ex <lb/>aequo cylindrica superficies AB ad cylindricam CD, est <lb/>ut rectangulum AB ad rectang. </s><s>CD. Quod erat osten&shy;<lb/>dendum. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg13"></margin.target>per praeced.</s></p> <s><margin.target id="marg13"></margin.target>per praeced.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 611 
Line 808 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Dico circulum basis, ad re&shy;<lb/>liquam conicam superficiem, <lb/>esse ut DA, ad AC. </s></p> <s>Dico circulum basis, ad re&shy;<lb/>liquam conicam superficiem, <lb/>esse ut DA, ad AC. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si enim ita non est; erit <lb/>circulus AB vel maior, vel <lb/>min. quam oportet esse, ut ad conicam superficiem sit <lb/>quemadmodum DA ad AC. </s></p> <s>Si enim ita non est; erit <lb/>circulus AB vel maior, vel <lb/>min. </s><s>quam oportet esse, ut ad conicam superficiem sit <lb/>quemadmodum DA ad AC. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sit prim&ugrave;m maior; et ponatur tant&ograve; maior quantum <lb/>est spatium E. Inscribatur in circulo poligonum deficiens <lb/>&agrave; circulo, minori defectu qu&agrave;m spatium E; <expan abbr="habebitq;">habebitque</expan> hu&shy;<lb/>iusmodi poligonum ad conicam superficiem adhuc maiorem <lb/>rationem, qu&agrave;m DA ad AC. Secto deinde uno poligoni <lb/>latere AF bifariam in H, iungantur DH, CH; et super <lb/>poligono concipiatur pyramis quae verticem habeat in C; <lb/>seceturque DI aequalis ipsi DH, et ducatur IL paralella <lb/>ad BC, <expan abbr="iungaturq.">iungaturque</expan> IC. </s></p> <s>Sit prim&ugrave;m maior; et ponatur tant&ograve; maior quantum <lb/>est spatium E. Inscribatur in circulo poligonum deficiens <lb/>&agrave; circulo, minori defectu qu&agrave;m spatium E; <expan abbr="habebitq;">habebitque</expan> hu&shy;<lb/>iusmodi poligonum ad conicam superficiem adhuc maiorem <lb/>rationem, qu&agrave;m DA ad AC. Secto deinde uno poligoni <lb/>latere AF bifariam in H, iungantur DH, CH; et super <lb/>poligono concipiatur pyramis quae verticem habeat in C; <lb/>seceturque DI aequalis ipsi DH, et ducatur IL paralella <lb/>ad BC, <expan abbr="iungaturq.">iungaturque</expan> IC. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 620 
Line 817 
 <s>Nam quadratum IC aequale est duobus quadratis ID, <lb/>DC; cum quadratum IL aequale sit tant&ugrave;m duobus ID, DL. <lb/>Ponatur deinde circulus basis AB minor qu&agrave;m oportet esse <lb/>ut ad conicam superficiem sit quemadmodum recta DA <lb/>ad AC, sitque tant&ograve; minor quantum est spatium E. Cir&shy;<lb/>cumscribatur circulo AB poligonum aliquod excedens <lb/>circulum minori excessu qu&agrave;m sit spatium E. <expan abbr="Habebitq.">Habebitque</expan>  <s>Nam quadratum IC aequale est duobus quadratis ID, <lb/>DC; cum quadratum IL aequale sit tant&ugrave;m duobus ID, DL. <lb/>Ponatur deinde circulus basis AB minor qu&agrave;m oportet esse <lb/>ut ad conicam superficiem sit quemadmodum recta DA <lb/>ad AC, sitque tant&ograve; minor quantum est spatium E. Cir&shy;<lb/>cumscribatur circulo AB poligonum aliquod excedens <lb/>circulum minori excessu qu&agrave;m sit spatium E. <expan abbr="Habebitq.">Habebitque</expan>
 <pb pagenum="18"/>poligonum ad conicam superficiem, adhuc minorem ratio&shy;<lb/> <pb pagenum="18"/>poligonum ad conicam superficiem, adhuc minorem ratio&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg15"></arrow.to.target><lb/>nem qu&agrave;m DA ad AC; erg&ograve; poligonum ad perimetrum <lb/>suae pyramidis mult&ograve; mino&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg15"></arrow.to.target><lb/>nem qu&agrave;m DA ad AC; erg&ograve; poligonum ad perimetrum <lb/>suae pyramidis mult&ograve; mino&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig16"></arrow.to.target><lb/>rem rationem habebit qu&agrave;m <lb/>DA ad AC. Sed poligonum <lb/>ad perimetrum suae pyra&shy;<lb/>midis est ut DF ad FC; <lb/>propterea DF ad FC, mult&ograve; <lb/>minorem rationem habebit <lb/>qu&agrave;m DA ad AC; quod est <lb/>impossibile. Aequales etenim sunt tam DF, DA, inter se, <lb/>qu&agrave;m FC, AC, inter se. </s></p> <arrow.to.target n="fig16"></arrow.to.target><lb/>rem rationem habebit qu&agrave;m <lb/>DA ad AC. Sed poligonum <lb/>ad perimetrum suae pyra&shy;<lb/>midis est ut DF ad FC; <lb/>propterea DF ad FC, mult&ograve; <lb/>minorem rationem habebit <lb/>qu&agrave;m DA ad AC; quod est <lb/>impossibile. </s><s>Aequales etenim sunt tam DF, DA, inter se, <lb/>qu&agrave;m FC, AC, inter se. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg15"></margin.target>per 7. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg15"></margin.target>per 7. huius.</s></p>
 <figure id="fig16"></figure> <figure id="fig16"></figure>
Line 629 
Line 826 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Hinc patet qu&ograve;d curva superficies coni, aequalis est circulo cuidam, <lb/>cuius semidiameter med. prop. sit inter CA, AD nempe, inter latus, et <lb/>semidiametrum basis coni. Nam sumpta media inter CA, AD erit cir&shy;<lb/>culus qui fit ex media, ad circulum qui fit ex AD ut CA ad AD. Sed <lb/> <s>Hinc patet qu&ograve;d curva superficies coni, aequalis est circulo cuidam, <lb/>cuius semidiameter med. </s><s>prop. </s><s>sit inter CA, AD nempe, inter latus, et <lb/>semidiametrum basis coni. </s><s>Nam sumpta media inter CA, AD erit cir&shy;<lb/>culus qui fit ex media, ad circulum qui fit ex AD ut CA ad AD. Sed <lb/>
 <arrow.to.target n="marg16"></arrow.to.target><lb/>etiam curva coni superficies, ad circulum ex AD est ut CA ad AD. <lb/>Ergo aequalis est curva coni superficies, circulo, cuius semidiameter <lb/>media proportionalis sit inter CA, AD.<gap desc="/SM"/></s></p> <arrow.to.target n="marg16"></arrow.to.target><lb/>etiam curva coni superficies, ad circulum ex AD est ut CA ad AD. <lb/>Ergo aequalis est curva coni superficies, circulo, cuius semidiameter <lb/>media proportionalis sit inter CA, AD.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg16"></margin.target>per praeced.</s></p> <s><margin.target id="marg16"></margin.target>per praeced.</s></p>
Line 676 
Line 873 
 <figure id="fig19"></figure> <figure id="fig19"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Iungantur BD, EI, LH; Et quoniam AI, ID aequales sunt; item AE, <lb/>EB, aequales: erunt parallelae EI, BD et ideo in parallelogrammo <lb/> <s>Iungantur BD, EI, LH; Et quoniam AI, ID aequales sunt; item AE, <lb/>EB, aequales: erunt parallelae EI, BD et ideo in parallelogrammo <lb/>
 <arrow.to.target n="marg21"></arrow.to.target><lb/>aequalia erunt latera ID, EM. Ob eandem causam aequalia sunt BL, <lb/>MH. Ergo tota EH aequalis erit ipsis ID, BL simul sumptis. Quod <lb/>erat etc.<gap desc="/SM"/></s></p> <arrow.to.target n="marg21"></arrow.to.target><lb/>aequalia erunt latera ID, EM. Ob eandem causam aequalia sunt BL, <lb/>MH. Ergo tota EH aequalis erit ipsis ID, BL simul sumptis. </s><s>Quod <lb/>erat etc.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <pb pagenum="20"/> <pb pagenum="20"/>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg21"></margin.target>per 2. sexti.</s></p> <s><margin.target id="marg21"></margin.target>per 2. sexti.</s></p>
Line 699 
Line 896 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg22"></margin.target>per 10. <lb/>huius.</s></p> <s><margin.target id="marg22"></margin.target>per 10. <lb/>huius.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Iam superficies curva coni AMD ad superficiem cur&shy;<lb/>vam coni BMC est ut rectangulum LAM ad rectangulum <lb/>IBM; nempe ut rectangulum AP ad <expan abbr="Bq;">Bque</expan> et dividendo, <lb/>erit curva frusti conici ABCD superficies, ad superficiem <lb/>coni BMC, ut gnomon AOP, ad rectangulum BQ hoc est <lb/>ut rectangulum sub AB; et utraque AN, BO, sive AL, BI, <lb/>ad rectangulum IBM. Curva ver&ograve; superficies coni BMC <lb/>ad curvam coni EFG, est ut rectangul. IBM ad rect. FEH <lb/>erg&ograve; ex aequo curva frusti conici ABCD superficies ad <lb/>curvam coni EFG superficiem est ut rectan. contentum <lb/>sub AB, et utraque AL, BI ad rectangulum FEH. </s></p> <s>Iam superficies curva coni AMD ad superficiem cur&shy;<lb/>vam coni BMC est ut rectangulum LAM ad rectangulum <lb/>IBM; nempe ut rectangulum AP ad <expan abbr="Bq;">Bque</expan> et dividendo, <lb/>erit curva frusti conici ABCD superficies, ad superficiem <lb/>coni BMC, ut gnomon AOP, ad rectangulum BQ hoc est <lb/>ut rectangulum sub AB; et utraque AN, BO, sive AL, BI, <lb/>ad rectangulum IBM. Curva ver&ograve; superficies coni BMC <lb/>ad curvam coni EFG, est ut rectangul. </s><s>IBM ad rect. </s><s>FEH <lb/>erg&ograve; ex aequo curva frusti conici ABCD superficies ad <lb/>curvam coni EFG superficiem est ut rectan. </s><s>contentum <lb/>sub AB, et utraque AL, BI ad rectangulum FEH. </s></p>
 <pb pagenum="21"/> <pb pagenum="21"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
Line 717 
Line 914 
 <s>Accipiatur conus quilibet LMN, cuius axis MO. <expan abbr="Eritq;">Eritque</expan> <lb/>curva frusti superficies ad conicam curvam LMN, ut re&shy;</s></p> <s>Accipiatur conus quilibet LMN, cuius axis MO. <expan abbr="Eritq;">Eritque</expan> <lb/>curva frusti superficies ad conicam curvam LMN, ut re&shy;</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg23"></arrow.to.target><lb/>ctangulum sub AB, HI, ad rectangulum MLO; sed curva <lb/>coni LMN ad curvam cylindri EF superficiem, est ut re&shy;<lb/>ctangulum MLO, ad rectangulum EF; ergo ex aequo curva <lb/>frusti conici superficies, ad curvam superficiem cylindri, <lb/>est ut rectangulum sub AB, et HI, nempe ut rectangulum <lb/>proprium frusti, ad rectangulum EF per axem cylindri. <lb/>Quod erat ostendendum. </s></p> <arrow.to.target n="marg23"></arrow.to.target><lb/>ctangulum sub AB, HI, ad rectangulum MLO; sed curva <lb/>coni LMN ad curvam cylindri EF superficiem, est ut re&shy;<lb/>ctangulum MLO, ad rectangulum EF; ergo ex aequo curva <lb/>frusti conici superficies, ad curvam superficiem cylindri, <lb/>est ut rectangulum sub AB, et HI, nempe ut rectangulum <lb/>proprium frusti, ad rectangulum EF per axem cylindri. </s><s><lb/>Quod erat ostendendum. </s></p>
 <pb pagenum="22"/> <pb pagenum="22"/>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg23"></margin.target>per praeced.</s></p> <s><margin.target id="marg23"></margin.target>per praeced.</s></p>
Line 730 
Line 927 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto quadratum E aequale <lb/>rectangulo sub BA, FH sumatur&shy;<lb/>que cylindrus quilibet IL; et erit <lb/> <s>Esto quadratum E aequale <lb/>rectangulo sub BA, FH sumatur&shy;<lb/>que cylindrus quilibet IL; et erit <lb/>
 <arrow.to.target n="marg24"></arrow.to.target><lb/>curva frusti conici superficies ad <lb/>curvam cylindricam IL, ut rectan&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg24"></arrow.to.target><lb/>curva frusti conici superficies ad <lb/>curvam cylindricam IL, ut rectan&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg25"></arrow.to.target><lb/>gulum sub BA, FH ad rectangulum IL; sive ut quadratum <lb/>E ad rectangulum IL; hoc est ut circulus ex radio E, ad <lb/>curvam cylindricam IL. Aequales erg&ograve; sunt inter se curva <lb/>superficies frusti conici AC, et circulus ex radio E factus. <lb/>Quae quidem Archimedis Propositio est 16 libri primi de <lb/>Sph. et cyl. </s></p> <arrow.to.target n="marg25"></arrow.to.target><lb/>gulum sub BA, FH ad rectangulum IL; sive ut quadratum <lb/>E ad rectangulum IL; hoc est ut circulus ex radio E, ad <lb/>curvam cylindricam IL. Aequales erg&ograve; sunt inter se curva <lb/>superficies frusti conici AC, et circulus ex radio E factus. </s><s><lb/>Quae quidem Archimedis Propositio est 16 libri primi de <lb/>Sph. et cyl. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg24"></margin.target>per praeced.</s></p> <s><margin.target id="marg24"></margin.target>per praeced.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 741 
Line 938 
 <s>Si circulum tetigerit recta quaepiam linea aequalit&egrave;r <lb/><expan abbr="utrimq;">utrimque</expan> producta, et convertatur circulus circa quemlibet <lb/>sui axem (dummodo axis tangentem non secet) erit conici <lb/>frusti superficies, quae &agrave; tangente linea describitur, ae&shy;<lb/>qualis superficiei cylindri eandem altitudinem cum frusto <lb/>conico habentis, et circa eandem sphaeram descriptibilis. </s></p> <s>Si circulum tetigerit recta quaepiam linea aequalit&egrave;r <lb/><expan abbr="utrimq;">utrimque</expan> producta, et convertatur circulus circa quemlibet <lb/>sui axem (dummodo axis tangentem non secet) erit conici <lb/>frusti superficies, quae &agrave; tangente linea describitur, ae&shy;<lb/>qualis superficiei cylindri eandem altitudinem cum frusto <lb/>conico habentis, et circa eandem sphaeram descriptibilis. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto circulus ADBC, quem duae <lb/> <s>Esto circulus ADBC, quem duae <lb/>
 <arrow.to.target n="fig22"></arrow.to.target><lb/>diametri AB, CD secent ad angulos <lb/>rectos. Duas insuper tangentes ha&shy;<lb/>beat alteram DG in extremitate dia&shy;<lb/>metri CD, alteram ver&ograve; ubicunque <lb/>in I, et aequalit&egrave;r producantur hinc <lb/>inde ILIM; dumodo axem AB pro&shy;<lb/>ductum non secent. Agantur deinde <lb/>per L, et per M parallelae ad CD, <lb/>rectae LE, MF tum figura convertatur circa axem AB.  <arrow.to.target n="fig22"></arrow.to.target><lb/>diametri AB, CD secent ad angulos <lb/>rectos. </s><s>Duas insuper tangentes ha&shy;<lb/>beat alteram DG in extremitate dia&shy;<lb/>metri CD, alteram ver&ograve; ubicunque <lb/>in I, et aequalit&egrave;r producantur hinc <lb/>inde ILIM; dumodo axem AB pro&shy;<lb/>ductum non secent. </s><s>Agantur deinde <lb/>per L, et per M parallelae ad CD, <lb/>rectae LE, MF tum figura convertatur circa axem AB.
 <pb pagenum="23"/>Tangens GH describet cylindricam quandam superficiem <lb/>cuius rectangulum per axem erit EFHG: Tangens ver&ograve; <lb/>LM designabit frustum conicae superficiei; <expan abbr="deniq;">denique</expan> circulus <lb/>ipse sphaeram circumscribet. Dico cylindricam superficiem <lb/>&agrave; linea GH descriptam, et conicam superficiem &agrave; linea LM <lb/>factam aequales esse inter se. </s></p> <pb pagenum="23"/>Tangens GH describet cylindricam quandam superficiem <lb/>cuius rectangulum per axem erit EFHG: Tangens ver&ograve; <lb/>LM designabit frustum conicae superficiei; <expan abbr="deniq;">denique</expan> circulus <lb/>ipse sphaeram circumscribet. </s><s>Dico cylindricam superficiem <lb/>&agrave; linea GH descriptam, et conicam superficiem &agrave; linea LM <lb/>factam aequales esse inter se. </s></p>
 <figure id="fig22"></figure> <figure id="fig22"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ducatur IP media Aritmetica conici frusti; et agatur <lb/>IR per centrum <expan abbr="q;">que</expan> <expan abbr="eritq;">eritque</expan> IR perpendicularis ad LM: Du&shy;<lb/>catur etiam MT perpendicularis ad EG. </s></p> <s>Ducatur IP media Aritmetica conici frusti; et agatur <lb/>IR per centrum <expan abbr="q;">que</expan> <expan abbr="eritq;">eritque</expan> IR perpendicularis ad LM: Du&shy;<lb/>catur etiam MT perpendicularis ad EG. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Quoniam duo anguli TMI, TLM uni recto sunt ae&shy;<lb/>quales, nempe ipsi LIQ, demptis alternis TLM, LIS, erunt <lb/>aequales reliqui TML, SIQ ideoque triangula TML, SIQ, <lb/>cum rectangul. sint, similia erunt; Erg&ograve; ut TM ad ML <lb/>ita SI ad IQ hoc est (sumptis duplis) PI ad IR: et ideo <lb/>rectangulum sub TM, IR (quod quidem est rectangulum <lb/>EFHG) aequale erit rectangulo sub ML, IP, quod proprium <lb/>vocamus frusti conici. Proptere&agrave; per praecedentem ae&shy;<lb/>qualis erit superficies conici frusti, quae &agrave; linea ML descri&shy;<lb/>bitur, superficiei cylindri EFHG, eandem altitudinem cum <lb/>ipso frusto habentis, et circ&agrave; eandem sphaeram ADBC <lb/>descriptibilis. Quod etc. </s></p> <s>Quoniam duo anguli TMI, TLM uni recto sunt ae&shy;<lb/>quales, nempe ipsi LIQ, demptis alternis TLM, LIS, erunt <lb/>aequales reliqui TML, SIQ ideoque triangula TML, SIQ, <lb/>cum rectangul. </s><s>sint, similia erunt; Erg&ograve; ut TM ad ML <lb/>ita SI ad IQ hoc est (sumptis duplis) PI ad IR: et ideo <lb/>rectangulum sub TM, IR (quod quidem est rectangulum <lb/>EFHG) aequale erit rectangulo sub ML, IP, quod proprium <lb/>vocamus frusti conici. </s><s>Proptere&agrave; per praecedentem ae&shy;<lb/>qualis erit superficies conici frusti, quae &agrave; linea ML descri&shy;<lb/>bitur, superficiei cylindri EFHG, eandem altitudinem cum <lb/>ipso frusto habentis, et circ&agrave; eandem sphaeram ADBC <lb/>descriptibilis. </s><s>Quod etc. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XIV.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XIV.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 768 
Line 965 
 <s>Si circa circulum describatur poligonum habens latera <lb/>numero paria, sive &agrave; quaternario mensurentur, sive tantum <lb/>&agrave; binario, et convertatur figura circa diagonalem, erit uni&shy;<lb/>versa superficies facti sphaeralis solidi, aequalis superficiei <lb/>cylindri circa eandem sphaeram descriptibilis. </s></p> <s>Si circa circulum describatur poligonum habens latera <lb/>numero paria, sive &agrave; quaternario mensurentur, sive tantum <lb/>&agrave; binario, et convertatur figura circa diagonalem, erit uni&shy;<lb/>versa superficies facti sphaeralis solidi, aequalis superficiei <lb/>cylindri circa eandem sphaeram descriptibilis. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto poligonum ABCDEF parilaterum, sive &agrave; quater&shy;<lb/>nario numerus laterum mensuretur, ut in prima figura, <lb/> <s>Esto poligonum ABCDEF parilaterum, sive &agrave; quater&shy;<lb/>nario numerus laterum mensuretur, ut in prima figura, <lb/>
 <arrow.to.target n="fig24"></arrow.to.target><lb/>sive tantum &agrave; binario, ut in secunda; et convertatur figura <lb/>circa axem AD, nempe circa diagonalem poligoni. Dico <lb/>universam superficiem facti solidi sphaeralis aequalem esse <lb/>superficiei cylindri GHIL eandem altitudinem habentis <lb/>cum ipso solido, et circa eandem sphaeram descriptibilis. <lb/> <arrow.to.target n="fig24"></arrow.to.target><lb/>sive tantum &agrave; binario, ut in secunda; et convertatur figura <lb/>circa axem AD, nempe circa diagonalem poligoni. </s><s>Dico <lb/>universam superficiem facti solidi sphaeralis aequalem esse <lb/>superficiei cylindri GHIL eandem altitudinem habentis <lb/>cum ipso solido, et circa eandem sphaeram descriptibilis. <lb/>
 <arrow.to.target n="marg27"></arrow.to.target></s></p> <arrow.to.target n="marg27"></arrow.to.target></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg27"></margin.target>per praeced.</s></p> <s><margin.target id="marg27"></margin.target>per praeced.</s></p>
Line 785 
Line 982 
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si circulum duae diametri AB, CD, ad angulos rectos secuerint, <lb/><expan abbr="eundemq;">eundemque</expan> circulum duae aequales rectae lineae <lb/> <s>Si circulum duae diametri AB, CD, ad angulos rectos secuerint, <lb/><expan abbr="eundemq;">eundemque</expan> circulum duae aequales rectae lineae <lb/>
 <arrow.to.target n="fig25"></arrow.to.target><lb/>AF, BG tetigerint in extremitatibus axis AB. Tum <lb/>figura circ&agrave; axem AB convertatur, describent AF, <lb/>BG duos circulos aequales, cum ipsae aequales <lb/>sint. Oportet segmentum cylindri circ&agrave; eandem <lb/>sphaeram descriptibilis reperire, cuius superficies <lb/>aequalis sit duobus simul circulis ex AF, BG dc&shy;<lb/>scriptis. </s></p> <arrow.to.target n="fig25"></arrow.to.target><lb/>AF, BG tetigerint in extremitatibus axis AB. Tum <lb/>figura circ&agrave; axem AB convertatur, describent AF, <lb/>BG duos circulos aequales, cum ipsae aequales <lb/>sint. </s><s>Oportet segmentum cylindri circ&agrave; eandem <lb/>sphaeram descriptibilis reperire, cuius superficies <lb/>aequalis sit duobus simul circulis ex AF, BG dc&shy;<lb/>scriptis. </s></p>
 <figure id="fig25"></figure> <figure id="fig25"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Fiat angulus HGI rectus, <expan abbr="eritq;">eritque</expan> BI altitudo <lb/>quaesiti cylindri. Nam propter angulum rectum <lb/>HGI, erit rectangulum HBI aequale quadrato BG; <lb/>et rectangulnm ABI hoc est rectangulum LM duplum erit quadrati BG. <lb/>Propterea superficies cylindri LM dupla erit circuli ex BG descripti, et <lb/> <s>Fiat angulus HGI rectus, <expan abbr="eritq;">eritque</expan> BI altitudo <lb/>quaesiti cylindri. </s><s>Nam propter angulum rectum <lb/>HGI, erit rectangulum HBI aequale quadrato BG; <lb/>et rectangulnm ABI hoc est rectangulum LM duplum erit quadrati BG. <lb/>Propterea superficies cylindri LM dupla erit circuli ex BG descripti, et <lb/>
 <arrow.to.target n="marg29"></arrow.to.target><lb/>ideo aequalis ambobus circulis ex BG, AF simul sumptis. Quod etc.<gap desc="/SM"/></s></p> <arrow.to.target n="marg29"></arrow.to.target><lb/>ideo aequalis ambobus circulis ex BG, AF simul sumptis. </s><s>Quod etc.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg29"></margin.target>5. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg29"></margin.target>5. huius.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 798 
Line 995 
 <s>Si circa circulum describatur poligonum habens latera <lb/>numero paria, sive &acirc; quaternario mensurentur, sive tantum <lb/>&agrave; binario, et convertatur figura circa catetum, erit uni&shy;<lb/>versa superficies facti sphaeralis solidi, aequalis superficiei <lb/>cylindri circa eandem sphaeram descriptibilis, altitudinem <lb/>ver&ograve; habentis aequalem lineae compositae ex diametro <lb/>sphaerae, et ex tertia proportionalium, si fiat ut sphaerae <lb/>semidiameter ad semilatus poligoni, ita semilatus ad aliam. </s></p> <s>Si circa circulum describatur poligonum habens latera <lb/>numero paria, sive &acirc; quaternario mensurentur, sive tantum <lb/>&agrave; binario, et convertatur figura circa catetum, erit uni&shy;<lb/>versa superficies facti sphaeralis solidi, aequalis superficiei <lb/>cylindri circa eandem sphaeram descriptibilis, altitudinem <lb/>ver&ograve; habentis aequalem lineae compositae ex diametro <lb/>sphaerae, et ex tertia proportionalium, si fiat ut sphaerae <lb/>semidiameter ad semilatus poligoni, ita semilatus ad aliam. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto circulus ABCD, quem secent duae diametri AC, <lb/> <s>Esto circulus ABCD, quem secent duae diametri AC, <lb/>
 <arrow.to.target n="fig26"></arrow.to.target><lb/>BD ad angul. rectos, et circa ipsum sit poligona figura  <arrow.to.target n="fig26"></arrow.to.target><lb/>BD ad angul. </s><s>rectos, et circa ipsum sit poligona figura
 <pb pagenum="26"/>habens latera numero paria, siv&egrave; &agrave; quaternario mensu&shy;<lb/>rentur, ut in prima figura; sive tant&ugrave;m &agrave; binario, ut in <lb/>secunda: Tum convertatur figura circa catetum AC, hoc <lb/>est circa lineam connectentem bisectiones laterum oppo&shy;<lb/>sitorum; Ex revolutione poligoni solidum sphaerale descri&shy;<lb/>betur contentum sub circularibus, conicisque superficiebus, <lb/>et una cylindrica, ut in prima figura, sive circularibus, et <lb/>conicis tant&ugrave;m, ut in secunda. Fiat deinde ut IC ad CL, <lb/>ita CL ad CM, quod facile erit si fiat angulus ILM rectus; <lb/>et per M agatur planum NO erectum ad axem. Dico uni&shy;<lb/>versam superficiem solidi sphaeralis aequalem esse super&shy;<lb/>ficiei cylindri ENOH. </s></p> <pb pagenum="26"/>habens latera numero paria, siv&egrave; &agrave; quaternario mensu&shy;<lb/>rentur, ut in prima figura; sive tant&ugrave;m &agrave; binario, ut in <lb/>secunda: Tum convertatur figura circa catetum AC, hoc <lb/>est circa lineam connectentem bisectiones laterum oppo&shy;<lb/>sitorum; Ex revolutione poligoni solidum sphaerale descri&shy;<lb/>betur contentum sub circularibus, conicisque superficiebus, <lb/>et una cylindrica, ut in prima figura, sive circularibus, et <lb/>conicis tant&ugrave;m, ut in secunda. </s><s>Fiat deinde ut IC ad CL, <lb/>ita CL ad CM, quod facile erit si fiat angulus ILM rectus; <lb/>et per M agatur planum NO erectum ad axem. </s><s>Dico uni&shy;<lb/>versam superficiem solidi sphaeralis aequalem esse super&shy;<lb/>ficiei cylindri ENOH. </s></p>
 <figure id="fig26"></figure> <figure id="fig26"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Hoc autem patet ex praemissis; Nam tota sphaeralis <lb/>solidi superficies, demptis circulis oppositis, aequalis est <lb/> <s>Hoc autem patet ex praemissis; Nam tota sphaeralis <lb/>solidi superficies, demptis circulis oppositis, aequalis est <lb/>
 <arrow.to.target n="marg30"></arrow.to.target><lb/>superficiei cylindricae inter plana EH, FG compraehensae. <lb/>Duo ver&ograve; circuli oppositi quorum centra A, et C aequales <lb/>sunt (per praecedens lemma) superficiei cylindricae inter <lb/>duo plana FG, NO contentae. Propterea universa simul <lb/>sphaeralis solidi superficies aequalis erit superficiei cylindri <lb/>ENOH circa eandem sphaeram descripti, et altitudinem <lb/>habentis AM, quae componitur ex diametro sphaerae AC, <lb/>et ex recta CM, quae quidem tertia proportionalis est ad <lb/>semidiametrum IC, et semilatus, CL. Quod etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg30"></arrow.to.target><lb/>superficiei cylindricae inter plana EH, FG compraehensae. </s><s><lb/>Duo ver&ograve; circuli oppositi quorum centra A, et C aequales <lb/>sunt (per praecedens lemma) superficiei cylindricae inter <lb/>duo plana FG, NO contentae. </s><s>Propterea universa simul <lb/>sphaeralis solidi superficies aequalis erit superficiei cylindri <lb/>ENOH circa eandem sphaeram descripti, et altitudinem <lb/>habentis AM, quae componitur ex diametro sphaerae AC, <lb/>et ex recta CM, quae quidem tertia proportionalis est ad <lb/>semidiametrum IC, et semilatus, CL. Quod etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg30"></margin.target>deducitur ex <lb/>13. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg30"></margin.target>deducitur ex <lb/>13. huius.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si circulum ABCD duae diametri AC, BD secent ad angulos rectos; <lb/>recta autem linea CE eundem contingat in extre&shy;<lb/> <s>Si circulum ABCD duae diametri AC, BD secent ad angulos rectos; <lb/>recta autem linea CE eundem contingat in extre&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig27"></arrow.to.target><lb/>mitate axis AC et convertatur figura circa AC; <lb/>ipsa CE circulum describet. Oportet segmentum <lb/>cylindri circa eandem sphaeram descripti reperire, <lb/>cuius superficies aequalis sit circulo ex CE de&shy;<lb/>scripto. </s></p> <arrow.to.target n="fig27"></arrow.to.target><lb/>mitate axis AC et convertatur figura circa AC; <lb/>ipsa CE circulum describet. </s><s>Oportet segmentum <lb/>cylindri circa eandem sphaeram descripti reperire, <lb/>cuius superficies aequalis sit circulo ex CE de&shy;<lb/>scripto. </s></p>
 <figure id="fig27"></figure> <figure id="fig27"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Fiat angulus AEH rectus, ductoque plano per H <lb/>ad axem erecto. Dico cylindricam superficiem MILN <lb/>aequari circulo ex CE. Est enim ob angulum <lb/>rectum AEH, rectangulum ACH, hoc est rectan&shy;<lb/> <s>Fiat angulus AEH rectus, ductoque plano per H <lb/>ad axem erecto. </s><s>Dico cylindricam superficiem MILN <lb/>aequari circulo ex CE. Est enim ob angulum <lb/>rectum AEH, rectangulum ACH, hoc est rectan&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg31"></arrow.to.target><lb/>gulum ML, aequale quadrato CE. Proptere&agrave; superficies cylindri MILN <lb/>aequalis erit circulo ex CE. Quod etc.<gap desc="/SM"/></s></p> <arrow.to.target n="marg31"></arrow.to.target><lb/>gulum ML, aequale quadrato CE. Proptere&agrave; superficies cylindri MILN <lb/>aequalis erit circulo ex CE. Quod etc.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <pb pagenum="27"/> <pb pagenum="27"/>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 827 
Line 1024 
 <arrow.to.target n="fig28"></arrow.to.target><lb/>sit poligonum EFGHI habens latera <lb/>numero imparia; et convertatur figura <lb/>circa catetum EC, nempe circa lineam, <lb/>quae ab uno angulo E perducitur ad <lb/>bisectionem lateris oppositi; <expan abbr="orieturq;">orieturque</expan> <lb/>solidum sphaerale contentum sub co&shy;<lb/>nicis superficiebus, unicoque circulo. </s></p> <arrow.to.target n="fig28"></arrow.to.target><lb/>sit poligonum EFGHI habens latera <lb/>numero imparia; et convertatur figura <lb/>circa catetum EC, nempe circa lineam, <lb/>quae ab uno angulo E perducitur ad <lb/>bisectionem lateris oppositi; <expan abbr="orieturq;">orieturque</expan> <lb/>solidum sphaerale contentum sub co&shy;<lb/>nicis superficiebus, unicoque circulo. </s></p>
 <figure id="fig28"></figure> <figure id="fig28"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Facto deinde angulo recto AHL, <lb/><expan abbr="ductoq;">ductoque</expan> per L plano MN ad axem erecto. Dico universam <lb/>solidi superficiem aequalem esse superficiei cylindri OMNP. <lb/> <s>Facto deinde angulo recto AHL, <lb/><expan abbr="ductoq;">ductoque</expan> per L plano MN ad axem erecto. </s><s>Dico universam <lb/>solidi superficiem aequalem esse superficiei cylindri OMNP. <lb/>
 <arrow.to.target n="marg32"></arrow.to.target></s></p> <arrow.to.target n="marg32"></arrow.to.target></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg32"></margin.target>13. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg32"></margin.target>13. huius.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Nam superficies solidi sphaeralis, dempto circulo ex CH <lb/>descripto, aequatur superficiei cylindri inter plana OP, QR <lb/>contenti: circulus autem ex CH factus aequalis est (prae&shy;<lb/>cedens lemma) superficiei cylindri inter plana QR, MN <lb/>contenti: Propterea universa solidi superficies aequalis erit <lb/>superficiei cylindri OMNP qui quidem circa eandem sphae&shy;<lb/>ram cum ipso solido describitur, altitudinem ver&ograve; habet <lb/>lineam EL, quae componitur ex cateto EC, et ex linea <lb/>CL, quae tertia proportionalis est, si fiat ut AC diameter <lb/>sphaerae, ad CH semilatus poligoni, ita CH ad aliam. <lb/>Quod erat etc. </s></p> <s>Nam superficies solidi sphaeralis, dempto circulo ex CH <lb/>descripto, aequatur superficiei cylindri inter plana OP, QR <lb/>contenti: circulus autem ex CH factus aequalis est (prae&shy;<lb/>cedens lemma) superficiei cylindri inter plana QR, MN <lb/>contenti: Propterea universa solidi superficies aequalis erit <lb/>superficiei cylindri OMNP qui quidem circa eandem sphae&shy;<lb/>ram cum ipso solido describitur, altitudinem ver&ograve; habet <lb/>lineam EL, quae componitur ex cateto EC, et ex linea <lb/>CL, quae tertia proportionalis est, si fiat ut AC diameter <lb/>sphaerae, ad CH semilatus poligoni, ita CH ad aliam. </s><s><lb/>Quod erat etc. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XVIII.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XVIII.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 843 
Line 1040 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Dico superficiem hemisphaerij aequalem esse super&shy;<lb/>ficiei cylindri ADEC. </s></p> <s>Dico superficiem hemisphaerij aequalem esse super&shy;<lb/>ficiei cylindri ADEC. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si enim non est aequalis, vel maior erit, vel minor. <lb/>Ponatur prim&ugrave;m sphaerica super&shy;<lb/> <s>Si enim non est aequalis, vel maior erit, vel minor. </s><s><lb/>Ponatur prim&ugrave;m sphaerica super&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig29"></arrow.to.target><lb/>ficies maior: fiatque ut cylindri <lb/>superficies ad superficiem hemi&shy;<lb/>spherij, quae maior ponitur, ita <lb/>recta AD ad AG: <expan abbr="intelligaturq;">intelligaturque</expan> <lb/>cylindrus productus usque ad GF. <lb/>Secetur deinde arcus AB bifa&shy;<lb/>riam, <expan abbr="iterumq;">iterumque</expan> portiones eius bifariam, et hoc semper, <lb/>donec poligoni circ&agrave; semicirculum ABC descripti semilatus <lb/>VL minus sit quam recta DG (quod fieri posse constat ex <lb/>prima Decimi; semilatera enim poligonorum circulo cir&shy;<lb/>cumscriptorum ex continua arcuum bisectione semper mi&shy;<lb/>nuuntur plusquam pro medietate, ut ab alijs ostensum <lb/>est). Factum erg&ograve; sit; et esto poligonum HILMN, conver&shy;<lb/>s&agrave;que figura circa axem LO, fiat ex poligono, semisolidum <lb/>sphaerale sub conicis superficiebus compraehensum. Cum <lb/>itaque recta DG maior sit quam semilatus LV, multo <lb/>maior eadem erit qu&agrave;m LB, et propterea planum PQ pro&shy;<lb/>ductum per L intra puncta D et G cadet. </s></p> <arrow.to.target n="fig29"></arrow.to.target><lb/>ficies maior: fiatque ut cylindri <lb/>superficies ad superficiem hemi&shy;<lb/>spherij, quae maior ponitur, ita <lb/>recta AD ad AG: <expan abbr="intelligaturq;">intelligaturque</expan> <lb/>cylindrus productus usque ad GF. <lb/>Secetur deinde arcus AB bifa&shy;<lb/>riam, <expan abbr="iterumq;">iterumque</expan> portiones eius bifariam, et hoc semper, <lb/>donec poligoni circ&agrave; semicirculum ABC descripti semilatus <lb/>VL minus sit quam recta DG (quod fieri posse constat ex <lb/>prima Decimi; semilatera enim poligonorum circulo cir&shy;<lb/>cumscriptorum ex continua arcuum bisectione semper mi&shy;<lb/>nuuntur plusquam pro medietate, ut ab alijs ostensum <lb/>est). Factum erg&ograve; sit; et esto poligonum HILMN, conver&shy;<lb/>s&agrave;que figura circa axem LO, fiat ex poligono, semisolidum <lb/>sphaerale sub conicis superficiebus compraehensum. </s><s>Cum <lb/>itaque recta DG maior sit quam semilatus LV, multo <lb/>maior eadem erit qu&agrave;m LB, et propterea planum PQ pro&shy;<lb/>ductum per L intra puncta D et G cadet. </s></p>
 <figure id="fig29"></figure> <figure id="fig29"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Iam quia superficies cylindri AE ad superficiem hemis&shy;<lb/>phaerij est ut AD ad AG, hoc est ut cylindrica super&shy;</s></p> <s>Iam quia superficies cylindri AE ad superficiem hemis&shy;<lb/>phaerij est ut AD ad AG, hoc est ut cylindrica super&shy;</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg33"></arrow.to.target><lb/>ficies AE ad cylindricam AF, erit cylindrica superficies AF <lb/>aequalis sphaericae. Propterea, si sphaerica superficies ae&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg33"></arrow.to.target><lb/>ficies AE ad cylindricam AF, erit cylindrica superficies AF <lb/>aequalis sphaericae. </s><s>Propterea, si sphaerica superficies ae&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg34"></arrow.to.target><lb/>qualis sit cylindricae AF maior erit quam cylindrica AQ, <lb/>hoc est quam conicae omnes HILMN, <expan abbr="multoq;">multoque</expan> maior quam <lb/>omnes ASILMRC. quod est absurdum. Est enim contr&agrave; <lb/>principium ab Archimede praemissum. <lb/><gap desc="SM"/></s></p> <arrow.to.target n="marg34"></arrow.to.target><lb/>qualis sit cylindricae AF maior erit quam cylindrica AQ, <lb/>hoc est quam conicae omnes HILMN, <expan abbr="multoq;">multoque</expan> maior quam <lb/>omnes ASILMRC. quod est absurdum. </s><s>Est enim contr&agrave; <lb/>principium ab Archimede praemissum. <lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg33"></margin.target>6. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg33"></margin.target>6. huius.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg34"></margin.target>ex 15. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg34"></margin.target>ex 15. huius.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Assumpsimus conicam quae describitur &agrave; linea HS maiorem esse <lb/>qu&agrave;m illa superficies, quae describitur &agrave; linea AS quod patet ex 12 <lb/>huius. Rectangulum enim proprium conicae superficiei mult&ograve; maius est <lb/>quam rectangulum per axem cylindricae, quando quidem sub maioribus <lb/>lateribus continetur.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Assumpsimus conicam quae describitur &agrave; linea HS maiorem esse <lb/>qu&agrave;m illa superficies, quae describitur &agrave; linea AS quod patet ex 12 <lb/>huius. </s><s>Rectangulum enim proprium conicae superficiei mult&ograve; maius est <lb/>quam rectangulum per axem cylindricae, quando quidem sub maioribus <lb/>lateribus continetur.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ponatur iam sphaerica ABC minor quam cylindrica <lb/>ADEC. Fiat ut superficies cylindrica ADEC ad sphaeri&shy;<lb/>cam, quae ponitur minor; ita recta AF ad FL. Fiatque  <s>Ponatur iam sphaerica ABC minor quam cylindrica <lb/>ADEC. Fiat ut superficies cylindrica ADEC ad sphaeri&shy;<lb/>cam, quae ponitur minor; ita recta AF ad FL. Fiatque
 <pb pagenum="29"/>ex FL semidiametro aliud hemisphaerium LNI, priori <lb/>concentricum, et circ&agrave; ipsum intelligatur cylindrus LHMI: <lb/>Inscribatur etiam intr&agrave; se micirculum ABC figura laterum <lb/> <pb pagenum="29"/>ex FL semidiametro aliud hemisphaerium LNI, priori <lb/>concentricum, et circ&agrave; ipsum intelligatur cylindrus LHMI: <lb/>Inscribatur etiam intr&agrave; se micirculum ABC figura laterum <lb/>
Line 872 
Line 1069 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg36"></margin.target>ab 15. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg36"></margin.target>ab 15. huius.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Hemisphaerij erg&ograve; superficies aequalis erit superficiei <lb/>cylindri eandem ipsi basim, <expan abbr="eandemq;">eandemque</expan> altitudinem habentis. <lb/>Cum demonstratum sit neque maiorem esse, neque mi&shy;<lb/>norem. Quod erat etc. </s></p> <s>Hemisphaerij erg&ograve; superficies aequalis erit superficiei <lb/>cylindri eandem ipsi basim, <expan abbr="eandemq;">eandemque</expan> altitudinem habentis. </s><s><lb/>Cum demonstratum sit neque maiorem esse, neque mi&shy;<lb/>norem. </s><s>Quod erat etc. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XIX.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XIX.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 883 
Line 1080 
 <s><margin.target id="marg37"></margin.target>15. quinti.</s></p> <s><margin.target id="marg37"></margin.target>15. quinti.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto minor sphaerae <lb/> <s>Esto minor sphaerae <lb/>
 <arrow.to.target n="fig31"></arrow.to.target><lb/>portio ABC, et portio cy&shy;<lb/>lindri FDEG; circa inte&shy;<lb/>gram sphaeram descripti, <lb/>eandem tamen altitudi&shy;<lb/>nem HB cum ipsa por&shy;<lb/>tione sphaerica habentis. <lb/>Dico sphaericam superfi&shy;<lb/>ciem ABC aequalem esse superficiei cylindri FDEG. </s></p> <arrow.to.target n="fig31"></arrow.to.target><lb/>portio ABC, et portio cy&shy;<lb/>lindri FDEG; circa inte&shy;<lb/>gram sphaeram descripti, <lb/>eandem tamen altitudi&shy;<lb/>nem HB cum ipsa por&shy;<lb/>tione sphaerica habentis. </s><s><lb/>Dico sphaericam superfi&shy;<lb/>ciem ABC aequalem esse superficiei cylindri FDEG. </s></p>
 <figure id="fig31"></figure> <figure id="fig31"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si enim non est aequalis, vel maior erit vel minor. </s></p> <s>Si enim non est aequalis, vel maior erit vel minor. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ponatur primum maior; et ipsi sphaericae superficiei <lb/>ABC construatur aequalis (ut in praecedenti) cylindrica <lb/>FLMG: secto deinde arcu AB bifariam, et port&iuml;ones eius <lb/>iterum bifariam, et sic semper, circumscribatur arcui ABC <lb/>figura multorum laterum INOPQ, terminata ad diametros, <lb/>quae ducuntur per puncta A et C. Sitque per praedictam <lb/>bisectionem arcuum, semilatus RO minus qu&agrave;m recta DL, <lb/>ut propterea planum ST, ductum per O, cadat intra puncta <lb/>D, et L. Quemadmodum in praecedenti etc. Convertatur <lb/>deinde figura universa circ&agrave; OH, et ex conversione figurae <lb/>INOPQ nascetur portio solidi sphaeralis sub conicis super&shy;<lb/>ficiebus contenta. </s></p> <s>Ponatur primum maior; et ipsi sphaericae superficiei <lb/>ABC construatur aequalis (ut in praecedenti) cylindrica <lb/>FLMG: secto deinde arcu AB bifariam, et port&iuml;ones eius <lb/>iterum bifariam, et sic semper, circumscribatur arcui ABC <lb/>figura multorum laterum INOPQ, terminata ad diametros, <lb/>quae ducuntur per puncta A et C. Sitque per praedictam <lb/>bisectionem arcuum, semilatus RO minus qu&agrave;m recta DL, <lb/>ut propterea planum ST, ductum per O, cadat intra puncta <lb/>D, et L. Quemadmodum in praecedenti etc. </s><s>Convertatur <lb/>deinde figura universa circ&agrave; OH, et ex conversione figurae <lb/>INOPQ nascetur portio solidi sphaeralis sub conicis super&shy;<lb/>ficiebus contenta. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Iam sic. Quia sphaerica superficies ABC aequalis est <lb/>per constructionem cylindricae FLMG, maior eadem erit <lb/>qu&agrave;m cylindrica FSTG, et mult&ograve; maior qu&agrave;m omnes co&shy;<lb/>nicae INOPQ, <expan abbr="multoq;">multoque</expan> etiam maior qu&agrave;m omnes conicae <lb/>AVNOPXC. Quod est absurdum, et contr&agrave; principia Ar&shy;<lb/>chimedis. <lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s>Iam sic. </s><s>Quia sphaerica superficies ABC aequalis est <lb/>per constructionem cylindricae FLMG, maior eadem erit <lb/>qu&agrave;m cylindrica FSTG, et mult&ograve; maior qu&agrave;m omnes co&shy;<lb/>nicae INOPQ, <expan abbr="multoq;">multoque</expan> etiam maior qu&agrave;m omnes conicae <lb/>AVNOPXC. Quod est absurdum, et contr&agrave; principia Ar&shy;<lb/>chimedis. <lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Assumpsimus cylindricam superficiem FSTG maiorem esse omnibus <lb/>conicis <expan abbr="INOPq.">INOPque</expan> Hoc enim patet. Nam ex 13, 14 et 15 huius colligi <lb/>potest, conicas INOPQ aequales esse superficiei cylindricae contentae <lb/>inter planum ST, et planum quod duceretur per puncta <expan abbr="Iq.">Ique</expan> </s></p> <s>Assumpsimus cylindricam superficiem FSTG maiorem esse omnibus <lb/>conicis <expan abbr="INOPq.">INOPque</expan> Hoc enim patet. </s><s>Nam ex 13, 14 et 15 huius colligi <lb/>potest, conicas INOPQ aequales esse superficiei cylindricae contentae <lb/>inter planum ST, et planum quod duceretur per puncta <expan abbr="Iq.">Ique</expan> </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Assumpsimus etiam, duct&agrave; tangente AV conicam superficiem, quae <lb/>fit &agrave; linea IV, maiorem esse qu&agrave;m illa quae fit linea AV. Quod quidem <lb/>demonstratur apud Archimedem ad Propositionem 37 de Sphaera et <lb/>Cylindro. Sed et ex nostris deduci potest. Nam rectangulum proprium <lb/>superficiei, quae fit &agrave; linea IV, maius est qu&agrave;m rectangulum proprium <lb/>illius quae fit &agrave; linea AV. Continetur enim sub lineis maioribus.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Assumpsimus etiam, duct&agrave; tangente AV conicam superficiem, quae <lb/>fit &agrave; linea IV, maiorem esse qu&agrave;m illa quae fit linea AV. Quod quidem <lb/>demonstratur apud Archimedem ad Propositionem 37 de Sphaera et <lb/>Cylindro. </s><s>Sed et ex nostris deduci potest. </s><s>Nam rectangulum proprium <lb/>superficiei, quae fit &agrave; linea IV, maius est qu&agrave;m rectangulum proprium <lb/>illius quae fit &agrave; linea AV. Continetur enim sub lineis maioribus.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <pb pagenum="31"/> <pb pagenum="31"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ponatur deinde sphaerica superficies portionis ABC <lb/>min. quam cylindrica FDEG. </s></p> <s>Ponatur deinde sphaerica superficies portionis ABC <lb/>min. </s><s>quam cylindrica FDEG. </s></p>
 <figure></figure> <figure></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Fiat ut cylindrica FDEG ad sphaericam superficiem <lb/>ABC, quae minor ponitur, ita FH ad HM et centro T <lb/>semidiametro autem HM fiat hemisphaerium OQP, circa <lb/>quod intelligatur cylindrus OLNP. Intra arcum autem <lb/>ABC figura inscribatur multorum laterum AVBXC per <lb/>continuam bisectionem arcuum ita ut latera ipsius non <lb/>tangant semicirculum OQP, et convertatur universa figura <lb/>circa axem BT. Intelligatur autem radio TZ (quae recta <lb/>perpendicularis sit ad unum latus figurae inscriptae) de&shy;<lb/>scribi sphaeram, quae tangat singula figurae AVBXC la&shy;<lb/>tera, et circa huiusmodi sphaeram descriptus concipiatur <lb/>suus cylindrus <foreign lang="greek">gbed. </foreign></s></p> <s>Fiat ut cylindrica FDEG ad sphaericam superficiem <lb/>ABC, quae minor ponitur, ita FH ad HM et centro T <lb/>semidiametro autem HM fiat hemisphaerium OQP, circa <lb/>quod intelligatur cylindrus OLNP. Intra arcum autem <lb/>ABC figura inscribatur multorum laterum AVBXC per <lb/>continuam bisectionem arcuum ita ut latera ipsius non <lb/>tangant semicirculum OQP, et convertatur universa figura <lb/>circa axem BT. Intelligatur autem radio TZ (quae recta <lb/>perpendicularis sit ad unum latus figurae inscriptae) de&shy;<lb/>scribi sphaeram, quae tangat singula figurae AVBXC la&shy;<lb/>tera, et circa huiusmodi sphaeram descriptus concipiatur <lb/>suus cylindrus <foreign lang="greek">gbed. </foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Iam sic. cylindrica superficies FDEG per constructio&shy;</s></p> <s>Iam sic. </s><s>cylindrica superficies FDEG per constructio&shy;</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg38"></arrow.to.target><lb/>nem est ad sphaericam ABC, ut FH ad HM, hoc est ut <lb/>FG ad MI hoc est ut rectangulum FE ad rectangulum MN, <lb/> <arrow.to.target n="marg38"></arrow.to.target><lb/>nem est ad sphaericam ABC, ut FH ad HM, hoc est ut <lb/>FG ad MI hoc est ut rectangulum FE ad rectangulum MN, <lb/>
Line 916 
Line 1113 
 <s><margin.target id="marg40"></margin.target>explicatur <lb/>infra.</s></p> <s><margin.target id="marg40"></margin.target>explicatur <lb/>infra.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Assumpsimus cylindricam superficiem <foreign lang="greek">qe</foreign> aequalem esse omnib. co&shy;<lb/> <s>Assumpsimus cylindricam superficiem <foreign lang="greek">qe</foreign> aequalem esse omnib. co&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg41"></arrow.to.target><lb/>nicis AVBXC. Quod patet ex demonstratis. Sunt enim tam cylindrus <foreign lang="greek">qe</foreign>, <lb/>qu&agrave;m omnes illae conicae eiusdem altitudinis HB; et circ&agrave; eandem <lb/>sphaeram <foreign lang="greek">gd</foreign> describuntur.<gap desc="/SM"/></s></p> <arrow.to.target n="marg41"></arrow.to.target><lb/>nicis AVBXC. Quod patet ex demonstratis. </s><s>Sunt enim tam cylindrus <foreign lang="greek">qe</foreign>, <lb/>qu&agrave;m omnes illae conicae eiusdem altitudinis HB; et circ&agrave; eandem <lb/>sphaeram <foreign lang="greek">gd</foreign> describuntur.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg41"></margin.target>15. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg41"></margin.target>15. huius.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Constat erg&ograve; superficiem ABC aequalem esse cylin&shy;<lb/>dricae DFGE cum demonstratum sit neque maiorem esse, <lb/>neque minorem. Quod etc. </s></p> <s>Constat erg&ograve; superficiem ABC aequalem esse cylin&shy;<lb/>dricae DFGE cum demonstratum sit neque maiorem esse, <lb/>neque minorem. </s><s>Quod etc. </s></p>
 <pb pagenum="32"/> <pb pagenum="32"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium I.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium I.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
Line 937 
Line 1134 
 <arrow.to.target n="fig33"></arrow.to.target><lb/>ficiem maioris sphaerae portionis, aequalem esse su&shy;<lb/>perficiei cylindri eandem cum portione altitudinem <lb/>habentis, et circ&agrave; eandem sphaeram descriptibilis. <lb/> <arrow.to.target n="fig33"></arrow.to.target><lb/>ficiem maioris sphaerae portionis, aequalem esse su&shy;<lb/>perficiei cylindri eandem cum portione altitudinem <lb/>habentis, et circ&agrave; eandem sphaeram descriptibilis. <lb/>
 <arrow.to.target n="marg42"></arrow.to.target></s></p> <arrow.to.target n="marg42"></arrow.to.target></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg42"></margin.target>Corollar. <lb/>praeced.</s></p> <s><margin.target id="marg42"></margin.target>Corollar. </s><s><lb/>praeced.</s></p>
 <figure id="fig33"></figure> <figure id="fig33"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Cum enim integra sphaerae superficies aequalis sit <lb/>superficiei cylindri IDGL, et demonstratum sit super&shy;<lb/>ficiem segmenti minoris ABC aequalem esse superficiei <lb/>cylindri EDGF, erit reliqua superficies sphaerae AHC, aequalis reliquae <lb/>superficiei EILF. Quod oportebat etc.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Cum enim integra sphaerae superficies aequalis sit <lb/>superficiei cylindri IDGL, et demonstratum sit super&shy;<lb/>ficiem segmenti minoris ABC aequalem esse superficiei <lb/>cylindri EDGF, erit reliqua superficies sphaerae AHC, aequalis reliquae <lb/>superficiei EILF. Quod oportebat etc.<gap desc="/SM"/></s></p>
Line 955 
Line 1152 
 <s>Superficies enim cylindri FEHG sine ba&shy;<lb/>sibus, est ad circulum suae basis circa FG, sive circa AC </s></p> <s>Superficies enim cylindri FEHG sine ba&shy;<lb/>sibus, est ad circulum suae basis circa FG, sive circa AC </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg43"></arrow.to.target><lb/>descriptum, ut EF ad quar. partem ipsius FG, hoc est ut <lb/>FG ad quar. partem ipsius FG; hoc est quadrupla. Pro&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg43"></arrow.to.target><lb/>descriptum, ut EF ad quar. </s><s>partem ipsius FG, hoc est ut <lb/>FG ad quar. </s><s>partem ipsius FG; hoc est quadrupla. </s><s>Pro&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg44"></arrow.to.target><lb/>pterea etiam superficies sphaerae, quae cylindricae est <lb/>aequalis, quadrupla erit circuli circa AC descripti, qui in <lb/>sphaera maximus est. Quod etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg44"></arrow.to.target><lb/>pterea etiam superficies sphaerae, quae cylindricae est <lb/>aequalis, quadrupla erit circuli circa AC descripti, qui in <lb/>sphaera maximus est. </s><s>Quod etc. </s></p>
 <pb pagenum="33"/> <pb pagenum="33"/>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg43"></margin.target>4. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg43"></margin.target>4. huius.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg44"></margin.target>ex prim. <lb/>Corollar. <lb/>praeced.</s></p> <s><margin.target id="marg44"></margin.target>ex prim. <lb/>Corollar. </s><s><lb/>praeced.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Aliter.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Aliter.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 993 
Line 1190 
 <figure id="fig36"></figure> <figure id="fig36"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Nam altitudo BI ad altitudi&shy;<lb/> <s>Nam altitudo BI ad altitudi&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg47"></arrow.to.target><lb/>nem EL est ut BI ad IH (ob aequalitem) sive ut BA, <lb/>ad AI, nempe ut curva superficies ABC ad basim AC; <lb/>sive ut basis DF ad basim AC reciproc&egrave;. Quare aequales <lb/>erunt coni ABC, DEF. Quod erat etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg47"></arrow.to.target><lb/>nem EL est ut BI ad IH (ob aequalitem) sive ut BA, <lb/>ad AI, nempe ut curva superficies ABC ad basim AC; <lb/>sive ut basis DF ad basim AC reciproc&egrave;. </s><s>Quare aequales <lb/>erunt coni ABC, DEF. Quod erat etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg47"></margin.target>per 4. sexti. <lb/>8. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg47"></margin.target>per 4. sexti. <lb/>8. huius.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1009 
Line 1206 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ducatur IN perpendicularis ad AB. Iam, conus BCD, <lb/>ad conum BAD, est ut CI ad IA; et componendo, rombus  <s>Ducatur IN perpendicularis ad AB. Iam, conus BCD, <lb/>ad conum BAD, est ut CI ad IA; et componendo, rombus
 <pb pagenum="35"/>ABCD ad conum BAD est ut CA ad AI; sive ut CL, <lb/>ad IN. Conus ver&ograve; BAD ad conum EFG est ut IN ad FH: <lb/>ergo ex aequo rombus ABCD ad conum EFG est ut CL <lb/> <pb pagenum="35"/>ABCD ad conum BAD est ut CA ad AI; sive ut CL, <lb/>ad IN. Conus ver&ograve; BAD ad conum EFG est ut IN ad FH: <lb/>ergo ex aequo rombus ABCD ad conum EFG est ut CL <lb/>
 <arrow.to.target n="marg48"></arrow.to.target><lb/>ad FH. Ergo aequalis. Quod erat, etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg48"></arrow.to.target><lb/>ad FH. Ergo aequalis. </s><s>Quod erat, etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg48"></margin.target>per Cor. <lb/>praeced.</s></p> <s><margin.target id="marg48"></margin.target>per Cor. </s><s><lb/>praeced.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXIV.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXIV.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si fuerit conus sive rombus solidus ABCD sectus plano <lb/>EF ad basim parallelo. Intelligaturque ex integro solido <lb/>ABCD ablatus rombus solidus EBFD. Dico reliquum so&shy;<lb/> <s>Si fuerit conus sive rombus solidus ABCD sectus plano <lb/>EF ad basim parallelo. </s><s>Intelligaturque ex integro solido <lb/>ABCD ablatus rombus solidus EBFD. Dico reliquum so&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig38"></arrow.to.target><lb/>lidum ex cavatum AEDFC quod superest, equale esse <lb/>cono cuidam M, cuius basis M sit aequalis frusto curvae <lb/>superficiei conicae AEFC inter plana EF, AC, interceptae, <lb/>altitudo ver&ograve; M sit aequalis perpendiculari DI, quae &agrave; <lb/>vertice ablati rombi D ducitur in latus BA. </s></p> <arrow.to.target n="fig38"></arrow.to.target><lb/>lidum ex cavatum AEDFC quod superest, equale esse <lb/>cono cuidam M, cuius basis M sit aequalis frusto curvae <lb/>superficiei conicae AEFC inter plana EF, AC, interceptae, <lb/>altitudo ver&ograve; M sit aequalis perpendiculari DI, quae &agrave; <lb/>vertice ablati rombi D ducitur in latus BA. </s></p>
 <figure id="fig38"></figure> <figure id="fig38"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Intelligantur tres coni aequealti L, M, N quorum uni&shy;<lb/>cuique altitudo sit aequalis rectae DI; basis ver&ograve; coni L <lb/>sit aequalis curvae superficiei coni EBF at basis M ae&shy;<lb/>qualis sit segmento conicae superficiei inter plana EF, AC <lb/>intercepto: coni tandem N basis aequalis sit utrisque simul <lb/>praedictis basibus; sive (quod idem est) integrae superficiei <lb/>curvae coni ABC. </s></p> <s>Intelligantur tres coni aequealti L, M, N quorum uni&shy;<lb/>cuique altitudo sit aequalis rectae DI; basis ver&ograve; coni L <lb/>sit aequalis curvae superficiei coni EBF at basis M ae&shy;<lb/>qualis sit segmento conicae superficiei inter plana EF, AC <lb/>intercepto: coni tandem N basis aequalis sit utrisque simul <lb/>praedictis basibus; sive (quod idem est) integrae superficiei <lb/>curvae coni ABC. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Manifestum est quod integrum solidum ABCD aequale <lb/>erit cono N (per alterutram praecedentium duarum Pro&shy;<lb/>pos.) sed etiam duo coni L et M simul sumpti aequales <lb/> <s>Manifestum est quod integrum solidum ABCD aequale <lb/>erit cono N (per alterutram praecedentium duarum Pro&shy;<lb/>pos.) sed etiam duo coni L et M simul sumpti aequales <lb/>
 <arrow.to.target n="marg49"></arrow.to.target><lb/>sunt eidem cono N ergo integrum solidum ABCD aequale <lb/>erit duobus conis L et M simul sumptis. Demptis itaque,  <arrow.to.target n="marg49"></arrow.to.target><lb/>sunt eidem cono N ergo integrum solidum ABCD aequale <lb/>erit duobus conis L et M simul sumptis. </s><s>Demptis itaque,
 <pb pagenum="36"/>rombo EBFD, et cono L, qui per praecedentem sunt ae&shy;<lb/>quales, reliquum solidum excavatum AEDFC aequale erit <lb/>reliquo cono M. Quod erat etc. </s></p> <pb pagenum="36"/>rombo EBFD, et cono L, qui per praecedentem sunt ae&shy;<lb/>quales, reliquum solidum excavatum AEDFC aequale erit <lb/>reliquo cono M. Quod erat etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg49"></margin.target>ex 24. <lb/>Quinti.</s></p> <s><margin.target id="marg49"></margin.target>ex 24. <lb/>Quinti.</s></p>
Line 1032 
Line 1229 
 <s>Si ex cylindro auferatur conus eandem ipsi basim, et <lb/>eandem altitudinem habens, erit reliquum excavatum so&shy;<lb/>lidum, quod ex cylindro superest, aequale cono cuidam, <lb/>cuius basis aequalis sit superficiei curvae cylindri, altitudo <lb/>ver&ograve; aequalis semidiametro basis ipsius cylindri. </s></p> <s>Si ex cylindro auferatur conus eandem ipsi basim, et <lb/>eandem altitudinem habens, erit reliquum excavatum so&shy;<lb/>lidum, quod ex cylindro superest, aequale cono cuidam, <lb/>cuius basis aequalis sit superficiei curvae cylindri, altitudo <lb/>ver&ograve; aequalis semidiametro basis ipsius cylindri. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto cylindrus, cuius rectangu&shy;<lb/> <s>Esto cylindrus, cuius rectangu&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig39"></arrow.to.target><lb/>lum per axem sit ABCD et ex ipso <lb/>auferatur conus BEC, ut dictum est. <lb/>Sumatur autem alius conus FIL, <lb/>cuius basis FL aequalis sit superficiei curvae cylindri, al&shy;<lb/>titudo aequalis rectae NB hoc est semidiametro basis cy&shy;<lb/>lindri. Dico reliquum ex cylindro solidum, dempto cono <lb/>BEC, aequale esse cono FIL. </s></p> <arrow.to.target n="fig39"></arrow.to.target><lb/>lum per axem sit ABCD et ex ipso <lb/>auferatur conus BEC, ut dictum est. </s><s><lb/>Sumatur autem alius conus FIL, <lb/>cuius basis FL aequalis sit superficiei curvae cylindri, al&shy;<lb/>titudo aequalis rectae NB hoc est semidiametro basis cy&shy;<lb/>lindri. </s><s>Dico reliquum ex cylindro solidum, dempto cono <lb/>BEC, aequale esse cono FIL. </s></p>
 <figure id="fig39"></figure> <figure id="fig39"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Secetur BN bifariam in O. Conus ergo FIL ad conum <lb/>BEC, rationem habet compositam ex ratione altitudinum <lb/>HI ad BA, hoc est NB ad BA, et ex ratione basium, hoc <lb/> <s>Secetur BN bifariam in O. Conus ergo FIL ad conum <lb/>BEC, rationem habet compositam ex ratione altitudinum <lb/>HI ad BA, hoc est NB ad BA, et ex ratione basium, hoc <lb/>
 <arrow.to.target n="marg50"></arrow.to.target><lb/>est basis quae circa FL ad basim quae circa BC, sive quod <lb/>idem est, superficiei cylindricae ad basim propriam quae <lb/>circa BC, hoc est, lineae AB ad BO. Erit erg&ograve; conus FIL <lb/>ad conum BEC, ut NB ad BO, nempe duplus: solidum <lb/>etiam cylindricum excavatum, dempto cono BEC, duplum <lb/>est eiusdem coni BEC. Propterea solidum cylindricum <lb/>excavatum aequale erit cono FIL, cuius basis aequatur <lb/>superficiei cylindri, altitudo ver&ograve; aequalis est semidiametro <lb/>basis cylindri. Quod etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg50"></arrow.to.target><lb/>est basis quae circa FL ad basim quae circa BC, sive quod <lb/>idem est, superficiei cylindricae ad basim propriam quae <lb/>circa BC, hoc est, lineae AB ad BO. Erit erg&ograve; conus FIL <lb/>ad conum BEC, ut NB ad BO, nempe duplus: solidum <lb/>etiam cylindricum excavatum, dempto cono BEC, duplum <lb/>est eiusdem coni BEC. Propterea solidum cylindricum <lb/>excavatum aequale erit cono FIL, cuius basis aequatur <lb/>superficiei cylindri, altitudo ver&ograve; aequalis est semidiametro <lb/>basis cylindri. </s><s>Quod etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg50"></margin.target>4. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg50"></margin.target>4. huius.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1045 
Line 1242 
 <s>Si ex cono conus auferatur eandem habens basim alti&shy;<lb/>tudinem ver&ograve; minorem, erit excavatum solidum conicum, <lb/>quod relinquitur, aequale cono cuidam, cuius quidem basis <lb/>aequalis sit curvae superficiei totius prioris coni, alti- <s>Si ex cono conus auferatur eandem habens basim alti&shy;<lb/>tudinem ver&ograve; minorem, erit excavatum solidum conicum, <lb/>quod relinquitur, aequale cono cuidam, cuius quidem basis <lb/>aequalis sit curvae superficiei totius prioris coni, alti-
 <pb pagenum="37"/>tudo ver&ograve; aequalis perpendiculari, quae ex vertice ablati <lb/>coni demittitur in latus maioris coni. </s></p> <pb pagenum="37"/>tudo ver&ograve; aequalis perpendiculari, quae ex vertice ablati <lb/>coni demittitur in latus maioris coni. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto conus rectus ABC ex quo auferatur conus ADC, <lb/>uti dictum est. Ponatur autem <lb/> <s>Esto conus rectus ABC ex quo auferatur conus ADC, <lb/>uti dictum est. </s><s>Ponatur autem <lb/>
 <arrow.to.target n="fig40"></arrow.to.target><lb/>conus EFG, habens basim EG, <lb/>aequalem curvae superficiei coni <lb/>ABC; altitudinem ver&ograve; HF ae&shy;<lb/>qualem rectae DI, quae per&shy;<lb/>pendicularit&egrave;r &agrave; vertice ablati <lb/>coni cadit in latus AB. Dico solidum conicum excavatum <lb/>ADCB, dempto cono ADC, aequale esse cono EFG. </s></p> <arrow.to.target n="fig40"></arrow.to.target><lb/>conus EFG, habens basim EG, <lb/>aequalem curvae superficiei coni <lb/>ABC; altitudinem ver&ograve; HF ae&shy;<lb/>qualem rectae DI, quae per&shy;<lb/>pendicularit&egrave;r &agrave; vertice ablati <lb/>coni cadit in latus AB. Dico solidum conicum excavatum <lb/>ADCB, dempto cono ADC, aequale esse cono EFG. </s></p>
 <figure id="fig40"></figure> <figure id="fig40"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Nam cum triangula BLA, BID, rectangula sint, ha&shy;<lb/>beantque angulum communem ABL, similia erunt. Sed <lb/>conus EFG ad conum ADC rationem habet compositam <lb/>ex ratione basium, nempe circuli circa EG, sive superficiei <lb/>curvae coni ABC, ad circulum circa AC, hoc est rectae <lb/> <s>Nam cum triangula BLA, BID, rectangula sint, ha&shy;<lb/>beantque angulum communem ABL, similia erunt. </s><s>Sed <lb/>conus EFG ad conum ADC rationem habet compositam <lb/>ex ratione basium, nempe circuli circa EG, sive superficiei <lb/>curvae coni ABC, ad circulum circa AC, hoc est rectae <lb/>
 <arrow.to.target n="marg51"></arrow.to.target><lb/>BA ad AL; sive BD ad DI, et ex ratione altitudinum, <lb/> <arrow.to.target n="marg51"></arrow.to.target><lb/>BA ad AL; sive BD ad DI, et ex ratione altitudinum, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg52"></arrow.to.target><lb/>nempe HF ad DL, sive DI ad DL. Conus ergo EFG, ad <lb/>conum ADC erit ut linea BD ad LD. Sed conus ABC <lb/>ad conum ADC est ut BL ad LD, et dividendo, etiam <lb/>solidum excavatum ADCB ad conum ADC est ut linea <lb/>BD ad DL. Propterea constat solidum excavatum ADCB <lb/>aequale esse cono EFG. Quod etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg52"></arrow.to.target><lb/>nempe HF ad DL, sive DI ad DL. Conus ergo EFG, ad <lb/>conum ADC erit ut linea BD ad LD. Sed conus ABC <lb/>ad conum ADC est ut BL ad LD, et dividendo, etiam <lb/>solidum excavatum ADCB ad conum ADC est ut linea <lb/>BD ad DL. Propterea constat solidum excavatum ADCB <lb/>aequale esse cono EFG. Quod etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 1063 
Line 1260 
 <arrow.to.target n="fig41"></arrow.to.target><lb/>quales auferantur AC, maior, et AD minor, <expan abbr="fueritq;">fueritque</expan> DC, nempe <lb/>differentia inter ablatas, aequalis differentiae sive excessui, <lb/>quo maius residuum BD superat quandam magnitudinem E. <lb/>Dico ipsam E minori residuo CB aequalem esse. </s></p> <arrow.to.target n="fig41"></arrow.to.target><lb/>quales auferantur AC, maior, et AD minor, <expan abbr="fueritq;">fueritque</expan> DC, nempe <lb/>differentia inter ablatas, aequalis differentiae sive excessui, <lb/>quo maius residuum BD superat quandam magnitudinem E. <lb/>Dico ipsam E minori residuo CB aequalem esse. </s></p>
 <figure id="fig41"></figure> <figure id="fig41"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Patet hoc. Cum enim maius residuum DB superet magni&shy;<lb/>tudinem E excessu DC; si excessu abijciatur, erit reliqua CB <lb/>aequalis magnitudini E. Propterea magnitudo E aequalis est <lb/>minori residuo. Quod etc.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Patet hoc. </s><s>Cum enim maius residuum DB superet magni&shy;<lb/>tudinem E excessu DC; si excessu abijciatur, erit reliqua CB <lb/>aequalis magnitudini E. Propterea magnitudo E aequalis est <lb/>minori residuo. </s><s>Quod etc.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXVII.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXVII.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1071 
Line 1268 
 <pb pagenum="38"/>cuidam, qui basim habeat aequalem superficiei curvae <lb/>frusti, altitudinem ver&ograve; aequalem perpendiculari quae du&shy;<lb/>citur ex vertice ablati coni in latus alterum conici frusti. </s></p> <pb pagenum="38"/>cuidam, qui basim habeat aequalem superficiei curvae <lb/>frusti, altitudinem ver&ograve; aequalem perpendiculari quae du&shy;<lb/>citur ex vertice ablati coni in latus alterum conici frusti. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto conicum frustum ABCD, <lb/> <s>Esto conicum frustum ABCD, <lb/>
 <arrow.to.target n="fig42"></arrow.to.target><lb/>cuius maior basis sit circulus <lb/>circa BC. Et ex ipso auferatur <lb/>conus BEC, cuius basis sit idem <lb/>circulus circa BC; altitudo ver&ograve; <lb/>FE eadem cum frusto. Dico re&shy;<lb/>liquum solidum excavatum dem&shy;<lb/>pto cono BEC, aequale esse cono <lb/>cuidam, cuius basis aequalis sit <lb/>curvae superficiei conici frusti ABCD altitudo vero sit <lb/>linea EH quae nimir&ugrave;m ex E vertice ablati coni cadit <lb/>perpendicularit&egrave;r in AB latus conici frusti. </s></p> <arrow.to.target n="fig42"></arrow.to.target><lb/>cuius maior basis sit circulus <lb/>circa BC. Et ex ipso auferatur <lb/>conus BEC, cuius basis sit idem <lb/>circulus circa BC; altitudo ver&ograve; <lb/>FE eadem cum frusto. </s><s>Dico re&shy;<lb/>liquum solidum excavatum dem&shy;<lb/>pto cono BEC, aequale esse cono <lb/>cuidam, cuius basis aequalis sit <lb/>curvae superficiei conici frusti ABCD altitudo vero sit <lb/>linea EH quae nimir&ugrave;m ex E vertice ablati coni cadit <lb/>perpendicularit&egrave;r in AB latus conici frusti. </s></p>
 <figure id="fig42"></figure> <figure id="fig42"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Inscribatur alius conus AFD habens basim circ&agrave; AD, <lb/>et verticem in F. Ducaturque AI parallela ad EF, eritque <lb/>tota IC aequalis utrique simul semidiametro basium, nempe <lb/>ipsi EA, <expan abbr="ipsiq;">ipsique</expan> FB. Fiat deinde circa FB semicirculus FOB, <lb/>in quo applicetur BO aequalis ipsi FI, sive ipsi EA; <expan abbr="eritq;">eritque</expan> <lb/>circulus ex semidiametro FO differentia inter duos circu&shy;<lb/>los, quorum semidiametri sint, FB, BQ, sive FB, et EA; <lb/>nempe differentia inter bases oppositas conici frusti, hoc <lb/>est inter bases conorum BEC, AFD, et propterea conus <lb/>cuius basis sit circulus ex FO semidiametro, altitudo ver&ograve; <lb/>FE, differentia erit, sive excessus, quo maior conus BEC <lb/>superat minorem AFD. </s></p> <s>Inscribatur alius conus AFD habens basim circ&agrave; AD, <lb/>et verticem in F. Ducaturque AI parallela ad EF, eritque <lb/>tota IC aequalis utrique simul semidiametro basium, nempe <lb/>ipsi EA, <expan abbr="ipsiq;">ipsique</expan> FB. Fiat deinde circa FB semicirculus FOB, <lb/>in quo applicetur BO aequalis ipsi FI, sive ipsi EA; <expan abbr="eritq;">eritque</expan> <lb/>circulus ex semidiametro FO differentia inter duos circu&shy;<lb/>los, quorum semidiametri sint, FB, BQ, sive FB, et EA; <lb/>nempe differentia inter bases oppositas conici frusti, hoc <lb/>est inter bases conorum BEC, AFD, et propterea conus <lb/>cuius basis sit circulus ex FO semidiametro, altitudo ver&ograve; <lb/>FE, differentia erit, sive excessus, quo maior conus BEC <lb/>superat minorem AFD. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ponatur recta quaedam L, cuius quadratum aequale <lb/>sit rectangulo ex AB in IC, eritque circulus, qui fit ex L <lb/> <s>Ponatur recta quaedam L, cuius quadratum aequale <lb/>sit rectangulo ex AB in IC, eritque circulus, qui fit ex L <lb/>
 <arrow.to.target n="marg53"></arrow.to.target><lb/>semidiametro, aequalis conicae superficiei frusti ABCD. <lb/>Demittatur denique ax F recta FM perpendicularis ad AB, <lb/>et ex E recta EN parall. ipsi HM, eritque facta figura <lb/>EHMN parallelogrammum rectangulum. </s></p> <arrow.to.target n="marg53"></arrow.to.target><lb/>semidiametro, aequalis conicae superficiei frusti ABCD. <lb/>Demittatur denique ax F recta FM perpendicularis ad AB, <lb/>et ex E recta EN parall. </s><s>ipsi HM, eritque facta figura <lb/>EHMN parallelogrammum rectangulum. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg53"></margin.target>per Cor. <lb/>prop. 15. hu&shy;<lb/>ius.</s></p> <s><margin.target id="marg53"></margin.target>per Cor. </s><s><lb/>prop. 15. hu&shy;<lb/>ius.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Iam cum propter parallelas HM, RN, sint aequales an&shy;<lb/>guli BAD, NED, demptis rectis IAD, FED, erunt reliqui <lb/>BAI, NEF aequales; et ide&ograve; triangula BAI, NEF, cum <lb/>rectos habeant angulos ad I et N aequiangula erunt. <lb/> <s>Iam cum propter parallelas HM, RN, sint aequales an&shy;<lb/>guli BAD, NED, demptis rectis IAD, FED, erunt reliqui <lb/>BAI, NEF aequales; et ide&ograve; triangula BAI, NEF, cum <lb/>rectos habeant angulos ad I et N aequiangula erunt. <lb/>
 <arrow.to.target n="marg54"></arrow.to.target></s></p> <arrow.to.target n="marg54"></arrow.to.target></s></p>
Line 1106 
Line 1303 
 <s>Sed conemur idem ostendere minus laboriosa demonstratione; si <lb/>possibile erit ex difficultate materiae, et veri&ugrave;s ex tenuitate ingenij. </s></p> <s>Sed conemur idem ostendere minus laboriosa demonstratione; si <lb/>possibile erit ex difficultate materiae, et veri&ugrave;s ex tenuitate ingenij. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sit conicum frustum ABCD cuius <lb/> <s>Sit conicum frustum ABCD cuius <lb/>
 <arrow.to.target n="fig43"></arrow.to.target><lb/>maior basis BC, et ex ipso auferatur <lb/>conus BEC, altitudinem habens eandem <lb/>cum frusto, et pro basi, maiorem ipsius <lb/>frusti basim. Compleatur conus BGC, <lb/>cuius datum erat frustum, ductaque EH <lb/> <arrow.to.target n="fig43"></arrow.to.target><lb/>maior basis BC, et ex ipso auferatur <lb/>conus BEC, altitudinem habens eandem <lb/>cum frusto, et pro basi, maiorem ipsius <lb/>frusti basim. </s><s>Compleatur conus BGC, <lb/>cuius datum erat frustum, ductaque EH <lb/>
 <arrow.to.target n="marg57"></arrow.to.target><lb/>ad angulos rectos ipsi BG, ponatur IL <lb/>media proportionalis inter GB, BF, <expan abbr="eritq;">eritque</expan> <lb/>circulus ex IL semidiametro descriptus, <lb/>aequalis superficiei coni BGC fiat circa IL semicirculus IML, in quo <lb/>aptetur IM media proportionalis inter GA, AE, <expan abbr="eritq;">eritque</expan> circulus ex semi- <arrow.to.target n="marg57"></arrow.to.target><lb/>ad angulos rectos ipsi BG, ponatur IL <lb/>media proportionalis inter GB, BF, <expan abbr="eritq;">eritque</expan> <lb/>circulus ex IL semidiametro descriptus, <lb/>aequalis superficiei coni BGC fiat circa IL semicirculus IML, in quo <lb/>aptetur IM media proportionalis inter GA, AE, <expan abbr="eritq;">eritque</expan> circulus ex semi-
 <pb pagenum="40"/> <pb pagenum="40"/>
 <arrow.to.target n="marg58"></arrow.to.target><lb/>diametro IM factus aequalis superficiei coni AGD; Reliquus circulus <lb/>ex semidiametro ML factus, aequalis erit superficiei conicae frusti <lb/>ABCD. (si enim ab aequalibus aequalia demas reliqua sunt aequalia). </s></p> <arrow.to.target n="marg58"></arrow.to.target><lb/>diametro IM factus aequalis superficiei coni AGD; Reliquus circulus <lb/>ex semidiametro ML factus, aequalis erit superficiei conicae frusti <lb/>ABCD. (si enim ab aequalibus aequalia demas reliqua sunt aequalia). </s></p>
Line 1118 
Line 1315 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Dico reliquum solidum frusti conici ABCD, ablato cono BEC, aequale <lb/>esse cono cuidam, cuius altitudo sit EH; basis ver&ograve; aequalis super&shy;<lb/>ficiei conicae ispsius frusti; hoc est circulus ex semidiametro ML de&shy;<lb/>scriptus. </s></p> <s>Dico reliquum solidum frusti conici ABCD, ablato cono BEC, aequale <lb/>esse cono cuidam, cuius altitudo sit EH; basis ver&ograve; aequalis super&shy;<lb/>ficiei conicae ispsius frusti; hoc est circulus ex semidiametro ML de&shy;<lb/>scriptus. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Cum .n. duo circuli ex radijs IM, LM facti aequales sint circulo ex IL <lb/>descripto si altitudo unicuique eadem assumatur EH, erunt duo coni <lb/>simul (quorum altitudo communis EH, bases vero circuli ex radijs <lb/> <s>Cum .n. </s><s>duo circuli ex radijs IM, LM facti aequales sint circulo ex IL <lb/>descripto si altitudo unicuique eadem assumatur EH, erunt duo coni <lb/>simul (quorum altitudo communis EH, bases vero circuli ex radijs <lb/>
 <arrow.to.target n="marg59"></arrow.to.target><lb/>IM, LM) aequales cono, cuius altitudo eadem EH, basis ver&ograve; circulus <lb/>ex IL; iste vero conus aequalis est solido conico BECG, dempto cono <lb/>BEC, ergo duo illi coni aequales erunt solido BECG. Proptere&agrave; ablatis <lb/>utrinque aequalibus conis, nemp&egrave; cono, cuius basis ex IM est, altitudo <lb/>EH, et cono AGD (sunt enim aequales per 22 huius) remanebunt ae&shy;<lb/>qualia, solidum nempe excavatum frusti ABCD, detracto cono BEC, et <lb/>conus cuius altitudo EH, basis circulus ex LM radio factus, qui quidem <lb/>aequalis est superficiei conicae frusti ABCD. Quod etc.<gap desc="/SM"/></s></p> <arrow.to.target n="marg59"></arrow.to.target><lb/>IM, LM) aequales cono, cuius altitudo eadem EH, basis ver&ograve; circulus <lb/>ex IL; iste vero conus aequalis est solido conico BECG, dempto cono <lb/>BEC, ergo duo illi coni aequales erunt solido BECG. Proptere&agrave; ablatis <lb/>utrinque aequalibus conis, nemp&egrave; cono, cuius basis ex IM est, altitudo <lb/>EH, et cono AGD (sunt enim aequales per 22 huius) remanebunt ae&shy;<lb/>qualia, solidum nempe excavatum frusti ABCD, detracto cono BEC, et <lb/>conus cuius altitudo EH, basis circulus ex LM radio factus, qui quidem <lb/>aequalis est superficiei conicae frusti ABCD. Quod etc.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg59"></margin.target>26. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg59"></margin.target>26. huius.</s></p>
Line 1135 
Line 1332 
 <arrow.to.target n="fig44"></arrow.to.target><lb/>CD. Tubus ver&ograve; cylindricus EF <lb/>(dempto nimirum cylindro GH) <lb/>aequealtus sit cum cylindro AB. <lb/>Dico cylindrum AB a tubum EF esse ut quadratum AC <lb/>semidiametri basis cylindri, ad rectangulnm EGI, nempe <lb/>ad rectangulum basis tubi, hoc est quod fit &agrave; differentia <lb/>EG et ab aggregato GI semidiametrorum basis ipsius tubi. </s></p> <arrow.to.target n="fig44"></arrow.to.target><lb/>CD. Tubus ver&ograve; cylindricus EF <lb/>(dempto nimirum cylindro GH) <lb/>aequealtus sit cum cylindro AB. <lb/>Dico cylindrum AB a tubum EF esse ut quadratum AC <lb/>semidiametri basis cylindri, ad rectangulnm EGI, nempe <lb/>ad rectangulum basis tubi, hoc est quod fit &agrave; differentia <lb/>EG et ab aggregato GI semidiametrorum basis ipsius tubi. </s></p>
 <figure id="fig44"></figure> <figure id="fig44"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Nam cylindrus integer EF ad cylindrum GH, est ut <lb/>quadratum EL ad LG quadratum. Et dividendo, Tubus <lb/>cylindricus EF ad cylindrum GH est ut rectangulum EGI <lb/>ad quadratum GL. Sed cylindrus GH ad AB cylindrum <lb/>est ut quadratum GL ad quadratum BC. Ergo ex aequo  <s>Nam cylindrus integer EF ad cylindrum GH, est ut <lb/>quadratum EL ad LG quadratum. </s><s>Et dividendo, Tubus <lb/>cylindricus EF ad cylindrum GH est ut rectangulum EGI <lb/>ad quadratum GL. Sed cylindrus GH ad AB cylindrum <lb/>est ut quadratum GL ad quadratum BC. Ergo ex aequo
 <pb pagenum="41"/>erit tubus cylindricus EF ad cylindrum AB ut rectan&shy;<lb/>gulum EGI ad quadratum AC. Convertendo igitur patet <lb/>quod propositum erat. </s></p> <pb pagenum="41"/>erit tubus cylindricus EF ad cylindrum AB ut rectan&shy;<lb/>gulum EGI ad quadratum AC. Convertendo igitur patet <lb/>quod propositum erat. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXIX.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXIX.<emph.end type="center"/></s></p>
Line 1150 
Line 1347 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Hinc patet qu&ograve;d data figura solida, sive hemispherium sit, sive <lb/>conus, sive conoides etc. ipsi duae figurae solidae ex cylindris aeque&shy;<lb/>altis compositae altera inscribi potest, altera vero circumscribi; it&agrave; ut  <s>Hinc patet qu&ograve;d data figura solida, sive hemispherium sit, sive <lb/>conus, sive conoides etc. </s><s>ipsi duae figurae solidae ex cylindris aeque&shy;<lb/>altis compositae altera inscribi potest, altera vero circumscribi; it&agrave; ut
 <pb pagenum="42"/>differentia inter datam solidam figuram, et descriptarum alterutram, <lb/>minor sit quolibet dato solido K. </s></p> <pb pagenum="42"/>differentia inter datam solidam figuram, et descriptarum alterutram, <lb/>minor sit quolibet dato solido K. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Differentia enim inter figuram datam et alteram descriptarum minor <lb/><expan abbr="utiq;">utique</expan> erit quam differentia inter descriptas (est enim pars eiusdem) ergo <lb/>mult&ograve; minor qu&agrave;m solidum K.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Differentia enim inter figuram datam et alteram descriptarum minor <lb/><expan abbr="utiq;">utique</expan> erit quam differentia inter descriptas (est enim pars eiusdem) ergo <lb/>mult&ograve; minor qu&agrave;m solidum K.<gap desc="/SM"/></s></p>
Line 1174 
Line 1371 
 <s>Iam cylindrus IL ad tubum cylindricum HO, est ut <lb/>quadratum IP ad rectangulum MON. Sed quadratum IP </s></p> <s>Iam cylindrus IL ad tubum cylindricum HO, est ut <lb/>quadratum IP ad rectangulum MON. Sed quadratum IP </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg61"></arrow.to.target><lb/>aequale est rectangulo FPG, nempe ipsi MON (nam FP <lb/>aequalis est rectae BR, siv&egrave; ME, sive MO, et reliqua PG <lb/>reliquae ON) ergo cylindrus IL aequalis est tubo cylin&shy;<lb/>drico HO. Hoc modo procedendo ostenduntur omnes cy&shy;<lb/>lindri in haemispherio aequales omnibus tubis in solido <lb/>trianguli EHA. Quare figura in hemisphaerio inscripta ex <lb/>cylindris constans, aequalis erit figurae in solido trianguli <lb/>EHA descriptae ex tubis cylindricis compositae. Sed figura <lb/>in hemisphaerio descripta maior erat integro solido trian&shy;<lb/>guli EHA. Erg&ograve; necesse est quod figura inscripta in so&shy;<lb/>lido EHA eodem solido maior sit pars suo toto. Quod <lb/>esse non potest. </s></p> <arrow.to.target n="marg61"></arrow.to.target><lb/>aequale est rectangulo FPG, nempe ipsi MON (nam FP <lb/>aequalis est rectae BR, siv&egrave; ME, sive MO, et reliqua PG <lb/>reliquae ON) ergo cylindrus IL aequalis est tubo cylin&shy;<lb/>drico HO. Hoc modo procedendo ostenduntur omnes cy&shy;<lb/>lindri in haemispherio aequales omnibus tubis in solido <lb/>trianguli EHA. Quare figura in hemisphaerio inscripta ex <lb/>cylindris constans, aequalis erit figurae in solido trianguli <lb/>EHA descriptae ex tubis cylindricis compositae. </s><s>Sed figura <lb/>in hemisphaerio descripta maior erat integro solido trian&shy;<lb/>guli EHA. Erg&ograve; necesse est quod figura inscripta in so&shy;<lb/>lido EHA eodem solido maior sit pars suo toto. </s><s>Quod <lb/>esse non potest. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg61"></margin.target>per 28. <lb/>huius</s></p> <s><margin.target id="marg61"></margin.target>per 28. <lb/>huius</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1194 
Line 1391 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg63"></margin.target>per 28. <lb/>huius.</s></p> <s><margin.target id="marg63"></margin.target>per 28. <lb/>huius.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ergo omnes simul cylindri figurae circa hemisphaerium <lb/>descriptae, hoc est eadem figura, aequalis erit omnibus <lb/>simul tubis cylindricis circa solidum trianguli EHA de&shy;<lb/>scriptis, cum singuli singulis aequales sint. Sed figura circa <lb/>hemisphaerium descripta minor erat solido trianguli EHA. <lb/>Necesse igitur est qu&ograve;d solidum trianguli EHA maius sit, <lb/>quam figura sibi circumscripta pars suo toto. Quod esse <lb/>non potest. </s></p> <s>Ergo omnes simul cylindri figurae circa hemisphaerium <lb/>descriptae, hoc est eadem figura, aequalis erit omnibus <lb/>simul tubis cylindricis circa solidum trianguli EHA de&shy;<lb/>scriptis, cum singuli singulis aequales sint. </s><s>Sed figura circa <lb/>hemisphaerium descripta minor erat solido trianguli EHA. <lb/>Necesse igitur est qu&ograve;d solidum trianguli EHA maius sit, <lb/>quam figura sibi circumscripta pars suo toto. </s><s>Quod esse <lb/>non potest. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Hemisphaerim igitur neque maius, neque minus erit <lb/>solido trianguli EHA, sed ipsi aequale, solidum ver&ograve; trian&shy;<lb/>guli EHA duplum est coni EAD, erg&ograve; hemisphaerium <lb/>duplum erit coni EAD. Sphaera ver&ograve; eiusdem quadrupla <lb/>erit, Quod erat propositum. </s></p> <s>Hemisphaerim igitur neque maius, neque minus erit <lb/>solido trianguli EHA, sed ipsi aequale, solidum ver&ograve; trian&shy;<lb/>guli EHA duplum est coni EAD, erg&ograve; hemisphaerium <lb/>duplum erit coni EAD. Sphaera ver&ograve; eiusdem quadrupla <lb/>erit, Quod erat propositum. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1223 
Line 1420 
 <arrow.to.target n="marg64"></arrow.to.target><lb/>cuidam, qui basim habeat aequalem curvae superficiei <lb/>conicae BCD, altitudinem ver&ograve; aequalem perpendiculari <lb/>AL, nempe radio sphaerae: Talis erg&ograve; conus un&agrave; cum <lb/>cono BAD (cum habeant eandem altitudinem) aequales <lb/>erunt cono EFG; Quandoquidem conus EFG basim habet  <arrow.to.target n="marg64"></arrow.to.target><lb/>cuidam, qui basim habeat aequalem curvae superficiei <lb/>conicae BCD, altitudinem ver&ograve; aequalem perpendiculari <lb/>AL, nempe radio sphaerae: Talis erg&ograve; conus un&agrave; cum <lb/>cono BAD (cum habeant eandem altitudinem) aequales <lb/>erunt cono EFG; Quandoquidem conus EFG basim habet
 <pb pagenum="46"/><expan abbr="utriq;">utrique</expan> simul basi aequalem, altitudinem ver&ograve; alterutrae <lb/>aequalem. Proptere&agrave; et conus BCD, qui duobus praedictis <lb/>conis aequatur, aequalis erit cono EFG. Quod etc. </s></p> <pb pagenum="46"/><expan abbr="utriq;">utrique</expan> simul basi aequalem, altitudinem ver&ograve; alterutrae <lb/>aequalem. Proptere&agrave; et conus BCD, qui duobus praedictis <lb/>conis aequatur, aequalis erit cono EFG. Quod etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg64"></margin.target>26. p. partis</s></p> <s><margin.target id="marg64"></margin.target>26. p. </s><s>partis</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Aliter.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Aliter.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg65"></arrow.to.target><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <arrow.to.target n="marg65"></arrow.to.target><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
Line 1262 
Line 1459 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg68"></arrow.to.target><lb/>est ut basis HL ad basim MN, conus denique MCN ad <lb/>sphaeram, est ut basis MN ad superficiem sphaerae (nempe  <arrow.to.target n="marg68"></arrow.to.target><lb/>est ut basis HL ad basim MN, conus denique MCN ad <lb/>sphaeram, est ut basis MN ad superficiem sphaerae (nempe
 <pb pagenum="47"/>in ratione sub quadrupla) quare ex aequo erit conus DEF <lb/>ad sphaeram, ut universus perimeter coni DEF ad super&shy;<lb/>ficiem sphaerae. Quod etc. </s></p> <pb pagenum="47"/>in ratione sub quadrupla) quare ex aequo erit conus DEF <lb/>ad sphaeram, ut universus perimeter coni DEF ad super&shy;<lb/>ficiem sphaerae. </s><s>Quod etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg68"></margin.target>20. et 30. p. <lb/>partis.</s></p> <s><margin.target id="marg68"></margin.target>20. et 30. p. </s><s><lb/>partis.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO III.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO III.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1277 
Line 1474 
 <s>Curva enim superficies coni ABC ad <lb/> <s>Curva enim superficies coni ABC ad <lb/>
 <arrow.to.target n="marg69"></arrow.to.target><lb/>circulum suae basis est ut BA ad AD, <lb/>et componendo erit totus coni perimeter ad eundem cir&shy;<lb/>culum basis ut BA, AD simul ad AD; hoc est ut rectan&shy;<lb/>gulum sub linea BAD, et sub AD ad quadratum AD; <lb/>circulus ver&ograve; basis coni, ad circulum circa DE, est ut qua&shy;<lb/>dratum AD ad quadratum DF, circulus denique circa DE <lb/>ad sphaerae superficiem, est ut quadratum DF ad quadra&shy;<lb/>tum DE, erg&ograve; ex aequo universus coni ABCA perimeter <lb/>ad superficiem sphaerae (hoc est conus ipse ad sphaeram <lb/>per praecedentem) erit ut rectangulum sub recta linea <lb/>BAD, et sub AD, ad quadratum DE. Quod etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg69"></arrow.to.target><lb/>circulum suae basis est ut BA ad AD, <lb/>et componendo erit totus coni perimeter ad eundem cir&shy;<lb/>culum basis ut BA, AD simul ad AD; hoc est ut rectan&shy;<lb/>gulum sub linea BAD, et sub AD ad quadratum AD; <lb/>circulus ver&ograve; basis coni, ad circulum circa DE, est ut qua&shy;<lb/>dratum AD ad quadratum DF, circulus denique circa DE <lb/>ad sphaerae superficiem, est ut quadratum DF ad quadra&shy;<lb/>tum DE, erg&ograve; ex aequo universus coni ABCA perimeter <lb/>ad superficiem sphaerae (hoc est conus ipse ad sphaeram <lb/>per praecedentem) erit ut rectangulum sub recta linea <lb/>BAD, et sub AD, ad quadratum DE. Quod etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg69"></margin.target>8. p. pars.</s></p> <s><margin.target id="marg69"></margin.target>8. p. </s><s>pars.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1292 
Line 1489 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si ver&ograve; non eiusdem sit altitudinis; ratio prismatis ad sphaeram <lb/>componetur ex praedicta, et ex ratione altitudinum; altitudo autem <lb/>sphaerae diameter est. </s></p> <s>Si ver&ograve; non eiusdem sit altitudinis; ratio prismatis ad sphaeram <lb/>componetur ex praedicta, et ex ratione altitudinum; altitudo autem <lb/>sphaerae diameter est. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si cylindro circumscribatur prisma, quod singulis suis parallelo&shy;<lb/>grammis superficiem cylindri contingat; <expan abbr="sintq;">sintque</expan> eiusdem altitudinis. <lb/>Erit prisma ad cylindrum, ut basis ad basim: nempe, ut perimeter <lb/>basis prismatis, ad periphaeriam basis cylindri: idem verum est de <lb/>cono, et pyramidibus circumscriptis. </s></p> <s>Si cylindro circumscribatur prisma, quod singulis suis parallelo&shy;<lb/>grammis superficiem cylindri contingat; <expan abbr="sintq;">sintque</expan> eiusdem altitudinis. </s><s><lb/>Erit prisma ad cylindrum, ut basis ad basim: nempe, ut perimeter <lb/>basis prismatis, ad periphaeriam basis cylindri: idem verum est de <lb/>cono, et pyramidibus circumscriptis. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si ver&ograve; prisma, et cylindrus non eiusdem altitudinis fuerint; ratio <lb/>componetur ex ratione perimetri ad periphaeriam, et altitudinis ad <lb/>altitudinem. </s></p> <s>Si ver&ograve; prisma, et cylindrus non eiusdem altitudinis fuerint; ratio <lb/>componetur ex ratione perimetri ad periphaeriam, et altitudinis ad <lb/>altitudinem. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si intra cylindrum inscribatur prisma eiusdem altitudinis, habens <lb/>basim poligonam, regularem, et parilateram; Erit cylindrus ad prisma, <lb/>ut periphaeria basis cylindri ad perimetrum poligoni regularis in eo&shy;<lb/>dem circulo descripti, quod habeat latera multitudine sub dupla po&shy;<lb/>ligoni basis prismatis. Quae vera sunt etiam de cono, et pyramidibus <lb/>inscriptis. </s></p> <s>Si intra cylindrum inscribatur prisma eiusdem altitudinis, habens <lb/>basim poligonam, regularem, et parilateram; Erit cylindrus ad prisma, <lb/>ut periphaeria basis cylindri ad perimetrum poligoni regularis in eo&shy;<lb/>dem circulo descripti, quod habeat latera multitudine sub dupla po&shy;<lb/>ligoni basis prismatis. </s><s>Quae vera sunt etiam de cono, et pyramidibus <lb/>inscriptis. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Quando ver&ograve; basis prismatis imparilatera fuerit, sive regularis, sive <lb/>irregularis: Erit cylindrus ad inscriptum prisma, ut periphaeria basis <lb/>cylindri ad omnes sinus arcuum &agrave; lateribus basis prismatis subten&shy;<lb/>sorum. Dummodo nullus arcus semicirculo maior sit. Quando ver&ograve; arcus <lb/>aliquis semicirculo maior sit; et quando figurarum altitudo non sit <lb/>eadem, et alia huiusmodi, onnia demonstrari possunt facili quidem <lb/>negotio; sed institutum nostrum est non omnem solidorum inscriptio&shy;<lb/>nem, et circumscriptionem prosequi; sed illam, tantum, quae circa <lb/>sphaeram est, vel intra ipsam; Propterea ad inceptum revertamur.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Quando ver&ograve; basis prismatis imparilatera fuerit, sive regularis, sive <lb/>irregularis: Erit cylindrus ad inscriptum prisma, ut periphaeria basis <lb/>cylindri ad omnes sinus arcuum &agrave; lateribus basis prismatis subten&shy;<lb/>sorum. </s><s>Dummodo nullus arcus semicirculo maior sit. </s><s>Quando ver&ograve; arcus <lb/>aliquis semicirculo maior sit; et quando figurarum altitudo non sit <lb/>eadem, et alia huiusmodi, onnia demonstrari possunt facili quidem <lb/>negotio; sed institutum nostrum est non omnem solidorum inscriptio&shy;<lb/>nem, et circumscriptionem prosequi; sed illam, tantum, quae circa <lb/>sphaeram est, vel intra ipsam; Propterea ad inceptum revertamur.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO IV.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO IV.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si circ&agrave; circulum describatur poligonum habens latera <lb/>numero paria, sive &agrave; quaternario, sive &agrave; binario mensurata, <lb/>et revolvatur figura circa diagonalem, erit factum sphae&shy;<lb/>rale solidum aequale cono cuidam qui basim habeat ae&shy;<lb/>qualem superficiei solidi, altitudinem ver&ograve; semidiametro <lb/>sphaerae aequalem. <lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s>Si circ&agrave; circulum describatur poligonum habens latera <lb/>numero paria, sive &agrave; quaternario, sive &agrave; binario mensurata, <lb/>et revolvatur figura circa diagonalem, erit factum sphae&shy;<lb/>rale solidum aequale cono cuidam qui basim habeat ae&shy;<lb/>qualem superficiei solidi, altitudinem ver&ograve; semidiametro <lb/>sphaerae aequalem. <lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Hoc autem quand&ograve; numerus laterum mensuratur &agrave; quaternario <lb/>demonstratum fuit ab Archimede Prop. 29 sive mavis 25 lib. p. de <lb/>Sph. et Cylin. Quando ver&ograve; laterum numerus etiam &agrave; binario tantnm <lb/>mensuratur, ostendemus sic, eritque demonstratio (exceptis quae de <lb/>ultimo solido cylindrico dicentur) eadem cum ea quam affert Archi&shy;<lb/>medes.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Hoc autem quand&ograve; numerus laterum mensuratur &agrave; quaternario <lb/>demonstratum fuit ab Archimede Prop. 29 sive mavis 25 lib. p. de <lb/>Sph. et Cylin. </s><s>Quando ver&ograve; laterum numerus etiam &agrave; binario tantnm <lb/>mensuratur, ostendemus sic, eritque demonstratio (exceptis quae de <lb/>ultimo solido cylindrico dicentur) eadem cum ea quam affert Archi&shy;<lb/>medes.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <pb pagenum="49"/> <pb pagenum="49"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto poligonum ABCDEFG habens latera &agrave; binario <lb/>tantum mensurata, ut in prima figura. Erg&ograve; semipoligo&shy;<lb/> <s>Esto poligonum ABCDEFG habens latera &agrave; binario <lb/>tantum mensurata, ut in prima figura. </s><s>Erg&ograve; semipoligo&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig51"></arrow.to.target><lb/>num ABCDEF habebit latera numero imparia, latusque <lb/>unum tanget circulum in puncto T, <expan abbr="atq;">atque</expan> ideo cylindricam <lb/>superficiem in conversione describet. Intelligatur conus <lb/>MNO, cuius basis sit circulus MO aequalis universae su&shy;<lb/>perficiei solidi sphaeralis, altitudo ver&ograve; PN, aequalis sit <lb/>radio sphaerae. Dico sphaerale solidum aequale esse cono <lb/>MNO. </s></p> <arrow.to.target n="fig51"></arrow.to.target><lb/>num ABCDEF habebit latera numero imparia, latusque <lb/>unum tanget circulum in puncto T, <expan abbr="atq;">atque</expan> ideo cylindricam <lb/>superficiem in conversione describet. </s><s>Intelligatur conus <lb/>MNO, cuius basis sit circulus MO aequalis universae su&shy;<lb/>perficiei solidi sphaeralis, altitudo ver&ograve; PN, aequalis sit <lb/>radio sphaerae. </s><s>Dico sphaerale solidum aequale esse cono <lb/>MNO. </s></p>
 <figure id="fig51"></figure> <figure id="fig51"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Rombus enim solidus factus in conversione figurae &agrave; <lb/>triangulo ABQ, aequalis est cono cuidam cuius basis ae&shy;<lb/> <s>Rombus enim solidus factus in conversione figurae &agrave; <lb/>triangulo ABQ, aequalis est cono cuidam cuius basis ae&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg70"></arrow.to.target><lb/>qualis sit conicae superficiei descriptae &agrave; linea AB, alti&shy;<lb/>tudo ver&ograve; sit radius QR. Solidum autem excavatum factum <lb/>in conversione &agrave; triangulo BCQ, aequatur cono cuidam <lb/> <arrow.to.target n="marg70"></arrow.to.target><lb/>qualis sit conicae superficiei descriptae &agrave; linea AB, alti&shy;<lb/>tudo ver&ograve; sit radius QR. Solidum autem excavatum factum <lb/>in conversione &agrave; triangulo BCQ, aequatur cono cuidam <lb/>
 <arrow.to.target n="marg71"></arrow.to.target><lb/>cuius basis aequalis sit conicae superficiei descriptae &agrave; <lb/>linea BC altitudo ver&ograve; aequalis radio sphaerae QS et sic <lb/>semper procedatur. Ultimum denique solidum cylindricum <lb/> <arrow.to.target n="marg71"></arrow.to.target><lb/>cuius basis aequalis sit conicae superficiei descriptae &agrave; <lb/>linea BC altitudo ver&ograve; aequalis radio sphaerae QS et sic <lb/>semper procedatur. </s><s>Ultimum denique solidum cylindricum <lb/>
 <arrow.to.target n="marg72"></arrow.to.target><lb/>excavatum descriptum &agrave; triangulo CTQ, aequale est cono <lb/>cuidam, cuius basis aequalis sit superflciei cylindricae &agrave; <lb/>linea CT factae, altitudo ver&ograve; aequalis sit semidiametro <lb/>cylindri, QT; Et sic de solidis circa alterum hemisphae&shy;<lb/>rium TFV descriptis. Ergo universum sphaerale solidum, <lb/>aequale erit omnibus praedictis conis simul sumptic: ijsdem <lb/>autem omnibus praedictis conis aequalis est conus MNO <lb/>(cum basim habeat omnibus simul illorum basibus aequa&shy;<lb/>lem, nempe superficiei solidi sphaeralis, altitudinem ver&ograve; <lb/>unicuique illorum aequalem, nempe radio sphaerae). Pro&shy;<lb/>pterea praedictum solidum sphaerale aequale erit cono <lb/>MNO. Quod etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg72"></arrow.to.target><lb/>excavatum descriptum &agrave; triangulo CTQ, aequale est cono <lb/>cuidam, cuius basis aequalis sit superflciei cylindricae &agrave; <lb/>linea CT factae, altitudo ver&ograve; aequalis sit semidiametro <lb/>cylindri, QT; Et sic de solidis circa alterum hemisphae&shy;<lb/>rium TFV descriptis. </s><s>Ergo universum sphaerale solidum, <lb/>aequale erit omnibus praedictis conis simul sumptic: ijsdem <lb/>autem omnibus praedictis conis aequalis est conus MNO <lb/>(cum basim habeat omnibus simul illorum basibus aequa&shy;<lb/>lem, nempe superficiei solidi sphaeralis, altitudinem ver&ograve; <lb/>unicuique illorum aequalem, nempe radio sphaerae). Pro&shy;<lb/>pterea praedictum solidum sphaerale aequale erit cono <lb/>MNO. Quod etc. </s></p>
 <pb pagenum="50"/> <pb pagenum="50"/>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg70"></margin.target>23. p. partis.</s></p> <s><margin.target id="marg70"></margin.target>23. p. </s><s>partis.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg71"></margin.target>24. p. partis.</s></p> <s><margin.target id="marg71"></margin.target>24. p. </s><s>partis.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg72"></margin.target>25. p. partis.</s></p> <s><margin.target id="marg72"></margin.target>25. p. </s><s>partis.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO V.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO V.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1331 
Line 1528 
 <arrow.to.target n="fig52"></arrow.to.target><lb/>inscriptam sibi sphaeram esse, ut superficies solidi ad su&shy;<lb/>perficiem sphaerae. </s></p> <arrow.to.target n="fig52"></arrow.to.target><lb/>inscriptam sibi sphaeram esse, ut superficies solidi ad su&shy;<lb/>perficiem sphaerae. </s></p>
 <figure id="fig52"></figure> <figure id="fig52"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Inscribatur n. in hemisphaerio conus DEF, et ponatur <lb/>conus GIH cuius basis GH aequalis sit universae super&shy;<lb/>ficiei solidi sphaeralis ut in praecedenti altitudo ver&ograve; LI <lb/>aequalis radio sphaerae, et erit per praecedentem sphaerale <lb/>solidum aequale cono GIH. </s></p> <s>Inscribatur n. </s><s>in hemisphaerio conus DEF, et ponatur <lb/>conus GIH cuius basis GH aequalis sit universae super&shy;<lb/>ficiei solidi sphaeralis ut in praecedenti altitudo ver&ograve; LI <lb/>aequalis radio sphaerae, et erit per praecedentem sphaerale <lb/>solidum aequale cono GIH. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Propter aequalitatem erg&ograve;, erit sphaerale solidum ad <lb/>conum GIH ut superficies universa sphaeralis solidi ad ba&shy;<lb/>sim coni GIH; conus autem GIH ad conum DEF (ob <lb/>aequalem altitudinem) est ut basis circa GH ad basim <lb/>circa DF; conus denique DEF ad sphaeram, est ut ba&shy;<lb/>sis circa DF ad superficiem sphaerae (nempe in ratione <lb/>subquadrupla). Propterea erit ex aequo sphaerale solidum <lb/>ad inscriptam sibi sphaeram ut universa sphaeralis solidi <lb/>superficies ad superficiem sphaerae. Quod etc. </s></p> <s>Propter aequalitatem erg&ograve;, erit sphaerale solidum ad <lb/>conum GIH ut superficies universa sphaeralis solidi ad ba&shy;<lb/>sim coni GIH; conus autem GIH ad conum DEF (ob <lb/>aequalem altitudinem) est ut basis circa GH ad basim <lb/>circa DF; conus denique DEF ad sphaeram, est ut ba&shy;<lb/>sis circa DF ad superficiem sphaerae (nempe in ratione <lb/>subquadrupla). Propterea erit ex aequo sphaerale solidum <lb/>ad inscriptam sibi sphaeram ut universa sphaeralis solidi <lb/>superficies ad superficiem sphaerae. </s><s>Quod etc. </s></p>
 <pb pagenum="51"/> <pb pagenum="51"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO VI.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO VI.<emph.end type="center"/></s></p>
Line 1350 
Line 1547 
 <s>Erit, per praecedentem, sphaerale solidum ad sphaeram <lb/> <s>Erit, per praecedentem, sphaerale solidum ad sphaeram <lb/>
 <arrow.to.target n="marg73"></arrow.to.target><lb/>ut superficies sphaeralis solidi ad superficiem sphaerae; <lb/>hoc est, (sumptis aequalibus) ut superficies cylindri DEFG, <lb/> <arrow.to.target n="marg73"></arrow.to.target><lb/>ut superficies sphaeralis solidi ad superficiem sphaerae; <lb/>hoc est, (sumptis aequalibus) ut superficies cylindri DEFG, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg74"></arrow.to.target><lb/>ad superficiem cylindri LNOM, hoc est ut AB ad HI. <lb/>Quare sphaerale solidum ad sphaeram est ut axis solidi <lb/> <arrow.to.target n="marg74"></arrow.to.target><lb/>ad superficiem cylindri LNOM, hoc est ut AB ad HI. <lb/>Quare sphaerale solidum ad sphaeram est ut axis solidi <lb/>
 <arrow.to.target n="marg75"></arrow.to.target><lb/>ad diametrum sphaerae. Quod etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg75"></arrow.to.target><lb/>ad diametrum sphaerae. </s><s>Quod etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg73"></margin.target>per 15. <lb/>p. partis.</s></p> <s><margin.target id="marg73"></margin.target>per 15. <lb/>p. </s><s>partis.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg74"></margin.target>18. p. partis.</s></p> <s><margin.target id="marg74"></margin.target>18. p. </s><s>partis.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg75"></margin.target>prima <lb/>p. partis.</s></p> <s><margin.target id="marg75"></margin.target>prima <lb/>p. </s><s>partis.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO VII.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO VII.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si intra circulum describatur poligonum habens latera <lb/>numero paria, et convertatur figura circa diagonalem, erit <lb/>sphaera ad inscriptum sibi sphaerale solidum, ut quadra&shy;<lb/>tum diametri sphaerae, ad quadratum cateti poligoni. </s></p> <s>Si intra circulum describatur poligonum habens latera <lb/>numero paria, et convertatur figura circa diagonalem, erit <lb/>sphaera ad inscriptum sibi sphaerale solidum, ut quadra&shy;<lb/>tum diametri sphaerae, ad quadratum cateti poligoni. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sit n. circ. cuius cent. A, et diamet. BC poligonum <lb/>regulare, cuius diagonalis sit linea BC, et convertatur  <s>Sit n. </s><s>circ. </s><s>cuius cent. </s><s>A, et diamet. </s><s>BC poligonum <lb/>regulare, cuius diagonalis sit linea BC, et convertatur
 <pb pagenum="52"/>figura circa BC. Dico sphaeram circumscriptam ad in&shy;<lb/>clusum sphaerale solidum, esse ut qua&shy;<lb/> <pb pagenum="52"/>figura circa BC. Dico sphaeram circumscriptam ad in&shy;<lb/>clusum sphaerale solidum, esse ut qua&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig53"></arrow.to.target><lb/>dratum AC, ad quadratum cateti po&shy;<lb/>ligoni AD. Ducatur enim DE ex D <lb/>perpendicularis ad BC, et EF perpen&shy;<lb/> <arrow.to.target n="fig53"></arrow.to.target><lb/>dratum AC, ad quadratum cateti po&shy;<lb/>ligoni AD. Ducatur enim DE ex D <lb/>perpendicularis ad BC, et EF perpen&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg76"></arrow.to.target><lb/>dicularis ad AD, <expan abbr="eruntq;">eruntque</expan> in continua <lb/>proportione quatuor rectae AC, AD, <lb/>AE, AF. Concipiatur etiam radio AD <lb/>aliam sphaeram describi, quae singulas <lb/>conicas superficies solidi sphaeralis <lb/>continget; necnon cylindricam, si quam huiusmodi sphae&shy;<lb/>rale solidum habebit. <lb/> <arrow.to.target n="marg76"></arrow.to.target><lb/>dicularis ad AD, <expan abbr="eruntq;">eruntque</expan> in continua <lb/>proportione quatuor rectae AC, AD, <lb/>AE, AF. Concipiatur etiam radio AD <lb/>aliam sphaeram describi, quae singulas <lb/>conicas superficies solidi sphaeralis <lb/>continget; necnon cylindricam, si quam huiusmodi sphae&shy;<lb/>rale solidum habebit. <lb/>
Line 1377 
Line 1574 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO VIII.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO VIII.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si circa sphaerale solidum, natum ex revolutione poli&shy;<lb/>goni circ&agrave; diagonalem revoluti, sphaera circumscribatur, <lb/>et altera inscribatur. Habebit circumscripta sphaera ad <lb/>solidum, duplicatam rationem illius, quam habet solidum <lb/>ad inscriptam sphaeram. </s></p> <s>Si circa sphaerale solidum, natum ex revolutione poli&shy;<lb/>goni circ&agrave; diagonalem revoluti, sphaera circumscribatur, <lb/>et altera inscribatur. </s><s>Habebit circumscripta sphaera ad <lb/>solidum, duplicatam rationem illius, quam habet solidum <lb/>ad inscriptam sphaeram. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Repetita figura Propositionis praecedentis; cum sit cir&shy;<lb/>cumscripta sphaera ad solidum ut quadratum CA ad qua&shy;</s></p> <s>Repetita figura Propositionis praecedentis; cum sit cir&shy;<lb/>cumscripta sphaera ad solidum ut quadratum CA ad qua&shy;</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg78"></arrow.to.target><lb/>dratum AD; solidum ver&ograve; ad inscriptam sibi minorem <lb/>sphaeram, ut CA ad AD; patet rationem circumscriptae <lb/>sphaerae ad solidum sphaerale duplicatam esse illius quam <lb/>solidum hahet ac insctiptam sphaeram. Quod etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg78"></arrow.to.target><lb/>dratum AD; solidum ver&ograve; ad inscriptam sibi minorem <lb/>sphaeram, ut CA ad AD; patet rationem circumscriptae <lb/>sphaerae ad solidum sphaerale duplicatam esse illius quam <lb/>solidum hahet ac insctiptam sphaeram. </s><s>Quod etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg78"></margin.target>6. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg78"></margin.target>6. huius.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1392 
Line 1589 
 <pb pagenum="53"/>ralis media proportionalis inter superficies duarum sphae&shy;<lb/>rarum. </s></p> <pb pagenum="53"/>ralis media proportionalis inter superficies duarum sphae&shy;<lb/>rarum. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Manente figura, et constructione <lb/> <s>Manente figura, et constructione <lb/>
 <arrow.to.target n="fig54"></arrow.to.target><lb/>praecedentium propositionum. Dico tres <lb/>superficies, nempe maioris sphaerae, so&shy;<lb/>lidi sphaeralis, <expan abbr="minorisq;">minorisque</expan> inscriptae <lb/>sphaerae, esse inter se in continua pro&shy;<lb/>portione. </s></p> <arrow.to.target n="fig54"></arrow.to.target><lb/>praecedentium propositionum. </s><s>Dico tres <lb/>superficies, nempe maioris sphaerae, so&shy;<lb/>lidi sphaeralis, <expan abbr="minorisq;">minorisque</expan> inscriptae <lb/>sphaerae, esse inter se in continua pro&shy;<lb/>portione. </s></p>
 <figure id="fig54"></figure> <figure id="fig54"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Superficies enim circumscriptae <lb/>sphaerae est ad superficiem inscriptae, <lb/>ut quadratum CA ad quadratum AD; <lb/>superficies autem solidi ad superficiem eiusdem inscriptae <lb/>sphaerae, est ut recta CA ad rectam AD: Erg&ograve; tres su&shy;<lb/> <s>Superficies enim circumscriptae <lb/>sphaerae est ad superficiem inscriptae, <lb/>ut quadratum CA ad quadratum AD; <lb/>superficies autem solidi ad superficiem eiusdem inscriptae <lb/>sphaerae, est ut recta CA ad rectam AD: Erg&ograve; tres su&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg79"></arrow.to.target><lb/>perficies praedictae sunt in continua proportione; et qui&shy;<lb/>dem perimeter sphaeralis solidi medius proportionalis est. <lb/>inter superficies duarum sphaerarum. Quod etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg79"></arrow.to.target><lb/>perficies praedictae sunt in continua proportione; et qui&shy;<lb/>dem perimeter sphaeralis solidi medius proportionalis est. </s><s><lb/>inter superficies duarum sphaerarum. </s><s>Quod etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg79"></margin.target>Ostenditur <lb/>in 6. huius</s></p> <s><margin.target id="marg79"></margin.target>Ostenditur <lb/>in 6. huius</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1406 
Line 1603 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto circa circulum figura poligona aequilatera ABC&shy;<lb/>DEH habens latera numero paria, et convertatur figura <lb/> <s>Esto circa circulum figura poligona aequilatera ABC&shy;<lb/>DEH habens latera numero paria, et convertatur figura <lb/>
 <arrow.to.target n="fig55"></arrow.to.target><lb/>circa catetum IL, <expan abbr="orieturq;">orieturque</expan> solidum contentum sub co&shy;<lb/>nicis, circularibus, et una cylindrica superficie, quando  <arrow.to.target n="fig55"></arrow.to.target><lb/>circa catetum IL, <expan abbr="orieturq;">orieturque</expan> solidum contentum sub co&shy;<lb/>nicis, circularibus, et una cylindrica superficie, quando
 <pb pagenum="54"/>numerus laterum &agrave; quaternario mensuratur; quand&ograve; ver&ograve; <lb/>&agrave; binario tantum, tunc erit solidum sphaerale sub co&shy;<lb/>nicis, et circularibus tantum superficiebus compraehensum. <lb/>Dico <expan abbr="utrumq;">utrumque</expan> sphaerale solidum aequale esse cono cuidam <lb/>MNO, qui basim habeat aequalem universae solidi sphae&shy;<lb/>ralis superficiei, altitudinem ver&ograve; PN aequalem radio <lb/>sphaerae. </s></p> <pb pagenum="54"/>numerus laterum &agrave; quaternario mensuratur; quand&ograve; ver&ograve; <lb/>&agrave; binario tantum, tunc erit solidum sphaerale sub co&shy;<lb/>nicis, et circularibus tantum superficiebus compraehensum. </s><s><lb/>Dico <expan abbr="utrumq;">utrumque</expan> sphaerale solidum aequale esse cono cuidam <lb/>MNO, qui basim habeat aequalem universae solidi sphae&shy;<lb/>ralis superficiei, altitudinem ver&ograve; PN aequalem radio <lb/>sphaerae. </s></p>
 <figure id="fig55"></figure> <figure id="fig55"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Hoc ostendetur similiter ut propositione 4 factum est. <lb/>Nam conus qui fit &agrave; triangulo IAQ in conversione circa <lb/>axem IL, aequatur cono qui basim habeat aequalem cir&shy;<lb/>culo qui fit ex radio IA, altitudinem ver&ograve; aequalem radio <lb/>sphaerae QI, quia idem prorsus est. Solidum autem exca&shy;<lb/> <s>Hoc ostendetur similiter ut propositione 4 factum est. </s><s><lb/>Nam conus qui fit &agrave; triangulo IAQ in conversione circa <lb/>axem IL, aequatur cono qui basim habeat aequalem cir&shy;<lb/>culo qui fit ex radio IA, altitudinem ver&ograve; aequalem radio <lb/>sphaerae QI, quia idem prorsus est. </s><s>Solidum autem exca&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg80"></arrow.to.target><lb/>vatum, quod fit &agrave; triangulo ABQ, aequale probatur cono <lb/>cuidam, cuius basis aequalis sit conicae superficiei factae <lb/>&agrave; linea AB, altitudo ver&ograve; sit QR radius sphaerae. Ultimum <lb/>denique cylindricum solidum excavatum, factum &agrave; trian&shy;<lb/>gulo BQS (quando poligoni latera &agrave; quaternario mensu&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg80"></arrow.to.target><lb/>vatum, quod fit &agrave; triangulo ABQ, aequale probatur cono <lb/>cuidam, cuius basis aequalis sit conicae superficiei factae <lb/>&agrave; linea AB, altitudo ver&ograve; sit QR radius sphaerae. </s><s>Ultimum <lb/>denique cylindricum solidum excavatum, factum &agrave; trian&shy;<lb/>gulo BQS (quando poligoni latera &agrave; quaternario mensu&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg81"></arrow.to.target><lb/>rantur, ali&agrave;s cylindricum solidum nullum est) aequatur <lb/>cono cuius basis aequalis sit cylindricae superficiei factae <lb/>&agrave; linea BS altitudo ver&ograve; sit QS; et sic de altero hemi&shy;<lb/>sphaerio. Proptere&agrave; universum sphaerale solidum aequale <lb/>erit omnibus praedictis conis simul sumptis; et ideo ae&shy;<lb/>quale erit etiam cono MNO, qui omnibus illis simul <lb/>sumptis aequivalet; (quandoquidem basim habet omnibus <lb/>simul illorum basibus aequalem ex suppositione; altitudi&shy;<lb/>nem ver&ograve; unicuique illorum aequalem, nempe radium <lb/>sphaerae). Quod etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg81"></arrow.to.target><lb/>rantur, ali&agrave;s cylindricum solidum nullum est) aequatur <lb/>cono cuius basis aequalis sit cylindricae superficiei factae <lb/>&agrave; linea BS altitudo ver&ograve; sit QS; et sic de altero hemi&shy;<lb/>sphaerio. </s><s>Proptere&agrave; universum sphaerale solidum aequale <lb/>erit omnibus praedictis conis simul sumptis; et ideo ae&shy;<lb/>quale erit etiam cono MNO, qui omnibus illis simul <lb/>sumptis aequivalet; (quandoquidem basim habet omnibus <lb/>simul illorum basibus aequalem ex suppositione; altitudi&shy;<lb/>nem ver&ograve; unicuique illorum aequalem, nempe radium <lb/>sphaerae). Quod etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg80"></margin.target>24. p. partis.</s></p> <s><margin.target id="marg80"></margin.target>24. p. </s><s>partis.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg81"></margin.target>25. p. partis.</s></p> <s><margin.target id="marg81"></margin.target>25. p. </s><s>partis.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XI.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XI.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1428 
Line 1625 
 <arrow.to.target n="fig56"></arrow.to.target><lb/>universae superficiei solidi sphaeralis, altitudo ver&ograve; IG <lb/>aequalis radio sphaerae; et erit per praecedentem sphae&shy;<lb/>rale solidum aequale cono FGH. </s></p> <arrow.to.target n="fig56"></arrow.to.target><lb/>universae superficiei solidi sphaeralis, altitudo ver&ograve; IG <lb/>aequalis radio sphaerae; et erit per praecedentem sphae&shy;<lb/>rale solidum aequale cono FGH. </s></p>
 <figure id="fig56"></figure> <figure id="fig56"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Propter aequalitatem ergo, erit sphaerale solidum ad <lb/>conum FGH, ut superficies universa sphaeralis solidi, <lb/>ad basim coni FGH, conus autem FGH, ad conum DAE <lb/>(ob aequalem altitudinem) est ut basis circa FH, ad basim <lb/>circa DE; denique conus DAE, ad sphaeram, est ut <lb/>basis circa DE ad superficiem sphaerae (nempe in ratione <lb/>subquadrupla): Propterea erit ex aequo sphaerale solidum <lb/>ad inscriptam sibi sphaeram, ut universa sphaeralis solidi <lb/>superficies ad superficiem sphaerae. Quod etc. </s></p> <s>Propter aequalitatem ergo, erit sphaerale solidum ad <lb/>conum FGH, ut superficies universa sphaeralis solidi, <lb/>ad basim coni FGH, conus autem FGH, ad conum DAE <lb/>(ob aequalem altitudinem) est ut basis circa FH, ad basim <lb/>circa DE; denique conus DAE, ad sphaeram, est ut <lb/>basis circa DE ad superficiem sphaerae (nempe in ratione <lb/>subquadrupla): Propterea erit ex aequo sphaerale solidum <lb/>ad inscriptam sibi sphaeram, ut universa sphaeralis solidi <lb/>superficies ad superficiem sphaerae. </s><s>Quod etc. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XII.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XII.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1443 
Line 1640 
 <arrow.to.target n="marg82"></arrow.to.target><lb/>sphaerae; hoc est, sumptis aequalibus, ut superficies cy&shy;<lb/>lindri FGHI ad superficiem cylindri FLMI; hoc est ut <lb/> <arrow.to.target n="marg82"></arrow.to.target><lb/>sphaerae; hoc est, sumptis aequalibus, ut superficies cy&shy;<lb/>lindri FGHI ad superficiem cylindri FLMI; hoc est ut <lb/>
 <arrow.to.target n="marg83"></arrow.to.target><lb/>linea AE ad AB. Quod etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg83"></arrow.to.target><lb/>linea AE ad AB. Quod etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg82"></margin.target>16. pri. <lb/>partis.</s></p> <s><margin.target id="marg82"></margin.target>16. pri. </s><s><lb/>partis.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg83"></margin.target>18. p. partis.</s></p> <s><margin.target id="marg83"></margin.target>18. p. </s><s>partis.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XIII.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XIII.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1469 
Line 1666 
 <arrow.to.target n="fig59"></arrow.to.target><lb/>poligonum habens latera numero pa&shy;<lb/>ria, et convertatur figura circa cate&shy;<lb/>tum CD: Ducanturque perpendicu&shy;<lb/>lares DF ad rectam HE, et FI ad <lb/>HD; et erunt quatuor lineae EH, HD, <lb/>HF, HI, in continua ratione semidia&shy;<lb/>metri HE ad semicatetum HD. Dico <lb/>sphaeram ad inscriptum solidum esse, <lb/>ut dupla HE ad <expan abbr="utramq;">utramque</expan> simul DH, HI. Vel ut integra <lb/>diameter sphaerae ad CI. </s></p> <arrow.to.target n="fig59"></arrow.to.target><lb/>poligonum habens latera numero pa&shy;<lb/>ria, et convertatur figura circa cate&shy;<lb/>tum CD: Ducanturque perpendicu&shy;<lb/>lares DF ad rectam HE, et FI ad <lb/>HD; et erunt quatuor lineae EH, HD, <lb/>HF, HI, in continua ratione semidia&shy;<lb/>metri HE ad semicatetum HD. Dico <lb/>sphaeram ad inscriptum solidum esse, <lb/>ut dupla HE ad <expan abbr="utramq;">utramque</expan> simul DH, HI. Vel ut integra <lb/>diameter sphaerae ad CI. </s></p>
 <figure id="fig59"></figure> <figure id="fig59"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Intelligatur alia sphaera intra solidum inscripta. Erit <lb/>ergo exterior sphaera ad interiorem, ut EH ad HI, sive <lb/> <s>Intelligatur alia sphaera intra solidum inscripta. </s><s>Erit <lb/>ergo exterior sphaera ad interiorem, ut EH ad HI, sive <lb/>
 <arrow.to.target n="marg85"></arrow.to.target><lb/>ut dupla EH ad duplam HI; interior ver&ograve; sphaera ad <lb/>solidum sphaerale est, ut duo quadrata ex HD, ad duo <lb/>quadrata HD, HE, hoc est ut duo quadrata ex HI, ad <lb/> <arrow.to.target n="marg85"></arrow.to.target><lb/>ut dupla EH ad duplam HI; interior ver&ograve; sphaera ad <lb/>solidum sphaerale est, ut duo quadrata ex HD, ad duo <lb/>quadrata HD, HE, hoc est ut duo quadrata ex HI, ad <lb/>
 <arrow.to.target n="marg86"></arrow.to.target><lb/>duo quadrata ex HI, HF, hoc est (ut infr&agrave; ostendemus) <lb/>ut dupla HI ad HI, HD; Propterea erit ex aequo sphaera <lb/>exterior ad inscriptum sibi sphaerale solidum, ut dupla <lb/>HE, hoc est integra diameter sphaerae, ad HI, et HD  <arrow.to.target n="marg86"></arrow.to.target><lb/>duo quadrata ex HI, HF, hoc est (ut infr&agrave; ostendemus) <lb/>ut dupla HI ad HI, HD; Propterea erit ex aequo sphaera <lb/>exterior ad inscriptum sibi sphaerale solidum, ut dupla <lb/>HE, hoc est integra diameter sphaerae, ad HI, et HD
 <pb pagenum="58"/>simul; quae quidem sunt secunda, et quarta in ratione <lb/>semidiam. sphaerae ad semicatetum poligoni. Quod etc. </s></p> <pb pagenum="58"/>simul; quae quidem sunt secunda, et quarta in ratione <lb/>semidiam. </s><s>sphaerae ad semicatetum poligoni. </s><s>Quod etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg85"></margin.target>Ultima duo&shy;<lb/>decimi.</s></p> <s><margin.target id="marg85"></margin.target>Ultima duo&shy;<lb/>decimi.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 1480 
Line 1677 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Quod autem assumptum est ostendemus.<emph.end type="italics"/> Dico ut duo <lb/>quadrata ex HI ad duo quadrata simul HI, HF ita esse <lb/>duplam HI ad HI, HD. </s></p> <s><emph type="italics"/>Quod autem assumptum est ostendemus.<emph.end type="italics"/> Dico ut duo <lb/>quadrata ex HI ad duo quadrata simul HI, HF ita esse <lb/>duplam HI ad HI, HD. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Nam ob angulum rectum HFD, erit ut quadratum FH <lb/>ad quadratum HI, ita recta DH ad HI, et componendo, <lb/>sumptisque consequentium duplis, erit ut quadrata FH, <lb/>HI, ad duo quadrata ex HI, ita duae rectae DH, HI, ad <lb/>duplam HI. Convertendo erg&ograve;, erunt duo quadrata ex HI, <lb/>ad duo quadrata HI, HF ut dupla HI, ad HI, HD simul. <lb/>Quod erat etc. </s></p> <s>Nam ob angulum rectum HFD, erit ut quadratum FH <lb/>ad quadratum HI, ita recta DH ad HI, et componendo, <lb/>sumptisque consequentium duplis, erit ut quadrata FH, <lb/>HI, ad duo quadrata ex HI, ita duae rectae DH, HI, ad <lb/>duplam HI. Convertendo erg&ograve;, erunt duo quadrata ex HI, <lb/>ad duo quadrata HI, HF ut dupla HI, ad HI, HD simul. </s><s><lb/>Quod erat etc. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XV.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XV.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si circ&agrave; circulum describatur poligonum habens latera <lb/>numero imparia, et convertatur figura circa catetum poli&shy;<lb/>goni, erit factum sphaerale solidum aequale cono cuidam, <lb/>cuius basis aequalis sit universae superficiei solidi, altitudo <lb/>ver&ograve; radio sphaerae sit aequalis. </s></p> <s>Si circ&agrave; circulum describatur poligonum habens latera <lb/>numero imparia, et convertatur figura circa catetum poli&shy;<lb/>goni, erit factum sphaerale solidum aequale cono cuidam, <lb/>cuius basis aequalis sit universae superficiei solidi, altitudo <lb/>ver&ograve; radio sphaerae sit aequalis. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto circuli centrum A, polig. <lb/> <s>Esto circuli centrum A, polig. <lb/>
 <arrow.to.target n="fig60"></arrow.to.target><lb/>ver&ograve; perimeter BCDEFGH. Et sint <lb/>latera eius numero imparia; conver&shy;<lb/>taturque figura circa catetum BI, ut <lb/>oriatur solidum sphaerale contentum <lb/>sub conicis superficiebus unicoque <lb/>circulo circa diametrum EF descri&shy;<lb/>pto. Ponatur iam conus LMN, qui <lb/>basim habeat aequalem universae su&shy;<lb/>perficiei sphaeralis solidi, altitudinem <lb/>ver&ograve; OM aequalem radio sphaerae <lb/>AI. Dico solidum sphaerale aequale esse cono LMN. </s></p> <arrow.to.target n="fig60"></arrow.to.target><lb/>ver&ograve; perimeter BCDEFGH. Et sint <lb/>latera eius numero imparia; conver&shy;<lb/>taturque figura circa catetum BI, ut <lb/>oriatur solidum sphaerale contentum <lb/>sub conicis superficiebus unicoque <lb/>circulo circa diametrum EF descri&shy;<lb/>pto. </s><s>Ponatur iam conus LMN, qui <lb/>basim habeat aequalem universae su&shy;<lb/>perficiei sphaeralis solidi, altitudinem <lb/>ver&ograve; OM aequalem radio sphaerae <lb/>AI. Dico solidum sphaerale aequale esse cono LMN. </s></p>
 <figure id="fig60"></figure> <figure id="fig60"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Agatur per centrum sphaerae planum PQ ad axem <lb/>erectum, quod transuers&egrave;, secabit aliquod latus poligoni, <lb/>puta CD. </s></p> <s>Agatur per centrum sphaerae planum PQ ad axem <lb/>erectum, quod transuers&egrave;, secabit aliquod latus poligoni, <lb/>puta CD. </s></p>
Line 1498 
Line 1695 
 <arrow.to.target n="marg88"></arrow.to.target><lb/>basim habeat aequalem superficiei, quae fit &agrave; linea CP <lb/>altitudinem ver&ograve; aequalem radio sphaerae AS. Solidum <lb/>quoque excavatum, factum ex revolutione trianguli PDA, <lb/> <arrow.to.target n="marg88"></arrow.to.target><lb/>basim habeat aequalem superficiei, quae fit &agrave; linea CP <lb/>altitudinem ver&ograve; aequalem radio sphaerae AS. Solidum <lb/>quoque excavatum, factum ex revolutione trianguli PDA, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg89"></arrow.to.target><lb/>aequatur cono, qui basim habeat aequalem superficiei co&shy;<lb/>nicae quae fit &agrave; motu lineae PD, altitudinem autem ae&shy;<lb/>qualem radio shpaerae AS. Eadem prorsum eodem modo <lb/>dicuntur de solido conico excavato, facto &agrave; triangulo DAE; <lb/>et de ultimo cono facto &agrave; revolutione trianguli EIA. Pro&shy;<lb/>pterea totum sphaerale solidum aequale erit omnibus prae&shy;<lb/>dictis conis simul sumptis, vel cono LMN, qui omnibus <lb/>illis praedictis aequivalet: (habet enim basim omnibus si&shy;<lb/>mul illorum basibus aequalem, altitudinem ver&ograve; aequalem <lb/><expan abbr="unicuiq;">unicuique</expan> illorum). Quod etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg89"></arrow.to.target><lb/>aequatur cono, qui basim habeat aequalem superficiei co&shy;<lb/>nicae quae fit &agrave; motu lineae PD, altitudinem autem ae&shy;<lb/>qualem radio shpaerae AS. Eadem prorsum eodem modo <lb/>dicuntur de solido conico excavato, facto &agrave; triangulo DAE; <lb/>et de ultimo cono facto &agrave; revolutione trianguli EIA. Pro&shy;<lb/>pterea totum sphaerale solidum aequale erit omnibus prae&shy;<lb/>dictis conis simul sumptis, vel cono LMN, qui omnibus <lb/>illis praedictis aequivalet: (habet enim basim omnibus si&shy;<lb/>mul illorum basibus aequalem, altitudinem ver&ograve; aequalem <lb/><expan abbr="unicuiq;">unicuique</expan> illorum). Quod etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg87"></margin.target>23. p. partis.</s></p> <s><margin.target id="marg87"></margin.target>23. p. </s><s>partis.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg88"></margin.target>24. p. partis.</s></p> <s><margin.target id="marg88"></margin.target>24. p. </s><s>partis.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg89"></margin.target>27. p. partis.</s></p> <s><margin.target id="marg89"></margin.target>27. p. </s><s>partis.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Scholium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Scholium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Attulimus in hac Propositione Theor. 23, 24 et 27 p. partis; Nam <lb/>ex gyro trianguli BCA oritur rombus solidus ut in 23 p. partis. Ex <lb/>gyro trianguli CPA oritur solidum quoddam excavatum, quale relin&shy;<lb/>quitur si ex cono auferatur rombus solidus: ut in 24 p. partis. Denique <lb/>ex conversione trianguli DPA oritur solidum quoddam excavatum ha&shy;<lb/>bens basim circularem PQ: quale relinquitur si ex frusto conico conus <lb/>auferatur habens basim eandem cum maiore basi frusti conici, altitu&shy;<lb/>dinem quoque eandem ut in Prop. 27 p. partis.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Attulimus in hac Propositione Theor. 23, 24 et 27 p. </s><s>partis; Nam <lb/>ex gyro trianguli BCA oritur rombus solidus ut in 23 p. </s><s>partis. </s><s>Ex <lb/>gyro trianguli CPA oritur solidum quoddam excavatum, quale relin&shy;<lb/>quitur si ex cono auferatur rombus solidus: ut in 24 p. </s><s>partis. </s><s>Denique <lb/>ex conversione trianguli DPA oritur solidum quoddam excavatum ha&shy;<lb/>bens basim circularem PQ: quale relinquitur si ex frusto conico conus <lb/>auferatur habens basim eandem cum maiore basi frusti conici, altitu&shy;<lb/>dinem quoque eandem ut in Prop. 27 p. </s><s>partis.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XVI.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XVI.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1519 
Line 1716 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Concipiatur in hemisphaerio conus DEF; et intelligatur <lb/>conus GHI cuius basis GI aequalis sit universae superfi&shy;<lb/>ciei solidi sphaeralis, altitudo ver&ograve; LH aequalis sit radio <lb/>sphaerae, et erit per praecedentem, sphaerale solidum <lb/>aequale cono GHI. </s></p> <s>Concipiatur in hemisphaerio conus DEF; et intelligatur <lb/>conus GHI cuius basis GI aequalis sit universae superfi&shy;<lb/>ciei solidi sphaeralis, altitudo ver&ograve; LH aequalis sit radio <lb/>sphaerae, et erit per praecedentem, sphaerale solidum <lb/>aequale cono GHI. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Propter aequalitatem erg&ograve;, erit sphaerale solidum ad <lb/>conum GHI, ut superficies universa sphaeralis solidi, ad <lb/>basim coni GHI; conus autem GHI ad conum DEF (ob <lb/>aequalem altitudinem) est ut basis circa GI, ad basim <lb/>circa DF conus denique DEF, ad sphaeram est, ut ba&shy;<lb/>sis circa DF ad superficiem sphaerae (nempe in ratione <lb/>subquadrupla). Proptere&agrave; erit ex aequo, sphaerale solidum <lb/>ad inscriptam sibi sphaeram, ut universa sphaeralis solidi <lb/>superficies ad superficiem sphaerae. Quod etc. </s></p> <s>Propter aequalitatem erg&ograve;, erit sphaerale solidum ad <lb/>conum GHI, ut superficies universa sphaeralis solidi, ad <lb/>basim coni GHI; conus autem GHI ad conum DEF (ob <lb/>aequalem altitudinem) est ut basis circa GI, ad basim <lb/>circa DF conus denique DEF, ad sphaeram est, ut ba&shy;<lb/>sis circa DF ad superficiem sphaerae (nempe in ratione <lb/>subquadrupla). Proptere&agrave; erit ex aequo, sphaerale solidum <lb/>ad inscriptam sibi sphaeram, ut universa sphaeralis solidi <lb/>superficies ad superficiem sphaerae. </s><s>Quod etc. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XVII.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XVII.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si circa circulum describatur poligonum habens latera <lb/>numero imparia, et convertatur figura circa catetum poli&shy;<lb/>goni, habebit factum sphaerale solidum ad inscriptam sibi <lb/>sphaeram eam rationem, quam habet linea composita ex <lb/>cateto poligoni et tertia proportionalium (si fiat, ut dia&shy;<lb/>meter sphaerae ad semilatus poligoni, ita semilatus ad <lb/>aliam), ad diametrum sphaerae. </s></p> <s>Si circa circulum describatur poligonum habens latera <lb/>numero imparia, et convertatur figura circa catetum poli&shy;<lb/>goni, habebit factum sphaerale solidum ad inscriptam sibi <lb/>sphaeram eam rationem, quam habet linea composita ex <lb/>cateto poligoni et tertia proportionalium (si fiat, ut dia&shy;<lb/>meter sphaerae ad semilatus poligoni, ita semilatus ad <lb/>aliam), ad diametrum sphaerae. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Manente praecedentium constructione, <lb/> <s>Manente praecedentium constructione, <lb/>
 <arrow.to.target n="fig62"></arrow.to.target><lb/>sit sphaerale solidum cuius catetus, at&shy;<lb/>que axis sit AB, centrum ver&ograve; sphaerae <lb/>C, et diameter DB. Fiat angulus rectus <lb/>DEF, <expan abbr="eritq;">eritque</expan> BF tertia proportionalium, <lb/>posita diametro DB pro prima, et semi&shy;<lb/>latere poligoni BE pro secunda. Dico <lb/>sphaerale solidum ad inscriptam sibi <lb/>sphaeram esse ut tota AF ad DB. </s></p> <arrow.to.target n="fig62"></arrow.to.target><lb/>sit sphaerale solidum cuius catetus, at&shy;<lb/>que axis sit AB, centrum ver&ograve; sphaerae <lb/>C, et diameter DB. Fiat angulus rectus <lb/>DEF, <expan abbr="eritq;">eritque</expan> BF tertia proportionalium, <lb/>posita diametro DB pro prima, et semi&shy;<lb/>latere poligoni BE pro secunda. </s><s>Dico <lb/>sphaerale solidum ad inscriptam sibi <lb/>sphaeram esse ut tota AF ad DB. </s></p>
 <figure id="fig62"></figure> <figure id="fig62"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Concipiatur circa sphaeram cylindrus MNOP, et per <lb/>puncta A, D, B, F, plana agantur ad axem erecta. </s></p> <s>Concipiatur circa sphaeram cylindrus MNOP, et per <lb/>puncta A, D, B, F, plana agantur ad axem erecta. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Erit ergo, per praecedentem, sphaerale solidum ad in&shy;<lb/>scriptam sibi sphaeram, ut superficies sphaeralis solidi  <s>Erit ergo, per praecedentem, sphaerale solidum ad in&shy;<lb/>scriptam sibi sphaeram, ut superficies sphaeralis solidi
 <pb pagenum="61"/>ad superficiem sphaerae; hoc est, sumptis aequalibus, <lb/> <pb pagenum="61"/>ad superficiem sphaerae; hoc est, sumptis aequalibus, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg90"></arrow.to.target><lb/>ut superficies cylindri GHIL ad superficiem cylindri <lb/>MNOP; hoc est ut recta AF ad BD per primam p. par&shy;<lb/>tis. Quod etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg90"></arrow.to.target><lb/>ut superficies cylindri GHIL ad superficiem cylindri <lb/>MNOP; hoc est ut recta AF ad BD per primam p. </s><s>par&shy;<lb/>tis. </s><s>Quod etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg90"></margin.target>per 17. et 18. <lb/>p. partis.</s></p> <s><margin.target id="marg90"></margin.target>per 17. et 18. <lb/>p. </s><s>partis.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XVIII.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XVIII.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si circa circulum describatur poligonum habens latera <lb/>numero imparia, et convertatur figura circa catetum poli&shy;<lb/>goni; habebit factum sphaerale solidum ad sphaeram eam <lb/>rationem quam habent quatuor simul termini nempe, ma&shy;<lb/>ximus, <expan abbr="minimusq;">minimusque</expan> cum duobus medijs; ad quatuor minimos; <lb/>(quand&ograve; ratio rectae GB ad GD continuata fuerit in tri&shy;<lb/>bus terminis. </s></p> <s>Si circa circulum describatur poligonum habens latera <lb/>numero imparia, et convertatur figura circa catetum poli&shy;<lb/>goni; habebit factum sphaerale solidum ad sphaeram eam <lb/>rationem quam habent quatuor simul termini nempe, ma&shy;<lb/>ximus, <expan abbr="minimusq;">minimusque</expan> cum duobus medijs; ad quatuor minimos; <lb/>(quand&ograve; ratio rectae GB ad GD continuata fuerit in tri&shy;<lb/>bus terminis. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto circulus cuius diameter AB, cen&shy;<lb/> <s>Esto circulus cuius diameter AB, cen&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig63"></arrow.to.target><lb/>trum ver&ograve; G, <expan abbr="ipsiq;">ipsique</expan> circumscribatur poli&shy;<lb/>gonum habens latera numero imparia, <lb/>cuius catetus sit GB, et convertatur fi&shy;<lb/>gura circa CB; Factoque angulo GDF <lb/>recto, erit ratio rectae GB ad GD con&shy;<lb/>tinuata in tribus terminis GB, GD, GF; <lb/>uti propositum est. Dico solidum ad <lb/>sphaeram esse, ut GF, GB, simul cum GD bis sumpta, ad <lb/>ipsam GB quater sumptam. </s></p> <arrow.to.target n="fig63"></arrow.to.target><lb/>trum ver&ograve; G, <expan abbr="ipsiq;">ipsique</expan> circumscribatur poli&shy;<lb/>gonum habens latera numero imparia, <lb/>cuius catetus sit GB, et convertatur fi&shy;<lb/>gura circa CB; Factoque angulo GDF <lb/>recto, erit ratio rectae GB ad GD con&shy;<lb/>tinuata in tribus terminis GB, GD, GF; <lb/>uti propositum est. </s><s>Dico solidum ad <lb/>sphaeram esse, ut GF, GB, simul cum GD bis sumpta, ad <lb/>ipsam GB quater sumptam. </s></p>
 <figure id="fig63"></figure> <figure id="fig63"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Fiat alius angulus ADE rectus; <expan abbr="eritq;">eritque</expan> solidum ad <lb/>sphaeram per praecedentem, ut CE ad diametrum sphaerae <lb/>AB, hoc est ut EG, GD simul, ad diametrum sphaerae (sunt <lb/>enim aequales GC, GD) hoc est ut dupla EG, et dupla GD <lb/> <s>Fiat alius angulus ADE rectus; <expan abbr="eritq;">eritque</expan> solidum ad <lb/>sphaeram per praecedentem, ut CE ad diametrum sphaerae <lb/>AB, hoc est ut EG, GD simul, ad diametrum sphaerae (sunt <lb/>enim aequales GC, GD) hoc est ut dupla EG, et dupla GD <lb/>
 <arrow.to.target n="marg91"></arrow.to.target><lb/>ad duas diametros, hoc est ut FG, GB cum dupla GD, ad <lb/>quatuor semidiametros GB. Quod erat demon. etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg91"></arrow.to.target><lb/>ad duas diametros, hoc est ut FG, GB cum dupla GD, ad <lb/>quatuor semidiametros GB. Quod erat demon. </s><s>etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg91"></margin.target>ostenditur <lb/>infra.</s></p> <s><margin.target id="marg91"></margin.target>ostenditur <lb/>infra.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1564 
Line 1761 
 <figure id="fig64"></figure> <figure id="fig64"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Intelligatur alia sphaera cuius semidiameter CD: in&shy;<lb/> <s>Intelligatur alia sphaera cuius semidiameter CD: in&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg92"></arrow.to.target><lb/>scripta in solido. Erit ergo maior sphaera ad minorem ut <lb/>cubus EC ad cubum CD vel recta FC ad CD, vel ut FC <lb/>quater, ad CD quater; sphaera ver&ograve; minor inscripta, est <lb/>ad solidum sphaerale, (per praecedentem) ut CD quater <lb/>sumpta, ad CB semel, CE bis, et CD semel: Propterea <lb/>erit ex aequo, maior, sive circumscripta sphaera, ad suum <lb/>sphaerale solidum, ut CF quater sumpta, ad CB semel, CE <lb/>bis, et CD semel sumptas. Quod etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg92"></arrow.to.target><lb/>scripta in solido. </s><s>Erit ergo maior sphaera ad minorem ut <lb/>cubus EC ad cubum CD vel recta FC ad CD, vel ut FC <lb/>quater, ad CD quater; sphaera ver&ograve; minor inscripta, est <lb/>ad solidum sphaerale, (per praecedentem) ut CD quater <lb/>sumpta, ad CB semel, CE bis, et CD semel: Propterea <lb/>erit ex aequo, maior, sive circumscripta sphaera, ad suum <lb/>sphaerale solidum, ut CF quater sumpta, ad CB semel, CE <lb/>bis, et CD semel sumptas. </s><s>Quod etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg92"></margin.target>Ultima duo&shy;<lb/>decimi.</s></p> <s><margin.target id="marg92"></margin.target>Ultima duo&shy;<lb/>decimi.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Scholium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Scholium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Hactenus sex praecipua Theoremata de solidis sphaeralibus demon&shy;<lb/>strata sunt. Sequuntur nunc quaedam scitu non iniucunda, et ad do&shy;<lb/>ctrinam spectantia.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Hactenus sex praecipua Theoremata de solidis sphaeralibus demon&shy;<lb/>strata sunt. </s><s>Sequuntur nunc quaedam scitu non iniucunda, et ad do&shy;<lb/>ctrinam spectantia.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <pb pagenum="63"/> <pb pagenum="63"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XX.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XX.<emph.end type="center"/></s></p>
Line 1611 
Line 1808 
 <arrow.to.target n="fig67"></arrow.to.target><lb/>duorum solidorum. </s></p> <arrow.to.target n="fig67"></arrow.to.target><lb/>duorum solidorum. </s></p>
 <figure id="fig67"></figure> <figure id="fig67"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sit circulus, cuius diameter AB <lb/>atque ipsi duo poligona, alterum <lb/>circumscribatur, alterum ver&ograve; in&shy;<lb/>scribatur, <expan abbr="habeatq;">habeatque</expan> <expan abbr="utrumq;">utrumque</expan> latera <lb/>numero paria, et sit numerus late&shy;<lb/>rum unius aequalis numero laterum <lb/>alterius, ut sphaeralia solida similia <lb/>evadant. Tum convertatur figura <lb/>circa diagonalem CD. </s></p> <s>Sit circulus, cuius diameter AB <lb/>atque ipsi duo poligona, alterum <lb/>circumscribatur, alterum ver&ograve; in&shy;<lb/>scribatur, <expan abbr="habeatq;">habeatque</expan> <expan abbr="utrumq;">utrumque</expan> latera <lb/>numero paria, et sit numerus late&shy;<lb/>rum unius aequalis numero laterum <lb/>alterius, ut sphaeralia solida similia <lb/>evadant. </s><s>Tum convertatur figura <lb/>circa diagonalem CD. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Dico superficiem factae sphaerae mediam proportio&shy;<lb/>nalem esse inter superficies factorum solidorum. </s></p> <s>Dico superficiem factae sphaerae mediam proportio&shy;<lb/>nalem esse inter superficies factorum solidorum. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1632 
Line 1829 
 <arrow.to.target n="fig68"></arrow.to.target><lb/>duo poligona dissimilia, quorum latera nu&shy;<lb/>mero paria sint, et convertantur circa dia&shy;<lb/>gonalem. <expan abbr="Sitq;">Sitque</expan> alterius factorum solidorum <lb/>BFC, axis BC; alterius ver&ograve; nempe DGE, <lb/>esto axis DE. Dico solidum BFC, ad so&shy;<lb/>lidum DGE esse ut BC ad DE. </s></p> <arrow.to.target n="fig68"></arrow.to.target><lb/>duo poligona dissimilia, quorum latera nu&shy;<lb/>mero paria sint, et convertantur circa dia&shy;<lb/>gonalem. <expan abbr="Sitq;">Sitque</expan> alterius factorum solidorum <lb/>BFC, axis BC; alterius ver&ograve; nempe DGE, <lb/>esto axis DE. Dico solidum BFC, ad so&shy;<lb/>lidum DGE esse ut BC ad DE. </s></p>
 <figure id="fig68"></figure> <figure id="fig68"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Hoc autem patet. Quoniam solidum <lb/>BFC ad sphaeram est ut BC ad diametrum HI; sphaera <lb/> <s>Hoc autem patet. </s><s>Quoniam solidum <lb/>BFC ad sphaeram est ut BC ad diametrum HI; sphaera <lb/>
 <arrow.to.target n="marg96"></arrow.to.target><lb/>vero ad alterum solidum DGE est ut diameter HI ad <lb/> <arrow.to.target n="marg96"></arrow.to.target><lb/>vero ad alterum solidum DGE est ut diameter HI ad <lb/>
 <arrow.to.target n="marg97"></arrow.to.target><lb/>axem DE, erit ex aequo, solidum BFC ad solidum DGE, <lb/>ut BC ad DE. Quod erat etc. <lb/><gap desc="SM"/></s></p> <arrow.to.target n="marg97"></arrow.to.target><lb/>axem DE, erit ex aequo, solidum BFC ad solidum DGE, <lb/>ut BC ad DE. Quod erat etc. <lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 1694 
Line 1891 
 <s><margin.target id="marg102"></margin.target>7. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg102"></margin.target>7. huius.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Iam quia conus, cuius basis AFCBE altitudo ver&ograve; sit <lb/>AB; aequalis est haemisphaerio in eadem basi constituto; <lb/> <s>Iam quia conus, cuius basis AFCBE altitudo ver&ograve; sit <lb/>AB; aequalis est haemisphaerio in eadem basi constituto; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg103"></arrow.to.target><lb/>erit dictus conus, hoc est hemisphaerium, ad conum cuius <lb/>basis eadem AFCBE, altitudo ver&ograve; AD, ut AB ad AD. <lb/>Sed hemisphaerium etiam ad semisolidum est ut AB ad <lb/>AD; ut ostendimus supra. Propterea conus cuius basis <lb/>circulus AFCBE, altitudo autem AD, erit aequalis semi&shy;<lb/>solido sphaerali, sive subduplus solidi sphaeralis. Quod etc. <lb/><gap desc="SM"/></s></p> <arrow.to.target n="marg103"></arrow.to.target><lb/>erit dictus conus, hoc est hemisphaerium, ad conum cuius <lb/>basis eadem AFCBE, altitudo ver&ograve; AD, ut AB ad AD. <lb/>Sed hemisphaerium etiam ad semisolidum est ut AB ad <lb/>AD; ut ostendimus supra. </s><s>Propterea conus cuius basis <lb/>circulus AFCBE, altitudo autem AD, erit aequalis semi&shy;<lb/>solido sphaerali, sive subduplus solidi sphaeralis. </s><s>Quod etc. <lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg103"></margin.target>ex 30. <lb/>p. partis.</s></p> <s><margin.target id="marg103"></margin.target>ex 30. <lb/>p. </s><s>partis.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Similiter inferetur, conum cuius basis eadem AFCBE, altitudo ver&ograve; <lb/>DB, subduplum esse excessus illius, quo sphaera solidum superat.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Similiter inferetur, conum cuius basis eadem AFCBE, altitudo ver&ograve; <lb/>DB, subduplum esse excessus illius, quo sphaera solidum superat.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Scholium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Scholium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Demonstramus etiam singula illa solida rotunda annularia, quae <lb/>describuntur in revolutione figurae &agrave; bilineis mixtis, quale unum est <lb/>FC, et solidum sphaerale circundant; aequalia esse singulis sphaeroidi&shy;<lb/>bus, quarum <expan abbr="uniuscuiusq;">uniuscuiusque</expan> maximus circulus sit circa diametrum FC. <lb/>Axis ver&ograve; aequalis sit portioni rectae ex AB quae intercipitur inter <lb/>duas perpendiculares ad ipsam AB ductas ex punctis F et C et sic de <lb/>reliquis. Sed hoc alibi.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Demonstramus etiam singula illa solida rotunda annularia, quae <lb/>describuntur in revolutione figurae &agrave; bilineis mixtis, quale unum est <lb/>FC, et solidum sphaerale circundant; aequalia esse singulis sphaeroidi&shy;<lb/>bus, quarum <expan abbr="uniuscuiusq;">uniuscuiusque</expan> maximus circulus sit circa diametrum FC. <lb/>Axis ver&ograve; aequalis sit portioni rectae ex AB quae intercipitur inter <lb/>duas perpendiculares ad ipsam AB ductas ex punctis F et C et sic de <lb/>reliquis. </s><s>Sed hoc alibi.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXVII.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXVII.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1716 
Line 1913 
 <s><margin.target id="marg104"></margin.target>13. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg104"></margin.target>13. huius.</s></p>
 <figure id="fig72"></figure> <figure id="fig72"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Solidum enim circumscriptum est ad <lb/>sphaeram ut duo quadrata CI, IA ad duplum quadrati ex <lb/>IA; ergo dividendo, erit excessus solidi supra sphaeram, <lb/>ad ipsam sphaeram, ut quadratum CA ad duplum quadrati <lb/>ex IA, sive ut quadr. CD, ad duplum quadr. ex AB. <lb/>Sphaera autem ad excessum, quo ipsa superat minus so&shy;<lb/>lidum, est ut quadratum AB ad quadratum AE, vel ut duo </s></p> <s>Solidum enim circumscriptum est ad <lb/>sphaeram ut duo quadrata CI, IA ad duplum quadrati ex <lb/>IA; ergo dividendo, erit excessus solidi supra sphaeram, <lb/>ad ipsam sphaeram, ut quadratum CA ad duplum quadrati <lb/>ex IA, sive ut quadr. </s><s>CD, ad duplum quadr. </s><s>ex AB. <lb/>Sphaera autem ad excessum, quo ipsa superat minus so&shy;<lb/>lidum, est ut quadratum AB ad quadratum AE, vel ut duo </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg105"></arrow.to.target><lb/>quadrata ex AB ad duo quadrata ex AE. Propterea ex <lb/>aequo excessus solidi maioris supra sphaeram, ad excessum <lb/>sphaerae supra minus solidum, erit ut quadratum ex CD <lb/>ad duo quadrata ex AE. Quod etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg105"></arrow.to.target><lb/>quadrata ex AB ad duo quadrata ex AE. Propterea ex <lb/>aequo excessus solidi maioris supra sphaeram, ad excessum <lb/>sphaerae supra minus solidum, erit ut quadratum ex CD <lb/>ad duo quadrata ex AE. Quod etc. </s></p>
Line 1728 
Line 1925 
 <s>Quodlibet sphaerale solidum circa diagonalem revolu&shy;<lb/>tum (cuius latera numero quidem paria sint, sed nullo <lb/>modo &agrave; quaternario mensurentur, ut sunt 6, 10, 14, 18, <lb/>22 etc.) inscripti sibi rombi solidi duplum est. </s></p> <s>Quodlibet sphaerale solidum circa diagonalem revolu&shy;<lb/>tum (cuius latera numero quidem paria sint, sed nullo <lb/>modo &agrave; quaternario mensurentur, ut sunt 6, 10, 14, 18, <lb/>22 etc.) inscripti sibi rombi solidi duplum est. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sit solidum quale dictum est ABC <lb/> <s>Sit solidum quale dictum est ABC <lb/>
 <arrow.to.target n="fig73"></arrow.to.target><lb/>DEFG circa axem sive diagonalem DI <lb/>revolutum. Manifestum est quod duo <lb/>latera opposita BL, FM contingent <lb/>sphaeram in extremitatibus A, G, dia&shy;<lb/>metri AG, quae quidem perpendicu&shy;<lb/>laris sit ad DI; quandoquidem laterum <lb/>numerus &agrave; binario tantum mensuratur, <lb/>non autem &agrave; quaternario. </s></p> <arrow.to.target n="fig73"></arrow.to.target><lb/>DEFG circa axem sive diagonalem DI <lb/>revolutum. </s><s>Manifestum est quod duo <lb/>latera opposita BL, FM contingent <lb/>sphaeram in extremitatibus A, G, dia&shy;<lb/>metri AG, quae quidem perpendicu&shy;<lb/>laris sit ad DI; quandoquidem laterum <lb/>numerus &agrave; binario tantum mensuratur, <lb/>non autem &agrave; quaternario. </s></p>
 <figure id="fig73"></figure> <figure id="fig73"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Inscribantur iam duo coni; nempe ADG in semisolido, <lb/>habens altitudinem HD; conus ver&ograve; AIG in hemisphaerio. <lb/> <s>Inscribantur iam duo coni; nempe ADG in semisolido, <lb/>habens altitudinem HD; conus ver&ograve; AIG in hemisphaerio. <lb/>
 <arrow.to.target n="marg106"></arrow.to.target><lb/>Erit igitur semisolidum ABCDEFG ad hemisphaerium ut <lb/>axis ad axem, nempe ut DH ad HI, hoc est ut conus ADG  <arrow.to.target n="marg106"></arrow.to.target><lb/>Erit igitur semisolidum ABCDEFG ad hemisphaerium ut <lb/>axis ad axem, nempe ut DH ad HI, hoc est ut conus ADG
 <pb pagenum="69"/>ad conum AIG (cum sint in eadem basi); et permutando <lb/>semisolidum ad suum conum ADG, erit ut hemisphaerium <lb/>ad suum conum AIG; quare duplum erit. Propterea omne <lb/>solidum, quale dictum est duplum erit inscripti sibi rombi <lb/>solidi. Quod etc. </s></p> <pb pagenum="69"/>ad conum AIG (cum sint in eadem basi); et permutando <lb/>semisolidum ad suum conum ADG, erit ut hemisphaerium <lb/>ad suum conum AIG; quare duplum erit. </s><s>Propterea omne <lb/>solidum, quale dictum est duplum erit inscripti sibi rombi <lb/>solidi. </s><s>Quod etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg106"></margin.target>6. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg106"></margin.target>6. huius.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1743 
Line 1940 
 <arrow.to.target n="fig74"></arrow.to.target><lb/>ut duplum basis hemisphaerij ad basim eius&shy;<lb/>dem coni. </s></p> <arrow.to.target n="fig74"></arrow.to.target><lb/>ut duplum basis hemisphaerij ad basim eius&shy;<lb/>dem coni. </s></p>
 <figure id="fig74"></figure> <figure id="fig74"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sit ut ponitur: Et inscribatur in hemi&shy;<lb/>sphaerio conus ABC. Erit ergo conus ABC ad <lb/>conum DBE ut basis AC ad basim DE; <expan abbr="sum-ptisq;">sum&shy;<lb/>ptisque</expan> antecedentium duplis, erit hemisphaerium ABC ad conum DBE <lb/>ut duplum basis AC ipsius hemisphaerij, ad DE basim coni. Quod <lb/>erat etc.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Sit ut ponitur: Et inscribatur in hemi&shy;<lb/>sphaerio conus ABC. Erit ergo conus ABC ad <lb/>conum DBE ut basis AC ad basim DE; <expan abbr="sum-ptisq;">sum&shy;<lb/>ptisque</expan> antecedentium duplis, erit hemisphaerium ABC ad conum DBE <lb/>ut duplum basis AC ipsius hemisphaerij, ad DE basim coni. </s><s>Quod <lb/>erat etc.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXIX.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXIX.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1756 
Line 1953 
 <s><margin.target id="marg107"></margin.target>6. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg107"></margin.target>6. huius.</s></p>
 <figure id="fig75"></figure> <figure id="fig75"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Erit ergo semisolidum ad hemis&shy;<lb/>phaerium ut axis ad axem, hoc est <lb/>ut CG ad GF, sive ut conus ACE, <lb/>ad conum AFE (sunt enim in eadem <lb/>basi) et permutando erit semisolidum ad suum conum <lb/>AGE, ut hemisphaerium ad alterum conum AFE, hoc est <lb/>per lemma praemissum, ut duo circuli ex HI, ad circulum <lb/>ex AE, vel sumptis duplis, ut quatuor circuli ex HI, ad <lb/>duos circulos ex AE; hoc est ut superficies inscriptae intra <lb/>solidum sphaerae, ad semisuperficiem circumscriptae. Pro- <s>Erit ergo semisolidum ad hemis&shy;<lb/>phaerium ut axis ad axem, hoc est <lb/>ut CG ad GF, sive ut conus ACE, <lb/>ad conum AFE (sunt enim in eadem <lb/>basi) et permutando erit semisolidum ad suum conum <lb/>AGE, ut hemisphaerium ad alterum conum AFE, hoc est <lb/>per lemma praemissum, ut duo circuli ex HI, ad circulum <lb/>ex AE, vel sumptis duplis, ut quatuor circuli ex HI, ad <lb/>duos circulos ex AE; hoc est ut superficies inscriptae intra <lb/>solidum sphaerae, ad semisuperficiem circumscriptae. </s><s>Pro-
 <pb pagenum="70"/>pterea etiam dupla eandem rationem habebunt, hoc est <lb/>totum sphaerale solidum ad inscriptum sibi rombum soli&shy;<lb/>dum erit ut dictum est. Quod etc. <lb/><gap desc="SM"/></s></p> <pb pagenum="70"/>pterea etiam dupla eandem rationem habebunt, hoc est <lb/>totum sphaerale solidum ad inscriptum sibi rombum soli&shy;<lb/>dum erit ut dictum est. </s><s>Quod etc. <lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Poterat etiam concludi; solidum sphaerale praedictum esse ad in&shy;<lb/>scriptum sibi rombum, ut inscriptus in poligono circulus ad semicir&shy;<lb/>culum circumscriptum; vel ut quadratum cateti GH ad semiquadratum <lb/>diagonalis GA eiusdem poligoni.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Poterat etiam concludi; solidum sphaerale praedictum esse ad in&shy;<lb/>scriptum sibi rombum, ut inscriptus in poligono circulus ad semicir&shy;<lb/>culum circumscriptum; vel ut quadratum cateti GH ad semiquadratum <lb/>diagonalis GA eiusdem poligoni.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si in triangulo aequilatero inscriptus fuerit circulus. Erit circulus <lb/> <s>Si in triangulo aequilatero inscriptus fuerit circulus. </s><s>Erit circulus <lb/>
 <arrow.to.target n="fig76"></arrow.to.target><lb/>alter cuius diameter sit latus trianguli, triplus in&shy;<lb/>scripti circuli. </s></p> <arrow.to.target n="fig76"></arrow.to.target><lb/>alter cuius diameter sit latus trianguli, triplus in&shy;<lb/>scripti circuli. </s></p>
 <figure id="fig76"></figure> <figure id="fig76"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Inscribatur circulus ABC in triang. aequilatero <lb/>DEF. Sitque G punctum, centrum et circuli, et trian&shy;<lb/>guli; propterea DG dupla ipsius GC, hoc est ipsius <lb/>GA. Ergo quadr. DG quadruplum est quadrati ex GA <lb/>et quadratum DA triplum erit eiusdem GA; Quare <lb/>etiam circulus cuius semidiameter sit DA triplus erit circuli cuius semi&shy;<lb/>diameter sit CA. Quod erat etc.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Inscribatur circulus ABC in triang. </s><s>aequilatero <lb/>DEF. Sitque G punctum, centrum et circuli, et trian&shy;<lb/>guli; propterea DG dupla ipsius GC, hoc est ipsius <lb/>GA. Ergo quadr. </s><s>DG quadruplum est quadrati ex GA <lb/>et quadratum DA triplum erit eiusdem GA; Quare <lb/>etiam circulus cuius semidiameter sit DA triplus erit circuli cuius semi&shy;<lb/>diameter sit CA. Quod erat etc.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXX.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXX.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si circa circulum descriptum fuerit triangulum aequi&shy;<lb/>laterum et revolvatur figura, erit factus conus acquilaterus <lb/>ad inscriptam sibi sphaeram ut 9 ad 4. </s></p> <s>Si circa circulum descriptum fuerit triangulum aequi&shy;<lb/>laterum et revolvatur figura, erit factus conus acquilaterus <lb/>ad inscriptam sibi sphaeram ut 9 ad 4. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto circa circulum ABC triangulum <lb/> <s>Esto circa circulum ABC triangulum <lb/>
 <arrow.to.target n="fig77"></arrow.to.target><lb/>aequilaterum DEF, et convertatur figura. <lb/>Dico factum conum aequilaterum esse <lb/>ad inscriptam sphaeram in proportione <lb/>dupla sesquiquarta, nempe ut 9 ad 4. </s></p> <arrow.to.target n="fig77"></arrow.to.target><lb/>aequilaterum DEF, et convertatur figura. </s><s><lb/>Dico factum conum aequilaterum esse <lb/>ad inscriptam sphaeram in proportione <lb/>dupla sesquiquarta, nempe ut 9 ad 4. </s></p>
 <figure id="fig77"></figure> <figure id="fig77"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Concipiatur in hemisphaerio GAI co&shy;<lb/>nus GAI. Erit iam per lemma praecedens <lb/>circulus cuius diameter DF triplus circuli cuius diameter <lb/>GI; sed conus DEF ad conum GAI rationem habet com&shy;<lb/>positam ex ratione altitudinum EA ad AL; quae tripla <lb/>est: Et ex ratione basium, nempe circuli DF ad circulum <lb/>GI quae similiter tripla est: quare conus DEF ad conum <lb/>GAI erit ut 9 ad unum, <expan abbr="sumptisq;">sumptisque</expan> consequentium qua&shy;<lb/>druplis, erit conus DEF ad sphaeram sibi inscriptam, ut <lb/>9 ad 4. Quod erat etc. </s></p> <s>Concipiatur in hemisphaerio GAI co&shy;<lb/>nus GAI. Erit iam per lemma praecedens <lb/>circulus cuius diameter DF triplus circuli cuius diameter <lb/>GI; sed conus DEF ad conum GAI rationem habet com&shy;<lb/>positam ex ratione altitudinum EA ad AL; quae tripla <lb/>est: Et ex ratione basium, nempe circuli DF ad circulum <lb/>GI quae similiter tripla est: quare conus DEF ad conum <lb/>GAI erit ut 9 ad unum, <expan abbr="sumptisq;">sumptisque</expan> consequentium qua&shy;<lb/>druplis, erit conus DEF ad sphaeram sibi inscriptam, ut <lb/>9 ad 4. Quod erat etc. </s></p>
Line 1784 
Line 1981 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si circa eandem sphaeram descripti sint conus, et cy&shy;<lb/>lindrus, ambo aequilateri; erunt tria solida, nempe conus, <lb/>cylindrus, et sphaera in continua proportione sesquialtera. </s></p> <s>Si circa eandem sphaeram descripti sint conus, et cy&shy;<lb/>lindrus, ambo aequilateri; erunt tria solida, nempe conus, <lb/>cylindrus, et sphaera in continua proportione sesquialtera. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Hoc autem patet. Posita enim sphaera ut 4 erit (per <lb/>Corollarium Prop. 30 p. partis) cylindrus ut 6; conus <lb/>autem ostensus est in praecedenti esse ut 9. Quare tria <lb/>solida erunt inter se in continua proportione sesquialtera. <lb/>Quod etc. </s></p> <s>Hoc autem patet. </s><s>Posita enim sphaera ut 4 erit (per <lb/>Corollarium Prop. 30 p. </s><s>partis) cylindrus ut 6; conus <lb/>autem ostensus est in praecedenti esse ut 9. Quare tria <lb/>solida erunt inter se in continua proportione sesquialtera. </s><s><lb/>Quod etc. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXXII.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXXII.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1809 
Line 2006 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Intelligatur in hemisphaerio conus <lb/>FGH, cuius basis FH, altitudo EG, et <lb/>ducatur IM. </s></p> <s>Intelligatur in hemisphaerio conus <lb/>FGH, cuius basis FH, altitudo EG, et <lb/>ducatur IM. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Erit iam conus ABC cuius basis AC, similis cono FGH, <lb/>uterque enim rectus et rectangulus est. Ergo conus ABC <lb/>ad conum FGH erit ut cubus BE ad cubum EG, nempe <lb/>ut recta BE ad EL (sunt enim EB, EG, EI, EL in continua <lb/>ratione) sumptis autem consequentium duplis, erit conus <lb/>ABC ad hemisphaerium, ut BE ad EG, et propterea totus <lb/>rombus solidus ad totam sphaeram sibi inscriptam erit ut <lb/>BE ad EG, hoc est ut diameter alicuius quadrati ad latus <lb/>eiusdem. Quod etc. </s></p> <s>Erit iam conus ABC cuius basis AC, similis cono FGH, <lb/>uterque enim rectus et rectangulus est. </s><s>Ergo conus ABC <lb/>ad conum FGH erit ut cubus BE ad cubum EG, nempe <lb/>ut recta BE ad EL (sunt enim EB, EG, EI, EL in continua <lb/>ratione) sumptis autem consequentium duplis, erit conus <lb/>ABC ad hemisphaerium, ut BE ad EG, et propterea totus <lb/>rombus solidus ad totam sphaeram sibi inscriptam erit ut <lb/>BE ad EG, hoc est ut diameter alicuius quadrati ad latus <lb/>eiusdem. </s><s>Quod etc. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXXIV.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXXIV.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sphaera ad inscriptum sibi cylindrum aequilaterum est <lb/>ut diameter quadrati ad 3 quart. lateris eiusdem. </s></p> <s>Sphaera ad inscriptum sibi cylindrum aequilaterum est <lb/>ut diameter quadrati ad 3 quart. </s><s>lateris eiusdem. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Describatur intra circulum cuius <lb/> <s>Describatur intra circulum cuius <lb/>
 <arrow.to.target n="fig80"></arrow.to.target><lb/>centrum A quadratum BCDE, et vol&shy;<lb/>vatur figura circa catetum AG. Dico <lb/>sphaeram ad cylindrum BCDE, esse ut <lb/>diameter alicuius quadrati ad 3 quart. <lb/>lateris eiusdem. </s></p> <arrow.to.target n="fig80"></arrow.to.target><lb/>centrum A quadratum BCDE, et vol&shy;<lb/>vatur figura circa catetum AG. Dico <lb/>sphaeram ad cylindrum BCDE, esse ut <lb/>diameter alicuius quadrati ad 3 quart. </s><s><lb/>lateris eiusdem. </s></p>
 <figure id="fig80"></figure> <figure id="fig80"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Intelligatur circa sphaeram alter <lb/>cylindrus aequilaterus FILM et pro&shy;<lb/>ducta AM iungantur AD, GO. Erunt ob similitudinem <lb/>triangulorum, in continua ratione FA, AD, AG, AP; Et  <s>Intelligatur circa sphaeram alter <lb/>cylindrus aequilaterus FILM et pro&shy;<lb/>ducta AM iungantur AD, GO. Erunt ob similitudinem <lb/>triangulorum, in continua ratione FA, AD, AG, AP; Et
 <pb pagenum="73"/>quia cylindri sunt similes, nempe aequilateri, erit cylindrus <lb/>IFML ad cylindrum BCDE ut cubus FM ad cubum CD, <lb/>hoc est ut cubus FD ad cubum DG, sive ut cubus FA ad <lb/>AD, hoc est ut recta FA ad quartam AP. Sumptisque <lb/>antecedentium subsequialteris, erit sphaera ad cylindrum <lb/>BCDE ut duae tert. ipsius FA ad AP; hoc est ut tota FA <lb/>ad sesqaialteram ipsius AP; sive (quod idem est) ut FA ad <lb/>3 quart. rectae AD. Constat ergo sphaeram ad inscriptum <lb/>sibi cylindrum aequilaterum esse ut FA ad 3 quar. ipsius <lb/>AD; hoc est ut diameter alicuius quadrati ad 3 quar. la&shy;<lb/>teris eiusdem. Quod etc. </s></p> <pb pagenum="73"/>quia cylindri sunt similes, nempe aequilateri, erit cylindrus <lb/>IFML ad cylindrum BCDE ut cubus FM ad cubum CD, <lb/>hoc est ut cubus FD ad cubum DG, sive ut cubus FA ad <lb/>AD, hoc est ut recta FA ad quartam AP. Sumptisque <lb/>antecedentium subsequialteris, erit sphaera ad cylindrum <lb/>BCDE ut duae tert. </s><s>ipsius FA ad AP; hoc est ut tota FA <lb/>ad sesqaialteram ipsius AP; sive (quod idem est) ut FA ad <lb/>3 quart. </s><s>rectae AD. Constat ergo sphaeram ad inscriptum <lb/>sibi cylindrum aequilaterum esse ut FA ad 3 quar. </s><s>ipsius <lb/>AD; hoc est ut diameter alicuius quadrati ad 3 quar. </s><s>la&shy;<lb/>teris eiusdem. </s><s>Quod etc. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXXV.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXXV.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1830 
Line 2027 
 <arrow.to.target n="fig81"></arrow.to.target><lb/>aequiangulum ACDEFB et converta&shy;<lb/>tur circa catetum HI; <expan abbr="inscribaturq;">inscribaturque</expan> <lb/>conus AIB. Dico exagonale solidum <lb/>factum ex revolutione, septuplum esse <lb/>coni AIB. </s></p> <arrow.to.target n="fig81"></arrow.to.target><lb/>aequiangulum ACDEFB et converta&shy;<lb/>tur circa catetum HI; <expan abbr="inscribaturq;">inscribaturque</expan> <lb/>conus AIB. Dico exagonale solidum <lb/>factum ex revolutione, septuplum esse <lb/>coni AIB. </s></p>
 <figure id="fig81"></figure> <figure id="fig81"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Producantur CA, FB donec concur&shy;<lb/>rant in aliquo puncto L, eruntque ob <lb/>exagonum, quatuor triangula aequila&shy;<lb/>tera OCA, OAB, OBF, ABL, aequalia <lb/>inter se. Concipiatur ergo conus CLF perfectus; eritque <lb/>conus AIB duplus coni ALB, quandoquidem eandem habet <lb/>basim AB, sed altitudinem habet HI duplam ipsius HL. </s></p> <s>Producantur CA, FB donec concur&shy;<lb/>rant in aliquo puncto L, eruntque ob <lb/>exagonum, quatuor triangula aequila&shy;<lb/>tera OCA, OAB, OBF, ABL, aequalia <lb/>inter se. </s><s>Concipiatur ergo conus CLF perfectus; eritque <lb/>conus AIB duplus coni ALB, quandoquidem eandem habet <lb/>basim AB, sed altitudinem habet HI duplam ipsius HL. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Iam conus CLF ad conum ALB, erit ob similitudinem, <lb/>ut cubus CL ad cubum LA, nempe ut 8 ad 1; et dividendo <lb/>semisolidum CABF erit ad conum ALB, ut septem ad <lb/>unum. Propterea etiam dupla eandem rationem habebunt, <lb/>hoc est solidum exagonale integrum septuplum erit coni <lb/>AIB. Quod erat etc. </s></p> <s>Iam conus CLF ad conum ALB, erit ob similitudinem, <lb/>ut cubus CL ad cubum LA, nempe ut 8 ad 1; et dividendo <lb/>semisolidum CABF erit ad conum ALB, ut septem ad <lb/>unum. </s><s>Propterea etiam dupla eandem rationem habebunt, <lb/>hoc est solidum exagonale integrum septuplum erit coni <lb/>AIB. Quod erat etc. </s></p>
 <pb pagenum="74"/> <pb pagenum="74"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXXVI.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXXVI.<emph.end type="center"/></s></p>
Line 1840 
Line 2037 
 <s>Si circa circulum describatur exagonum, et revolvatur <lb/>figura circa catetum; erit sphaera sextupla coni, qui ean&shy;<lb/>dem basim, et eandem altitudinem cum solido habeat. </s></p> <s>Si circa circulum describatur exagonum, et revolvatur <lb/>figura circa catetum; erit sphaera sextupla coni, qui ean&shy;<lb/>dem basim, et eandem altitudinem cum solido habeat. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto circa circulum cuius centrum I <lb/> <s>Esto circa circulum cuius centrum I <lb/>
 <arrow.to.target n="fig82"></arrow.to.target><lb/>exagonum ABCDEF, et convertatur <lb/>circa catetum GH; inscribaturque in <lb/>facto solido exagonali conus AHF, qui <lb/>basim habeat circulum circa AF, alti&shy;<lb/>tudinem ver&ograve; GH eandem cum solido. <lb/>Dico sphaeram sextuplam esse coni <lb/>AHF. </s></p> <arrow.to.target n="fig82"></arrow.to.target><lb/>exagonum ABCDEF, et convertatur <lb/>circa catetum GH; inscribaturque in <lb/>facto solido exagonali conus AHF, qui <lb/>basim habeat circulum circa AF, alti&shy;<lb/>tudinem ver&ograve; GH eandem cum solido. </s><s><lb/>Dico sphaeram sextuplam esse coni <lb/>AHF. </s></p>
 <figure id="fig82"></figure> <figure id="fig82"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Concipiantur duo alij coni; nempe LHM in hemi&shy;<lb/>sphaerio, et AIF super basi AF constitutus ad cen&shy;<lb/>trum I. </s></p> <s>Concipiantur duo alij coni; nempe LHM in hemi&shy;<lb/>sphaerio, et AIF super basi AF constitutus ad cen&shy;<lb/>trum I. </s></p>
Line 1873 
Line 2070 
 <arrow.to.target n="fig84"></arrow.to.target><lb/>diagonalem AC potenti&agrave; esse sesquitertiam ca&shy;<lb/>teti EF. </s></p> <arrow.to.target n="fig84"></arrow.to.target><lb/>diagonalem AC potenti&agrave; esse sesquitertiam ca&shy;<lb/>teti EF. </s></p>
 <figure id="fig84"></figure> <figure id="fig84"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Hoc autem patet. Nam ducta DB erit ABD <lb/>triangulam aequilaterum, ob exagonum; et AD la&shy;<lb/>tus erit potenti&agrave; sesquitertium perpendicularis <lb/>DE; erg&ograve; sumptis lineis duplis, etiam AC sesqui&shy;<lb/>tertia erit potenti&agrave; ipsius EF. Quod etc.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Hoc autem patet. </s><s>Nam ducta DB erit ABD <lb/>triangulam aequilaterum, ob exagonum; et AD la&shy;<lb/>tus erit potenti&agrave; sesquitertium perpendicularis <lb/>DE; erg&ograve; sumptis lineis duplis, etiam AC sesqui&shy;<lb/>tertia erit potenti&agrave; ipsius EF. Quod etc.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXXVIII.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XXXVIII.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sphaera inscripti sibi solidi exagonalis circa diagonalem <lb/>revoluti, sesquitertia est. </s></p> <s>Sphaera inscripti sibi solidi exagonalis circa diagonalem <lb/>revoluti, sesquitertia est. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sit in circulo cuius centrum A de&shy;<lb/> <s>Sit in circulo cuius centrum A de&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig85"></arrow.to.target><lb/>scriptum exagonum BCDEFG; <expan abbr="iunctisq;">iunctisque</expan> <lb/>DH, DL, DM, DI, convertatur figura <lb/>circa diagonalem DG. Dico sphaeram <lb/>inscripti solidi exagonalis sesquitertiam <lb/>esse. Circulus enim, cuius diameter HI, <lb/>sesquitertius est circuli cuius diameter <lb/>LM (per lemma praecedens) ergo conus <lb/>HDI sesquitertius est coni LDM, sumptisque quadruplis, <lb/>erit sphaera sesquitertia solidi exagonalis. Quod erat etc. <lb/><gap desc="SM"/></s></p> <arrow.to.target n="fig85"></arrow.to.target><lb/>scriptum exagonum BCDEFG; <expan abbr="iunctisq;">iunctisque</expan> <lb/>DH, DL, DM, DI, convertatur figura <lb/>circa diagonalem DG. Dico sphaeram <lb/>inscripti solidi exagonalis sesquitertiam <lb/>esse. </s><s>Circulus enim, cuius diameter HI, <lb/>sesquitertius est circuli cuius diameter <lb/>LM (per lemma praecedens) ergo conus <lb/>HDI sesquitertius est coni LDM, sumptisque quadruplis, <lb/>erit sphaera sesquitertia solidi exagonalis. </s><s>Quod erat etc. <lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <figure id="fig85"></figure> <figure id="fig85"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Assumptum fuit solidum exagonale quadruplum esse coni LDM hoc <lb/>enim patet ex propositione 28 huius.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Assumptum fuit solidum exagonale quadruplum esse coni LDM hoc <lb/>enim patet ex propositione 28 huius.<gap desc="/SM"/></s></p>
Line 1891 
Line 2088 
 <pb pagenum="76"/> <pb pagenum="76"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto exagonum aequiangulum, et aequilaterum ABC <lb/>DEF, quod <expan abbr="utroq;">utroque</expan> modo concipiatur revolutum, nempe <lb/>circa catetum HI et circa diagonalem <lb/>DA; ut inde fiant duo solida sphaeralia <lb/> <s>Esto exagonum aequiangulum, et aequilaterum ABC <lb/>DEF, quod <expan abbr="utroq;">utroque</expan> modo concipiatur revolutum, nempe <lb/>circa catetum HI et circa diagonalem <lb/>DA; ut inde fiant duo solida sphaeralia <lb/>
 <arrow.to.target n="fig86"></arrow.to.target><lb/>inter se diversa specie; et intra <expan abbr="utrunq;">utrunque</expan> <lb/>intelligatur sphaera inscripta. Manife&shy;<lb/>stum iam est (per lemma Propositionis <lb/>praecedentis) diagonalem AD potenti&agrave; <lb/>sesquitertiam esse cateti HI. Si ergo <lb/>ponatur HI rationalis 6 erit AD radix <lb/>quadrata nu meri 48. </s></p> <arrow.to.target n="fig86"></arrow.to.target><lb/>inter se diversa specie; et intra <expan abbr="utrunq;">utrunque</expan> <lb/>intelligatur sphaera inscripta. </s><s>Manife&shy;<lb/>stum iam est (per lemma Propositionis <lb/>praecedentis) diagonalem AD potenti&agrave; <lb/>sesquitertiam esse cateti HI. Si ergo <lb/>ponatur HI rationalis 6 erit AD radix <lb/>quadrata nu meri 48. </s></p>
 <figure id="fig86"></figure> <figure id="fig86"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Manentibus his. Solidum circa catetum revolutum, ad <lb/> <s>Manentibus his. </s><s>Solidum circa catetum revolutum, ad <lb/>
 <arrow.to.target n="marg109"></arrow.to.target><lb/>inscriptam sphaer. est ut 7 ad 6; Sphaera autem ad soli&shy;<lb/>dum revolutum circa diagonalem est ut HI, ad AD, nempe <lb/> <arrow.to.target n="marg109"></arrow.to.target><lb/>inscriptam sphaer. est ut 7 ad 6; Sphaera autem ad soli&shy;<lb/>dum revolutum circa diagonalem est ut HI, ad AD, nempe <lb/>
 <arrow.to.target n="marg110"></arrow.to.target><lb/>ut 6 ad rad. <expan abbr="q.">que</expan> num. 48. Quare ex aequo erit, solidum circa <lb/>catetum, ad solidum circa diagonalem ut 7 ad radicem <lb/>quadratam numeri 48. Nempe in subduplicata ratione nu&shy;<lb/>merorum 49, 48. Quod erat etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg110"></arrow.to.target><lb/>ut 6 ad rad. <expan abbr="q.">que</expan> num. 48. Quare ex aequo erit, solidum circa <lb/>catetum, ad solidum circa diagonalem ut 7 ad radicem <lb/>quadratam numeri 48. Nempe in subduplicata ratione nu&shy;<lb/>merorum 49, 48. Quod erat etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 1916 
Line 2113 
 <s>Solidum parilaterum circa catetum revolutun ad in&shy;<lb/>scriptum sibi conum, rationem habet quam AB ad BC; <lb/>facto scilicet angulo DEB recto. </s></p> <s>Solidum parilaterum circa catetum revolutun ad in&shy;<lb/>scriptum sibi conum, rationem habet quam AB ad BC; <lb/>facto scilicet angulo DEB recto. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto poligonum FGHILE habens latera numero paria, <lb/>descriptum circa circulum cuius centrum D et conver- <s>Esto poligonum FGHILE habens latera numero paria, <lb/>descriptum circa circulum cuius centrum D et conver-
 <pb pagenum="77"/>tatur figura circa catetum CA, <expan abbr="fiatq;">fiatque</expan> angulus DEB rectus. <lb/>Dico solidum ad inscriptum sibi conum <lb/> <pb pagenum="77"/>tatur figura circa catetum CA, <expan abbr="fiatq;">fiatque</expan> angulus DEB rectus. </s><s><lb/>Dico solidum ad inscriptum sibi conum <lb/>
 <arrow.to.target n="fig87"></arrow.to.target><lb/>FAE, esse ut AB ad BC. </s></p> <arrow.to.target n="fig87"></arrow.to.target><lb/>FAE, esse ut AB ad BC. </s></p>
 <figure id="fig87"></figure> <figure id="fig87"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1929 
Line 2126 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Conus inscriptus in solido circa catetum revoluto, ae&shy;<lb/>qualis est excessui quo solidum inscriptam sibi sphaeram <lb/>superat. </s></p> <s>Conus inscriptus in solido circa catetum revoluto, ae&shy;<lb/>qualis est excessui quo solidum inscriptam sibi sphaeram <lb/>superat. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Manente figura et constructione praecedentis. Dico si <lb/>sphaera auferatur &agrave; solido FGHILE, qu&ograve;d residuum, quod <lb/>superest, ablata sphaera, aequale erit cono FAE. </s></p> <s>Manente figura et constructione praecedentis. </s><s>Dico si <lb/>sphaera auferatur &agrave; solido FGHILE, qu&ograve;d residuum, quod <lb/>superest, ablata sphaera, aequale erit cono FAE. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Est enim sphaerale solidum ad sphaeram ut BA ad AC; <lb/> <s>Est enim sphaerale solidum ad sphaeram ut BA ad AC; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg112"></arrow.to.target><lb/>et per conversionem rationis, solidum ad illud residuun <lb/>erit ut AB ad BC. Sed (per praecedentem) solidum ad in&shy;<lb/>scriptum sibi conum est ut AB ad BC. Aequalis est erg&ograve; <lb/>conus FAE, in solido sphaerali inscriptus, omnibus simul <lb/>solidulis annularibus quae circa sphaeram sunt; sive diffe&shy;<lb/>rentiae, quae est inter solidum inscriptamque in solido <lb/>sphaeram. Quod erat etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg112"></arrow.to.target><lb/>et per conversionem rationis, solidum ad illud residuun <lb/>erit ut AB ad BC. Sed (per praecedentem) solidum ad in&shy;<lb/>scriptum sibi conum est ut AB ad BC. Aequalis est erg&ograve; <lb/>conus FAE, in solido sphaerali inscriptus, omnibus simul <lb/>solidulis annularibus quae circa sphaeram sunt; sive diffe&shy;<lb/>rentiae, quae est inter solidum inscriptamque in solido <lb/>sphaeram. </s><s>Quod erat etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg112"></margin.target>12. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg112"></margin.target>12. huius.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1940 
Line 2137 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Hemisphaerium ad excessum quo sua sphaera supe&shy;<lb/>ratur &agrave; solido sphaerali circa catetum revoluto, duplicatam <lb/>rationem habet diametri sphaerae ad latus poligoni, ex <lb/>cuius revolutione solidum genitum fuerat. </s></p> <s>Hemisphaerium ad excessum quo sua sphaera supe&shy;<lb/>ratur &agrave; solido sphaerali circa catetum revoluto, duplicatam <lb/>rationem habet diametri sphaerae ad latus poligoni, ex <lb/>cuius revolutione solidum genitum fuerat. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Manente praecedentium figura, et constructione. Dico <lb/>hemisphaerium, ad differentiam inter solidum, et inclusam <lb/>sphaeram, esse ut quadratum AC, ad quadratum FE.  <s>Manente praecedentium figura, et constructione. </s><s>Dico <lb/>hemisphaerium, ad differentiam inter solidum, et inclusam <lb/>sphaeram, esse ut quadratum AC, ad quadratum FE.
 <pb pagenum="78"/> <pb pagenum="78"/>
 <arrow.to.target n="marg113"></arrow.to.target></s></p> <arrow.to.target n="marg113"></arrow.to.target></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 1953 
Line 2150 
 <s>Sphaera ad solidum est ut duo quadrata ex CD ad duo simul qua&shy;</s></p> <s>Sphaera ad solidum est ut duo quadrata ex CD ad duo simul qua&shy;</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg114"></arrow.to.target><lb/>drata CD, DE. Ergo dividendo erit sphaera ad differentiam inter ipsam <lb/>et solidum ut duo quadrata ex CD ad quadratum CE <expan abbr="sumptisq;">sumptisque</expan> ante&shy;<lb/>cedentium dimidijs, erit hemisphaerium ad differentiam inter sphaeram <lb/>et solidum, ut quadratum DC ad quadr. CE, sive ut quadratum AC ad <lb/>quadratum FE. Quod etc.<gap desc="/SM"/></s></p> <arrow.to.target n="marg114"></arrow.to.target><lb/>drata CD, DE. Ergo dividendo erit sphaera ad differentiam inter ipsam <lb/>et solidum ut duo quadrata ex CD ad quadratum CE <expan abbr="sumptisq;">sumptisque</expan> ante&shy;<lb/>cedentium dimidijs, erit hemisphaerium ad differentiam inter sphaeram <lb/>et solidum, ut quadratum DC ad quadr. </s><s>CE, sive ut quadratum AC ad <lb/>quadratum FE. Quod etc.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg114"></margin.target>13. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg114"></margin.target>13. huius.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Constat etiam hemisphaerium ad conum FAE inscriptum in sphaerali <lb/>solido, esse in duplicata ratione AC ad FE, nempe axis coni ad dia&shy;<lb/>metrum basis eiusdem. Quandoquidem conus FAE demonstratus est ae&shy;<lb/>qualis differentiae inter solidum sphaerale <expan abbr="inscriptamq;">inscriptamque</expan> sibi sphaeram.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Constat etiam hemisphaerium ad conum FAE inscriptum in sphaerali <lb/>solido, esse in duplicata ratione AC ad FE, nempe axis coni ad dia&shy;<lb/>metrum basis eiusdem. </s><s>Quandoquidem conus FAE demonstratus est ae&shy;<lb/>qualis differentiae inter solidum sphaerale <expan abbr="inscriptamq;">inscriptamque</expan> sibi sphaeram.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XLIII.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XLIII.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1990 
Line 2187 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Fiat angulus EBH rectus, seceturq: bifariam DH in I; <lb/><expan abbr="eritq.">eritque</expan> EI media Aritmetica inter ED, EH: Iam solidum ex <lb/> <s>Fiat angulus EBH rectus, seceturq: bifariam DH in I; <lb/><expan abbr="eritq.">eritque</expan> EI media Aritmetica inter ED, EH: Iam solidum ex <lb/>
 <arrow.to.target n="marg117"></arrow.to.target><lb/>diagonali ad inscriptam sibi sphaeram est, ut AB, ad CD; <lb/>sphaera ver&ograve; ad solidum ex cateto, est ut CD, ad CH; erg&ograve; <lb/> <arrow.to.target n="marg117"></arrow.to.target><lb/>diagonali ad inscriptam sibi sphaeram est, ut AB, ad CD; <lb/>sphaera ver&ograve; ad solidum ex cateto, est ut CD, ad CH; erg&ograve; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg118"></arrow.to.target><lb/>ex aequo solidum ex diagon. ad solidum ex cateto, erit ut <lb/>AB ad CH, sive ut EB ad EI, (sunt enim semisses rectarum <lb/>AB, CH). Cum autem BE media Geometrica sit inter HE, <lb/>ED; ipsa ver&ograve; EI media Aritmetica sit inter easd. erit so&shy;<lb/>lidum ex diagonali ad solidum ex cateto ut media Geomet. <lb/>ad mediam Aritmet. inter rectas HE, ED. Sed ratio rectae <lb/>HE ad ED, ead. est ac quadr. BE ad quadr. ED: propterea <lb/>erit solidum ex diagonali ad solidum ex cateto, ut spatium <lb/>medium proportionale Geometricum ad spatium medium <lb/>Aritmeticum inter quadrata BE, ED. Spatium autem me&shy;<lb/>dium Geometricum inter quadrata BE, ED est rectangu&shy;<lb/>lum BED; medium ver&ograve; Aritmeticum est quadratum ED, <lb/>cum semisse quadrati DB. Ergo solidnm ex diagonali ad <lb/>solidum ex cateto erit ut rectangulum BED; ad quadra&shy;<lb/>tum ED cum semisse quadrati DB; Vel (sumptis duplis) ut <lb/>rectangulum BED, bis sumptum, ad quadratum ED bis, <lb/>cum integro quadrato DB. Sive ut rectangulum BED bis <lb/>sumptum, ad quadrata BE, ED. Quod erat etc.  <arrow.to.target n="marg118"></arrow.to.target><lb/>ex aequo solidum ex diagon. </s><s>ad solidum ex cateto, erit ut <lb/>AB ad CH, sive ut EB ad EI, (sunt enim semisses rectarum <lb/>AB, CH). Cum autem BE media Geometrica sit inter HE, <lb/>ED; ipsa ver&ograve; EI media Aritmetica sit inter easd. </s><s>erit so&shy;<lb/>lidum ex diagonali ad solidum ex cateto ut media Geomet. </s><s><lb/>ad mediam Aritmet. </s><s>inter rectas HE, ED. Sed ratio rectae <lb/>HE ad ED, ead. </s><s>est ac quadr. </s><s>BE ad quadr. </s><s>ED: propterea <lb/>erit solidum ex diagonali ad solidum ex cateto, ut spatium <lb/>medium proportionale Geometricum ad spatium medium <lb/>Aritmeticum inter quadrata BE, ED. Spatium autem me&shy;<lb/>dium Geometricum inter quadrata BE, ED est rectangu&shy;<lb/>lum BED; medium ver&ograve; Aritmeticum est quadratum ED, <lb/>cum semisse quadrati DB. Ergo solidnm ex diagonali ad <lb/>solidum ex cateto erit ut rectangulum BED; ad quadra&shy;<lb/>tum ED cum semisse quadrati DB; Vel (sumptis duplis) ut <lb/>rectangulum BED, bis sumptum, ad quadratum ED bis, <lb/>cum integro quadrato DB. Sive ut rectangulum BED bis <lb/>sumptum, ad quadrata BE, ED. Quod erat etc.
 <pb pagenum="80"/><gap desc="SM"/></s></p> <pb pagenum="80"/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg117"></margin.target>6. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg117"></margin.target>6. huius.</s></p>
Line 2003 
Line 2200 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Hic pro Corollario demonstrari potest, solidum ex diagonali factum <lb/>semper minus esse solido, quod fit ex cateto; quando idem poligonum <lb/>convertatur circa diagonalem, et circa catetum. Demonstratur hoc <lb/>modo. </s></p> <s>Hic pro Corollario demonstrari potest, solidum ex diagonali factum <lb/>semper minus esse solido, quod fit ex cateto; quando idem poligonum <lb/>convertatur circa diagonalem, et circa catetum. </s><s>Demonstratur hoc <lb/>modo. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Quoniam rectangulum BED bis sumptum, minus est duobus qua&shy;<lb/>dratis BE, ED (sunt enim in continua ratione quadratum EB, rectan&shy;<lb/>gulum DEB, et quadratum ED, <expan abbr="ideoq;">ideoque</expan> dupla mediae, minor est duabus <lb/>extremis magnitudinibus). Et est ut rectangulum BED bis sumptum <lb/>ad quadr. BE, ED simul, it&agrave; solidum ex diagonali ad solidum ex ca&shy;<lb/>teto; Erit solidum ex diagonali minus quam solidum ex cateto. Quod <lb/>erat etc. </s></p> <s>Quoniam rectangulum BED bis sumptum, minus est duobus qua&shy;<lb/>dratis BE, ED (sunt enim in continua ratione quadratum EB, rectan&shy;<lb/>gulum DEB, et quadratum ED, <expan abbr="ideoq;">ideoque</expan> dupla mediae, minor est duabus <lb/>extremis magnitudinibus). Et est ut rectangulum BED bis sumptum <lb/>ad quadr. </s><s>BE, ED simul, it&agrave; solidum ex diagonali ad solidum ex ca&shy;<lb/>teto; Erit solidum ex diagonali minus quam solidum ex cateto. </s><s>Quod <lb/>erat etc. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si quis autem quaerat, quo excessu solidum ex cateto superet soli&shy;<lb/>dum ex diagonali. Hoc modo illum proportione notum habebit. </s></p> <s>Si quis autem quaerat, quo excessu solidum ex cateto superet soli&shy;<lb/>dum ex diagonali. </s><s>Hoc modo illum proportione notum habebit. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Faciat ut duo quadrata BE, ED simul, ad quadratum quod fit ex <lb/>differentia rectarum BE, ED, it&agrave; maius solidum ad aliud: Et habebit <lb/>excessum quo maius solidum superat minus.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Faciat ut duo quadrata BE, ED simul, ad quadratum quod fit ex <lb/>differentia rectarum BE, ED, it&agrave; maius solidum ad aliud: Et habebit <lb/>excessum quo maius solidum superat minus.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 2017 
Line 2214 
 <arrow.to.target n="fig90"></arrow.to.target><lb/>duo simul quadrata duarum diagona&shy;<lb/>lium, ad duo quadrata minoris cateti. </s></p> <arrow.to.target n="fig90"></arrow.to.target><lb/>duo simul quadrata duarum diagona&shy;<lb/>lium, ad duo quadrata minoris cateti. </s></p>
 <figure id="fig90"></figure> <figure id="fig90"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto poligonum parilaterum ABC etc. <lb/>intra quod inscribatur simile poligonum <lb/>AIC etc. uti dictum est. <expan abbr="Convertaturq;">Convertaturque</expan> <lb/>figura circa AC catetum maioris poligoni. <lb/>Dico solidum sphaerale ABC, ad solidum AIC esse ut duo <lb/>quadrata simul duarum diagonalium, nempe BD, DC ad  <s>Esto poligonum parilaterum ABC etc. </s><s><lb/>intra quod inscribatur simile poligonum <lb/>AIC etc. </s><s>uti dictum est. <expan abbr="Convertaturq;">Convertaturque</expan> <lb/>figura circa AC catetum maioris poligoni. </s><s><lb/>Dico solidum sphaerale ABC, ad solidum AIC esse ut duo <lb/>quadrata simul duarum diagonalium, nempe BD, DC ad
 <pb pagenum="81"/>duo quadrata minoris cateti DI. Circumscribatur solido <lb/>AIC sua sphaera, quae alteri solido inscripta erit. </s></p> <pb pagenum="81"/>duo quadrata minoris cateti DI. Circumscribatur solido <lb/>AIC sua sphaera, quae alteri solido inscripta erit. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Iam solidum ABC ad inscriptam sphaeram, est ut duo <lb/>quadrata simul BD, DC ad duplum quadrati DC (per 13 <lb/>huius). Sphaera ver&ograve; ad inscriptum solidum est, ut duplum <lb/>quadrati DC ad duplum quadrati DI (per 7 huius). Ergo <lb/>ex aequo maius solidum sphaerale ad minus erit ut duo <lb/>simul quadrata BD, DC ad duplum quadrati DI. Quod <lb/>erat etc. </s></p> <s>Iam solidum ABC ad inscriptam sphaeram, est ut duo <lb/>quadrata simul BD, DC ad duplum quadrati DC (per 13 <lb/>huius). Sphaera ver&ograve; ad inscriptum solidum est, ut duplum <lb/>quadrati DC ad duplum quadrati DI (per 7 huius). Ergo <lb/>ex aequo maius solidum sphaerale ad minus erit ut duo <lb/>simul quadrata BD, DC ad duplum quadrati DI. Quod <lb/>erat etc. </s></p>
Line 2027 
Line 2224 
 <s>Iisdem positis: si convertatur figura circa diagonalem <lb/>maioris poligoni GC. Erit maius solidum ad minus, ut in&shy;<lb/>teger axis AC maioris solidi, ad utramque simul, nempe <lb/>semicatetum DG minoris, et quartam proportionalium GF; <lb/>si fiat ut semidiagonalis minoris ad semicatetum; ita se&shy;<lb/>micatetus ad tertiam, et tertia ad quartam. </s></p> <s>Iisdem positis: si convertatur figura circa diagonalem <lb/>maioris poligoni GC. Erit maius solidum ad minus, ut in&shy;<lb/>teger axis AC maioris solidi, ad utramque simul, nempe <lb/>semicatetum DG minoris, et quartam proportionalium GF; <lb/>si fiat ut semidiagonalis minoris ad semicatetum; ita se&shy;<lb/>micatetus ad tertiam, et tertia ad quartam. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto solidum quale positum est <lb/> <s>Esto solidum quale positum est <lb/>
 <arrow.to.target n="fig91"></arrow.to.target><lb/>ABCH cui inscriptum sit solidum <lb/>IBD uti dictum est. Ducatur, DE <lb/>perpendicularis ad GB, et EF ad GC; <lb/><expan abbr="eruntq;">eruntque</expan> in continua proportione CG, <lb/>GB, GD, GE, GF ob angulos rectos. </s></p> <arrow.to.target n="fig91"></arrow.to.target><lb/>ABCH cui inscriptum sit solidum <lb/>IBD uti dictum est. </s><s>Ducatur, DE <lb/>perpendicularis ad GB, et EF ad GC; <lb/><expan abbr="eruntq;">eruntque</expan> in continua proportione CG, <lb/>GB, GD, GE, GF ob angulos rectos. </s></p>
 <figure id="fig91"></figure> <figure id="fig91"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Iam solidum maius ad sphaeram <lb/>est ut AC ad HB (per 6 huius) sphaera <lb/>autem ad solidum minus est ut HB <lb/>ad utramque simul DG, GF (per 14 <lb/>huius). Quare ex aequo solidum maius <lb/>ad minus erit ut AC ad utramque simul DG, GF nempe <lb/>quod propositum fuerat. </s></p> <s>Iam solidum maius ad sphaeram <lb/>est ut AC ad HB (per 6 huius) sphaera <lb/>autem ad solidum minus est ut HB <lb/>ad utramque simul DG, GF (per 14 <lb/>huius). Quare ex aequo solidum maius <lb/>ad minus erit ut AC ad utramque simul DG, GF nempe <lb/>quod propositum fuerat. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Quando solida praedicta ab exagono genita fuerint: demonstratur <lb/>quod posita recta AC 32, DG et GF notae sunt. nempe DG 12 et GF 9. <lb/>Ergo in hoc casu solidum maius ad minus esset ut 32 ad 21. </s></p> <s>Quando solida praedicta ab exagono genita fuerint: demonstratur <lb/>quod posita recta AC 32, DG et GF notae sunt. </s><s>nempe DG 12 et GF 9. <lb/>Ergo in hoc casu solidum maius ad minus esset ut 32 ad 21. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Superest nunc ut solida sphaeralia absolut&egrave; considerata inter se <lb/>conferamus, et hoc quot modis fieri poterit: quemadmodum in pro&eacute;mio <lb/>operis nos esse facturos promiseramus.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Superest nunc ut solida sphaeralia absolut&egrave; considerata inter se <lb/>conferamus, et hoc quot modis fieri poterit: quemadmodum in pro&eacute;mio <lb/>operis nos esse facturos promiseramus.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <pb pagenum="82"/> <pb pagenum="82"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XLVII.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XLVII.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Solida sphaeralia parilatera circa diagonalem revoluta, <lb/>inter se sunt ut parallelepipeda basi quadr. cateti, altitu&shy;<lb/>dine vero diagonali eorumdem. </s></p> <s>Solida sphaeralia parilatera circa diagonalem revoluta, <lb/>inter se sunt ut parallelepipeda basi quadr. </s><s>cateti, altitu&shy;<lb/>dine vero diagonali eorumdem. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sint duo solida sphaeralia pari&shy;<lb/> <s>Sint duo solida sphaeralia pari&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig92"></arrow.to.target><lb/>latera circa diagonales AC, DF re&shy;<lb/>voluta. <expan abbr="Sintq;">Sintque</expan> HI, LV perpendicu&shy;<lb/>lares ad latera CB, FE. Dico solidum <lb/>sphaerale ABC ad solidum DEF esse <lb/>ut parallelepipedum basi quadrato <lb/>HI altitudine ver&ograve; HC, ad parallelep. basi quadrato LV, <lb/>altitudine LF. </s></p> <arrow.to.target n="fig92"></arrow.to.target><lb/>latera circa diagonales AC, DF re&shy;<lb/>voluta. <expan abbr="Sintq;">Sintque</expan> HI, LV perpendicu&shy;<lb/>lares ad latera CB, FE. Dico solidum <lb/>sphaerale ABC ad solidum DEF esse <lb/>ut parallelepipedum basi quadrato <lb/>HI altitudine ver&ograve; HC, ad parallelep. </s><s>basi quadrato LV, <lb/>altitudine LF. </s></p>
 <figure id="fig92"></figure> <figure id="fig92"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Intelligatur utrique circumscripta sphaera sua. Tunc <lb/> <s>Intelligatur utrique circumscripta sphaera sua. </s><s>Tunc <lb/>
 <arrow.to.target n="marg119"></arrow.to.target><lb/>enim solidum ABC ad sphaeram suam erit ut quadratum <lb/>IH ad quadratum HC, sive (sumpta communi altitudine <lb/>CH) ut parallelepipedum basi quadrato IH, altitudine HC, <lb/>ad cubum HC. Sphaera autem ABC ad sphaeram DEF, <lb/>est ut cubus HC ad cubum LF. At sphaera DEF, (ut nuper <lb/>in altera ostendebamus) ad solidum suum DEF est ut <lb/>cubus LF, ad parallelepipedum basi quadato LV, altitu&shy;<lb/>dine LF: ergo ex aequo erit solidum ABC, ad solidum <lb/>sphaerale DEF, ut parallelepipedum basi quadrato HI, al&shy;<lb/>titudine HC; ad parallelepipedum basi quadrato LV, alti&shy;<lb/>tudine LF. Quod erat etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg119"></arrow.to.target><lb/>enim solidum ABC ad sphaeram suam erit ut quadratum <lb/>IH ad quadratum HC, sive (sumpta communi altitudine <lb/>CH) ut parallelepipedum basi quadrato IH, altitudine HC, <lb/>ad cubum HC. Sphaera autem ABC ad sphaeram DEF, <lb/>est ut cubus HC ad cubum LF. At sphaera DEF, (ut nuper <lb/>in altera ostendebamus) ad solidum suum DEF est ut <lb/>cubus LF, ad parallelepipedum basi quadato LV, altitu&shy;<lb/>dine LF: ergo ex aequo erit solidum ABC, ad solidum <lb/>sphaerale DEF, ut parallelepipedum basi quadrato HI, al&shy;<lb/>titudine HC; ad parallelepipedum basi quadrato LV, alti&shy;<lb/>tudine LF. Quod erat etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg119"></margin.target>7. huius.</s></p> <s><margin.target id="marg119"></margin.target>7. huius.</s></p>
Line 2061 
Line 2258 
 <s>Solida sphaeralia parilatera circa catetum revoluta inter <lb/>se sunt, ut parallelepipeda basi quadrato diagonalis, alti&shy;<lb/>tudine ver&ograve; quae sit aequalis cateto, et quartae proportio&shy;<lb/>nalium, si fiat ut diagonalis ad catetum, ita catetus ad <lb/>tertiam, et ita tertia ad quartam. </s></p> <s>Solida sphaeralia parilatera circa catetum revoluta inter <lb/>se sunt, ut parallelepipeda basi quadrato diagonalis, alti&shy;<lb/>tudine ver&ograve; quae sit aequalis cateto, et quartae proportio&shy;<lb/>nalium, si fiat ut diagonalis ad catetum, ita catetus ad <lb/>tertiam, et ita tertia ad quartam. </s></p>
 <pb pagenum="83"/> <pb pagenum="83"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sint duo solida sphaeralia circa catetos B, et D revo&shy;<lb/>luta. Continue turque ratio A ad B in quatuor terminis <lb/>A, B, E, F. Item ratio diagonalis C <lb/> <s>Sint duo solida sphaeralia circa catetos B, et D revo&shy;<lb/>luta. </s><s>Continue turque ratio A ad B in quatuor terminis <lb/>A, B, E, F. Item ratio diagonalis C <lb/>
 <arrow.to.target n="fig93"></arrow.to.target><lb/>ad catetum D continuetur in quatuor <lb/>terminis C, D, H, I. Dico, primum <lb/>solidum ad secundum esse ut paral&shy;<lb/>lelepipedum basi quadrato A, altitu&shy;<lb/>dine ver&ograve; B et F; ad parallepipedum <lb/>basi quadrato C altitudine ver&ograve; D <lb/>et I. </s></p> <arrow.to.target n="fig93"></arrow.to.target><lb/>ad catetum D continuetur in quatuor <lb/>terminis C, D, H, I. Dico, primum <lb/>solidum ad secundum esse ut paral&shy;<lb/>lelepipedum basi quadrato A, altitu&shy;<lb/>dine ver&ograve; B et F; ad parallepipedum <lb/>basi quadrato C altitudine ver&ograve; D <lb/>et I. </s></p>
 <figure id="fig93"></figure> <figure id="fig93"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Nam primum solidum ad sphae&shy;<lb/>ram suam est ut B et F simul ad A bis sumptam: <expan abbr="acce-ptaq;">acce&shy;<lb/>ptaque</expan> communi basi quadrato A; erit solidum primum ad <lb/>sphaeram suam, ut parallelepipedum basi quadrato A, alti&shy;<lb/>tudine ver&ograve; B et F simul, ad duos cubos A. Sphaera <lb/>autem prima ad secundam sphaeram est ut duo cubi A <lb/>ad duos cubos C. Sphaera tandem secunda ad solidum <lb/>suum, est ut duo cubi C, ad parallelepipedum basi qua&shy;<lb/>drato C altitudine ver&ograve; D, et I simul (quod ostenditur ut <lb/>nuper factum est in prima sphaera) ergo ex aequo primum <lb/>solidum sphaerale ad secundum, erit ut parallelepipedum <lb/>basi quadrato A, altitudine B et F simul, ad parallele&shy;<lb/>pipedum basi quadrato C altitudine ver&ograve; D et I simul. <lb/>Quod erat etc. </s></p> <s>Nam primum solidum ad sphae&shy;<lb/>ram suam est ut B et F simul ad A bis sumptam: <expan abbr="acce-ptaq;">acce&shy;<lb/>ptaque</expan> communi basi quadrato A; erit solidum primum ad <lb/>sphaeram suam, ut parallelepipedum basi quadrato A, alti&shy;<lb/>tudine ver&ograve; B et F simul, ad duos cubos A. Sphaera <lb/>autem prima ad secundam sphaeram est ut duo cubi A <lb/>ad duos cubos C. Sphaera tandem secunda ad solidum <lb/>suum, est ut duo cubi C, ad parallelepipedum basi qua&shy;<lb/>drato C altitudine ver&ograve; D, et I simul (quod ostenditur ut <lb/>nuper factum est in prima sphaera) ergo ex aequo primum <lb/>solidum sphaerale ad secundum, erit ut parallelepipedum <lb/>basi quadrato A, altitudine B et F simul, ad parallele&shy;<lb/>pipedum basi quadrato C altitudine ver&ograve; D et I simul. </s><s><lb/>Quod erat etc. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Scholium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Scholium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Idem concludi potest si sphaerae concipiantur intra ipsa solida <lb/>inscriptae iuxta Propositionem 13 huius; sive altera inscripta, altera <lb/>ver&ograve; circumscripta iuxta 13 et 14 huius. Quando ver&ograve; termini propor&shy;<lb/>tionis alij evadant &agrave; propositis, ut in hac, et in sequentibus, scias <lb/>proportionem semper eandem esse, in quibuscunque tandem terminis <lb/>eveniat.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Idem concludi potest si sphaerae concipiantur intra ipsa solida <lb/>inscriptae iuxta Propositionem 13 huius; sive altera inscripta, altera <lb/>ver&ograve; circumscripta iuxta 13 et 14 huius. </s><s>Quando ver&ograve; termini propor&shy;<lb/>tionis alij evadant &agrave; propositis, ut in hac, et in sequentibus, scias <lb/>proportionem semper eandem esse, in quibuscunque tandem terminis <lb/>eveniat.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO IL.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO IL.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Solida sphaeralia imparilatera sunt inter se ut paralle&shy;<lb/>lepipeda, basi quadrato perpendicularis, quae ex centro <lb/>poligoni ducitur in latus eiusdem, altitudine ver&ograve; aequali <lb/>praedictae perpendiculari, una cum dupla eius, quae ex  <s>Solida sphaeralia imparilatera sunt inter se ut paralle&shy;<lb/>lepipeda, basi quadrato perpendicularis, quae ex centro <lb/>poligoni ducitur in latus eiusdem, altitudine ver&ograve; aequali <lb/>praedictae perpendiculari, una cum dupla eius, quae ex
 <pb pagenum="84"/>centro ad angulum poligoni ducitur, et cum tertia propor&shy;<lb/>tionalium ad duas praedictas. </s></p> <pb pagenum="84"/>centro ad angulum poligoni ducitur, et cum tertia propor&shy;<lb/>tionalium ad duas praedictas. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sint solida sphaeralia imparilatera, circa catetos B, et <lb/>D revoluta. Continuetur ratio per&shy;<lb/> <s>Sint solida sphaeralia imparilatera, circa catetos B, et <lb/>D revoluta. </s><s>Continuetur ratio per&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig94"></arrow.to.target><lb/>pendicularis B ad radium poligoni <lb/>A in tribus terminis B, A, E. Item <lb/>ratio D ad C in tribus terminis <lb/>D, C, I, continuata sit. Dico soli&shy;<lb/>dum primum ad secundum esse ut <lb/>parallelepipedum basi quadrato B, <lb/>altitudine ver&ograve; aequali B semel, <lb/>A bis, et E semel, <expan abbr="simulq;">simulque</expan> sum&shy;<lb/>ptis, ad parallelepipedum basi <lb/>quadr. D altitudine ver&ograve; aequali D semel, C bis, et I <lb/>semel <expan abbr="simulq;">simulque</expan> sumptis. </s></p> <arrow.to.target n="fig94"></arrow.to.target><lb/>pendicularis B ad radium poligoni <lb/>A in tribus terminis B, A, E. Item <lb/>ratio D ad C in tribus terminis <lb/>D, C, I, continuata sit. </s><s>Dico soli&shy;<lb/>dum primum ad secundum esse ut <lb/>parallelepipedum basi quadrato B, <lb/>altitudine ver&ograve; aequali B semel, <lb/>A bis, et E semel, <expan abbr="simulq;">simulque</expan> sum&shy;<lb/>ptis, ad parallelepipedum basi <lb/>quadr. </s><s>D altitudine ver&ograve; aequali D semel, C bis, et I <lb/>semel <expan abbr="simulq;">simulque</expan> sumptis. </s></p>
 <figure id="fig94"></figure> <figure id="fig94"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Concipiatur in <expan abbr="utroq;">utroque</expan> solido sphaerali sua sphaera in&shy;<lb/>scripta, <expan abbr="eritq;">eritque</expan> solidum primum ad sphaeram suam ut B <lb/> <s>Concipiatur in <expan abbr="utroq;">utroque</expan> solido sphaerali sua sphaera in&shy;<lb/>scripta, <expan abbr="eritq;">eritque</expan> solidum primum ad sphaeram suam ut B <lb/>
Line 2091 
Line 2288 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sint duo solida sphaeralia, quorum alterum circa dia&shy;<lb/>gonalem A sit revolutum, alterum ver&ograve; circa catetum C.  <s>Sint duo solida sphaeralia, quorum alterum circa dia&shy;<lb/>gonalem A sit revolutum, alterum ver&ograve; circa catetum C.
 <pb pagenum="85"/>Dico solidum primum circa diagonalem, ad solidum se&shy;<lb/>cundum circa catetum, esse ut parallelepipedum basi <lb/> <pb pagenum="85"/>Dico solidum primum circa diagonalem, ad solidum se&shy;<lb/>cundum circa catetum, esse ut parallelepipedum basi <lb/>
 <arrow.to.target n="fig95"></arrow.to.target><lb/>quadr. B altitudine A bis sumptum, ad parallelepipedum <lb/>basi aequali quadratis C, D, altitudine ver&ograve; C. </s></p> <arrow.to.target n="fig95"></arrow.to.target><lb/>quadr. </s><s>B altitudine A bis sumptum, ad parallelepipedum <lb/>basi aequali quadratis C, D, altitudine ver&ograve; C. </s></p>
 <figure id="fig95"></figure> <figure id="fig95"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Intelligatur in utroque solido inscripta sua sphaera. Et <lb/> <s>Intelligatur in utroque solido inscripta sua sphaera. </s><s>Et <lb/>
 <arrow.to.target n="marg121"></arrow.to.target><lb/>erit solidum primum ad sphaeram suam, ut recta A, ad B; <lb/><expan abbr="sumptaq;">sumptaque</expan> eadem basi quadrato B; erit solidum primum ad <lb/>sphaeram suam, ut parallelepipedum basi quadrato B alti&shy;<lb/>tudine ver&ograve; A, ad cubum B sive ut duplum dicti parallele&shy;<lb/>pipedi ad duos cubos B. Sphaera ver&ograve; prima ad secundam <lb/>est, ut duo cubi B, ad duos cubos C. Sphaera tandem se&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg121"></arrow.to.target><lb/>erit solidum primum ad sphaeram suam, ut recta A, ad B; <lb/><expan abbr="sumptaq;">sumptaque</expan> eadem basi quadrato B; erit solidum primum ad <lb/>sphaeram suam, ut parallelepipedum basi quadrato B alti&shy;<lb/>tudine ver&ograve; A, ad cubum B sive ut duplum dicti parallele&shy;<lb/>pipedi ad duos cubos B. Sphaera ver&ograve; prima ad secundam <lb/>est, ut duo cubi B, ad duos cubos C. Sphaera tandem se&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg122"></arrow.to.target><lb/>cunda ad solidum suum est, ut duo quadrata ex C, ad duo <lb/>quadrata C, et D; sumptaque communi altitudine C, est, <lb/>ut duo cubi C, ad parallelepipedum basi aequali quadratis <lb/>C et D altitudine ver&ograve; C. Propterea ex aequo patet quod <lb/>propositum erat. </s></p> <arrow.to.target n="marg122"></arrow.to.target><lb/>cunda ad solidum suum est, ut duo quadrata ex C, ad duo <lb/>quadrata C, et D; sumptaque communi altitudine C, est, <lb/>ut duo cubi C, ad parallelepipedum basi aequali quadratis <lb/>C et D altitudine ver&ograve; C. Propterea ex aequo patet quod <lb/>propositum erat. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 2109 
Line 2306 
 <figure id="fig96"></figure> <figure id="fig96"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sint duo solida sphaeralia, nempe primum parilaterum <lb/>circa diagonalem A conversum, alterum ver&ograve; imparilate- <s>Sint duo solida sphaeralia, nempe primum parilaterum <lb/>circa diagonalem A conversum, alterum ver&ograve; imparilate-
 <pb pagenum="86"/>rum circa catetum C revolutum. Continuetur ratio C ad <lb/>D in trib. terminis C, D, E. Dico primum solidum ad se&shy;<lb/>cundum esse, ut parallelepipedum basi quadrato B, altitu&shy;<lb/>dine A quater sumptum, ad parallelepipedum basi qua&shy;<lb/>drato C, altitudine ver&ograve; aequali rectis C, et E cum dupla <lb/>D simul sumptis. </s></p> <pb pagenum="86"/>rum circa catetum C revolutum. </s><s>Continuetur ratio C ad <lb/>D in trib. terminis C, D, E. Dico primum solidum ad se&shy;<lb/>cundum esse, ut parallelepipedum basi quadrato B, altitu&shy;<lb/>dine A quater sumptum, ad parallelepipedum basi qua&shy;<lb/>drato C, altitudine ver&ograve; aequali rectis C, et E cum dupla <lb/>D simul sumptis. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Nam solidum primum ad sphaeram suam est, ut recta <lb/>A ad B; sive sumpta communi basi quadrato B; ut pa&shy;<lb/>rallelepipedum basi quadrato B altitudine A, ad cubum B; <lb/>Vel ut parallelepipedum praedictum quater sumptum, ad <lb/>cubum B quater sumptum sphaera ver&ograve; prima ad secun&shy;<lb/>dam est ut quatuor cubi B ad quatuor cubos C. Sphaera <lb/>denique secunda ad solidum suum (ut ostensum est in 49 <lb/>huius) est ut quatuor cubi C, ad parallelepipedum basi <lb/>quadrato C, altitudine ver&ograve; aequali rectis C et E cum <lb/>dupla D simul sumptis. Propterea ex aequo patet quod <lb/>propositum erat. </s></p> <s>Nam solidum primum ad sphaeram suam est, ut recta <lb/>A ad B; sive sumpta communi basi quadrato B; ut pa&shy;<lb/>rallelepipedum basi quadrato B altitudine A, ad cubum B; <lb/>Vel ut parallelepipedum praedictum quater sumptum, ad <lb/>cubum B quater sumptum sphaera ver&ograve; prima ad secun&shy;<lb/>dam est ut quatuor cubi B ad quatuor cubos C. Sphaera <lb/>denique secunda ad solidum suum (ut ostensum est in 49 <lb/>huius) est ut quatuor cubi C, ad parallelepipedum basi <lb/>quadrato C, altitudine ver&ograve; aequali rectis C et E cum <lb/>dupla D simul sumptis. </s><s>Propterea ex aequo patet quod <lb/>propositum erat. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO LII.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO LII.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Solidum sphaerale parilaterum circa catetum revolu&shy;<lb/>tum, ad solidum sph. imparilaterum, est ut parallelepipe&shy;<lb/>dum basi aequali quadratis diagonalis et cateti altitudine <lb/>cateti bis sumptum, ad parallelepipedum basi quadrato <lb/>lineae quae ex centro ducitur perpendiculariter in latus <lb/>poligoni imparilateri, altitudine ver&ograve; aequali praedictae <lb/>lineae, una cum illa quae ex centro ad unum angulum per&shy;<lb/>ducitur, et cum tertia proportionalium ad duas praedictas. </s></p> <s>Solidum sphaerale parilaterum circa catetum revolu&shy;<lb/>tum, ad solidum sph. imparilaterum, est ut parallelepipe&shy;<lb/>dum basi aequali quadratis diagonalis et cateti altitudine <lb/>cateti bis sumptum, ad parallelepipedum basi quadrato <lb/>lineae quae ex centro ducitur perpendiculariter in latus <lb/>poligoni imparilateri, altitudine ver&ograve; aequali praedictae <lb/>lineae, una cum illa quae ex centro ad unum angulum per&shy;<lb/>ducitur, et cum tertia proportionalium ad duas praedictas. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sint duo solida sphaeralia; al&shy;<lb/> <s>Sint duo solida sphaeralia; al&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig97"></arrow.to.target><lb/>terum parilaterum circa catetum <lb/>A revolutum; alterum imparilate&shy;<lb/>rum circa C conversum. Et ratio <lb/>C ad D, continuetur in tribus ter&shy;<lb/>minis C, D, E. Dico primum soli&shy;<lb/>dum ad secundum esse, ut paral&shy;<lb/>lelepipedum basi aequali quadratis <lb/>B et A, altitudine ver&ograve; A, bis <lb/>sumptum; ad parallelepipedum basi quadrato C, altitudine <lb/>ver&ograve; aequali C, et E, cum dupla ipsius D. </s></p> <arrow.to.target n="fig97"></arrow.to.target><lb/>terum parilaterum circa catetum <lb/>A revolutum; alterum imparilate&shy;<lb/>rum circa C conversum. </s><s>Et ratio <lb/>C ad D, continuetur in tribus ter&shy;<lb/>minis C, D, E. Dico primum soli&shy;<lb/>dum ad secundum esse, ut paral&shy;<lb/>lelepipedum basi aequali quadratis <lb/>B et A, altitudine ver&ograve; A, bis <lb/>sumptum; ad parallelepipedum basi quadrato C, altitudine <lb/>ver&ograve; aequali C, et E, cum dupla ipsius D. </s></p>
 <pb pagenum="87"/> <pb pagenum="87"/>
 <figure id="fig97"></figure> <figure id="fig97"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 2144 
Line 2341 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Difficile reor, Serenissime Princeps Leopolde, ferrea hac <lb/>aetate libros conscribere; difficili&ugrave;s dedicare: quandoquidem <lb/>bonarum Artium studia ubique in bella degenerant, et Re&shy;<lb/>gnantes viri non exigunt ingeniorum vires, sed corporum.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><emph type="italics"/>Difficile reor, Serenissime Princeps Leopolde, ferrea hac <lb/>aetate libros conscribere; difficili&ugrave;s dedicare: quandoquidem <lb/>bonarum Artium studia ubique in bella degenerant, et Re&shy;<lb/>gnantes viri non exigunt ingeniorum vires, sed corporum.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Etrusca tamen Regia, non minus foecunda virtutum, <lb/>qu&agrave;m Principum, mundum edocet, eandem esse Minervam <lb/>et Bellonam, unumque Apollinem qui arcum simul amat, et <lb/>citharam. Serenissima enim Celsitudo Tua (ut reliquos omit&shy;<lb/>tam) litterarum, et scientiarum omne genus perinde foret, <lb/>colitque, ac si mundus alta pace frueretur, pulsisque Furijs <lb/>solae Musae dominarentur. Ver&ugrave;m alia me maior difficultas <lb/>terret, dum ego tenuitatis meae conscius mecum ipse cogito, <lb/>libellum hunc ad eum Principem ire, qui illum non solum <lb/>protegere potest, sed etiam iudicare. Quicquid est, non acre <lb/>iudicium Sereniss. Celsitudinis Tuae, sed incomparabilem <lb/>humanitatem invoco, illam inquam humanitatem, quae nuper <lb/>amplissima in me beneficia contulit, e humi iacentem erexit <lb/>fortunam meam. Audiat preces meas Dominus Regnantium,<emph.end type="italics"/> <s><emph type="italics"/>Etrusca tamen Regia, non minus foecunda virtutum, <lb/>qu&agrave;m Principum, mundum edocet, eandem esse Minervam <lb/>et Bellonam, unumque Apollinem qui arcum simul amat, et <lb/>citharam. </s><s>Serenissima enim Celsitudo Tua (ut reliquos omit&shy;<lb/>tam) litterarum, et scientiarum omne genus perinde foret, <lb/>colitque, ac si mundus alta pace frueretur, pulsisque Furijs <lb/>solae Musae dominarentur. </s><s>Ver&ugrave;m alia me maior difficultas <lb/>terret, dum ego tenuitatis meae conscius mecum ipse cogito, <lb/>libellum hunc ad eum Principem ire, qui illum non solum <lb/>protegere potest, sed etiam iudicare. </s><s>Quicquid est, non acre <lb/>iudicium Sereniss. </s><s>Celsitudinis Tuae, sed incomparabilem <lb/>humanitatem invoco, illam inquam humanitatem, quae nuper <lb/>amplissima in me beneficia contulit, e humi iacentem erexit <lb/>fortunam meam. </s><s>Audiat preces meas Dominus Regnantium,<emph.end type="italics"/>
 <pb/><emph type="italics"/>talemque Principem diu custodiat: siquidem divinitatis in&shy;<lb/>terest huiusmodi viros prosperari, ut aeterna Providentia <lb/>magis elucescat, et coniunctam aliquando cum potestate sa&shy;<lb/>pientiam in terris demonstrare valeamus.<emph.end type="italics"/></s></p> <pb/><emph type="italics"/>talemque Principem diu custodiat: siquidem divinitatis in&shy;<lb/>terest huiusmodi viros prosperari, ut aeterna Providentia <lb/>magis elucescat, et coniunctam aliquando cum potestate sa&shy;<lb/>pientiam in terris demonstrare valeamus.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Sereniss. Celsitud. Tuae<emph.end type="italics"/></s></p> <s><emph type="italics"/>Sereniss. </s><s>Celsitud. </s><s>Tuae<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Humillimus, et obsequentiss. servus<emph.end type="italics"/></s></p> <s><emph type="italics"/>Humillimus, et obsequentiss. </s><s>servus<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Evangelista Torricellius.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><emph type="italics"/>Evangelista Torricellius.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <pb/> <pb/>
Line 2158 
Line 2355 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Nullus in un universo Mathematicarum disciplinarum <lb/>Theatro fortasse tritior pulvis reperitur, qu&agrave;m parabolae <lb/>quadratura. </s></p> <s>Nullus in un universo Mathematicarum disciplinarum <lb/>Theatro fortasse tritior pulvis reperitur, qu&agrave;m parabolae <lb/>quadratura. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Quar&egrave; erg&ograve; (inquis amice lector) circ&agrave; tritum argu&shy;<lb/>mentum t&agrave;m di&ugrave; desudasti? libenter equidem excipio obie&shy;<lb/>ctiones tuas; sed utinam ultimus desudaverim. Quam ta&shy;<lb/>men veniam mihi negas, scias eandem plurimis, et egregi&egrave; <lb/>laudatis Scriptoribus te denegare. Obiectum enim de pa&shy;<lb/>rabolae quadratura, quod nostra hac aetate confiteor mihi <lb/>nimis iam inveterasse, crediderim neque novum fuisse Ca&shy;<lb/>valerio, Galileo, Lucae Valerio, et alijs. Quin imm&ograve; ipsum <lb/>Archimedem accusat, quicumque improbat lucubrationes <lb/>circ&agrave; subiectum vetus institutas. Audiamus ipsum in pro&euml;&shy;<lb/>mio quadraturae parabolae, ubi scribens Dositheo inquit. <lb/><gap desc="SM"/>Eorum enim, qui antehac Geometriae operam dederunt, nonnulli id <lb/>investigare, et memoriae mandare studuerunt, circulo dato, vel circuli <lb/>portione quacunque, spactium rectilineum aequale illi posse inveniri. <lb/>Item spatium &agrave; coni totius rectanguli sectione compraehensum et <lb/>line&acirc; rect&agrave;, ad quadrati formam et mensuram reducere conati sunt; <lb/>sumentes non facil&egrave; concessibilia fundamenta.<gap desc="/SM"/> Quibus verbis diser&shy;<lb/>tissime fatetur Geometrarum Princeps argumentum libro&shy;<lb/>rum De dimensione circuli, e de quadratura parabolae, <lb/>neque suum fuisse, neque novum. Sed si quis attent&egrave; con&shy;<lb/>sideret Pro&euml;mialem epistolam, libro de lineis spiralibus <lb/>praefixam, intelliget praecipua Archimedis Theoremata,  <s>Quar&egrave; erg&ograve; (inquis amice lector) circ&agrave; tritum argu&shy;<lb/>mentum t&agrave;m di&ugrave; desudasti? </s><s>libenter equidem excipio obie&shy;<lb/>ctiones tuas; sed utinam ultimus desudaverim. </s><s>Quam ta&shy;<lb/>men veniam mihi negas, scias eandem plurimis, et egregi&egrave; <lb/>laudatis Scriptoribus te denegare. </s><s>Obiectum enim de pa&shy;<lb/>rabolae quadratura, quod nostra hac aetate confiteor mihi <lb/>nimis iam inveterasse, crediderim neque novum fuisse Ca&shy;<lb/>valerio, Galileo, Lucae Valerio, et alijs. </s><s>Quin imm&ograve; ipsum <lb/>Archimedem accusat, quicumque improbat lucubrationes <lb/>circ&agrave; subiectum vetus institutas. </s><s>Audiamus ipsum in pro&euml;&shy;<lb/>mio quadraturae parabolae, ubi scribens Dositheo inquit. <lb/><gap desc="SM"/>Eorum enim, qui antehac Geometriae operam dederunt, nonnulli id <lb/>investigare, et memoriae mandare studuerunt, circulo dato, vel circuli <lb/>portione quacunque, spactium rectilineum aequale illi posse inveniri. </s><s><lb/>Item spatium &agrave; coni totius rectanguli sectione compraehensum et <lb/>line&acirc; rect&agrave;, ad quadrati formam et mensuram reducere conati sunt; <lb/>sumentes non facil&egrave; concessibilia fundamenta.<gap desc="/SM"/> Quibus verbis diser&shy;<lb/>tissime fatetur Geometrarum Princeps argumentum libro&shy;<lb/>rum De dimensione circuli, e de quadratura parabolae, <lb/>neque suum fuisse, neque novum. </s><s>Sed si quis attent&egrave; con&shy;<lb/>sideret Pro&euml;mialem epistolam, libro de lineis spiralibus <lb/>praefixam, intelliget praecipua Archimedis Theoremata,
 <pb pagenum="94"/>aliorum inventa fuisse, et magna ex parte Cononis. Maxi&shy;<lb/>mae enim Propositiones librorum <gap desc="SM"/>De Sphaera et Cylindro; De <lb/>conoidibus et sphaeroidibus, et De lineis spiralibus<gap desc="/SM"/> (qui libri inter <lb/>opera Archimedis principem locum tenent (Cononis sunt: <lb/><gap desc="SM"/>Qui<gap desc="/SM"/> (ut inquit auctor) <gap desc="SM"/>non satis temporis ad haec excogitanda <lb/>sortitus, vitam permutavit, et ipsa reliquit inexplicata; cum illa inve&shy;<lb/>nisset, et alia quamplurima perquisisset, ac multum ade&ograve; Geometricas <lb/>facultates ampliasset.<gap desc="/SM"/> Si erg&ograve; licuit admirabili, ac prop&egrave; di&shy;<lb/>vino Auctori, circa aliorum inventa laborare; quis negabit <lb/>ignoscendum ingeniolo meo mutuata theoremata contem&shy;<lb/>planti? Sed esto quod conclusio antiqua sit; argumenta <lb/>cert&egrave;, quibus illa confirmabitur, ut plurimum nova erunt, <lb/>et inaudita: immo cum ad alteram partem libelli accede&shy;<lb/>mus, in qu&agrave; de solido acuto hyperbolico dicendum est, non <lb/>solum ipsum Theorema inexcogitatum, et ut ita dicam pa&shy;<lb/>radoxicum erit, sed etiam demonstrandi ratio inusitata, et <lb/>penitus nova. Ver&ugrave;m (inquis) reliqui scriptores, qui huius&shy;<lb/>modi quadraturam aggressi sunt, vel singulas, vel ad sum&shy;<lb/>mum binas prodiderunt; neque tamen mediocrem laudem <lb/>consequuti sunt. Fateor; sed nec ego libellum hunc ex <lb/>professo institui, composuique: immo quod et alijs, mihi <lb/>quoque accidit; singulas hasce quadraturas diversis tem&shy;<lb/>poribus inveni, quas in unum collectas nunc demum vo&shy;<lb/>lentibus simul exhibeo. Tu tamen exclamas; heu nimis <lb/>est: quotus enim quisque reperietur tam famelicus Geo&shy;<lb/>metra, qui legat pen&egrave; vicies repetitam propositionem, cum <lb/>numero lemmatum fer&egrave; duplo? Huic san&egrave; obiectioni libet <lb/>contradicere. Cum enim libellus in Propositiones, ut plu&shy;<lb/>rimum non coherentes digestus sit; sed ita dispositas ut <lb/>ubicunque libuerit initium facere possis, et finem, dicam <lb/>cum Martiale </s></p> <pb pagenum="94"/>aliorum inventa fuisse, et magna ex parte Cononis. </s><s>Maxi&shy;<lb/>mae enim Propositiones librorum <gap desc="SM"/>De Sphaera et Cylindro; De <lb/>conoidibus et sphaeroidibus, et De lineis spiralibus<gap desc="/SM"/> (qui libri inter <lb/>opera Archimedis principem locum tenent (Cononis sunt: <lb/><gap desc="SM"/>Qui<gap desc="/SM"/> (ut inquit auctor) <gap desc="SM"/>non satis temporis ad haec excogitanda <lb/>sortitus, vitam permutavit, et ipsa reliquit inexplicata; cum illa inve&shy;<lb/>nisset, et alia quamplurima perquisisset, ac multum ade&ograve; Geometricas <lb/>facultates ampliasset.<gap desc="/SM"/> Si erg&ograve; licuit admirabili, ac prop&egrave; di&shy;<lb/>vino Auctori, circa aliorum inventa laborare; quis negabit <lb/>ignoscendum ingeniolo meo mutuata theoremata contem&shy;<lb/>planti? </s><s>Sed esto quod conclusio antiqua sit; argumenta <lb/>cert&egrave;, quibus illa confirmabitur, ut plurimum nova erunt, <lb/>et inaudita: immo cum ad alteram partem libelli accede&shy;<lb/>mus, in qu&agrave; de solido acuto hyperbolico dicendum est, non <lb/>solum ipsum Theorema inexcogitatum, et ut ita dicam pa&shy;<lb/>radoxicum erit, sed etiam demonstrandi ratio inusitata, et <lb/>penitus nova. </s><s>Ver&ugrave;m (inquis) reliqui scriptores, qui huius&shy;<lb/>modi quadraturam aggressi sunt, vel singulas, vel ad sum&shy;<lb/>mum binas prodiderunt; neque tamen mediocrem laudem <lb/>consequuti sunt. </s><s>Fateor; sed nec ego libellum hunc ex <lb/>professo institui, composuique: immo quod et alijs, mihi <lb/>quoque accidit; singulas hasce quadraturas diversis tem&shy;<lb/>poribus inveni, quas in unum collectas nunc demum vo&shy;<lb/>lentibus simul exhibeo. </s><s>Tu tamen exclamas; heu nimis <lb/>est: quotus enim quisque reperietur tam famelicus Geo&shy;<lb/>metra, qui legat pen&egrave; vicies repetitam propositionem, cum <lb/>numero lemmatum fer&egrave; duplo? </s><s>Huic san&egrave; obiectioni libet <lb/>contradicere. </s><s>Cum enim libellus in Propositiones, ut plu&shy;<lb/>rimum non coherentes digestus sit; sed ita dispositas ut <lb/>ubicunque libuerit initium facere possis, et finem, dicam <lb/>cum Martiale </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>. . . tibi carta plicetur <lb/>Altera; divisum sic breve fiet opus.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>. . . tibi carta plicetur <lb/>Altera; divisum sic breve fiet opus.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si vero mavis probare consilium eorum qui unam, aut <lb/>alteram tantum quadraturam edidere; quis prohibet? Et <lb/>in hoc legere potes unam, aut alteram; si tamen hoc quo&shy;<lb/>que; nimis videbitur, nullam. Utilitatem exigis? concedo; <lb/>et in hanc partem libellum excusare non ausim. attamen  <s>Si vero mavis probare consilium eorum qui unam, aut <lb/>alteram tantum quadraturam edidere; quis prohibet? </s><s>Et <lb/>in hoc legere potes unam, aut alteram; si tamen hoc quo&shy;<lb/>que; nimis videbitur, nullam. </s><s>Utilitatem exigis? </s><s>concedo; <lb/>et in hanc partem libellum excusare non ausim. </s><s>attamen
 <pb pagenum="95"/>non deerit fortasse aliquis qui penitus inutilem non existi&shy;<lb/>met, cum Geometricus sit. Sola enim Geometria inter li&shy;<lb/>berales dixiplinas acrit&egrave;r exacuit ingenium, idoneumque <lb/>reddit ad civitates exornandas in pace, et in bello defen&shy;<lb/>dendas; coeteris enim paribus, ingenium quod exercitatum <lb/>sit in Geometrica palestra, peculiare quoddam, et virile <lb/>robur habere solet: praestabitque semper, et antecellet, <lb/>circ&agrave; studia Architecturae, rei bellicae, nauticaeque sive <lb/>mavis circ&agrave; Aritmeticam, artemque metiendi, unde totum <lb/>civile commercium dependet, regiturque. Quinetiam circ&agrave; <lb/>ministeria fluviorum, et aquarum stagnantium, unde non <lb/>nisi magna percipiuntur sive damna, sive beneficia; pro <lb/>ut bene, vel male intellecta fuerit huiusmodi rerum na&shy;<lb/>tura. Sed esto qu&ograve;d inutilis penitus habeatur libellus; sive <lb/>quia Reipubl. nihil interest parabolae quadraturae; sive <lb/>quia multis ab hinc saeculis excogitata fuerat, et demon&shy;<lb/>strata. Huic ver&ograve; obiectioni respondeat Reverendiss. D. Be&shy;<lb/>nedictus Castellius Magister meus. Ipse enim dicet, qu&ograve;d <lb/>si Principes terrae, solam illam vulgarem, et apparentem <lb/>utilitatem in Artibus magni facerent, exigerentque, da&shy;<lb/>mnandi penitus essent sculptores, Celatoresque egregij <lb/>eijcendi civitatibus Pictores, Musici, Citharaedi, Po&euml;tae, <lb/>atque id genus alij. Contr&agrave; ver&ograve; ditandi essent, atque opi&shy;<lb/>bus, officijsque omnibus demerendi pistores, quorum utili&shy;<lb/>tati nulla alia par est; caupones, sutores et quicunque <lb/>artem colunt vitae hominum summoper&egrave; utilem. Quinetiam <lb/>si utilitas sola attendatur, damnandus erit vini usus, et <lb/>detestanda cultura vinearum. At in summo praetio ha&shy;<lb/>benda aqua, cuius utilitates t&agrave;m facil&egrave; est numerare, qu&agrave;m <lb/>difficile sit ijs non indigere. </s></p> <pb pagenum="95"/>non deerit fortasse aliquis qui penitus inutilem non existi&shy;<lb/>met, cum Geometricus sit. </s><s>Sola enim Geometria inter li&shy;<lb/>berales dixiplinas acrit&egrave;r exacuit ingenium, idoneumque <lb/>reddit ad civitates exornandas in pace, et in bello defen&shy;<lb/>dendas; coeteris enim paribus, ingenium quod exercitatum <lb/>sit in Geometrica palestra, peculiare quoddam, et virile <lb/>robur habere solet: praestabitque semper, et antecellet, <lb/>circ&agrave; studia Architecturae, rei bellicae, nauticaeque sive <lb/>mavis circ&agrave; Aritmeticam, artemque metiendi, unde totum <lb/>civile commercium dependet, regiturque. </s><s>Quinetiam circ&agrave; <lb/>ministeria fluviorum, et aquarum stagnantium, unde non <lb/>nisi magna percipiuntur sive damna, sive beneficia; pro <lb/>ut bene, vel male intellecta fuerit huiusmodi rerum na&shy;<lb/>tura. </s><s>Sed esto qu&ograve;d inutilis penitus habeatur libellus; sive <lb/>quia Reipubl. </s><s>nihil interest parabolae quadraturae; sive <lb/>quia multis ab hinc saeculis excogitata fuerat, et demon&shy;<lb/>strata. </s><s>Huic ver&ograve; obiectioni respondeat Reverendiss. </s><s>D. Be&shy;<lb/>nedictus Castellius Magister meus. </s><s>Ipse enim dicet, qu&ograve;d <lb/>si Principes terrae, solam illam vulgarem, et apparentem <lb/>utilitatem in Artibus magni facerent, exigerentque, da&shy;<lb/>mnandi penitus essent sculptores, Celatoresque egregij <lb/>eijcendi civitatibus Pictores, Musici, Citharaedi, Po&euml;tae, <lb/>atque id genus alij. </s><s>Contr&agrave; ver&ograve; ditandi essent, atque opi&shy;<lb/>bus, officijsque omnibus demerendi pistores, quorum utili&shy;<lb/>tati nulla alia par est; caupones, sutores et quicunque <lb/>artem colunt vitae hominum summoper&egrave; utilem. Quinetiam <lb/>si utilitas sola attendatur, damnandus erit vini usus, et <lb/>detestanda cultura vinearum. </s><s>At in summo praetio ha&shy;<lb/>benda aqua, cuius utilitates t&agrave;m facil&egrave; est numerare, qu&agrave;m <lb/>difficile sit ijs non indigere. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Utcumque ea res se se habeat, veniamus ad obiectiones <lb/>quae circ&agrave; artis fundamenta versantur. Indignor equidem <lb/>Lucam Valerium, ver&egrave; nostri saeculi Archimedem, cum <lb/>optimam causam suscepisset, pessim&agrave; defensione usum <lb/>fuisse. Solent ab eruditis culpari figurarum Geometricarum <lb/>dimensiones, quae Mecanicis fundamentis innixae stabiliun&shy;<lb/>tur, tam qu&agrave;m duplex falsum supponant: alterum, <gap desc="SM"/>qu&ograve;d <lb/>superficies gravitatem non habentes, habere tamen concipiuntur:<gap desc="/SM"/> alte&shy;<lb/>r&ugrave;m ver&ograve;, <gap desc="SM"/>qu&ograve;d fila quae magnitudines ad libram suspendunt aequi- <s>Utcumque ea res se se habeat, veniamus ad obiectiones <lb/>quae circ&agrave; artis fundamenta versantur. </s><s>Indignor equidem <lb/>Lucam Valerium, ver&egrave; nostri saeculi Archimedem, cum <lb/>optimam causam suscepisset, pessim&agrave; defensione usum <lb/>fuisse. </s><s>Solent ab eruditis culpari figurarum Geometricarum <lb/>dimensiones, quae Mecanicis fundamentis innixae stabiliun&shy;<lb/>tur, tam qu&agrave;m duplex falsum supponant: alterum, <gap desc="SM"/>qu&ograve;d <lb/>superficies gravitatem non habentes, habere tamen concipiuntur:<gap desc="/SM"/> alte&shy;<lb/>r&ugrave;m ver&ograve;, <gap desc="SM"/>qu&ograve;d fila quae magnitudines ad libram suspendunt aequi-
 <pb pagenum="96"/>distantis supponuntur, cum tamen in centro terrae concurrere debeant.<gap desc="/SM"/><lb/>Ego ver&ograve; in ea sum sententia, vel nullam ex his supposi&shy;<lb/>tionibus esse falsam, vel reliqua omnia principia Geome&shy;<lb/>triae falsa existere eodem modo. Falsum enim est, qu&ograve;d <lb/>circulus habeat centrum, sphaera superficiem, conus soli&shy;<lb/>ditatem. Loquor de figuris abstractis quales Geometria <lb/>considerare solet; non autem de fisicis et concretis. Ne&shy;<lb/>cesse igitur erit fateri qu&ograve;d circuli centrum, superficies <lb/>spherae, soliditas coni, et reliqua huiusmodi non contro&shy;<lb/>versa, nullam aliam habeant existentiam, praeter illam <lb/>quam accipiunt per definitionem, et per intellectum. Eodem <lb/>prorsus modus gravitatis est in figuris Geometricis, quo&shy;<lb/>modo in ijsdem est centrum, perimeter, superficics, soli&shy;<lb/>ditas, etc. Laudarem igitur in Mecanicis contemplationibus <lb/>nova definitione figuras generare; hoc, aut alio non ab <lb/>simili modo. <lb/><gap desc="SM"/></s></p> <pb pagenum="96"/>distantis supponuntur, cum tamen in centro terrae concurrere debeant.<gap desc="/SM"/><lb/>Ego ver&ograve; in ea sum sententia, vel nullam ex his supposi&shy;<lb/>tionibus esse falsam, vel reliqua omnia principia Geome&shy;<lb/>triae falsa existere eodem modo. </s><s>Falsum enim est, qu&ograve;d <lb/>circulus habeat centrum, sphaera superficiem, conus soli&shy;<lb/>ditatem. </s><s>Loquor de figuris abstractis quales Geometria <lb/>considerare solet; non autem de fisicis et concretis. </s><s>Ne&shy;<lb/>cesse igitur erit fateri qu&ograve;d circuli centrum, superficies <lb/>spherae, soliditas coni, et reliqua huiusmodi non contro&shy;<lb/>versa, nullam aliam habeant existentiam, praeter illam <lb/>quam accipiunt per definitionem, et per intellectum. </s><s>Eodem <lb/>prorsus modus gravitatis est in figuris Geometricis, quo&shy;<lb/>modo in ijsdem est centrum, perimeter, superficics, soli&shy;<lb/>ditas, etc. </s><s>Laudarem igitur in Mecanicis contemplationibus <lb/>nova definitione figuras generare; hoc, aut alio non ab <lb/>simili modo. <lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Quadratum est quadrilaterum, quod, cum aequilaterum, et aequian&shy;<lb/>gulum sit, singula ipsius punta momentum habent procedendi versus <lb/>aliquam mundi plagam per lineas inter se parallelas.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Quadratum est quadrilaterum, quod, cum aequilaterum, et aequian&shy;<lb/>gulum sit, singula ipsius punta momentum habent procedendi versus <lb/>aliquam mundi plagam per lineas inter se parallelas.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Huiusmodi enim definitio omnem demeret occasionem <lb/>dubitandi, illis, qui Mecanica Archimedis opera, secundum <lb/>ipsius mentem non accipiunt. Sed hucusque dictum sit <lb/>pro obliteranda primae falsitatis nota, qu&ograve;d figurae Geo&shy;<lb/>metricae graves sint. </s></p> <s>Huiusmodi enim definitio omnem demeret occasionem <lb/>dubitandi, illis, qui Mecanica Archimedis opera, secundum <lb/>ipsius mentem non accipiunt. </s><s>Sed hucusque dictum sit <lb/>pro obliteranda primae falsitatis nota, qu&ograve;d figurae Geo&shy;<lb/>metricae graves sint. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Venio nunc ad secundum (ut aliqui existimant) falsum. <lb/>Principi&ograve;, vulgatissima est etiam apud gravissimos viros <lb/>obiectio illa, videlicet. <gap desc="SM"/>Archimedem supposuisse aliquod falsum, <lb/>dum fila magnitudinum ex libr&agrave; pendentium consideravit tanquam <lb/>inter se parallela, cum tamen re vera in ipso terrae centro concurrere <lb/>debeant.<gap desc="/SM"/> Ego ver&ograve;, (quod pace clarissimorum virorum di&shy;<lb/>ctum sit) crediderim fundamentum Mecanicum long&egrave; alia <lb/>ratione esse considerandum. Concedo si Fisicae magnitu&shy;<lb/>dines ad libram liber&egrave; suspendantur, qu&ograve;d fila materialia <lb/>suspensionum convergentia erunt; quandoquidem singula <lb/>ad centrum terrae respiciunt. Verum tamen si eadem libra, <lb/>licet corporea, consideretur non in superficie terrae, sed <lb/>in altissimis regionibus ultr&acirc; orbem solis; tum fila (dum&shy;<lb/>modo adhuc ad terrae centrum respiciant) mult&ograve; min&ugrave;s <lb/>convergentia inter se erunt; sed quasi aequidistantia. Con- <s>Venio nunc ad secundum (ut aliqui existimant) falsum. </s><s><lb/>Principi&ograve;, vulgatissima est etiam apud gravissimos viros <lb/>obiectio illa, videlicet. <gap desc="SM"/>Archimedem supposuisse aliquod falsum, <lb/>dum fila magnitudinum ex libr&agrave; pendentium consideravit tanquam <lb/>inter se parallela, cum tamen re vera in ipso terrae centro concurrere <lb/>debeant.<gap desc="/SM"/> Ego ver&ograve;, (quod pace clarissimorum virorum di&shy;<lb/>ctum sit) crediderim fundamentum Mecanicum long&egrave; alia <lb/>ratione esse considerandum. </s><s>Concedo si Fisicae magnitu&shy;<lb/>dines ad libram liber&egrave; suspendantur, qu&ograve;d fila materialia <lb/>suspensionum convergentia erunt; quandoquidem singula <lb/>ad centrum terrae respiciunt. </s><s>Verum tamen si eadem libra, <lb/>licet corporea, consideretur non in superficie terrae, sed <lb/>in altissimis regionibus ultr&acirc; orbem solis; tum fila (dum&shy;<lb/>modo adhuc ad terrae centrum respiciant) mult&ograve; min&ugrave;s <lb/>convergentia inter se erunt; sed quasi aequidistantia. </s><s>Con-
 <pb pagenum="97"/>cipiamus iam ipsam libram Mecanicam ultra stellatam li&shy;<lb/>bram firmamenti in infinitam distantiam esse provectam; <lb/>quis non intelligit fila suspensionum iam non ampli&ugrave;s con&shy;<lb/>vergentia, sed exacte parallela fore? Quando ego considero <lb/>libram, figuras Geometricas ponderantem, non concipio <lb/>illam esse inter cartas librorum, in quibus depicta conspi&shy;<lb/>citur; neque suppons punctum, ad quod magnitudines <lb/>ipsius tendunt, esse centrum terrae; sed libram fingo in <lb/>infinitum remotam esse ab eo puncto, ad quod ipsius gravia <lb/>contendunt. Si poste&agrave; ibi conclusero triangulum aliquod <lb/>triplum esse cuiusdam spatij; retrahatur imaginatione ipsa <lb/>libra ad nostras regiones; concedo qu&ograve;d retract&acirc; libr&acirc; de&shy;<lb/>struetur aequidistantia filorum suspensionis, sed non ide&ograve; <lb/>destruetur proportio iam demonstrata figuraram. Peculiare <lb/>quoddam beneficium habet Geometra, cum ipse abstra&shy;<lb/>ctionis ope, omnes operationes suas mediante intellectu <lb/>exequatur. Quis igitur mihi hoc negaverit, si libeat con&shy;<lb/>siderare figuras appensas ad libram, quae quidem libra <lb/>ultra mundi confinium in infinitam distantiam remota <lb/>supponatur? Vel quis proibebit considerare libram in su&shy;<lb/>perficie terrae constitutam, cuius tamen abstracta ma&shy;<lb/>gnitudines tendant, non ad medium terrae punctum, sed <lb/>ad centrum caniculae, sive stellae polaris? Triangula et <lb/>parabolae, imm&ograve; etiam spherae, cilindrique Geometrici, <lb/>cum nullam per se habeant motus differentiam, non magis <lb/>ad ipsius terrae, quam ad Saturni centrum contendunt. <lb/>Destruit erg&ograve; beneficium suum quisquis flguras illas, tam&shy;<lb/>quam ad unicum terrae centrum tendentes, contempla&shy;<lb/>tur. Cur denique non licebit mihi considerare puncta cu&shy;<lb/>iuscunque figurae eiusmodi virtute praedita, ut singula <lb/>versus eandem mundi plagam per lineas inter se parallelas <lb/>aequali momento contendant? His ita suppositis, quae vera <lb/>sunt, quemadmodum sunt verae passiones figurarum, quae <lb/>in definitionibus adhibentur, vera etiam erunt quaecunque <lb/>Theoremata per Mecanicas rationes ab ipsis astrahentibus <lb/>fuerint considerata, neque per falsas positiones demonstra&shy;<lb/>buntur. Tunc itaque falsum dici poterit fundamentum <lb/>Mecanicum, nempe fila librae parallela esse, quando ma&shy;<lb/>gnitudines ad libram appensae fisicae sint, realesque, et  <pb pagenum="97"/>cipiamus iam ipsam libram Mecanicam ultra stellatam li&shy;<lb/>bram firmamenti in infinitam distantiam esse provectam; <lb/>quis non intelligit fila suspensionum iam non ampli&ugrave;s con&shy;<lb/>vergentia, sed exacte parallela fore? </s><s>Quando ego considero <lb/>libram, figuras Geometricas ponderantem, non concipio <lb/>illam esse inter cartas librorum, in quibus depicta conspi&shy;<lb/>citur; neque suppons punctum, ad quod magnitudines <lb/>ipsius tendunt, esse centrum terrae; sed libram fingo in <lb/>infinitum remotam esse ab eo puncto, ad quod ipsius gravia <lb/>contendunt. </s><s>Si poste&agrave; ibi conclusero triangulum aliquod <lb/>triplum esse cuiusdam spatij; retrahatur imaginatione ipsa <lb/>libra ad nostras regiones; concedo qu&ograve;d retract&acirc; libr&acirc; de&shy;<lb/>struetur aequidistantia filorum suspensionis, sed non ide&ograve; <lb/>destruetur proportio iam demonstrata figuraram. </s><s>Peculiare <lb/>quoddam beneficium habet Geometra, cum ipse abstra&shy;<lb/>ctionis ope, omnes operationes suas mediante intellectu <lb/>exequatur. </s><s>Quis igitur mihi hoc negaverit, si libeat con&shy;<lb/>siderare figuras appensas ad libram, quae quidem libra <lb/>ultra mundi confinium in infinitam distantiam remota <lb/>supponatur? </s><s>Vel quis proibebit considerare libram in su&shy;<lb/>perficie terrae constitutam, cuius tamen abstracta ma&shy;<lb/>gnitudines tendant, non ad medium terrae punctum, sed <lb/>ad centrum caniculae, sive stellae polaris? </s><s>Triangula et <lb/>parabolae, imm&ograve; etiam spherae, cilindrique Geometrici, <lb/>cum nullam per se habeant motus differentiam, non magis <lb/>ad ipsius terrae, quam ad Saturni centrum contendunt. </s><s><lb/>Destruit erg&ograve; beneficium suum quisquis flguras illas, tam&shy;<lb/>quam ad unicum terrae centrum tendentes, contempla&shy;<lb/>tur. </s><s>Cur denique non licebit mihi considerare puncta cu&shy;<lb/>iuscunque figurae eiusmodi virtute praedita, ut singula <lb/>versus eandem mundi plagam per lineas inter se parallelas <lb/>aequali momento contendant? </s><s>His ita suppositis, quae vera <lb/>sunt, quemadmodum sunt verae passiones figurarum, quae <lb/>in definitionibus adhibentur, vera etiam erunt quaecunque <lb/>Theoremata per Mecanicas rationes ab ipsis astrahentibus <lb/>fuerint considerata, neque per falsas positiones demonstra&shy;<lb/>buntur. </s><s>Tunc itaque falsum dici poterit fundamentum <lb/>Mecanicum, nempe fila librae parallela esse, quando ma&shy;<lb/>gnitudines ad libram appensae fisicae sint, realesque, et
 <pb pagenum="98"/>ad terrae centrum conspirantes. Non autem falsum erit, <lb/>quando magnitudines (sive abstractae, sive concretae sint) <lb/>non ad centrum terrae, neque ad aliud punctum propin&shy;<lb/>quum librae respiciant; sed ad aliquod punctum infinit&egrave; <lb/>distans connitantur. </s></p> <pb pagenum="98"/>ad terrae centrum conspirantes. </s><s>Non autem falsum erit, <lb/>quando magnitudines (sive abstractae, sive concretae sint) <lb/>non ad centrum terrae, neque ad aliud punctum propin&shy;<lb/>quum librae respiciant; sed ad aliquod punctum infinit&egrave; <lb/>distans connitantur. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Coeterum, brevitatis, et facilitatis grati&agrave; &agrave; vocabulis <lb/>consuetis non discedemus; punctumque illud ad quod ma&shy;<lb/>gnitudines librae contendere supponuntur, Centrum terrae <lb/>nominabimus, Planum ver&ograve; illud, quod erectum est ad <lb/>lineam connectentem praedictum punctum cum centro li&shy;<lb/>brae, Horizontem de more appellabimus. </s></p> <s>Coeterum, brevitatis, et facilitatis grati&agrave; &agrave; vocabulis <lb/>consuetis non discedemus; punctumque illud ad quod ma&shy;<lb/>gnitudines librae contendere supponuntur, Centrum terrae <lb/>nominabimus, Planum ver&ograve; illud, quod erectum est ad <lb/>lineam connectentem praedictum punctum cum centro li&shy;<lb/>brae, Horizontem de more appellabimus. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 2186 
Line 2383 
 <s>Ponatur eam esse centri gravitatis naturam, ut magnitudo liber&egrave; <lb/>suspensa ex quolibet sui puncto nunquam quiescat nisi cum centrum <lb/>gravitatis ad infimum suae sphaerae punctum pervenerit.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Ponatur eam esse centri gravitatis naturam, ut magnitudo liber&egrave; <lb/>suspensa ex quolibet sui puncto nunquam quiescat nisi cum centrum <lb/>gravitatis ad infimum suae sphaerae punctum pervenerit.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Concipiamus figuram ABC, <lb/> <s>Concipiamus figuram ABC, <lb/>
 <arrow.to.target n="fig98"></arrow.to.target><lb/>suspensam ex sui puncto D, <lb/>mediante filo ED; liber&egrave;; hoc <lb/>est, ita ut in quamcumque <lb/>partem converti possit. Sit <lb/>centrum gravitatis F. pona&shy;<lb/>musque rectam EDG. perpen&shy;<lb/>dicularem esse ad horizontem. </s></p> <arrow.to.target n="fig98"></arrow.to.target><lb/>suspensam ex sui puncto D, <lb/>mediante filo ED; liber&egrave;; hoc <lb/>est, ita ut in quamcumque <lb/>partem converti possit. </s><s>Sit <lb/>centrum gravitatis F. pona&shy;<lb/>musque rectam EDG. perpen&shy;<lb/>dicularem esse ad horizontem. </s></p>
 <figure id="fig98"></figure> <figure id="fig98"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Certum est, donec cen&shy;<lb/>trum F fuerit extr&agrave; perpen&shy;<lb/>diculum EG, figuram ipsam <lb/>nnnquam mansuram esse. Quando ver&ograve; punctum F. fuerit <lb/>in perpendiculo suspensionis EG, tunc figura omnin&ograve; quie&shy;<lb/>scet. Centrum enim gravitatis ipsius nusqu&agrave;m poterit am&shy;<lb/>pli&ugrave;s inferius descendere: Quin imm&ograve; si figura moveretur, <lb/>centrum ipsum ascenderet, quod esse non potest. Si quis <lb/>enim centro E, intervallo EDF. tamquam un&agrave; recta linea, <lb/>sphaeram concipiat esse descriptam; ipsa erit sphaera, in  <s>Certum est, donec cen&shy;<lb/>trum F fuerit extr&agrave; perpen&shy;<lb/>diculum EG, figuram ipsam <lb/>nnnquam mansuram esse. </s><s>Quando ver&ograve; punctum F. fuerit <lb/>in perpendiculo suspensionis EG, tunc figura omnin&ograve; quie&shy;<lb/>scet. </s><s>Centrum enim gravitatis ipsius nusqu&agrave;m poterit am&shy;<lb/>pli&ugrave;s inferius descendere: Quin imm&ograve; si figura moveretur, <lb/>centrum ipsum ascenderet, quod esse non potest. </s><s>Si quis <lb/>enim centro E, intervallo EDF. tamquam un&agrave; recta linea, <lb/>sphaeram concipiat esse descriptam; ipsa erit sphaera, in
 <pb pagenum="99"/>cuius superficie feretur punctum F, quando EDF. extensa <lb/>fuerit, et ad rectitudinem redacta. Certumque est infimum <lb/>punctum huiusmodi sphaerae esse in perpendiculo EG. </s></p> <pb pagenum="99"/>cuius superficie feretur punctum F, quando EDF. extensa <lb/>fuerit, et ad rectitudinem redacta. </s><s>Certumque est infimum <lb/>punctum huiusmodi sphaerae esse in perpendiculo EG. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>II.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/>II.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 2198 
Line 2395 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>III.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/>III.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Aequiponderat sibi ipsi figura, quando (cum liber&egrave; suspensa sit) in <lb/>ipso suspensionis perpendiculo centrum gravitatis reperitur. Si enim <lb/>adhuc moveretur, centrum gravitatis ascenderet. Quod est impossibile.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Aequiponderat sibi ipsi figura, quando (cum liber&egrave; suspensa sit) in <lb/>ipso suspensionis perpendiculo centrum gravitatis reperitur. </s><s>Si enim <lb/>adhuc moveretur, centrum gravitatis ascenderet. </s><s>Quod est impossibile.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>IV.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/>IV.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Centrum gravitatis tunc reperitur in ipso suspensionis perpendiculo, <lb/>quando figura liber&egrave; suspensa sibi ipsi aequiponderat. Alias enim figura <lb/>quiesceret, et centrum gravitatis ipsius posset adhuc inferi&uacute;s descen&shy;<lb/>dere. Quod est absurdum.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Centrum gravitatis tunc reperitur in ipso suspensionis perpendiculo, <lb/>quando figura liber&egrave; suspensa sibi ipsi aequiponderat. </s><s>Alias enim figura <lb/>quiesceret, et centrum gravitatis ipsius posset adhuc inferi&uacute;s descen&shy;<lb/>dere. </s><s>Quod est absurdum.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>V.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/>V.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Centralit&eacute;r ad illum librae punctum appendi figura dicetur, in quod <lb/>cadit perpendiculum, ex centro gravitatis figurae productum.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Centralit&eacute;r ad illum librae punctum appendi figura dicetur, in quod <lb/>cadit perpendiculum, ex centro gravitatis figurae productum.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto enim libra AB, cuius ful&shy;<lb/> <s>Esto enim libra AB, cuius ful&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig99"></arrow.to.target><lb/>crum sit C, et ad ipsam appensa <lb/>sit figura CEB, ita ut totum la&shy;<lb/>tus CB cohereat, et sit veluti ad <lb/>ipsam libram conglutinatum. Esto <lb/>centrum gravitatis figurae pun&shy;<lb/>ctum D, et ex D agatur perpendiculum DF ad horizontem <lb/>erectum. </s></p> <arrow.to.target n="fig99"></arrow.to.target><lb/>crum sit C, et ad ipsam appensa <lb/>sit figura CEB, ita ut totum la&shy;<lb/>tus CB cohereat, et sit veluti ad <lb/>ipsam libram conglutinatum. </s><s>Esto <lb/>centrum gravitatis figurae pun&shy;<lb/>ctum D, et ex D agatur perpendiculum DF ad horizontem <lb/>erectum. </s></p>
 <figure id="fig99"></figure> <figure id="fig99"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Iam figura CEB dicetur, et considerabitur, tamquam <lb/>appensa centralit&ecirc;r ad punctum F. Constat enim ex prae&shy;<lb/>dictis, qu&ograve;d si figurae latus CB solvatur undique &agrave; brachio <lb/>librae, solumque remaneat filum connexionis DF, nihilo <lb/>tamen minus figura adhuc manebit ut prius manebat, ean&shy;<lb/>demque servabit versus libram positionem, quam antea <lb/>habebat. Vide Arch. Prop. 6. De Quadratura parabolae. </s></p> <s>Iam figura CEB dicetur, et considerabitur, tamquam <lb/>appensa centralit&ecirc;r ad punctum F. Constat enim ex prae&shy;<lb/>dictis, qu&ograve;d si figurae latus CB solvatur undique &agrave; brachio <lb/>librae, solumque remaneat filum connexionis DF, nihilo <lb/>tamen minus figura adhuc manebit ut prius manebat, ean&shy;<lb/>demque servabit versus libram positionem, quam antea <lb/>habebat. </s><s>Vide Arch. </s><s>Prop. 6. De Quadratura parabolae. </s></p>
 <pb pagenum="100"/> <pb pagenum="100"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>VI.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/>VI.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Aequalia gravia ex aequalibus distantijs aequiponderant, sive libra <lb/>ad horizontem parallela fuerit, sive inclinata. Et gravia eandem reci&shy;<lb/>proc&egrave; rationem habentia, quam distantiae, aequiponderant, sive libra <lb/>sit ad horizontem parallela, sive inclinata.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Aequalia gravia ex aequalibus distantijs aequiponderant, sive libra <lb/>ad horizontem parallela fuerit, sive inclinata. </s><s>Et gravia eandem reci&shy;<lb/>proc&egrave; rationem habentia, quam distantiae, aequiponderant, sive libra <lb/>sit ad horizontem parallela, sive inclinata.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Haec sine alia explicatione praemitti poterant; quan&shy;<lb/>doquidem in doctrina aequiponderantium nunquam suppo&shy;<lb/>nitur libra horizonti aequidistans: Attamen quia ostendi <lb/>possunt, non omittendam censeo demonstrationem; prae&shy;<lb/>sertim cum nonnulli ex libra materiali male fabricata, <lb/>errorem susceperint, et intellectum admiserint. </s></p> <s>Haec sine alia explicatione praemitti poterant; quan&shy;<lb/>doquidem in doctrina aequiponderantium nunquam suppo&shy;<lb/>nitur libra horizonti aequidistans: Attamen quia ostendi <lb/>possunt, non omittendam censeo demonstrationem; prae&shy;<lb/>sertim cum nonnulli ex libra materiali male fabricata, <lb/>errorem susceperint, et intellectum admiserint. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 2225 
Line 2422 
 <arrow.to.target n="fig100"></arrow.to.target><lb/>AC, suspensa ex puncto <lb/>B ad filum BD. Sintque <lb/>magnitudines BFC, et G. <lb/>centraliter appensae ex <lb/>punctis E, et A. Et po&shy;<lb/>natur esse, ut magnitudo <lb/>BFG, ad magnitudinem <lb/>G, ita reciproc&egrave; distantia <lb/>AB ad BE. Dico libram <lb/>AC, quamvis inclinata, <lb/>magnitudinesque ab ipsa pendentes, penit&ugrave;s conquiexere, <lb/>et aequiponderare. </s></p> <arrow.to.target n="fig100"></arrow.to.target><lb/>AC, suspensa ex puncto <lb/>B ad filum BD. Sintque <lb/>magnitudines BFC, et G. <lb/>centraliter appensae ex <lb/>punctis E, et A. Et po&shy;<lb/>natur esse, ut magnitudo <lb/>BFG, ad magnitudinem <lb/>G, ita reciproc&egrave; distantia <lb/>AB ad BE. Dico libram <lb/>AC, quamvis inclinata, <lb/>magnitudinesque ab ipsa pendentes, penit&ugrave;s conquiexere, <lb/>et aequiponderare. </s></p>
 <figure id="fig100"></figure> <figure id="fig100"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Producantur enim perpendicula GAH, LEI, per centra <lb/>gravitatis figurarum G, et L, transeuntia, ducaturque ho&shy;<lb/>rizontalis libra CH, quae item appensa sit ad filum MD. <lb/>Quoniam igitur est per suppositionem, ut magnitudo BFC, <lb/>ad magnitudinem G, ita reciproc&egrave; AB ad BE; sive (ob <lb/>parallelas) HM ad MI; aequiponderabunt maguitudines <lb/>BFC, et G, ad libram horizontalem HC appensae. Ergo <lb/>commune centrum gravitatis erit omnin&ograve; in perpendiculo <lb/>DF. Propterea magnitudines aequiponderabunt etiam dum <lb/>ad libram AC suspenduntur: ali&agrave;s, si moverentur, com&shy;<lb/>mune centrum gravitatis ipsarum, quod demonstratum est <lb/>esse in perpendiculo DF, ascenderet. Quod est impossibile. </s></p> <s>Producantur enim perpendicula GAH, LEI, per centra <lb/>gravitatis figurarum G, et L, transeuntia, ducaturque ho&shy;<lb/>rizontalis libra CH, quae item appensa sit ad filum MD. <lb/>Quoniam igitur est per suppositionem, ut magnitudo BFC, <lb/>ad magnitudinem G, ita reciproc&egrave; AB ad BE; sive (ob <lb/>parallelas) HM ad MI; aequiponderabunt maguitudines <lb/>BFC, et G, ad libram horizontalem HC appensae. </s><s>Ergo <lb/>commune centrum gravitatis erit omnin&ograve; in perpendiculo <lb/>DF. Propterea magnitudines aequiponderabunt etiam dum <lb/>ad libram AC suspenduntur: ali&agrave;s, si moverentur, com&shy;<lb/>mune centrum gravitatis ipsarum, quod demonstratum est <lb/>esse in perpendiculo DF, ascenderet. </s><s>Quod est impossibile. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Haec autem brevi&ugrave;s concludentur hoc modo. Conne&shy;<lb/>ctantur (in eadem figura) centra gravitatis duct&acirc; rect&acirc; GL. </s></p> <s>Haec autem brevi&ugrave;s concludentur hoc modo. </s><s>Conne&shy;<lb/>ctantur (in eadem figura) centra gravitatis duct&acirc; rect&acirc; GL. </s></p>
 <pb pagenum="101"/> <pb pagenum="101"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Quoniam magnitudo <lb/> <s>Quoniam magnitudo <lb/>
 <arrow.to.target n="fig101"></arrow.to.target><lb/>BFC ad magnitudinem <lb/>G, est ut AB ad BE, <lb/>sive (ob parallelas) ut <lb/>GN ad NL, erit N cen&shy;<lb/>trum commune gravitatis <lb/>magnitudinum appensa&shy;<lb/>rum. Si ergo libra AC <lb/>non quiesceret, centrum <lb/>gravitatis N, ascenderet. <lb/>Cum enim sit in perpendiculo DF, moveri non potest quin <lb/>ascendat. </s></p> <arrow.to.target n="fig101"></arrow.to.target><lb/>BFC ad magnitudinem <lb/>G, est ut AB ad BE, <lb/>sive (ob parallelas) ut <lb/>GN ad NL, erit N cen&shy;<lb/>trum commune gravitatis <lb/>magnitudinum appensa&shy;<lb/>rum. </s><s>Si ergo libra AC <lb/>non quiesceret, centrum <lb/>gravitatis N, ascenderet. </s><s><lb/>Cum enim sit in perpendiculo DF, moveri non potest quin <lb/>ascendat. </s></p>
 <figure id="fig101"></figure> <figure id="fig101"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Non me latet auctorum controversiam, circ&agrave; libram <lb/>inclinatam, an redeat, maneatv&egrave; supponere centra magni&shy;<lb/>tudinum in ipsa libra esse collocata. Nos tamen, quia in <lb/>hoc libello, semper considerabimus magnitudines infr&agrave; <lb/>ipsam libram appensas, maluimus rei nostrae servire, qu&agrave;m <lb/>aliorum controversiae demonstrationem accomodare. </s></p> <s>Non me latet auctorum controversiam, circ&agrave; libram <lb/>inclinatam, an redeat, maneatv&egrave; supponere centra magni&shy;<lb/>tudinum in ipsa libra esse collocata. </s><s>Nos tamen, quia in <lb/>hoc libello, semper considerabimus magnitudines infr&agrave; <lb/>ipsam libram appensas, maluimus rei nostrae servire, qu&agrave;m <lb/>aliorum controversiae demonstrationem accomodare. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Coeterum passiones parabolae quas in operis progressu <lb/>supponemus tamquam notas, vel ipsius Apollonij erunt, vel <lb/>Archimedis, vel saltem ex Apollonio ipso facili negotio <lb/>deducentur, cuiusmodi sunt hae, quae sequuntur. </s></p> <s>Coeterum passiones parabolae quas in operis progressu <lb/>supponemus tamquam notas, vel ipsius Apollonij erunt, vel <lb/>Archimedis, vel saltem ex Apollonio ipso facili negotio <lb/>deducentur, cuiusmodi sunt hae, quae sequuntur. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si Parabola rectam lineam tangentem habuerit, &agrave; qui&shy;<lb/>buslibet autem punctis ipsius tangentis rectae lineae usque <lb/>ad parabolam demittantur aequidistantes diametro, erunt <lb/>demissae inter se longitudine ut sunt portiones tangentis <lb/>potenti&agrave; inter se. Deducitur enim hoc ex 20. prim. Conic. <lb/>Nam rectae illae demissae portionibus diametri respon&shy;<lb/>dent; at partes ipsius tangentis, ordinatim applicatis ae&shy;<lb/>quales sunt. </s></p> <s>Si Parabola rectam lineam tangentem habuerit, &agrave; qui&shy;<lb/>buslibet autem punctis ipsius tangentis rectae lineae usque <lb/>ad parabolam demittantur aequidistantes diametro, erunt <lb/>demissae inter se longitudine ut sunt portiones tangentis <lb/>potenti&agrave; inter se. </s><s>Deducitur enim hoc ex 20. prim. Conic. </s><s><lb/>Nam rectae illae demissae portionibus diametri respon&shy;<lb/>dent; at partes ipsius tangentis, ordinatim applicatis ae&shy;<lb/>quales sunt. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Item, si intr&agrave; parabolam &agrave; punctis quibuslibet rectae <lb/>illius ordinatim ductae, quae basis parabolae dicitur, rectae <lb/>lineae erigantur diametro parallelae. Erunt erectae inter <lb/>se ut sunt rectangula facta &agrave; portionibus basis, quae ab <lb/>ipsis erectis abscinduntur. Hoc enim et a Cavalerio, et a <lb/>nobis in secundo libro de motu ostenditur. </s></p> <s>Item, si intr&agrave; parabolam &agrave; punctis quibuslibet rectae <lb/>illius ordinatim ductae, quae basis parabolae dicitur, rectae <lb/>lineae erigantur diametro parallelae. </s><s>Erunt erectae inter <lb/>se ut sunt rectangula facta &agrave; portionibus basis, quae ab <lb/>ipsis erectis abscinduntur. </s><s>Hoc enim et a Cavalerio, et a <lb/>nobis in secundo libro de motu ostenditur. </s></p>
 <pb pagenum="102"/> <pb pagenum="102"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>QUADRATURA PARABOLAE.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>QUADRATURA PARABOLAE.<emph.end type="center"/></s></p>
Line 2258 
Line 2455 
 <s><margin.target id="marg123"></margin.target>35 primi <lb/>Conic.</s></p> <s><margin.target id="marg123"></margin.target>35 primi <lb/>Conic.</s></p>
 <figure id="fig102"></figure> <figure id="fig102"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Cum. N. CD sit tangens, DI diameter, erunt aequales <lb/>inter se DB. BI. Et quia AC ordinatim applicata est ad </s></p> <s>Cum. </s><s>N. CD sit tangens, DI diameter, erunt aequales <lb/>inter se DB. BI. Et quia AC ordinatim applicata est ad </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg124"></arrow.to.target><lb/>diametrum BI, ipsa ver&ograve; BE tangit in puncto B, erunt pa&shy;<lb/>rallelae AC, BE. Et ideo erit ut DB ad BI, ita DE ad EC. <lb/> <arrow.to.target n="marg124"></arrow.to.target><lb/>diametrum BI, ipsa ver&ograve; BE tangit in puncto B, erunt pa&shy;<lb/>rallelae AC, BE. Et ideo erit ut DB ad BI, ita DE ad EC. <lb/>
Line 2275 
Line 2472 
 <s>Si parabola duas tangentes habuerit ex basis terminis; recta linea <lb/>quae ab occursu duarum tangentium ducitur diametro parallela, pro&shy;<lb/>positae parabolae liameter erit.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Si parabola duas tangentes habuerit ex basis terminis; recta linea <lb/>quae ab occursu duarum tangentium ducitur diametro parallela, pro&shy;<lb/>positae parabolae liameter erit.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <figure></figure> <figure></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto parabola ABC, cuius ex <lb/>punctis A et C, duae tangentes <lb/>sint AD, CD, concurrentes in D. <lb/>Ex puncto autem D recta duca&shy;<lb/>tur DE diametro parallela. Dico <lb/>ipsam DE propositae parabolae <lb/>diametrum esse. </s></p> <s>Esto parabola ABC, cuius ex <lb/>punctis A et C, duae tangentes <lb/>sint AD, CD, concurrentes in D. <lb/>Ex puncto autem D recta duca&shy;<lb/>tur DE diametro parallela. </s><s>Dico <lb/>ipsam DE propositae parabolae <lb/>diametrum esse. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg126"></arrow.to.target></s></p> <arrow.to.target n="marg126"></arrow.to.target></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg126"></margin.target>per 35 2. Co&shy;<lb/>nicorum.</s></p> <s><margin.target id="marg126"></margin.target>per 35 2. Co&shy;<lb/>nicorum.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sit enim, si possibile est. dia&shy;<lb/>meter FG. Erunt erg&ograve; ob tangentem AF aequales inter  <s>Sit enim, si possibile est. </s><s>dia&shy;<lb/>meter FG. Erunt erg&ograve; ob tangentem AF aequales inter
 <pb pagenum="103"/>se diametri portiones FB, BG. Iterum ob tangentem CI, <lb/>aequales erunt IB, BG. Et ide&ograve; aequales erunt inter se <lb/>ipsae FB, BI: totum et pars. quod fieri non potest. </s></p> <pb pagenum="103"/>se diametri portiones FB, BG. Iterum ob tangentem CI, <lb/>aequales erunt IB, BG. Et ide&ograve; aequales erunt inter se <lb/>ipsae FB, BI: totum et pars. </s><s>quod fieri non potest. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Non est erg&ograve; alia diameter praeter ipsam DE. Quod <lb/>erat ostendendum etc. </s></p> <s>Non est erg&ograve; alia diameter praeter ipsam DE. Quod <lb/>erat ostendendum etc. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 2336 
Line 2533 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Quoniam igitur applicata AB bifariam secatur &agrave; dia&shy;<lb/>metro FH in puncto Y; suntque AB, LM, parallelae, erit <lb/>etiam LM secta bifariam in H; et ide&ograve; duorum triangu&shy;<lb/>lorum LFM, NGO, centra gravitatis sunt in FH, GI; sunt&shy;<lb/>que FH, GI ad horizontem perpendiculares, ide&ograve; appensa <lb/>centralit&egrave;r erunt dicta triangula ad libram FG. ex punctis <lb/>F et G. Aequiponderabuntque ex distantijs aequalibus <lb/>BF, BG. Cum ipsa quoque triangula sint aequalia; nempe <lb/> <s>Quoniam igitur applicata AB bifariam secatur &agrave; dia&shy;<lb/>metro FH in puncto Y; suntque AB, LM, parallelae, erit <lb/>etiam LM secta bifariam in H; et ide&ograve; duorum triangu&shy;<lb/>lorum LFM, NGO, centra gravitatis sunt in FH, GI; sunt&shy;<lb/>que FH, GI ad horizontem perpendiculares, ide&ograve; appensa <lb/>centralit&egrave;r erunt dicta triangula ad libram FG. ex punctis <lb/>F et G. Aequiponderabuntque ex distantijs aequalibus <lb/>BF, BG. Cum ipsa quoque triangula sint aequalia; nempe <lb/>
 <arrow.to.target n="marg131"></arrow.to.target><lb/>sub octupla eiusdem trianguli F e G. Eadem prorsus ra&shy;<lb/>tione posit&agrave; libr&agrave; LM, duo triangula PLQ, RMS appensa <lb/>erunt ex punctis et M; aequiponderabuntque ex puncto H, <lb/>et ideo appensa erunt ex puncto F. (quandoquidem filum <lb/>suspensionis FH perpendiculare est ad horizontem). Duo <lb/>ver&ograve; triangula TNU, XOZ, praedictis aequalia (cum sint <lb/>singula suboctupla aequalium LFM, NGO.) ponderabunt <lb/> <arrow.to.target n="marg131"></arrow.to.target><lb/>sub octupla eiusdem trianguli F e G. Eadem prorsus ra&shy;<lb/>tione posit&agrave; libr&agrave; LM, duo triangula PLQ, RMS appensa <lb/>erunt ex punctis et M; aequiponderabuntque ex puncto H, <lb/>et ideo appensa erunt ex puncto F. (quandoquidem filum <lb/>suspensionis FH perpendiculare est ad horizontem). Duo <lb/>ver&ograve; triangula TNU, XOZ, praedictis aequalia (cum sint <lb/>singula suboctupla aequalium LFM, NGO.) ponderabunt <lb/>
 <arrow.to.target n="marg132"></arrow.to.target><lb/>simul ambo ex puncto G. Ergo quatuor simul praedicta <lb/>triangula aequiponderabunt ex puncto B, nempe medio <lb/>totius librae FG: Eodem modo concludemus reliqua trian&shy;<lb/>gula, quotcunque sint, ex puncto B aequiponderare. Uni&shy;<lb/>versa ergo figura &agrave; tangentibus circumsepta ex puncto B <lb/>aequiponderabit. Quod etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg132"></arrow.to.target><lb/>simul ambo ex puncto G. Ergo quatuor simul praedicta <lb/>triangula aequiponderabunt ex puncto B, nempe medio <lb/>totius librae FG: Eodem modo concludemus reliqua trian&shy;<lb/>gula, quotcunque sint, ex puncto B aequiponderare. </s><s>Uni&shy;<lb/>versa ergo figura &agrave; tangentibus circumsepta ex puncto B <lb/>aequiponderabit. </s><s>Quod etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg131"></margin.target>Lem. 3.</s></p> <s><margin.target id="marg131"></margin.target>Lem. 3.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 2351 
Line 2548 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium II.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium II.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Colligemus etiam centrum gravitatis omnium trilineo&shy;<lb/>rum mixtorum, quae sub linea parabolica ABC, et sub <lb/>omnibus tangentibus APQRSTUXZC, compraehenduntur, <lb/>semper in diametro parabolae existere. Patebit autem hoc <lb/> <s>Colligemus etiam centrum gravitatis omnium trilineo&shy;<lb/>rum mixtorum, quae sub linea parabolica ABC, et sub <lb/>omnibus tangentibus APQRSTUXZC, compraehenduntur, <lb/>semper in diametro parabolae existere. </s><s>Patebit autem hoc <lb/>
 <arrow.to.target n="marg133"></arrow.to.target><lb/>modo. Centrum trapetij AFGC, est in diametro; centrum <lb/>etiam parabolae est in diametro; erg&ograve; centrum reliquae <lb/> <arrow.to.target n="marg133"></arrow.to.target><lb/>modo. </s><s>Centrum trapetij AFGC, est in diametro; centrum <lb/>etiam parabolae est in diametro; erg&ograve; centrum reliquae <lb/>
 <arrow.to.target n="marg134"></arrow.to.target><lb/>figurae mixtae erit in diametro. Si ergo centrum huiu&shy;<lb/>smodi figurae est in diametro, centrum etiam figurae &agrave; <lb/> <arrow.to.target n="marg134"></arrow.to.target><lb/>figurae mixtae erit in diametro. </s><s>Si ergo centrum huiu&shy;<lb/>smodi figurae est in diametro, centrum etiam figurae &agrave; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg135"></arrow.to.target><lb/>tangentibus circumseptae demonstratum est esse in dia&shy;<lb/>metro; propterea centrum omnium simul trilineorum, quae <lb/>continentur sub tangentibus et linea parabolica, erit in <lb/>diametro per 8. prim. Aequipond. </s></p> <arrow.to.target n="marg135"></arrow.to.target><lb/>tangentibus circumseptae demonstratum est esse in dia&shy;<lb/>metro; propterea centrum omnium simul trilineorum, quae <lb/>continentur sub tangentibus et linea parabolica, erit in <lb/>diametro per 8. prim. Aequipond. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg133"></margin.target>15 primi ae&shy;<lb/>quiponder.</s></p> <s><margin.target id="marg133"></margin.target>15 primi ae&shy;<lb/>quiponder.</s></p>
Line 2367 
Line 2564 
 <s>Si parabola duas tangentes habuerit alteram per verticem, alteram <lb/>ver&ograve; ad basim, et ex altera parte basis habeat parallelam diametro; <lb/>figura snb tribus praedictis rectis lineis, et curv&agrave; parabolic&agrave; comprae&shy;<lb/>hensa, aequiponderabit ex puncto tangentis verticalis, in quo ea sic <lb/>dividitur, ut per ad reliquam tangentem terminata, dupla sit illius <lb/>quae ad parallelam diametro terminatur.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Si parabola duas tangentes habuerit alteram per verticem, alteram <lb/>ver&ograve; ad basim, et ex altera parte basis habeat parallelam diametro; <lb/>figura snb tribus praedictis rectis lineis, et curv&agrave; parabolic&agrave; comprae&shy;<lb/>hensa, aequiponderabit ex puncto tangentis verticalis, in quo ea sic <lb/>dividitur, ut per ad reliquam tangentem terminata, dupla sit illius <lb/>quae ad parallelam diametro terminatur.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <figure></figure> <figure></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto parabola A <lb/>BC, cuius tangens ad <lb/>basim sit CD; per <lb/>verticem ver&ograve; FBG; <lb/>et AG sit parallela <lb/>diametro. Secetur de&shy;<lb/>inde FG in E, ita ut <lb/>FE dupla sit reliquae <lb/>EG. Dico figuram <lb/>ABCFG (statut&agrave; dia&shy;<lb/>metro ad horiz. per&shy;<lb/>pendiculari) aequin&shy;<lb/>derare ex puncto C. <lb/>Concipiamus enim <lb/>diametr. parabolae esse horizonti perpendicularem (hoc  <s>Esto parabola A <lb/>BC, cuius tangens ad <lb/>basim sit CD; per <lb/>verticem ver&ograve; FBG; <lb/>et AG sit parallela <lb/>diametro. </s><s>Secetur de&shy;<lb/>inde FG in E, ita ut <lb/>FE dupla sit reliquae <lb/>EG. Dico figuram <lb/>ABCFG (statut&agrave; dia&shy;<lb/>metro ad horiz. </s><s>per&shy;<lb/>pendiculari) aequin&shy;<lb/>derare ex puncto C. <lb/>Concipiamus enim <lb/>diametr. </s><s>parabolae esse horizonti perpendicularem (hoc
 <pb pagenum="107"/>autem modo semper intelligendum est) quamcunque tan&shy;<lb/>dem inclinationem sortiatur libra GF. Et ducta tangente <lb/>AD (quae omnino transibit per E, ut infr&agrave; ostendemus) in&shy;<lb/>telligatur GF. libram esse, cuius fulcrum est E; ex qua <lb/>pendent ab una parte triangulum AGE; ab alter&agrave; ver&ograve;, <lb/>figura mixta ABCFE. Quae quidem figurae si inter se non <lb/>aequiponderant, ponamus alteram ipsarum praeponderare. <lb/>Esto igitur; et praeponderet ABCFE, tanto excessu quan&shy;<lb/>tum est spatium K. </s></p> <pb pagenum="107"/>autem modo semper intelligendum est) quamcunque tan&shy;<lb/>dem inclinationem sortiatur libra GF. Et ducta tangente <lb/>AD (quae omnino transibit per E, ut infr&agrave; ostendemus) in&shy;<lb/>telligatur GF. libram esse, cuius fulcrum est E; ex qua <lb/>pendent ab una parte triangulum AGE; ab alter&agrave; ver&ograve;, <lb/>figura mixta ABCFE. Quae quidem figurae si inter se non <lb/>aequiponderant, ponamus alteram ipsarum praeponderare. </s><s><lb/>Esto igitur; et praeponderet ABCFE, tanto excessu quan&shy;<lb/>tum est spatium K. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Inscribatur intr&agrave; ipsam alia figura &agrave; tangentibus <lb/>HILMNOPQFEH, terminata, ita ut reliquae portiunculae <lb/>sub dictis tangentibus et curva parabolica contentae, si&shy;<lb/>mul minores sint spatio K (quod fieri posse constat ex <lb/>Corollario secundo Lemmatis Tertij). Praeponderabit igitur <lb/>adhuc figura sub tangentibus compraehensa; quandoqui&shy;<lb/>dem pars ablata minor est excessu K, et in eodem pun&shy;<lb/>cto B ponderat simul cum tota magnitudine; tam enim <lb/>ablatae, qu&agrave;m totius, centrum gravitatis est in diametro, <lb/>ut ostendimus ad Corollarium Secundum Lemmatis Quarti. </s></p> <s>Inscribatur intr&agrave; ipsam alia figura &agrave; tangentibus <lb/>HILMNOPQFEH, terminata, ita ut reliquae portiunculae <lb/>sub dictis tangentibus et curva parabolica contentae, si&shy;<lb/>mul minores sint spatio K (quod fieri posse constat ex <lb/>Corollario secundo Lemmatis Tertij). Praeponderabit igitur <lb/>adhuc figura sub tangentibus compraehensa; quandoqui&shy;<lb/>dem pars ablata minor est excessu K, et in eodem pun&shy;<lb/>cto B ponderat simul cum tota magnitudine; tam enim <lb/>ablatae, qu&agrave;m totius, centrum gravitatis est in diametro, <lb/>ut ostendimus ad Corollarium Secundum Lemmatis Quarti. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Accipiatur i&agrave;m GR quarta pars totius GA; ducaturque <lb/>ER. Sumatur etiam CL dupla reliquae LG; et ex pun&shy;<lb/>cto L centralit&egrave;r suspensum erit quodlibet triangulum ha&shy;<lb/> <s>Accipiatur i&agrave;m GR quarta pars totius GA; ducaturque <lb/>ER. Sumatur etiam CL dupla reliquae LG; et ex pun&shy;<lb/>cto L centralit&egrave;r suspensum erit quodlibet triangulum ha&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg136"></arrow.to.target><lb/>bens verticem in E puncto, et basim in recta GA, quae <lb/>ad horizontem recta ponitur. </s></p> <arrow.to.target n="marg136"></arrow.to.target><lb/>bens verticem in E puncto, et basim in recta GA, quae <lb/>ad horizontem recta ponitur. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg136"></margin.target>Vide <lb/>Archim. De <lb/>Quadratura <lb/>Parab. Pro&shy;<lb/>pos. 6. 8. 10 <lb/>et 12.</s></p> <s><margin.target id="marg136"></margin.target>Vide <lb/>Archim. </s><s>De <lb/>Quadratura <lb/>Parab. </s><s>Pro&shy;<lb/>pos. 6. 8. 10 <lb/>et 12.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Iam sic: duo triangula ZEX, UFT, ad triangulum EDF <lb/>sunt ut duo ad 8, et ad triangul. EBD ut 2. ad 4. et ad <lb/>aequale AGE. ut 2. ad 4. erg&ograve; ad triangulum ARE. erunt <lb/> <s>Iam sic: duo triangula ZEX, UFT, ad triangulum EDF <lb/>sunt ut duo ad 8, et ad triangul. </s><s>EBD ut 2. ad 4. et ad <lb/>aequale AGE. ut 2. ad 4. erg&ograve; ad triangulum ARE. erunt <lb/>
 <arrow.to.target n="marg137"></arrow.to.target><lb/>ut 2 ad 3, nempe ut LE ad EG, hoc est ut LE ad EB <lb/>reciproc&egrave;. Quare in libra LB duo praedicta triangula ZEX, <lb/> <arrow.to.target n="marg137"></arrow.to.target><lb/>ut 2 ad 3, nempe ut LE ad EG, hoc est ut LE ad EB <lb/>reciproc&egrave;. </s><s>Quare in libra LB duo praedicta triangula ZEX, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg138"></arrow.to.target><lb/>UFT aequiponderant triangulo ARE ex puncto E. </s></p> <arrow.to.target n="marg138"></arrow.to.target><lb/>UFT aequiponderant triangulo ARE ex puncto E. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg137"></margin.target>per Corol. <lb/>prim.</s></p> <s><margin.target id="marg137"></margin.target>per Corol. <lb/>prim.</s></p>
Line 2387 
Line 2584 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sumatur iterum GS quarta pars totius GR, et iunga&shy;<lb/>tur ES. Cum ergo GRE sit quarta pars ipsius GAE, vel <lb/>ipsius EDB, erit GRE octava pars totius EDF. Quapro&shy;<lb/>pter aequale erit GRE, alterutro ipsorum ZEX, UFT. Sed <lb/>quoniam HZI est octava pars ipsius ZEX, erunt quatuor <lb/>simul triangula HZI, LXM, NUO, <expan abbr="PTq.">PTque</expan> (quoniam aequalia <lb/>sunt inter se) ad triangulum ZEX ut 4. ad 8; sive ut 2. <lb/> <s>Sumatur iterum GS quarta pars totius GR, et iunga&shy;<lb/>tur ES. Cum ergo GRE sit quarta pars ipsius GAE, vel <lb/>ipsius EDB, erit GRE octava pars totius EDF. Quapro&shy;<lb/>pter aequale erit GRE, alterutro ipsorum ZEX, UFT. Sed <lb/>quoniam HZI est octava pars ipsius ZEX, erunt quatuor <lb/>simul triangula HZI, LXM, NUO, <expan abbr="PTq.">PTque</expan> (quoniam aequalia <lb/>sunt inter se) ad triangulum ZEX ut 4. ad 8; sive ut 2. <lb/>
 <arrow.to.target n="marg139"></arrow.to.target><lb/>ad 4: et propterea etiam ad triangulum GRE, erunt ut <lb/>2. ad 4; ad ipsum ver&ograve; SRE erunt ut 2. ad 3, nempe LE  <arrow.to.target n="marg139"></arrow.to.target><lb/>ad 4: et propterea etiam ad triangulum GRE, erunt ut <lb/>2. ad 4; ad ipsum ver&ograve; SRE erunt ut 2. ad 3, nempe LE
 <pb pagenum="108"/>ad EB. Aequiponderant igitur ex puncto E hinc triangu&shy;<lb/>lum SRE, et inde quatuor praedicta triangula HZI, LXM, <lb/>NUO, <expan abbr="PTq.">PTque</expan> Eodem prorsus modo, si sub quatuor his <lb/>triang. alia fuerint in residuis portiunculis triang. ex or&shy;<lb/>dine descripta, ostendentur aequiponderare ex eodem pun&shy;<lb/>cto E, cum quodam triang. cuius vertex sit E, basis vero <lb/>contineat 3. quar. ipsius GS etc. Sed in nostro casu, cum <lb/>demonstratum sit prima duo triangula ZEX, UFT, aequi&shy;<lb/>ponderare triangulo ARE. Reliqua item quatuor triangula, <lb/>quorum unum est HZI. aequiponderare triangulo SRE; <lb/>Aequiponderabit tota simul figura ex praedictis triangulis <lb/>composita, triangulo AES, ex puncto E. Sed demonstra&shy;<lb/>tum fuit, eandem figuram praeponderare triangulo AEG; <lb/>necesse igitur est ut triangulum AEG minus sit trian&shy;<lb/>gulo AES; totum sua parte; Quod est impossibile. </s></p> <pb pagenum="108"/>ad EB. Aequiponderant igitur ex puncto E hinc triangu&shy;<lb/>lum SRE, et inde quatuor praedicta triangula HZI, LXM, <lb/>NUO, <expan abbr="PTq.">PTque</expan> Eodem prorsus modo, si sub quatuor his <lb/>triang. </s><s>alia fuerint in residuis portiunculis triang. </s><s>ex or&shy;<lb/>dine descripta, ostendentur aequiponderare ex eodem pun&shy;<lb/>cto E, cum quodam triang. </s><s>cuius vertex sit E, basis vero <lb/>contineat 3. quar. </s><s>ipsius GS etc. </s><s>Sed in nostro casu, cum <lb/>demonstratum sit prima duo triangula ZEX, UFT, aequi&shy;<lb/>ponderare triangulo ARE. Reliqua item quatuor triangula, <lb/>quorum unum est HZI. aequiponderare triangulo SRE; <lb/>Aequiponderabit tota simul figura ex praedictis triangulis <lb/>composita, triangulo AES, ex puncto E. Sed demonstra&shy;<lb/>tum fuit, eandem figuram praeponderare triangulo AEG; <lb/>necesse igitur est ut triangulum AEG minus sit trian&shy;<lb/>gulo AES; totum sua parte; Quod est impossibile. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg139"></margin.target>Ex <lb/>lemmate 3.</s></p> <s><margin.target id="marg139"></margin.target>Ex <lb/>lemmate 3.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si vero ponamus praeponderare triangulum AEG figu&shy;<lb/>rae ABCFE. Esto; et sit excessus, quo praeponderat, spa&shy;<lb/>tium K. Accipiatnr GRE quarta pars trianguli AGE: et <lb/>iterum accipiatur GSE, quarta pars trianguli GRE; et hoc <lb/> <s>Si vero ponamus praeponderare triangulum AEG figu&shy;<lb/>rae ABCFE. Esto; et sit excessus, quo praeponderat, spa&shy;<lb/>tium K. Accipiatnr GRE quarta pars trianguli AGE: et <lb/>iterum accipiatur GSE, quarta pars trianguli GRE; et hoc <lb/>
 <arrow.to.target n="marg140"></arrow.to.target><lb/>semper fiat, donec veniatur ad aliquod triangulum GSE, <lb/>quod minus sit spatio K. Tunc enim triangulum ASE <lb/>adhuc praeponderabit figurae ABCFE. Sed eodem modo, <lb/>ut super demonstrabimus triangulum ipsum ASE aequi&shy;<lb/>ponderare alicui figurae rectilineae inscriptae intra figu&shy;<lb/>ram mixtam ABCFE. Necesse ergo iterum erit ut inscripta <lb/>figura rectilinea maior sit qu&agrave;m figura mixta ABCFE, cui <lb/>ipsa inscribitur; pars suo toto. Quod est absurdum etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg140"></arrow.to.target><lb/>semper fiat, donec veniatur ad aliquod triangulum GSE, <lb/>quod minus sit spatio K. Tunc enim triangulum ASE <lb/>adhuc praeponderabit figurae ABCFE. Sed eodem modo, <lb/>ut super demonstrabimus triangulum ipsum ASE aequi&shy;<lb/>ponderare alicui figurae rectilineae inscriptae intra figu&shy;<lb/>ram mixtam ABCFE. Necesse ergo iterum erit ut inscripta <lb/>figura rectilinea maior sit qu&agrave;m figura mixta ABCFE, cui <lb/>ipsa inscribitur; pars suo toto. </s><s>Quod est absurdum etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg140"></margin.target>possibile est <lb/>per 1, De&shy;<lb/>cimi.</s></p> <s><margin.target id="marg140"></margin.target>possibile est <lb/>per 1, De&shy;<lb/>cimi.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Aequiponderat ergo ex puncto E universa figura AB <lb/>CFG, quae sub curva parabolica, duabusqne tangentibus, <lb/>et linea ipsi diametro parallela continetur. Quod etc. </s></p> <s>Aequiponderat ergo ex puncto E universa figura AB <lb/>CFG, quae sub curva parabolica, duabusqne tangentibus, <lb/>et linea ipsi diametro parallela continetur. </s><s>Quod etc. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Quod assumptum est ita ostendemus: Nempe tangentem <lb/>AD transire per punctum E: hoc est, ita secare rectam <lb/>FG, ut pars FE, dupla sit reliquae EG. Secet enim AD <lb/>tangens rectam FG utcunque in E. Iam; cum parallelae <lb/>sint AG, BD, et aequales AE, ED; erunt aequales etiam <lb/>GE, EB, Sed aequales sunt FB, BE, ergo FE dupla est <lb/>ipsius EG. Ideo AD transit per illud E punctum, quod <lb/>ab initio dixeramus. </s></p> <s>Quod assumptum est ita ostendemus: Nempe tangentem <lb/>AD transire per punctum E: hoc est, ita secare rectam <lb/>FG, ut pars FE, dupla sit reliquae EG. Secet enim AD <lb/>tangens rectam FG utcunque in E. Iam; cum parallelae <lb/>sint AG, BD, et aequales AE, ED; erunt aequales etiam <lb/>GE, EB, Sed aequales sunt FB, BE, ergo FE dupla est <lb/>ipsius EG. Ideo AD transit per illud E punctum, quod <lb/>ab initio dixeramus. </s></p>
 <pb pagenum="109"/> <pb pagenum="109"/>
Line 2406 
Line 2603 
 <s>Quaelibet parabola sesquitertia est trianguli eandem ipsi basim, et <lb/>eandem altitudinem habentis. </s></p> <s>Quaelibet parabola sesquitertia est trianguli eandem ipsi basim, et <lb/>eandem altitudinem habentis. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto parabola ABC, cuius dia&shy;<lb/> <s>Esto parabola ABC, cuius dia&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig104"></arrow.to.target><lb/>meter BD, iungaturque AB, BC, Dico <lb/>parabolam sesquitertiam esse trian&shy;<lb/>guli ABC, eandem cum ipsa basim, <lb/>et eandem altitudinem habentis, Du&shy;<lb/>cantur tangentes AE, CF, ad ba&shy;<lb/>sim: FH ver&ograve; per verticem B; et AH sit ipsi diametro parallela. <lb/>concipiamusque parabolae diametrum erectam esse ad horizontem. <lb/>Iam secta HE in I, ita ut EI dupla sit ipsius IH, erit triangulum <lb/>HAE centralit&egrave;r appensum ad punctum I (habet enim centrum gra&shy;<lb/>vitatis in recta quae ex I ducitur parallela ad HA, et propterea ad <lb/>horizontem perpendiculari). Erit insuper figura mixta ABCFE centra&shy;<lb/> <arrow.to.target n="fig104"></arrow.to.target><lb/>meter BD, iungaturque AB, BC, Dico <lb/>parabolam sesquitertiam esse trian&shy;<lb/>guli ABC, eandem cum ipsa basim, <lb/>et eandem altitudinem habentis, Du&shy;<lb/>cantur tangentes AE, CF, ad ba&shy;<lb/>sim: FH ver&ograve; per verticem B; et AH sit ipsi diametro parallela. </s><s><lb/>concipiamusque parabolae diametrum erectam esse ad horizontem. </s><s><lb/>Iam secta HE in I, ita ut EI dupla sit ipsius IH, erit triangulum <lb/>HAE centralit&egrave;r appensum ad punctum I (habet enim centrum gra&shy;<lb/>vitatis in recta quae ex I ducitur parallela ad HA, et propterea ad <lb/>horizontem perpendiculari). Erit insuper figura mixta ABCFE centra&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg141"></arrow.to.target><lb/>liter appensa ad punctum B. (quandoquidem habet centrum gravitatis <lb/>in diametro BD ad horizontem perpendiculari). Sed universa magni&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg141"></arrow.to.target><lb/>liter appensa ad punctum B. (quandoquidem habet centrum gravitatis <lb/>in diametro BD ad horizontem perpendiculari). Sed universa magni&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg142"></arrow.to.target><lb/>tudo, composita ex dicto triangulo HAE, dictaque figura mixta, aequi&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg142"></arrow.to.target><lb/>tudo, composita ex dicto triangulo HAE, dictaque figura mixta, aequi&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg143"></arrow.to.target><lb/>ponderat ex puncto E; erit ergo triangulum HAE ad figuram mixtam <lb/>ABCFE, ut reciproc&egrave; BE ad EI, nempe ut 3. ad 2. Propterca trapezium <lb/>AEFC sextuplum dicti trianguli, erit ad figuram mixtam ABCFE, ut <lb/> <arrow.to.target n="marg143"></arrow.to.target><lb/>ponderat ex puncto E; erit ergo triangulum HAE ad figuram mixtam <lb/>ABCFE, ut reciproc&egrave; BE ad EI, nempe ut 3. ad 2. Propterca trapezium <lb/>AEFC sextuplum dicti trianguli, erit ad figuram mixtam ABCFE, ut <lb/>
 <arrow.to.target n="marg144"></arrow.to.target><lb/>18. ad 2. et per conversionem rationis, ad parabolam erit ut 18, ad 16. <lb/>Qualium ergo partium parabula est 16, earum trapezium AEFC est 18. <lb/>et triangulum ABC 12. Quare parabola ad triangulum ABC erit ut 16, <lb/> <arrow.to.target n="marg144"></arrow.to.target><lb/>18. ad 2. et per conversionem rationis, ad parabolam erit ut 18, ad 16. <lb/>Qualium ergo partium parabula est 16, earum trapezium AEFC est 18. <lb/>et triangulum ABC 12. Quare parabola ad triangulum ABC erit ut 16, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg145"></arrow.to.target><lb/>ad 12 nempe sesquitertia. Quod erat ostendendum.<gap desc="/SM"/></s></p> <arrow.to.target n="marg145"></arrow.to.target><lb/>ad 12 nempe sesquitertia. </s><s>Quod erat ostendendum.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg141"></margin.target>Vide <lb/>Coroll, 1.</s></p> <s><margin.target id="marg141"></margin.target>Vide <lb/>Coroll, 1.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg142"></margin.target>Lemmat. 4.</s></p> <s><margin.target id="marg142"></margin.target>Lemmat. 4.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg143"></margin.target>Lemm. <lb/>praeced.</s></p> <s><margin.target id="marg143"></margin.target>Lemm. </s><s><lb/>praeced.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg144"></margin.target>ostendetur <lb/>inf.</s></p> <s><margin.target id="marg144"></margin.target>ostendetur <lb/>inf.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg145"></margin.target>ostenditur <lb/>inf.</s></p> <s><margin.target id="marg145"></margin.target>ostenditur <lb/>inf.</s></p>
 <figure id="fig104"></figure> <figure id="fig104"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Quod trapezium AEFC sextuplum sit trianguli HAE, <lb/>patet. Nam parallelogrammum HD, duplum est trianguli <lb/>HAB et propterea quadruplum trianguli HAE. erg&ograve; tra&shy;<lb/>pezium AEBD triplum erit trianguli HAE. totum ver&ograve; <lb/>trapezium AEFC. sextuplum dicti trianguli HAE. Quod etc. </s></p> <s>Quod trapezium AEFC sextuplum sit trianguli HAE, <lb/>patet. </s><s>Nam parallelogrammum HD, duplum est trianguli <lb/>HAB et propterea quadruplum trianguli HAE. erg&ograve; tra&shy;<lb/>pezium AEBD triplum erit trianguli HAE. totum ver&ograve; <lb/>trapezium AEFC. sextuplum dicti trianguli HAE. Quod etc. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Cum autem trapezium AEFC sextuplum sit trianguli <lb/>HAE, erit sextuplum etiam trianguli EAB; et ideo tri&shy;<lb/>plum duorum EAB, BCF, Nempe ut 18. nd 6. Per con&shy;<lb/>versionem ver&ograve; rationis, erit ad triangulum ABC ut 18. <lb/>ad 12. Quod etc. </s></p> <s>Cum autem trapezium AEFC sextuplum sit trianguli <lb/>HAE, erit sextuplum etiam trianguli EAB; et ideo tri&shy;<lb/>plum duorum EAB, BCF, Nempe ut 18. nd 6. Per con&shy;<lb/>versionem ver&ograve; rationis, erit ad triangulum ABC ut 18. <lb/>ad 12. Quod etc. </s></p>
 <pb pagenum="110"/> <pb pagenum="110"/>
Line 2433 
Line 2630 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si duae parabolae utraqne duas tangentes ad basim habuerit; erunt <lb/>inter se trilinea mixta sub tangentibus, et curvis parabolicis contenta, <lb/>ut sunt ipsa triangula sub tangentibus compraehensa.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Si duae parabolae utraqne duas tangentes ad basim habuerit; erunt <lb/>inter se trilinea mixta sub tangentibus, et curvis parabolicis contenta, <lb/>ut sunt ipsa triangula sub tangentibus compraehensa.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sint duae parabolae ABC, DEF. quarum utraqne duas <lb/>tangentes ad basim habeat AG, GC prioris, et DH, FH, <lb/>posterioris parabolae. Dico trilineum mixtum ABCG, ad <lb/> <s>Sint duae parabolae ABC, DEF. quarum utraqne duas <lb/>tangentes ad basim habeat AG, GC prioris, et DH, FH, <lb/>posterioris parabolae. </s><s>Dico trilineum mixtum ABCG, ad <lb/>
 <arrow.to.target n="fig105"></arrow.to.target><lb/>trilineum mixtum DEFH, esse ut triangulum AGC, ad <lb/>triangulum DHF. </s></p> <arrow.to.target n="fig105"></arrow.to.target><lb/>trilineum mixtum DEFH, esse ut triangulum AGC, ad <lb/>triangulum DHF. </s></p>
 <figure id="fig105"></figure> <figure id="fig105"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 2441 
Line 2638 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ducatur per verticem B tangens IL; demissisque ex <lb/> <s>Ducatur per verticem B tangens IL; demissisque ex <lb/>
 <arrow.to.target n="marg146"></arrow.to.target><lb/>punctis I, et L lineis diametro parallelis (quae diametri <lb/>semiparabolarum erunt) ducantur tangentes OM, NP: et <lb/>ex punctis O; M; N, P, demittantur aliae diametri ut <lb/>supra; ducanturque aliae tangentes: et hoc semper fiat, <lb/>quousque reliquae simul omnes portiunculae, quae sub <lb/>tangentibus, et curva parabolica continentur; minores sint <lb/> <arrow.to.target n="marg146"></arrow.to.target><lb/>punctis I, et L lineis diametro parallelis (quae diametri <lb/>semiparabolarum erunt) ducantur tangentes OM, NP: et <lb/>ex punctis O; M; N, P, demittantur aliae diametri ut <lb/>supra; ducanturque aliae tangentes: et hoc semper fiat, <lb/>quousque reliquae simul omnes portiunculae, quae sub <lb/>tangentibus, et curva parabolica continentur; minores sint <lb/>
 <arrow.to.target n="marg147"></arrow.to.target><lb/>spatio K. Tunc. N. universa figura tangentibus circum&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg147"></arrow.to.target><lb/>spatio K. Tunc. </s><s>N. universa figura tangentibus circum&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg148"></arrow.to.target><lb/>septa, et in trilineo mixto ABCG inscripta, habebit adhuc <lb/>ad trilineum DEFH, rationem maiorem, quam triang. AGC, <lb/>ad triang. DHF. </s></p> <arrow.to.target n="marg148"></arrow.to.target><lb/>septa, et in trilineo mixto ABCG inscripta, habebit adhuc <lb/>ad trilineum DEFH, rationem maiorem, quam triang. </s><s>AGC, <lb/>ad triang. </s><s>DHF. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg146"></margin.target>Lem. 2.</s></p> <s><margin.target id="marg146"></margin.target>Lem. 2.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 2454 
Line 2651 
 <pb pagenum="111"/>figurae totidem laterum; ductis nimir&ugrave;m tangentibus to&shy;<lb/>ties, quoties ductae fuerint in priori trilineo. </s></p> <pb pagenum="111"/>figurae totidem laterum; ductis nimir&ugrave;m tangentibus to&shy;<lb/>ties, quoties ductae fuerint in priori trilineo. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Quoniam ver&ograve; est, ut triangulum IGL ad triangulum <lb/>QRH, ita duo simul triangula OIM, NLP, ad duo simul <lb/>UQS, TRZ. (sunt enim partes cum pariter multiplicibus in <lb/> <s>Quoniam ver&ograve; est, ut triangulum IGL ad triangulum <lb/>QRH, ita duo simul triangula OIM, NLP, ad duo simul <lb/>UQS, TRZ. (sunt enim partes cum pariter multiplicibus in <lb/>
 <arrow.to.target n="marg149"></arrow.to.target><lb/>eadem ratione). Et ut duo simul triangula OIM, NLP, ad <lb/>duo UQS, TRZ, ita quatuor triangula quae sunt infra <lb/>puncta O, M, N, P, ad quatuor illa quae sunt sob pun&shy;<lb/>ctis U, S, T, Z; ob eandem causam etc. Erunt etiam omnia <lb/> <arrow.to.target n="marg149"></arrow.to.target><lb/>eadem ratione). Et ut duo simul triangula OIM, NLP, ad <lb/>duo UQS, TRZ, ita quatuor triangula quae sunt infra <lb/>puncta O, M, N, P, ad quatuor illa quae sunt sob pun&shy;<lb/>ctis U, S, T, Z; ob eandem causam etc. </s><s>Erunt etiam omnia <lb/>
 <arrow.to.target n="marg150"></arrow.to.target><lb/>antecedentia simul (nempe figura inscripta in priori trilineo <lb/>mixto), ad omnia consequentia simul (nempe ad figuram <lb/>inscriptam in posteriori trilineo mixto) ut unum ad unum; <lb/>nempe ut IGL, ad QHR. Sive sumptis eorum quadruplis, <lb/>ut AGC ad DHF. Sedeadem inscripta figura habebat ad <lb/>trilineum DEFH maiorem rationem quam sit trianguli <lb/>AGC ad DHF. Minus ergo erit trilineum mixtum DEFH, <lb/> <arrow.to.target n="marg150"></arrow.to.target><lb/>antecedentia simul (nempe figura inscripta in priori trilineo <lb/>mixto), ad omnia consequentia simul (nempe ad figuram <lb/>inscriptam in posteriori trilineo mixto) ut unum ad unum; <lb/>nempe ut IGL, ad QHR. Sive sumptis eorum quadruplis, <lb/>ut AGC ad DHF. Sedeadem inscripta figura habebat ad <lb/>trilineum DEFH maiorem rationem quam sit trianguli <lb/>AGC ad DHF. Minus ergo erit trilineum mixtum DEFH, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg151"></arrow.to.target><lb/>quam figura sibi in scripta; totum sua parte. Quod est <lb/>impossibile. Trilinea ergo sub tangentibus, et curv&agrave; para&shy;<lb/>bolica compraehensa, sunt inter se ut triangula sub ijsdem <lb/>tangentibus et basibus contenta. </s></p> <arrow.to.target n="marg151"></arrow.to.target><lb/>quam figura sibi in scripta; totum sua parte. </s><s>Quod est <lb/>impossibile. </s><s>Trilinea ergo sub tangentibus, et curv&agrave; para&shy;<lb/>bolica compraehensa, sunt inter se ut triangula sub ijsdem <lb/>tangentibus et basibus contenta. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg149"></margin.target>25 quinti.</s></p> <s><margin.target id="marg149"></margin.target>25 quinti.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 2479 
Line 2676 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Erit ergo per Lemma praecedens, trilineum ABCE, ad trilineum <lb/>AIBF, ut est triangulum AEC, ad ABF. sive ad FBE. Idem ver&ograve; trili&shy;<lb/>neum ABCE ad aliud trilineum BHCG, erit ut idem triangulum AEC,  <s>Erit ergo per Lemma praecedens, trilineum ABCE, ad trilineum <lb/>AIBF, ut est triangulum AEC, ad ABF. sive ad FBE. Idem ver&ograve; trili&shy;<lb/>neum ABCE ad aliud trilineum BHCG, erit ut idem triangulum AEC,
 <pb pagenum="112"/>ad triangulnm BGC; hoc est ad BGE, Coniunctim ergo, erit trilineum <lb/> <pb pagenum="112"/>ad triangulnm BGC; hoc est ad BGE, Coniunctim ergo, erit trilineum <lb/>
 <arrow.to.target n="marg153"></arrow.to.target><lb/>ABCE ad duo trilinea AIBF, BHCG, ut triangulam AEC ad triangulum <lb/>FEG, nempe ut 4, ad unum, et dividendo, erit triangulum FEG ad duo <lb/>trilinea AIBF, BHCG, ut 3, ad unum. Trapezium autem AFCG, ad eadem <lb/>trilinea erit ut 9. ad unum; et per conversionem rationis, ad parabolam <lb/>erit ut 9. ad 8. et ad triangulum ABC ut 9. ad 6, Qualium erg&ograve; factium <lb/>parabola est 8, talium triangulum ABC est 6. Constat ergo parabolam <lb/>inscripti sibi trianguli sesquitertiam esse. Quod erat etc.<gap desc="/SM"/></s></p> <arrow.to.target n="marg153"></arrow.to.target><lb/>ABCE ad duo trilinea AIBF, BHCG, ut triangulam AEC ad triangulum <lb/>FEG, nempe ut 4, ad unum, et dividendo, erit triangulum FEG ad duo <lb/>trilinea AIBF, BHCG, ut 3, ad unum. </s><s>Trapezium autem AFCG, ad eadem <lb/>trilinea erit ut 9. ad unum; et per conversionem rationis, ad parabolam <lb/>erit ut 9. ad 8. et ad triangulum ABC ut 9. ad 6, Qualium erg&ograve; factium <lb/>parabola est 8, talium triangulum ABC est 6. Constat ergo parabolam <lb/>inscripti sibi trianguli sesquitertiam esse. </s><s>Quod erat etc.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg153"></margin.target>24 quinti</s></p> <s><margin.target id="marg153"></margin.target>24 quinti</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma VII.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma VII.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si in parabola inscribatur triangulum: eandem habens cum parabola <lb/>basim, eandemque altitudinem. Inscribantur etiam pariter et in reliquis <lb/>portionibus duo alia triangula: Erit triangulum prim&ograve; inscriptum, octu&shy;<lb/>plum alterutri posteri&ugrave;s inscripti trianguli.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Si in parabola inscribatur triangulum: eandem habens cum parabola <lb/>basim, eandemque altitudinem. </s><s>Inscribantur etiam pariter et in reliquis <lb/>portionibus duo alia triangula: Erit triangulum prim&ograve; inscriptum, octu&shy;<lb/>plum alterutri posteri&ugrave;s inscripti trianguli.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Demonstratur hoc lemma ab Archimede prop. 21. De <lb/>Quadratura parabolae. </s></p> <s>Demonstratur hoc lemma ab Archimede prop. 21. De <lb/>Quadratura parabolae. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma VIII.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma VIII.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si in parabola evidenter inscribatur figura ex triangulis constans. <lb/>Tam bina ipsius triangula (si prout sibi mutu&ograve; respondent ita sumantur) <lb/>qu&agrave;m etiam tota inscripta figura aequiponderabit ex puncto medio <lb/>basis ipsius parabolae.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Si in parabola evidenter inscribatur figura ex triangulis constans. </s><s><lb/>Tam bina ipsius triangula (si prout sibi mutu&ograve; respondent ita sumantur) <lb/>qu&agrave;m etiam tota inscripta figura aequiponderabit ex puncto medio <lb/>basis ipsius parabolae.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto parabola ABC, cuios diameter sit BD; et inscripta <lb/>statuatur figura, ita ut diameter ad horizontem sit perpen&shy;<lb/> <s>Esto parabola ABC, cuios diameter sit BD; et inscripta <lb/>statuatur figura, ita ut diameter ad horizontem sit perpen&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig107"></arrow.to.target><lb/>dicularis. Sect&agrave; deinde utraque AD, DC bifariam in EF; <lb/>iterunque sectis partibus bifariam in G, H, I, L. etc. </s></p> <arrow.to.target n="fig107"></arrow.to.target><lb/>dicularis. </s><s>Sect&agrave; deinde utraque AD, DC bifariam in EF; <lb/>iterunque sectis partibus bifariam in G, H, I, L. etc. </s></p>
 <figure id="fig107"></figure> <figure id="fig107"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ducantur GM, EN, HO, IP, FQ, LR, etc. Parallelae ad <lb/>diametrum. </s></p> <s>Ducantur GM, EN, HO, IP, FQ, LR, etc. </s><s>Parallelae ad <lb/>diametrum. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Inscribaturque in parabola figura AMNOBPQRC. (quae <lb/>dicitur evident&egrave;r inscribi). Dico triangula quae figuram  <s>Inscribaturque in parabola figura AMNOBPQRC. (quae <lb/>dicitur evident&egrave;r inscribi). Dico triangula quae figuram
 <pb pagenum="113"/>inscriptam componunt, si bina, et prout sibi mutu&ograve; respon&shy;<lb/>dent ita sumantur, aequiponderare ex puncto D. Praeterea <lb/>universam figuram inscriptam, ex ipsis triangulis compo&shy;<lb/>sitam, ab eodem puncto D, aequiponderare. </s></p> <pb pagenum="113"/>inscriptam componunt, si bina, et prout sibi mutu&ograve; respon&shy;<lb/>dent ita sumantur, aequiponderare ex puncto D. Praeterea <lb/>universam figuram inscriptam, ex ipsis triangulis compo&shy;<lb/>sitam, ab eodem puncto D, aequiponderare. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sumantur enim duo triangula sibi mutuo respondentia, <lb/>puta NOB, BPQ, quae inter se aequalia erunt; cum trian&shy;<lb/> <s>Sumantur enim duo triangula sibi mutuo respondentia, <lb/>puta NOB, BPQ, quae inter se aequalia erunt; cum trian&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg154"></arrow.to.target><lb/>gula ANB, BQC suboctupla. sint eiusdem trianguli ABC; <lb/>ipsa vero NOB, BPQ, suboctupla sint aequalium triangu&shy;<lb/>lorum ANB, BQC. Habebunt insuper centra gravitatis in <lb/>rectis OS, PT, quae quidem ab angulis O, P, ducuntur ad <lb/> <arrow.to.target n="marg154"></arrow.to.target><lb/>gula ANB, BQC suboctupla. </s><s>sint eiusdem trianguli ABC; <lb/>ipsa vero NOB, BPQ, suboctupla sint aequalium triangu&shy;<lb/>lorum ANB, BQC. Habebunt insuper centra gravitatis in <lb/>rectis OS, PT, quae quidem ab angulis O, P, ducuntur ad <lb/>
 <arrow.to.target n="marg155"></arrow.to.target><lb/>puncta media basium, NB, BQ, Cum ver&ograve; OSH, PTI, rcctae <lb/>ad horizontem positae sint perpendiculares, erunt praedicta <lb/>triangula NOB, BPQ, centralit&egrave;r appensa ex punctis H, <lb/> <arrow.to.target n="marg155"></arrow.to.target><lb/>puncta media basium, NB, BQ, Cum ver&ograve; OSH, PTI, rcctae <lb/>ad horizontem positae sint perpendiculares, erunt praedicta <lb/>triangula NOB, BPQ, centralit&egrave;r appensa ex punctis H, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg156"></arrow.to.target><lb/>et I. Quam&ograve;brem ab aequalibus distantijs HD, DI, aequi&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg156"></arrow.to.target><lb/>et I. Quam&ograve;brem ab aequalibus distantijs HD, DI, aequi&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg157"></arrow.to.target><lb/>ponderabunt. Et sic de reliquis figurae triangulis. Quod <lb/>erat prim&ograve; propositum. </s></p> <arrow.to.target n="marg157"></arrow.to.target><lb/>ponderabunt. </s><s>Et sic de reliquis figurae triangulis. </s><s>Quod <lb/>erat prim&ograve; propositum. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg154"></margin.target>Lem. 7.</s></p> <s><margin.target id="marg154"></margin.target>Lem. 7.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 2516 
Line 2713 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg157"></margin.target>8. primi <lb/>eiusd.</s></p> <s><margin.target id="marg157"></margin.target>8. primi <lb/>eiusd.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Figura autem universa evident&egrave;r inscripta componitur <lb/>ex partibus aequiponderantibus &agrave; puncto D; quar&egrave; etiam <lb/>ipsa ex D puncto aequiponderabit. Quod erat ostenden&shy;<lb/>dum, etc. </s></p> <s>Figura autem universa evident&egrave;r inscripta componitur <lb/>ex partibus aequiponderantibus &agrave; puncto D; quar&egrave; etiam <lb/>ipsa ex D puncto aequiponderabit. </s><s>Quod erat ostenden&shy;<lb/>dum, etc. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma IX.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma IX.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Positis ijsdem. Si &agrave; parabola dematur universa figura evident&ecirc;r in&shy;<lb/>scripta, eti&agrave;m omnia segmenta parabolica, quae circumrelinquuntur, <lb/>ex puncto D. aequiponderabunt.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Positis ijsdem. </s><s>Si &agrave; parabola dematur universa figura evident&ecirc;r in&shy;<lb/>scripta, eti&agrave;m omnia segmenta parabolica, quae circumrelinquuntur, <lb/>ex puncto D. aequiponderabunt.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Repetita enim eadem figura demonstratum est figuram <lb/>inscriptam aequiponderare ex puncto D. Ergo figura in&shy;<lb/>scripta centrum gravitatis habet in perpendiculo horizon&shy;<lb/>tali DB. (per 4. suppositionem) sed etiam parabola cen&shy;<lb/>trum gravitatis habet in diametro DB, (per 4. secundi <lb/>aequiponderantium) ergo centrum omnium reliquorum se&shy;<lb/>gmentorum erit in diametro DB. Quare ex puncto D. <lb/>aequiponderabunt. per 3. suppositionem. Quod etc. </s></p> <s>Repetita enim eadem figura demonstratum est figuram <lb/>inscriptam aequiponderare ex puncto D. Ergo figura in&shy;<lb/>scripta centrum gravitatis habet in perpendiculo horizon&shy;<lb/>tali DB. (per 4. suppositionem) sed etiam parabola cen&shy;<lb/>trum gravitatis habet in diametro DB, (per 4. secundi <lb/>aequiponderantium) ergo centrum omnium reliquorum se&shy;<lb/>gmentorum erit in diametro DB. Quare ex puncto D. <lb/>aequiponderabunt. </s><s>per 3. suppositionem. </s><s>Quod etc. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium;<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium;<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 2550 
Line 2747 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Iam sic: Qualium partium AD est 15, DH est 5 et DE <lb/>est 3. Ergo DE ad EH erit ut 3. ad 2. Cum autem demon&shy;<lb/> <s>Iam sic: Qualium partium AD est 15, DH est 5 et DE <lb/>est 3. Ergo DE ad EH erit ut 3. ad 2. Cum autem demon&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg159"></arrow.to.target><lb/>stratum sit duo triangula AFB, BGC, aequiponderare ex <lb/>puncto D; triangulum ver&ograve; BOA, ex puncto H; et cum <lb/>duo praedicta triangula sint ad totum triangulum ABD <lb/>ut duo ad 4.; erunt eadem ad triangulum ABO, ut 2. ad 3.; <lb/> <arrow.to.target n="marg159"></arrow.to.target><lb/>stratum sit duo triangula AFB, BGC, aequiponderare ex <lb/>puncto D; triangulum ver&ograve; BOA, ex puncto H; et cum <lb/>duo praedicta triangula sint ad totum triangulum ABD <lb/>ut duo ad 4.; erunt eadem ad triangulum ABO, ut 2. ad 3.; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg160"></arrow.to.target><lb/>nempe ut HE ad ED reciproc&egrave;. Quamobrem duo illa trian&shy;<lb/>gula AFB, HGC, cum triangulo ABO, aequiponderabunt <lb/> <arrow.to.target n="marg160"></arrow.to.target><lb/>nempe ut HE ad ED reciproc&egrave;. </s><s>Quamobrem duo illa trian&shy;<lb/>gula AFB, HGC, cum triangulo ABO, aequiponderabunt <lb/>
 <arrow.to.target n="marg161"></arrow.to.target><lb/>suspensa ex puncto E. </s></p> <arrow.to.target n="marg161"></arrow.to.target><lb/>suspensa ex puncto E. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg159"></margin.target>Lem. 2</s></p> <s><margin.target id="marg159"></margin.target>Lem. 2</s></p>
Line 2561 
Line 2758 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sumatur deinde DP quarta pars ipsius DO; ducaturque <lb/>AP. Iam; quia duo triangula FLB, BMG aequiponderant <lb/>ex D itemque duo AIF, GNC, aequiponderant ab eodem <lb/> <s>Sumatur deinde DP quarta pars ipsius DO; ducaturque <lb/>AP. Iam; quia duo triangula FLB, BMG aequiponderant <lb/>ex D itemque duo AIF, GNC, aequiponderant ab eodem <lb/>
 <arrow.to.target n="marg162"></arrow.to.target><lb/>puncto D; omnia simul praedicta quatuor triangula aequi&shy;<lb/>ponderabunt ex puncto D; Quatuor autem praedicta trian&shy;<lb/>gula ad triangulum AFB sunt ut duo ad 4. Sunt autem <lb/>AFB, AOD, subquadrupla eiusdem trianguli ABD, et pro&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg162"></arrow.to.target><lb/>puncto D; omnia simul praedicta quatuor triangula aequi&shy;<lb/>ponderabunt ex puncto D; Quatuor autem praedicta trian&shy;<lb/>gula ad triangulum AFB sunt ut duo ad 4. Sunt autem <lb/>AFB, AOD, subquadrupla eiusdem trianguli ABD, et pro&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg163"></arrow.to.target><lb/>pterea ad triangulum AOP, erunt ut 2. ad 3. nempe ut <lb/>HE ad ED, reciproc&egrave;. Aequiponderant ergo quatuor illa <lb/> <arrow.to.target n="marg163"></arrow.to.target><lb/>pterea ad triangulum AOP, erunt ut 2. ad 3. nempe ut <lb/>HE ad ED, reciproc&egrave;. </s><s>Aequiponderant ergo quatuor illa <lb/>
 <arrow.to.target n="marg164"></arrow.to.target><lb/>triangula cum triangulo AOP, ex puncto E. Ergo universa <lb/>simul figura evidenter inscripta AIFIB MGNCBA aequi&shy;<lb/>ponderat triangulo ABP. Sed eadem praeponderabat trian&shy;<lb/>gulo ABD, Minus erg&ograve; est triangulum ABD quam triangu&shy;<lb/>lum ABP. totum sua parte: quod est impossibile. </s></p> <arrow.to.target n="marg164"></arrow.to.target><lb/>triangula cum triangulo AOP, ex puncto E. Ergo universa <lb/>simul figura evidenter inscripta AIFIB MGNCBA aequi&shy;<lb/>ponderat triangulo ABP. Sed eadem praeponderabat trian&shy;<lb/>gulo ABD, Minus erg&ograve; est triangulum ABD quam triangu&shy;<lb/>lum ABP. totum sua parte: quod est impossibile. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg162"></margin.target>Lem. 8.</s></p> <s><margin.target id="marg162"></margin.target>Lem. 8.</s></p>
Line 2572 
Line 2769 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ponamus deinde praeponderare triangulum ABD; et <lb/>sit excessus quo praeponderat aequalis spatio K. </s></p> <s>Ponamus deinde praeponderare triangulum ABD; et <lb/>sit excessus quo praeponderat aequalis spatio K. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Accipiatur AOD quarta pars totius trianguli ABD; <lb/>iterumque sumatur APD quarta pars trianguli AOD; et <lb/>hoc semper fiat donec veniatur ad aliquod triangulum, <lb/>puta APD, quod minus sit spatio K. Tunc enim reliquum <lb/>ABP adhuc praeponderabit duabus portionibus parabolicis <lb/>AFB, BGC. Sed idem triangulum ostendetur (eodem pror&shy;<lb/>sus modo ut supra) aequiponderare alicui figurae intr&agrave; <lb/>parabolicas portiones inscriptae; necesse igitur erit qu&ograve;d <lb/>portiones parabolicae minores sint qu&agrave;m figura illa sibi <lb/>inscripta; totum sua parte. Quod est impossibile. Aequi&shy;<lb/>ponderant ergo parabola inversa (dempto semitriangulo <lb/>inscripto) ex puncto quod dictum est, Quod erat osten&shy;<lb/>dend. etc. </s></p> <s>Accipiatur AOD quarta pars totius trianguli ABD; <lb/>iterumque sumatur APD quarta pars trianguli AOD; et <lb/>hoc semper fiat donec veniatur ad aliquod triangulum, <lb/>puta APD, quod minus sit spatio K. Tunc enim reliquum <lb/>ABP adhuc praeponderabit duabus portionibus parabolicis <lb/>AFB, BGC. Sed idem triangulum ostendetur (eodem pror&shy;<lb/>sus modo ut supra) aequiponderare alicui figurae intr&agrave; <lb/>parabolicas portiones inscriptae; necesse igitur erit qu&ograve;d <lb/>portiones parabolicae minores sint qu&agrave;m figura illa sibi <lb/>inscripta; totum sua parte. </s><s>Quod est impossibile. </s><s>Aequi&shy;<lb/>ponderant ergo parabola inversa (dempto semitriangulo <lb/>inscripto) ex puncto quod dictum est, Quod erat osten&shy;<lb/>dend. </s><s>etc. </s></p>
 <pb pagenum="116"/> <pb pagenum="116"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Hinc inferre possumus, qu&ograve;d si ex puncto E, recta <lb/>ducetur diametro aequidistans, centrum praedictae figurae <lb/>erit in producta. Siquidem figura ex puncto E aequipon&shy;<lb/>derat, et linea ex E ducta aequidistans diametro, est ad <lb/>horizontem perpendicularis. Posset etiam demonstrari, nisi <lb/>extr&agrave; rem esset, centrum praedictae figurae dictam paral&shy;<lb/>lelam ita secare, ut pars quae terminatur ad curvam sit <lb/>ad reliquam ut 11 ad 12. </s></p> <s>Hinc inferre possumus, qu&ograve;d si ex puncto E, recta <lb/>ducetur diametro aequidistans, centrum praedictae figurae <lb/>erit in producta. </s><s>Siquidem figura ex puncto E aequipon&shy;<lb/>derat, et linea ex E ducta aequidistans diametro, est ad <lb/>horizontem perpendicularis. </s><s>Posset etiam demonstrari, nisi <lb/>extr&agrave; rem esset, centrum praedictae figurae dictam paral&shy;<lb/>lelam ita secare, ut pars quae terminatur ad curvam sit <lb/>ad reliquam ut 11 ad 12. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO III.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO III.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 2585 
Line 2782 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto parabola ABC, ex qua demptum <lb/> <s>Esto parabola ABC, ex qua demptum <lb/>
 <arrow.to.target n="fig108"></arrow.to.target><lb/>sit dimidium trianguli inscripti: Sum&shy;<lb/>ptaque DH, quae sit tertia pars totius <lb/>DA et DE quinta pars eiusdem; si pa <lb/>rabola huiusmodi statuatur inversa, ita <lb/>ut diameter sit horizonti perpendicu&shy;<lb/> <arrow.to.target n="fig108"></arrow.to.target><lb/>sit dimidium trianguli inscripti: Sum&shy;<lb/>ptaque DH, quae sit tertia pars totius <lb/>DA et DE quinta pars eiusdem; si pa <lb/>rabola huiusmodi statuatur inversa, ita <lb/>ut diameter sit horizonti perpendicu&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg165"></arrow.to.target><lb/>laris, aequiponderabit figura ex puncto <lb/>E, Sed triangulum ABD appensum est <lb/>secundum centrum gravitatis ad punctum H librae HD. Duae autem <lb/>parabolicae portiones residuae appensae sunt secundum centrum gra&shy;<lb/>vitatis ad punctum D; Ergo triangulum ABD, ad duas reliquas por&shy;<lb/>tiones erit ut DE ad EH, reciproc&egrave;, nempe ut 3. ad 2: Sumptis <lb/>autem antecedentium duplis erit totum inscriptum triangulum ad reli&shy;<lb/>quas portiones ut 6. ad 2. Convertendo igitur, et componendo, erit <lb/>ipsa parabola ad inscriptum sibi triangulum ut 8, ad 6 Nempe sexqui&shy;<lb/>tertia. Quod etc.<gap desc="/SM"/></s></p> <arrow.to.target n="marg165"></arrow.to.target><lb/>laris, aequiponderabit figura ex puncto <lb/>E, Sed triangulum ABD appensum est <lb/>secundum centrum gravitatis ad punctum H librae HD. Duae autem <lb/>parabolicae portiones residuae appensae sunt secundum centrum gra&shy;<lb/>vitatis ad punctum D; Ergo triangulum ABD, ad duas reliquas por&shy;<lb/>tiones erit ut DE ad EH, reciproc&egrave;, nempe ut 3. ad 2: Sumptis <lb/>autem antecedentium duplis erit totum inscriptum triangulum ad reli&shy;<lb/>quas portiones ut 6. ad 2. Convertendo igitur, et componendo, erit <lb/>ipsa parabola ad inscriptum sibi triangulum ut 8, ad 6 Nempe sexqui&shy;<lb/>tertia. </s><s>Quod etc.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg165"></margin.target>praeced. <lb/>Lem.</s></p> <s><margin.target id="marg165"></margin.target>praeced. </s><s><lb/>Lem.</s></p>
 <figure id="fig108"></figure> <figure id="fig108"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Libet hic demonstrare Lemma Lucae Valerij, nostro <lb/>tamen modo, diversisque penit&ugrave;s Mechanicae principijs. <lb/>Ipse enim utitur propositione illa, qu&agrave; ante demonstra&shy;<lb/>verat centrum gravitatis hemispherij. Nos autem simili <lb/>ratione, ac in praecedentibus, demonstrabimus et Lemma, <lb/>et ipsam Valerij conclusionem. </s></p> <s>Libet hic demonstrare Lemma Lucae Valerij, nostro <lb/>tamen modo, diversisque penit&ugrave;s Mechanicae principijs. </s><s><lb/>Ipse enim utitur propositione illa, qu&agrave; ante demonstra&shy;<lb/>verat centrum gravitatis hemispherij. </s><s>Nos autem simili <lb/>ratione, ac in praecedentibus, demonstrabimus et Lemma, <lb/>et ipsam Valerij conclusionem. </s></p>
 <pb pagenum="117"/> <pb pagenum="117"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma XI.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma XI.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
Line 2601 
Line 2798 
 <arrow.to.target n="fig109"></arrow.to.target><lb/>diameter AB statuatur ad horizon&shy;<lb/>tem perpendicularis: Sect&agrave; deinde <lb/>AC in F, ita ut CF ad FA, sit <lb/>ut 5. ad 3. velut 15. ad 9. Dico <lb/>figuram ex puncto F suspensam <lb/>aequiponderare. </s></p> <arrow.to.target n="fig109"></arrow.to.target><lb/>diameter AB statuatur ad horizon&shy;<lb/>tem perpendicularis: Sect&agrave; deinde <lb/>AC in F, ita ut CF ad FA, sit <lb/>ut 5. ad 3. velut 15. ad 9. Dico <lb/>figuram ex puncto F suspensam <lb/>aequiponderare. </s></p>
 <figure id="fig109"></figure> <figure id="fig109"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Secetur iter&ugrave;m AC bifari&agrave;m <lb/>in D, et demiss&agrave; DE parallela <lb/>diametro, erit ipsa DE diameter <lb/>parabolae BEC. Sumatur iam AI tertia pars totius AC. <lb/>Qualium igitur partium AC est 24. talium AD est 12. <lb/>AF 9. et AI 8, Ergo DF tres, et FI una. Iam si figura <lb/>non aequiponderat ex puncto F; Cum ID sit libra quae&shy;<lb/>dam cuius fulcrum est F, et ad punctum I appensum sit <lb/> <s>Secetur iter&ugrave;m AC bifari&agrave;m <lb/>in D, et demiss&agrave; DE parallela <lb/>diametro, erit ipsa DE diameter <lb/>parabolae BEC. Sumatur iam AI tertia pars totius AC. <lb/>Qualium igitur partium AC est 24. talium AD est 12. <lb/>AF 9. et AI 8, Ergo DF tres, et FI una. </s><s>Iam si figura <lb/>non aequiponderat ex puncto F; Cum ID sit libra quae&shy;<lb/>dam cuius fulcrum est F, et ad punctum I appensum sit <lb/>
 <arrow.to.target n="marg166"></arrow.to.target><lb/>triangulum ABC; ex puncto ver&ograve; D appensa sit parabola <lb/>BEC; altera ex his figuris praeponderabit. </s></p> <arrow.to.target n="marg166"></arrow.to.target><lb/>triangulum ABC; ex puncto ver&ograve; D appensa sit parabola <lb/>BEC; altera ex his figuris praeponderabit. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg166"></margin.target>ex supp. <lb/>quinta.</s></p> <s><margin.target id="marg166"></margin.target>ex supp. </s><s><lb/>quinta.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ponamus prim&ograve; praeponderare parabolam BEC, sit ex&shy;<lb/>cessus quo praeponderat aequalis spatio K. </s></p> <s>Ponamus prim&ograve; praeponderare parabolam BEC, sit ex&shy;<lb/>cessus quo praeponderat aequalis spatio K. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 2623 
Line 2820 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sumatur iterum ALC quarta pars trianguli AHC; Et <lb/>quoniam duo triangula BME, ENC aequiponderant ex G <lb/> <s>Sumatur iterum ALC quarta pars trianguli AHC; Et <lb/>quoniam duo triangula BME, ENC aequiponderant ex G <lb/>
 <arrow.to.target n="marg169"></arrow.to.target><lb/>(uti demonstratum est) aequiponderabunt etiam suspensa <lb/>ex D. Cum aut&egrave;m duo dicta triangula BMC, ENC, sint ad <lb/> <arrow.to.target n="marg169"></arrow.to.target><lb/>(uti demonstratum est) aequiponderabunt etiam suspensa <lb/>ex D. Cum aut&egrave;m duo dicta triangula BMC, ENC, sint ad <lb/>
 <arrow.to.target n="marg170"></arrow.to.target><lb/>triangulum BEC, sive ad ipsi aequale AHC, ut unum ad 4.; <lb/>erunt ad LHC, ut unum ad 3; nempe reciproc&egrave; ut IF <lb/>ad FD. Aequiponderant ergo ex puncto F. duo triangula <lb/>BME, ENC, cum triangulo LHC. Figura erg&ograve; universa <lb/>evident&egrave;r inscripta intr&agrave; parabolam BEC. aequiponderat <lb/>ex puncto F. cum triangulo LBC. Sed eadem praeponde&shy;<lb/>rabat triangulo ABC. Necesse igitur est qu&ograve;d triangulum <lb/>ABC minus sit triangulo LBC. totum sua parte. Quod est <lb/>absurdum. </s></p> <arrow.to.target n="marg170"></arrow.to.target><lb/>triangulum BEC, sive ad ipsi aequale AHC, ut unum ad 4.; <lb/>erunt ad LHC, ut unum ad 3; nempe reciproc&egrave; ut IF <lb/>ad FD. Aequiponderant ergo ex puncto F. duo triangula <lb/>BME, ENC, cum triangulo LHC. Figura erg&ograve; universa <lb/>evident&egrave;r inscripta intr&agrave; parabolam BEC. aequiponderat <lb/>ex puncto F. cum triangulo LBC. Sed eadem praeponde&shy;<lb/>rabat triangulo ABC. Necesse igitur est qu&ograve;d triangulum <lb/>ABC minus sit triangulo LBC. totum sua parte. </s><s>Quod est <lb/>absurdum. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg169"></margin.target>Lem. 8.</s></p> <s><margin.target id="marg169"></margin.target>Lem. 8.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg170"></margin.target>Lem. 7.</s></p> <s><margin.target id="marg170"></margin.target>Lem. 7.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ponamus deinde praeponderare triangulum ABC, et <lb/>sit excessus quo praeponderat aequalis spatio K. Sumatur <lb/>AHC quarta pars totius trianguli ABC. Iter&ugrave;m sumatur <lb/>ALC quarta pars trianguli AHC, Et hoc semper fiat donec <lb/>ventum fuerit ad aliquod triangulum, puta ALC, minus <lb/>spatio K. Tunc enim triangulum LBC adhuc praeponde&shy;<lb/>rabit parabolae BEC. Sed eodem modo, quo supra, demon&shy;<lb/>strabimus dictum triangulum LBC aequiponderare cuidam <lb/>figurae evident&egrave;r inscriptae intr&agrave; parabolam BEC. Unde <lb/>sequeretur ipsam parabolam BEC minorem esse aliqua <lb/>figur&agrave; sibi inscript&agrave;; totum videlicet sua parte. Quod est <lb/>absurdum. Aequiponderat ergo semiparabola, uti dictum <lb/>est constituta, et ex puncto F suspensa. Quod etc. </s></p> <s>Ponamus deinde praeponderare triangulum ABC, et <lb/>sit excessus quo praeponderat aequalis spatio K. Sumatur <lb/>AHC quarta pars totius trianguli ABC. Iter&ugrave;m sumatur <lb/>ALC quarta pars trianguli AHC, Et hoc semper fiat donec <lb/>ventum fuerit ad aliquod triangulum, puta ALC, minus <lb/>spatio K. Tunc enim triangulum LBC adhuc praeponde&shy;<lb/>rabit parabolae BEC. Sed eodem modo, quo supra, demon&shy;<lb/>strabimus dictum triangulum LBC aequiponderare cuidam <lb/>figurae evident&egrave;r inscriptae intr&agrave; parabolam BEC. Unde <lb/>sequeretur ipsam parabolam BEC minorem esse aliqua <lb/>figur&agrave; sibi inscript&agrave;; totum videlicet sua parte. </s><s>Quod est <lb/>absurdum. </s><s>Aequiponderat ergo semiparabola, uti dictum <lb/>est constituta, et ex puncto F suspensa. </s><s>Quod etc. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Corollarium.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 2659 
Line 2856 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg174"></arrow.to.target><lb/>modi puncta extr&agrave; ipsas figuras ubicunque libuerit sumantur, tamen <lb/>vero semper eodem modo inferemus.) iunct&agrave; deinde HI, et product&agrave;, in <lb/> <arrow.to.target n="marg174"></arrow.to.target><lb/>modi puncta extr&agrave; ipsas figuras ubicunque libuerit sumantur, tamen <lb/>vero semper eodem modo inferemus.) iunct&agrave; deinde HI, et product&agrave;, in <lb/>
 <arrow.to.target n="marg175"></arrow.to.target><lb/>ipsa HI erit centrum portionis parabolicae BMC; quod cum sit etiam <lb/>in recta GM producta, necessari&ograve; erit in communi concursu L. Para&shy;<lb/>bola erg&ograve; BMC ad triangulum DBC erit reciproc&egrave; ut HI ad IL, hoc <lb/>est, ut EF ad FG, nempe ut unum ad 3. Componendo ergo, sumptisque <lb/>duplis, erit tota parabola ad totum triangulum ut 4. ad 3. Nempe <lb/>sesquitertia. Quod erat propositum etc.<gap desc="/SM"/></s></p> <arrow.to.target n="marg175"></arrow.to.target><lb/>ipsa HI erit centrum portionis parabolicae BMC; quod cum sit etiam <lb/>in recta GM producta, necessari&ograve; erit in communi concursu L. Para&shy;<lb/>bola erg&ograve; BMC ad triangulum DBC erit reciproc&egrave; ut HI ad IL, hoc <lb/>est, ut EF ad FG, nempe ut unum ad 3. Componendo ergo, sumptisque <lb/>duplis, erit tota parabola ad totum triangulum ut 4. ad 3. Nempe <lb/>sesquitertia. </s><s>Quod erat propositum etc.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg174"></margin.target>4. sec. <lb/>aequip.</s></p> <s><margin.target id="marg174"></margin.target>4. sec. </s><s><lb/>aequip.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg175"></margin.target>8. primi ae&shy;<lb/>quip.</s></p> <s><margin.target id="marg175"></margin.target>8. primi ae&shy;<lb/>quip.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 2673 
Line 2870 
 <arrow.to.target n="fig111"></arrow.to.target><lb/>curvam terminata sit ad reliquam ut <lb/>5. ad 3. </s></p> <arrow.to.target n="fig111"></arrow.to.target><lb/>curvam terminata sit ad reliquam ut <lb/>5. ad 3. </s></p>
 <figure id="fig111"></figure> <figure id="fig111"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto parabola ABC, cuius diameter <lb/>DB statuatur ad horizontem perpen&shy;<lb/>dicularis; considereturque ipsa para&shy;<lb/>bola inversa: Tum ad alterutrum basis <lb/>AC estremum, puta ad punctum A, <lb/>adiungatur recta AE, diametro aequi&shy;<lb/>distans, et ipsius diametri quadrupla. <lb/>Ducto deinde tertio latere EC trian&shy;<lb/>guli EAC, secetur in F, ita ut CF. ad FE sit ut 5. ad 3.  <s>Esto parabola ABC, cuius diameter <lb/>DB statuatur ad horizontem perpen&shy;<lb/>dicularis; considereturque ipsa para&shy;<lb/>bola inversa: Tum ad alterutrum basis <lb/>AC estremum, puta ad punctum A, <lb/>adiungatur recta AE, diametro aequi&shy;<lb/>distans, et ipsius diametri quadrupla. </s><s><lb/>Ducto deinde tertio latere EC trian&shy;<lb/>guli EAC, secetur in F, ita ut CF. ad FE sit ut 5. ad 3.
 <pb pagenum="120"/> <pb pagenum="120"/>
 <arrow.to.target n="marg176"></arrow.to.target><lb/>Dico huiusmodi figuram ex puncto F aequiponderare. Quo&shy;<lb/>niam enim CE ordinatim applicatur ad diametrum AE; <lb/>erit tota figura EABC semiparabola. Ergo ijsdem ra&shy;<lb/>tionibus, eodemque progressu quo usi sumus in Lem&shy;<lb/>mate II ostendemus totam figuram aequiponderare ex F. <lb/>Sumatur iam EI octo earum partium, qualium tota EC <lb/>est 24. et EL 12. et EF 9, Eritque IF earundem una, et <lb/>FL 3. Ergo cum parabola ABC pendeat ex puncto L, ap&shy;<lb/>pensa ad ipsum secundum centrum gravitatis; triangulum <lb/>ver&ograve; AEC ex puncto I; erit parabola ABC ad triangu&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg176"></arrow.to.target><lb/>Dico huiusmodi figuram ex puncto F aequiponderare. </s><s>Quo&shy;<lb/>niam enim CE ordinatim applicatur ad diametrum AE; <lb/>erit tota figura EABC semiparabola. </s><s>Ergo ijsdem ra&shy;<lb/>tionibus, eodemque progressu quo usi sumus in Lem&shy;<lb/>mate II ostendemus totam figuram aequiponderare ex F. <lb/>Sumatur iam EI octo earum partium, qualium tota EC <lb/>est 24. et EL 12. et EF 9, Eritque IF earundem una, et <lb/>FL 3. Ergo cum parabola ABC pendeat ex puncto L, ap&shy;<lb/>pensa ad ipsum secundum centrum gravitatis; triangulum <lb/>ver&ograve; AEC ex puncto I; erit parabola ABC ad triangu&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg177"></arrow.to.target><lb/>lum AEC ut reciproc&egrave; IF ad FL, nempe ut unum ad 3.; <lb/>sive ut 4. ad 12. et propterea ad triangulum ABC ut 4. <lb/>ad 3. etc. Est enim ABC quarta pars ipsius ACE etc. <lb/>Constat ergo parabolam sesquitertiam esse inscripti sibi <lb/>trianguli. </s></p> <arrow.to.target n="marg177"></arrow.to.target><lb/>lum AEC ut reciproc&egrave; IF ad FL, nempe ut unum ad 3.; <lb/>sive ut 4. ad 12. et propterea ad triangulum ABC ut 4. <lb/>ad 3. etc. </s><s>Est enim ABC quarta pars ipsius ACE etc. </s><s><lb/>Constat ergo parabolam sesquitertiam esse inscripti sibi <lb/>trianguli. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg176"></margin.target>Ostendetur <lb/>infra.</s></p> <s><margin.target id="marg176"></margin.target>Ostendetur <lb/>infra.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 2686 
Line 2883 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si enim non est ordinatim applicata CE, applicetur or&shy;<lb/>dinatim CM; eritque MABC semiparabola; et quia sunt <lb/> <s>Si enim non est ordinatim applicata CE, applicetur or&shy;<lb/>dinatim CM; eritque MABC semiparabola; et quia sunt <lb/>
 <arrow.to.target n="marg178"></arrow.to.target><lb/>aequales AD, DC, erit MC secta bifariam in N. Ergo MA <lb/>sesquitertia est ipsius NB; sed etiam EA ob constructio&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg178"></arrow.to.target><lb/>aequales AD, DC, erit MC secta bifariam in N. Ergo MA <lb/>sesquitertia est ipsius NB; sed etiam EA ob constructio&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg179"></arrow.to.target><lb/>nem sesquitertia est ipsius LB; ergo et reliqua EM sesqui&shy;<lb/>tertia est reliquae LN; et EC sesquitertia ipsius CL, quod <lb/>est impossibile. Est enim dupla, non autem sesquitertia. <lb/>Quare nulla alia praeter CE ex puncto C ordinatim ap&shy;<lb/>plicari potest ad diametrum AE. Quod etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg179"></arrow.to.target><lb/>nem sesquitertia est ipsius LB; ergo et reliqua EM sesqui&shy;<lb/>tertia est reliquae LN; et EC sesquitertia ipsius CL, quod <lb/>est impossibile. </s><s>Est enim dupla, non autem sesquitertia. </s><s><lb/>Quare nulla alia praeter CE ex puncto C ordinatim ap&shy;<lb/>plicari potest ad diametrum AE. Quod etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg178"></margin.target>ob semipara&shy;<lb/>bolam.</s></p> <s><margin.target id="marg178"></margin.target>ob semipara&shy;<lb/>bolam.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 2703 
Line 2900 
 <s>Si enim ita non est, <lb/>neque triangulum ABC <lb/>erit triplum duarum si- <s>Si enim ita non est, <lb/>neque triangulum ABC <lb/>erit triplum duarum si-
 <pb pagenum="121"/>mul reliquarum portionum AEB, BFC. Sed erit vel magis qu&agrave;m triplum, <lb/>sive minus qu&agrave;m triplum. </s></p> <pb pagenum="121"/>mul reliquarum portionum AEB, BFC. Sed erit vel magis qu&agrave;m triplum, <lb/>sive minus qu&agrave;m triplum. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sit prim&ograve; minus quam triplum, eruntque duae reliquae portiones <lb/>magis qu&agrave;m terti&agrave; pars trianguli ABC. Est&ograve; excessus aequalis spatio K, <lb/>et inscribantur intr&agrave; portiones prim&ugrave;m trian gula AEB, BFC; iterumque <lb/>in reliquis portiuncolis quatuor triangula AGE, EHB, BIF, FLC; deinde <lb/>octo etc. et hoc semper donec excessus portionum supra inscriptas <lb/>evident&egrave;r figuras sit minor spatio K. Tunc. <emph type="italics"/>n<emph.end type="italics"/> erunt inscriptae figurae <lb/>adhuc maiores qu&agrave;m tertia pars trianguli ABC. </s></p> <s>Sit prim&ograve; minus quam triplum, eruntque duae reliquae portiones <lb/>magis qu&agrave;m terti&agrave; pars trianguli ABC. Est&ograve; excessus aequalis spatio K, <lb/>et inscribantur intr&agrave; portiones prim&ugrave;m trian gula AEB, BFC; iterumque <lb/>in reliquis portiuncolis quatuor triangula AGE, EHB, BIF, FLC; deinde <lb/>octo etc. </s><s>et hoc semper donec excessus portionum supra inscriptas <lb/>evident&egrave;r figuras sit minor spatio K. Tunc. <emph type="italics"/>n<emph.end type="italics"/> erunt inscriptae figurae <lb/>adhuc maiores qu&agrave;m tertia pars trianguli ABC. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sumatur iam triangulum ABM quarta pars totius trianguli ABC. <lb/> <s>Sumatur iam triangulum ABM quarta pars totius trianguli ABC. <lb/>
 <arrow.to.target n="marg180"></arrow.to.target><lb/>Et quoniam ABC quadruplum est tam trianguli ABM, quam triangu&shy;<lb/>lorum AEB, BFC simul sumptorum, aequale erit triangulum ABM, duo&shy;<lb/>bus simul triangulis AEB, BFC; et propterea triangulum MBC triplum <lb/>erit duorum simul triangulorum AEB, BFC. </s></p> <arrow.to.target n="marg180"></arrow.to.target><lb/>Et quoniam ABC quadruplum est tam trianguli ABM, quam triangu&shy;<lb/>lorum AEB, BFC simul sumptorum, aequale erit triangulum ABM, duo&shy;<lb/>bus simul triangulis AEB, BFC; et propterea triangulum MBC triplum <lb/>erit duorum simul triangulorum AEB, BFC. </s></p>
Line 2712 
Line 2909 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Accipiatur iter&ugrave;m triangulum ABN quarta pars totius trianguli ABM. <lb/>Cum erg&ograve; ABM quadruplum sit ipsius ABN; et duo AEB, BFC, qua&shy;<lb/> <s>Accipiatur iter&ugrave;m triangulum ABN quarta pars totius trianguli ABM. <lb/>Cum erg&ograve; ABM quadruplum sit ipsius ABN; et duo AEB, BFC, qua&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg181"></arrow.to.target><lb/>drupla sint quatuor simul subsequentium triangulorum AGE, EHB, BIF, <lb/>FLC; cumque antecedentia sint aequalia, aequalia erunt etiam conse&shy;<lb/>quentia; et propterea cum triangulum NBM triplum sit trianguli ABN, <lb/>triplum etiam erit idem triangulum NBM. quatuor simul triaugulorum, <lb/>AGE, EHB, BIF, FLC. Et ut unum ad unum ita omnia simul ad omnia. <lb/> <arrow.to.target n="marg181"></arrow.to.target><lb/>drupla sint quatuor simul subsequentium triangulorum AGE, EHB, BIF, <lb/>FLC; cumque antecedentia sint aequalia, aequalia erunt etiam conse&shy;<lb/>quentia; et propterea cum triangulum NBM triplum sit trianguli ABN, <lb/>triplum etiam erit idem triangulum NBM. quatuor simul triaugulorum, <lb/>AGE, EHB, BIF, FLC. Et ut unum ad unum ita omnia simul ad omnia. <lb/>
 <arrow.to.target n="marg182"></arrow.to.target><lb/>Quare totum simul triangulum NBC, triplum erit figurarum evident&egrave;r <lb/>intra portiones inscriptarum. Sed triangulum ABC minus erat quam <lb/>triplum earundem; Ergo ABC minus est qu&agrave;m NBC totum sua parte. <lb/>Quod est absurdum etc. </s></p> <arrow.to.target n="marg182"></arrow.to.target><lb/>Quare totum simul triangulum NBC, triplum erit figurarum evident&egrave;r <lb/>intra portiones inscriptarum. </s><s>Sed triangulum ABC minus erat quam <lb/>triplum earundem; Ergo ABC minus est qu&agrave;m NBC totum sua parte. </s><s><lb/>Quod est absurdum etc. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg181"></margin.target>Lem. 7.</s></p> <s><margin.target id="marg181"></margin.target>Lem. 7.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg182"></margin.target>12 Quinti.</s></p> <s><margin.target id="marg182"></margin.target>12 Quinti.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ponamus deinde triangulum ABC esse plus quam triplum duarum <lb/>simul reliquarum portionum. Esto; et excessui, quo est magis qu&agrave;m <lb/>triplum, aequale sit spatium K. </s></p> <s>Ponamus deinde triangulum ABC esse plus quam triplum duarum <lb/>simul reliquarum portionum. </s><s>Esto; et excessui, quo est magis qu&agrave;m <lb/>triplum, aequale sit spatium K. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Accipiatur ABM quarta pars totius trianguli ABC. Iterum sumatur <lb/>ABN quarta pars ipsius ABM. Et hoc semper fiat donec veniatur ad <lb/>aliquod triangulum, puta ABN, quod minus sit spatio K. Eritque adhuc <lb/>triangulum NBC magis quam triplum duarum portionum. Sed e&agrave;dem <lb/>prorsus ratione, et ordine quo supra, ostendemus triangulum NBC <lb/>triplum esse cuiusdam figurae intr&agrave; portiones evident&egrave;r inscriptae; <lb/>necesse igitur erit qu&ograve;d portiones ipsae minores sint qu&agrave;m figurae <lb/>intr&agrave; ipsas descriptae: Totum sua parte. quod est impossibile. </s></p> <s>Accipiatur ABM quarta pars totius trianguli ABC. Iterum sumatur <lb/>ABN quarta pars ipsius ABM. Et hoc semper fiat donec veniatur ad <lb/>aliquod triangulum, puta ABN, quod minus sit spatio K. Eritque adhuc <lb/>triangulum NBC magis quam triplum duarum portionum. </s><s>Sed e&agrave;dem <lb/>prorsus ratione, et ordine quo supra, ostendemus triangulum NBC <lb/>triplum esse cuiusdam figurae intr&agrave; portiones evident&egrave;r inscriptae; <lb/>necesse igitur erit qu&ograve;d portiones ipsae minores sint qu&agrave;m figurae <lb/>intr&agrave; ipsas descriptae: Totum sua parte. </s><s>quod est impossibile. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Triangulum ergo ABC duarum reliquarum portionum triplum est; <lb/>et componendo; et per conversionem rationis parabola ad suum <lb/>triangulum erit ut 4. ad 3. Nempe sesquitertia. Quod erat proposi&shy;<lb/>tum etc.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Triangulum ergo ABC duarum reliquarum portionum triplum est; <lb/>et componendo; et per conversionem rationis parabola ad suum <lb/>triangulum erit ut 4. ad 3. Nempe sesquitertia. </s><s>Quod erat proposi&shy;<lb/>tum etc.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <pb pagenum="122"/> <pb pagenum="122"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma XII.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma XII.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
Line 2740 
Line 2937 
 <pb pagenum="123"/> <pb pagenum="123"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Accipiatur triangulum FEI quarta pars trianguli FEG; <lb/>eritque triangulum FEI aequale duobus simul triangulis <lb/>HFI, LGM: (cum tam ista duo, qu&agrave;m illud solum, sub&shy;<lb/> <s>Accipiatur triangulum FEI quarta pars trianguli FEG; <lb/>eritque triangulum FEI aequale duobus simul triangulis <lb/>HFI, LGM: (cum tam ista duo, qu&agrave;m illud solum, sub&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg183"></arrow.to.target><lb/>quadrupla sint eiusdem trianguli FEG) Erg&ograve; triangul. IEG <lb/>triplum erit duorum simul triangulorum HFI, LGM. </s></p> <arrow.to.target n="marg183"></arrow.to.target><lb/>quadrupla sint eiusdem trianguli FEG) Erg&ograve; triangul. </s><s>IEG <lb/>triplum erit duorum simul triangulorum HFI, LGM. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg183"></margin.target>Lem. 3.</s></p> <s><margin.target id="marg183"></margin.target>Lem. 3.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sumatur iter&ugrave;m triangulum FEX quarta pars ipsius <lb/>FEI. Cumque sit FEI quadruplum trianguli FEX, duo <lb/>ver&ograve; triangula HFI, LGM quadrupla sint quatuor simul <lb/>triangulorum NHO, PIQ, RLS, TMU, et antecedentia ae&shy;<lb/> <s>Sumatur iter&ugrave;m triangulum FEX quarta pars ipsius <lb/>FEI. Cumque sit FEI quadruplum trianguli FEX, duo <lb/>ver&ograve; triangula HFI, LGM quadrupla sint quatuor simul <lb/>triangulorum NHO, PIQ, RLS, TMU, et antecedentia ae&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg184"></arrow.to.target><lb/>qualia; etiam consequentia aequalia erunt; eritque trian&shy;<lb/>gulum FEX aequale quatuor praedictis triangulis NHO, <lb/>PIQ, RLS, TMU; et propterea XEI triplum erit eorumdem <lb/>quatuor triangulorum. Cumque sit ut unum ad unum, ita <lb/> <arrow.to.target n="marg184"></arrow.to.target><lb/>qualia; etiam consequentia aequalia erunt; eritque trian&shy;<lb/>gulum FEX aequale quatuor praedictis triangulis NHO, <lb/>PIQ, RLS, TMU; et propterea XEI triplum erit eorumdem <lb/>quatuor triangulorum. </s><s>Cumque sit ut unum ad unum, ita <lb/>
 <arrow.to.target n="marg185"></arrow.to.target><lb/>omnia ad omnia: erit totum simul triangulum XEG tri&shy;<lb/>plum universae figurae rectilineae intr&agrave; figuram mixtam <lb/>inscriptae. Sed eiusdem figurae inscriptae triangulum FEG <lb/>minus erat quam triplum; necesse igitur est ut triangu&shy;<lb/>lum FEG minus sit qu&agrave;m ipsum XEG totum videlicet sua <lb/>parte. Quod est impossibile. </s></p> <arrow.to.target n="marg185"></arrow.to.target><lb/>omnia ad omnia: erit totum simul triangulum XEG tri&shy;<lb/>plum universae figurae rectilineae intr&agrave; figuram mixtam <lb/>inscriptae. </s><s>Sed eiusdem figurae inscriptae triangulum FEG <lb/>minus erat quam triplum; necesse igitur est ut triangu&shy;<lb/>lum FEG minus sit qu&agrave;m ipsum XEG totum videlicet sua <lb/>parte. </s><s>Quod est impossibile. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg184"></margin.target>Lem. 3.</s></p> <s><margin.target id="marg184"></margin.target>Lem. 3.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 2754 
Line 2951 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ponamus deinde triangulum FEG esse plus qu&agrave;m tri&shy;<lb/>plum reliquae figurae mixtae dempt&agrave; parabol&agrave;. </s></p> <s>Ponamus deinde triangulum FEG esse plus qu&agrave;m tri&shy;<lb/>plum reliquae figurae mixtae dempt&agrave; parabol&agrave;. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto et sit excessus aequalis spatio K. accinietur trian&shy;<lb/>gulum FEI quarta pars totius FEG: et iterum sumatur <lb/>triangulum FEX quarta pars trianguli FEI: et hoc fiat <lb/>semper donec veniatur ad aliquod triangulum, puta FEX, <lb/>quod minus sit spatio K. Eritque triangulum XEG adhuc <lb/>maius qu&agrave;m triplum reliquae figurae mixtae ABCGF. Sed <lb/>eadem penit&ugrave;s ratione, atque ordine ut supra, ostendemus <lb/>triangulum XEG esse triplum cuiusdam figurae intr&agrave; figu&shy;<lb/>ram mixtam ABCGF. descriptae. Necesse erg&ograve; erit, ut <lb/>figura mixta ABCGF minor sit quam aliqua figura sibi <lb/>inscripta; totum sua parte. Quod est absurdum. </s></p> <s>Esto et sit excessus aequalis spatio K. accinietur trian&shy;<lb/>gulum FEI quarta pars totius FEG: et iterum sumatur <lb/>triangulum FEX quarta pars trianguli FEI: et hoc fiat <lb/>semper donec veniatur ad aliquod triangulum, puta FEX, <lb/>quod minus sit spatio K. Eritque triangulum XEG adhuc <lb/>maius qu&agrave;m triplum reliquae figurae mixtae ABCGF. Sed <lb/>eadem penit&ugrave;s ratione, atque ordine ut supra, ostendemus <lb/>triangulum XEG esse triplum cuiusdam figurae intr&agrave; figu&shy;<lb/>ram mixtam ABCGF. descriptae. </s><s>Necesse erg&ograve; erit, ut <lb/>figura mixta ABCGF minor sit quam aliqua figura sibi <lb/>inscripta; totum sua parte. </s><s>Quod est absurdum. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si erg&ograve; parabola tres tangentes habuerit, ut positum <lb/>est, erit triangulum sub tangentibus contentum, reliquae <lb/>figurae, dempta parabola, triplum. Quod erat proposi&shy;<lb/>tum etc. </s></p> <s>Si erg&ograve; parabola tres tangentes habuerit, ut positum <lb/>est, erit triangulum sub tangentibus contentum, reliquae <lb/>figurae, dempta parabola, triplum. </s><s>Quod erat proposi&shy;<lb/>tum etc. </s></p>
 <pb pagenum="124"/> <pb pagenum="124"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO VI.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO VI.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
Line 2764 
Line 2961 
 <s>Parabola sesquiterti&acirc; est trianguli eandem ipsi basim, et eandem <lb/>altitudinem habentis. </s></p> <s>Parabola sesquiterti&acirc; est trianguli eandem ipsi basim, et eandem <lb/>altitudinem habentis. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto parabola ABC, cuius diameter <lb/> <s>Esto parabola ABC, cuius diameter <lb/>
 <arrow.to.target n="fig113"></arrow.to.target><lb/>BD; duae tangentes AE, CE ad basim, <lb/>et tertia FBG per verticem. Dico para&shy;<lb/>bolam sesquitertiam esse inscripti sibi <lb/>trianguli ABC. </s></p> <arrow.to.target n="fig113"></arrow.to.target><lb/>BD; duae tangentes AE, CE ad basim, <lb/>et tertia FBG per verticem. </s><s>Dico para&shy;<lb/>bolam sesquitertiam esse inscripti sibi <lb/>trianguli ABC. </s></p>
 <figure id="fig113"></figure> <figure id="fig113"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Triangulum enim FEG ad duo tri&shy;<lb/>linea mixta AFB, BGC per praecedens <lb/>Lemma, est ut 3. ad nnum. Erg&ograve; trape&shy;<lb/>zium. AFGC (cum triplum sit trianguli <lb/>FEG) ad duo eadem trilinea mixta erit ut 9. ad unum. Et ad para&shy;<lb/>bolam erit (per conversionem rationis) ut 9. ad 8. et ad triangulum <lb/>ABC, erit ut 9. ad 6. Qualium ergo partium parabola est octo, talium <lb/>triangulum ABC est 6; Quare parabola ad inscriptum sibi triangulum <lb/>est ut 8. ad 6. nempe sesquitertia. Quod erat etc.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Triangulum enim FEG ad duo tri&shy;<lb/>linea mixta AFB, BGC per praecedens <lb/>Lemma, est ut 3. ad nnum. </s><s>Erg&ograve; trape&shy;<lb/>zium. </s><s>AFGC (cum triplum sit trianguli <lb/>FEG) ad duo eadem trilinea mixta erit ut 9. ad unum. </s><s>Et ad para&shy;<lb/>bolam erit (per conversionem rationis) ut 9. ad 8. et ad triangulum <lb/>ABC, erit ut 9. ad 6. Qualium ergo partium parabola est octo, talium <lb/>triangulum ABC est 6; Quare parabola ad inscriptum sibi triangulum <lb/>est ut 8. ad 6. nempe sesquitertia. </s><s>Quod erat etc.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma XIII.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma XIII.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si parabola tres tangentes habuerit; duas ad basim, tertiam ver&ograve; <lb/>per verticem, et ex universa figura dempta sit parabola, dimidiumque <lb/>trianguli sub tangentibus contenti. Reliqua figura aequiponderabit ex <lb/>quodam puncto, quod ita integram tangentem lateralem dividit ut pars <lb/>quae ad contactum curvae terminatur sit ad reliquam ut 9. ad unum.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Si parabola tres tangentes habuerit; duas ad basim, tertiam ver&ograve; <lb/>per verticem, et ex universa figura dempta sit parabola, dimidiumque <lb/>trianguli sub tangentibus contenti. </s><s>Reliqua figura aequiponderabit ex <lb/>quodam puncto, quod ita integram tangentem lateralem dividit ut pars <lb/>quae ad contactum curvae terminatur sit ad reliquam ut 9. ad unum.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto parabola A <lb/> <s>Esto parabola A <lb/>
 <arrow.to.target n="fig114"></arrow.to.target><lb/>BC cuius diameter <lb/>BD concipiatur ad <lb/>horizontem perpendi&shy;<lb/>cularis; sintque duae <lb/>tangentes ad basim <lb/>AE, CD verticalis <lb/>ver&ograve; tangens EBF. <lb/>Sect&agrave; deinde laterali <lb/>CD in H, ita ut CH <lb/>ad HD sit ut 9. ad <lb/>unum; Dico figuram <lb/>huiusmodi (dempt&agrave; <lb/>parabol&agrave;, et semi&shy;<lb/>triangulo verticali EBD) aequiponderare ex puncto H. </s></p> <arrow.to.target n="fig114"></arrow.to.target><lb/>BC cuius diameter <lb/>BD concipiatur ad <lb/>horizontem perpendi&shy;<lb/>cularis; sintque duae <lb/>tangentes ad basim <lb/>AE, CD verticalis <lb/>ver&ograve; tangens EBF. <lb/>Sect&agrave; deinde laterali <lb/>CD in H, ita ut CH <lb/>ad HD sit ut 9. ad <lb/>unum; Dico figuram <lb/>huiusmodi (dempt&agrave; <lb/>parabol&agrave;, et semi&shy;<lb/>triangulo verticali EBD) aequiponderare ex puncto H. </s></p>
Line 2780 
Line 2977 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sumatur DI quinque partium earum, quarum DF est <lb/>15. sive quarum DH est 3. Eritque DH ad HI ut 3. ad 2. </s></p> <s>Sumatur DI quinque partium earum, quarum DF est <lb/>15. sive quarum DH est 3. Eritque DH ad HI ut 3. ad 2. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Cum autem BD sit ad horizontem perpendicularis, por&shy;<lb/>tiones mixtae ABE, BCF, appensae erunt secundum cen&shy;<lb/>trum gravitatis ad punctum B, sive ad punctum D. Trian&shy;<lb/>gulum ver&ograve; BDF ob eandem causam, et eodem modo <lb/>pendebit centraliter ex puncto I (quandoquidem FI dupla <lb/>est ipsius ID; et ipsa DB ad horizontem perpendicularis). <lb/>Iam si istae magnitudines non aequiponderant ex H pun&shy;<lb/>cto librae DI, altera ipsarum praeponderabit. Esto; et <lb/>praeponderent prim&ograve; duae portiones mixtae ABE, BCF. <lb/>Sitque excessus quo praeponderant aequalis spatio K. </s></p> <s>Cum autem BD sit ad horizontem perpendicularis, por&shy;<lb/>tiones mixtae ABE, BCF, appensae erunt secundum cen&shy;<lb/>trum gravitatis ad punctum B, sive ad punctum D. Trian&shy;<lb/>gulum ver&ograve; BDF ob eandem causam, et eodem modo <lb/>pendebit centraliter ex puncto I (quandoquidem FI dupla <lb/>est ipsius ID; et ipsa DB ad horizontem perpendicularis). <lb/>Iam si istae magnitudines non aequiponderant ex H pun&shy;<lb/>cto librae DI, altera ipsarum praeponderabit. </s><s>Esto; et <lb/>praeponderent prim&ograve; duae portiones mixtae ABE, BCF. <lb/>Sitque excessus quo praeponderant aequalis spatio K. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Inscribatur intr&agrave; mixtas portiones figura ex tangenti&shy;<lb/>bus, ut iam saep&egrave; factnm est. Donec excessus portionum <lb/>supr&agrave; figuram rectilineam inscriptam minur sit spatio K. <lb/>Tunc enim figura inscripta adhuc praeponderabit trian&shy;<lb/>gulo BDF. </s></p> <s>Inscribatur intr&agrave; mixtas portiones figura ex tangenti&shy;<lb/>bus, ut iam saep&egrave; factnm est. </s><s>Donec excessus portionum <lb/>supr&agrave; figuram rectilineam inscriptam minur sit spatio K. <lb/>Tunc enim figura inscripta adhuc praeponderabit trian&shy;<lb/>gulo BDF. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Accipiatur triangulum DFG quarta pars totius trian&shy;<lb/>guli DFB; eritque triangulum DFG aequale triangulo <lb/>NFO (cum ambo sint subquadrupla eiusdem trianguli DFB) <lb/> <s>Accipiatur triangulum DFG quarta pars totius trian&shy;<lb/>guli DFB; eritque triangulum DFG aequale triangulo <lb/>NFO (cum ambo sint subquadrupla eiusdem trianguli DFB) <lb/>
 <arrow.to.target n="marg186"></arrow.to.target><lb/>et propterea triangulum DFG ad duo triangula TEM, <lb/>NFO, erit ut unum ad 2. erg&ograve; BFG ad duo triangula <lb/>LEM, NFO, erit ut 3. ad 2. nempe reciproc&egrave; ut DH ad HI. <lb/>Triangulum igitur BGF, et duo triangula LEM, NFO, ex <lb/>puncto H aequiponderant iuvicem. </s></p> <arrow.to.target n="marg186"></arrow.to.target><lb/>et propterea triangulum DFG ad duo triangula TEM, <lb/>NFO, erit ut unum ad 2. erg&ograve; BFG ad duo triangula <lb/>LEM, NFO, erit ut 3. ad 2. nempe reciproc&egrave; ut DH ad HI. <lb/>Triangulum igitur BGF, et duo triangula LEM, NFO, ex <lb/>puncto H aequiponderant iuvicem. </s></p>
Line 2790 
Line 2987 
 <s><margin.target id="marg186"></margin.target>ex Lem. 3.</s></p> <s><margin.target id="marg186"></margin.target>ex Lem. 3.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sumatur iter&ugrave;m DFP quarta pars totius DFG, eritque <lb/>DFP aequale duobus simul triangulis quae sunt infr&agrave; pun&shy;<lb/>cta N et O. (Sunt enim quartae partes aequalium trian&shy;<lb/> <s>Sumatur iter&ugrave;m DFP quarta pars totius DFG, eritque <lb/>DFP aequale duobus simul triangulis quae sunt infr&agrave; pun&shy;<lb/>cta N et O. (Sunt enim quartae partes aequalium trian&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg187"></arrow.to.target><lb/>gulorum DFG, NFO). Propterea triangulum DFP ad qua&shy;<lb/>tuor simul triangula L, M, N, O, erit ut unum ad 2. Sed <lb/>triangulum PFG, ad eadem quatuor triangula erit ut 3. <lb/>ad 2. nempe reciproc&egrave; ut DH ad HI. Aequiponderat igitur <lb/>triangulum PFG, cum quatuor dictis triangulis L, M, N, O, <lb/>ex puncto H. Quamobrem universa figura inter portiones <lb/>inscripta aequiponderabit cum triangulo BPF ex puncto H. <lb/>Sed eadem praeponderabat triangulo BDF. Necesse igitur <lb/>est ut triangulum BDF minus sit quam triangulum BPF, <lb/>totum sua parte. Quod esse non potest. </s></p> <arrow.to.target n="marg187"></arrow.to.target><lb/>gulorum DFG, NFO). Propterea triangulum DFP ad qua&shy;<lb/>tuor simul triangula L, M, N, O, erit ut unum ad 2. Sed <lb/>triangulum PFG, ad eadem quatuor triangula erit ut 3. <lb/>ad 2. nempe reciproc&egrave; ut DH ad HI. Aequiponderat igitur <lb/>triangulum PFG, cum quatuor dictis triangulis L, M, N, O, <lb/>ex puncto H. Quamobrem universa figura inter portiones <lb/>inscripta aequiponderabit cum triangulo BPF ex puncto H. <lb/>Sed eadem praeponderabat triangulo BDF. Necesse igitur <lb/>est ut triangulum BDF minus sit quam triangulum BPF, <lb/>totum sua parte. </s><s>Quod esse non potest. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg187"></margin.target>ex Lem. 3.</s></p> <s><margin.target id="marg187"></margin.target>ex Lem. 3.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ponamus deinde praeponderare triangulum BDF dua- <s>Ponamus deinde praeponderare triangulum BDF dua-
 <pb pagenum="126"/>bus simul portionibus mixtis ABE, BCF; et ponatur ex&shy;<lb/>cessus quo praeponderat aequalis spatio K. </s></p> <pb pagenum="126"/>bus simul portionibus mixtis ABE, BCF; et ponatur ex&shy;<lb/>cessus quo praeponderat aequalis spatio K. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Accipiatur triangulum DFG quarta pars ipsius DFB. <lb/>et iterum sumatur DFP quarta pars ipsius DFG, et sic <lb/>semper donec veniatur ad aliquod triangulum, puta DFP <lb/>minus spatio K. Tunc enim reliquum triangulum adhuc <lb/>praeponderabit portionibus mixtis ABE, BCF. Sed osten&shy;<lb/>demus eodem penitus argumento, atque ordine ut supra <lb/>idem triangulum PFB praeponderare alicui figurae intr&agrave; <lb/>portiones ABE, BCF, descriptae. Necesse ergo erit qu&ograve;d <lb/>ipsae duae portiones mixtae minores sint qu&agrave;m aliqua sibi <lb/>inscripta figura; totum sua parte; quod est absurdum. </s></p> <s>Accipiatur triangulum DFG quarta pars ipsius DFB. <lb/>et iterum sumatur DFP quarta pars ipsius DFG, et sic <lb/>semper donec veniatur ad aliquod triangulum, puta DFP <lb/>minus spatio K. Tunc enim reliquum triangulum adhuc <lb/>praeponderabit portionibus mixtis ABE, BCF. Sed osten&shy;<lb/>demus eodem penitus argumento, atque ordine ut supra <lb/>idem triangulum PFB praeponderare alicui figurae intr&agrave; <lb/>portiones ABE, BCF, descriptae. </s><s>Necesse ergo erit qu&ograve;d <lb/>ipsae duae portiones mixtae minores sint qu&agrave;m aliqua sibi <lb/>inscripta figura; totum sua parte; quod est absurdum. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Constat ergo quod propositum fuerat. </s></p> <s>Constat ergo quod propositum fuerat. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 2806 
Line 3003 
 <s>Parabola sesquitertia et trianguli eandem ipsi basim, et eandem <lb/>altitudinem habentis. </s></p> <s>Parabola sesquitertia et trianguli eandem ipsi basim, et eandem <lb/>altitudinem habentis. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto, ut in praecedenti Lemmate para&shy;<lb/> <s>Esto, ut in praecedenti Lemmate para&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig115"></arrow.to.target><lb/>bola ABC. cum duabus tangentibus late&shy;<lb/>ralibus, sive ad basis AE, CD; atque EBF <lb/>per verticem. Concipiaturque diameter ad <lb/>horizontem perpendicularis; et ablat&agrave; pa&shy;<lb/>rabola dectractoque dimidio verticalis <lb/>trianguli; accipiatur DI tertia pars to&shy;<lb/>tius DF, et sit DH sesquialtera ipsius HI. <lb/>Aequiponderant ergo (per lemma praece&shy;<lb/>dens) ex puncto H librae DI, duae ma&shy;<lb/>gnitudines. Nempe hinc duae portiones ABCFE appensae ad pun&shy;<lb/>ctum D; inde ver&ograve; triangulum BDF appensum ad punctum I. </s></p> <arrow.to.target n="fig115"></arrow.to.target><lb/>bola ABC. cum duabus tangentibus late&shy;<lb/>ralibus, sive ad basis AE, CD; atque EBF <lb/>per verticem. </s><s>Concipiaturque diameter ad <lb/>horizontem perpendicularis; et ablat&agrave; pa&shy;<lb/>rabola dectractoque dimidio verticalis <lb/>trianguli; accipiatur DI tertia pars to&shy;<lb/>tius DF, et sit DH sesquialtera ipsius HI. <lb/>Aequiponderant ergo (per lemma praece&shy;<lb/>dens) ex puncto H librae DI, duae ma&shy;<lb/>gnitudines. </s><s>Nempe hinc duae portiones ABCFE appensae ad pun&shy;<lb/>ctum D; inde ver&ograve; triangulum BDF appensum ad punctum I. </s></p>
 <figure id="fig115"></figure> <figure id="fig115"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Quamobrem DBF ad ABCFE, erit ut reciproc&egrave; DH ad HI, nempe <lb/>ut 3. ad 2. Sumptisque antecedentium duplis, erit totum verticale trian&shy;<lb/>gulum EDF ad reliquam figuram mixtam triplum, Propterea (ut in <lb/>Propositione sexta demonstratum est) parabola inscripti sibi trianguli <lb/>sesquitertia erit. Quod erat propositum demonstrare.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Quamobrem DBF ad ABCFE, erit ut reciproc&egrave; DH ad HI, nempe <lb/>ut 3. ad 2. Sumptisque antecedentium duplis, erit totum verticale trian&shy;<lb/>gulum EDF ad reliquam figuram mixtam triplum, Propterea (ut in <lb/>Propositione sexta demonstratum est) parabola inscripti sibi trianguli <lb/>sesquitertia erit. </s><s>Quod erat propositum demonstrare.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma XIV.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma XIV.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 2817 
Line 3014 
 <pb pagenum="127"/>aeque alti intr&agrave; conos descripti: Erit ut primus conus ad secundum, <lb/>ita omnes cylindri primi coni, ad omnes cylindros secundi coni.<gap desc="/SM"/></s></p> <pb pagenum="127"/>aeque alti intr&agrave; conos descripti: Erit ut primus conus ad secundum, <lb/>ita omnes cylindri primi coni, ad omnes cylindros secundi coni.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sint duorum conorum trian&shy;<lb/> <s>Sint duorum conorum trian&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig116"></arrow.to.target><lb/>gula per axem ABC, DEF, et <lb/>duo eorum latera, puta AB, <lb/>DE, secentur in partes numero <lb/>aequales; nempe in totidem <lb/>partes dividatur t&agrave;m AB, qu&agrave;m <lb/>DE; sintque partes lateris AB <lb/>aequales inter se, et partes <lb/>DE item aequales inter se. Ductis deinde per singula <lb/>sectionum puncta planis GH, IL, etc. basi AC paral&shy;<lb/>lelis: item planis MN, OP, etc. basi DF parallelis; <lb/>Concipiantur cylindri AH, GL, etc. eiusdem altitudinis <lb/>intr&agrave; conum ABC descripti; itemque in altero cono <lb/>alij cylindri aequealti intelligantur; Dico esse ut conus <lb/>ABC ad conum DEF, ita omnes cylindros coni ABC <lb/>ad omnes cylindros coni ABC ad omnes cylindros coni <lb/>DEF. </s></p> <arrow.to.target n="fig116"></arrow.to.target><lb/>gula per axem ABC, DEF, et <lb/>duo eorum latera, puta AB, <lb/>DE, secentur in partes numero <lb/>aequales; nempe in totidem <lb/>partes dividatur t&agrave;m AB, qu&agrave;m <lb/>DE; sintque partes lateris AB <lb/>aequales inter se, et partes <lb/>DE item aequales inter se. </s><s>Ductis deinde per singula <lb/>sectionum puncta planis GH, IL, etc. </s><s>basi AC paral&shy;<lb/>lelis: item planis MN, OP, etc. </s><s>basi DF parallelis; <lb/>Concipiantur cylindri AH, GL, etc. </s><s>eiusdem altitudinis <lb/>intr&agrave; conum ABC descripti; itemque in altero cono <lb/>alij cylindri aequealti intelligantur; Dico esse ut conus <lb/>ABC ad conum DEF, ita omnes cylindros coni ABC <lb/>ad omnes cylindros coni ABC ad omnes cylindros coni <lb/>DEF. </s></p>
 <figure id="fig116"></figure> <figure id="fig116"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Concipiantur duo coni GAH, MDN; quorum vertices <lb/>sint A et D, bases ver&ograve; circuli GH, MN. </s></p> <s>Concipiantur duo coni GAH, MDN; quorum vertices <lb/>sint A et D, bases ver&ograve; circuli GH, MN. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>I&agrave;m; Cylindrus AH ad conum GAH est ut cylindrus <lb/>DN ad conum MDN. (nempe in ratione tripla) conus ver&ograve; <lb/>GAH ad conum GBH in eadem basi est ut AG ad GB; <lb/>sive (propter divisionem in constructione adhibitam) ut DM <lb/>ad ME, hoc est ut conus MDN ad conum MEN. Conus <lb/>denique GBH ad conum similem ABC est ut cubus GB <lb/>ad cubum BA; siv&egrave; (propter constructionem) ut cubus ME <lb/>ad cubum ED, nempe ut conus MEN ad conum similem <lb/>DEF. Quar&egrave; ex aequo cylindrus AH ad conum ABC, erit <lb/>ut cylindrus DN ad conum DEF. Et permutando cylin&shy;<lb/>drus AH ad cylindrum DN erit ut conus ABC ad co&shy;<lb/>num DEF. </s></p> <s>I&agrave;m; Cylindrus AH ad conum GAH est ut cylindrus <lb/>DN ad conum MDN. (nempe in ratione tripla) conus ver&ograve; <lb/>GAH ad conum GBH in eadem basi est ut AG ad GB; <lb/>sive (propter divisionem in constructione adhibitam) ut DM <lb/>ad ME, hoc est ut conus MDN ad conum MEN. Conus <lb/>denique GBH ad conum similem ABC est ut cubus GB <lb/>ad cubum BA; siv&egrave; (propter constructionem) ut cubus ME <lb/>ad cubum ED, nempe ut conus MEN ad conum similem <lb/>DEF. Quar&egrave; ex aequo cylindrus AH ad conum ABC, erit <lb/>ut cylindrus DN ad conum DEF. Et permutando cylin&shy;<lb/>drus AH ad cylindrum DN erit ut conus ABC ad co&shy;<lb/>num DEF. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ulterius. Cylindrus etiam GL ad cylindrum MP. eodem <lb/>penitus modo demonstratur esse ut conus GBH ad conum <lb/>MEN, sive ut conus ABC ad conum DEF; et hoc modo <lb/>semper. Proptere&agrave; ut unus cylindrus AH ad unum DN, <lb/> <s>Ulterius. </s><s>Cylindrus etiam GL ad cylindrum MP. eodem <lb/>penitus modo demonstratur esse ut conus GBH ad conum <lb/>MEN, sive ut conus ABC ad conum DEF; et hoc modo <lb/>semper. </s><s>Proptere&agrave; ut unus cylindrus AH ad unum DN, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg188"></arrow.to.target><lb/>it&agrave; quilibet antecedentium ad quemlibet consequentium, <lb/> <arrow.to.target n="marg188"></arrow.to.target><lb/>it&agrave; quilibet antecedentium ad quemlibet consequentium, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg189"></arrow.to.target><lb/>erg&ograve; ut unus ad unum, nempe ut conus ABC ad conum  <arrow.to.target n="marg189"></arrow.to.target><lb/>erg&ograve; ut unus ad unum, nempe ut conus ABC ad conum
 <pb pagenum="128"/>DEF, it&agrave; omnes simul cylindri coni ABC, ad omnes simul <lb/>cylindros coni ABC, ad omnes simul cylindros coni DEF. <lb/>Quod etc. </s></p> <pb pagenum="128"/>DEF, it&agrave; omnes simul cylindri coni ABC, ad omnes simul <lb/>cylindros coni ABC, ad omnes simul cylindros coni DEF. <lb/>Quod etc. </s></p>
Line 2841 
Line 3038 
 <arrow.to.target n="fig117"></arrow.to.target><lb/>ABC, cuius tangens CD, <lb/>et diametro aequidistans <lb/>sit AD. Dico intr&agrave; trili&shy;<lb/>neum mixtum ABCD. <lb/>describi posse figuram <lb/>constantem ex paralle&shy;<lb/>logrammis aequealtis, <lb/>quae figura deficiat &agrave; <lb/>trilineo mixto, minori <lb/>defectu qu&agrave;m sit spa&shy;<lb/>tium quodcumque da&shy;<lb/>tum K. </s></p> <arrow.to.target n="fig117"></arrow.to.target><lb/>ABC, cuius tangens CD, <lb/>et diametro aequidistans <lb/>sit AD. Dico intr&agrave; trili&shy;<lb/>neum mixtum ABCD. <lb/>describi posse figuram <lb/>constantem ex paralle&shy;<lb/>logrammis aequealtis, <lb/>quae figura deficiat &agrave; <lb/>trilineo mixto, minori <lb/>defectu qu&agrave;m sit spa&shy;<lb/>tium quodcumque da&shy;<lb/>tum K. </s></p>
 <figure id="fig117"></figure> <figure id="fig117"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Secetur enim DC bi&shy;<lb/>fariam in X; iterumque <lb/>partes bifari&agrave;m dividan&shy;<lb/>tur in H et in P; sem&shy;<lb/>perque hoc fiat donec <lb/>veniatur ad sectionem <lb/>aliquam, puta DE, eius&shy;<lb/>modi ut parallelogram. ADE, minus sit spatio K. (Quod <lb/>autem hoc fieri possit, patet. Si enim compleatur paralle&shy;<lb/>logrammum ADC, ex ipso per continuam bisectionem <lb/>semper detrahitur dimidium; erg&ograve; tandem remanebit AE <lb/>minus quolibet dato spatio). Ducantur deinde ex punctis <lb/>sectionum rectae EF, HG, etc. aequidistantes ipsi DA; <lb/>per puncta autem I, B, etc. ubi parallelae secant para&shy;<lb/>bolam, ducantur LG, MN, etc. aequidistantes tangenti CD. <lb/>Et factum erit quod oportebat. </s></p> <s>Secetur enim DC bi&shy;<lb/>fariam in X; iterumque <lb/>partes bifari&agrave;m dividan&shy;<lb/>tur in H et in P; sem&shy;<lb/>perque hoc fiat donec <lb/>veniatur ad sectionem <lb/>aliquam, puta DE, eius&shy;<lb/>modi ut parallelogram. </s><s>ADE, minus sit spatio K. (Quod <lb/>autem hoc fieri possit, patet. </s><s>Si enim compleatur paralle&shy;<lb/>logrammum ADC, ex ipso per continuam bisectionem <lb/>semper detrahitur dimidium; erg&ograve; tandem remanebit AE <lb/>minus quolibet dato spatio). Ducantur deinde ex punctis <lb/>sectionum rectae EF, HG, etc. </s><s>aequidistantes ipsi DA; <lb/>per puncta autem I, B, etc. </s><s>ubi parallelae secant para&shy;<lb/>bolam, ducantur LG, MN, etc. </s><s>aequidistantes tangenti CD. <lb/>Et factum erit quod oportebat. </s></p>
 <pb pagenum="129"/> <pb pagenum="129"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Parallelogrammum enim CO, aequale est ipsi OP, et <lb/> <s>Parallelogrammum enim CO, aequale est ipsi OP, et <lb/>
Line 2859 
Line 3056 
 <figure></figure> <figure></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto parabola ABC, cuius tangens CD; et diametro <lb/>parallela sit utraque DA, EF; ut fiant duo trilinea mixta  <s>Esto parabola ABC, cuius tangens CD; et diametro <lb/>parallela sit utraque DA, EF; ut fiant duo trilinea mixta
 <pb pagenum="130"/>ABCD maius, et FBCE minus. Dico, si in utroque tri&shy;<lb/>lineo inscribatur figura constans ex parallelogrammis ae&shy;<lb/>qualibus utrimque numero, (ut in praecedenti lemmate <lb/>expositum est) figuram trilinei ABCD, ad figuram trilinei <lb/>FBCE, esse ut cubus DC ad cubum CE. </s></p> <pb pagenum="130"/>ABCD maius, et FBCE minus. </s><s>Dico, si in utroque tri&shy;<lb/>lineo inscribatur figura constans ex parallelogrammis ae&shy;<lb/>qualibus utrimque numero, (ut in praecedenti lemmate <lb/>expositum est) figuram trilinei ABCD, ad figuram trilinei <lb/>FBCE, esse ut cubus DC ad cubum CE. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Concipiamus, (ad evitandam linearum multitudinem, et <lb/>confusionem) triangulum GEC cum sua portione parabolae <lb/>intercepta FBC, transferri, et esse idem quod positum est <lb/>sub signis HIL. trilineumque FBCE esse idem cum tri&shy;<lb/>lineo MNLI. </s></p> <s>Concipiamus, (ad evitandam linearum multitudinem, et <lb/>confusionem) triangulum GEC cum sua portione parabolae <lb/>intercepta FBC, transferri, et esse idem quod positum est <lb/>sub signis HIL. trilineumque FBCE esse idem cum tri&shy;<lb/>lineo MNLI. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Inscribatur iam in utroque trilineo ABCD, et MNLI, <lb/>(quod quidem repraesentat ipsum FBCE translatum) figura <lb/>constans ex parallelogrammis aequealtis; et sit idem nu&shy;<lb/>merus parallelogrammorum in utroque trilineorum. Intel&shy;<lb/>ligatur etiam conus, cuius vertex C, sive L; et diameter <lb/>basis sit, hinc quidem AD, inde ver&ograve; HI. Sintque in sin&shy;<lb/>gulis coni segmentis cylindri aequealti OP, QR etc. <lb/> <s>Inscribatur iam in utroque trilineo ABCD, et MNLI, <lb/>(quod quidem repraesentat ipsum FBCE translatum) figura <lb/>constans ex parallelogrammis aequealtis; et sit idem nu&shy;<lb/>merus parallelogrammorum in utroque trilineorum. </s><s>Intel&shy;<lb/>ligatur etiam conus, cuius vertex C, sive L; et diameter <lb/>basis sit, hinc quidem AD, inde ver&ograve; HI. Sintque in sin&shy;<lb/>gulis coni segmentis cylindri aequealti OP, QR etc. <lb/>
 <arrow.to.target n="marg191"></arrow.to.target></s></p> <arrow.to.target n="marg191"></arrow.to.target></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg191"></margin.target>1. Sexti.</s></p> <s><margin.target id="marg191"></margin.target>1. Sexti.</s></p>
Line 2903 
Line 3100 
 <s><margin.target id="marg196"></margin.target>Lem. 15.</s></p> <s><margin.target id="marg196"></margin.target>Lem. 15.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Inscribatur intr&agrave; alterum trilineum BCE figura eiusdem <lb/>speciei, et eiusdem numeri parallelogrammorum c&ugrave;m de&shy;<lb/>scripta intra trilineum ABCD. Erit erg&ograve; figura inscripta <lb/>trilineo ABCD ad figuram inscriptam trilineo BCE ut cu&shy;<lb/> <s>Inscribatur intr&agrave; alterum trilineum BCE figura eiusdem <lb/>speciei, et eiusdem numeri parallelogrammorum c&ugrave;m de&shy;<lb/>scripta intra trilineum ABCD. Erit erg&ograve; figura inscripta <lb/>trilineo ABCD ad figuram inscriptam trilineo BCE ut cu&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg197"></arrow.to.target><lb/>bus DC ad cubum CE. Sed eadem figura inscripta trilineo <lb/>ABCD ad trilineum BCE habet maiorem rationem qu&agrave;m <lb/>cubus DC ad CE. Minus ergo est trilineum BCE qu&agrave;m <lb/>inscripta sibi figura. totum sua parte. Quod est impossi&shy;<lb/>bile. Constat ergo propositum. </s></p> <arrow.to.target n="marg197"></arrow.to.target><lb/>bus DC ad cubum CE. Sed eadem figura inscripta trilineo <lb/>ABCD ad trilineum BCE habet maiorem rationem qu&agrave;m <lb/>cubus DC ad CE. Minus ergo est trilineum BCE qu&agrave;m <lb/>inscripta sibi figura. </s><s>totum sua parte. </s><s>Quod est impossi&shy;<lb/>bile. </s><s>Constat ergo propositum. </s></p>
 <pb pagenum="132"/> <pb pagenum="132"/>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg197"></margin.target>Lemma <lb/>praecedens.</s></p> <s><margin.target id="marg197"></margin.target>Lemma <lb/>praecedens.</s></p>
Line 2913 
Line 3110 
 <s>Parabola sesquitertia est trianguli eandem ipsi basim, et eandem <lb/>altitudinem habentis. </s></p> <s>Parabola sesquitertia est trianguli eandem ipsi basim, et eandem <lb/>altitudinem habentis. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto parabola ABC, cuius diameter <lb/> <s>Esto parabola ABC, cuius diameter <lb/>
 <arrow.to.target n="fig119"></arrow.to.target><lb/>BE, tangentes ver&ograve; AF, CF, productae <lb/>eousque donec occurrant ipsis AD, CH, <lb/>diametro parallelis. Iungaturque rectae <lb/>lineae AB, BC. (licet in figura omissae <lb/> <arrow.to.target n="fig119"></arrow.to.target><lb/>BE, tangentes ver&ograve; AF, CF, productae <lb/>eousque donec occurrant ipsis AD, CH, <lb/>diametro parallelis. </s><s>Iungaturque rectae <lb/>lineae AB, BC. (licet in figura omissae <lb/>
 <arrow.to.target n="marg198"></arrow.to.target><lb/>sint). Dico parabolam trianguli ABC esse <lb/>sesquitertiam. <lb/> <arrow.to.target n="marg198"></arrow.to.target><lb/>sint). Dico parabolam trianguli ABC esse <lb/>sesquitertiam. <lb/>
 <arrow.to.target n="marg199"></arrow.to.target></s></p> <arrow.to.target n="marg199"></arrow.to.target></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 2922 
Line 3119 
 <s><margin.target id="marg199"></margin.target>2. Sexti</s></p> <s><margin.target id="marg199"></margin.target>2. Sexti</s></p>
 <figure id="fig119"></figure> <figure id="fig119"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Erit enim ABCD ad trilineum BCF, <lb/>ut cubus DC ad cubum CF, nempe ut <lb/>octo ad unum. (cum enim sit ut AE ad <lb/>EC, ita DF ad FC, erit DF aequalis ipsi <lb/>FC, cubusque DC octuplus cubi CF). Item trilineum CBAH ad trilineum <lb/>BAF est ut octo ad unum. Coniuctim erg&ograve; erunt duo trilinea ABCD, <lb/>CBAH, ad spatium ABCF. ut octo ad unum. Et dividendo bis, erunt <lb/>duo triangula AFD, CFH, ad spatium ABCF, ut 6. ad unum. Quamobrem <lb/>triangulum AFD, sive AFC ad spatium ABCF, erit ut 3, ad unum; et <lb/>ad parabolam erit ut 3. ad 2. vel ut 6. ad 4. Propterea parabola erit ad <lb/>triangulum ABC ut 4. ad 3. Nempe sesquitertia. Quod erat propositum <lb/>demonstrare etc.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Erit enim ABCD ad trilineum BCF, <lb/>ut cubus DC ad cubum CF, nempe ut <lb/>octo ad unum. (cum enim sit ut AE ad <lb/>EC, ita DF ad FC, erit DF aequalis ipsi <lb/>FC, cubusque DC octuplus cubi CF). Item trilineum CBAH ad trilineum <lb/>BAF est ut octo ad unum. </s><s>Coniuctim erg&ograve; erunt duo trilinea ABCD, <lb/>CBAH, ad spatium ABCF. ut octo ad unum. </s><s>Et dividendo bis, erunt <lb/>duo triangula AFD, CFH, ad spatium ABCF, ut 6. ad unum. </s><s>Quamobrem <lb/>triangulum AFD, sive AFC ad spatium ABCF, erit ut 3, ad unum; et <lb/>ad parabolam erit ut 3. ad 2. vel ut 6. ad 4. Propterea parabola erit ad <lb/>triangulum ABC ut 4. ad 3. Nempe sesquitertia. </s><s>Quod erat propositum <lb/>demonstrare etc.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma XVIII.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma XVIII.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si fuerit ut prima magnitudo ad secundam, ita tertia ad quartam; <lb/>Et hoc quotiescumque libuerit. Fuerintque omnes primae inter se, item <lb/>omnes tertiae magnitudines inter se aequales. Erunt omnes primae <lb/>simul ad omnes secundas, ut sunt omnes tertiae simul ad omnes quar&shy;<lb/>tas magnitudines.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Si fuerit ut prima magnitudo ad secundam, ita tertia ad quartam; <lb/>Et hoc quotiescumque libuerit. </s><s>Fuerintque omnes primae inter se, item <lb/>omnes tertiae magnitudines inter se aequales. </s><s>Erunt omnes primae <lb/>simul ad omnes secundas, ut sunt omnes tertiae simul ad omnes quar&shy;<lb/>tas magnitudines.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto ut A prima ad B secundam, <lb/> <s>Esto ut A prima ad B secundam, <lb/>
 <arrow.to.target n="fig120"></arrow.to.target><lb/>ita C tertia ad D quartam. Et iterum <lb/>ut E prima ad F secundam, ita G <lb/>tertia ad H quartam; et sic quotie&shy;<lb/>scunque libuerit. Sintque omnes pri&shy;<lb/>mae A, E, I, etc. item omnes tertiae <lb/>C, G, M, etc. inter se aequales. </s></p> <arrow.to.target n="fig120"></arrow.to.target><lb/>ita C tertia ad D quartam. </s><s>Et iterum <lb/>ut E prima ad F secundam, ita G <lb/>tertia ad H quartam; et sic quotie&shy;<lb/>scunque libuerit. </s><s>Sintque omnes pri&shy;<lb/>mae A, E, I, etc. </s><s>item omnes tertiae <lb/>C, G, M, etc. </s><s>inter se aequales. </s></p>
 <figure id="fig120"></figure> <figure id="fig120"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Dico omnes primas simul ad omnes <lb/>secundas simul, ita esse ut sunt omnes <lb/>simul tertiae, ad omnes quartas ma&shy;<lb/>gnitudines. </s></p> <s>Dico omnes primas simul ad omnes <lb/>secundas simul, ita esse ut sunt omnes <lb/>simul tertiae, ad omnes quartas ma&shy;<lb/>gnitudines. </s></p>
Line 2939 
Line 3136 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg200"></arrow.to.target><lb/>secundas simul esse ad A, ut sunt omnes quartae simul <lb/>ad ipsam C. Ipsa ver&ograve; A ad omnes est ut C ad omnes <lb/>tertias (sunt enim aeque submultiplices). Ergo ex aequo <lb/> <arrow.to.target n="marg200"></arrow.to.target><lb/>secundas simul esse ad A, ut sunt omnes quartae simul <lb/>ad ipsam C. Ipsa ver&ograve; A ad omnes est ut C ad omnes <lb/>tertias (sunt enim aeque submultiplices). Ergo ex aequo <lb/>
 <arrow.to.target n="marg201"></arrow.to.target><lb/>omnes secundae ad omnes primas, sunt ut omnes quartae <lb/>simul ad omnes tertias. Convertendo igitur constat quod <lb/>erat propositum demonstrare. </s></p> <arrow.to.target n="marg201"></arrow.to.target><lb/>omnes secundae ad omnes primas, sunt ut omnes quartae <lb/>simul ad omnes tertias. </s><s>Convertendo igitur constat quod <lb/>erat propositum demonstrare. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg200"></margin.target>24. Quinti.</s></p> <s><margin.target id="marg200"></margin.target>24. Quinti.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 2947 
Line 3144 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma XIX.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma XIX.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si parabola tangentem habuerit ad basim; ex alia ver&ograve; parte rectam <lb/>diametro parallelam. Erit triangulum sub tangente, et parallela dia&shy;<lb/>metro, ipsaque basi compraehensum, ipsius parabolae triplum.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Si parabola tangentem habuerit ad basim; ex alia ver&ograve; parte rectam <lb/>diametro parallelam. </s><s>Erit triangulum sub tangente, et parallela dia&shy;<lb/>metro, ipsaque basi compraehensum, ipsius parabolae triplum.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto parabola ABC, <lb/> <s>Esto parabola ABC, <lb/>
 <arrow.to.target n="fig121"></arrow.to.target><lb/>cuius tangens CD, paral&shy;<lb/>lela diametro sit AD; <lb/>Dico triangulum ADC <lb/>esse parabolae ipsius AB <lb/>C, triplum. </s></p> <arrow.to.target n="fig121"></arrow.to.target><lb/>cuius tangens CD, paral&shy;<lb/>lela diametro sit AD; <lb/>Dico triangulum ADC <lb/>esse parabolae ipsius AB <lb/>C, triplum. </s></p>
Line 2957 
Line 3154 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Trilineum ergo ABCD erit vel plus, vel minus quam <lb/>tertia pars parallelogrammi AE. Ponatur prim&ugrave;m <emph type="italics"/>s<emph.end type="italics"/>sse plus <lb/>qu&agrave;m tertia pars, et sit excessui aequale spatium K. </s></p> <s>Trilineum ergo ABCD erit vel plus, vel minus quam <lb/>tertia pars parallelogrammi AE. Ponatur prim&ugrave;m <emph type="italics"/>s<emph.end type="italics"/>sse plus <lb/>qu&agrave;m tertia pars, et sit excessui aequale spatium K. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Inscribatur intr&agrave; trilineum ABCD, figura constans ex <lb/>parallelogrammis aequealtis, deficiensque ab ipso trilineo <lb/>minori defectu qu&agrave;m sit ipsum spatium K. Et inscripta <lb/>iam sit eiusmodi figura. Erit erg&ograve; adhuc figura inscripta <lb/>plus qu&agrave;m tertia pars parallelogrammi AE. </s></p> <s>Inscribatur intr&agrave; trilineum ABCD, figura constans ex <lb/>parallelogrammis aequealtis, deficiensque ab ipso trilineo <lb/>minori defectu qu&agrave;m sit ipsum spatium K. Et inscripta <lb/>iam sit eiusmodi figura. </s><s>Erit erg&ograve; adhuc figura inscripta <lb/>plus qu&agrave;m tertia pars parallelogrammi AE. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Concipiatur circa rectam AD, circulus, qui sit basis <lb/>cuiusdam coni verticem habentis in puncto C. et super <lb/>e&agrave;dem basi intelligatur cylindrus AE eiusdem altitudinis  <s>Concipiatur circa rectam AD, circulus, qui sit basis <lb/>cuiusdam coni verticem habentis in puncto C. et super <lb/>e&agrave;dem basi intelligatur cylindrus AE eiusdem altitudinis
 <pb pagenum="134"/>cum ipso cono; sectusque sit tam conus qu&agrave;m cylindrus <lb/>planis basi parallelis per singulas rectas FG, HI, LM, etc. <lb/>ductis. Concipiantur etiam intr&agrave; conum ACD cylindri ae&shy;<lb/>quealti PO, OI, etc. <lb/> <pb pagenum="134"/>cum ipso cono; sectusque sit tam conus qu&agrave;m cylindrus <lb/>planis basi parallelis per singulas rectas FG, HI, LM, etc. </s><s><lb/>ductis. </s><s>Concipiantur etiam intr&agrave; conum ACD cylindri ae&shy;<lb/>quealti PO, OI, etc. <lb/>
 <arrow.to.target n="marg202"></arrow.to.target></s></p> <arrow.to.target n="marg202"></arrow.to.target></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg202"></margin.target>1. Sexti. <lb/>ob parabo&shy;<lb/>lam.</s></p> <s><margin.target id="marg202"></margin.target>1. Sexti. </s><s><lb/>ob parabo&shy;<lb/>lam.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Iam sic; parallelogrammum AF ad ND, est ut recta <lb/>DA ad ON: nempe ut quadratum DC ad quadratum CO; <lb/>sive, ut quadratum DA ad quadratum OG, nempe, ut cy&shy;</s></p> <s>Iam sic; parallelogrammum AF ad ND, est ut recta <lb/>DA ad ON: nempe ut quadratum DC ad quadratum CO; <lb/>sive, ut quadratum DA ad quadratum OG, nempe, ut cy&shy;</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg203"></arrow.to.target><lb/>lindrus AF ad cylindrum PO, Et sic, semper. Suntque <lb/>omnes primae magnitudines aequales parallelogrammo AF, <lb/>et ideo aequales inter se; omnes autem tertiae magnitu&shy;<lb/>dines aequales cylindro AF, atque ideo inter se. Erunt ergo <lb/>omnes primae simul, hoc est parallelogrammum AQ, ad <lb/>omnes secundas simul, nempe ad figuram inscriptam in <lb/>trilineo ABCD, ut sunt omnes tertiae simul, nempe cylin&shy;<lb/>drus AQ, ad omnes quartas simul, hoc est ad omnes cy&shy;<lb/>lindros intr&agrave; conum ACD descriptos. Convertendo igitur; <lb/>erit figura trilineo inscripta ad parallelogrammum AQ <lb/>ut omnes cylindri intra conum ACD ad cylindrum <expan abbr="Aq.">Aque</expan> <lb/>Parallelogrammum ver&ograve; AQ ad parallelogrammum AE <lb/>est ut DQ ad DE, hoc est ut cylindrus AQ ad cylindrum <lb/>AE. Propterea ex aequo, figura inscripta in trilineo ad <lb/>totum parallelogrammum AE, erit ut omnes cylindri in <lb/>cono inscripti ad cylindrum AE. Sed figura inscripta <lb/>in trilineo (ex iam dictis) plus qu&agrave;m tertia pars paral&shy;<lb/>lelogrammi AE, erg&ograve; omnes cylindri in cono descripti <lb/>erunt plusquam tertia pars cylindri AE, nempe maiores <lb/>qu&agrave;m conus ACD. pars videlicet suo toto. Quod est im&shy;<lb/>possibile. </s></p> <arrow.to.target n="marg203"></arrow.to.target><lb/>lindrus AF ad cylindrum PO, Et sic, semper. </s><s>Suntque <lb/>omnes primae magnitudines aequales parallelogrammo AF, <lb/>et ideo aequales inter se; omnes autem tertiae magnitu&shy;<lb/>dines aequales cylindro AF, atque ideo inter se. </s><s>Erunt ergo <lb/>omnes primae simul, hoc est parallelogrammum AQ, ad <lb/>omnes secundas simul, nempe ad figuram inscriptam in <lb/>trilineo ABCD, ut sunt omnes tertiae simul, nempe cylin&shy;<lb/>drus AQ, ad omnes quartas simul, hoc est ad omnes cy&shy;<lb/>lindros intr&agrave; conum ACD descriptos. </s><s>Convertendo igitur; <lb/>erit figura trilineo inscripta ad parallelogrammum AQ <lb/>ut omnes cylindri intra conum ACD ad cylindrum <expan abbr="Aq.">Aque</expan> <lb/>Parallelogrammum ver&ograve; AQ ad parallelogrammum AE <lb/>est ut DQ ad DE, hoc est ut cylindrus AQ ad cylindrum <lb/>AE. Propterea ex aequo, figura inscripta in trilineo ad <lb/>totum parallelogrammum AE, erit ut omnes cylindri in <lb/>cono inscripti ad cylindrum AE. Sed figura inscripta <lb/>in trilineo (ex iam dictis) plus qu&agrave;m tertia pars paral&shy;<lb/>lelogrammi AE, erg&ograve; omnes cylindri in cono descripti <lb/>erunt plusquam tertia pars cylindri AE, nempe maiores <lb/>qu&agrave;m conus ACD. pars videlicet suo toto. </s><s>Quod est im&shy;<lb/>possibile. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg203"></margin.target>ob similitud. <lb/>triang.</s></p> <s><margin.target id="marg203"></margin.target>ob similitud. </s><s><lb/>triang.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sed ponamus nunc trilineum ABCD esse minus quam <lb/>tertia pars parallelogrammi AE; sitque defectus aequalis <lb/> <s>Sed ponamus nunc trilineum ABCD esse minus quam <lb/>tertia pars parallelogrammi AE; sitque defectus aequalis <lb/>
 <arrow.to.target n="marg204"></arrow.to.target><lb/>spatio K. Circumscribatur trilineo ABCD figura constans <lb/>ex parallelogrammis aequealtis excedensque minori ex&shy;<lb/>cessu qu&agrave;m sit spatium K; et erit figura circumscripta <lb/>adhuc minor qu&agrave;m tertia pars parallelogrammi AE. </s></p> <arrow.to.target n="marg204"></arrow.to.target><lb/>spatio K. Circumscribatur trilineo ABCD figura constans <lb/>ex parallelogrammis aequealtis excedensque minori ex&shy;<lb/>cessu qu&agrave;m sit spatium K; et erit figura circumscripta <lb/>adhuc minor qu&agrave;m tertia pars parallelogrammi AE. </s></p>
Line 2983 
Line 3180 
 <pb pagenum="135"/> <pb pagenum="135"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Iam parallelogram&shy;<lb/> <s>Iam parallelogram&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig122"></arrow.to.target><lb/>mum AF ad paralle&shy;<lb/>logrammum AQ (ob <lb/>aequalitatem) est ut <lb/>cylindrus ADFG ad <lb/>cylindrum ADQR. Am&shy;<lb/>plius. Parallelogram&shy;<lb/>mum GH ad paralle&shy;<lb/>logrammum LI est ut <lb/> <arrow.to.target n="fig122"></arrow.to.target><lb/>mum AF ad paralle&shy;<lb/>logrammum AQ (ob <lb/>aequalitatem) est ut <lb/>cylindrus ADFG ad <lb/>cylindrum ADQR. Am&shy;<lb/>plius. </s><s>Parallelogram&shy;<lb/>mum GH ad paralle&shy;<lb/>logrammum LI est ut <lb/>
 <arrow.to.target n="marg205"></arrow.to.target><lb/>GF, sive AD ad <expan abbr="Lq;">Lque</expan> <lb/>nempe ut quadratum <lb/>DC ad quadratum CQ, <lb/>sive ut quadratum DA, <lb/>vel FG, ad quadratum <expan abbr="Gq;">Gque</expan> nempe ut cylindrus GH ad <lb/>cylindrum GI. etc. et hoc modo semper. Suntque omnes <lb/>singillatim primae magnitudines aequales parallelogrammo <lb/>AF, et ide&ograve; inter se: item omnes tertiae aequales cylindro <lb/>AF, et ob id inter se; ergo erunt omnes primae simul, hoc <lb/>est parallelogrammum AE, ad omnes secundas simul, <lb/>hoc est ad figuram trilineo circumscriptam, ut omnes ter&shy;<lb/>tiae simul, nempe cylindrus AE, ad omnes quartas simul, <lb/>nempe ad cylindros conum ACD circumscribentes. Con&shy;<lb/>vertendo igitur, erit figura circumscripta trilineo, ad pa&shy;<lb/>rallelogrammum AE, ut omnes cylindri circumscribentes <lb/>conum ad cylindrum AE. Sed figura trilineo circumscripta <lb/>minor est qu&agrave;m tertia pars parallelogrammi AE; ergo <lb/>etiam omnes cylindri circumscribentes conum, minores <lb/>erunt qu&agrave;m tertia pars cylindri AE; nempe minores cono <lb/>ACD. Totum sua parte: quod esse non potest. Triangulum <lb/>ergo ADC ipsius parabolae omnin&ograve; triplum erit. Quod pro&shy;<lb/>positum fuerat. </s></p> <arrow.to.target n="marg205"></arrow.to.target><lb/>GF, sive AD ad <expan abbr="Lq;">Lque</expan> <lb/>nempe ut quadratum <lb/>DC ad quadratum CQ, <lb/>sive ut quadratum DA, <lb/>vel FG, ad quadratum <expan abbr="Gq;">Gque</expan> nempe ut cylindrus GH ad <lb/>cylindrum GI. etc. </s><s>et hoc modo semper. </s><s>Suntque omnes <lb/>singillatim primae magnitudines aequales parallelogrammo <lb/>AF, et ide&ograve; inter se: item omnes tertiae aequales cylindro <lb/>AF, et ob id inter se; ergo erunt omnes primae simul, hoc <lb/>est parallelogrammum AE, ad omnes secundas simul, <lb/>hoc est ad figuram trilineo circumscriptam, ut omnes ter&shy;<lb/>tiae simul, nempe cylindrus AE, ad omnes quartas simul, <lb/>nempe ad cylindros conum ACD circumscribentes. </s><s>Con&shy;<lb/>vertendo igitur, erit figura circumscripta trilineo, ad pa&shy;<lb/>rallelogrammum AE, ut omnes cylindri circumscribentes <lb/>conum ad cylindrum AE. Sed figura trilineo circumscripta <lb/>minor est qu&agrave;m tertia pars parallelogrammi AE; ergo <lb/>etiam omnes cylindri circumscribentes conum, minores <lb/>erunt qu&agrave;m tertia pars cylindri AE; nempe minores cono <lb/>ACD. Totum sua parte: quod esse non potest. </s><s>Triangulum <lb/>ergo ADC ipsius parabolae omnin&ograve; triplum erit. </s><s>Quod pro&shy;<lb/>positum fuerat. </s></p>
 <pb pagenum="136"/> <pb pagenum="136"/>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg205"></margin.target>1. sexti. <lb/>ob parabo&shy;<lb/>lam. <lb/>ob similitud. <lb/>triangul.</s></p> <s><margin.target id="marg205"></margin.target>1. sexti. </s><s><lb/>ob parabo&shy;<lb/>lam. </s><s><lb/>ob similitud. </s><s><lb/>triangul.</s></p>
 <figure id="fig122"></figure> <figure id="fig122"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO IX.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO IX.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
Line 3000 
Line 3197 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ducatur enim tangens CD, et sit recta <lb/>AD diametro aequidistans: </s></p> <s>Ducatur enim tangens CD, et sit recta <lb/>AD diametro aequidistans: </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Erit erg&ograve; per praecedens lemma, triangu&shy;<lb/>lum ACD parabolae triplum; et propterea <lb/>erit parabola partes quatuor earum, quarum <lb/>triangulum ADC est duodecim, nempe qualium <lb/>triangulum ABC est tres. (triangulum enim <lb/>ABC aequale est triangulo EFC, cum utrum&shy;<lb/>que duplum sit trianguli EBC, ergo triangu&shy;<lb/>lum ABC quarta pars erit totius ADC). Constat ergo parabolam ad <lb/>inscriptum sibi triangulum esse ut 4. ad 3. Nempe sesquitertiam. <lb/>Quod etc.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Erit erg&ograve; per praecedens lemma, triangu&shy;<lb/>lum ACD parabolae triplum; et propterea <lb/>erit parabola partes quatuor earum, quarum <lb/>triangulum ADC est duodecim, nempe qualium <lb/>triangulum ABC est tres. (triangulum enim <lb/>ABC aequale est triangulo EFC, cum utrum&shy;<lb/>que duplum sit trianguli EBC, ergo triangu&shy;<lb/>lum ABC quarta pars erit totius ADC). Constat ergo parabolam ad <lb/>inscriptum sibi triangulum esse ut 4. ad 3. Nempe sesquitertiam. </s><s><lb/>Quod etc.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO X.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO X.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 3012 
Line 3209 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Compleatur parallelogrammum <lb/>ADBE, et nisi parabola sesquitertia <lb/>sit trianguli sibi inscripti, neque <lb/>(sumptis dimidijs) semiparabola A <lb/>BD, sesquitertia erit trianguli ABD; <lb/>neque eadem semiparabola ABD <lb/>erit 2. tertii parallelogrammi ED, <lb/>sed vel plus vel minus quam 2. tertii <lb/>eiusdem. </s></p> <s>Compleatur parallelogrammum <lb/>ADBE, et nisi parabola sesquitertia <lb/>sit trianguli sibi inscripti, neque <lb/>(sumptis dimidijs) semiparabola A <lb/>BD, sesquitertia erit trianguli ABD; <lb/>neque eadem semiparabola ABD <lb/>erit 2. tertii parallelogrammi ED, <lb/>sed vel plus vel minus quam 2. tertii <lb/>eiusdem. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto prim&ugrave;m si fieri potest semiparabola ABD mag&igrave;s qu&agrave;m 2. tert. <lb/>parallelogrammi ED; et ponatur excessus aequalis spatio K. Ipsique <lb/>semiparabolae figura inscribatur constans ex parallelogrammis ae&shy;<lb/>qualtis (more apud Geometras usitato, prout factum est Lemmate XV.) <lb/>ita ut differentia inter figuram inscriptam; et ipsam semiparabolam <lb/>minor sit spatio K. Tunc enim inscripta figura adhuc maior erit qu&agrave;m <lb/>2. tert. parallelogrammi ADBE. </s></p> <s>Esto prim&ugrave;m si fieri potest semiparabola ABD mag&igrave;s qu&agrave;m 2. tert. </s><s><lb/>parallelogrammi ED; et ponatur excessus aequalis spatio K. Ipsique <lb/>semiparabolae figura inscribatur constans ex parallelogrammis ae&shy;<lb/>qualtis (more apud Geometras usitato, prout factum est Lemmate XV.) <lb/>ita ut differentia inter figuram inscriptam; et ipsam semiparabolam <lb/>minor sit spatio K. Tunc enim inscripta figura adhuc maior erit qu&agrave;m <lb/>2. tert. </s><s>parallelogrammi ADBE. </s></p>
 <pb pagenum="137"/> <pb pagenum="137"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ducatur circa diametrum AC semicirculus AXC, completoque re&shy;<lb/>ctangulo, sive quadrato AFXD. ducantur GL, HM, IO, perpendiculares <lb/>ad AC, et compleantur rectangula DL, GM, HO; Tum intelligatur figura <lb/>AFXD circumverti circa axem AD; ita ut quadrans ADX, hemisphae&shy;<lb/>rium describat, quadratum ver&ograve; AFXD, cylindrum; et rectangula in <lb/>quadrante inscripta totidem cylindros faciant in ipso hemisphaerio <lb/>compraehensos. </s></p> <s>Ducatur circa diametrum AC semicirculus AXC, completoque re&shy;<lb/>ctangulo, sive quadrato AFXD. ducantur GL, HM, IO, perpendiculares <lb/>ad AC, et compleantur rectangula DL, GM, HO; Tum intelligatur figura <lb/>AFXD circumverti circa axem AD; ita ut quadrans ADX, hemisphae&shy;<lb/>rium describat, quadratum ver&ograve; AFXD, cylindrum; et rectangula in <lb/>quadrante inscripta totidem cylindros faciant in ipso hemisphaerio <lb/>compraehensos. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Iam parallelogrammum BG ad PD, est ut BD ad GP, sive ut re&shy;<lb/>ctangulum CDA ad rectangulum CGA; sive ut quadratum XD ad qua&shy;<lb/>dratum LG; sive ut cylindrus XG ad LD. Et hoc modo semper. Suntque <lb/>omnes primae magnitudines aequales parallelogrammo BG, et omnes <lb/>tertiae aequales cylindro XG. Ergo erunt omnes primae simul, hoc est <lb/> <s>Iam parallelogrammum BG ad PD, est ut BD ad GP, sive ut re&shy;<lb/>ctangulum CDA ad rectangulum CGA; sive ut quadratum XD ad qua&shy;<lb/>dratum LG; sive ut cylindrus XG ad LD. Et hoc modo semper. </s><s>Suntque <lb/>omnes primae magnitudines aequales parallelogrammo BG, et omnes <lb/>tertiae aequales cylindro XG. Ergo erunt omnes primae simul, hoc est <lb/>
 <arrow.to.target n="marg206"></arrow.to.target><lb/>parallelogrammum TD, ad omnes secundas simul, nempe ad figuram <lb/>inscriptam in semiparabola, ut sunt omnes tertiae simul, nempe cylin&shy;<lb/>drus VD, ad omnes quartas simul, hoc est ad omnes cylindros in he&shy;<lb/>misphaerio inscriptos. Parallelogrammum ver&ograve; TD ad ED est ut cy&shy;<lb/>lindrus VD ad FD, ergo ex aequo, erit parallelogrammum ED ad <lb/>figuram in semiparabola inscriptam ut cylindrus FD ad omnes cylindros <lb/>in ipso hemisphaerio compraehensos. Sed parallelogrammum ED minus <lb/>est quam sesqnialterum figurae intra semiparabolam inscriptae; Erg&ograve; <lb/>cylindrus FD minor erit qu&agrave;m sesquialter omnium cylindrorum in he&shy;<lb/>misphaerio descriptorum. Quod est absurdum. Scimus enim dictum <lb/>cylindrum hemisphaerij esse sesquialterum. </s></p> <arrow.to.target n="marg206"></arrow.to.target><lb/>parallelogrammum TD, ad omnes secundas simul, nempe ad figuram <lb/>inscriptam in semiparabola, ut sunt omnes tertiae simul, nempe cylin&shy;<lb/>drus VD, ad omnes quartas simul, hoc est ad omnes cylindros in he&shy;<lb/>misphaerio inscriptos. </s><s>Parallelogrammum ver&ograve; TD ad ED est ut cy&shy;<lb/>lindrus VD ad FD, ergo ex aequo, erit parallelogrammum ED ad <lb/>figuram in semiparabola inscriptam ut cylindrus FD ad omnes cylindros <lb/>in ipso hemisphaerio compraehensos. </s><s>Sed parallelogrammum ED minus <lb/>est quam sesqnialterum figurae intra semiparabolam inscriptae; Erg&ograve; <lb/>cylindrus FD minor erit qu&agrave;m sesquialter omnium cylindrorum in he&shy;<lb/>misphaerio descriptorum. </s><s>Quod est absurdum. </s><s>Scimus enim dictum <lb/>cylindrum hemisphaerij esse sesquialterum. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg206"></margin.target>Lem. 18.</s></p> <s><margin.target id="marg206"></margin.target>Lem. 18.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Esto deinde (si fieri potest) semiparabola minus qu&agrave;m 2. tert. ipsius <lb/>parallelogrammi ED. Ponaturque defectus aequalis spatio K. </s></p> <s>Esto deinde (si fieri potest) semiparabola minus qu&agrave;m 2. tert. </s><s>ipsius <lb/>parallelogrammi ED. Ponaturque defectus aequalis spatio K. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Tum ipsi semiparabolae figura quaedam circumscribatur, constans <lb/>ex parallelogrammis aequealtis (more solit, ut factum est in Lem&shy;<lb/>mate XV. eiusque Corollario) ita ut differentia inter circumscriptam <lb/>figuram ipsamque semiparabolam minor sit spatio K. Tunc enim ma&shy;<lb/>nifestum est, qu&ograve;d figura circumscripta adhuc minor erit qu&agrave;m 2. tert. <lb/>parallelogrammi ED. </s></p> <s>Tum ipsi semiparabolae figura quaedam circumscribatur, constans <lb/>ex parallelogrammis aequealtis (more solit, ut factum est in Lem&shy;<lb/>mate XV. eiusque Corollario) ita ut differentia inter circumscriptam <lb/>figuram ipsamque semiparabolam minor sit spatio K. Tunc enim ma&shy;<lb/>nifestum est, qu&ograve;d figura circumscripta adhuc minor erit qu&agrave;m 2. tert. </s><s><lb/>parallelogrammi ED. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Fiat circa diametrum AC se&shy;<lb/> <s>Fiat circa diametrum AC se&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig125"></arrow.to.target><lb/>micirculus, ut in escriptione prae&shy;<lb/>cedentis constructionis, completo&shy;<lb/>que quadrato AOFD, perficiantur <lb/>reliqua rectangula FL, GM, HN, <lb/>IA. circa quadrantem descripta. <lb/>Tum revolvatur figura AF circa <lb/>axem AD, ita ut solida generen&shy;<lb/>tur iam dicta; nempe hemisphae&shy;<lb/>rium ex quadrante, cylindrus ex <lb/>quadrato AF; totidemque cylin&shy;<lb/>dri quot rectangula erunt ipsi <lb/>quadranti circumscripta. I&agrave;m pa&shy;<lb/>rallelogrammum BL ad se ipsum <lb/>est ut cylindrus factus ex FL ad se ipsum. Amplius. Parallelogram- <arrow.to.target n="fig125"></arrow.to.target><lb/>micirculus, ut in escriptione prae&shy;<lb/>cedentis constructionis, completo&shy;<lb/>que quadrato AOFD, perficiantur <lb/>reliqua rectangula FL, GM, HN, <lb/>IA. circa quadrantem descripta. </s><s><lb/>Tum revolvatur figura AF circa <lb/>axem AD, ita ut solida generen&shy;<lb/>tur iam dicta; nempe hemisphae&shy;<lb/>rium ex quadrante, cylindrus ex <lb/>quadrato AF; totidemque cylin&shy;<lb/>dri quot rectangula erunt ipsi <lb/>quadranti circumscripta. </s><s>I&agrave;m pa&shy;<lb/>rallelogrammum BL ad se ipsum <lb/>est ut cylindrus factus ex FL ad se ipsum. </s><s>Amplius. </s><s>Parallelogram-
 <pb pagenum="138"/>mum QM ad PM; est ut QL ad LP; sive BD ad LP, sive ut rectang. <lb/>CDA ad CLA, sive ut quadratum FD ad LG, sive ut quadratum RL <lb/>ad LG; nempe ut cylindrus factus ex RM ad cylindrum ex GM: et hoc <lb/>modo semper. </s></p> <pb pagenum="138"/>mum QM ad PM; est ut QL ad LP; sive BD ad LP, sive ut rectang. </s><s><lb/>CDA ad CLA, sive ut quadratum FD ad LG, sive ut quadratum RL <lb/>ad LG; nempe ut cylindrus factus ex RM ad cylindrum ex GM: et hoc <lb/>modo semper. </s></p>
 <figure id="fig125"></figure> <figure id="fig125"></figure>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Suntque omnes primae magnitudines aequales parallelogrammo BL, <lb/> <s>Suntque omnes primae magnitudines aequales parallelogrammo BL, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg207"></arrow.to.target><lb/>omnesque tertiae aequales cylindro facto ex FL. Ergo erunt omnes <lb/>primae simul nempe parallelogrammum AB ad omnes simul secundas, <lb/>nempe ad figuram semiparabolae circumscriptam, ut sunt omnes ter&shy;<lb/>tiae simul; nempe cylindrus ex OD factus, ad omnes quartas, nempe <lb/>ad cylindros hemisphaerio ciscumscriptos. Sed parallelogrammum ED <lb/>magis est qu&agrave;m sesquialterum figurae circumscriptae ad semipara&shy;<lb/>bolam, ergo cylindrus ex OD magis qu&agrave;m sesquialter erit ad omnes <lb/>cylindros hemisphaerio circumscriptos. </s></p> <arrow.to.target n="marg207"></arrow.to.target><lb/>omnesque tertiae aequales cylindro facto ex FL. Ergo erunt omnes <lb/>primae simul nempe parallelogrammum AB ad omnes simul secundas, <lb/>nempe ad figuram semiparabolae circumscriptam, ut sunt omnes ter&shy;<lb/>tiae simul; nempe cylindrus ex OD factus, ad omnes quartas, nempe <lb/>ad cylindros hemisphaerio ciscumscriptos. </s><s>Sed parallelogrammum ED <lb/>magis est qu&agrave;m sesquialterum figurae circumscriptae ad semipara&shy;<lb/>bolam, ergo cylindrus ex OD magis qu&agrave;m sesquialter erit ad omnes <lb/>cylindros hemisphaerio circumscriptos. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg207"></margin.target>Lem. 18.</s></p> <s><margin.target id="marg207"></margin.target>Lem. 18.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Quod est absurdum: Scimus enim cylindrum hemisphaerio circum&shy;<lb/>scriptum ipsius hemispherii esse sesquialterum. Patet itaque paralle&shy;<lb/>logr. ED sesquialternm esse ad semiparabolam ABD; et ideo semiparab. <lb/>sesquitertia trianguli ABD.<gap desc="/SM"/></s></p> <s>Quod est absurdum: Scimus enim cylindrum hemisphaerio circum&shy;<lb/>scriptum ipsius hemispherii esse sesquialterum. </s><s>Patet itaque paralle&shy;<lb/>logr. </s><s>ED sesquialternm esse ad semiparabolam ABD; et ideo semiparab. </s><s><lb/>sesquitertia trianguli ABD.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <pb/> <pb/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>QUADRATURA PARABOLAE<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>QUADRATURA PARABOLAE<emph.end type="center"/></s></p>
Line 3045 
Line 3242 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PLURIBUS MODIS ABSOLUTA<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PLURIBUS MODIS ABSOLUTA<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Hactenus de dimensione parabolae more antiquorum <lb/>dictum sit; Reliquum est ut eandem parabolae mensuram <lb/>nova quedam, sed mirabili ratione aggrediamur; ope sci&shy;<lb/>licet Geometriae Indivisibilium, et hoc diversis modis: <lb/>Suppositis enim praecipui Theorematib. antiquorum t&agrave;m <lb/>Euclidis, qu&agrave;m Archimedis, licet de rebus inter se diver&shy;<lb/>sissimis sint, mirum est ex unoquoque eorum quadraturam <lb/>parabolae facili negotio elici posse; et vice versa. quasi <lb/>ea sit commune quoddam vinculum veritatis. Posito enim <lb/>qu&ograve;d cylindrus inscripti sibi coni triplus sit, hinc sequitur <lb/>parabolam inscripti sibi triangoli esse sesquitertiam: Si <lb/>ver&ograve; mavis praemittere cylindrum inscriptae sibi sphaerae <lb/>esse sesquialterum, continu&ograve; parabolae quadratura infertur. <lb/>Eadem concluditur supposita demonstratione, quae probat <lb/>centrum gravitatis coni positum esse in axe, ita ut pars <lb/>quae ad verticem est, reliquae sit tripla. Parabola non <lb/>minus quadratur etiam supponendo spatium &agrave; linea spirali <lb/>in prima revolutione descripta, et &agrave; recta quae initium <lb/>est revolutionis, compraehensum, subtriplum esse primi <lb/>circuli. Contr&agrave; ver&ograve;: supposit&agrave; parabolae quadratura, prae&shy;<lb/>dicta omnia Theoremata facil&egrave; demonstrari possunt. Quod <lb/>autem haec indivisibilium Geometria novum penitus in- <s>Hactenus de dimensione parabolae more antiquorum <lb/>dictum sit; Reliquum est ut eandem parabolae mensuram <lb/>nova quedam, sed mirabili ratione aggrediamur; ope sci&shy;<lb/>licet Geometriae Indivisibilium, et hoc diversis modis: <lb/>Suppositis enim praecipui Theorematib. antiquorum t&agrave;m <lb/>Euclidis, qu&agrave;m Archimedis, licet de rebus inter se diver&shy;<lb/>sissimis sint, mirum est ex unoquoque eorum quadraturam <lb/>parabolae facili negotio elici posse; et vice versa. </s><s>quasi <lb/>ea sit commune quoddam vinculum veritatis. </s><s>Posito enim <lb/>qu&ograve;d cylindrus inscripti sibi coni triplus sit, hinc sequitur <lb/>parabolam inscripti sibi triangoli esse sesquitertiam: Si <lb/>ver&ograve; mavis praemittere cylindrum inscriptae sibi sphaerae <lb/>esse sesquialterum, continu&ograve; parabolae quadratura infertur. </s><s><lb/>Eadem concluditur supposita demonstratione, quae probat <lb/>centrum gravitatis coni positum esse in axe, ita ut pars <lb/>quae ad verticem est, reliquae sit tripla. </s><s>Parabola non <lb/>minus quadratur etiam supponendo spatium &agrave; linea spirali <lb/>in prima revolutione descripta, et &agrave; recta quae initium <lb/>est revolutionis, compraehensum, subtriplum esse primi <lb/>circuli. </s><s>Contr&agrave; ver&ograve;: supposit&agrave; parabolae quadratura, prae&shy;<lb/>dicta omnia Theoremata facil&egrave; demonstrari possunt. </s><s>Quod <lb/>autem haec indivisibilium Geometria novum penitus in-
 <pb pagenum="140"/>ventum sit, equidem non ausim affirmare. Crediderim po&shy;<lb/>tius veteres Geometras hoc metodo usos in inventione <lb/>Theorematum difficillimorum, quamquam in demonstratio&shy;<lb/>nibus aliam viam magis probaverint, sive ad occultandum <lb/>artis arcanum, sive ne ulla invidis detractoribus profer&shy;<lb/>retur occasio contradicendi. Quicquid est, certum est hanc <lb/>Geometriam mirum esse pro inventione compendium, et <lb/>innumera quasi imperscrutabilia Theoremata, brevibus, di&shy;<lb/>rectis, affirmativisque demonstrationibus confirmare; quod <lb/>per doctrinam antiquorum fieri minim&egrave; potest. Haec enim <lb/>est in Mathematicis spinetis via ver&egrave; Regia, qu&agrave;m primus <lb/>omnium aperuit, et ad pubblicum bonum complanavit mi&shy;<lb/>rabilium inventorum machinator Cavalerius. </s></p> <pb pagenum="140"/>ventum sit, equidem non ausim affirmare. </s><s>Crediderim po&shy;<lb/>tius veteres Geometras hoc metodo usos in inventione <lb/>Theorematum difficillimorum, quamquam in demonstratio&shy;<lb/>nibus aliam viam magis probaverint, sive ad occultandum <lb/>artis arcanum, sive ne ulla invidis detractoribus profer&shy;<lb/>retur occasio contradicendi. </s><s>Quicquid est, certum est hanc <lb/>Geometriam mirum esse pro inventione compendium, et <lb/>innumera quasi imperscrutabilia Theoremata, brevibus, di&shy;<lb/>rectis, affirmativisque demonstrationibus confirmare; quod <lb/>per doctrinam antiquorum fieri minim&egrave; potest. </s><s>Haec enim <lb/>est in Mathematicis spinetis via ver&egrave; Regia, qu&agrave;m primus <lb/>omnium aperuit, et ad pubblicum bonum complanavit mi&shy;<lb/>rabilium inventorum machinator Cavalerius. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XI.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/>PROPOSITIO XI.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 3058 
Line 3255 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ducantur iam quaelibet recta FG paral&shy;<lb/>lela ad AD, et per ipsum intelligatur tran&shy;<lb/> <s>Ducantur iam quaelibet recta FG paral&shy;<lb/>lela ad AD, et per ipsum intelligatur tran&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg208"></arrow.to.target><lb/>sire planum parallelum circulo AD. Erit erg&ograve; <lb/>FG ad IB ut recta DA ad IB hoc est ut <lb/>quadratum DC ad quadratum CI, sive ut <lb/>quadratum DA ad IG, sive ut circulus DA ad circulum IG, nempe ut <lb/>circulus FG ad eundem IG. Et hoc semper; suntque omnes primae ma&shy;<lb/>gnitudines aequales rectae DA. Et ide&ograve; inter se; omnes etiam tertiae <lb/>aequales circulo DA et ob id inter se; ergo per Lemma 18 erunt <lb/>omnes primae simul, nempe parallelogrammum AE, ad omnes secundas <lb/>simul, nempe ad trilineum ABCD, ut sunt omnes tertiae simul, nempe <lb/>cylindrus AE, ad omnes quartas simul hoc est ad conum ACD. Est <lb/>igitur parallelogrammum AE triplum trilinei ABCD. Sumptoque di&shy;<lb/>midio, erit triangulum ACD sesquialterum trilinei ABCD; et per con- <arrow.to.target n="marg208"></arrow.to.target><lb/>sire planum parallelum circulo AD. Erit erg&ograve; <lb/>FG ad IB ut recta DA ad IB hoc est ut <lb/>quadratum DC ad quadratum CI, sive ut <lb/>quadratum DA ad IG, sive ut circulus DA ad circulum IG, nempe ut <lb/>circulus FG ad eundem IG. Et hoc semper; suntque omnes primae ma&shy;<lb/>gnitudines aequales rectae DA. Et ide&ograve; inter se; omnes etiam tertiae <lb/>aequales circulo DA et ob id inter se; ergo per Lemma 18 erunt <lb/>omnes primae simul, nempe parallelogrammum AE, ad omnes secundas <lb/>simul, nempe ad trilineum ABCD, ut sunt omnes tertiae simul, nempe <lb/>cylindrus AE, ad omnes quartas simul hoc est ad conum ACD. Est <lb/>igitur parallelogrammum AE triplum trilinei ABCD. Sumptoque di&shy;<lb/>midio, erit triangulum ACD sesquialterum trilinei ABCD; et per con-
 <pb pagenum="141"/>versionem rationis, erit triangulum ACD triplum ipsius parabolae. <lb/>Propterea, ex demonstratione propositionis 9. erit parabola inscripti <lb/>sibi trianguli sesquitertia. Quod erat etc.<gap desc="/SM"/></s></p> <pb pagenum="141"/>versionem rationis, erit triangulum ACD triplum ipsius parabolae. </s><s><lb/>Propterea, ex demonstratione propositionis 9. erit parabola inscripti <lb/>sibi trianguli sesquitertia. </s><s>Quod erat etc.<gap desc="/SM"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg208"></margin.target>ob parabo&shy;<lb/>lam. <lb/>ob similitud. <lb/>triang.</s></p> <s><margin.target id="marg208"></margin.target>ob parabo&shy;<lb/>lam. </s><s><lb/>ob similitud. </s><s><lb/>triang.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Alia quoque ratione parabolam quadrabimus, demon&shy;<lb/>stratis pri&ugrave;s, qu&agrave; fieri poterit brevitate, indivisibilium prin&shy;<lb/>cipijs. Declinabimus autem ab immenso Cavalerianae Geo&shy;<lb/>metriae oceano, minori audacia radentes terram. Qui volet, <lb/>haec omnia videre poterit (in fonte dicam, an in pelago?) <lb/>circa medium secundi libri Geometriae indivisibilium Ca&shy;<lb/>valerij. </s></p> <s>Alia quoque ratione parabolam quadrabimus, demon&shy;<lb/>stratis pri&ugrave;s, qu&agrave; fieri poterit brevitate, indivisibilium prin&shy;<lb/>cipijs. </s><s>Declinabimus autem ab immenso Cavalerianae Geo&shy;<lb/>metriae oceano, minori audacia radentes terram. </s><s>Qui volet, <lb/>haec omnia videre poterit (in fonte dicam, an in pelago?) <lb/>circa medium secundi libri Geometriae indivisibilium Ca&shy;<lb/>valerij. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma XX.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma XX.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><lb/><gap desc="SM"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 3071 
Line 3268 
 <s>Esto quaelibet recta linea AB. Dico omnia simul qua&shy;<lb/>drata omnium partium rectae AB esse subtripla totidem <lb/>quadratorum eiusdem rectae lineae AB. </s></p> <s>Esto quaelibet recta linea AB. Dico omnia simul qua&shy;<lb/>drata omnium partium rectae AB esse subtripla totidem <lb/>quadratorum eiusdem rectae lineae AB. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Fiat enim q