Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to schot_mecha_051_la_1657.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

Colored diff for /texts/archimedes/xml/schot_mecha_051_la_1657.xml between version 1.5 and 1.12

version 1.5, 2005/10/19 09:06:46 version 1.12, 2005/10/25 11:08:16
Line 67 
Line 67 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>ACCESSIT<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>ACCESSIT<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Experimentum novum Magdeburgicum, quo vacuum alij &longs;ta&shy;<lb/>bilire, alij evertere conan<gap/>r.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Experimentum novum Magdeburgicum, quo vacuum alij &longs;ta&shy;<lb/>bilire, alij evertere conantur.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>Sumptu Heredum JOANNIS GODEFRIDI Sch&ocirc;n wetteri,<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>Sumptu Heredum JOANNIS GODEFRIDI Sch&ocirc;n wetteri,<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 91 
Line 91 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>Archiepi&longs;copo, S. Rom. Imp. per Germani&shy;<lb/>am Archi-Cancellario, &amp; Principi Electori; Epi&longs;copo <lb/>Herbipolen&longs;i, Franci&aelig; Orientalis Duci, <lb/>Domino meo clementi&longs;&longs;imo.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>Archiepi&longs;copo, S. Rom. Imp. per Germani&shy;<lb/>am Archi-Cancellario, &amp; Principi Electori; Epi&longs;copo <lb/>Herbipolen&longs;i, Franci&aelig; Orientalis Duci, <lb/>Domino meo clementi&longs;&longs;imo.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>EMINENTISSIME PRIN&shy;<lb/>CEPS. Fontes quos Natura <lb/>producit ad hominum utilitatem, <lb/><emph type="italics"/>Mare<emph.end type="italics"/> petunt, ut fluant. <emph type="italics"/>Omnia quippe <lb/>flumina,<emph.end type="italics"/> ac proinde &amp; fontes flumi- 
 <pb xlink:href="051/01/007.jpg"/>num origines, <emph type="italics"/>intrant in Mare, &amp; Mare non <lb/>redundat; ad locum, unde exeunt flumina, revertun&shy;<lb/>tur, vt iterum fluant.<emph.end type="italics"/> Fontes quos hoc <lb/>in Opere produco ex Hydrotech&shy;<lb/>nica Arte ad Principum delecta&shy;<lb/>tionem, ut &longs;aliant, FONTEM petunt <lb/>PULCHRUM, Te inquam, EMI&shy;<lb/>NENTISSIME DOMINE, <expan abbr="Tuumq;">Tuumque</expan> <lb/>favorem ac benevolentiam. Ni&longs;i <lb/>enim ope Tua, qui FONS es PUL&shy;<lb/>CHERRIMUS, foveantur, &amp; <lb/>Tua augeantur ditenturque co&shy;<lb/>pia; exare&longs;cant nece&longs;&longs;e e&longs;t, ma&shy;<lb/>gno licet labore, nec minori <lb/>Arte, in fluxum ac &longs;altum &agrave;me <lb/>animati. Pateat igitur Fontibus  <s>EMINENTISSIME PRIN&shy;<lb/>CEPS. Fontes quos Natura <lb/>producit ad hominum utilitatem, <lb/><emph type="italics"/>Mare<emph.end type="italics"/> petunt, ut fluant. </s><s><emph type="italics"/>Omnia quippe <lb/>flumina,<emph.end type="italics"/> ac proinde &amp; fontes flumi-
 <pb xlink:href="051/01/008.jpg"/>meis FONS PULCHER; <expan abbr="deriv&etilde;tur">deriventur</expan> <lb/>in eos Humanitatis Tu&aelig; aqu&aelig;, ut <lb/>gloriari liceat, ac dicere: FONS <lb/>PULCHER SUFFICIT UNDAS. <lb/>Dixi quod volebain, &amp; h&icirc;c finio, <lb/>n&egrave; peccare cogar peccatum quo <lb/>Scriptorum plerique reos &longs;e con&shy;<lb/>&longs;tituunt, dum in Mec&aelig;natum <lb/>&longs;uorum laudes ip&longs;o in Librorum <lb/>ve&longs;tibulo qu&agrave;m pro loci oppor&shy;<lb/>tunitate longi&ugrave;s excurrunt. Ma&shy;<lb/>jor e&longs;t virtutum Tuarum &longs;plen&shy;<lb/>dor, majora in Eccle&longs;iam &amp; Im&shy;<lb/>perium Romanum merita, qu&agrave;m <lb/>ut exili calamo meo, pr&aelig;&longs;ertim <lb/>hoc loco, exarentur. </s></p> <pb xlink:href="051/01/007.jpg"/>num origines, <emph type="italics"/>intrant in Mare, &amp; Mare non <lb/>redundat; ad locum, unde exeunt flumina, revertun&shy;<lb/>tur, vt iterum fluant.<emph.end type="italics"/> </s><s>Fontes quos hoc <lb/>in Opere produco ex Hydrotech&shy;<lb/>nica Arte ad Principum delecta&shy;<lb/>tionem, ut &longs;aliant, FONTEM petunt <lb/>PULCHRUM, Te inquam, EMI&shy;<lb/>NENTISSIME DOMINE, <expan abbr="Tuumq;">Tuumque</expan> <lb/>favorem ac benevolentiam. </s><s>Ni&longs;i <lb/>enim ope Tua, qui FONS es PUL&shy;<lb/>CHERRIMUS, foveantur, &amp; <lb/>Tua augeantur ditenturque co&shy;<lb/>pia; exare&longs;cant nece&longs;&longs;e e&longs;t, ma&shy;<lb/>gno licet labore, nec minori <lb/>Arte, in fluxum ac &longs;altum &agrave;me <lb/>animati. </s><s> Pateat igitur Fontibus
  <pb xlink:href="051/01/008.jpg"/>meis FONS PULCHER; <expan abbr="deriv&etilde;tur">deriventur</expan> <lb/>in eos Humanitatis Tu&aelig; aqu&aelig;, ut <lb/>gloriari liceat, ac dicere: FONS <lb/>PULCHER SUFFICIT UNDAS. </s><s><lb/>Dixi quod volebain, &amp; h&icirc;c finio, <lb/>n&egrave; peccare cogar peccatum quo <lb/>Scriptorum plerique reos &longs;e con&shy;<lb/>&longs;tituunt, dum in Mec&aelig;natum <lb/>&longs;uorum laudes ip&longs;o in Librorum <lb/>ve&longs;tibulo qu&agrave;m pro loci oppor&shy;<lb/>tunitate longi&ugrave;s excurrunt. </s><s>Ma&shy;<lb/>jor e&longs;t virtutum Tuarum &longs;plen&shy;<lb/>dor, majora in Eccle&longs;iam &amp; Im&shy;<lb/>perium Romanum merita, qu&agrave;m <lb/>ut exili calamo meo, pr&aelig;&longs;ertim <lb/>hoc loco, exarentur. </s></p>
 <pb xlink:href="051/01/009.jpg"/> <pb xlink:href="051/01/009.jpg"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Vale PRINCEPS EMINEN&shy;<lb/>TISSIME, Imperii columen, <lb/>&amp; Eccle&longs;i&aelig; decus; ae bono utrius&shy;<lb/>que qu&agrave;m diutis&longs;im&egrave; vive. Ita <lb/>optat Herbipoli Die VIII. Julij, <lb/>Anno MDCL VII. </s></p> <s>Vale PRINCEPS EMINEN&shy;<lb/>TISSIME, Imperii columen, <lb/>&amp; Eccle&longs;i&aelig; decus; ae bono utrius&shy;<lb/>que qu&agrave;m diutis&longs;im&egrave; vive. </s><s> Ita <lb/>optat Herbipoli Die VIII. Julij, <lb/>Anno MDCL VII. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>EMINENTISSIM&AElig; <lb/>TU&AElig; </s></p> <s>EMINENTISSIM&AElig; <lb/>TU&AElig; </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 118 
Line 119 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>PEGASUS.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>PEGASUS.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>Riget in&longs;tar pumicis, qui Parna&longs;&longs;um irrigavit: <lb/>Qui infantium etiam linguas fecerat di&longs;ertas, <lb/>Dudum, pr&ocirc; pudor, e&longs;t de&longs;ertus. <lb/>Pone cri&longs;tas Heliconis Nympha;<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>Riget in&longs;tar pumicis, qui Parna&longs;&longs;um irrigavit: <lb/>Qui infantium etiam linguas fecerat di&longs;ertas, <lb/>Dudum, pr&ocirc; pudor, e&longs;t de&longs;ertus. </s><s><lb/>Pone cri&longs;tas Heliconis Nympha;<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>HIPPOCRENE FUIT!<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>HIPPOCRENE FUIT!<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 156 
Line 157 
 <s><emph type="center"/>Ver&ugrave;m quid Mu&longs;as, Nymph&aacute;sque memoro? <lb/>Ip&longs;a ade&ograve; Natura hoc fonte haurit, <lb/>Ut parturientem juvet Artem:<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>Ver&ugrave;m quid Mu&longs;as, Nymph&aacute;sque memoro? <lb/>Ip&longs;a ade&ograve; Natura hoc fonte haurit, <lb/>Ut parturientem juvet Artem:<emph.end type="center"/></s></p>
 <pb xlink:href="051/01/012.jpg"/> <pb xlink:href="051/01/012.jpg"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>Hinc Ars bibit, ut languentem fulciat Naturam, <lb/>Experti di&longs;cimus: <lb/>Quod non &longs;ola Natura audet. <lb/>Nec Ars &longs;ola pote&longs;t, <lb/>Et pote&longs;t cum Arte Natura &amp; audet. <lb/>Ver&ugrave;m deficerent, ni&longs;i &longs;ufficeret,<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>Hinc Ars bibit, ut languentem fulciat Naturam, <lb/>Experti di&longs;cimus: <lb/>Quod non &longs;ola Natura audet. </s><s><lb/>Nec Ars &longs;ola pote&longs;t, <lb/>Et pote&longs;t cum Arte Natura &amp; audet. </s><s><lb/>Ver&ugrave;m deficerent, ni&longs;i &longs;ufficeret,<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>FONS PULCHER<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>FONS PULCHER<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>Undas, Animos, Vires. <lb/>Hoc manante animatur emortuus &AElig;olus, <lb/>Et &longs;pirat:<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>Undas, Animos, Vires. </s><s><lb/>Hoc manante animatur emortuus &AElig;olus, <lb/>Et &longs;pirat:<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>Hoc &longs;tillante lique&longs;cunt, licet &aelig;re fu&longs;&aelig;, Pha&euml;tontiades, <lb/>Et lacrymantur:<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>Hoc &longs;tillante lique&longs;cunt, licet &aelig;re fu&longs;&aelig;, Pha&euml;tontiades, <lb/>Et lacrymantur:<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 191 
Line 192 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>Hoc &longs;tratagemate, <lb/><emph type="italics"/>Rotas Moganas<emph.end type="italics"/> firmavit, <lb/>Ut bene verterentur, <lb/>Qu&aelig; &agrave; procellis, quia rapiebantur, <lb/>P&aelig;ne evertebantur.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>Hoc &longs;tratagemate, <lb/><emph type="italics"/>Rotas Moganas<emph.end type="italics"/> firmavit, <lb/>Ut bene verterentur, <lb/>Qu&aelig; &agrave; procellis, quia rapiebantur, <lb/>P&aelig;ne evertebantur.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>Pluris &longs;cilicet &longs;&aelig;pe e&longs;t e&longs;&longs;e humanum qu&agrave;m fortem, <lb/>Ubi gloria e&longs;t major, <lb/>Vincere amoribus qu&agrave;m viribus. <lb/>In fontibus reliquis eximium hoc habet<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>Pluris &longs;cilicet &longs;&aelig;pe e&longs;t e&longs;&longs;e humanum qu&agrave;m fortem, <lb/>Ubi gloria e&longs;t major, <lb/>Vincere amoribus qu&agrave;m viribus. </s><s><lb/>In fontibus reliquis eximium hoc habet<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>FONS PULCHER,<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>FONS PULCHER,<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 243 
Line 244 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>PR&AElig;POSITUS GENERALIS.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>PR&AElig;POSITUS GENERALIS.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>CUm Opus, quod in&longs;cribitur<emph.end type="italics"/> Mechanica <lb/>Hydraulico-pnevmatica, &agrave; P. GASPARE <lb/>SCHOTT <emph type="italics"/>noftr&aelig; Societatis Sacerdote compo&longs;i&shy;<lb/>tum, aliquot eju&longs;dem Societatis Religio&longs;i recognove&shy;<lb/>rint, &amp; in lucem edi po&longs;&longs;e probaverint; facultatem <lb/>concedimus vt typis mandetur, &longs;i ijs ad quos pertinet, <lb/>ita videbitur. In cujus rei te&longs;timonium has litteras <lb/>manu no&longs;tr&acirc; &longs;ub&longs;criptas, &longs;igillo&queacute; no&longs;tro munitas da&shy;<lb/>mus Rom&aelig;,<emph.end type="italics"/> 23. <emph type="italics"/>Januarij<emph.end type="italics"/> 1655. </s></p> <s><emph type="italics"/>CUm Opus, quod in&longs;cribitur<emph.end type="italics"/> Mechanica <lb/>Hydraulico-pnevmatica, &agrave; P. GASPARE <lb/>SCHOTT <emph type="italics"/>noftr&aelig; Societatis Sacerdote compo&longs;i&shy;<lb/>tum, aliquot eju&longs;dem Societatis Religio&longs;i recognove&shy;<lb/>rint, &amp; in lucem edi po&longs;&longs;e probaverint; facultatem <lb/>concedimus vt typis mandetur, &longs;i ijs ad quos pertinet, <lb/>ita videbitur. </s><s>In cujus rei te&longs;timonium has litteras <lb/>manu no&longs;tr&acirc; &longs;ub&longs;criptas, &longs;igillo&queacute; no&longs;tro munitas da&shy;<lb/>mus Rom&aelig;,<emph.end type="italics"/> 23. <emph type="italics"/>Januarij<emph.end type="italics"/> 1655. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>GOSWINUS NICKEL. </s></p> <s>GOSWINUS NICKEL. </s></p>
 <pb xlink:href="051/01/016.jpg"/> <pb xlink:href="051/01/016.jpg"/>
Line 254 
Line 255 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>Per Rheni Superioris Provinciam Bi&shy;<lb/>bliopol&aelig; facta.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>Per Rheni Superioris Provinciam Bi&shy;<lb/>bliopol&aelig; facta.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>CUm ex Mandato Sacr&aelig; C&aelig;&longs;are&aelig; Maje&longs;tatis omnibus <lb/>&amp; &longs;ingulis Typographis, Bibliopolis, ac aliis quamcun&shy;<lb/>que librariam negotiationem exercentibus, &longs;eri&ograve; firmiterque in&shy;<lb/>hibeatur, n&egrave; qui&longs;quam libros ullos<emph.end type="italics"/> &agrave; SOCIETATIS <emph type="italics"/>no&longs;tr&aelig; Pa&shy;<lb/>tribus hactenus editos, aut impo&longs;terum edendos intra S.R. Im&shy;<lb/>perij, Regnorum, &amp; Dominiorum Su&aelig; C&aelig;&longs;are&aelig; Maje&longs;tatis h&aelig;&shy;<lb/>reditariorum fines, &longs;imili aliov&egrave; charactere aut form&acirc;, &longs;ive in <lb/>toto, &longs;ive in parte recudere, vel ali&ograve; recudendos mittere, aut ali&shy;<lb/>bi etiam impre&longs;&longs;os adducere, vendere, &amp; di&longs;trahere, cl&agrave;m &longs;eu <lb/>pal&agrave;m, citr&agrave; &longs;upradictorum Patrum con&longs;en&longs;um ac te&longs;timonium, <lb/>audeat, vel pr&aelig;&longs;umat: Ego<emph.end type="italics"/> NITHARDUS BIBERUS, <lb/>SOCIETATIS JESU <emph type="italics"/>per Rheni &longs;uperioris Provinciam Pro&shy;<lb/>vincialis, concedo<emph.end type="italics"/> Joanni Godefrido Sch&ocirc;n wettero <emph type="italics"/>fa&shy;<lb/>cultatem, &longs;uis &longs;umptibus excudendi<emph.end type="italics"/> P. GASPARIS SCHOTTI <lb/>&egrave; SOCIEIATE JESU Mechanicam Hydraulico-pnev&shy;<lb/>maticam. <emph type="italics"/>In quorum fidem hoc ei te&longs;timonium manu no&longs;tr&acirc; <lb/>&longs;ub&longs;criptum, &amp; Sigillo munitum dare voluimus. Herbipoli<emph.end type="italics"/><lb/>21. <emph type="italics"/>Fanuarij<emph.end type="italics"/> 1656. </s></p> <s><emph type="italics"/>CUm ex Mandato Sacr&aelig; C&aelig;&longs;are&aelig; Maje&longs;tatis omnibus <lb/>&amp; &longs;ingulis Typographis, Bibliopolis, ac aliis quamcun&shy;<lb/>que librariam negotiationem exercentibus, &longs;eri&ograve; firmiterque in&shy;<lb/>hibeatur, n&egrave; qui&longs;quam libros ullos<emph.end type="italics"/> &agrave; SOCIETATIS <emph type="italics"/>no&longs;tr&aelig; Pa&shy;<lb/>tribus hactenus editos, aut impo&longs;terum edendos intra S.R. Im&shy;<lb/>perij, Regnorum, &amp; Dominiorum Su&aelig; C&aelig;&longs;are&aelig; Maje&longs;tatis h&aelig;&shy;<lb/>reditariorum fines, &longs;imili aliov&egrave; charactere aut form&acirc;, &longs;ive in <lb/>toto, &longs;ive in parte recudere, vel ali&ograve; recudendos mittere, aut ali&shy;<lb/>bi etiam impre&longs;&longs;os adducere, vendere, &amp; di&longs;trahere, cl&agrave;m &longs;eu <lb/>pal&agrave;m, citr&agrave; &longs;upradictorum Patrum con&longs;en&longs;um ac te&longs;timonium, <lb/>audeat, vel pr&aelig;&longs;umat: Ego<emph.end type="italics"/> NITHARDUS BIBERUS, <lb/>SOCIETATIS JESU <emph type="italics"/>per Rheni &longs;uperioris Provinciam Pro&shy;<lb/>vincialis, concedo<emph.end type="italics"/> Joanni Godefrido Sch&ocirc;n wettero <emph type="italics"/>fa&shy;<lb/>cultatem, &longs;uis &longs;umptibus excudendi<emph.end type="italics"/> P. GASPARIS SCHOTTI <lb/>&egrave; SOCIEIATE JESU Mechanicam Hydraulico-pnev&shy;<lb/>maticam. </s><s><emph type="italics"/>In quorum fidem hoc ei te&longs;timonium manu no&longs;tr&acirc; <lb/>&longs;ub&longs;criptum, &amp; Sigillo munitum dare voluimus.</s><s> Herbipoli<emph.end type="italics"/><lb/>21. <emph type="italics"/>Fanuarij<emph.end type="italics"/> 1656. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>NITHARDUS BIBERUS. </s></p> <s>NITHARDUS BIBERUS. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 398 
Line 399 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>I. Aqua decurrit per tubi verticalis foramen ba&longs;is, in&longs;tar column&aelig; aque&aelig;, cuius <lb/>ba&longs;is &aelig;qualis foramini, altitudo perpendiculares &agrave; ba&longs;i erect&aelig;; &longs;ive tubi &longs;int <lb/>&longs;emper pleni, &longs;ive non. 111 </s></p> <s>I. Aqua decurrit per tubi verticalis foramen ba&longs;is, in&longs;tar column&aelig; aque&aelig;, cuius <lb/>ba&longs;is &aelig;qualis foramini, altitudo perpendiculares &agrave; ba&longs;i erect&aelig;; &longs;ive tubi &longs;int <lb/>&longs;emper pleni, &longs;ive non. 111 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>II. Per tubos <gap/>m &longs;emper, qu&agrave;m non &longs;emper plenos &aelig;qualis altitudinis, &amp; &aelig;qua&shy;<lb/>lium foraminum, effluit &aelig;qualis aqu&aelig; copia, eodem vel &aelig;quali tempore, <lb/>cujuscunque capacitatis &amp; form&aelig; &longs;int tubi. 113 </s></p> <s>II. Per tubos tam &longs;emper, qu&agrave;m non &longs;emper plenos &aelig;qualis altitudinis, &amp; &aelig;qua&shy;<lb/>lium foraminum, effluit &aelig;qualis aqu&aelig; copia, eodem vel &aelig;quali tempore, <lb/>cujuscunque capacitatis &amp; form&aelig; &longs;int tubi. 113 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>III. Per tubos tam &longs;emper, qu&agrave;m non &longs;emper plenos &aelig;qualium luminum, &longs;ed <lb/>in&aelig;qualium altitudinum, effluit eodem, vel &aelig;quali tempore, in&aelig;qualis aqu&aelig; <lb/>copia. 114 </s></p> <s>III. Per tubos tam &longs;emper, qu&agrave;m non &longs;emper plenos &aelig;qualium luminum, &longs;ed <lb/>in&aelig;qualium altitudinum, effluit eodem, vel &aelig;quali tempore, in&aelig;qualis aqu&aelig; <lb/>copia. 114 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 421 
Line 422 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>XII. Tempora quibus &aelig;qualis aqu&aelig; quantitas &egrave; tubis &aelig;qualium luminum, &longs;ed <lb/>in&aelig;qualium altitudinum effluit, habent &longs;ubduplicatam rationem tubo&shy;<lb/>rum. ibid. </s></p> <s>XII. Tempora quibus &aelig;qualis aqu&aelig; quantitas &egrave; tubis &aelig;qualium luminum, &longs;ed <lb/>in&aelig;qualium altitudinum effluit, habent &longs;ubduplicatam rationem tubo&shy;<lb/>rum. ibid. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>XIII. Si tubi, &longs;ive &longs;emper pleni, &longs;ive non &longs;emper pleni, &longs;int ejusdem altitudinis, <lb/>&longs;ed in&aelig;qualium foraminum, e&longs;t <gap/>dem ratio aqu&aelig; ad aquam, qu&aelig; foraminis <lb/>ad foramen, phy&longs;ic&egrave; &longs;eu ad &longs;en&longs;um. 127 </s></p> <s>XIII. Si tubi, &longs;ive &longs;emper pleni, &longs;ive non &longs;emper pleni, &longs;int ejusdem altitudinis, <lb/>&longs;ed in&aelig;qualium foraminum, e&longs;t eadem ratio aqu&aelig; ad aquam, qu&aelig; foraminis <lb/>ad foramen, phy&longs;ic&egrave; &longs;eu ad &longs;en&longs;um. 127 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>XIV. Tubi non &longs;emper pleni &aelig;qu&egrave; alti, &amp; &aelig;qualium foraminum; &longs;ed in&aelig;quali&shy;<lb/>um ba&longs;ium, evacuantur in&aelig;qualibus temporibus, e&longs;tque eadem ratio tem&shy;<lb/>porum, qu&aelig; ba&longs;ium. 129 </s></p> <s>XIV. Tubi non &longs;emper pleni &aelig;qu&egrave; alti, &amp; &aelig;qualium foraminum; &longs;ed in&aelig;quali&shy;<lb/>um ba&longs;ium, evacuantur in&aelig;qualibus temporibus, e&longs;tque eadem ratio tem&shy;<lb/>porum, qu&aelig; ba&longs;ium. 129 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 462 
Line 463 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>V. Aliter invenire tertiam proportionalem. 147 </s></p> <s>V. Aliter invenire tertiam proportionalem. 147 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>VI. Adhuc aliter invenire tertiam proportionalem. ibid </s></p> <s>VI. Adhuc aliter invenire tertiam proportionalem. ibid. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>VII. Datis tribus numeris invenire quartum proportionalem. 148 </s></p> <s>VII. Datis tribus numeris invenire quartum proportionalem. 148 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 589 
Line 590 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>II. Clep&longs;ydra Heroniana. 195 </s></p> <s>II. Clep&longs;ydra Heroniana. 195 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>III. Fons Heronis in va&longs;is mediatis: item &longs;cyphus diver&longs;os ejiciens liquores. 197. </s></p> <s>III. Fons Heronis in va&longs;is mediatis: item &longs;cyphus diver&longs;os ejiciens liquores. 197 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>IV. Fons novus Poly&longs;iphonius. 201 </s></p> <s>IV. Fons novus Poly&longs;iphonius. 201 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 629 
Line 630 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>I. Pyrobolus fons, incale&longs;centis per ignem a&euml;ris vi aquam expellens. 226 </s></p> <s>I. Pyrobolus fons, incale&longs;centis per ignem a&euml;ris vi aquam expellens. 226 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>II. Fons alius pyrobolus, projectum liquorem convertens in a&euml;rem, autignem. <lb/>226. Item Meteorologic&aelig; impre&longs;&longs;iones igne&aelig;. 229 </s></p> <s>II. Fons alius pyrobolus, projectum liquorem convertens in a&euml;rem, autignem <lb/>226 </s><s>Item Meteorologic&aelig; impre&longs;&longs;iones igne&aelig;. 229 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>III. Thermo&longs;copium progno&longs;ticum Hybernum. 229. &amp; &AElig;&longs;tivum. 231 </s></p> <s>III. Thermo&longs;copium progno&longs;ticum Hybernum. 229 </s><s>&amp; &AElig;&longs;tivum. 231 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>IV. <gap/>umentum novum, gradus humidi &amp; &longs;icciindicans. 232 </s></p> <s>IV. In&longs;trumentum novum, gradus humidi &amp; &longs;icci indicans. 232 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>V. Cacabus ejiciens, &amp; retrahens eandem aquam. 236 </s></p> <s>V. Cacabus ejiciens, &amp; retrahens eandem aquam. 236 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 650 
Line 651 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>XI. Ara a&longs;pide adornata, in qua igne po&longs;ito I&longs;is &amp; O&longs;iris vinum &amp; lac &longs;acrificant <lb/>a&longs;pis ver&ograve; &longs;ibilando applaudit. 244 </s></p> <s>XI. Ara a&longs;pide adornata, in qua igne po&longs;ito I&longs;is &amp; O&longs;iris vinum &amp; lac &longs;acrificant <lb/>a&longs;pis ver&ograve; &longs;ibilando applaudit. 244 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>XII. Valv&aelig; &longs;acelli &longs;uccen&longs;o &longs;acrificii igne &longs;ponte aperibiles, &amp; extincto clau&longs;&aelig;. 246. </s></p> <s>XII. Valv&aelig; &longs;acelli &longs;uccen&longs;o &longs;acrificii igne &longs;ponte aperibiles, &amp; extincto clau&longs;&aelig;. 246 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>XIII. Ara Deorum imagines tripudiantes exhibens. 247 </s></p> <s>XIII. Ara Deorum imagines tripudiantes exhibens. 247 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 672 
Line 673 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>III. Rota ver&longs;atilis, aquam lu&longs;trationi nece&longs;&longs;ariam fundens. 257 </s></p> <s>III. Rota ver&longs;atilis, aquam lu&longs;trationi nece&longs;&longs;ariam fundens. 257 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>IV. Cycocephalus &AElig;gyptius ex veretillo aquam fundens, qu&aelig; horas &aelig;q<gap/>&shy;<lb/>ctiales in &longs;ubjecto va&longs;e mon&longs;trat. 259 </s></p> <s>IV. Cycocephalus &AElig;gyptius ex veretillo aquam fundens, qu&aelig; horas &aelig;quino&shy;<lb/>ctiales in &longs;ubjecto va&longs;e mon&longs;trat. 259 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>V. Hydrologium horarum antiquarum, &longs;eu in&aelig;qualium. 261 </s></p> <s>V. Hydrologium horarum antiquarum, &longs;eu in&aelig;qualium. 261 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 767 
Line 768 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>III. Horarium hydraulicum, motum perpetuum adumbrans. 346 </s></p> <s>III. Horarium hydraulicum, motum perpetuum adumbrans. 346 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>IV. Kircheriana Machinula, motus perpetui rarefactionis &amp; conden&longs;ationis <lb/>&longs;pecim<gap/>n exhibens. 351 </s></p> <s>IV. Kircheriana Machinula, motus perpetui rarefactionis &amp; conden&longs;ationis <lb/>&longs;pecimen exhibens. 351 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>V. Fonticulus motum perpetuum vi rarefactionis &amp; conden&longs;ationis a&euml;ris e&shy;<lb/>mentitus. 353 </s></p> <s>V. Fonticulus motum perpetuum vi rarefactionis &amp; conden&longs;ationis a&euml;ris e&shy;<lb/>mentitus. 353 </s></p>
 <pb xlink:href="051/01/027.jpg"/> <pb xlink:href="051/01/027.jpg"/>
Line 861 
Line 862 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>&sect;. V. P. Athana&longs;ii Kircheri de novo Experimento judicium. 452 </s></p> <s>&sect;. V. P. Athana&longs;ii Kircheri de novo Experimento judicium. 452 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>&sect;. VI. Litter&aelig; Auctoris Experimenti, ejusdemque ad varia qu&aelig;&longs;ita re&longs;pon&longs;io. 453. </s></p> <s>&sect;. VI. Litter&aelig; Auctoris Experimenti, ejusdemque ad varia qu&aelig;&longs;ita re&longs;pon&longs;io. 453 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>&sect;. VII. Ejusdem Authoris re&longs;pon&longs;io ad no&longs;trum qu&aelig;&longs;itum. 450 </s></p> <s>&sect;. VII. Ejusdem Authoris re&longs;pon&longs;io ad no&longs;trum qu&aelig;&longs;itum. 450 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>&sect;. VIII. P. Nicolai Zucchii &egrave; Societate Je&longs;u de novo Experimento judicium. 463. </s></p> <s>&sect;. VIII. P. Nicolai Zucchii &egrave; Societate Je&longs;u de novo Experimento judicium. 463 </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>&sect;. IX. P. Melchioris Corn&aelig;i &egrave; Societate Je&longs;u de eodem Experimento judi&shy;<lb/>cium. 465 </s></p> <s>&sect;. IX. P. Melchioris Corn&aelig;i &egrave; Societate Je&longs;u de eodem Experimento judi&shy;<lb/>cium. 465 </s></p>
 <figure id="id.051.01.028.1.jpg" xlink:href="051/01/028/1.jpg"/> <figure id="id.051.01.028.1.jpg" xlink:href="051/01/028/1.jpg"/>
Line 873 
Line 874 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>In<emph.end type="italics"/><lb/>MECHANICAM HYDRAU&shy;<lb/>LICAM<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>In<emph.end type="italics"/><lb/>MECHANICAM HYDRAU&shy;<lb/>LICAM<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>Odarion Encomia&longs;ticon.<emph.end type="center"/><lb/><emph type="italics"/>CEdat &longs;uperbas Amphitryonides <lb/>Palmas Minerv&aelig;. Vis jacet: Artium <lb/>Trop&aelig;a clarent. Cuncta nut us <lb/>Jam Domin&aelig; venerantur Artis. <lb/>Non ille no&longs;tri temporis Hercules, <lb/>Qui frangit armis cornua fluminum, <lb/>Dum cana &longs;eclorum &longs;enectus <lb/>Ingeniis animis <expan abbr="&qacute;ue">que</expan> floret. <lb/>Quid? erg&ograve; Reges n&egrave; furor incitet <lb/>Vincire Pontum. Nil ni&longs;i fabulam <lb/>Seris propinabit nepotum <lb/>Fa&longs;tus Ach&aelig;menid&aelig; cachinnis. <lb/>Ris&ecirc;re &longs;tultas &aelig;quora compedes <lb/>Manare ritu certa &longs;uo, licet <lb/>Ringatur &amp; flagro rebelles <lb/>Mulctet aqu&aelig; male&longs;anus iras. <lb/>In&longs;anientis quid Domini min&aelig; <lb/>Tangunt proteruum marmor? Herus jubet? <lb/>Surde&longs;cit, &amp; plaudente fluctu <lb/>Ludificat pelagus Tyrannum. <lb/>At non &amp; Artem vis Acheloia <lb/>Impun&egrave; ludet. Capta &longs;uis Aqua <lb/>Technis tenetur, liberosque <lb/>Victa jocos, patiturque ri&longs;us.<emph.end type="italics"/> <s><emph type="center"/>Odarion Encomia&longs;ticon.<emph.end type="center"/><lb/><emph type="italics"/>CEdat &longs;uperbas Amphitryonides <lb/>Palmas Minerv&aelig;. </s><s>Vis jacet: Artium <lb/>Trop&aelig;a clarent. </s><s>Cuncta nutus <lb/>Jam Domin&aelig; venerantur Artis. </s><s><lb/>Non ille no&longs;tri temporis Hercules, <lb/>Qui frangit armis cornua fluminum, <lb/>Dum cana &longs;eclorum &longs;enectus <lb/>Ingeniis animis <expan abbr="&qacute;ue">que</expan> floret. </s><s><lb/>Quid? </s><s>erg&ograve; Reges n&egrave; furor incitet <lb/>Vincire Pontum. </s><s>Nil ni&longs;i fabulam <lb/>Seris propinabit nepotum <lb/>Fa&longs;tus Ach&aelig;menid&aelig; cachinnis. </s><s><lb/>Ris&ecirc;re &longs;tultas &aelig;quora compedes <lb/>Manare ritu certa &longs;uo, licet <lb/>Ringatur &amp; flagro rebelles <lb/>Mulctet aqu&aelig; male&longs;anus iras. </s><s><lb/>In&longs;anientis quid Domini min&aelig; <lb/>Tangunt proteruum marmor? Herus jubet? <lb/>Surde&longs;cit, &amp; plaudente fluctu <lb/>Ludificat pelagus Tyrannum. </s><s><lb/>At non &amp; Artem vis Acheloia <lb/>Impun&egrave; ludet. </s><s>Capta &longs;uis Aqua <lb/>Technis tenetur, liberosque <lb/>Victa jocos, patiturque ri&longs;us.<emph.end type="italics"/>
 <pb xlink:href="051/01/030.jpg"/><emph type="italics"/>Et quas domando non potuit mari <lb/>Sev&ugrave;m fremi&longs;cens ardor adoreas, <lb/>Has len&egrave; &longs;olers Machinator <lb/>Pr&aelig;ripuit meliore ni&longs;u. <lb/>Spectare ge&longs;tin? en tibi panditur <lb/>Hoc &longs;cena libro, qu&acirc; &longs;trepitu procul, <lb/>Qu&aelig; dulce &longs;it &longs;pecta&longs;&longs;e, &longs;pectes, <lb/>Qu&aelig;que juvet didici&longs;&longs;e, di&longs;cas, <lb/>Qu&agrave;m f&oelig;deratum non violabilis <lb/>Lex nectat orbem; &longs;i qua pericula <lb/>Vexent, ut imis &longs;umma, raris <lb/>Den&longs;a, levi grave det &longs;alutem. <lb/>Qu&ograve; pondus vnd<gap/> vergat, &amp; a&euml;ris; <lb/>Quod pellat; aut quod corpora jus trahat; <lb/>Cur i&longs;te gurges ructet vndas, <lb/>Quas avido bibit ales ore; <lb/>Quid mille lu&longs;us, mille jocos aqu&aelig; <lb/>Fundet, docebit<emph.end type="italics"/> SCHOTTVS <emph type="italics"/>Hydraulic&aelig; <lb/>Con&longs;ultus artis, doctas idem <lb/>Ingenium fluitantis aur&aelig;. <lb/>Non Ille nomen fluctibus apprimat, <lb/>Quod turbet Au&longs;ter, dignus aheneis <lb/>Scribi columnis, qu&aelig; nec &aelig;vi <lb/>Dente, nec invidi&aelig; terantur.<emph.end type="italics"/></s></p> <pb xlink:href="051/01/030.jpg"/><emph type="italics"/>Et quas domando non potuit mari <lb/>Sev&ugrave;m fremi&longs;cens ardor adoreas, <lb/>Has len&egrave; &longs;olers Machinator <lb/>Pr&aelig;ripuit meliore ni&longs;u. </s><s><lb/>Spectare ge&longs;tin? en tibi panditur <lb/>Hoc &longs;cena libro, qu&acirc; &longs;trepitu procul, <lb/>Qu&aelig; dulce &longs;it &longs;pecta&longs;&longs;e, &longs;pectes, <lb/>Qu&aelig;que juvet didici&longs;&longs;e, di&longs;cas, <lb/>Qu&agrave;m f&oelig;deratum non violabilis <lb/>Lex nectat orbem; &longs;i qua pericula <lb/>Vexent, ut imis &longs;umma, raris <lb/>Den&longs;a, levi grave det &longs;alutem. </s><s><lb/>Qu&ograve; pondus vnd<gap/> vergat, &amp; a&euml;ris; <lb/>Quod pellat; aut quod corpora jus trahat; <lb/>Cur i&longs;te gurges ructet vndas, <lb/>Quas avido bibit ales ore; <lb/>Quid mille lu&longs;us, mille jocos aqu&aelig; <lb/>Fundet, docebit<emph.end type="italics"/> SCHOTTVS <emph type="italics"/>Hydraulic&aelig; <lb/>Con&longs;ultus artis, doctas idem <lb/>Ingenium fluitantis aur&aelig;. </s><s><lb/>Non Ille nomen fluctibus apprimat, <lb/>Quod turbet Au&longs;ter, dignus aheneis <lb/>Scribi columnis, qu&aelig; nec &aelig;vi <lb/>Dente, nec invidi&aelig; terantur.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>L. G. S. J. </s></p> <s>L. G. S. J. </s></p>
 <pb xlink:href="051/01/031.jpg"/> <pb xlink:href="051/01/031.jpg"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>MONITIO AD LECTOREM.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>MONITIO AD LECTOREM.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Opu&longs;culum hoc Appendice except&acirc; Rom&aelig; <lb/>con&longs;criptum, acpr&aelig;lo pr&aelig;paratum fuit; <lb/>ideo in eo pa&longs;sim ita loquitur Auctor, <lb/>qua&longs;i Rom&aelig; adhuc degeret. Vale, &amp; n&egrave; <lb/>quid te moretur, errores paucos in calce <lb/>Librinotatos, pri&ugrave;s corrige. </s></p> <s>Opu&longs;culum hoc Appendice except&acirc; Rom&aelig; <lb/>con&longs;criptum, acpr&aelig;lo pr&aelig;paratum fuit; <lb/>ideo in eo pa&longs;sim ita loquitur Auctor, <lb/>qua&longs;i Rom&aelig; adhuc degeret. </s><s>Vale, &amp; n&egrave; <lb/>quid te moretur, errores paucos in calce <lb/>Librinotatos, pri&ugrave;s corrige. </s></p>
 <pb xlink:href="051/01/032.jpg" pagenum="1"/> <pb xlink:href="051/01/032.jpg" pagenum="1"/>
 <figure id="id.051.01.032.1.jpg" xlink:href="051/01/032/1.jpg"/> <figure id="id.051.01.032.1.jpg" xlink:href="051/01/032/1.jpg"/>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 897 
Line 898 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg1"/><lb/><emph type="italics"/>mus mihi est, benevole Lector, &egrave; Viri <lb/>Docti&longs;&longs;imi, toto&queacute; orbe noti&longs;&longs;imi Atha&shy;<lb/>na&longs;ij Kircheri Libris, qu&agrave; typo excu&longs;is, <lb/>qu&agrave; exar atis manu collectam; at&que; ex omnibus eius&shy;<lb/>dem Adver&longs;ariis ac Schediasmatis, qu&aelig; penes me <lb/>&longs;unt; nec non ex alijs probatorum Auctorum monu&shy;<lb/>mentis, nostris&queacute; inventis, fide &longs;umm&acirc;, pari&queacute; &longs;tudio <lb/>concinnatam, propriis&queacute; &amp; aliorum experimentis <lb/>&longs;tabilitam: illam inquam Magiam Naturalem, cuius<emph.end type="italics"/> <arrow.to.target n="marg1"/><lb/><emph type="italics"/>mus mihi est, benevole Lector, &egrave; Viri <lb/>Docti&longs;&longs;imi, toto&queacute; orbe noti&longs;&longs;imi Atha&shy;<lb/>na&longs;ij Kircheri Libris, qu&agrave; typo excu&longs;is, <lb/>qu&agrave; exar atis manu collectam; at&que; ex omnibus eius&shy;<lb/>dem Adver&longs;ariis ac Schediasmatis, qu&aelig; penes me <lb/>&longs;unt; nec non ex alijs probatorum Auctorum monu&shy;<lb/>mentis, nostris&queacute; inventis, fide &longs;umm&acirc;, pari&queacute; &longs;tudio <lb/>concinnatam, propriis&queacute; &amp; aliorum experimentis <lb/>&longs;tabilitam: illam inquam Magiam Naturalem, cuius<emph.end type="italics"/>
 <pb xlink:href="051/01/033.jpg" pagenum="2"/><emph type="italics"/>in Catalogo Librorum posth&agrave;c &agrave; pr&aelig;dicto Docti&longs;&longs;imo <lb/>Auctore edendorum Magnetic&aelig; Arti denu&ograve; h&icirc;c Ro&shy;<lb/>m&aelig; nuper edit&aelig; appo&longs;ito feci mentionem. Spartam <lb/>hanc ab ip&longs;o Auctore mihi commi&longs;&longs;am pr&aelig; alijs a&longs;&longs;um&shy;<lb/>p&longs;i excolendam, quoniam pr&aelig;terqu&agrave;m qu&ograve;d omnium <lb/>ab ip&longs;o con&longs;criptorum librorum, &longs;eu pr&aelig;lo <expan abbr="commi&longs;&longs;or&utilde;">commi&longs;&longs;orum</expan>, <lb/>&longs;eu in Adver&longs;aria coniectorum, copiam habeo, quo&shy;<lb/>tidian&acirc; eiusdem vtor con&longs;uetudine, vtpote inre litte&shy;<lb/>rari&acirc; &longs;ocius; cuius proinde &longs;ententiam aut min&ugrave;s <lb/>intellectam, aut brevi&ugrave;s &longs;ubinde explicatam, exquire&shy;<lb/>re nullo negotio po&longs;&longs;um. Opus erit ingens, multi&queacute; la&shy;<lb/>boris ac &longs;tudij, nec min&ugrave;s recondit&acirc; rerum c&ugrave;m natu&shy;<lb/>ralium, t&ugrave;m arte factarum refertum &longs;cienti&acirc;. Habe&shy;<lb/>bis in eo varia, curio&longs;a, exotica admir andorum effe&shy;<lb/>ctuum &longs;pectacula, reconditar&uacute;mque inventionum mi&shy;<lb/>racula, &amp; qu&aelig; merit&ograve; cen&longs;ebuntur magica; ab omni <lb/>tamen impostur&acirc;, &amp; illicit&aelig; artis &longs;u&longs;picione aliena. <lb/>Habebis Magiam Arithmeticam; at non vulgarem: <lb/>Habebis Geometricam; at paucis perviam: Habebis <lb/>Astronomicam; at penit&ugrave;s abstru&longs;am Invenies Ma&shy;<lb/>giam Magneticam, Gnomonicam, Staticam, Opti&shy;<lb/>cam, Dioptricam, Catoptricam, Hydraulicam, Pnev-<emph.end type="italics"/> <pb xlink:href="051/01/033.jpg" pagenum="2"/><emph type="italics"/>in Catalogo Librorum posth&agrave;c &agrave; pr&aelig;dicto Docti&longs;&longs;imo <lb/>Auctore edendorum Magnetic&aelig; Arti denu&ograve; h&icirc;c Ro&shy;<lb/>m&aelig; nuper edit&aelig; appo&longs;ito feci mentionem. </s><s>Spartam <lb/>hanc ab ip&longs;o Auctore mihi commi&longs;&longs;am pr&aelig; alijs a&longs;&longs;um&shy;<lb/>p&longs;i excolendam, quoniam pr&aelig;terqu&agrave;m qu&ograve;d omnium <lb/>ab ip&longs;o con&longs;criptorum librorum, &longs;eu pr&aelig;lo <expan abbr="commi&longs;&longs;or&utilde;">commi&longs;&longs;orum</expan>, <lb/>&longs;eu in Adver&longs;aria coniectorum, copiam habeo, quo&shy;<lb/>tidian&acirc; eiusdem vtor con&longs;uetudine, vtpote inre litte&shy;<lb/>rari&acirc; &longs;ocius; cuius proinde &longs;ententiam aut min&ugrave;s <lb/>intellectam, aut brevi&ugrave;s &longs;ubinde explicatam, exquire&shy;<lb/>re nullo negotio po&longs;&longs;um. </s><s>Opus erit ingens, multi&queacute; la&shy;<lb/>boris ac &longs;tudij, nec min&ugrave;s recondit&acirc; rerum c&ugrave;m natu&shy;<lb/>ralium, t&ugrave;m arte factarum refertum &longs;cienti&acirc;. </s><s>Habe&shy;<lb/>bis in eo varia, curio&longs;a, exotica admir andorum effe&shy;<lb/>ctuum &longs;pectacula, reconditar&uacute;mque inventionum mi&shy;<lb/>racula, &amp; qu&aelig; merit&ograve; cen&longs;ebuntur magica; ab omni <lb/>tamen impostur&acirc;, &amp; illicit&aelig; artis &longs;u&longs;picione aliena. </s><s><lb/>Habebis Magiam Arithmeticam; at non vulgarem: <lb/>Habebis Geometricam; at paucis perviam: Habebis <lb/>Astronomicam; at penit&ugrave;s abstru&longs;am Invenies Ma&shy;<lb/>giam Magneticam, Gnomonicam, Staticam, Opti&shy;<lb/>cam, Dioptricam, Catoptricam, Hydraulicam, Pnev-<emph.end type="italics"/>
 <pb xlink:href="051/01/034.jpg" pagenum="3"/><emph type="italics"/>maticam, Pyrobolicam, <expan abbr="Harmonic&atilde;">Harmonicam</expan>, <expan abbr="Phonocamptic&atilde;">Phonocampticam</expan> <lb/><expan abbr="Anac&atilde;ptic&atilde;">Anacampticam</expan>, Anaclasticam, <expan abbr="Phy&longs;iognomic&atilde;">Phy&longs;iognomicam</expan>, Mecha&shy;<lb/>nicam, Sympathicam, Steganologicam, Cryptographi&shy;<lb/>cam, Divinatoriam, Cabalicam, Hieroglyphicam, <lb/>Sacram. Miraberis in eodem Opere &longs;ecreta Ani&shy;<lb/>malium, Herbarum, Plantarum, Lapidum, aliar&uacute;m&shy;<lb/>que rerum per variam activorum cum pa&longs;&longs;ivis appli&shy;<lb/>cationem, virtutum occultarum combinationem, Na&shy;<lb/>tur&aelig; &amp; Artis connubium, Paranymph&acirc; Experienti&acirc;. <lb/>Jdeam aliquam in fine huius Operis invenies.<emph.end type="italics"/></s></p> <pb xlink:href="051/01/034.jpg" pagenum="3"/><emph type="italics"/>maticam, Pyrobolicam, <expan abbr="Harmonic&atilde;">Harmonicam</expan>, <expan abbr="Phonocamptic&atilde;">Phonocampticam</expan> <lb/><expan abbr="Anac&atilde;ptic&atilde;">Anacampticam</expan>, Anaclasticam, <expan abbr="Phy&longs;iognomic&atilde;">Phy&longs;iognomicam</expan>, Mecha&shy;<lb/>nicam, Sympathicam, Steganologicam, Cryptographi&shy;<lb/>cam, Divinatoriam, Cabalicam, Hieroglyphicam, <lb/>Sacram. </s><s>Miraberis in eodem Opere &longs;ecreta Ani&shy;<lb/>malium, Herbarum, Plantarum, Lapidum, aliar&uacute;m&shy;<lb/>que rerum per variam activorum cum pa&longs;&longs;ivis appli&shy;<lb/>cationem, virtutum occultarum combinationem, Na&shy;<lb/>tur&aelig; &amp; Artis connubium, Paranymph&acirc; Experienti&acirc;. </s><s><lb/>Jdeam aliquam in fine huius Operis invenies.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg1"/>Magia Na&shy;<lb/>turalis Au&shy;<lb/>ctoris.</s></p> <s><margin.target id="marg1"/>Magia Na&shy;<lb/>turalis Au&shy;<lb/>ctoris.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Quoniam ver&ograve; Opus, vt dixi, vastum erit, mul&shy;<lb/>ti&queacute; laboris ac &longs;tudij, nec ni&longs;i &longs;ubci&longs;ivis horis, quas <lb/>ordinariis occupationibus &longs;ubtr ahere licebit, perfici&shy;<lb/>endum; oper&aelig; pretium me facturum, grat&uacute;mque Rei&shy;<lb/>public&aelig; Litterari&aelig; existimavi, &longs;iqu&aelig; paulatim elabo&shy;<lb/>ra&longs;&longs;em, per partes protruderem. Ab Hydraulicis igi&shy;<lb/>tur atque Pnevmaticis initium &longs;umere decrevi, id&queacute; <lb/>non t&agrave;m me&acirc;, qu&agrave;m aliorum voluntate. Scribendi <lb/>occa&longs;io h&aelig;c fuit. Est in &longs;upradicti Docti&longs;&longs;imi Auctoris<emph.end type="italics"/><lb/> <s><emph type="italics"/>Quoniam ver&ograve; Opus, vt dixi, vastum erit, mul&shy;<lb/>ti&queacute; laboris ac &longs;tudij, nec ni&longs;i &longs;ubci&longs;ivis horis, quas <lb/>ordinariis occupationibus &longs;ubtr ahere licebit, perfici&shy;<lb/>endum; oper&aelig; pretium me facturum, grat&uacute;mque Rei&shy;<lb/>public&aelig; Litterari&aelig; existimavi, &longs;iqu&aelig; paulatim elabo&shy;<lb/>ra&longs;&longs;em, per partes protruderem. </s><s>Ab Hydraulicis igi&shy;<lb/>tur atque Pnevmaticis initium &longs;umere decrevi, id&queacute; <lb/>non t&agrave;m me&acirc;, qu&agrave;m aliorum voluntate. </s><s>Scribendi <lb/>occa&longs;io h&aelig;c fuit. </s><s>Est in &longs;upradicti Docti&longs;&longs;imi Auctoris<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg2"/><lb/><emph type="italics"/>Mu&longs;eo &longs;an&egrave; celeberrimo, frequentati&longs;&longs;im&oacute;que (quod <lb/>brevi typis evulgabimus) non exigua <expan abbr="Hydraulicar&utilde;">Hydraulicarum</expan> <lb/>ac Pnevmaticarum Machinarum copia, quas &longs;um-<emph.end type="italics"/> <arrow.to.target n="marg2"/><lb/><emph type="italics"/>Mu&longs;eo &longs;an&egrave; celeberrimo, frequentati&longs;&longs;im&oacute;que (quod <lb/>brevi typis evulgabimus) non exigua <expan abbr="Hydraulicar&utilde;">Hydraulicarum</expan> <lb/>ac Pnevmaticarum Machinarum copia, quas &longs;um-<emph.end type="italics"/>
 <pb xlink:href="051/01/035.jpg" pagenum="4"/><emph type="italics"/>m&acirc; animi voluptate &longs;pectant atque mirantur ij, qui <lb/>ex omnibus Vrbis &amp; Orbis partibus ad ip&longs;um vi&longs;en&shy;<lb/>dum accurrunt Viri Principes ac Litter ati, avid&eacute;&shy;<lb/>que &longs;cire de&longs;iderant, &amp; Machinarum constructa&shy;<lb/>rum rationes, &amp; machinalium motionum cau&longs;as. Ho&shy;<lb/>rum de&longs;ider&igrave;o vt &longs;atisfacerem, omnium dicti Mu&longs;ej <lb/>Machinarum fabricam &amp; qua&longs;i anatomiam edoce&shy;<lb/>re, aut alicubi jam ab ip&longs;o Auctore edoctam enarrare, <lb/>brevi opu&longs;culo aggre&longs;&longs;us &longs;um. Quod dum faciebam, <lb/>tam multa <expan abbr="ejusd&etilde;">ejusdem</expan> argumenti animo <expan abbr="calam&oacute;q;">calam&oacute;que</expan> occur&shy;<lb/>rebant, qu&aelig; alibi videram, legeram, excogitaveram <lb/>ip&longs;e, nec vulgaria, nec injucunda, vt difficili&ugrave;s mihi <lb/>fuerit &longs;istere, qu&agrave;m pro&longs;equi inceptum cur&longs;um; nec mi&shy;<lb/>nor in non &longs;eribendo, qu&agrave;m in &longs;cribendo labor &longs;ubeun&shy;<lb/>dus: mult&oacute;que plurafuerunt omittenda, qu&agrave;m char&shy;<lb/>t&aelig; committenda, vt &longs;umptibus &amp; tempori parceretur.<emph.end type="italics"/></s></p> <pb xlink:href="051/01/035.jpg" pagenum="4"/><emph type="italics"/>m&acirc; animi voluptate &longs;pectant atque mirantur ij, qui <lb/>ex omnibus Vrbis &amp; Orbis partibus ad ip&longs;um vi&longs;en&shy;<lb/>dum accurrunt Viri Principes ac Litter ati, avid&eacute;&shy;<lb/>que &longs;cire de&longs;iderant, &amp; Machinarum constructa&shy;<lb/>rum rationes, &amp; machinalium motionum cau&longs;as. </s><s>Ho&shy;<lb/>rum de&longs;ider&igrave;o vt &longs;atisfacerem, omnium dicti Mu&longs;ej <lb/>Machinarum fabricam &amp; qua&longs;i anatomiam edoce&shy;<lb/>re, aut alicubi jam ab ip&longs;o Auctore edoctam enarrare, <lb/>brevi opu&longs;culo aggre&longs;&longs;us &longs;um. </s><s>Quod dum faciebam, <lb/>tam multa <expan abbr="ejusd&etilde;">ejusdem</expan> argumenti animo <expan abbr="calam&oacute;q;">calam&oacute;que</expan> occur&shy;<lb/>rebant, qu&aelig; alibi videram, legeram, excogitaveram <lb/>ip&longs;e, nec vulgaria, nec injucunda, vt difficili&ugrave;s mihi <lb/>fuerit &longs;istere, qu&agrave;m pro&longs;equi inceptum cur&longs;um; nec mi&shy;<lb/>nor in non &longs;eribendo, qu&agrave;m in &longs;cribendo labor &longs;ubeun&shy;<lb/>dus: mult&oacute;que plurafuerunt omittenda, qu&agrave;m char&shy;<lb/>t&aelig; committenda, vt &longs;umptibus &amp; tempori parceretur.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2"/>Mu&longs;eum <lb/>Kircheria&shy;<lb/>num.</s></p> <s><margin.target id="marg2"/>Mu&longs;eum <lb/>Kircheria&shy;<lb/>num.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 912 
Line 913 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>C&ugrave;m ver&ograve; vt in aliis &longs;cientiis &amp; artibus, ita in Hydrauli&shy;<lb/>cis atque Pnevmaticis, vel maxim&egrave; Praxis &amp; Theoria<emph.end type="italics"/><lb/> <s><emph type="italics"/>C&ugrave;m ver&ograve; vt in aliis &longs;cientiis &amp; artibus, ita in Hydrauli&shy;<lb/>cis atque Pnevmaticis, vel maxim&egrave; Praxis &amp; Theoria<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg3"/><lb/><emph type="italics"/>conjunctionem ita ambiant, vt vna &longs;i alteram de&longs;tituat, meri&shy;<lb/>t&ograve; vtraque cadat; &amp; nec &longs;ola Praxis &longs;uam &longs;ine Theoria obtine&shy;<lb/>at exi&longs;timationem, nec &longs;ine Praxi&longs;ola &longs;uam Theoria; <expan abbr="vtram&qacute;">vtramque</expan>; <lb/>coniungendam putavi; pr&aelig;&longs;ertim c&ugrave;m vix vllum id hactenus <lb/>factita&longs;&longs;e videam, <expan abbr="tu&qacute;ue">tuque</expan> mecum per&longs;picies, Lector, &longs;ievolves,<emph.end type="italics"/> <arrow.to.target n="marg3"/><lb/><emph type="italics"/>conjunctionem ita ambiant, vt vna &longs;i alteram de&longs;tituat, meri&shy;<lb/>t&ograve; vtraque cadat; &amp; nec &longs;ola Praxis &longs;uam &longs;ine Theoria obtine&shy;<lb/>at exi&longs;timationem, nec &longs;ine Praxi&longs;ola &longs;uam Theoria; <expan abbr="vtram&qacute;">vtramque</expan>; <lb/>coniungendam putavi; pr&aelig;&longs;ertim c&ugrave;m vix vllum id hactenus <lb/>factita&longs;&longs;e videam, <expan abbr="tu&qacute;ue">tuque</expan> mecum per&longs;picies, Lector, &longs;ievolves,<emph.end type="italics"/>
 <pb xlink:href="051/01/036.jpg" pagenum="5"/><emph type="italics"/>quotquot de Aquaticis ac Spiritalibus quoquo modo <expan abbr="tract&acirc;r&utilde;t">tract&acirc;runt</expan> <lb/>Auctores, quorum Elenchum po&longs;tea dabimus. Plerique enim <lb/>nudam duntaxat tradunt Praxin, non per&longs;criptis, ac n&egrave; indi&shy;<lb/>catis quidem operandi principijs &longs;eu fundamentis, qu&aelig; veligno&shy;<lb/>rarunt ip&longs;i, vel alijs inviderunt: qu&ograve; fit, vt alijs &longs;&aelig;pe errandi <lb/>pr&aelig;beant occa&longs;ionem, &amp; ip&longs;i <expan abbr="n&otilde;">non</expan> rar&ograve; pudendos committant erro&shy;<lb/>res, vel tunc etiam, c&ugrave;m aliorum errores detegere <expan abbr="at&qacute;ue">atque</expan> corri&shy;<lb/>gere pr&aelig;&longs;umptuo&longs;i&ugrave;s attentant. In duas igitur partes Opus to&shy;<lb/>tum dividimus. In prima theoriam damus ad omnis generis <lb/>Machinas Hydraulicas, Pnevmaticas, &amp; Mixtas ex Vtris&shy;<lb/>que con&longs;truendas facilitate &longs;umm&acirc;, &longs;ucce&longs;&longs;u infallibili. In &longs;e&shy;<lb/>cunda fabricam docemus, &amp; praxim exhibemus innumera&shy;<lb/>rum Machinarum, &longs;eu pur&egrave; Hydraulicarum, &longs;eu pur&egrave; <lb/>Pnevmaticarum, &longs;eu Hydro-pnevmaticarum, hoc e&longs;t, ex v&shy;<lb/>tris que Mixtarum, ex traditis principijs con&longs;tructarum, con&shy;<lb/>&longs;truendarumv&egrave;, ad hortorum delicias, <expan abbr="domorum&qacute;ue">domorumque</expan> vtilita&shy;<lb/>tes, commoditates, ornamenta, virorum pr&aelig;&longs;ertim Principum, <lb/>qui magis oculorum inde, <expan abbr="animi&qacute;ue">animique</expan> oblectamentum, qu&agrave;m rei <lb/>familiaris qu&aelig;&longs;tum ex&longs;pectant. Nec oculos tantum mod&ograve; pa&shy;<lb/>&longs;<gap/>ere &longs;atagimus; auribus etiam &longs;ua paramus delinimenta, <expan abbr="va-ria&qacute;ue">va&shy;<lb/>riaque</expan> Organa atque Jn&longs;trumenta automata, &amp; autophona, <lb/>&longs;olo aquarum lap&longs;u, a&euml;ris <expan abbr="&qacute;ue">que</expan> allap&longs;u, in motum ac &longs;onum con&shy;<lb/>citamus, non minori facilitate, qu&agrave;m arte. Et quoniam in-<emph.end type="italics"/><lb/> <pb xlink:href="051/01/036.jpg" pagenum="5"/><emph type="italics"/>quotquot de Aquaticis ac Spiritalibus quoquo modo <expan abbr="tract&acirc;r&utilde;t">tract&acirc;runt</expan> <lb/>Auctores, quorum Elenchum po&longs;tea dabimus. </s><s>Plerique enim <lb/>nudam duntaxat tradunt Praxin, non per&longs;criptis, ac n&egrave; indi&shy;<lb/>catis quidem operandi principijs &longs;eu fundamentis, qu&aelig; veligno&shy;<lb/>rarunt ip&longs;i, vel alijs inviderunt: qu&ograve; fit, vt alijs &longs;&aelig;pe errandi <lb/>pr&aelig;beant occa&longs;ionem, &amp; ip&longs;i <expan abbr="n&otilde;">non</expan> rar&ograve; pudendos committant erro&shy;<lb/>res, vel tunc etiam, c&ugrave;m aliorum errores detegere <expan abbr="at&qacute;ue">atque</expan> corri&shy;<lb/>gere pr&aelig;&longs;umptuo&longs;i&ugrave;s attentant. </s><s>In duas igitur partes Opus to&shy;<lb/>tum dividimus. </s><s>In prima theoriam damus ad omnis generis <lb/>Machinas Hydraulicas, Pnevmaticas, &amp; Mixtas ex Vtris&shy;<lb/>que con&longs;truendas facilitate &longs;umm&acirc;, &longs;ucce&longs;&longs;u infallibili. </s><s>In &longs;e&shy;<lb/>cunda fabricam docemus, &amp; praxim exhibemus innumera&shy;<lb/>rum Machinarum, &longs;eu pur&egrave; Hydraulicarum, &longs;eu pur&egrave; <lb/>Pnevmaticarum, &longs;eu Hydro-pnevmaticarum, hoc e&longs;t, ex v&shy;<lb/>tris que Mixtarum, ex traditis principijs con&longs;tructarum, con&shy;<lb/>&longs;truendarumv&egrave;, ad hortorum delicias, <expan abbr="domorum&qacute;ue">domorumque</expan> vtilita&shy;<lb/>tes, commoditates, ornamenta, virorum pr&aelig;&longs;ertim Principum, <lb/>qui magis oculorum inde, <expan abbr="animi&qacute;ue">animique</expan> oblectamentum, qu&agrave;m rei <lb/>familiaris qu&aelig;&longs;tum ex&longs;pectant. </s><s>Nec oculos tantum mod&ograve; pa&shy;<lb/>&longs;<gap/>ere &longs;atagimus; auribus etiam &longs;ua paramus delinimenta, <expan abbr="va-ria&qacute;ue">va&shy;<lb/>riaque</expan> Organa atque Jn&longs;trumenta automata, &amp; autophona, <lb/>&longs;olo aquarum lap&longs;u, a&euml;ris <expan abbr="&qacute;ue">que</expan> allap&longs;u, in motum ac &longs;onum con&shy;<lb/>citamus, non minori facilitate, qu&agrave;m arte. </s><s>Et quoniam in-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg4"/><lb/><emph type="italics"/>credibilis e&longs;t hodie, &longs;i unquam ali&agrave;s, ne&longs;cio an manuum, an ve&shy;<lb/>r&ograve; ingeniorum pruritus, motum, quem vocant perpetuum (quem <lb/>tot modis ac vijs <expan abbr="n&otilde;">non</expan> pauci hactenus qu&aelig;&longs;iverunt, &longs;ed fru&longs;tr&agrave;, per&shy;<lb/>ennis quietis poti&ugrave;s qu&agrave;m motionis Architecti) reap&longs;e exhibendi,<emph.end type="italics"/> <arrow.to.target n="marg4"/><lb/><emph type="italics"/>credibilis e&longs;t hodie, &longs;i unquam ali&agrave;s, ne&longs;cio an manuum, an ve&shy;<lb/>r&ograve; ingeniorum pruritus, motum, quem vocant perpetuum (quem <lb/>tot modis ac vijs <expan abbr="n&otilde;">non</expan> pauci hactenus qu&aelig;&longs;iverunt, &longs;ed fru&longs;tr&agrave;, per&shy;<lb/>ennis quietis poti&ugrave;s qu&agrave;m motionis Architecti) reap&longs;e exhibendi,<emph.end type="italics"/>
 <pb xlink:href="051/01/037.jpg" pagenum="6"/><emph type="italics"/>&amp; Mundo iam dudum eius ex&aelig;&longs;tuanti de&longs;iderio obtrudendi; <lb/><expan abbr="multi&qacute;ue">multique</expan> putant, non alijs &longs;acili&ugrave;s Machinis qu&agrave;m hydrauli&shy;<lb/>cis in opus deduci id po&longs;&longs;e; in vnum collegi <expan abbr="refutavi&qacute;ue">refutavique</expan>, quot&shy;<lb/>quot videre, audire, legere potui aliorum artificia, qui e&acirc; in re <lb/>&longs;e aliquid pr&aelig;&longs;titi&longs;&longs;e putarunt, aut pr&aelig;&longs;tari po&longs;&longs;e &longs;ibi per&longs;ua&longs;e&shy;<lb/>runt; vt vis&acirc; alieni conatus vanitate, curio&longs;us Lector judi&shy;<lb/>cium ferre de alijs queat, &amp; &agrave; &longs;imili vano labore &longs;ibi temperet. <lb/>Tres igitur Cla&longs;&longs;es habebit Pars &longs;ecunda Operis.<emph.end type="italics"/></s></p> <pb xlink:href="051/01/037.jpg" pagenum="6"/><emph type="italics"/>&amp; Mundo iam dudum eius ex&aelig;&longs;tuanti de&longs;iderio obtrudendi; <lb/><expan abbr="multi&qacute;ue">multique</expan> putant, non alijs &longs;acili&ugrave;s Machinis qu&agrave;m hydrauli&shy;<lb/>cis in opus deduci id po&longs;&longs;e; in vnum collegi <expan abbr="refutavi&qacute;ue">refutavique</expan>, quot&shy;<lb/>quot videre, audire, legere potui aliorum artificia, qui e&acirc; in re <lb/>&longs;e aliquid pr&aelig;&longs;titi&longs;&longs;e putarunt, aut pr&aelig;&longs;tari po&longs;&longs;e &longs;ibi per&longs;ua&longs;e&shy;<lb/>runt; vt vis&acirc; alieni conatus vanitate, curio&longs;us Lector judi&shy;<lb/>cium ferre de alijs queat, &amp; &agrave; &longs;imili vano labore &longs;ibi temperet. </s><s><lb/>Tres igitur Cla&longs;&longs;es habebit Pars &longs;ecunda Operis.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg3"/>Divi&longs;io O&shy;<lb/>peris pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;entis bi&shy;<lb/>partita.</s></p> <s><margin.target id="marg3"/>Divi&longs;io O&shy;<lb/>peris pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;entis bi&shy;<lb/>partita.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 928 
Line 929 
 <s><emph type="italics"/>MEchanicam porr&ograve; Hydraulico-pnevmaticam vocamus <lb/>hoc Opus; &amp; Machinas Hydro pnevmaticas, &longs;eu Hydrau&shy;<lb/>lico-pnevmaticas, quas in eodem producimus, appellamus, <lb/>qu&ograve;d pler&aelig;que tales &longs;int, taliumque tradantur in prima Operis <lb/>parte principia ac regul&aelig;; Hydraulico-pnevmaticas, inquam, <lb/>qua&longs;i dicas, Aquatico-Spiritales, hoc e&longs;t, aqua &amp; &longs;piritu &longs;eu a&euml;re<emph.end type="italics"/></s></p> <s><emph type="italics"/>MEchanicam porr&ograve; Hydraulico-pnevmaticam vocamus <lb/>hoc Opus; &amp; Machinas Hydro pnevmaticas, &longs;eu Hydrau&shy;<lb/>lico-pnevmaticas, quas in eodem producimus, appellamus, <lb/>qu&ograve;d pler&aelig;que tales &longs;int, taliumque tradantur in prima Operis <lb/>parte principia ac regul&aelig;; Hydraulico-pnevmaticas, inquam, <lb/>qua&longs;i dicas, Aquatico-Spiritales, hoc e&longs;t, aqua &amp; &longs;piritu &longs;eu a&euml;re<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg6"/><lb/><emph type="italics"/>animatas. Aquatic&aelig; etenim Machin&aelig;, hauriendis &egrave; profun&shy;<lb/>do, deducendis per planitiem, educendis in altum per fi&longs;tulas ac <lb/>tubos<emph.end type="italics"/> (<foreign lang="greek">a)ul<gap/>\s</foreign> <emph type="italics"/>Gr&aelig;ci appellant) aquis excogitat&aelig;, triplicis &longs;unt<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg6"/><lb/><emph type="italics"/>animatas. </s><s>Aquatic&aelig; etenim Machin&aelig;, hauriendis &egrave; profun&shy;<lb/>do, deducendis per planitiem, educendis in altum per fi&longs;tulas ac <lb/>tubos<emph.end type="italics"/> (<foreign lang="greek">a)ul<gap/>\s</foreign> <emph type="italics"/>Gr&aelig;ci appellant) aquis excogitat&aelig;, triplicis &longs;unt<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg7"/><lb/><emph type="italics"/>generis. Ali&aelig; iumentorum, hominum, ponderum ope, rotis <lb/>vari&egrave; inter &longs;e&longs;e implicatis, moventur; cuiusmodi &longs;unt tympa&shy;<lb/>na, antli&aelig;, cochle&aelig;, tollenones, &longs;imiliaque, qu&aelig; Vitruvius pro&shy;<lb/>ducit libro<emph.end type="italics"/> 10. <emph type="italics"/>Capite<emph.end type="italics"/> 9, 10, 11, 13, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> 14. <emph type="italics"/>alijque <lb/>Auctores multi<emph.end type="italics"/>  <arrow.to.target n="marg7"/><lb/><emph type="italics"/>generis. </s><s>Ali&aelig; iumentorum, hominum, ponderum ope, rotis <lb/>vari&egrave; inter &longs;e&longs;e implicatis, moventur; cuiusmodi &longs;unt tympa&shy;<lb/>na, antli&aelig;, cochle&aelig;, tollenones, &longs;imiliaque, qu&aelig; Vitruvius pro&shy;<lb/>ducit libro<emph.end type="italics"/> 10. <emph type="italics"/>Capite<emph.end type="italics"/> 9, 10, 11, 13, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> 14. <emph type="italics"/>alijque <lb/>Auctores multi<emph.end type="italics"/>
 <arrow.to.target n="marg8"/><lb/><emph type="italics"/>ad nau&longs;eam vsque confarcinatis libris inculcant. Ali&aelig; &longs;olo aqua&shy;<lb/>rum lap&longs;u fontes exhibent am&oelig;ni&longs;&longs;imos, &amp; aquas per &longs;iphones <lb/>tubosque vari&egrave; configuratos protru&longs;as nunc expandunt in &longs;ub&shy;<lb/>tili&longs;&longs;imum lucidi&longs;&longs;imum que velum, nunc diffundunt in radios,<emph.end type="italics"/> <arrow.to.target n="marg8"/><lb/><emph type="italics"/>ad nau&longs;eam vsque confarcinatis libris inculcant. </s><s>Ali&aelig; &longs;olo aqua&shy;<lb/>rum lap&longs;u fontes exhibent am&oelig;ni&longs;&longs;imos, &amp; aquas per &longs;iphones <lb/>tubosque vari&egrave; configuratos protru&longs;as nunc expandunt in &longs;ub&shy;<lb/>tili&longs;&longs;imum lucidi&longs;&longs;imum que velum, nunc diffundunt in radios,<emph.end type="italics"/>
 <pb xlink:href="051/01/038.jpg" pagenum="7"/><emph type="italics"/>figurant in &longs;tellas, effingunt in flores, extendunt in iacula, cri&shy;<lb/>&longs;pant in pluvias, conglobant in grandines, &longs;umm&acirc; oculorum <lb/>voluptate, vt pa&longs;&longs;im in vrbanis ac &longs;uburbanis Rom&aelig; vide&shy;<lb/>mus hortis.<emph.end type="italics"/></s></p> <pb xlink:href="051/01/038.jpg" pagenum="7"/><emph type="italics"/>figurant in &longs;tellas, effingunt in flores, extendunt in iacula, cri&shy;<lb/>&longs;pant in pluvias, conglobant in grandines, &longs;umm&acirc; oculorum <lb/>voluptate, vt pa&longs;&longs;im in vrbanis ac &longs;uburbanis Rom&aelig; vide&shy;<lb/>mus hortis.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg6"/>Aquatic&aelig; <lb/>Machin&aelig; <lb/>triphcis <expan abbr="&longs;&utilde;t">&longs;unt</expan> <lb/>generis.</s></p> <s><margin.target id="marg6"/>Aquatic&aelig; <lb/>Machin&aelig; <lb/>triphcis <expan abbr="&longs;&utilde;t">&longs;unt</expan> <lb/>generis.</s></p>
Line 940 
Line 941 
 <s><margin.target id="marg8"/>Hydrauli&shy;<lb/>c&aelig;.</s></p> <s><margin.target id="marg8"/>Hydrauli&shy;<lb/>c&aelig;.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Ali&aelig; denique inclu&longs;i intru&longs;ive &auml;eris violenti&acirc; eiaculan-<emph.end type="italics"/><lb/> <s><emph type="italics"/>Ali&aelig; denique inclu&longs;i intru&longs;ive &auml;eris violenti&acirc; eiaculan-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg9"/><lb/><emph type="italics"/>tur in altum aquas, inflant tibias, tubasque, volucrum ani&shy;<lb/>maliumque aliorum imitantur motum ac Cantum, aliaque pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;tant tam mira atque exotica, vix vt ab humano ingenio pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;tari po&longs;&longs;e videantur. Eius generis fuit apud Cornelium Seve&shy;<lb/>rum in &AElig;tna Triton, qui aquarum a&longs;&longs;ultu auram concipiebat, <lb/>ac per buccinam ori admotam vocem edebat, &longs;ive vt ait Po&euml;ta, <lb/>irriguum Carmen. Tales etiam &longs;unt, quas magno numero, nec <lb/>minori ingenio prodit Hero in &longs;uo de Spiritalibus libello Machi&shy;<lb/>nas, ab antiquis (quos &AElig;gyptios interpretatur Kircherus in <lb/>Mechanica &AElig;gyptiaca tom.<emph.end type="italics"/> 2. <emph type="italics"/>Oedipi parte<emph.end type="italics"/> 2.) <emph type="italics"/>excogitatas: <lb/>cuiusmodi &longs;unt &longs;tatu&aelig; ad aras vinum &amp; lac &longs;acrificantes, va&shy;<lb/>&longs;a melancoryphi vocem edentia, Syring&aelig; mentientes vocem a&shy;<lb/>vicularum multarum per ordinem di&longs;po&longs;itarum, quibus a&longs;&longs;idet <lb/>noctua, qu&aelig; &longs;ua &longs;ponte ad aviculas conver&longs;a eas terret, &amp; &agrave; <lb/>cantu ab&longs;terret; <expan abbr="ali&aelig;&qacute;ue">ali&aelig;que</expan> mult&aelig;. Tales denique, quas toto hoc <lb/>Opere magno numero producimus.<emph.end type="italics"/></s></p> <arrow.to.target n="marg9"/><lb/><emph type="italics"/>tur in altum aquas, inflant tibias, tubasque, volucrum ani&shy;<lb/>maliumque aliorum imitantur motum ac Cantum, aliaque pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;tant tam mira atque exotica, vix vt ab humano ingenio pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;tari po&longs;&longs;e videantur. </s><s>Eius generis fuit apud Cornelium Seve&shy;<lb/>rum in &AElig;tna Triton, qui aquarum a&longs;&longs;ultu auram concipiebat, <lb/>ac per buccinam ori admotam vocem edebat, &longs;ive vt ait Po&euml;ta, <lb/>irriguum Carmen. </s><s>Tales etiam &longs;unt, quas magno numero, nec <lb/>minori ingenio prodit Hero in &longs;uo de Spiritalibus libello Machi&shy;<lb/>nas, ab antiquis (quos &AElig;gyptios interpretatur Kircherus in <lb/>Mechanica &AElig;gyptiaca tom.<emph.end type="italics"/> 2. <emph type="italics"/>Oedipi parte<emph.end type="italics"/> 2.) <emph type="italics"/>excogitatas: <lb/>cuiusmodi &longs;unt &longs;tatu&aelig; ad aras vinum &amp; lac &longs;acrificantes, va&shy;<lb/>&longs;a melancoryphi vocem edentia, Syring&aelig; mentientes vocem a&shy;<lb/>vicularum multarum per ordinem di&longs;po&longs;itarum, quibus a&longs;&longs;idet <lb/>noctua, qu&aelig; &longs;ua &longs;ponte ad aviculas conver&longs;a eas terret, &amp; &agrave; <lb/>cantu ab&longs;terret; <expan abbr="ali&aelig;&qacute;ue">ali&aelig;que</expan> mult&aelig;. </s><s>Tales denique, quas toto hoc <lb/>Opere magno numero producimus.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg9"/>Hydrauli&shy;<lb/>co-pnev&shy;<lb/>matic&aelig;.</s></p> <s><margin.target id="marg9"/>Hydrauli&shy;<lb/>co-pnev&shy;<lb/>matic&aelig;.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Primi generis Machinas appellamus nos cum alijs Tracto&shy;<lb/>rias: &amp; de illis non agimus hoc Opere; pertinent enim ad illam <lb/>Mechanic&aelig; partem, qu&aelig; <expan abbr="viponder&utilde;">viponderum</expan> atque rotarum &longs;uas perfi&shy;<lb/>cit operationes, &amp; &longs;ine ip&longs;ius principijs nec tradi, nec ab alijs <lb/>percipi po&longs;&longs;unt: quare Magi&aelig; no&longs;tr&aelig; Mechanic&aelig; eas re&longs;erva&shy;<lb/>mus. Secundi generis Machinas appellamus Hydraulicas.<emph.end type="italics"/> <s><emph type="italics"/>Primi generis Machinas appellamus nos cum alijs Tracto&shy;<lb/>rias: &amp; de illis non agimus hoc Opere; pertinent enim ad illam <lb/>Mechanic&aelig; partem, qu&aelig; <expan abbr="viponder&utilde;">viponderum</expan> atque rotarum &longs;uas perfi&shy;<lb/>cit operationes, &amp; &longs;ine ip&longs;ius principijs nec tradi, nec ab alijs <lb/>percipi po&longs;&longs;unt: quare Magi&aelig; no&longs;tr&aelig; Mechanic&aelig; eas re&longs;erva&shy;<lb/>mus. </s><s>Secundi generis Machinas appellamus Hydraulicas.<emph.end type="italics"/>
 <pb xlink:href="051/01/039.jpg" pagenum="8"/><emph type="italics"/>Tertij denique generis Hydraulico-pnevmaticas. Quoniam <lb/>igitur pler&aelig;que Machin&aelig;, quas producimus, huiu&longs;modi &longs;unt,<emph.end type="italics"/><lb/> <pb xlink:href="051/01/039.jpg" pagenum="8"/><emph type="italics"/>Tertij denique generis Hydraulico-pnevmaticas. </s><s>Quoniam <lb/>igitur pler&aelig;que Machin&aelig;, quas producimus, huiu&longs;modi &longs;unt,<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg10"/><lb/><emph type="italics"/>hoc e&longs;t, aqu&aelig; &amp; a&euml;ris &longs;ub&longs;idio con&longs;truct&aelig;; ideo Hydraulico&shy;<lb/>pnevmaticas, vt dicebam, appellamus hoc Opere traditas <lb/>Machinas. Dico, plerasque aqu&aelig; &amp; a&euml;ris &longs;ub&longs;idio e&longs;&longs;e con&shy;<lb/>&longs;tructas; non omnes: &longs;unt enim &amp; pur&egrave; hydraulic&aelig; mult&aelig;, &amp; <lb/>pur&egrave; pnevmatic&aelig; non pauc&aelig;; im&ograve; nonnull&aelig;, qu&aelig; licet aqu&aelig; au&shy;<lb/>xilio fiant, hydraulic&aelig; tamen propri&egrave; ac rigoros&egrave;, juxta &longs;en&longs;um <lb/>expo&longs;itum, cen&longs;eri non po&longs;&longs;unt, vt videbis in Operis decur&longs;u, <lb/>&amp; ex Machinarum indice apparebit.<emph.end type="italics"/></s></p> <arrow.to.target n="marg10"/><lb/><emph type="italics"/>hoc e&longs;t, aqu&aelig; &amp; a&euml;ris &longs;ub&longs;idio con&longs;truct&aelig;; ideo Hydraulico&shy;<lb/>pnevmaticas, vt dicebam, appellamus hoc Opere traditas <lb/>Machinas. </s><s>Dico, plerasque aqu&aelig; &amp; a&euml;ris &longs;ub&longs;idio e&longs;&longs;e con&shy;<lb/>&longs;tructas; non omnes: &longs;unt enim &amp; pur&egrave; hydraulic&aelig; mult&aelig;, &amp; <lb/>pur&egrave; pnevmatic&aelig; non pauc&aelig;; im&ograve; nonnull&aelig;, qu&aelig; licet aqu&aelig; au&shy;<lb/>xilio fiant, hydraulic&aelig; tamen propri&egrave; ac rigoros&egrave;, juxta &longs;en&longs;um <lb/>expo&longs;itum, cen&longs;eri non po&longs;&longs;unt, vt videbis in Operis decur&longs;u, <lb/>&amp; ex Machinarum indice apparebit.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg10"/>Machin&aelig; <lb/>huius Ope <lb/>ris <expan abbr="pler&aelig;q;">pler&aelig;que</expan> <lb/><expan abbr="&longs;&utilde;t">&longs;unt</expan> hydrau&shy;<lb/>lico-pnev&shy;<lb/>matic&aelig;.</s></p> <s><margin.target id="marg10"/>Machin&aelig; <lb/>huius Ope <lb/>ris <expan abbr="pler&aelig;q;">pler&aelig;que</expan> <lb/><expan abbr="&longs;&utilde;t">&longs;unt</expan> hydrau&shy;<lb/>lico-pnev&shy;<lb/>matic&aelig;.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 955 
Line 956 
 <s><emph type="italics"/>SCriptores quod attinet, qui de Hydraulicis, <expan abbr="Pnevmaticis-&qacute;ue">Pnevmaticis&shy;<lb/>que</expan> quoquo modo &longs;crip&longs;erunt, &amp; ad manus meas pervene&shy;<lb/>runt, &longs;unt &longs;equentes, Alphabeti ordine.<emph.end type="italics"/> Archimedes, Atha&shy;<lb/>na&longs;ius Kircherus, Augu&longs;tinus Ramellus, Benedictus Ca&shy;<lb/>&longs;tellus, Daniel Lip&longs;torpius, Daniel Schvventerus, Evan&shy;<lb/>geli&longs;ta Torricellus, Galil&aelig;us Galil&aelig;i, Ga&longs;par Ens, Ge&shy;<lb/>orgius Agricola, Georgius Philippus Har&longs;torfferus, Ge&shy;<lb/>orgius Valla, Hero Alexandrinus, Hieronymus Carda&shy;<lb/>nus, Iacobus Be&longs;&longs;on, Ioannes Bapti&longs;ta Porta, Ioannes Ba&shy;<lb/>pti&longs;ta Balianus, Ioannes Bapti&longs;ta Aleottus, Ioannes Iaco&shy;<lb/>bus Weckerus, Ioannes Leurechon, Io&longs;ephus Ceredus, <lb/>Ioannes Branca, Marinus Ghetaldus, Marinus Mer&longs;en&shy;<lb/>nus, Marius Bettinus, Nicolaus Cab&aelig;us, Petrus Herigo&shy;<lb/>nius, Rapha&euml;l Magiottus, Robertus Valturius, Rober- <s><emph type="italics"/>SCriptores quod attinet, qui de Hydraulicis, <expan abbr="Pnevmaticis-&qacute;ue">Pnevmaticis&shy;<lb/>que</expan> quoquo modo &longs;crip&longs;erunt, &amp; ad manus meas pervene&shy;<lb/>runt, &longs;unt &longs;equentes, Alphabeti ordine.<emph.end type="italics"/> Archimedes, Atha&shy;<lb/>na&longs;ius Kircherus, Augu&longs;tinus Ramellus, Benedictus Ca&shy;<lb/>&longs;tellus, Daniel Lip&longs;torpius, Daniel Schvventerus, Evan&shy;<lb/>geli&longs;ta Torricellus, Galil&aelig;us Galil&aelig;i, Ga&longs;par Ens, Ge&shy;<lb/>orgius Agricola, Georgius Philippus Har&longs;torfferus, Ge&shy;<lb/>orgius Valla, Hero Alexandrinus, Hieronymus Carda&shy;<lb/>nus, Iacobus Be&longs;&longs;on, Ioannes Bapti&longs;ta Porta, Ioannes Ba&shy;<lb/>pti&longs;ta Balianus, Ioannes Bapti&longs;ta Aleottus, Ioannes Iaco&shy;<lb/>bus Weckerus, Ioannes Leurechon, Io&longs;ephus Ceredus, <lb/>Ioannes Branca, Marinus Ghetaldus, Marinus Mer&longs;en&shy;<lb/>nus, Marius Bettinus, Nicolaus Cab&aelig;us, Petrus Herigo&shy;<lb/>nius, Rapha&euml;l Magiottus, Robertus Valturius, Rober-
 <pb xlink:href="051/01/040.jpg" pagenum="9"/>tus &agrave; Fluctibus, Salomon Caus, Simon Stevinus, Theo&shy;<lb/>dorus Muretus, Va&longs;&longs;or Arabs, Vitruvius, <expan abbr="eius&qacute;ue">eiusque</expan> Com&shy;<lb/>mentatores, vt Philander, Barbarus, C&aelig;&longs;arinus, <expan abbr="alij&qacute;ue">alijque</expan>. <lb/><emph type="italics"/>H&aelig;c Auctorum nomina.<emph.end type="italics"/></s></p> <pb xlink:href="051/01/040.jpg" pagenum="9"/>tus &agrave; Fluctibus, Salomon Caus, Simon Stevinus, Theo&shy;<lb/>dorus Muretus, Va&longs;&longs;or Arabs, Vitruvius, <expan abbr="eius&qacute;ue">eiusque</expan> Com&shy;<lb/>mentatores, vt Philander, Barbarus, C&aelig;&longs;arinus, <expan abbr="alij&qacute;ue">alijque</expan>. <lb/><emph type="italics"/>H&aelig;c Auctorum nomina.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Ex his Archimedes duos per&longs;crip&longs;it libros<emph.end type="italics"/> <foreign lang="greek">peri\ <gap/>w_n o)x<gap/>me/nwn</foreign>, <lb/> <s><emph type="italics"/>Ex his Archimedes duos per&longs;crip&longs;it libros<emph.end type="italics"/> <foreign lang="greek">peri\ tw=n o)xoume/nwn</foreign>, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg11"/><lb/><emph type="italics"/>hoc e&longs;t, de In&longs;identibus in humido, ex quibus pauca no&longs;tro in&shy;<lb/>&longs;erviunt propo&longs;ito. Athana&longs;ius Kircherus Societ. Je&longs;u multa<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg11"/><lb/><emph type="italics"/>hoc e&longs;t, de In&longs;identibus in humido, ex quibus pauca no&longs;tro in&shy;<lb/>&longs;erviunt propo&longs;ito. Athana&longs;ius Kircherus Societ. Je&longs;u multa<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg12"/><lb/><emph type="italics"/>pa&longs;&longs;im hydraulica atque pnevmatica machinamenta in&longs;erit &longs;uis <lb/>docti&longs;&longs;imis libris, pr&aelig;&longs;ertim de Arte Magnetica, de Lumine &amp; <lb/>Vmbra, de Con&longs;ono &amp; Di&longs;&longs;ono, ac novi&longs;&longs;im&egrave; &longs;uo incompara&shy;<lb/>bili de &AElig;gyptiorum hieroglyphicis Operi quem Oedipum &AElig;gy&shy;<lb/>ptiacuin in&longs;crip&longs;it: multa quoque inter eius Manu&longs;cripta re&shy;<lb/>peri, <expan abbr="multa&qacute;ue">multaque</expan> oretenus ab eodem percepi. Augu&longs;tinus Ra-<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg12"/><lb/><emph type="italics"/>pa&longs;&longs;im hydraulica atque pnevmatica machinamenta in&longs;erit &longs;uis <lb/>docti&longs;&longs;imis libris, pr&aelig;&longs;ertim de Arte Magnetica, de Lumine &amp; <lb/>Vmbra, de Con&longs;ono &amp; Di&longs;&longs;ono, ac novi&longs;&longs;im&egrave; &longs;uo incompara&shy;<lb/>bili de &AElig;gyptiorum hieroglyphicis Operi quem Oedipum &AElig;gy&shy;<lb/>ptiacuin in&longs;crip&longs;it: multa quoque inter eius Manu&longs;cripta re&shy;<lb/>peri, <expan abbr="multa&qacute;ue">multaque</expan> oretenus ab eodem percepi. </s><s>Augu&longs;tinus Ra-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg13"/><lb/><emph type="italics"/>mellus ingens &longs;crip&longs;it Opus de Machinis Italico &amp; Gallico idio&shy;<lb/>mate, <expan abbr="inter&qacute;ue">interque</expan> illas ingentem habet copiam Antliarum diver&longs;is <lb/>modis con&longs;tructarum, <expan abbr="alias&qacute;ue">aliasque</expan> nonnullas praxes ad elevandas <lb/>aquas, &longs;ed omnes tractori&aelig; &longs;unt Machin&aelig; ad primum pertinen&shy;<lb/>tes genus. Benedictus Castellus, olim Mathematicus Pon-<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg13"/><lb/><emph type="italics"/>mellus ingens &longs;crip&longs;it Opus de Machinis Italico &amp; Gallico idio&shy;<lb/>mate, <expan abbr="inter&qacute;ue">interque</expan> illas ingentem habet copiam Antliarum diver&longs;is <lb/>modis con&longs;tructarum, <expan abbr="alias&qacute;ue">aliasque</expan> nonnullas praxes ad elevandas <lb/>aquas, &longs;ed omnes tractori&aelig; &longs;unt Machin&aelig; ad primum pertinen&shy;<lb/>tes genus. </s><s>Benedictus Castellus, olim Mathematicus Pon-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg14"/><lb/><emph type="italics"/>tificius, libellum compo&longs;uit Italico idiomate de aqua cur&shy;<lb/>rente, &longs;ed per alveos, aqu&aelig;ductus, &amp; tubos inclinatos; qu&aelig; <lb/>proinde ad nos non pertinent. Daniel Lip&longs;torpius Lubecen&longs;is<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg14"/><lb/><emph type="italics"/>tificius, libellum compo&longs;uit Italico idiomate de aqua cur&shy;<lb/>rente, &longs;ed per alveos, aqu&aelig;ductus, &amp; tubos inclinatos; qu&aelig; <lb/>proinde ad nos non pertinent. </s><s>Daniel Lip&longs;torpius Lubecen&longs;is<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg15"/><lb/><emph type="italics"/>edidit Specimina Philo&longs;ophi&aelig; Carte&longs;ian&aelig;, in cuius parte<emph.end type="italics"/> 3. <emph type="italics"/>c.<emph.end type="italics"/> 3. <lb/><emph type="italics"/>multas adducit Machinas hydraulico-pnevmaticas, easque <lb/>explicat ex Carte&longs;ij principijs. Daniel Schvventerus, &amp; Ge-<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg15"/><lb/><emph type="italics"/>edidit Specimina Philo&longs;ophi&aelig; Carte&longs;ian&aelig;, in cuius parte<emph.end type="italics"/> 3. <emph type="italics"/>c.<emph.end type="italics"/> 3. <lb/><emph type="italics"/>multas adducit Machinas hydraulico-pnevmaticas, easque <lb/>explicat ex Carte&longs;ij principijs. </s><s>Daniel Schvventerus, &amp; Ge-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg16"/><lb/><emph type="italics"/>orgius Philippus Harstorfferus Norimbergen&longs;is Patritius, in<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg16"/><lb/><emph type="italics"/>orgius Philippus Harstorfferus Norimbergen&longs;is Patritius, in<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg17"/><lb/><emph type="italics"/>Delicijs Mathematicis multas afferunt, <expan abbr="eas&qacute;ue">easque</expan> iucundi&longs;&longs;imas <lb/>Machinas hydraulicas, &amp; pnevmaticas. Multas etiam in<emph.end type="italics"/> <arrow.to.target n="marg17"/><lb/><emph type="italics"/>Delicijs Mathematicis multas afferunt, <expan abbr="eas&qacute;ue">easque</expan> iucundi&longs;&longs;imas <lb/>Machinas hydraulicas, &amp; pnevmaticas. </s><s>Multas etiam in<emph.end type="italics"/>
 <pb xlink:href="051/01/041.jpg" pagenum="10"/> <pb xlink:href="051/01/041.jpg" pagenum="10"/>
 <arrow.to.target n="marg18"/><lb/><emph type="italics"/>Thaumaturgo &longs;uo Mathematico adducit ex alijs Ga&longs;par Ens;<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg18"/><lb/><emph type="italics"/>Thaumaturgo &longs;uo Mathematico adducit ex alijs Ga&longs;par Ens;<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg19"/><lb/><emph type="italics"/>vt &amp; Weckerus in &longs;uis Secretis nonnullas ex Cardano de&longs;um-<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg19"/><lb/><emph type="italics"/>vt &amp; Weckerus in &longs;uis Secretis nonnullas ex Cardano de&longs;um-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg20"/><lb/><emph type="italics"/>ptas, quas dictus Cardanus in&longs;erit &longs;uis de &longs;ubtilitate libris. E-<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg20"/><lb/><emph type="italics"/>ptas, quas dictus Cardanus in&longs;erit &longs;uis de &longs;ubtilitate libris. E-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg21"/><lb/><emph type="italics"/>vangelista Torricellus, Magni Hetruri&aelig; Ducis Mathemati&shy;<lb/>cus, &amp; Benedicti Ca&longs;telli di&longs;cipulus, &longs;crip&longs;it libros<emph.end type="italics"/> 3. <emph type="italics"/>de Motu <lb/>proiectorum; quorum &longs;ecundo inter&longs;erit nonnulla de motu a&shy;<lb/>quarum per tubos, &longs;ed qu&agrave;m &longs;ubtilia, t&agrave;m parum ad praxin v-<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg21"/><lb/><emph type="italics"/>vangelista Torricellus, Magni Hetruri&aelig; Ducis Mathemati&shy;<lb/>cus, &amp; Benedicti Ca&longs;telli di&longs;cipulus, &longs;crip&longs;it libros<emph.end type="italics"/> 3. <emph type="italics"/>de Motu <lb/>proiectorum; quorum &longs;ecundo inter&longs;erit nonnulla de motu a&shy;<lb/>quarum per tubos, &longs;ed qu&agrave;m &longs;ubtilia, t&agrave;m parum ad praxin v-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg22"/><lb/><emph type="italics"/>tilia, vt ip&longs;emet fatetur. Galil&aelig;us Galil&aelig;i edidit Archimedem <lb/><expan abbr="rediviv&utilde;">redivivum</expan>, quem ex latino <expan abbr="Italic&utilde;">Italicum</expan> fecit <expan abbr="Ioa&ntilde;es">Ioannes</expan> Baptista Hodierna <lb/>Siculus, Vir rerum Astronomicarum apprim&egrave; gnarus, &amp; &longs;ide&shy;<lb/>rum, adeoque Natur&aelig; totius &longs;crutator indefe&longs;&longs;us, <expan abbr="amicus&qacute;ue">amicusque</expan> <lb/>&longs;inceri&longs;&longs;imus. Opu&longs;culum e&longs;t ad Hydrostaticam pertinens;<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg22"/><lb/><emph type="italics"/>tilia, vt ip&longs;emet fatetur. </s><s>Galil&aelig;us Galil&aelig;i edidit Archimedem <lb/><expan abbr="rediviv&utilde;">redivivum</expan>, quem ex latino <expan abbr="Italic&utilde;">Italicum</expan> fecit <expan abbr="Ioa&ntilde;es">Ioannes</expan> Baptista Hodierna <lb/>Siculus, Vir rerum Astronomicarum apprim&egrave; gnarus, &amp; &longs;ide&shy;<lb/>rum, adeoque Natur&aelig; totius &longs;crutator indefe&longs;&longs;us, <expan abbr="amicus&qacute;ue">amicusque</expan> <lb/>&longs;inceri&longs;&longs;imus. </s><s>Opu&longs;culum e&longs;t ad Hydrostaticam pertinens;<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg23"/><lb/><emph type="italics"/>quale etiam e&longs;t Archimedes promotus Marini Ghetaldi; vt &amp;<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg23"/><lb/><emph type="italics"/>quale etiam e&longs;t Archimedes promotus Marini Ghetaldi; vt &amp;<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg24"/><lb/><emph type="italics"/>qu&aelig; habet Simon Stevinus; ideoque nobis nullam h&icirc;c &longs;uppetunt <lb/>materiam. Georgius Agricola libro<emph.end type="italics"/> 6. <emph type="italics"/>de rebus metallicis in-<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg24"/><lb/><emph type="italics"/>qu&aelig; habet Simon Stevinus; ideoque nobis nullam h&icirc;c &longs;uppetunt <lb/>materiam. </s><s>Georgius Agricola libro<emph.end type="italics"/> 6. <emph type="italics"/>de rebus metallicis in-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg25"/><lb/><emph type="italics"/>&longs;erit nonnullas Machinas hydraulicas, nonnullas Robertus <lb/>Valturius &longs;uis de Militia libris, nonnullas Iacobus Be&longs;&longs;on Del-<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg25"/><lb/><emph type="italics"/>&longs;erit nonnullas Machinas hydraulicas, nonnullas Robertus <lb/>Valturius &longs;uis de Militia libris, nonnullas Iacobus Be&longs;&longs;on Del-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg26"/><lb/><emph type="italics"/>phinas &longs;uo de In&longs;trumentis Mathematicis ac Mechanicis tracta&shy;<lb/>tui; &longs;ed omnes &longs;unt tractori&aelig;, &amp; alien&aelig; &agrave; no&longs;tro instituto. Ge-<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg26"/><lb/><emph type="italics"/>phinas &longs;uo de In&longs;trumentis Mathematicis ac Mechanicis tracta&shy;<lb/>tui; &longs;ed omnes &longs;unt tractori&aelig;, &amp; alien&aelig; &agrave; no&longs;tro instituto. </s><s>Ge-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg27"/><lb/><emph type="italics"/>orgius Valla Placentinus libro<emph.end type="italics"/> 15. <emph type="italics"/>Expetendorum &amp; fugiendo&shy;<lb/>rum, qui e&longs;t &longs;extus Geometri&aelig;, &longs;eu Spiritalium vnicus, multas <lb/>habet Machinas Spiritales, &longs;ed ad vnam omnes ex Herone Ale&shy;<lb/>xandrino decerptas, n&egrave; nominato quidem Herone. Habebat <lb/>vir bonus, vt Io&longs;ephus Ceredus te&longs;tatur, Heronis librum gr&aelig;&shy;<lb/>cum de Spiritalibus, nondum tunc &agrave; Federico Commandino, <lb/>aliov&egrave; Latinitati donatum, <expan abbr="putabat&qacute;ue">putabatque</expan> &longs;ecur&egrave; atque impun&egrave; &longs;e <lb/>po&longs;&longs;e in alienam me&longs;&longs;em mittere falcem &longs;uam.<emph.end type="italics"/></s></p> <arrow.to.target n="marg27"/><lb/><emph type="italics"/>orgius Valla Placentinus libro<emph.end type="italics"/> 15. <emph type="italics"/>Expetendorum &amp; fugiendo&shy;<lb/>rum, qui e&longs;t &longs;extus Geometri&aelig;, &longs;eu Spiritalium vnicus, multas <lb/>habet Machinas Spiritales, &longs;ed ad vnam omnes ex Herone Ale&shy;<lb/>xandrino decerptas, n&egrave; nominato quidem Herone. </s><s>Habebat <lb/>vir bonus, vt Io&longs;ephus Ceredus te&longs;tatur, Heronis librum gr&aelig;&shy;<lb/>cum de Spiritalibus, nondum tunc &agrave; Federico Commandino, <lb/>aliov&egrave; Latinitati donatum, <expan abbr="putabat&qacute;ue">putabatque</expan> &longs;ecur&egrave; atque impun&egrave; &longs;e <lb/>po&longs;&longs;e in alienam me&longs;&longs;em mittere falcem &longs;uam.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <pb xlink:href="051/01/042.jpg" pagenum="11"/> <pb xlink:href="051/01/042.jpg" pagenum="11"/>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg11"/>Archime&shy;<lb/>des.</s></p> <s><margin.target id="marg11"/>Archime&shy;<lb/>des.</s></p>
Line 1011 
Line 1012 
 <s><margin.target id="marg27"/>Valla.</s></p> <s><margin.target id="marg27"/>Valla.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Hero Alexandrinus Auctor antiquus, gr&aelig;c&egrave; edidit libel-<emph.end type="italics"/><lb/> <s><emph type="italics"/>Hero Alexandrinus Auctor antiquus, gr&aelig;c&egrave; edidit libel-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg28"/><lb/><emph type="italics"/>lum de Spiritalibus, in quo qu&aelig; ab antiquis (quos &AElig;gyptios <lb/>interpretatur Kircherus, vt &longs;upr&agrave; dicebam) tradita in illo ge&shy;<lb/>nere fu&ecirc;re, in ordinem redegit; &amp; qu&aelig; ip&longs;emet invenit, expo&shy;<lb/>&longs;uit: qu&aelig; quidem omnia pulcherrima &longs;unt, &amp; ingenio plena. <lb/>Idem Auctor ait &longs;e quatuor libros con&longs;crip&longs;i&longs;&longs;e de aquaticis horo&shy;<lb/>&longs;copijs; quos tamen temporum iniquitas nobis invidit. De-<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg28"/><lb/><emph type="italics"/>lum de Spiritalibus, in quo qu&aelig; ab antiquis (quos &AElig;gyptios <lb/>interpretatur Kircherus, vt &longs;upr&agrave; dicebam) tradita in illo ge&shy;<lb/>nere fu&ecirc;re, in ordinem redegit; &amp; qu&aelig; ip&longs;emet invenit, expo&shy;<lb/>&longs;uit: qu&aelig; quidem omnia pulcherrima &longs;unt, &amp; ingenio plena. </s><s><lb/>Idem Auctor ait &longs;e quatuor libros con&longs;crip&longs;i&longs;&longs;e de aquaticis horo&shy;<lb/>&longs;copijs; quos tamen temporum iniquitas nobis invidit. </s><s>De-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg29"/><lb/><emph type="italics"/>&longs;cribit autem Hero nudam praxim, nec vllibi pr&aelig;cepta &amp; regu&shy;<lb/>las tradit, ni&longs;i qu&ograve;d in principio de vacuo agat; ideoque &amp; <lb/>ip&longs;e &longs;ubinde errat, (&longs;i tamen ip&longs;ius, &amp; non Interpretis &longs;unt er&shy;<lb/>rores) &amp; alios in errorem inducit; nec omnia qu&aelig; promittit, <lb/>effectum &longs;ortiuntur. E&longs;t nihilomin&ugrave;s ip&longs;e de Republica litteraria <lb/>egregi&egrave; meritus, &amp; vnicus qui ex antiquis de rebus hydraulicis<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg29"/><lb/><emph type="italics"/>&longs;cribit autem Hero nudam praxim, nec vllibi pr&aelig;cepta &amp; regu&shy;<lb/>las tradit, ni&longs;i qu&ograve;d in principio de vacuo agat; ideoque &amp; <lb/>ip&longs;e &longs;ubinde errat, (&longs;i tamen ip&longs;ius, &amp; non Interpretis &longs;unt er&shy;<lb/>rores) &amp; alios in errorem inducit; nec omnia qu&aelig; promittit, <lb/>effectum &longs;ortiuntur. </s><s>E&longs;t nihilomin&ugrave;s ip&longs;e de Republica litteraria <lb/>egregi&egrave; meritus, &amp; vnicus qui ex antiquis de rebus hydraulicis<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg30"/><lb/><emph type="italics"/>&amp; pnevmaticis &longs;ua ad nos monumenta transmi&longs;it. Reperies <lb/>in hoc Opere no&longs;tro nonnullas ex ip&longs;o de&longs;umptas Machinas; quas <lb/>ideo adducimus, qu&ograve;d aliqu&aelig; indigent correctione, vtpote fal&longs;&aelig;: <lb/>aliqu&aelig; explicatione, vtpote ob&longs;curi&ugrave;s tradit&aelig;; aliqu&aelig; excu&longs;a&shy;<lb/>tione ac defen&longs;ione, vtpote &longs;ini&longs;tr&acirc; ab alijs cen&longs;ur&acirc; notat&aelig;; ali&aelig; <lb/>commendatione, vtpote no&longs;trarum ectypa; ali&aelig; denique ad&shy;<lb/>miratione, vtpote ingenio pleni&longs;&longs;im&aelig;. Heronem Latinum fe&shy;<lb/>cit Federicus Commandinus Vrbinas; Italicum Joannes Ba-<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg30"/><lb/><emph type="italics"/>&amp; pnevmaticis &longs;ua ad nos monumenta transmi&longs;it. </s><s>Reperies <lb/>in hoc Opere no&longs;tro nonnullas ex ip&longs;o de&longs;umptas Machinas; quas <lb/>ideo adducimus, qu&ograve;d aliqu&aelig; indigent correctione, vtpote fal&longs;&aelig;: <lb/>aliqu&aelig; explicatione, vtpote ob&longs;curi&ugrave;s tradit&aelig;; aliqu&aelig; excu&longs;a&shy;<lb/>tione ac defen&longs;ione, vtpote &longs;ini&longs;tr&acirc; ab alijs cen&longs;ur&acirc; notat&aelig;; ali&aelig; <lb/>commendatione, vtpote no&longs;trarum ectypa; ali&aelig; denique ad&shy;<lb/>miratione, vtpote ingenio pleni&longs;&longs;im&aelig;. </s><s>Heronem Latinum fe&shy;<lb/>cit Federicus Commandinus Vrbinas; Italicum Joannes Ba-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg31"/><lb/><emph type="italics"/>pti&longs;ta Aleottus, qui &amp; in fine addidit quinque Problemata no&shy;<lb/>va, &longs;an&egrave; jucundi&longs;&longs;ima, pariterque ingenio&longs;a.<emph.end type="italics"/></s></p> <arrow.to.target n="marg31"/><lb/><emph type="italics"/>pti&longs;ta Aleottus, qui &amp; in fine addidit quinque Problemata no&shy;<lb/>va, &longs;an&egrave; jucundi&longs;&longs;ima, pariterque ingenio&longs;a.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg28"/>Hero.</s></p> <s><margin.target id="marg28"/>Hero.</s></p>
Line 1026 
Line 1027 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Ioannes Bapti&longs;ta Porta Neapolitanus tres latin&egrave; &longs;crip&longs;it<emph.end type="italics"/><lb/> <s><emph type="italics"/>Ioannes Bapti&longs;ta Porta Neapolitanus tres latin&egrave; &longs;crip&longs;it<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg32"/><lb/><emph type="italics"/>egregios libellos de Spiritalibus, qui tamen pe&longs;&longs;imum nacti &longs;unt <lb/>Interpretem Joannem E&longs;crivanum Hi&longs;panum, qui eos Italic&egrave; <lb/>at que Hi&longs;panic&egrave; vertit; &longs;ed c&ugrave;m Italicam linguam non calleret,<emph.end type="italics"/> <arrow.to.target n="marg32"/><lb/><emph type="italics"/>egregios libellos de Spiritalibus, qui tamen pe&longs;&longs;imum nacti &longs;unt <lb/>Interpretem Joannem E&longs;crivanum Hi&longs;panum, qui eos Italic&egrave; <lb/>at que Hi&longs;panic&egrave; vertit; &longs;ed c&ugrave;m Italicam linguam non calleret,<emph.end type="italics"/>
 <pb xlink:href="051/01/043.jpg" pagenum="12"/><emph type="italics"/>mirum e&longs;t, qu&agrave;m barbarum vbique, qu&agrave;m ob&longs;curum, qu&agrave;m <lb/>mutilum reddiderit optimum Auctorem. Addidit nonnulla <lb/>de &longs;uo, oretenus &agrave; Porta, &longs;ed mal&egrave; intellecta, &amp; pei&ugrave;s per&longs;cri&shy;<lb/>pta, it&aacute;que alienis permixta, vt di&longs;cerni nequeant, ni&longs;i cum <lb/>genuino comparentur partu. Tradit Porta Spiritalium prin&shy;<lb/>cipia, tradit machinamenta multa; vtraque longis experi&shy;<lb/>mentis, nec &longs;ine expen&longs;is, confirmata. Huic ego primas inter <lb/>omnes Spiritalium Scriptores dandas cen&longs;eo. Latinum exem&shy;<lb/>plar Neapoli impre&longs;&longs;um Anno<emph.end type="italics"/> 1601. <emph type="italics"/>innumeris &longs;catet erroribus <lb/>typographicis, qui &longs;en&longs;um &longs;&aelig;pe pror&longs;us pervertunt. Idem Au&shy;<lb/>ctor lib.<emph.end type="italics"/> 18. <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> 19. <emph type="italics"/>Magi&aelig; Naturalis multas alias habet Machi&shy;<lb/>nas Hydraulicas &amp; Pnevmaticas.<emph.end type="italics"/><lb/> <pb xlink:href="051/01/043.jpg" pagenum="12"/><emph type="italics"/>mirum e&longs;t, qu&agrave;m barbarum vbique, qu&agrave;m ob&longs;curum, qu&agrave;m <lb/>mutilum reddiderit optimum Auctorem. </s><s>Addidit nonnulla <lb/>de &longs;uo, oretenus &agrave; Porta, &longs;ed mal&egrave; intellecta, &amp; pei&ugrave;s per&longs;cri&shy;<lb/>pta, it&aacute;que alienis permixta, vt di&longs;cerni nequeant, ni&longs;i cum <lb/>genuino comparentur partu. </s><s>Tradit Porta Spiritalium prin&shy;<lb/>cipia, tradit machinamenta multa; vtraque longis experi&shy;<lb/>mentis, nec &longs;ine expen&longs;is, confirmata. </s><s>Huic ego primas inter <lb/>omnes Spiritalium Scriptores dandas cen&longs;eo. </s><s>Latinum exem&shy;<lb/>plar Neapoli impre&longs;&longs;um Anno<emph.end type="italics"/> 1601. <emph type="italics"/>innumeris &longs;catet erroribus <lb/>typographicis, qui &longs;en&longs;um &longs;&aelig;pe pror&longs;us pervertunt. </s><s>Idem Au&shy;<lb/>ctor lib.<emph.end type="italics"/> 18. <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> 19. <emph type="italics"/>Magi&aelig; Naturalis multas alias habet Machi&shy;<lb/>nas Hydraulicas &amp; Pnevmaticas.<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg33"/></s></p> <arrow.to.target n="marg33"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg32"/>Port<gap/></s></p> <s><margin.target id="marg32"/>Port<gap/></s></p>
Line 1036 
Line 1037 
 <s><emph type="italics"/>Joannes Bapti&longs;ta Balianus Patritius Genuen&longs;is, &longs;cri&shy;<lb/>p&longs;it libros &longs;ex de motu naturali gravium &amp; liquidorum quorum <lb/>tres vltimi &longs;unt de liquidorum fluxu per canales &amp; foramina; <lb/>&egrave; quorum vltimo nonnulla in Protheoriam no&longs;tram quartam<emph.end type="italics"/></s></p> <s><emph type="italics"/>Joannes Bapti&longs;ta Balianus Patritius Genuen&longs;is, &longs;cri&shy;<lb/>p&longs;it libros &longs;ex de motu naturali gravium &amp; liquidorum quorum <lb/>tres vltimi &longs;unt de liquidorum fluxu per canales &amp; foramina; <lb/>&egrave; quorum vltimo nonnulla in Protheoriam no&longs;tram quartam<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg34"/><lb/><emph type="italics"/>derivavimus. P. Ioannes Leurechon &egrave; Societ ate no&longs;tra, Lo&shy;<lb/>tharingus &longs;crip&longs;it gallico idiomate, tacito nomine &longs;uo, Recreatio&shy;<lb/>nes Mathematicas; quas deinde germanicas fecit Daniel<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg34"/><lb/><emph type="italics"/>derivavimus. </s><s>P. Ioannes Leurechon &egrave; Societ ate no&longs;tra, Lo&shy;<lb/>tharingus &longs;crip&longs;it gallico idiomate, tacito nomine &longs;uo, Recreatio&shy;<lb/>nes Mathematicas; quas deinde germanicas fecit Daniel<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg35"/><lb/><emph type="italics"/>Schvventer, latinas ver&ograve; Ga&longs;par Ens. Io&longs;ephus Ceredus, <lb/>Medicus Placentinus, &longs;crip&longs;it tres egregios di&longs;cur&longs;us de Cochle&aelig; <lb/>Archimed&aelig;&aelig; compo&longs;itione &amp; vtilitate, ad elevandas magn&acirc;<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg35"/><lb/><emph type="italics"/>Schvventer, latinas ver&ograve; Ga&longs;par Ens. Io&longs;ephus Ceredus, <lb/>Medicus Placentinus, &longs;crip&longs;it tres egregios di&longs;cur&longs;us de Cochle&aelig; <lb/>Archimed&aelig;&aelig; compo&longs;itione &amp; vtilitate, ad elevandas magn&acirc;<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg36"/><lb/><emph type="italics"/>quantitate ac facilitate aquas. Ioannes Branca civis Roma&shy;<lb/>nus, &amp; Architectus Lauretan&aelig; domus, librum &longs;crip&longs;it Italico <lb/>ac Latino &longs;ermone de Machinis, quas inter mult&aelig; &longs;unt hydrau&shy;<lb/>lic&aelig;, &amp; nonnull&aelig; hydro-pnevmatic&aelig;, at pler&aelig;que fal&longs;&aelig;, &amp; hy-<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg36"/><lb/><emph type="italics"/>quantitate ac facilitate aquas. </s><s>Ioannes Branca civis Roma&shy;<lb/>nus, &amp; Architectus Lauretan&aelig; domus, librum &longs;crip&longs;it Italico <lb/>ac Latino &longs;ermone de Machinis, quas inter mult&aelig; &longs;unt hydrau&shy;<lb/>lic&aelig;, &amp; nonnull&aelig; hydro-pnevmatic&aelig;, at pler&aelig;que fal&longs;&aelig;, &amp; hy-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg37"/><lb/><emph type="italics"/>dro-pnevmaticis principijs contrari&aelig;. Marinus Mer&longs;ennus<emph.end type="italics"/> <arrow.to.target n="marg37"/><lb/><emph type="italics"/>dro-pnevmaticis principijs contrari&aelig;. </s><s>Marinus Mer&longs;ennus<emph.end type="italics"/>
 <pb xlink:href="051/01/044.jpg" pagenum="13"/><emph type="italics"/>&longs;crip&longs;it Ph&oelig;nomena hydraulica &amp; pnevmatica, <expan abbr="multas&qacute;ue">multasque</expan> ex&shy;<lb/>perientias &agrave; &longs;e in illa materia factas, ex quibu&sdot; multa deducit <lb/><expan abbr="docti&longs;&longs;ima&qacute;">docti&longs;&longs;imaque</expan>; Theoremata atque Problemata; &amp; nos <expan abbr="no&ntilde;ulla">nonnulla</expan> ex<emph.end type="italics"/><lb/> <pb xlink:href="051/01/044.jpg" pagenum="13"/><emph type="italics"/>&longs;crip&longs;it Ph&oelig;nomena hydraulica &amp; pnevmatica, <expan abbr="multas&qacute;ue">multasque</expan> ex&shy;<lb/>perientias &agrave; &longs;e in illa materia factas, ex quibu&sdot; multa deducit <lb/><expan abbr="docti&longs;&longs;ima&qacute;">docti&longs;&longs;imaque</expan>; Theoremata atque Problemata; &amp; nos <expan abbr="no&ntilde;ulla">nonnulla</expan> ex<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg38"/><lb/><emph type="italics"/>ip&longs;o in&longs;eruimus quart&aelig; no&longs;tr&aelig; Protheori&aelig;. Nicolaus Cab&aelig;us <lb/>Commentarijs &longs;uis in Ari&longs;totelis Meteora, nonnulla habet hy-<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg38"/><lb/><emph type="italics"/>ip&longs;o in&longs;eruimus quart&aelig; no&longs;tr&aelig; Protheori&aelig;. </s><s>Nicolaus Cab&aelig;us <lb/>Commentarijs &longs;uis in Ari&longs;totelis Meteora, nonnulla habet hy-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg39"/><lb/><emph type="italics"/>draulica: nonnulla Marius Bettinus in Apiarijs Mathematicis <lb/>Apiario<emph.end type="italics"/> 4. <emph type="italics"/>Progymnas.<emph.end type="italics"/> 1. <emph type="italics"/>Nonnulla denique Petrus Herigo&shy;<lb/>nius to.<emph.end type="italics"/> 3. <emph type="italics"/>Cur&longs;us Mathematici tract. de Mechanica. Raphael<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg39"/><lb/><emph type="italics"/>draulica: nonnulla Marius Bettinus in Apiarijs Mathematicis <lb/>Apiario<emph.end type="italics"/> 4. <emph type="italics"/>Progymnas.<emph.end type="italics"/> 1. <emph type="italics"/>Nonnulla denique Petrus Herigo&shy;<lb/>nius to.<emph.end type="italics"/> 3. <emph type="italics"/>Cur&longs;us Mathematici tract. de Mechanica. Raphael<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg40"/><lb/><emph type="italics"/>Magiottus, Mathematicus Excellenti&longs;&longs;imus, Opu&longs;culum &longs;cri-<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg40"/><lb/><emph type="italics"/>Magiottus, Mathematicus Excellenti&longs;&longs;imus, Opu&longs;culum &longs;cri-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg41"/><lb/><emph type="italics"/>p&longs;it Italicum de aqu&aelig; Renitentia compre&longs;&longs;ioni; in quo tradit <lb/>Experimentum novum, quod nos adducimus Part.<emph.end type="italics"/> 2. <emph type="italics"/>Cla&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/> 1. <lb/><emph type="italics"/>cap.<emph.end type="italics"/> 5. <emph type="italics"/>Machina<emph.end type="italics"/> 6. <emph type="italics"/>Robertus &agrave; Fluctibus in &longs;ua Philo&longs;ophia<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg41"/><lb/><emph type="italics"/>p&longs;it Italicum de aqu&aelig; Renitentia compre&longs;&longs;ioni; in quo tradit <lb/>Experimentum novum, quod nos adducimus Part.<emph.end type="italics"/> 2. <emph type="italics"/>Cla&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/> 1. <lb/><emph type="italics"/>cap.<emph.end type="italics"/> 5. <emph type="italics"/>Machina<emph.end type="italics"/> 6. <emph type="italics"/>Robertus &agrave; Fluctibus in &longs;ua Philo&longs;ophia<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg42"/><lb/><emph type="italics"/>Mo&longs;aica alijs&qtail; Operibus, multas pa&longs;&longs;im inter&longs;erit Machinas, a&shy;<lb/>li&acirc; occa&longs;ione. Salomon &agrave; Caus &longs;crip&longs;it Gallico idiomate libros tres<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg42"/><lb/><emph type="italics"/>Mo&longs;aica alijs&qtail; Operibus, multas pa&longs;&longs;im inter&longs;erit Machinas, a&shy;<lb/>li&acirc; occa&longs;ione. </s><s>Salomon &agrave; Caus &longs;crip&longs;it Gallico idiomate libros tres<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg43"/><lb/><emph type="italics"/>de hydraulicis quos ip&longs;e de viribus motricibus intitulat: Opus <lb/>est egregium, in eoque theoria aliqualiter cum praxi conjungi-<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg43"/><lb/><emph type="italics"/>de hydraulicis quos ip&longs;e de viribus motricibus intitulat: Opus <lb/>est egregium, in eoque theoria aliqualiter cum praxi conjungi-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg44"/><lb/><emph type="italics"/>tur. Theodorus Muretus, &egrave; Societate IESV, in Pragen&longs;i Vni&shy;<lb/>ver&longs;itate Mathematic&aelig; Profe&longs;&longs;or, edidit Problema Mathema-<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg44"/><lb/><emph type="italics"/>tur. </s><s>Theodorus Muretus, &egrave; Societate IESV, in Pragen&longs;i Vni&shy;<lb/>ver&longs;itate Mathematic&aelig; Profe&longs;&longs;or, edidit Problema Mathema-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg45"/><lb/><emph type="italics"/>ticum de Fontibus. Vitruvius lib.<emph.end type="italics"/> 8. <emph type="italics"/>Architectur&aelig; cap.<emph.end type="italics"/> 6 <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> 7. <lb/><emph type="italics"/>agit de perductionibus &amp; librationibus aquarum, &amp; in&longs;trumen&shy;<lb/>tis ad hunc v&longs;um; &amp; libro<emph.end type="italics"/> 10. <emph type="italics"/>varia habet in&longs;trumenta hy&shy;<lb/>draulica, at pleraque tractoria. Va&longs;&longs;or Arabs habet varias<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg45"/><lb/><emph type="italics"/>ticum de Fontibus. </s><s>Vitruvius lib.<emph.end type="italics"/> 8. <emph type="italics"/>Architectur&aelig; cap.<emph.end type="italics"/> 6 <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> 7. <lb/><emph type="italics"/>agit de perductionibus &amp; librationibus aquarum, &amp; in&longs;trumen&shy;<lb/>tis ad hunc v&longs;um; &amp; libro<emph.end type="italics"/> 10. <emph type="italics"/>varia habet in&longs;trumenta hy&shy;<lb/>draulica, at pleraque tractoria. </s><s>Va&longs;&longs;or Arabs habet varias<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg46"/><lb/><emph type="italics"/>praxes Spiritales ad aquas in altum educendas: Liber e&longs;t Ma&shy;<lb/>nu&longs;criptus, latinus, quem reperi inter libros P. Athana&longs;ij Kir&shy;<lb/>cheri, at mutilum, &amp; &longs;ine figuris nece&longs;&longs;a<gap/>ijs: Su&longs;picor e&longs;&longs;e <lb/>fragmentum Scriptoris cuiusdam Gr&aelig;ci antiqui, &agrave; Ua&longs;&longs;ore in <lb/>Arabicam, ab alio in Latinam linguam translatum. Edidi&longs;-<emph.end type="italics"/> <arrow.to.target n="marg46"/><lb/><emph type="italics"/>praxes Spiritales ad aquas in altum educendas: Liber e&longs;t Ma&shy;<lb/>nu&longs;criptus, latinus, quem reperi inter libros P. Athana&longs;ij Kir&shy;<lb/>cheri, at mutilum, &amp; &longs;ine figuris nece&longs;&longs;a<gap/>ijs: Su&longs;picor e&longs;&longs;e <lb/>fragmentum Scriptoris cuiusdam Gr&aelig;ci antiqui, &agrave; Ua&longs;&longs;ore in <lb/>Arabicam, ab alio in Latinam linguam translatum. </s><s>Edidi&longs;-<emph.end type="italics"/>
 <pb xlink:href="051/01/045.jpg" pagenum="14"/><emph type="italics"/>&longs;em vn&agrave; cum hoc Opere, &longs;i oper&aelig; pretium me facturum judica&longs;&shy;<lb/>&longs;em.<emph.end type="italics"/></s></p> <pb xlink:href="051/01/045.jpg" pagenum="14"/><emph type="italics"/>&longs;em vn&agrave; cum hoc Opere, &longs;i oper&aelig; pretium me facturum judica&longs;&shy;<lb/>&longs;em.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg34"/>Leurechon</s></p> <s><margin.target id="marg34"/>Leurechon</s></p>
Line 1078 
Line 1079 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg46"/>Va&longs;&longs;or A&shy;<lb/>rabs.</s></p> <s><margin.target id="marg46"/>Va&longs;&longs;or A&shy;<lb/>rabs.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Hi &longs;unt Auctores, qui de Hydraulicis atque pnevmati&shy;<lb/>cis &longs;crip&longs;erunt, &longs;eu ex profe&longs;&longs;o, &longs;eu incidenter. Ex quibus ta&shy;<lb/>men, &longs;i Kircherum, Portam, Mer&longs;ennum, aliosque nonnullos <lb/>excipias, pauci no&longs;trum triverunt iter, &amp; vix vllus theoriam <lb/>cum praxi conjunxit; quod nos facimus. Aliorum Auctorum <lb/>nomina, qui vnam aut alteram Machinam &longs;uis inter&longs;erue&shy;<lb/>runt Operibus, proferemus &longs;uis locis: Cuiusmodi &longs;unt Oron-<emph.end type="italics"/><lb/> <s><emph type="italics"/>Hi &longs;unt Auctores, qui de Hydraulicis atque pnevmati&shy;<lb/>cis &longs;crip&longs;erunt, &longs;eu ex profe&longs;&longs;o, &longs;eu incidenter. </s><s>Ex quibus ta&shy;<lb/>men, &longs;i Kircherum, Portam, Mer&longs;ennum, aliosque nonnullos <lb/>excipias, pauci no&longs;trum triverunt iter, &amp; vix vllus theoriam <lb/>cum praxi conjunxit; quod nos facimus. </s><s>Aliorum Auctorum <lb/>nomina, qui vnam aut alteram Machinam &longs;uis inter&longs;erue&shy;<lb/>runt Operibus, proferemus &longs;uis locis: Cuiusmodi &longs;unt Oron-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg47"/><lb/><emph type="italics"/>tius Fin&aelig;us, &amp; Bonaventura Cavallerius, eximius vterque<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg47"/><lb/><emph type="italics"/>tius Fin&aelig;us, &amp; Bonaventura Cavallerius, eximius vterque<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg48"/><lb/><emph type="italics"/>Mathematicus; quorum ille in fine tractatus de Horologijs <lb/>vnicam habet hydraulicam Machinam; hic alteram in fine <lb/>Exercitationis &longs;ext&aelig; Geometric&aelig;; quarum vtram&shy;<lb/>que nos infr&agrave; Parte<emph.end type="italics"/> 2. <emph type="italics"/>afferimus.<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg48"/><lb/><emph type="italics"/>Mathematicus; quorum ille in fine tractatus de Horologijs <lb/>vnicam habet hydraulicam Machinam; hic alteram in fine <lb/>Exercitationis &longs;ext&aelig; Geometric&aelig;; quarum vtram&shy;<lb/>que nos infr&agrave; Parte<emph.end type="italics"/> 2. <emph type="italics"/>afferimus.<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="fig2"/></s></p> <arrow.to.target n="fig2"/></s></p>
Line 1100 
Line 1101 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>QUatuor reperio Machinarum Hydrau-<emph.end type="italics"/><lb/> <s><emph type="italics"/>QUatuor reperio Machinarum Hydrau-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg49"/><lb/><emph type="italics"/>lico-pnevmaticarum principia, quibus <lb/>ab Arte animantur in motum, ill&oacute;sque <lb/>pr&aelig;stant effectus, quos tant&acirc; voluptate <lb/>miramur quotidie, tant&acirc; pa&longs;&longs;im experimur vtilita-<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg49"/><lb/><emph type="italics"/>lico-pnevmaticarum principia, quibus <lb/>ab Arte animantur in motum, ill&oacute;sque <lb/>pr&aelig;stant effectus, quos tant&acirc; voluptate <lb/>miramur quotidie, tant&acirc; pa&longs;&longs;im experimur vtilita-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg50"/><lb/><emph type="italics"/>te. Primum est vis Attractiva, ad vacuum vel fu&shy;<lb/>giendum, velreplendum; qu&acirc; vi Aqua, elementu&mtail;<emph.end type="italics"/> <arrow.to.target n="marg50"/><lb/><emph type="italics"/>te. </s><s>Primum est vis Attractiva, ad vacuum vel fu&shy;<lb/>giendum, velreplendum; qu&acirc; vi Aqua, elementu&mtail;<emph.end type="italics"/>
 <pb xlink:href="051/01/047.jpg" pagenum="16"/><emph type="italics"/>alioquingrave, iners, lentum, &amp; humi repens, tracta <lb/>accurrit non invita, vt videtur, &longs;u&aelig;&queacute; oblita natur&aelig; <lb/>in &longs;ublime nititur, tripudianti &longs;imilis, vacui <expan abbr="velrepl&etilde;-">velreplen-</expan><emph.end type="italics"/><lb/> <pb xlink:href="051/01/047.jpg" pagenum="16"/><emph type="italics"/>alioquingrave, iners, lentum, &amp; humi repens, tracta <lb/>accurrit non invita, vt videtur, &longs;u&aelig;&queacute; oblita natur&aelig; <lb/>in &longs;ublime nititur, tripudianti &longs;imilis, vacui <expan abbr="velrepl&etilde;-">velreplen-</expan><emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg51"/><lb/><emph type="italics"/>di, vel impediendi caus&acirc;. Alterum est vis expul&shy;<lb/>&longs;iva, ad corporum penetrationem fugiendam; qu&acirc; vi <lb/>eadem Aqua, dum a&euml;ri alteriv&eacute; corpori valid&egrave; in&shy;<lb/>cumbenticedere cogitur ho&longs;pitio, expul&longs;a fugam prori&shy;<lb/>pit e&ograve; celeriorem, excel&longs;ior&eacute;mque, qu&ograve; vehementiori-<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg51"/><lb/><emph type="italics"/>di, vel impediendi caus&acirc;. </s><s>Alterum est vis expul&shy;<lb/>&longs;iva, ad corporum penetrationem fugiendam; qu&acirc; vi <lb/>eadem Aqua, dum a&euml;ri alteriv&eacute; corpori valid&egrave; in&shy;<lb/>cumbenticedere cogitur ho&longs;pitio, expul&longs;a fugam prori&shy;<lb/>pit e&ograve; celeriorem, excel&longs;ior&eacute;mque, qu&ograve; vehementiori-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg52"/><lb/><emph type="italics"/>bus &longs;e&longs;timulis agitatam &longs;en&longs;erit. Tertium est vis &lsquo;Ra&shy;<lb/>refactiva; qu&acirc; ob&longs;e&longs;&longs;um elementum in tantas &longs;ubin&shy;<lb/>de redigitur angustias, vt dum &longs;e&longs;e, qu&acirc; data porta, <lb/>vel &longs;ubducit, vel ingerit, alas indui&longs;&longs;e videatur, abje&shy;<lb/>ctis gravitatis propri&aelig; compedibus. Quartum de-<emph.end type="italics"/><lb/> <arrow.to.target n="marg52"/><lb/><emph type="italics"/>bus &longs;e&longs;timulis agitatam &longs;en&longs;erit. </s><s>Tertium est vis &lsquo;Ra&shy;<lb/>refactiva; qu&acirc; ob&longs;e&longs;&longs;um elementum in tantas &longs;ubin&shy;<lb/>de redigitur angustias, vt dum &longs;e&longs;e, qu&acirc; data porta, <lb/>vel &longs;ubducit, vel ingerit, alas indui&longs;&longs;e videatur, abje&shy;<lb/>ctis gravitatis propri&aelig; compedibus. </s><s>Quartum de-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg53"/><lb/><emph type="italics"/>ni&queacute; estgravitas Aqu&aelig; naturalis, ad decliviora loca <lb/>tendentis, &amp; &aelig;quilibrium affectantis; qu&aelig; gravitas <lb/>non rar&ograve; (quod mir&ecirc;re) in altum attollit ip&longs;am, quam <lb/>paul&ograve; ant&egrave; depre&longs;&longs;er at in profundum.<emph.end type="italics"/></s></p> <arrow.to.target n="marg53"/><lb/><emph type="italics"/>ni&queacute; estgravitas Aqu&aelig; naturalis, ad decliviora loca <lb/>tendentis, &amp; &aelig;quilibrium affectantis; qu&aelig; gravitas <lb/>non rar&ograve; (quod mir&ecirc;re) in altum attollit ip&longs;am, quam <lb/>paul&ograve; ant&egrave; depre&longs;&longs;er at in profundum.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg49"/>Principia <lb/><expan abbr="Machinar&utilde;">Machinarum</expan> <lb/><expan abbr="Hydrau-lico-pnev-maticar&utilde;">Hydrau&shy;<lb/>lico-pnev&shy;<lb/>maticarum</expan> <lb/>quatuor.</s></p> <s><margin.target id="marg49"/>Principia <lb/><expan abbr="Machinar&utilde;">Machinarum</expan> <lb/><expan abbr="Hydrau-lico-pnev-maticar&utilde;">Hydrau&shy;<lb/>lico-pnev&shy;<lb/>maticarum</expan> <lb/>quatuor.</s></p>
Line 1118 
Line 1119 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>H&aelig;c quatuor principia qui applicare rit&egrave; nove&shy;<lb/>rit, quaslibet ingenio&longs;as Machinas, ad Natur&aelig; ne&longs;cio <lb/>an &aelig;mulationem, an invidiamfabricari poterit faci&shy;<lb/>litate &longs;umm&acirc;, &longs;ucce&longs;&longs;u infallibili; c&ugrave;m nulla Machina <lb/>hydraulica, aut pnevmatica, aut ex vtrisque mixta<emph.end type="italics"/> <s><emph type="italics"/>H&aelig;c quatuor principia qui applicare rit&egrave; nove&shy;<lb/>rit, quaslibet ingenio&longs;as Machinas, ad Natur&aelig; ne&longs;cio <lb/>an &aelig;mulationem, an invidiamfabricari poterit faci&shy;<lb/>litate &longs;umm&acirc;, &longs;ucce&longs;&longs;u infallibili; c&ugrave;m nulla Machina <lb/>hydraulica, aut pnevmatica, aut ex vtrisque mixta<emph.end type="italics"/>
 <pb xlink:href="051/01/048.jpg" pagenum="17"/><emph type="italics"/>ad&longs;ignari po&longs;&longs;it qu&aelig; non aliqu&acirc; harumfacultatum in-<emph.end type="italics"/><lb/> <pb xlink:href="051/01/048.jpg" pagenum="17"/><emph type="italics"/>ad&longs;ignari po&longs;&longs;it qu&aelig; non aliqu&acirc; harumfacultatum in-<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg54"/><lb/><emph type="italics"/>&longs;tituatur. Jm&ograve; multis par a&longs;angis Natur&aelig; &longs;uper abit co&shy;<lb/>natus<emph.end type="italics"/> <foreign lang="greek">u(dro texni/ths</foreign>. <emph type="italics"/>Natura etenim non ni&longs;i vno motus <lb/>principio aquas terr&acirc; eijcit, at&que; in fontes efformat, na&shy;<lb/>turali videlicet fluxu aqu&aelig; <expan abbr="de&longs;cend&etilde;tis">de&longs;cendentis</expan> <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan>, ac de&shy;<lb/>inde a&longs;cendentis: at ver&ograve; Ars non vno, &longs;ed multiplici, <lb/>vt dixi, &longs;cilicet &longs;uctu &longs;eu attractione, pre&longs;&longs;ione, dila&shy;<lb/>tatione, pr&aelig;cipitatione: queis artibus, vel poti&ugrave;s &longs;tra&shy;<lb/>tagematis, in valles, in montes, in hortos, in domos de&shy;<lb/>ducit, non fontes tantummod&ograve;, &longs;ed machinamenta a&shy;<lb/>lia varia, jucunda, ac pror&longs;us<emph.end type="italics"/> <foreign lang="greek"><gap/>aumasiw/tata</foreign>, <emph type="italics"/>aliorum vel <lb/>nece&longs;&longs;itati, vel vtilitati, vel delectationi: Veri&longs;&longs;imum <lb/>quippe est illud Antiphontis,<emph.end type="italics"/> <foreign lang="greek">te/xnh| ga/r xra<gap/>men, w(_n fu/sei nixai/&shy;<lb/>meda</foreign>. <emph type="italics"/>At h&aelig;c ip&longs;a quatuor hydro-pnevmaticarum <lb/>Machinarum principia &longs;eu fundamenta, antequam <lb/>vlteri&ugrave;s progrediamur, paul&ocirc; fu&longs;i&ugrave;s explicare <lb/>lubet, vt &longs;ecuri&ugrave;s deinde in praxi pro&shy;<lb/>cedamus.<emph.end type="italics"/></s></p> <arrow.to.target n="marg54"/><lb/><emph type="italics"/>&longs;tituatur. </s><s>Jm&ograve; multis par a&longs;angis Natur&aelig; &longs;uper abit co&shy;<lb/>natus<emph.end type="italics"/> <foreign lang="greek">u(dro texni/ths</foreign>. </s><s><emph type="italics"/>Natura etenim non ni&longs;i vno motus <lb/>principio aquas terr&acirc; eijcit, at&que; in fontes efformat, na&shy;<lb/>turali videlicet fluxu aqu&aelig; <expan abbr="de&longs;cend&etilde;tis">de&longs;cendentis</expan> <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan>, ac de&shy;<lb/>inde a&longs;cendentis: at ver&ograve; Ars non vno, &longs;ed multiplici, <lb/>vt dixi, &longs;cilicet &longs;uctu &longs;eu attractione, pre&longs;&longs;ione, dila&shy;<lb/>tatione, pr&aelig;cipitatione: queis artibus, vel poti&ugrave;s &longs;tra&shy;<lb/>tagematis, in valles, in montes, in hortos, in domos de&shy;<lb/>ducit, non fontes tantummod&ograve;, &longs;ed machinamenta a&shy;<lb/>lia varia, jucunda, ac pror&longs;us<emph.end type="italics"/> <foreign lang="greek">qaumasiw/tata</foreign>, <emph type="italics"/>aliorum vel <lb/>nece&longs;&longs;itati, vel vtilitati, vel delectationi: Veri&longs;&longs;imum <lb/>quippe est illud Antiphontis,<emph.end type="italics"/> <foreign lang="greek">te/xnh| ga/r xratou=men, w(=n fu/sei nixw/&shy;<lb/>meqa</foreign>. </s><s><emph type="italics"/>At h&aelig;c ip&longs;a quatuor hydro-pnevmaticarum <lb/>Machinarum principia &longs;eu fundamenta, antequam <lb/>vlteri&ugrave;s progrediamur, paul&ocirc; fu&longs;i&ugrave;s explicare <lb/>lubet, vt &longs;ecuri&ugrave;s deinde in praxi pro&shy;<lb/>cedamus.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <pb xlink:href="051/01/049.jpg" pagenum="18"/> <pb xlink:href="051/01/049.jpg" pagenum="18"/>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg54"/>Ars vin<gap/><lb/>Naturam <lb/>infontibus <lb/>producen&shy;<lb/>dis.</s></p> <s><margin.target id="marg54"/>Ars vincit <lb/>Naturam <lb/>infontibus <lb/>producen&shy;<lb/>dis.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>Pars I.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>Pars I.<emph.end type="center"/></s></p>
 <figure id="id.051.01.049.1.jpg" xlink:href="051/01/049/1.jpg"/> <figure id="id.051.01.049.1.jpg" xlink:href="051/01/049/1.jpg"/>
Line 1133 
Line 1134 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg55"/><emph type="italics"/><expan abbr="Vacu&utilde;">Vacuum</expan> Phi&shy;<lb/>lo&longs;ophorum <lb/>alij admit <lb/>tunt, alij <lb/>respuunt.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg55"/><emph type="italics"/><expan abbr="Vacu&utilde;">Vacuum</expan> Phi&shy;<lb/>lo&longs;ophorum <lb/>alij admit <lb/>tunt, alij <lb/>respuunt.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>VAcuum appellat vulgus quodlibet vas, aut lo&shy;<lb/>cum, in quo nullum cernunt vi&longs;ibile corpus, etiam&longs;i <lb/>a&euml;re &longs;int plena. At Philo&longs;ophi <emph type="italics"/>Vacuum<emph.end type="italics"/> definiunt <emph type="italics"/>locum <lb/>nullo repletum corpore.<emph.end type="italics"/> Hoc po&longs;terius, quod <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> vacui <lb/>nomen meretur propri&egrave;, non tam invi&longs;um Natur&aelig; e&longs;t vi&longs;um De&shy;<lb/>mocrito, Leucippo, Epicuro, alijsque, vt eliminandum penitus <lb/>cen&longs;uerint &egrave; rerum cen&longs;u. Alij ver&ograve; <expan abbr="pleri&qacute;ue">plerique</expan> Philo&longs;ophi cum <lb/>Stagyrita &longs;uo adeo Natur&aelig; adver&longs;um, adeo pernicio&longs;um exi&longs;ti&shy;<lb/>mant Vacuum, vt ad evitandum ip&longs;um dicant, eandem <expan abbr="Natur&atilde;">Naturam</expan> <lb/><expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> non movere <expan abbr="lapid&etilde;">lapidem</expan>, &amp; omnia <expan abbr="&longs;usq;">&longs;usque</expan> <expan abbr="de&qacute;ue">deque</expan> vertere corpora, <lb/><expan abbr="ip&longs;a&qacute;ue">ip&longs;aque</expan> permi&longs;cere elementa. Qui de hydraulicis, <expan abbr="pnevma-ticis&qacute;ue">pnevma&shy;<lb/>ticisque</expan> tractant Machinis, vnanimi con&longs;en&longs;u fatentur omnes </s></p> <s>VAcuum appellat vulgus quodlibet vas, aut lo&shy;<lb/>cum, in quo nullum cernunt vi&longs;ibile corpus, etiam&longs;i <lb/>a&euml;re &longs;int plena. </s><s>At Philo&longs;ophi <emph type="italics"/>Vacuum<emph.end type="italics"/> definiunt <emph type="italics"/>locum <lb/>nullo repletum corpore.<emph.end type="italics"/> Hoc po&longs;terius, quod <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> vacui <lb/>nomen meretur propri&egrave;, non tam invi&longs;um Natur&aelig; e&longs;t vi&longs;um De&shy;<lb/>mocrito, Leucippo, Epicuro, alijsque, vt eliminandum penitus <lb/>cen&longs;uerint &egrave; rerum cen&longs;u. </s><s>Alij ver&ograve; <expan abbr="pleri&qacute;ue">plerique</expan> Philo&longs;ophi cum <lb/>Stagyrita &longs;uo adeo Natur&aelig; adver&longs;um, adeo pernicio&longs;um exi&longs;ti&shy;<lb/>mant Vacuum, vt ad evitandum ip&longs;um dicant, eandem <expan abbr="Natur&atilde;">Naturam</expan> <lb/><expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> non movere <expan abbr="lapid&etilde;">lapidem</expan>, &amp; omnia <expan abbr="&longs;usq;">&longs;usque</expan> <expan abbr="de&qacute;ue">deque</expan> vertere corpora, <lb/><expan abbr="ip&longs;a&qacute;ue">ip&longs;aque</expan> permi&longs;cere elementa. </s><s>Qui de hydraulicis, <expan abbr="pnevma-ticis&qacute;ue">pnevma&shy;<lb/>ticisque</expan> tractant Machinis, vnanimi con&longs;en&longs;u fatentur omnes </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg56"/><lb/>(&longs;i Lip&longs;torpium cum Carte&longs;io &longs;uo excipias) vim attractivam, <lb/>quam in Machinis nonnullis aperti&longs;&longs;im &egrave; elucere videmus, aliun&shy;<lb/>de non provenire, ni&longs;i qu&ograve;d Aqua, &amp; A&euml;r, Natur&aelig; ob&longs;ecunda&shy;<lb/>turi, accurrant tracti &longs;eu &longs;ponte, &longs;eu invit&egrave;, vel ad replendum va&shy;<lb/>cuum quod oderunt, vel ad impediendum quod timent. Vtra&shy;<lb/>que igitur &longs;ententia, &amp; qu&aelig; vacuum recipit, &amp; qu&aelig; rejicit, Hy&shy;<lb/>draulicorum ac Pnevmaticorum Artificibus favet; ac proinde <lb/>ex vtrius que placitis vis attractiva pr&aelig;dicta e&longs;t explicanda. </s></p> <arrow.to.target n="marg56"/><lb/>(&longs;i Lip&longs;torpium cum Carte&longs;io &longs;uo excipias) vim attractivam, <lb/>quam in Machinis nonnullis aperti&longs;&longs;im &egrave; elucere videmus, aliun&shy;<lb/>de non provenire, ni&longs;i qu&ograve;d Aqua, &amp; A&euml;r, Natur&aelig; ob&longs;ecunda&shy;<lb/>turi, accurrant tracti &longs;eu &longs;ponte, &longs;eu invit&egrave;, vel ad replendum va&shy;<lb/>cuum quod oderunt, vel ad impediendum quod timent. </s><s>Vtra&shy;<lb/>que igitur &longs;ententia, &amp; qu&aelig; vacuum recipit, &amp; qu&aelig; rejicit, Hy&shy;<lb/>draulicorum ac Pnevmaticorum Artificibus favet; ac proinde <lb/>ex vtrius que placitis vis attractiva pr&aelig;dicta e&longs;t explicanda. </s></p>
 <pb xlink:href="051/01/050.jpg" pagenum="19"/> <pb xlink:href="051/01/050.jpg" pagenum="19"/>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg56"/><emph type="italics"/>Attractiva <lb/>vis ex appe&shy;<lb/><gap/>itu vacui <lb/>vel replen&shy;<lb/>di, vel fu&shy;<lb/>giendi ori&shy;<lb/>tur in Ma&shy;<lb/>chinis hy&shy;<lb/>dro-pnev&shy;<lb/>maticis.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg56"/><emph type="italics"/>Attractiva <lb/>vis ex appet<lb/>itu vacui <lb/>vel replen&shy;<lb/>di, vel fu&shy;<lb/>giendi ori&shy;<lb/>tur in Ma&shy;<lb/>chinis hy&shy;<lb/>dro-pnev&shy;<lb/>maticis.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>Protheoria I.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>Protheoria I.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1148 
Line 1149 
 <s><emph type="center"/>Hero Alexandrinus Vacuum in a&euml;re &amp; aqua <lb/>di&longs;seminatum agno&longs;cit.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>Hero Alexandrinus Vacuum in a&euml;re &amp; aqua <lb/>di&longs;seminatum agno&longs;cit.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>HEro Alexandrinus, &longs;imul Spiritalium Magi&longs;trum agens, &longs;i&shy;<lb/> <s>HEro Alexandrinus, &longs;imul Spiritalium Magi&longs;trum agens, &longs;i&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg57"/><lb/>mul Democritici, <expan abbr="Epicurei&qacute;ue">Epicureique</expan> Philo&longs;ophi per&longs;onam, prio&shy;<lb/>rem de Vacuo &longs;ententiam doct&egrave; non min&ugrave;s qu&agrave;m fus&egrave; explicat, <lb/>atque tuetur, in Pr&aelig;fatione Libelli &longs;ui de Pnevmaticis &longs;eu Spi&shy;<lb/>ritalibus, vbi ait<emph type="italics"/>: Alij enim vniv&euml;rs&egrave; nullum omnino vacuum e&longs;&longs;e <lb/>affirmant; alij coacervatum quidem natur&acirc; nullum e&longs;&longs;e vacuum, &longs;ed <lb/>&longs;ecund&ugrave;m exiguas partes di&longs;&longs;eminatum in a&euml;re, humido, &amp; ig<gap/> alijsque <lb/>corporibus; quibus maxim&egrave; a&longs;&longs;entiri convenit.<emph.end type="italics"/> Vacuum coacerva&shy;<lb/>tum veteres vocabant <foreign lang="greek">a)<gap/>n</foreign>, di&longs;&longs;eminatum ver&ograve; <foreign lang="greek">parespa<gap/>me/non</foreign>, vt <lb/>notat Petrus Ga&longs;lendus in Philo&longs;ophia Epicuri; &agrave; quo Epicuro <lb/> <arrow.to.target n="marg57"/><lb/>mul Democritici, <expan abbr="Epicurei&qacute;ue">Epicureique</expan> Philo&longs;ophi per&longs;onam, prio&shy;<lb/>rem de Vacuo &longs;ententiam doct&egrave; non min&ugrave;s qu&agrave;m fus&egrave; explicat, <lb/>atque tuetur, in Pr&aelig;fatione Libelli &longs;ui de Pnevmaticis &longs;eu Spi&shy;<lb/>ritalibus, vbi ait<emph type="italics"/>: Alij enim vniv&euml;rs&egrave; nullum omnino vacuum e&longs;&longs;e <lb/>affirmant; alij coacervatum quidem natur&acirc; nullum e&longs;&longs;e vacuum, &longs;ed <lb/>&longs;ecund&ugrave;m exiguas partes di&longs;&longs;eminatum in a&euml;re, humido, &amp; igne, alijsque <lb/>corporibus; quibus maxim&egrave; a&longs;&longs;entiri convenit.<emph.end type="italics"/> Vacuum coacerva&shy;<lb/>tum veteres vocabant <foreign lang="greek">a)<gap/>n</foreign>, di&longs;&longs;eminatum ver&ograve; <foreign lang="greek">parespa<gap/>me/non</foreign>, vt <lb/>notat Petrus Ga&longs;lendus in Philo&longs;ophia Epicuri; &agrave; quo Epicuro <lb/>
 <arrow.to.target n="marg58"/><lb/>Hero &longs;ontentiam &longs;uam mutuatus e&longs;t. <foreign lang="greek">*alla\ me\n</foreign>, inquit Epicurus <lb/>Epi&longs;tola ad <expan abbr="Herodot&utilde;">Herodotum</expan>, <foreign lang="greek">kai\| to\ pa_n e)si\ ph_ me/n *sw_ma, ph_| de\ xeno\n</foreign> <emph type="italics"/>vniver&longs;um <lb/>autem partim quidem Corpus, partim ver&ograve; inane e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s></p> <arrow.to.target n="marg58"/><lb/>Hero &longs;ontentiam &longs;uam mutuatus e&longs;t. </s><s><foreign lang="greek">*alla\ me\n</foreign>, inquit Epicurus <lb/>Epi&longs;tola ad <expan abbr="Herodot&utilde;">Herodotum</expan>, <foreign lang="greek">kai\| to\ pa_n e)si\ ph_ me/n *sw_ma, ph_| de\ xeno\n</foreign> <emph type="italics"/>vniver&longs;um <lb/>autem partim quidem Corpus, partim ver&ograve; inane e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg57"/><emph type="italics"/>Hero vacu&shy;<lb/>um admit&shy;<lb/>tit in a&euml;re <lb/>&amp; aqua di&longs; <lb/>&longs;eminatum<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg57"/><emph type="italics"/>Hero vacu&shy;<lb/>um admit&shy;<lb/>tit in a&euml;re <lb/>&amp; aqua di&longs; <lb/>&longs;eminatum<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg58"/><emph type="italics"/>Epicuriu <lb/>vacuum ad <lb/>mittit.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg58"/><emph type="italics"/>Epicuriu <lb/>vacuum ad <lb/>mittit.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Suam porr&ograve; de vacuo &longs;ententiam Hero tot probat rationi&shy;<lb/>bus &amp; experientijs, vt demon&longs;tratam exi&longs;timet, easque dignas <lb/>cen&longs;uit Marinus Mer&longs;ennus, quas Hydraulicis &longs;uis pr&aelig;mitteret <lb/> <s>Suam porr&ograve; de vacuo &longs;ententiam Hero tot probat rationi&shy;<lb/>bus &amp; experientijs, vt demon&longs;tratam exi&longs;timet, easque dignas <lb/>cen&longs;uit Marinus Mer&longs;ennus, quas Hydraulicis &longs;uis pr&aelig;mitteret <lb/>
 <arrow.to.target n="marg59"/><lb/>Ph&oelig;nomenis. Ac principio quidem o&longs;tendit Hero. <emph type="italics"/>Va&longs;a, qu&aelig; <lb/>multis vacua videntur,<emph.end type="italics"/> e&ograve; qu&ograve;d nullum in ijs vi&longs;ibile deprehen&shy;<lb/>dunt Corpus, <emph type="italics"/>non e&longs;&longs;e vacua, vt putant, &longs;ed a&euml;re plena.<emph.end type="italics"/> Quod <lb/>quidem patet ex eo, inquit Hero, qu&ograve;d <emph type="italics"/>&longs;i vas, quod vacuum vide&shy;<lb/>tur, quis inver&longs;um in aquam depre&longs;&longs;erit, rectumque &longs;ervarit, aqua in <lb/>ip&longs;um non ingredietur, quamvis totum occultatum fuerit.<emph.end type="italics"/> Vtique <lb/>non alia de Cau&longs;a, ni&longs;i quia a&euml;r, cum Corpus &longs;it, &amp; totum vas <lb/>occupet, non permittit aquam ingredi, vt ip&longs;emet &longs;ubjungit. <lb/>Idem patetin phialis vitreis, ollis, alijsque va&longs;is, &longs;i inver&longs;a aquis <lb/>immergantur: non enim ni&longs;i difficulter admodum demergun&shy;<lb/>tur; &amp; dum retrahuntur, latera interiora habent &longs;icca; non ob <lb/>aliud profect&ograve;, ni&longs;i quia inclu&longs;us a&euml;r ingre&longs;&longs;um prohibuit aqu&aelig;. </s></p> <arrow.to.target n="marg59"/><lb/>Ph&oelig;nomenis. </s><s>Ac principio quidem o&longs;tendit Hero. </s><s><emph type="italics"/>Va&longs;a, qu&aelig; <lb/>multis vacua videntur,<emph.end type="italics"/> e&ograve; qu&ograve;d nullum in ijs vi&longs;ibile deprehen&shy;<lb/>dunt Corpus, <emph type="italics"/>non e&longs;&longs;e vacua, vt putant, &longs;ed a&euml;re plena.<emph.end type="italics"/> Quod <lb/>quidem patet ex eo, inquit Hero, qu&ograve;d <emph type="italics"/>&longs;i vas, quod vacuum vide&shy;<lb/>tur, quis inver&longs;um in aquam depre&longs;&longs;erit, rectumque &longs;ervarit, aqua in <lb/>ip&longs;um non ingredietur, quamvis totum occultatum fuerit.<emph.end type="italics"/> Vtique <lb/>non alia de Cau&longs;a, ni&longs;i quia a&euml;r, cum Corpus &longs;it, &amp; totum vas <lb/>occupet, non permittit aquam ingredi, vt ip&longs;emet &longs;ubjungit. </s><s><lb/>Idem patetin phialis vitreis, ollis, alijsque va&longs;is, &longs;i inver&longs;a aquis <lb/>immergantur: non enim ni&longs;i difficulter admodum demergun&shy;<lb/>tur; &amp; dum retrahuntur, latera interiora habent &longs;icca; non ob <lb/>aliud profect&ograve;, ni&longs;i quia inclu&longs;us a&euml;r ingre&longs;&longs;um prohibuit aqu&aelig;. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg59"/><emph type="italics"/>Va&longs;a ina&shy;<lb/>nia a&euml;re e&longs;&longs;e <lb/>plena, vari&shy;<lb/>is probatur <lb/>experimen&shy;<lb/>tis.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg59"/><emph type="italics"/>Va&longs;a ina&shy;<lb/>nia a&euml;re e&longs;&longs;e <lb/>plena, vari&shy;<lb/>is probatur <lb/>experimen&shy;<lb/>tis.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Qu&ograve;d &longs;i pr&aelig;dictorum Va&longs;orum inver&longs;orum aquis immer&shy;<lb/>&longs;orum <emph type="italics"/>fundum quis perforet, aqua quidem per os demer&longs;um in ip&longs;a in&shy;<lb/>gredietur, a&euml;r ver&ograve; per foramen exibit,<emph.end type="italics"/> adeo manife&longs;t&egrave;, vt non &longs;o- <s>Qu&ograve;d &longs;i pr&aelig;dictorum Va&longs;orum inver&longs;orum aquis immer&shy;<lb/>&longs;orum <emph type="italics"/>fundum quis perforet, aqua quidem per os demer&longs;um in ip&longs;a in&shy;<lb/>gredietur, a&euml;r ver&ograve; per foramen exibit,<emph.end type="italics"/> adeo manife&longs;t&egrave;, vt non &longs;o-
 <pb xlink:href="051/01/051.jpg" pagenum="20"/>l&ugrave;m manui admot&aelig; &longs;en&longs;um inferat, &longs;ed etiam aures &longs;ono de&shy;<lb/>mulceat, &amp; quidem harmonico, &longs;i foramini aptentur fi&longs;tul&aelig; <lb/>&longs;ono Harmonico edendo apt&aelig;, prout ip&longs;emet Hero fieri <lb/>jubet in multis, quas de&longs;cribit in citato Libello, hydraulicis at&shy;<lb/>que pnevmaticis Machinis. Quod etiam quotidie experimur <lb/>in Hortis Romanis, Tu&longs;culanis, Tiburtinis, &amp; in ip&longs;o etiam <lb/>P. Athana&longs;ij Kircheri mu&longs;eo. <emph type="italics"/>Non igitur <gap/>rbitrandum e&longs;t,<emph.end type="italics"/> infert <lb/>Hero, <emph type="italics"/>in his qu&aelig;&longs;unt, vacui naturam quandam coacervatam ip&longs;am per&shy;<lb/>&longs;e ip&longs;am exi&longs;tere &longs;ed&longs;ecund&ugrave;m exiguas partes in a&euml;re, &amp; humido, alijsque <lb/>corporib<gap/> di&longs;&longs;eminatam,<emph.end type="italics"/> etiam in ip&longs;o adamante, duri&longs;&longs;imo licet, <lb/>den&longs;i&longs;&longs;<gap/>oque, <emph type="italics"/>quippe qui neque igniri, neque rumpi pote&longs;t, &amp; percu&longs;&shy;<lb/> <pb xlink:href="051/01/051.jpg" pagenum="20"/>l&ugrave;m manui admot&aelig; &longs;en&longs;um inferat, &longs;ed etiam aures &longs;ono de&shy;<lb/>mulceat, &amp; quidem harmonico, &longs;i foramini aptentur fi&longs;tul&aelig; <lb/>&longs;ono Harmonico edendo apt&aelig;, prout ip&longs;emet Hero fieri <lb/>jubet in multis, quas de&longs;cribit in citato Libello, hydraulicis at&shy;<lb/>que pnevmaticis Machinis. </s><s>Quod etiam quotidie experimur <lb/>in Hortis Romanis, Tu&longs;culanis, Tiburtinis, &amp; in ip&longs;o etiam <lb/>P. Athana&longs;ij Kircheri mu&longs;eo. </s><s><emph type="italics"/>Non igitur <gap/>rbitrandum e&longs;t,<emph.end type="italics"/> infert <lb/>Hero, <emph type="italics"/>in his qu&aelig;&longs;unt, vacui naturam quandam coacervatam ip&longs;am per&shy;<lb/>&longs;e ip&longs;am exi&longs;tere &longs;ed&longs;ecund&ugrave;m exiguas partes in a&euml;re, &amp; humido, alijsque <lb/>corporib<gap/> di&longs;&longs;eminatam,<emph.end type="italics"/> etiam in ip&longs;o adamante, duri&longs;&longs;imo licet, <lb/>den&longs;i&longs;&longs;<gap/>oque, <emph type="italics"/>quippe qui neque igniri, neque rumpi pote&longs;t, &amp; percu&longs;&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg60"/><lb/>&longs;us in incudes &amp; malleos totus ing reditur<emph.end type="italics"/> (vt cum Pl<gap/>io putat Hero; <lb/>quod tamen, Mer&longs;enno te&longs;te, experienti&aelig; repugnat, nam ictu <lb/>mallei in varias partes di&longs;&longs;ilit, &amp; ita pote&longs;t iguiri, vt pereat.<emph type="italics"/>) Hoc <lb/><expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> ip&longs;iaccidit,<emph.end type="italics"/> &longs;ubiungit Hero, <emph type="italics"/>non qu&ograve;d vacuo careat, &longs;ed ob conti&shy;<lb/>nuatam den&longs;itatem.<emph.end type="italics"/> Corpora porro illa (a&euml;ris pr&aelig;&longs;ertim) qu&aelig; <lb/>partes &longs;uas habent inter &longs;e&longs;e coh&aelig;rentes, <emph type="italics"/>non&verbar;tamen ex omni parte, <lb/>&longs;ed interiecta habent inter valla qu&aelig;dam vacua,<emph.end type="italics"/> (qu&aelig; vacuola appel&shy;<lb/>lat Mer&longs;ennus) bell&egrave; comparat Hero arenarum cumulo, inter <lb/> <arrow.to.target n="marg60"/><lb/>&longs;us in incudes &amp; malleos totus ing reditur<emph.end type="italics"/> (vt cum Pl<gap/>io putat Hero; <lb/>quod tamen, Mer&longs;enno te&longs;te, experienti&aelig; repugnat, nam ictu <lb/>mallei in varias partes di&longs;&longs;ilit, &amp; ita pote&longs;t iguiri, vt pereat.<emph type="italics"/>) Hoc <lb/><expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> ip&longs;iaccidit,<emph.end type="italics"/> &longs;ubiungit Hero, <emph type="italics"/>non qu&ograve;d vacuo careat, &longs;ed ob conti&shy;<lb/>nuatam den&longs;itatem.<emph.end type="italics"/> Corpora porro illa (a&euml;ris pr&aelig;&longs;ertim) qu&aelig; <lb/>partes &longs;uas habent inter &longs;e&longs;e coh&aelig;rentes, <emph type="italics"/>non&verbar;tamen ex omni parte, <lb/>&longs;ed interiecta habent inter valla qu&aelig;dam vacua,<emph.end type="italics"/> (qu&aelig; vacuola appel&shy;<lb/>lat Mer&longs;ennus) bell&egrave; comparat Hero arenarum cumulo, inter <lb/>
 <arrow.to.target n="marg61"/><lb/>cuius grana mult&aelig; a&euml;ris particul&aelig; intercedunt; aitque, aren&aelig; par&shy;<lb/>ticulas particulis a&euml;ris &longs;imiles e&longs;&longs;e, <expan abbr="a&euml;r&etilde;">a&euml;rem</expan> ver&ograve;, qui inter arenas in&shy;<lb/>terjicitur, &longs;imilem vacuolis intra a&euml;rem contentis; qu&aelig; quidem <lb/>vocuola tunc di&longs;inere putat in a&euml;re (alijsque corporibus) c&ugrave;m <lb/>accedente vi quapiam conden&longs;atur a&euml;r; redire ver&ograve;, c&ugrave;m facta <lb/>remi&longs;&longs;ione in pri&longs;tinum ordinem re&longs;tituitur a&euml;r ob naturalem <lb/>contentionem, qu&acirc;, velut arcus inflexus, aut &longs;icca &longs;pongia vi <lb/>pre&longs;&longs;a, molem ab ip&longs;o rerum conditu &longs;ibi tributam repetit, &longs;ta&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg61"/><lb/>cuius grana mult&aelig; a&euml;ris particul&aelig; intercedunt; aitque, aren&aelig; par&shy;<lb/>ticulas particulis a&euml;ris &longs;imiles e&longs;&longs;e, <expan abbr="a&euml;r&etilde;">a&euml;rem</expan> ver&ograve;, qui inter arenas in&shy;<lb/>terjicitur, &longs;imilem vacuolis intra a&euml;rem contentis; qu&aelig; quidem <lb/>vocuola tunc di&longs;inere putat in a&euml;re (alijsque corporibus) c&ugrave;m <lb/>accedente vi quapiam conden&longs;atur a&euml;r; redire ver&ograve;, c&ugrave;m facta <lb/>remi&longs;&longs;ione in pri&longs;tinum ordinem re&longs;tituitur a&euml;r ob naturalem <lb/>contentionem, qu&acirc;, velut arcus inflexus, aut &longs;icca &longs;pongia vi <lb/>pre&longs;&longs;a, molem ab ip&longs;o rerum conditu &longs;ibi tributam repetit, &longs;ta&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg62"/><lb/>tim atque vis externa de&longs;init. <emph type="italics"/>At a&euml;ris corpora,<emph.end type="italics"/> inquit Hero, <emph type="italics"/>inter <lb/>&longs;e&longs;e quidem coh&aelig;rent, non tamen ex omni parte, &longs;edinteriecta habent <lb/>intervalla qu&aelig;dam vacua, &longs;icut arena, qu&aelig; e&longs;t in littoribus. Itaque a&shy;<lb/>nimo concipiendum e&longs;t, aren&aelig; particulas corporibus a&euml;ris &longs;imiles e&longs;&longs;e, a&euml;&shy;<lb/>rem vero, qui inter particulas aren&aelig; interiicitur, &longs;imilem vacuis intra <lb/>a&euml;rem contentis. Quamobrem vi quadam accedente &auml;erem den&longs;ari con&shy;<lb/>tingit, &amp; in vacuorum loca re&longs;idere, corporibus pr&aelig;ter naturam inter <lb/>&longs;e&longs;e compre&longs;&longs;is: remi&longs;sione ver&ograve; fact&acirc;rar&longs;us in cun dem ordinem re&longs;titui-<emph.end type="italics"/> <arrow.to.target n="marg62"/><lb/>tim atque vis externa de&longs;init. </s><s><emph type="italics"/>At a&euml;ris corpora,<emph.end type="italics"/> inquit Hero, <emph type="italics"/>inter <lb/>&longs;e&longs;e quidem coh&aelig;rent, non tamen ex omni parte, &longs;edinteriecta habent <lb/>intervalla qu&aelig;dam vacua, &longs;icut arena, qu&aelig; e&longs;t in littoribus. </s><s>Itaque a&shy;<lb/>nimo concipiendum e&longs;t, aren&aelig; particulas corporibus a&euml;ris &longs;imiles e&longs;&longs;e, a&euml;&shy;<lb/>rem vero, qui inter particulas aren&aelig; interiicitur, &longs;imilem vacuis intra <lb/>a&euml;rem contentis. </s><s>Quamobrem vi quadam accedente &auml;erem den&longs;ari con&shy;<lb/>tingit, &amp; in vacuorum loca re&longs;idere, corporibus pr&aelig;ter naturam inter <lb/>&longs;e&longs;e compre&longs;&longs;is: remi&longs;sione ver&ograve; fact&acirc;rar&longs;us in cun dem ordinem re&longs;titui-<emph.end type="italics"/>
 <pb xlink:href="051/01/052.jpg" pagenum="21"/><emph type="italics"/>tur, ob naturalem Corporum contentionem; quemadmodum &amp; in cor&shy;<lb/>nuum ramentis, &amp; in &longs;pongiis &longs;iccis, qu&aelig;&longs;i compre&longs;&longs;a remittantur, rur&shy;<lb/>&longs;us in cundem locum redeunt, eandem que accipiunt molem. Similiter <lb/>&longs;i aliqua vi a&euml;ris particul&aelig; &agrave; &longs;e in vicem di&longs;tract&aelig; fuerint, &amp; maior pr&aelig;&shy;<lb/>ter naturam locus vacuus fiat, rur&longs;us ad &longs;e&longs;e recurrunt, per vacuum e&shy;<lb/>nim celerem corporum lationem fieri contingit, nullo ob&longs;tunte, aut re&shy;<lb/>pellente, qu&oacute;usque corpora ad &longs;e&longs;e applicentur.<emph.end type="italics"/></s></p> <pb xlink:href="051/01/052.jpg" pagenum="21"/><emph type="italics"/>tur, ob naturalem Corporum contentionem; quemadmodum &amp; in cor&shy;<lb/>nuum ramentis, &amp; in &longs;pongiis &longs;iccis, qu&aelig;&longs;i compre&longs;&longs;a remittantur, rur&shy;<lb/>&longs;us in cundem locum redeunt, eandem que accipiunt molem. </s><s>Similiter <lb/>&longs;i aliqua vi a&euml;ris particul&aelig; &agrave; &longs;e in vicem di&longs;tract&aelig; fuerint, &amp; maior pr&aelig;&shy;<lb/>ter naturam locus vacuus fiat, rur&longs;us ad &longs;e&longs;e recurrunt, per vacuum e&shy;<lb/>nim celerem corporum lationem fieri contingit, nullo ob&longs;tunte, aut re&shy;<lb/>pellente, qu&oacute;usque corpora ad &longs;e&longs;e applicentur.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg60"/>Adamas i&shy;<lb/>gni &amp; mal&shy;<lb/>len cedit.</s></p> <s><margin.target id="marg60"/>Adamas i&shy;<lb/>gni &amp; mal&shy;<lb/>len cedit.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 1206 
Line 1207 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg68"/><emph type="italics"/>Sph&aelig;ra con&shy;<lb/>cava, &amp; a&euml;&shy;<lb/>replena, cur <lb/>pl&ugrave;s <gap/>ris <lb/>per inflatio&shy;<lb/>nem recipi&shy;<lb/>at <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <lb/>Heronem.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg68"/><emph type="italics"/>Sph&aelig;ra con&shy;<lb/>cava, &amp; a&euml;&shy;<lb/>replena, cur <lb/>pl&ugrave;s <gap/>ris <lb/>per inflatio&shy;<lb/>nem recipi&shy;<lb/>at <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <lb/>Heronem.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Quart&ograve;, <emph type="italics"/>con&longs;truatur Sph&aelig;ra cra&longs;&longs;itudinem habens lamin&aelig;, vt n&egrave; <lb/>facil&egrave; rumpatur, continensque circiter cotylas octo, &amp; vndique pr&aelig;clu&shy;<lb/>&longs;a;<emph.end type="italics"/> &amp; per foramen in ip&longs;a factum immittamus <emph type="italics"/>Siphonem &aelig;reum, <lb/>hoc e&longs;t, tubum gracilem, non contingentem locum, qui puncto perfora&shy;<lb/>to &longs;ecund&ugrave;m diametrum opponitur, ita vt aqua fluere po&longs;&longs;it; alia autem <lb/>ip&longs;ius pars extra &longs;ph&aelig;ram emineat circiter digitos tres, ip&longs;i&queacute; diligenter <lb/>adferruminetur, ambitu foraminis circa tubum &longs;tanno pr&aelig;clu&longs;o, vt c&ugrave;m <lb/>volumus ore per &longs;iphonem inflare, &longs;piritus ex &longs;ph&aelig;r&acirc; nullo modo excidat.<emph.end type="italics"/><lb/>His factis,, <emph type="italics"/>in&longs;piciamus qu&aelig; contingunt. A&euml;re enim in ip&longs;a exi&longs;tente<emph.end type="italics"/><lb/>(quemadmodum &amp; in aliis va&longs;is qu&aelig; vacua appellantur) <emph type="italics"/>totum&shy;<lb/>que qui in ipsa locum replente, &amp; per continuationem quandam ad eius <lb/>ambitum applicato, nullo denique loco, ut arbitrantur, penitus exi&longs;ten&shy;<lb/>te vacuo; neque aquam immittere po&longs;&longs;emus, neque alium a&euml;rem, non <lb/>excedente priori a&euml;re qui in ipsa erat; &amp; &longs;i multa vi immi&longs;&longs;ionem facia&shy;<lb/>mus, pri&ugrave;s di&longs;rumpetur vas, qu&agrave;m aliquid &longs;u&longs;cipiat, c&ugrave;m plenum &longs;it: ne&shy;<lb/>que enim a&euml;ris corpora in minorem magnitudinem contrahi po&longs;&longs;unt: <lb/>quare nece&longs;&longs;e erit, vt in &longs;eip&longs;is habeant qu&aelig;dam intervalla, in qu&aelig; com&shy;<lb/>pre&longs;&longs;a minorem obtineant molem; hoc autem veri&longs;imile non e&longs;t, nullo <lb/>penitus exi&longs;tente vacuo: &amp; c&ugrave;m corpora ad &longs;e&longs;e applicentur &longs;ecund&ugrave;m <lb/>omnes &longs;uperficies, &amp; &longs;imiliter ad va&longs;is ambitum, non po&longs;&longs;unt expul&longs;a lo&shy;<lb/>cum alicui facere, non exi&longs;tente vacuo aliquo, quamobrem nullo modo <lb/>in &longs;ph&aelig;ram immittetur aliquid eorum, qu&aelig; &longs;unt extra, ni&longs;i excedat ali&shy;<lb/>qua pars a&euml;ris pri&ugrave;s in ea contenti, &longs;iquidem totus locus con&longs;tipatus est, <lb/>&amp; continuatus, vt arbitrantur. At<emph.end type="italics"/> experienti&acirc; con&longs;tat contrari&shy;<lb/>um: nam <emph type="italics"/>&longs;i quis &longs;iphonem ori admovens &longs;ph&aelig;raminflet, multum im&shy;<lb/>mittit &longs;piritum, non excedente a&euml;re, qui in ea e&longs;t. Quod c&ugrave;m ita &longs;em&shy;<lb/>per contingat; manife&longs;t&ograve; o&longs;tenditur, <expan abbr="contraction&etilde;">contractionem</expan> fieri <expan abbr="corpor&utilde;">corporum</expan> in &longs;ph&aelig;ra <lb/>exi&longs;tentium in vacua implicata: contractio autem pr&aelig;ter naturam fit, <lb/>ob immi&longs;&longs;ionis violentiam. Si igitur aliquis infla<gap/>, &amp; ad ip&longs;um os ma&shy;<lb/>num apponens, &longs;tatim digito &longs;iphonem obturet; manebit omni tempore<emph.end type="italics"/> <s>Quart&ograve;, <emph type="italics"/>con&longs;truatur Sph&aelig;ra cra&longs;&longs;itudinem habens lamin&aelig;, vt n&egrave; <lb/>facil&egrave; rumpatur, continensque circiter cotylas octo, &amp; vndique pr&aelig;clu&shy;<lb/>&longs;a;<emph.end type="italics"/> &amp; per foramen in ip&longs;a factum immittamus <emph type="italics"/>Siphonem &aelig;reum, <lb/>hoc e&longs;t, tubum gracilem, non contingentem locum, qui puncto perfora&shy;<lb/>to &longs;ecund&ugrave;m diametrum opponitur, ita vt aqua fluere po&longs;&longs;it; alia autem <lb/>ip&longs;ius pars extra &longs;ph&aelig;ram emineat circiter digitos tres, ip&longs;i&queacute; diligenter <lb/>adferruminetur, ambitu foraminis circa tubum &longs;tanno pr&aelig;clu&longs;o, vt c&ugrave;m <lb/>volumus ore per &longs;iphonem inflare, &longs;piritus ex &longs;ph&aelig;r&acirc; nullo modo excidat.<emph.end type="italics"/><lb/>His factis,, <emph type="italics"/>in&longs;piciamus qu&aelig; contingunt. </s><s>A&euml;re enim in ip&longs;a exi&longs;tente<emph.end type="italics"/><lb/>(quemadmodum &amp; in aliis va&longs;is qu&aelig; vacua appellantur) <emph type="italics"/>totum&shy;<lb/>que qui in ipsa locum replente, &amp; per continuationem quandam ad eius <lb/>ambitum applicato, nullo denique loco, ut arbitrantur, penitus exi&longs;ten&shy;<lb/>te vacuo; neque aquam immittere po&longs;&longs;emus, neque alium a&euml;rem, non <lb/>excedente priori a&euml;re qui in ipsa erat; &amp; &longs;i multa vi immi&longs;&longs;ionem facia&shy;<lb/>mus, pri&ugrave;s di&longs;rumpetur vas, qu&agrave;m aliquid &longs;u&longs;cipiat, c&ugrave;m plenum &longs;it: ne&shy;<lb/>que enim a&euml;ris corpora in minorem magnitudinem contrahi po&longs;&longs;unt: <lb/>quare nece&longs;&longs;e erit, vt in &longs;eip&longs;is habeant qu&aelig;dam intervalla, in qu&aelig; com&shy;<lb/>pre&longs;&longs;a minorem obtineant molem; hoc autem veri&longs;imile non e&longs;t, nullo <lb/>penitus exi&longs;tente vacuo: &amp; c&ugrave;m corpora ad &longs;e&longs;e applicentur &longs;ecund&ugrave;m <lb/>omnes &longs;uperficies, &amp; &longs;imiliter ad va&longs;is ambitum, non po&longs;&longs;unt expul&longs;a lo&shy;<lb/>cum alicui facere, non exi&longs;tente vacuo aliquo, quamobrem nullo modo <lb/>in &longs;ph&aelig;ram immittetur aliquid eorum, qu&aelig; &longs;unt extra, ni&longs;i excedat ali&shy;<lb/>qua pars a&euml;ris pri&ugrave;s in ea contenti, &longs;iquidem totus locus con&longs;tipatus est, <lb/>&amp; continuatus, vt arbitrantur. </s><s>At<emph.end type="italics"/> experienti&acirc; con&longs;tat contrari&shy;<lb/>um: nam <emph type="italics"/>&longs;i quis &longs;iphonem ori admovens &longs;ph&aelig;raminflet, multum im&shy;<lb/>mittit &longs;piritum, non excedente a&euml;re, qui in ea e&longs;t. </s><s>Quod c&ugrave;m ita &longs;em&shy;<lb/>per contingat; manife&longs;t&ograve; o&longs;tenditur, <expan abbr="contraction&etilde;">contractionem</expan> fieri <expan abbr="corpor&utilde;">corporum</expan> in &longs;ph&aelig;ra <lb/>exi&longs;tentium in vacua implicata: contractio autem pr&aelig;ter naturam fit, <lb/>ob immi&longs;&longs;ionis violentiam. </s><s>Si igitur aliquis infla<gap/>, &amp; ad ip&longs;um os ma&shy;<lb/>num apponens, &longs;tatim digito &longs;iphonem obturet; manebit omni tempore<emph.end type="italics"/>
 <pb xlink:href="051/01/054.jpg" pagenum="23"/><emph type="italics"/>con&longs;tipatus a&euml;r in &longs;ph&aelig;ra: quod&longs;i quis aperiat, rur&longs;us extra erump<gap/>t cum <lb/><gap/>agno &longs;trepitu &amp; clamore immi&longs;&longs;us a&euml;r, propterea qu&ograve;d, vt propo&longs;uimus, <lb/>expellitur &agrave; dilatatione pr<gap/>exi&longs;tentis a&euml;ris impetu quodam fact&acirc;.<emph.end type="italics"/></s></p> <pb xlink:href="051/01/054.jpg" pagenum="23"/><emph type="italics"/>con&longs;tipatus a&euml;r in &longs;ph&aelig;ra: quod&longs;i quis aperiat, rur&longs;us extra erump<gap/>t cum <lb/><gap/>agno &longs;trepitu &amp; clamore immi&longs;&longs;us a&euml;r, propterea qu&ograve;d, vt propo&longs;uimus, <lb/>expellitur &agrave; dilatatione pr<gap/>exi&longs;tentis a&euml;ris impetu quodam fact&acirc;.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Quint&ograve;, <emph type="italics"/>&longs;i quis velit a&euml;rem, qui in Sph&aelig;ra e&longs;t, per &longs;iphonem at&shy;</s></p> <s>Quint&ograve;, <emph type="italics"/>&longs;i quis velit a&euml;rem, qui in Sph&aelig;ra e&longs;t, per &longs;iphonem at&shy;</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg69"/><lb/>trahere, magna copia con&longs;equetur, null&acirc; ali&acirc;&longs;ub&longs;tanti&acirc; in &longs;ph&aelig;ram &longs;uc&shy;<lb/>cedente, quemadmodum in ovo ant&egrave; dictum e&longs;t. Quare ex hoc per &longs;pi&shy;<lb/>cu&egrave; o&longs;tenditur, magnam vacui coacervationem in &longs;ph&aelig;ra factam e&longs;&longs;e: <lb/>non enim a&euml;ris corpora, qu&aelig;relinquuntur eo tempore, maiora fieri po&longs;&shy;<lb/>&longs;unt, ita vt expul&longs;orum corporum locum repleant: nam&longs;i augerentur, <lb/>c&ugrave;m nulla ip&longs;is &longs;ub&longs;tantia extrin&longs;ecus accedat, veri&longs;imile e&longs;&longs;et, augmen&shy;<lb/>tum fieri per rarefactionem; hoc autem e&longs;&longs;et implicatio &longs;ecund&ugrave;m eva&shy;<lb/>cuationem; &longs;ed vacuum nullum e&longs;&longs;e dicunt; non igitur augebuntur Cor&shy;<lb/>pora; neque enim aliud augmentum ip&longs;is accidere mente concipi pote&longs;t. <lb/>Ex quibus per &longs;picuum e&longs;t, in a&euml;ris corporibus di&longs;&longs;eminata e&longs;&longs;e qu&aelig;dam <lb/>vacua intermedia, &amp; vi quadam adveniente ea pr&aelig;ter naturam in va&shy;<lb/>cua reclinare.<emph.end type="italics"/></s></p> <arrow.to.target n="marg69"/><lb/>trahere, magna copia con&longs;equetur, null&acirc; ali&acirc;&longs;ub&longs;tanti&acirc; in &longs;ph&aelig;ram &longs;uc&shy;<lb/>cedente, quemadmodum in ovo ant&egrave; dictum e&longs;t. </s><s>Quare ex hoc per &longs;pi&shy;<lb/>cu&egrave; o&longs;tenditur, magnam vacui coacervationem in &longs;ph&aelig;ra factam e&longs;&longs;e: <lb/>non enim a&euml;ris corpora, qu&aelig;relinquuntur eo tempore, maiora fieri po&longs;&shy;<lb/>&longs;unt, ita vt expul&longs;orum corporum locum repleant: nam&longs;i augerentur, <lb/>c&ugrave;m nulla ip&longs;is &longs;ub&longs;tantia extrin&longs;ecus accedat, veri&longs;imile e&longs;&longs;et, augmen&shy;<lb/>tum fieri per rarefactionem; hoc autem e&longs;&longs;et implicatio &longs;ecund&ugrave;m eva&shy;<lb/>cuationem; &longs;ed vacuum nullum e&longs;&longs;e dicunt; non igitur augebuntur Cor&shy;<lb/>pora; neque enim aliud augmentum ip&longs;is accidere mente concipi pote&longs;t. </s><s><lb/>Ex quibus per &longs;picuum e&longs;t, in a&euml;ris corporibus di&longs;&longs;eminata e&longs;&longs;e qu&aelig;dam <lb/>vacua intermedia, &amp; vi quadam adveniente ea pr&aelig;ter naturam in va&shy;<lb/>cua reclinare.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg69"/>Sph&aelig;ra con <lb/>cava ex&longs;u&shy;<lb/>cto a&euml;re, va <lb/>cua conti&shy;<lb/>net inter&shy;<lb/>valla <expan abbr="&longs;ec&utilde;-dum">&longs;ecun&shy;<lb/>dum</expan> Hero&shy;<lb/>nem.</s></p> <s><margin.target id="marg69"/>Sph&aelig;ra con <lb/>cava ex&longs;u&shy;<lb/>cto a&euml;re, va <lb/>cua conti&shy;<lb/>net inter&shy;<lb/>valla <expan abbr="&longs;ec&utilde;-dum">&longs;ecun&shy;<lb/>dum</expan> Hero&shy;<lb/>nem.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sext&ograve;, <emph type="italics"/>vacuis non exi&longs;tentibus, neque per aquam, neque per <lb/> <s>Sext&ograve;, <emph type="italics"/>vacuis non exi&longs;tentibus, neque per aquam, neque per <lb/>
 <arrow.to.target n="marg70"/><lb/>a&euml;rem, neque per aliud corpus vllum po&longs;&longs;et lumen tranfire, aut calidit as, <lb/>aut alia potentia<emph.end type="italics"/> &longs;eu qualitas <emph type="italics"/>corporea. Nam quomodo radij &longs;olares <lb/>per aquam in fundam va&longs;is penetrarent? Si enim aqua non haberet <lb/>poros, &longs;ed radij aquam vi &longs;cinderent, contingeret vasa plena &longs;uperfun&shy;<lb/>di; quod fieri non videmus: Ad h&aelig;c &longs;i aquam vi &longs;cinderent, non vti&shy;<lb/>que radiorum alij ad&longs;uperiorem locum frangerentur, alij deor&longs;um cade&shy;<lb/>rent: nunc autem quicunque aqu&aelig; particulis occurrunt, franguntur ad <lb/>&longs;uperiorem locum; quicunque ver&ograve; incidunt in aqu&aelig; vacua, paucis par&shy;<lb/>ticulis occurrentes in va&longs;is fundum pervadunt.<emph.end type="italics"/> Adde qu&ograve;d &longs;i nulla <lb/>e&longs;&longs;ent in corporibu <arrow.to.target n="marg70"/><lb/>a&euml;rem, neque per aliud corpus vllum po&longs;&longs;et lumen tranfire, aut calidit as, <lb/>aut alia potentia<emph.end type="italics"/> &longs;eu qualitas <emph type="italics"/>corporea. </s><s>Nam quomodo radij &longs;olares <lb/>per aquam in fundam va&longs;is penetrarent? Si enim aqua non haberet <lb/>poros, &longs;ed radij aquam vi &longs;cinderent, contingeret vasa plena &longs;uperfun&shy;<lb/>di; quod fieri non videmus: Ad h&aelig;c &longs;i aquam vi &longs;cinderent, non vti&shy;<lb/>que radiorum alij ad&longs;uperiorem locum frangerentur, alij deor&longs;um cade&shy;<lb/>rent: nunc autem quicunque aqu&aelig; particulis occurrunt, franguntur ad <lb/>&longs;uperiorem locum; quicunque ver&ograve; incidunt in aqu&aelig; vacua, paucis par&shy;<lb/>ticulis occurrentes in va&longs;is fundum pervadunt.<emph.end type="italics"/> Adde qu&ograve;d &longs;i nulla <lb/>e&longs;&longs;ent in corporibus vacua, nullum corpus per alia corpora tran&shy;<lb/>&longs;ire po&longs;&longs;et: quod tamen oleis contingit, quorum aliqua tam &longs;ub&shy;<lb/>tilia, &longs;unt vt omnia metalla, <expan abbr="ip&longs;um&qacute;">ip&longs;umque</expan>; <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> vitrum penetrent. </s><s>Idem <lb/>etiam fieri ab igne, nemo ne&longs;cit, qui ferrum, aurum, &amp; vitrum <lb/>candentia vidit. </s><s>Idem pr&aelig;terea &agrave; virtute magnetica fieri, quo&shy;<lb/>tidie experimur. <lb/>
  <arrow.to.target n="marg71"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg70"/>Corpora &amp; <lb/>qualitates <lb/>corpore&aelig;, pe&shy;<lb/>netrant a&shy;<lb/>lia corpora, <lb/>&longs;ecund&ugrave;m <lb/>Heronem, <lb/>propter va&shy;<lb/>cua interie&shy;<lb/>cta.</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg71"/><emph type="italics"/>Vinum mi&shy;<lb/>&longs;cetur aqu&aelig; <lb/>ob inte<gap/>er <lb/>&longs;a vacua <lb/><gap/>uxta He&shy;<lb/>ronem.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Septim&ograve;, <emph type="italics"/>Vinum in aquam iniectum videtur &longs;ecund&ugrave;m fu&longs;io&shy;<lb/>nem quandam per totum aqu&aelig; locum per meare; quod non fieret, ni&longs;i va&shy;<lb/>cua aqu&aelig; ine&longs;&longs;ent. </s><s>Lumen quoque alterum per alterum fertur: nam<emph.end type="italics"/>
  <pb xlink:href="051/01/055.jpg" pagenum="24"/><emph type="italics"/>c&ugrave;m plures lucernas quis accenderit, omnia magis illu&longs;tr abuntur, ijsdem <lb/>quoqu&ograve; ver&longs;us per &longs;e invicem penetrantibus. </s><s>Sed &amp; per &aelig;s, per ferrum, <lb/>&amp; per alia corpora omnia penetratio fit; quemadmodum &amp; quod in tor&shy;<lb/>pedine marina contingit.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg72"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg72"/><emph type="italics"/>Argumen&shy;<lb/>ta aliorum <lb/><gap/>o vac<gap/>o.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>H&aelig; &longs;unt rationes Heronis, quibus probat. </s><s><emph type="italics"/><gap/>mne corpus ex <lb/>tenuibus con&longs;tare corporibus, inter qu&aelig;&longs;unt vacua di&longs;&longs;eminata particulis <lb/>minora.<emph.end type="italics"/> Quibus addi pote&longs;t vlteri&ugrave;s, qu&ograve;d eadem vacuola vi&shy;<lb/>dentur admittenda inter aqu&aelig; partes frigore con&longs;trictas in gla&shy;<lb/>ciem: etenim aqua in congelatione ad maius intervallum occu&shy;<lb/>pandum extenditur; va&longs;a enim licet ben&egrave; compacta, &longs;i&agrave; &longs;inu <lb/>latiori in angu&longs;tum a&longs;&longs;urgant, &amp; repleantur aqu&acirc; ad maximam il&shy;<lb/>lam latitudinem, vel vltra; in congelatione diffringuntur: non <lb/>&longs;ic, &longs;i infra illam latitudinem repleantur, vtdilatationi <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> de&shy;<lb/>tur. </s><s>In maioribus etiam va&longs;is, &longs;ed recurvo intus labro, validius <lb/>re&longs;i&longs;tentibus, ip&longs;a glacies curvatur, &longs;ur&longs;um &longs;ecund&ugrave;m convexum <lb/>elevata. </s><s>Omnis etiam glacies aqu&aelig; iniecta &longs;uperna<gap/> Dila&shy;<lb/>tatur ergo in congelatione aqua, &amp; vacuitates parvas intus ha&shy;<lb/>bet. </s></p>
  <p type="main">
  <s>Addi pr&aelig;terea in confirmationem dictorum pote&longs;t duplex <lb/>Experimentum, vnum argenti vivi, alterum aqu&aelig; tubo inclus&aelig;; <lb/>de quibus agemus infr&agrave; Cla&longs;se 1. cap. 6. Machina 7. Item expe&shy;<lb/>rimentum Thermo&longs;copij, de quo ibidem cap. 3. Mach 3. </s></p>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg73"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg73"/><emph type="italics"/>Vis attra&shy;<lb/>ctiva quo&shy;<lb/>modo ab He <lb/>rone expli&shy;<lb/>cetur.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Ex his alijsque argumentis atque experimentis, qu&aelig; vide&shy;<lb/>ri po&longs;&longs;unt apud alios, pr&aelig;&longs;ertim Neotericos <expan abbr="no&ntilde;ullos">nonnullos</expan>, <expan abbr="c&otilde;&longs;tare">con&longs;tare</expan> po&shy;<lb/>te&longs;t, quomodoex Heronis &amp; <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> &longs;ententia, qui <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan> admittunt, <lb/>Natura adnitatur trahere alia corpora, aquam pr&aelig;&longs;ertim &amp; a&euml;&shy;<lb/>rem, ad vacuum replendum, quod vi extrin&longs;eca pr&aelig;ter naturam <lb/>e&longs;t alicubi coacervatum; &amp; quomodo corporibus omnibus in&shy;<lb/>&longs;it vis qu&aelig;dam attractiva, vt repleant vacuum illud; ac denique <lb/>quomodo vis attractiva corporum, aqu&aelig; inquam &amp; a&euml;ris, cau&longs;a <lb/>e&longs;&longs;e po&longs;&longs;it ac principium Machinarum hydro-pnev&shy;<lb/>maticarum. </s><s>Lege Heronis Spiritalia. </s></p>
  <pb xlink:href="051/01/056.jpg" pagenum="25"/>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>&sect;. III.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Experimenta quibus vacuum nullum e&longs;&longs;e <lb/>probatur<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>HIs tamen non ob&longs;tantibus, communior &amp; &longs;anior Philo&longs;o&shy;</s></p>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg74"/><lb/>phorum Veterum ac Recentiorum &longs;en&longs;us e&longs;t, nullum in re&shy;<lb/>rum natura vacuum e&longs;&longs;e, neque coacervatum in vnum, neque <lb/>di&longs;&longs;eminatum inter partes corporum di&longs;ci&longs;&longs;as; &amp; neque &longs;pont&egrave; <lb/>ortum, neque productum violenter; adeoque corporum tra&shy;<lb/>ctionem, qu&aelig; in allatis Experimentis elucet, non fieri ad replen&shy;<lb/>dum vacuum, quod nullibi &longs;t, neque e&longs;&longs;e pote&longs;t; &longs;ed ad impe&shy;<lb/>diendam, quam Natura tantopere abhorret, inanitatem. </s><s>Sua&shy;<lb/>dent h&aelig;c tum experientia Philo&longs;ophi&aelig; Magi&longs;tra, tum rationes. </s><s><lb/>Experientias adducam paucas ex multis; rationes apud alios <lb/>leges. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg74"/><emph type="italics"/>Argumen&shy;<lb/>ta contra <lb/>vacuum.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Prim&ograve;, Latera follium, &longs;i arct&egrave; con&longs;tricta &longs;int, &amp; inter &longs;e <lb/>
  <arrow.to.target n="marg75"/><lb/>contigua, nulla vi diduci po&longs;&longs;unt, etiam Angelica, &longs;i obturetur <lb/>orificium, per quod a&euml;r inter iectum inter diducenda latera &longs;pa&shy;<lb/>tium occupaturus &longs;ubeat. </s><s>Cur hoc, ni&longs;i quia vacuum dari non <lb/>pote&longs;t? quod tamen dari deberet, &longs;i occlu&longs;o orificio a&euml;r, &amp; <lb/>quodcunque aliud corpus &longs;ubiturum excluderetur, &amp; tamen la&shy;<lb/>tera diducerentur. </s><s>E&acirc;dem de cau&longs;a du&aelig; tabul&aelig; plani&longs;&longs;im&aelig;, <lb/>
  <arrow.to.target n="marg76"/><lb/>&amp; &longs;ibi mutu&ograve; &longs;ecund&ugrave;m planitiem coh&aelig;rentes, divelli non po&longs;&shy;<lb/>&longs;unt, &longs;i ita tentetur divul&longs;io, vt a&euml;r aut aliud corpus inter &longs;uper&shy;<lb/>ficies &longs;ubintrare tempe&longs;tiv&egrave; non po&longs;&longs;it. </s><s><emph type="italics"/>Iuveni lacertorum &longs;uorum <lb/>robur iactanti<emph.end type="italics"/> (inquit P. Nicolaus Zucchius in &longs;ua de vacuo do&shy;<lb/>cti&longs;&longs;ima Diatribe) <emph type="italics"/>propo&longs;ita-&longs;emel e&longs;t lamina &aelig;rea per an&longs;am in me&shy;<lb/>dio extantem apprehen&longs;am elevanda &egrave; tabula marmorea, cui optim&egrave; con&shy;<lb/>gruebat: qui prim&ograve; tanquam rem ludicram puero committendam con&shy;<lb/>temp&longs;it: tum in&longs;tantibus amicis manum vtramque admovens, c&ugrave;m lu&shy;<lb/>ctatus diu h&aelig;rentem non removi&longs;&longs;et, excu&longs;avit impotentiam, obiect&acirc; <lb/>peregrini &amp; potenti&longs;&longs;imi glutinis interpo&longs;itione, quo forti&longs;&longs;im&egrave; copulan&shy;<lb/>te nequiret divelli; donec vidit ab alio per tabulam facillim&egrave; laminam <lb/>deduci, &amp; ad extrema productam, &amp; actam in transver&longs;um, inde de&shy;<lb/>portari.<emph.end type="italics"/> Pa&longs;&longs;im etiam experimur, dum duo corpora &longs;ecund&ugrave;m
  <pb xlink:href="051/01/057.jpg" pagenum="26"/>planas &longs;uperficies coniuncta &longs;unt, vt vnum illorum elevatur, &longs;e&shy;<lb/>qui etiam alterum, quantumvis grave, atque in a&euml;re libero ve&shy;<lb/>luti &longs;u&longs;pen&longs;um h&aelig;rere. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg75"/><emph type="italics"/>Latera fol&shy;<lb/>lium diauci <lb/>non po&longs;&longs;unt, <lb/>ore occlu&longs;e, <lb/>ob metum <lb/>vacus.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg75"/><emph type="italics"/>Latera fol&shy;<lb/>lium diauci <lb/>non po&longs;&longs;unt, <lb/>ore occlu&longs;e, <lb/>ob metum <lb/>vacus.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg76"/><emph type="italics"/>Tabul&aelig; pla&shy;<lb/>n&aelig; metu va <lb/>cui divelli <lb/>non po&longs;&longs;unt.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg76"/><emph type="italics"/>Tabul&aelig; pla&shy;<lb/>n&aelig; metu va <lb/>cui divelli <lb/>non po&longs;&longs;unt.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Secund&ograve;, Si vas vitreum aqu&aelig; immergas atque impleas &amp; <lb/> <s>Secund&ograve;, Si vas vitreum aqu&aelig; immergas atque impleas &amp; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg77"/><lb/>deinde intra aquam invertas, vt patens os deor&longs;um vergat, tum <lb/>&aelig;qualiter ita inver&longs;um eleves, &amp; extrahere tentes; &longs;pectabis a&shy;<lb/>quam illo inclu&longs;am &longs;ur&longs;um intra illud &longs;imul attolli; &amp; &longs;i vas illud <lb/>ex parte iam extractum, &amp; ex parte adhuc immer&longs;um, manu &longs;u&shy;<lb/>&longs;tineas, videbis etiam aquam inclu&longs;am in illo per&longs;i&longs;tere &longs;ic eleva&shy;<lb/>tam &longs;upra ambientis aqu&aelig; &longs;uperficiem &aelig;quilibratam, &amp; &longs;uo et&shy;<lb/>iam pondere manum &longs;u&longs;tinentis aggravare. Cur hoc? Quia <lb/>non pote&longs;t a&euml;r &longs;uccedere ad occupandum locum inter aquam <lb/>de&longs;cendentem, &amp; partes va&longs;is, qu&aelig; aqu&acirc; de&longs;cendente de&longs;ere&shy;<lb/>rentur. Idem continget in quolibet alio va&longs;e, &longs;ed in vitreo et&shy;<lb/>iam oculis patebit experimentum. Qu&ograve;d &longs;i in fundo va&longs;is fora&shy;<lb/>men aliquod &longs;it clau&longs;um, vt po&longs;&longs;it aperiri; eo aperto, &amp; a&euml;re li&shy;<lb/>ber&egrave; &longs;ubintrante, aqua intra vas &longs;u&longs;pen&longs;um de&longs;cendet, &amp; de&longs;i&shy;<lb/>net gravare manum. <lb/> <arrow.to.target n="marg77"/><lb/>deinde intra aquam invertas, vt patens os deor&longs;um vergat, tum <lb/>&aelig;qualiter ita inver&longs;um eleves, &amp; extrahere tentes; &longs;pectabis a&shy;<lb/>quam illo inclu&longs;am &longs;ur&longs;um intra illud &longs;imul attolli; &amp; &longs;i vas illud <lb/>ex parte iam extractum, &amp; ex parte adhuc immer&longs;um, manu &longs;u&shy;<lb/>&longs;tineas, videbis etiam aquam inclu&longs;am in illo per&longs;i&longs;tere &longs;ic eleva&shy;<lb/>tam &longs;upra ambientis aqu&aelig; &longs;uperficiem &aelig;quilibratam, &amp; &longs;uo et&shy;<lb/>iam pondere manum &longs;u&longs;tinentis aggravare. </s><s>Cur hoc? </s><s> Quia <lb/>non pote&longs;t a&euml;r &longs;uccedere ad occupandum locum inter aquam <lb/>de&longs;cendentem, &amp; partes va&longs;is, qu&aelig; aqu&acirc; de&longs;cendente de&longs;ere&shy;<lb/>rentur. </s><s>Idem continget in quolibet alio va&longs;e, &longs;ed in vitreo et&shy;<lb/>iam oculis patebit experimentum. </s><s>Qu&ograve;d &longs;i in fundo va&longs;is fora&shy;<lb/>men aliquod &longs;it clau&longs;um, vt po&longs;&longs;it aperiri; eo aperto, &amp; a&euml;re li&shy;<lb/>ber&egrave; &longs;ubintrante, aqua intra vas &longs;u&longs;pen&longs;um de&longs;cendet, &amp; de&longs;i&shy;<lb/>net gravare manum. <lb/>
 <arrow.to.target n="marg78"/></s></p> <arrow.to.target n="marg78"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg77"/><emph type="italics"/>Vas inver&shy;<lb/>&longs;um difficul <lb/>ter extrahi&shy;<lb/>tur ex aqua <lb/>ob vacui <lb/>metum.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg77"/><emph type="italics"/>Vas inver&shy;<lb/>&longs;um difficul <lb/>ter extrahi&shy;<lb/>tur ex aqua <lb/>ob vacui <lb/>metum.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg78"/><emph type="italics"/>Va&longs;a &longs;ub<gap/>s <lb/>pertu&longs;a, &longs;u&shy;<lb/>peri&ugrave;s occlu <lb/>&longs;a, aquam <lb/>retinent v<gap/><lb/>u&iacute; metu.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg78"/><emph type="italics"/>Va&longs;a &longs;ub<gap/>s <lb/>pertu&longs;a, &longs;u&shy;<lb/>peri&ugrave;s occlu <lb/>&longs;a, aquam <lb/>retinent v<gap/><lb/>u&iacute; metu.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Terti&ograve;, In va&longs;is ad irrigandos hortos pa&longs;&longs;im adhiberi &longs;oli&shy;<lb/>tis (cuiu&longs;modi proponimus infr&agrave; Cla&longs;s. 1. cap. 6. Mach 2, &amp; Cri&shy;<lb/>brum Ve&longs;talium vocamus) licet fundum ip&longs;orum &longs;it perforatum, <lb/>&amp; multis foraminibus pervium, dum aqu&acirc; plena, &aelig;qualiter ele&shy;<lb/>vantur in libero a&euml;re, aqua non defluit, qu&agrave;m diu digitus fora&shy;<lb/>mini illorum &longs;upern&egrave; in collo patenti adpre&longs;&longs;us non permittit in&shy;<lb/>gre&longs;&longs;um a&euml;ri ad replendum locum, qui, &longs;i deflueret aqua, relin&shy;<lb/>queretur inter &longs;uperiorem va&longs;is &longs;uperficiem, &amp; defluentem a&shy;<lb/>quam. Et in tali con&longs;i&longs;tentia permanente aqu&acirc; intra vas, tan&shy;<lb/>tum gravat, &amp; deor&longs;um nititur aqua, quantum &longs;i fundo integro <lb/>&amp; collo aperto, &longs;imul cum va&longs;e &longs;u&longs;tineretur. Remoto ver&ograve; di&shy;<lb/>gito, &amp; permi&longs;&longs;o ingre&longs;&longs;u a&euml;ri per &longs;uperius foramen, &longs;tatim de&shy;<lb/>fluit aqua ex fundi foraminibus. Qu&ograve;d &longs;i in medio defluxu ite&shy;<lb/>rum appo&longs;ito digito foramen ob&longs;truatur, pendet iterum aqua, <lb/>contra inclinacionem &longs;u&aelig; gravitatis, tunc etiam manum gra&shy;<lb/>vantis, nec defluit in apertum a&euml;rem. </s></p> <s>Terti&ograve;, In va&longs;is ad irrigandos hortos pa&longs;&longs;im adhiberi &longs;oli&shy;<lb/>tis (cuiu&longs;modi proponimus infr&agrave; Cla&longs;s. 1. cap. 6. Mach 2, &amp; Cri&shy;<lb/>brum Ve&longs;talium vocamus) licet fundum ip&longs;orum &longs;it perforatum, <lb/>&amp; multis foraminibus pervium, dum aqu&acirc; plena, &aelig;qualiter ele&shy;<lb/>vantur in libero a&euml;re, aqua non defluit, qu&agrave;m diu digitus fora&shy;<lb/>mini illorum &longs;upern&egrave; in collo patenti adpre&longs;&longs;us non permittit in&shy;<lb/>gre&longs;&longs;um a&euml;ri ad replendum locum, qui, &longs;i deflueret aqua, relin&shy;<lb/>queretur inter &longs;uperiorem va&longs;is &longs;uperficiem, &amp; defluentem a&shy;<lb/>quam. </s><s>Et in tali con&longs;i&longs;tentia permanente aqu&acirc; intra vas, tan&shy;<lb/>tum gravat, &amp; deor&longs;um nititur aqua, quantum &longs;i fundo integro <lb/>&amp; collo aperto, &longs;imul cum va&longs;e &longs;u&longs;tineretur. </s><s>Remoto ver&ograve; di&shy;<lb/>gito, &amp; permi&longs;&longs;o ingre&longs;&longs;u a&euml;ri per &longs;uperius foramen, &longs;tatim de&shy;<lb/>fluit aqua ex fundi foraminibus. </s><s>Qu&ograve;d &longs;i in medio defluxu ite&shy;<lb/>rum appo&longs;ito digito foramen ob&longs;truatur, pendet iterum aqua, <lb/>contra inclinacionem &longs;u&aelig; gravitatis, tunc etiam manum gra&shy;<lb/>vantis, nec defluit in apertum a&euml;rem. </s></p>
 <pb xlink:href="051/01/058.jpg" pagenum="27"/> <pb xlink:href="051/01/058.jpg" pagenum="27"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Quart&ograve;, Si fi&longs;tul&aelig; vnam extremitatem aqu&aelig; immergas, </s></p> <s>Quart&ograve;, Si fi&longs;tul&aelig; vnam extremitatem aqu&aelig; immergas, </s></p>
Line 1242 
Line 1284 
 <s><margin.target id="marg79"/><emph type="italics"/>Fi&longs;tula ex&shy;<lb/>&longs;ucto a&euml;re <expan abbr="a-qu&atilde;">a&shy;<lb/>quam</expan> recipit <lb/>vacui metu<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg79"/><emph type="italics"/>Fi&longs;tula ex&shy;<lb/>&longs;ucto a&euml;re <expan abbr="a-qu&atilde;">a&shy;<lb/>quam</expan> recipit <lb/>vacui metu<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Quint&ograve;, Si phialam cupream firmis lateribus compactam, <lb/> <s>Quint&ograve;, Si phialam cupream firmis lateribus compactam, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg80"/><lb/>n&egrave; facil&egrave; rumpatur, igni admotam calefacias, vt a&euml;r intus con&shy;<lb/>tentus vehementer rarefiat, eamque deinde frigid&aelig; immergas, <lb/>vt a&euml;r phial&aelig; &agrave; violenta rarefactione &longs;e recolligens conden&longs;etur, <lb/>&amp; minorem occupet locum; intus attrahitur aqua, dum alius <lb/>a&euml;r in locum <expan abbr="relinquend&utilde;">relinquendum</expan> &longs;uccedere non pote&longs;t, ne &longs;cilicet detur <lb/>vacuum in phiala. Sic &longs;i ex fi&longs;tula, cuius vnum orificium occlu&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg80"/><lb/>n&egrave; facil&egrave; rumpatur, igni admotam calefacias, vt a&euml;r intus con&shy;<lb/>tentus vehementer rarefiat, eamque deinde frigid&aelig; immergas, <lb/>vt a&euml;r phial&aelig; &agrave; violenta rarefactione &longs;e recolligens conden&longs;etur, <lb/>&amp; minorem occupet locum; intus attrahitur aqua, dum alius <lb/>a&euml;r in locum <expan abbr="relinquend&utilde;">relinquendum</expan> &longs;uccedere non pote&longs;t, ne &longs;cilicet detur <lb/>vacuum in phiala. </s><s>Sic &longs;i ex fi&longs;tula, cuius vnum orificium occlu&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg81"/><lb/>&longs;um, alterum apertum, aut ex clave f&oelig;minea ben&egrave; compacta, <lb/>ex&longs;ugas fortiter &amp; continuato tractu a&euml;rem, &amp; ce&longs;&longs;ante &longs;uctione <lb/>&longs;tatim apponas fi&longs;tul&aelig; orificio patenti digitum aut labrum, n&egrave; <lb/>&longs;uccedat ambiens a&euml;r; attrahitur intra fi&longs;tulam, aut clavem, <lb/>caro digiti aut labri, vt notabiliter vellicet, &amp; de carne depende&shy;<lb/>at. Non alia de cau&longs;a, ni&longs;i quia durante ex&longs;uctione rarefit rema&shy;<lb/>nens intus a&euml;r, &amp; violenter <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> illud &longs;patium &longs;olus implet; ce&longs;&shy;<lb/>&longs;ante ver&ograve; &longs;uctu recolligit &longs;e &agrave; violenta rarefactione, &amp; <expan abbr="minor&etilde;">minorem</expan> <lb/>locum occupans advocat aliud, quod ip&longs;i proximum e&longs;t, ad lo&shy;<lb/>cum de&longs;ertum replendum. <expan abbr="Eadem&qacute;ue">Eademque</expan> cau&longs;a e&longs;t, cur cucurbi&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg81"/><lb/>&longs;um, alterum apertum, aut ex clave f&oelig;minea ben&egrave; compacta, <lb/>ex&longs;ugas fortiter &amp; continuato tractu a&euml;rem, &amp; ce&longs;&longs;ante &longs;uctione <lb/>&longs;tatim apponas fi&longs;tul&aelig; orificio patenti digitum aut labrum, n&egrave; <lb/>&longs;uccedat ambiens a&euml;r; attrahitur intra fi&longs;tulam, aut clavem, <lb/>caro digiti aut labri, vt notabiliter vellicet, &amp; de carne depende&shy;<lb/>at. </s><s>Non alia de cau&longs;a, ni&longs;i quia durante ex&longs;uctione rarefit rema&shy;<lb/>nens intus a&euml;r, &amp; violenter <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> illud &longs;patium &longs;olus implet; ce&longs;&shy;<lb/>&longs;ante ver&ograve; &longs;uctu recolligit &longs;e &agrave; violenta rarefactione, &amp; <expan abbr="minor&etilde;">minorem</expan> <lb/>locum occupans advocat aliud, quod ip&longs;i proximum e&longs;t, ad lo&shy;<lb/>cum de&longs;ertum replendum. </s><s><expan abbr="Eadem&qacute;ue">Eademque</expan> cau&longs;a e&longs;t, cur cucurbi&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg82"/><lb/>tul&aelig;, qu&aelig; Chirurgis in v&longs;u e&longs;&longs;e &longs;olent, carnem &longs;ur&longs;um attrahant; <lb/>nimirum quia a&ecirc;r, qui pri&ugrave;s igne incaluerat, &amp; in raritatem abi&shy;<lb/>erat, extincta flamma frigiditatem &amp; den&longs;itatem recipit, atque <lb/>in minorem contractus molem inane &longs;patium relinqueret, ni&longs;i <lb/>ad id replendum caro elevaretur. </s></p> <arrow.to.target n="marg82"/><lb/>tul&aelig;, qu&aelig; Chirurgis in v&longs;u e&longs;&longs;e &longs;olent, carnem &longs;ur&longs;um attrahant; <lb/>nimirum quia a&ecirc;r, qui pri&ugrave;s igne incaluerat, &amp; in raritatem abi&shy;<lb/>erat, extincta flamma frigiditatem &amp; den&longs;itatem recipit, atque <lb/>in minorem contractus molem inane &longs;patium relinqueret, ni&longs;i <lb/>ad id replendum caro elevaretur. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg80"/><emph type="italics"/>Phiala cale <lb/>facta, &amp; a&shy;<lb/>qu&aelig; immer&shy;<lb/>&longs;a, attrahit <lb/>ip&longs;am va&shy;<lb/>cui metu.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg80"/><emph type="italics"/>Phiala cale <lb/>facta, &amp; a&shy;<lb/>qu&aelig; immer&shy;<lb/>&longs;a, attrahit <lb/>ip&longs;am va&shy;<lb/>cui metu.<emph.end type="italics"/></s></p>
Line 1259 
Line 1301 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Atque h&aelig;c &longs;ecunda &longs;ententia, qu&aelig; Natur&aelig; vacuum tan&shy;<lb/>toper&egrave; fugientis partes tuendas &longs;u&longs;cipit, merit&ograve; &agrave; melioris not&aelig; <lb/>Philo&longs;ophis, vt olim, ita nunc quoque pr&aelig;fertur: quidquid ob- <s>Atque h&aelig;c &longs;ecunda &longs;ententia, qu&aelig; Natur&aelig; vacuum tan&shy;<lb/>toper&egrave; fugientis partes tuendas &longs;u&longs;cipit, merit&ograve; &agrave; melioris not&aelig; <lb/>Philo&longs;ophis, vt olim, ita nunc quoque pr&aelig;fertur: quidquid ob-
 <pb xlink:href="051/01/059.jpg" pagenum="28"/>ganniant Neoterici quidam, qui ne&longs;cio quo novitatis &longs;tudio in&shy;<lb/> <pb xlink:href="051/01/059.jpg" pagenum="28"/>ganniant Neoterici quidam, qui ne&longs;cio quo novitatis &longs;tudio in&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg84"/><lb/>citati, <foreign lang="greek">xenodoci/as</foreign> vento inflati, nova quotidie dogmata cudere, <lb/>aut ob&longs;oleta <expan abbr="veter&utilde;">veterum</expan> commenta recoquere non verecundantur. <lb/>Sati&ugrave;s enim ac facili&ugrave;s e&longs;&longs;e exi&longs;timatur, admittere contra di&longs;po&shy;<lb/>&longs;itiones particulares corporum gravium elevationem, levium <lb/>depre&longs;&longs;ionem, den&longs;iorum dilatationem, rariorum conden&longs;a&shy;<lb/>tionem, durorum inflectionem, &amp; &longs;imilia, qu&agrave;m vacuum, quod <lb/>Naturam adeo abhorrere con&longs;picitur, vt nulla vi naturalis agen&shy;<lb/>tis, nullo Machin&aelig; artificio dari po&longs;&longs;it. Huiu&longs;modi autem na&shy;<lb/>tur&aelig; pugnas &amp; &longs;tratagemata multa &longs;pectabis manife&longs;t&egrave; infr&agrave; in <lb/>multis Machinis, quibus h&aelig;c Natur&aelig; inanitatem fugientis &longs;o&shy;<lb/>lertia &longs;ummam pr&aelig;bet commoditatem. Alia etiam paul&ograve; po&longs;t <lb/>afferam, &longs;i pri&ugrave;s, qu&aelig;uam &longs;it vis illa Attractiva corporum, qu&acirc; <lb/>Natura vtitur ad vacuum impediendum, o&longs;tendero. </s></p> <arrow.to.target n="marg84"/><lb/>citati, <foreign lang="greek">xenodoci/as</foreign> vento inflati, nova quotidie dogmata cudere, <lb/>aut ob&longs;oleta <expan abbr="veter&utilde;">veterum</expan> commenta recoquere non verecundantur. </s><s><lb/>Sati&ugrave;s enim ac facili&ugrave;s e&longs;&longs;e exi&longs;timatur, admittere contra di&longs;po&shy;<lb/>&longs;itiones particulares corporum gravium elevationem, levium <lb/>depre&longs;&longs;ionem, den&longs;iorum dilatationem, rariorum conden&longs;a&shy;<lb/>tionem, durorum inflectionem, &amp; &longs;imilia, qu&agrave;m vacuum, quod <lb/>Naturam adeo abhorrere con&longs;picitur, vt nulla vi naturalis agen&shy;<lb/>tis, nullo Machin&aelig; artificio dari po&longs;&longs;it. </s><s>Huiu&longs;modi autem na&shy;<lb/>tur&aelig; pugnas &amp; &longs;tratagemata multa &longs;pectabis manife&longs;t&egrave; infr&agrave; in <lb/>multis Machinis, quibus h&aelig;c Natur&aelig; inanitatem fugientis &longs;o&shy;<lb/>lertia &longs;ummam pr&aelig;bet commoditatem. </s><s>Alia etiam paul&ograve; po&longs;t <lb/>afferam, &longs;i pri&ugrave;s, qu&aelig;uam &longs;it vis illa Attractiva corporum, qu&acirc; <lb/>Natura vtitur ad vacuum impediendum, o&longs;tendero. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg84"/><emph type="italics"/>Vacuum da <lb/>rinaturali&shy;<lb/>ter non po&shy;<lb/>te&longs;t.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg84"/><emph type="italics"/>Vacuum da <lb/>rinaturali&shy;<lb/>ter non po&shy;<lb/>te&longs;t.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1267 
Line 1309 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>Vis attractiva&verbar;ob vacui metum, primum Machinarum <lb/>hydro-pnevmaticarum principium, qu&aelig;, &amp; qua&shy;<lb/>lis, quibusv&egrave; in&longs;it corporibus.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>Vis attractiva&verbar;ob vacui metum, primum Machinarum <lb/>hydro-pnevmaticarum principium, qu&aelig;, &amp; qua&shy;<lb/>lis, quibusv&egrave; in&longs;it corporibus.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>H&AElig; &longs;unt bin&aelig; de vacuo &longs;ententi&aelig;, quarum vtraque fontium <lb/>artificialium, <expan abbr="aliarum&qacute;ue">aliarumque</expan> hydro-pnevmaticarum Machina&shy;<lb/>rum con&longs;tructioni, &amp; effectuum mirabilium patrationi viam a&shy;<lb/>perit &amp; &longs;ubmini&longs;trat arma; quamvis evidenti&ugrave;s &longs;ecunda, qu&agrave;m <lb/>prima, cui &amp; illam idcirco pr&aelig;tulimus. Qu&aelig;&longs;tio tamen non le&shy;<lb/> <s>H&AElig; &longs;unt bin&aelig; de vacuo &longs;ententi&aelig;, quarum vtraque fontium <lb/>artificialium, <expan abbr="aliarum&qacute;ue">aliarumque</expan> hydro-pnevmaticarum Machina&shy;<lb/>rum con&longs;tructioni, &amp; effectuum mirabilium patrationi viam a&shy;<lb/>perit &amp; &longs;ubmini&longs;trat arma; quamvis evidenti&ugrave;s &longs;ecunda, qu&agrave;m <lb/>prima, cui &amp; illam idcirco pr&aelig;tulimus. </s><s>Qu&aelig;&longs;tio tamen non le&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg85"/><lb/>vis remanet inter &longs;ecund&aelig; huius &longs;ententi&aelig; fautores circa vim il&shy;<lb/>lam, qu&aelig; cogit corpora gravia accurrere ad vacuum impedi&shy;<lb/>endum, etiam contra propriam inclinationem; <expan abbr="dubitatur&qacute;ue">dubitaturque</expan>, <lb/>quibusnam illa vis in&longs;it ceu &longs;ubiectis; trahentibusn&egrave;, an tractis <lb/>corporibus? </s></p> <arrow.to.target n="marg85"/><lb/>vis remanet inter &longs;ecund&aelig; huius &longs;ententi&aelig; fautores circa vim il&shy;<lb/>lam, qu&aelig; cogit corpora gravia accurrere ad vacuum impedi&shy;<lb/>endum, etiam contra propriam inclinationem; <expan abbr="dubitatur&qacute;ue">dubitaturque</expan>, <lb/>quibusnam illa vis in&longs;it ceu &longs;ubiectis; trahentibusn&egrave;, an tractis <lb/>corporibus? </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg85"/><emph type="italics"/>Vis attra&shy;<lb/>ctiva aqu&aelig; <lb/>quibus in&longs;it <lb/>corporibus.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg85"/><emph type="italics"/>Vis attra&shy;<lb/>ctiva aqu&aelig; <lb/>quibus in&longs;it <lb/>corporibus.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Alij enim putant, e&longs;&longs;e virtutem motivam ip&longs;is corporibus <lb/> <s>Alij enim putant, e&longs;&longs;e virtutem motivam ip&longs;is corporibus <lb/>
 <arrow.to.target n="marg86"/><lb/>accurrentibus intrin&longs;ecam, qu&aelig; in bonum Vniver&longs;i corpora gra&shy;<lb/>via in altum, contra con&longs;uetum modum, ad vacuum impedien&shy;<lb/>dum, vrgeat atque impellat. At hoc experientia ip&longs;a &longs;atis con&shy;<lb/>vellit, &amp; fal&longs;itatis arguit; &longs;iquidem, vt ben&egrave; advertunt Cab&aelig;us  <arrow.to.target n="marg86"/><lb/>accurrentibus intrin&longs;ecam, qu&aelig; in bonum Vniver&longs;i corpora gra&shy;<lb/>via in altum, contra con&longs;uetum modum, ad vacuum impedien&shy;<lb/>dum, vrgeat atque impellat. </s><s>At hoc experientia ip&longs;a &longs;atis con&shy;<lb/>vellit, &amp; fal&longs;itatis arguit; &longs;iquidem, vt ben&egrave; advertunt Cab&aelig;us
 <pb xlink:href="051/01/060.jpg" pagenum="29"/>&amp; Zucchius, aqua <expan abbr="a&longs;cend&etilde;s">a&longs;cendens</expan> intra tubum, ad vacuum <expan abbr="impediend&utilde;">impediendum</expan> <lb/> <pb xlink:href="051/01/060.jpg" pagenum="29"/>&amp; Zucchius, aqua <expan abbr="a&longs;cend&etilde;s">a&longs;cendens</expan> intra tubum, ad vacuum <expan abbr="impediend&utilde;">impediendum</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg87"/><lb/>(quod in &longs;equentibus Machinis frequenti&longs;&longs;imum e&longs;t) tantundem <lb/>gravat, <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> gravaret in libero a&euml;re <expan abbr="&longs;u&longs;p&etilde;&longs;a">&longs;u&longs;pen&longs;a</expan>. Qu&ograve;d ben&egrave; adver&shy;<lb/>terejubet Cab&aelig;us illos, qui &longs;pecio&longs;o nimis nomine &longs;e Ingenie&shy;<lb/>ros appellari volunt; &amp; Zucchius ait, &longs;e huius rei experimento <lb/>co&euml;gi&longs;&longs;e, <emph type="italics"/>virum alioqui non ineruditum, vt fallaciam agno&longs;ceret in <lb/>via, qu&acirc; motum perpetuum &longs;e inveni&longs;&longs;e putabat, &amp; iam dicandum Ma&shy;<lb/>gno Principi &longs;chema in &aelig;s incidi curaverat, &longs;upponendo aquam ad impe&shy;<lb/>diendum vacuum &longs;ua vi <expan abbr="a&longs;c&etilde;dentem">a&longs;cendentem</expan> non egere virtute &aelig;quilibrante, ne&shy;<lb/>dum &longs;uperante pondus illius, qua eget c&ugrave;m &longs;i&longs;tenda vel elevanda e&longs;t in <lb/>a&euml;re, liber&egrave; accurrente ad replendum &longs;patium inter eam, &amp; alia corpora <lb/>relinquendum.<emph.end type="italics"/></s></p> <arrow.to.target n="marg87"/><lb/>(quod in &longs;equentibus Machinis frequenti&longs;&longs;imum e&longs;t) tantundem <lb/>gravat, <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> gravaret in libero a&euml;re <expan abbr="&longs;u&longs;p&etilde;&longs;a">&longs;u&longs;pen&longs;a</expan>. </s><s>Qu&ograve;d ben&egrave; adver&shy;<lb/>terejubet Cab&aelig;us illos, qui &longs;pecio&longs;o nimis nomine &longs;e Ingenie&shy;<lb/>ros appellari volunt; &amp; Zucchius ait, &longs;e huius rei experimento <lb/>co&euml;gi&longs;&longs;e, <emph type="italics"/>virum alioqui non ineruditum, vt fallaciam agno&longs;ceret in <lb/>via, qu&acirc; motum perpetuum &longs;e inveni&longs;&longs;e putabat, &amp; iam dicandum Ma&shy;<lb/>gno Principi &longs;chema in &aelig;s incidi curaverat, &longs;upponendo aquam ad impe&shy;<lb/>diendum vacuum &longs;ua vi <expan abbr="a&longs;c&etilde;dentem">a&longs;cendentem</expan> non egere virtute &aelig;quilibrante, ne&shy;<lb/>dum &longs;uperante pondus illius, qua eget c&ugrave;m &longs;i&longs;tenda vel elevanda e&longs;t in <lb/>a&euml;re, liber&egrave; accurrente ad replendum &longs;patium inter eam, &amp; alia corpora <lb/>relinquendum.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg86"/><emph type="italics"/>Vis attra&shy;<lb/>ctiva non <lb/>ine&longs;t corpo&shy;<lb/>ribus attra <lb/>Hic.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg86"/><emph type="italics"/>Vis attra&shy;<lb/>ctiva non <lb/>ine&longs;t corpo&shy;<lb/>ribus attra <lb/>Hic.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 1283 
Line 1325 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Alij igitur, &amp; meli&ugrave;s, exi&longs;timant, omnibus corporibus <lb/> <s>Alij igitur, &amp; meli&ugrave;s, exi&longs;timant, omnibus corporibus <lb/>
 <arrow.to.target n="marg88"/><lb/>contiguis hanc ine&longs;&longs;e vim, &agrave; Natura attributam, ad Vniver&longs;i <lb/>bonum ac con&longs;ervationem, vt quotiescunque vnum illorum lo&shy;<lb/>co cedit, &longs;eu tractum ab extrin&longs;eco agente violenter, &longs;eu &longs;ponte <lb/>&amp; innat&acirc; inclinatione recedens, pondere videlicet, autlevitate: <lb/>trahat &longs;ecum alterum &longs;ibi contiguum, quantumvis reluctans, <lb/>quoties inter ip&longs;um &amp; contiguum non pote&longs;t &longs;ubintrare corpus <lb/>aliud, quod partium Vniver&longs;i contiguitatem tueatur, &amp; impedi&shy;<lb/>at inanitatem; adeoque trahentibus, non tractis corporibus <lb/> <arrow.to.target n="marg88"/><lb/>contiguis hanc ine&longs;&longs;e vim, &agrave; Natura attributam, ad Vniver&longs;i <lb/>bonum ac con&longs;ervationem, vt quotiescunque vnum illorum lo&shy;<lb/>co cedit, &longs;eu tractum ab extrin&longs;eco agente violenter, &longs;eu &longs;ponte <lb/>&amp; innat&acirc; inclinatione recedens, pondere videlicet, autlevitate: <lb/>trahat &longs;ecum alterum &longs;ibi contiguum, quantumvis reluctans, <lb/>quoties inter ip&longs;um &amp; contiguum non pote&longs;t &longs;ubintrare corpus <lb/>aliud, quod partium Vniver&longs;i contiguitatem tueatur, &amp; impedi&shy;<lb/>at inanitatem; adeoque trahentibus, non tractis corporibus <lb/>
 <arrow.to.target n="marg89"/><lb/>vim illam motivam ine&longs;&longs;e. Et hanc vim appellant vim attracti&shy;<lb/>vam, e&longs;tque illa ip&longs;a quam nos primum <expan abbr="Machinar&utilde;">Machinarum</expan> hydro-pnev&shy;<lb/>maticarum principium &longs;eu fundamentum dicimus, vnaque e&longs;t <lb/>ex cau&longs;is vacui impeditivis. Dico, vna ex cau&longs;is, non enim v&shy;<lb/>nica e&longs;t via atque indu&longs;tria, qu&acirc; vacuum Natura evitare adni&shy;<lb/>titur. Mod&ograve; enim vtitur pr&aelig;dicta vi attractiva: mod&ograve; ad&longs;ci&longs;cit <lb/>operam alteratricium qualitatum, qu&aelig; corpora rarefaciunt, &amp; <lb/>in ampliorem molem diffundunt: non nunquam magno impe&shy;<lb/>tu va&longs;a frangit, aut alia id genus media, prout occa&longs;io &amp; nece&longs;&shy;<lb/>&longs;itas fert, accommodat: quin etiam haud rar&ograve; nullo motu, nulla <lb/>actione, nulla denique vi effectrice, &longs;ed per negativam <expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> <lb/>ob&longs;i&longs;tentiam vacuo repugnat; vt c&ugrave;m Iatera follium compre&longs;&longs;a <lb/>clau&longs;o orificio, vt diximus &longs;upr&agrave;, divellinon &longs;init. Semper ta- <arrow.to.target n="marg89"/><lb/>vim illam motivam ine&longs;&longs;e. </s><s>Et hanc vim appellant vim attracti&shy;<lb/>vam, e&longs;tque illa ip&longs;a quam nos primum <expan abbr="Machinar&utilde;">Machinarum</expan> hydro-pnev&shy;<lb/>maticarum principium &longs;eu fundamentum dicimus, vnaque e&longs;t <lb/>ex cau&longs;is vacui impeditivis. </s><s>Dico, vna ex cau&longs;is, non enim v&shy;<lb/>nica e&longs;t via atque indu&longs;tria, qu&acirc; vacuum Natura evitare adni&shy;<lb/>titur. </s><s>Mod&ograve; enim vtitur pr&aelig;dicta vi attractiva: mod&ograve; ad&longs;ci&longs;cit <lb/>operam alteratricium qualitatum, qu&aelig; corpora rarefaciunt, &amp; <lb/>in ampliorem molem diffundunt: non nunquam magno impe&shy;<lb/>tu va&longs;a frangit, aut alia id genus media, prout occa&longs;io &amp; nece&longs;&shy;<lb/>&longs;itas fert, accommodat: quin etiam haud rar&ograve; nullo motu, nulla <lb/>actione, nulla denique vi effectrice, &longs;ed per negativam <expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> <lb/>ob&longs;i&longs;tentiam vacuo repugnat; vt c&ugrave;m Iatera follium compre&longs;&longs;a <lb/>clau&longs;o orificio, vt diximus &longs;upr&agrave;, divellinon &longs;init. </s><s>Semper ta-
 <pb xlink:href="051/01/061.jpg" pagenum="30"/>men Natura in his, vtin c&aelig;teris rebus, <expan abbr="c&otilde;pendio">compendio</expan> &longs;tudet, &amp; quan&shy;<lb/>tum pote&longs;t, facilioribus ac &longs;implicioribus vtitur medijs; vt &longs;i ad <lb/>fugam vacui corpus &longs;ur&longs;um attrahere, qu&agrave;m den&longs;atione impedi&shy;<lb/>re promptius &longs;it, illud pr&aelig;&longs;tat, non hoc; &longs;i contr&agrave;, hoc, non il&shy;<lb/>lud: item &longs;i per &longs;olum motum localem &longs;ine rarefactione corpus <lb/>aliunde trahere &longs;ufficit, rarefactioni parcit; alioquin vtrumque <lb/>mi&longs;cet. <lb/> <pb xlink:href="051/01/061.jpg" pagenum="30"/>men Natura in his, vtin c&aelig;teris rebus, <expan abbr="c&otilde;pendio">compendio</expan> &longs;tudet, &amp; quan&shy;<lb/>tum pote&longs;t, facilioribus ac &longs;implicioribus vtitur medijs; vt &longs;i ad <lb/>fugam vacui corpus &longs;ur&longs;um attrahere, qu&agrave;m den&longs;atione impedi&shy;<lb/>re promptius &longs;it, illud pr&aelig;&longs;tat, non hoc; &longs;i contr&agrave;, hoc, non il&shy;<lb/>lud: item &longs;i per &longs;olum motum localem &longs;ine rarefactione corpus <lb/>aliunde trahere &longs;ufficit, rarefactioni parcit; alioquin vtrumque <lb/>mi&longs;cet. <lb/>
 <arrow.to.target n="marg90"/></s></p> <arrow.to.target n="marg90"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 1304 
Line 1346 
 <s>INfr&agrave; Cla&longs;se 1. cap. 1. Machina 11. Modum pr&aelig;&longs;cribimus <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan> </s></p> <s>INfr&agrave; Cla&longs;se 1. cap. 1. Machina 11. Modum pr&aelig;&longs;cribimus <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan> </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg91"/><lb/>ad certam ac determinatam aliquam altitudinem evehendi, <lb/>eumque appellamus Siphonem inver&longs;um interruptum: qui mo&shy;<lb/>dus c&ugrave;m nitatur vi Attractiv&acirc; orta ex vacui metu, multaque im&shy;<lb/>plicet notatu digni&longs;&longs;ima, &amp; ad vim Attractivam peniti&ugrave;s intelli&shy;<lb/>gendam omnin&ograve; nece&longs;&longs;aria, h&icirc;c eum paul&ograve; fu&longs;i&ugrave;s explicandum <lb/>cen&longs;ui; ibi enim breviter tant&ugrave;m, &amp; quantum ad praxin &longs;ufficit, <lb/>illum proponimus. Sit itaque in ci&longs;terna, puteo, pi&longs;cina, aut <lb/>va&longs;e quocunque B, aqu&acirc; pleno, elevanda ad pedes ex.g.cent&utilde; (di&shy;<lb/>co, exempli gratia, nam alioquin non pote&longs;t ad <expan abbr="tant&atilde;">tantam</expan> <expan abbr="altitudin&etilde;">altitudinem</expan> <lb/>attolli per vim attractivam) aqua in vas KA, quod &longs;it con&longs;titu- <arrow.to.target n="marg91"/><lb/>ad certam ac determinatam aliquam altitudinem evehendi, <lb/>eumque appellamus Siphonem inver&longs;um interruptum: qui mo&shy;<lb/>dus c&ugrave;m nitatur vi Attractiv&acirc; orta ex vacui metu, multaque im&shy;<lb/>plicet notatu digni&longs;&longs;ima, &amp; ad vim Attractivam peniti&ugrave;s intelli&shy;<lb/>gendam omnin&ograve; nece&longs;&longs;aria, h&icirc;c eum paul&ograve; fu&longs;i&ugrave;s explicandum <lb/>cen&longs;ui; ibi enim breviter tant&ugrave;m, &amp; quantum ad praxin &longs;ufficit, <lb/>illum proponimus. </s><s>Sit itaque in ci&longs;terna, puteo, pi&longs;cina, aut <lb/>va&longs;e quocunque B, aqu&acirc; pleno, elevanda ad pedes ex.g.cent&utilde; (di&shy;<lb/>co, exempli gratia, nam alioquin non pote&longs;t ad <expan abbr="tant&atilde;">tantam</expan> <expan abbr="altitudin&etilde;">altitudinem</expan> <lb/>attolli per vim attractivam) aqua in vas KA, quod &longs;it con&longs;titu-
 <pb xlink:href="051/01/062.jpg" pagenum="31"/> <pb xlink:href="051/01/062.jpg" pagenum="31"/>
 <arrow.to.target n="fig3"/><lb/>tum in parte &longs;uperiore domus, <expan abbr="habeat&qacute;ue">habeatque</expan> epi&longs;tomium H, per <lb/>quod, vbi repletum fuerit vas, depleri po&longs;&longs;it. Fiat vas C, cu&shy;<lb/>iuscunque capacitatis (quamvis meli&ugrave;s &longs;it, vt &longs;it &aelig;qualis capa&shy;<lb/>citatis cum va&longs;e KA, aut &longs;altem non minoris) ex eoque derive&shy;<lb/>tur ad vas KA, &longs;iphon &longs;eu tubus OI, qui in va&longs;e C, incipiat im&shy;<lb/>mediat&egrave; infra operculum ip&longs;ius, in va&longs;e ver&ograve; KA, de&longs;inat paul&ograve; <lb/>infra eiu&longs;dem operculum, tantum ab illo di&longs;tans, quantum &longs;uf&shy;<lb/>ficit vt a&euml;r permeare po&longs;&longs;it. Deinde ex va&longs;e B, derivetur ad vas <lb/>KA, tubus BK; qui in va&longs;e B, incipiat paul&ograve; &longs;upra fundum ip&longs;i- <arrow.to.target n="fig3"/><lb/>tum in parte &longs;uperiore domus, <expan abbr="habeat&qacute;ue">habeatque</expan> epi&longs;tomium H, per <lb/>quod, vbi repletum fuerit vas, depleri po&longs;&longs;it. </s><s>Fiat vas C, cu&shy;<lb/>iuscunque capacitatis (quamvis meli&ugrave;s &longs;it, vt &longs;it &aelig;qualis capa&shy;<lb/>citatis cum va&longs;e KA, aut &longs;altem non minoris) ex eoque derive&shy;<lb/>tur ad vas KA, &longs;iphon &longs;eu tubus OI, qui in va&longs;e C, incipiat im&shy;<lb/>mediat&egrave; infra operculum ip&longs;ius, in va&longs;e ver&ograve; KA, de&longs;inat paul&ograve; <lb/>infra eiu&longs;dem operculum, tantum ab illo di&longs;tans, quantum &longs;uf&shy;<lb/>ficit vt a&euml;r permeare po&longs;&longs;it. </s><s>Deinde ex va&longs;e B, derivetur ad vas <lb/>KA, tubus BK; qui in va&longs;e B, incipiat paul&ograve; &longs;upra fundum ip&longs;i-
 <pb xlink:href="051/01/063.jpg" pagenum="32"/> <pb xlink:href="051/01/063.jpg" pagenum="32"/>
 <arrow.to.target n="fig4"/><lb/>us, in va&longs;e ver&ograve; KA, de&longs;inat paul&ograve; infra operculum; vbi etiam <lb/>nonnihil in curvetur, vti in figura apparet. Tandem ex va&longs;e C, <lb/>derivetur alius tubus EF, cum epi&longs;tomio E, habens longitudi&shy;<lb/>nem paul&ograve; majorem longitudine tubi BK, capacitatem ver&ograve; <lb/>&longs;eu amplitudinem eidem BK, omnino &aelig;qualem. Debent autem <lb/>omnes tres tubi diligenti&longs;&longs;im&egrave; <expan abbr="adferr&utilde;inari">adferruninari</expan> &longs;eu coarctari plum&shy;<lb/>bo, aliav&egrave; materia, &longs;uis va&longs;is in loco tran&longs;itus; &amp; tam vas C, quam <lb/>vas KA, claudi <expan abbr="obturari&qacute;ue">obturarique</expan> vndiq, &longs;tudio&longs;i&longs;&longs;im&egrave;, n&egrave; a&euml;rem ali&shy;<lb/>unde, qu&agrave;m per tubos, recipere aut ejicere valeant. His ita  <arrow.to.target n="fig4"/><lb/>us, in va&longs;e ver&ograve; KA, de&longs;inat paul&ograve; infra operculum; vbi etiam <lb/>nonnihil in curvetur, vti in figura apparet. </s><s>Tandem ex va&longs;e C, <lb/>derivetur alius tubus EF, cum epi&longs;tomio E, habens longitudi&shy;<lb/>nem paul&ograve; majorem longitudine tubi BK, capacitatem ver&ograve; <lb/>&longs;eu amplitudinem eidem BK, omnino &aelig;qualem. </s><s>Debent autem <lb/>omnes tres tubi diligenti&longs;&longs;im&egrave; <expan abbr="adferr&utilde;inari">adferruninari</expan> &longs;eu coarctari plum&shy;<lb/>bo, aliav&egrave; materia, &longs;uis va&longs;is in loco tran&longs;itus; &amp; tam vas C, quam <lb/>vas KA, claudi <expan abbr="obturari&qacute;ue">obturarique</expan> vndiq, &longs;tudio&longs;i&longs;&longs;im&egrave;, n&egrave; a&euml;rem ali&shy;<lb/>unde, qu&agrave;m per tubos, recipere aut ejicere valeant. </s><s>His ita
 <pb xlink:href="051/01/064.jpg" pagenum="33"/>pr&aelig;paratis, impleatur vas C. aqu&acirc; per foramen O, immi&longs;&longs;o ip&longs;i <lb/>foramini iufundibulo; &amp; vbi repletum fuerit, claudatur vt di&shy;<lb/>ctum. Deinde clau&longs;o epi&longs;tomio H, aperiatur epi&longs;tomium E, <lb/>tubi EF; <expan abbr="defluet&qacute;ue">defluetque</expan> aqua ex va&longs;e C, &amp; in locum ip&longs;ius, n&egrave; va&shy;<lb/>cuum in va&longs;e admittatur, &longs;equetur per &longs;iphonem IO, a&euml;r in va&shy;<lb/>&longs;e KA, contentus; in locum ver&ograve; a&euml;ris extracti &egrave; va&longs;e KA, &longs;eque&shy;<lb/>tur, propter vacui metum, aqua va&longs;is &longs;eu ci&longs;tern&aelig; aut pi&longs;cin&aelig; B, <lb/>per &longs;iphonem BK; &amp; tam diu durabit a&longs;cen<gap/>s aqu&aelig; per <expan abbr="&longs;iphon&etilde;">&longs;iphonem</expan> <lb/>BK, in vas KA, qu&agrave;m diu de&longs;cendet aqua per &longs;iphonem EF ex va&shy;<lb/>&longs;e C. Lege qu&aelig; dicimus infr&agrave; loco cit. En ergo, quomodo aq ia, <lb/>ad vacuum impediendum, a&longs;cendat contra naturalem &longs;uam in&shy;<lb/>clinationem, &amp; quomodo propter <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> cau&longs;am a&euml;r de&longs;cendat. </s></p> <pb xlink:href="051/01/064.jpg" pagenum="33"/>pr&aelig;paratis, impleatur vas C. aqu&acirc; per foramen O, immi&longs;&longs;o ip&longs;i <lb/>foramini iufundibulo; &amp; vbi repletum fuerit, claudatur vt di&shy;<lb/>ctum. </s><s>Deinde clau&longs;o epi&longs;tomio H, aperiatur epi&longs;tomium E, <lb/>tubi EF; <expan abbr="defluet&qacute;ue">defluetque</expan> aqua ex va&longs;e C, &amp; in locum ip&longs;ius, n&egrave; va&shy;<lb/>cuum in va&longs;e admittatur, &longs;equetur per &longs;iphonem IO, a&euml;r in va&shy;<lb/>&longs;e KA, contentus; in locum ver&ograve; a&euml;ris extracti &egrave; va&longs;e KA, &longs;eque&shy;<lb/>tur, propter vacui metum, aqua va&longs;is &longs;eu ci&longs;tern&aelig; aut pi&longs;cin&aelig; B, <lb/>per &longs;iphonem BK; &amp; tam diu durabit a&longs;cen<gap/>s aqu&aelig; per <expan abbr="&longs;iphon&etilde;">&longs;iphonem</expan> <lb/>BK, in vas KA, qu&agrave;m diu de&longs;cendet aqua per &longs;iphonem EF ex va&shy;<lb/>&longs;e C. </s><s>Lege qu&aelig; dicimus infr&agrave; loco cit. </s><s>En ergo, quomodo aq ia, <lb/>ad vacuum impediendum, a&longs;cendat contra naturalem &longs;uam in&shy;<lb/>clinationem, &amp; quomodo propter <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> cau&longs;am a&euml;r de&longs;cendat. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg91"/><emph type="italics"/>Experimen <lb/>tum vim <lb/><expan abbr="attractiv&atilde;">attractivam</expan> <lb/>o&longs;tendens <lb/>ad vacuum <lb/>impedien&shy;<lb/>dum.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg91"/><emph type="italics"/>Experimen <lb/>tum vim <lb/><expan abbr="attractiv&atilde;">attractivam</expan> <lb/>o&longs;tendens <lb/>ad vacuum <lb/>impedien&shy;<lb/>dum.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <figure id="id.051.01.064.1.jpg" xlink:href="051/01/064/1.jpg"/> <figure id="id.051.01.064.1.jpg" xlink:href="051/01/064/1.jpg"/>
Line 1319 
Line 1361 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>Notantur nonnulla circa pr&aelig;dictum experimentum, <expan abbr="&longs;i-mul&qacute;">&longs;i&shy;<lb/>mulque</expan>; &longs;tabilitur, in attractione aqu&aelig; metu vacui habendam <lb/>e&longs;&longs;e rationem perpendiculi aquarum.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>Notantur nonnulla circa pr&aelig;dictum experimentum, <expan abbr="&longs;i-mul&qacute;">&longs;i&shy;<lb/>mulque</expan>; &longs;tabilitur, in attractione aqu&aelig; metu vacui habendam <lb/>e&longs;&longs;e rationem perpendiculi aquarum.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>DIximus, meli&ugrave;s e&longs;&longs;e vt vas C, &longs;it &aelig;q<gap/>lis capacitatis cum va&longs;e <lb/>KA, aut&longs;altem non minoris: &amp; pr&aelig;terea &longs;iphonem EF debe&shy;<lb/>re e&longs;&longs;e paul&ograve; longiorem &longs;iphone BK, capacitatis ver&ograve; &longs;eu ampli&shy;<lb/>tudinis &aelig;qualis. Ratio quoad capacitatem va&longs;orum &amp; &longs;ipho&shy;<lb/>num e&longs;t, quia tamdiu a&longs;cendit aqua per BK, qu&agrave;m diu de&longs;cen&shy;<lb/>dit per EF, vt dixi (tam diu enim, &amp; non ampli&ugrave;s, duratvacui <lb/>metus, ob quam aqua a&longs;cendit per tubum BK:) &longs;i ergo vas C mi&shy;<lb/>nus e&longs;&longs;et qu&agrave;m vas KA, aut tubus EF capacior qu&agrave;m tubus BK; ef&shy;<lb/>flueret tota aqua ex C, antequam repleretur KA. Accedit &amp; <lb/>hoc commodi ex &aelig;quali vtrorumque capacitate, qu&ograve;d &longs;cire po&longs;&shy;<lb/>&longs;it apud C exi&longs;tens, quandonam plenum &longs;it vas KA; quando ni&shy;<lb/>mirum effluxerit tota aqua C. Ratio ver&ograve; cur tubus EF, debeat <lb/> <s>DIximus, meli&ugrave;s e&longs;&longs;e vt vas C, &longs;it &aelig;q<gap/>lis capacitatis cum va&longs;e <lb/>KA, aut&longs;altem non minoris: &amp; pr&aelig;terea &longs;iphonem EF debe&shy;<lb/>re e&longs;&longs;e paul&ograve; longiorem &longs;iphone BK, capacitatis ver&ograve; &longs;eu ampli&shy;<lb/>tudinis &aelig;qualis. </s><s>Ratio quoad capacitatem va&longs;orum &amp; &longs;ipho&shy;<lb/>num e&longs;t, quia tamdiu a&longs;cendit aqua per BK, qu&agrave;m diu de&longs;cen&shy;<lb/>dit per EF, vt dixi (tam diu enim, &amp; non ampli&ugrave;s, duratvacui <lb/>metus, ob quam aqua a&longs;cendit per tubum BK:) &longs;i ergo vas C mi&shy;<lb/>nus e&longs;&longs;et qu&agrave;m vas KA, aut tubus EF capacior qu&agrave;m tubus BK; ef&shy;<lb/>flueret tota aqua ex C, antequam repleretur KA. </s><s>Accedit &amp; <lb/>hoc commodi ex &aelig;quali vtrorumque capacitate, qu&ograve;d &longs;cire po&longs;&shy;<lb/>&longs;it apud C exi&longs;tens, quandonam plenum &longs;it vas KA; quando ni&shy;<lb/>mirum effluxerit tota aqua C. </s><s>Ratio ver&ograve; cur tubus EF, debeat <lb/>
 <arrow.to.target n="marg92"/><lb/>e&longs;&longs;e longior tubo BK, patebit ex dicendis Protheoria IV. capite <lb/>2. Propo&longs;it. 13. interim h&icirc;c id confirmo hoc Experimento. Ac&shy;<lb/>cipe vas aqu&acirc; plenum, eique in&longs;ere &longs;iphonem inver&longs;um ABCD <lb/>&aelig;qualium crurium. Accipe deinde tubum rectum DE aqu&acirc; <lb/>plenum, eumque, obturato pri&ugrave;s ore E, in&longs;ere extremitati D,  <arrow.to.target n="marg92"/><lb/>e&longs;&longs;e longior tubo BK, patebit ex dicendis Protheoria IV. capite <lb/>2. Propo&longs;it. 13. interim h&icirc;c id confirmo hoc Experimento. </s><s>Ac&shy;<lb/>cipe vas aqu&acirc; plenum, eique in&longs;ere &longs;iphonem inver&longs;um ABCD <lb/>&aelig;qualium crurium. </s><s>Accipe deinde tubum rectum DE aqu&acirc; <lb/>plenum, eumque, obturato pri&ugrave;s ore E, in&longs;ere extremitati D,
 <pb xlink:href="051/01/065.jpg" pagenum="34"/> <pb xlink:href="051/01/065.jpg" pagenum="34"/>
 <arrow.to.target n="fig5"/><lb/>cruris CD, &amp; diligenter coarcta in&shy;<lb/>ter &longs;e&longs;e, n&egrave; a&euml;r inter <expan abbr="vtrumq;">vtrumque</expan> <expan abbr="tr&atilde;&longs;ire">tran&longs;ire</expan> <lb/>po&longs;&longs;it. His factis aperios inferius. <lb/>Et &longs;i quidem tubus rectus DE lon&shy;<lb/>gior fuerit qu&agrave;m crus AB &agrave; &longs;upre&shy;<lb/>ma &longs;uperficie aqu&aelig; va&longs;is <expan abbr="vsq;">vsque</expan> ad B; <lb/>effluet aqua ex E, <expan abbr="a&longs;cendet&qacute;ue">a&longs;cendetque</expan> a&shy;<lb/>qua va&longs;is A, per crus AB, <expan abbr="inde&qacute;ue">indeque</expan> <lb/>per CD, crus de&longs;cendet, donec <lb/>tota effluxerit ex ore E. Si aut de&shy;<lb/>urtetur tubus DE in F, fiatque <lb/>&aelig;qualis cruri AB; a&longs;endet aqua va&shy;<lb/>&longs;is A &longs;ol&ugrave;m u&longs;que ad B, qu&agrave;m diu vi&shy;<lb/>delicet aqua ex F effluit; qu&acirc; elaps&acirc;, <lb/>relabetur aqua cruris AB intra vas <lb/>A, Si idem tubus DE decurtetur <lb/>in G, aut H, <expan abbr="fiat&qacute;ue">fiatque</expan> brevior qu&agrave;m <lb/>crus AB; a&longs;cendet aqua per AB &longs;o&shy;<lb/>l&ugrave;m aliqu&ograve;u&longs;que, &amp; deinde rela&shy;<lb/>betur. Experientiam quilibet fa&shy;<lb/>cil&egrave; poterit facere. </s></p> <arrow.to.target n="fig5"/><lb/>cruris CD, &amp; diligenter coarcta in&shy;<lb/>ter &longs;e&longs;e, n&egrave; a&euml;r inter <expan abbr="vtrumq;">vtrumque</expan> <expan abbr="tr&atilde;&longs;ire">tran&longs;ire</expan> <lb/>po&longs;&longs;it. </s><s>His factis aperios inferius. </s><s><lb/>Et &longs;i quidem tubus rectus DE lon&shy;<lb/>gior fuerit qu&agrave;m crus AB &agrave; &longs;upre&shy;<lb/>ma &longs;uperficie aqu&aelig; va&longs;is <expan abbr="vsq;">vsque</expan> ad B; <lb/>effluet aqua ex E, <expan abbr="a&longs;cendet&qacute;ue">a&longs;cendetque</expan> a&shy;<lb/>qua va&longs;is A, per crus AB, <expan abbr="inde&qacute;ue">indeque</expan> <lb/>per CD, crus de&longs;cendet, donec <lb/>tota effluxerit ex ore E. </s><s>Si aut de&shy;<lb/>urtetur tubus DE in F, fiatque <lb/>&aelig;qualis cruri AB; a&longs;endet aqua va&shy;<lb/>&longs;is A &longs;ol&ugrave;m u&longs;que ad B, qu&agrave;m diu vi&shy;<lb/>delicet aqua ex F effluit; qu&acirc; elaps&acirc;, <lb/>relabetur aqua cruris AB intra vas <lb/>A, Si idem tubus DE decurtetur <lb/>in G, aut H, <expan abbr="fiat&qacute;ue">fiatque</expan> brevior qu&agrave;m <lb/>crus AB; a&longs;cendet aqua per AB &longs;o&shy;<lb/>l&ugrave;m aliqu&ograve;u&longs;que, &amp; deinde rela&shy;<lb/>betur. </s><s>Experientiam quilibet fa&shy;<lb/>cil&egrave; poterit facere. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg92"/><emph type="italics"/>Experim&euml;&shy;<lb/>tum aliud: <lb/>o&longs;tendens <lb/>vim attra&shy;<lb/>ctivam a&shy;<lb/>qu&aelig; in <expan abbr="alt&utilde;">altum</expan>.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg92"/><emph type="italics"/>Experim&euml;&shy;<lb/>tum aliud: <lb/>o&longs;tendens <lb/>vim attra&shy;<lb/>ctivam a&shy;<lb/>qu&aelig; in <expan abbr="alt&utilde;">altum</expan>.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <figure id="id.051.01.065.1.jpg" xlink:href="051/01/065/1.jpg"/> <figure id="id.051.01.065.1.jpg" xlink:href="051/01/065/1.jpg"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Nec &longs;ufficit vt tubus EF, &longs;upe&shy;<lb/>rioris figur&aelig; &longs;it <expan abbr="quacunq;">quacunque</expan> ratione longior tubo BK, &longs;ed nece&longs;&longs;ari&shy;<lb/>um e&longs;t, vt <expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan> ip&longs;ius EF, &longs;it longius qu&agrave;m perpendicu&shy;<lb/>lum BK, hoc e&longs;t, vt tubus EF perpendiculariter de&longs;cendat <lb/>profundi&ugrave;s infra vas C, qu&agrave;m tubus BK a&longs;cendat perpendi&shy;<lb/>culariter &longs;upra vas B. Quare &longs;i tubus EF centum &amp; vnius pe&shy;<lb/> <s>Nec &longs;ufficit vt tubus EF, &longs;upe&shy;<lb/>rioris figur&aelig; &longs;it <expan abbr="quacunq;">quacunque</expan> ratione longior tubo BK, &longs;ed nece&longs;&longs;ari&shy;<lb/>um e&longs;t, vt <expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan> ip&longs;ius EF, &longs;it longius qu&agrave;m perpendicu&shy;<lb/>lum BK, hoc e&longs;t, vt tubus EF perpendiculariter de&longs;cendat <lb/>profundi&ugrave;s infra vas C, qu&agrave;m tubus BK a&longs;cendat perpendi&shy;<lb/>culariter &longs;upra vas B. </s><s>Quare &longs;i tubus EF centum &amp; vnius pe&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg93"/><lb/>dum inclinaretur infra vas C, aut convolveretur in helicem, <lb/>vt h&icirc;c apparet, ita vt perpendiculum ip&longs;ius &longs;ol&ugrave;m e&longs;&longs;et pedum <lb/>v.g. 60. ab E v&longs;que ad D v.g. &amp; non v&longs;que ad N; neutiquam <lb/>&longs;ufficeret; &longs;ed omnino nece&longs;&longs;arium e&longs;t, vt perpendiculum &longs;it <lb/>etiam ad minim&ugrave;m centum pedum, &amp; pertingat v&longs;que ad N. Et <lb/>h&aelig;c perpendiculi men&longs;ura adeo e&longs;t nece&longs;&longs;aria in hydraulicis hi&shy;<lb/>&longs;ce operationibus, vt Natura falli nulla arte, nullo dolo, <expan abbr="nulla&qacute;">nullaque</expan>; <lb/>experientia po&longs;&longs;it. Ioannes Bapti&longs;ta Porta lib. 2. Spirital. cap.  <arrow.to.target n="marg93"/><lb/>dum inclinaretur infra vas C, aut convolveretur in helicem, <lb/>vt h&icirc;c apparet, ita vt perpendiculum ip&longs;ius &longs;ol&ugrave;m e&longs;&longs;et pedum <lb/>v.g. 60. ab E v&longs;que ad D v.g. &amp; non v&longs;que ad N; neutiquam <lb/>&longs;ufficeret; &longs;ed omnino nece&longs;&longs;arium e&longs;t, vt perpendiculum &longs;it <lb/>etiam ad minim&ugrave;m centum pedum, &amp; pertingat v&longs;que ad N. </s><s>Et <lb/>h&aelig;c perpendiculi men&longs;ura adeo e&longs;t nece&longs;&longs;aria in hydraulicis hi&shy;<lb/>&longs;ce operationibus, vt Natura falli nulla arte, nullo dolo, <expan abbr="nulla&qacute;">nullaque</expan>; <lb/>experientia po&longs;&longs;it. </s><s>Ioannes Bapti&longs;ta Porta lib. 2. Spirital. cap.
 <pb xlink:href="051/01/066.jpg" pagenum="35"/> <pb xlink:href="051/01/066.jpg" pagenum="35"/>
 <arrow.to.target n="fig6"/><lb/>1. ait, &longs;e, c&uacute;m indigeret determi&shy;<lb/>nato perpendiculo infra vas de&shy;<lb/>&longs;cendente, nec locum haberet <lb/>ad demittendum perpendicula&shy;<lb/>riter tubum, multis viis tenta&longs;&longs;e, <lb/>vt defectum &longs;uppleret; pr&aelig;cipu&egrave; <lb/>ver&ograve; duabus memoratis, nimi&shy;<lb/>rum inclinando prim&ugrave;m, deinde <lb/>in helicem convolvendo tubum <lb/>requi&longs;it&aelig; longitudinis; &longs;ed nun&shy;<lb/>quam de&longs;ideratum effectum fu&shy;<lb/>i&longs;&longs;e con&longs;ecutum, nec vnquam <lb/>a&longs;cendi&longs;&longs;e aquam ad maiorem <lb/>altitudinem qu&agrave;m erat perpen&shy;<lb/>diculum tubi inclinati, aut tor&shy;<lb/>tuo&longs;i. Demi&longs;it etiam infra vas <lb/>canalem capaciorem, licet bre&shy;<lb/>viorem illo, qui erat &longs;upra vas: <lb/>pr&aelig;terea loco vnius longioris <lb/>demi&longs;it multos breviores, qui &longs;i&shy;<lb/>mul &longs;uperabant longitudinem <lb/>&longs;uperioris; &longs;ed vano &longs;emper labore. Adeo &longs;ui juris tenax e&longs;t <lb/>Natura, &amp; vt non fallit nos in &longs;uis operationibus, ita nec falli &agrave; <lb/>nobis vult. Infr&agrave; tamen Cla&longs;se 1. cap. 1. Machina 7. Modum do&shy;<lb/>cebo elevandi aquam ad quamvis <expan abbr="altitudin&etilde;">altitudinem</expan> perpendiculis bre&shy;<lb/>vibus multiplicatis, &longs;ed vtrisque, de&longs;cendentis nimirum &amp; a&longs;cen&shy;<lb/>dentis aqu&aelig;. Notandum pr&aelig;terea e&longs;t hoc loco, Tubum OI, <lb/>aut CI, po&longs;&longs;e e&longs;&longs;e quant&aelig;vis longitudinis, vt infr&agrave; iterum dicam <lb/>&sect;. IX. Quomodo autem vi attractiva &amp; expul&longs;iva &longs;imul elevari <lb/>po&longs;&longs;it aqua ad maiorem altitudinem qu&agrave;m &longs;it perpen&shy;<lb/>diculum aqu&aelig; de&longs;cendentis, dicemus infr&agrave; <lb/>Protheoria II. </s></p> <arrow.to.target n="fig6"/><lb/>1. ait, &longs;e, c&uacute;m indigeret determi&shy;<lb/>nato perpendiculo infra vas de&shy;<lb/>&longs;cendente, nec locum haberet <lb/>ad demittendum perpendicula&shy;<lb/>riter tubum, multis viis tenta&longs;&longs;e, <lb/>vt defectum &longs;uppleret; pr&aelig;cipu&egrave; <lb/>ver&ograve; duabus memoratis, nimi&shy;<lb/>rum inclinando prim&ugrave;m, deinde <lb/>in helicem convolvendo tubum <lb/>requi&longs;it&aelig; longitudinis; &longs;ed nun&shy;<lb/>quam de&longs;ideratum effectum fu&shy;<lb/>i&longs;&longs;e con&longs;ecutum, nec vnquam <lb/>a&longs;cendi&longs;&longs;e aquam ad maiorem <lb/>altitudinem qu&agrave;m erat perpen&shy;<lb/>diculum tubi inclinati, aut tor&shy;<lb/>tuo&longs;i. </s><s>Demi&longs;it etiam infra vas <lb/>canalem capaciorem, licet bre&shy;<lb/>viorem illo, qui erat &longs;upra vas: <lb/>pr&aelig;terea loco vnius longioris <lb/>demi&longs;it multos breviores, qui &longs;i&shy;<lb/>mul &longs;uperabant longitudinem <lb/>&longs;uperioris; &longs;ed vano &longs;emper labore. </s><s>Adeo &longs;ui juris tenax e&longs;t <lb/>Natura, &amp; vt non fallit nos in &longs;uis operationibus, ita nec falli &agrave; <lb/>nobis vult. </s><s>Infr&agrave; tamen Cla&longs;se 1. cap. 1. Machina 7. </s><s>Modum do&shy;<lb/>cebo elevandi aquam ad quamvis <expan abbr="altitudin&etilde;">altitudinem</expan> perpendiculis bre&shy;<lb/>vibus multiplicatis, &longs;ed vtrisque, de&longs;cendentis nimirum &amp; a&longs;cen&shy;<lb/>dentis aqu&aelig;. </s><s>Notandum pr&aelig;terea e&longs;t hoc loco, Tubum OI, <lb/>aut CI, po&longs;&longs;e e&longs;&longs;e quant&aelig;vis longitudinis, vt infr&agrave; iterum dicam <lb/>&sect;. </s><s>IX. Quomodo autem vi attractiva &amp; expul&longs;iva &longs;imul elevari <lb/>po&longs;&longs;it aqua ad maiorem altitudinem qu&agrave;m &longs;it perpen&shy;<lb/>diculum aqu&aelig; de&longs;cendentis, dicemus infr&agrave; <lb/>Protheoria II. </s></p>
 <pb xlink:href="051/01/067.jpg" pagenum="36"/> <pb xlink:href="051/01/067.jpg" pagenum="36"/>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg93"/><emph type="italics"/>Perpendicu <lb/>lum aqu&aelig; <lb/>de&longs;cenden&shy;<lb/>tis debet e&longs;&longs;e <lb/>longius, <lb/>qu&agrave;m a&longs;cen <lb/>dentis.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg93"/><emph type="italics"/>Perpendicu <lb/>lum aqu&aelig; <lb/>de&longs;cenden&shy;<lb/>tis debet e&longs;&longs;e <lb/>longius, <lb/>qu&agrave;m a&longs;cen <lb/>dentis.<emph.end type="italics"/></s></p>
Line 1343 
Line 1385 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg94"/><emph type="italics"/>Error He&shy;<lb/>ronis.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg94"/><emph type="italics"/>Error He&shy;<lb/>ronis.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>HEro Alexandrinus cap. 53. libri de Spiritalibus modum pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;cribit elevandi aquam per vim attractivam ex vacui metu; <lb/>&longs;ed vehementer hallucinatur, ob perpendiculi pr&aelig;dicti <expan abbr="defect&utilde;">defectum</expan>; <lb/>&longs;i tamen Heronis e&longs;t error ille, &amp; non poti&ugrave;s interpretis, qui &longs;che&shy;<lb/>ma appo&longs;uit, vt notavit etiam Ioannes Bapti&longs;ta Porta lib. 2. de <lb/>Spirital. cap. 2. Affero verba vn&agrave; cum Schemate Heronis, ex ver&shy;<lb/>&longs;ione &amp; editione Federici Commandini Vrbinatis, qui ex Gr&aelig;co <lb/>in latinum eum tran&longs;tulit quem errorem repetit etiam Ioannes <lb/>Bapti&longs;ta Aleottus in ver&longs;ione Italica. </s></p> <s>HEro Alexandrinus cap. 53. libri de Spiritalibus modum pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;cribit elevandi aquam per vim attractivam ex vacui metu; <lb/>&longs;ed vehementer hallucinatur, ob perpendiculi pr&aelig;dicti <expan abbr="defect&utilde;">defectum</expan>; <lb/>&longs;i tamen Heronis e&longs;t error ille, &amp; non poti&ugrave;s interpretis, qui &longs;che&shy;<lb/>ma appo&longs;uit, vt notavit etiam Ioannes Bapti&longs;ta Porta lib. 2. de <lb/>Spirital. cap. 2. </s><s>Affero verba vn&agrave; cum Schemate Heronis, ex ver&shy;<lb/>&longs;ione &amp; editione Federici Commandini Vrbinatis, qui ex Gr&aelig;co <lb/>in latinum eum tran&longs;tulit quem errorem repetit etiam Ioannes <lb/>Bapti&longs;ta Aleottus in ver&longs;ione Italica. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>E&longs;t etiam alia con&longs;tructio,<emph.end type="italics"/> inquit Hero, <emph type="italics"/>in qua humidum &longs;en&shy;<lb/>&longs;im fertur, &amp; manet, ita vt &longs;emper a&longs;cendens videatur.<emph.end type="italics"/><lb/> <s><emph type="italics"/>E&longs;t etiam alia con&longs;tructio,<emph.end type="italics"/> inquit Hero, <emph type="italics"/>in qua humidum &longs;en&shy;<lb/>&longs;im fertur, &amp; manet, ita vt &longs;emper a&longs;cendens videatur.<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="fig7"/><lb/><emph type="italics"/>Sit ba&longs;is<emph.end type="italics"/> AB <emph type="italics"/>vndique pr&aelig;clu&longs;a, qu&aelig; dia&shy;<lb/>phragma habeat<emph.end type="italics"/> CD, <emph type="italics"/>&amp; vitreum oper&shy;<lb/>culum Cylindri forma<emph.end type="italics"/> EF <emph type="italics"/>&longs;imiliter vndi&shy;<lb/>que pr&aelig;clu&longs;um. In operculo autem<emph.end type="italics"/> EF <emph type="italics"/>&longs;it <lb/>tubus<emph.end type="italics"/> GH, <emph type="italics"/>ab ip&longs;ius tecto parum di&longs;tans, <lb/>&amp; &longs;imul perforatus cum diaphragmate. A&shy;<lb/>lius etiam tubus<emph.end type="italics"/> KL <emph type="italics"/>&longs;imul perforetur cum <lb/>tecto ba&longs;is, &amp; &agrave; diaphragmate parum di&longs;tet. <lb/>In&longs;it autem ba&longs;i extra vitreum operculum <lb/>foramen<emph.end type="italics"/> M, <emph type="italics"/>per quod vas<emph.end type="italics"/> AB, <emph type="italics"/>impleatur: <lb/>&amp; ba&longs;is<emph.end type="italics"/> AB <emph type="italics"/>ad fundum canalem habeat<emph.end type="italics"/><lb/>N. <emph type="italics"/>Sit pr&aelig;terea alius tubus<emph.end type="italics"/> XO, <emph type="italics"/>&longs;imul <lb/>perforatus cum diaphragmate, parumque <lb/>&agrave; ba&longs;i di&longs;tans, per quem implebitur vas<emph.end type="italics"/> CB. <lb/><emph type="italics"/>Itaque ob&longs;tructo canali<emph.end type="italics"/> N, <emph type="italics"/>a&euml;r qui e&longs;t in<emph.end type="italics"/> CB, <emph type="italics"/>per tubos, &amp; per fora&shy;<lb/>men<emph.end type="italics"/> M <emph type="italics"/>excedet extra. Et c&ugrave;m vas<emph.end type="italics"/> CB <emph type="italics"/>repletum fuerit, implebi&shy;<lb/>mus<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>per foramen<emph.end type="italics"/> M, <emph type="italics"/>a&euml;r enim qui in ip&longs;o e&longs;t, per idem foramen <lb/>excedit. Si igitur canalem<emph.end type="italics"/> N <emph type="italics"/>fluere dimittamus, in locum<emph.end type="italics"/> CB <emph type="italics"/>exina&shy;<lb/>nitum, a&euml;r ex vitreo operculo procedet per tubum<emph.end type="italics"/> GH: <emph type="italics"/>in locum autem <lb/>vitrei operculi exinanitum ex<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>humidum a&longs;cendet per tubum<emph.end type="italics"/> KL, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> <arrow.to.target n="fig7"/><lb/><emph type="italics"/>Sit ba&longs;is<emph.end type="italics"/> AB <emph type="italics"/>vndique pr&aelig;clu&longs;a, qu&aelig; dia&shy;<lb/>phragma habeat<emph.end type="italics"/> CD, <emph type="italics"/>&amp; vitreum oper&shy;<lb/>culum Cylindri forma<emph.end type="italics"/> EF <emph type="italics"/>&longs;imiliter vndi&shy;<lb/>que pr&aelig;clu&longs;um. </s><s>In operculo autem<emph.end type="italics"/> EF <emph type="italics"/>&longs;it <lb/>tubus<emph.end type="italics"/> GH, <emph type="italics"/>ab ip&longs;ius tecto parum di&longs;tans, <lb/>&amp; &longs;imul perforatus cum diaphragmate. </s><s>A&shy;<lb/>lius etiam tubus<emph.end type="italics"/> KL <emph type="italics"/>&longs;imul perforetur cum <lb/>tecto ba&longs;is, &amp; &agrave; diaphragmate parum di&longs;tet. </s><s><lb/>In&longs;it autem ba&longs;i extra vitreum operculum <lb/>foramen<emph.end type="italics"/> M, <emph type="italics"/>per quod vas<emph.end type="italics"/> AB, <emph type="italics"/>impleatur: <lb/>&amp; ba&longs;is<emph.end type="italics"/> AB <emph type="italics"/>ad fundum canalem habeat<emph.end type="italics"/><lb/>N. </s><s><emph type="italics"/>Sit pr&aelig;terea alius tubus<emph.end type="italics"/> XO, <emph type="italics"/>&longs;imul <lb/>perforatus cum diaphragmate, parumque <lb/>&agrave; ba&longs;i di&longs;tans, per quem implebitur vas<emph.end type="italics"/> CB. </s><s><lb/><emph type="italics"/>Itaque ob&longs;tructo canali<emph.end type="italics"/> N, <emph type="italics"/>a&euml;r qui e&longs;t in<emph.end type="italics"/> CB, <emph type="italics"/>per tubos, &amp; per fora&shy;<lb/>men<emph.end type="italics"/> M <emph type="italics"/>excedet extra. </s><s>Et c&ugrave;m vas<emph.end type="italics"/> CB <emph type="italics"/>repletum fuerit, implebi&shy;<lb/>mus<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>per foramen<emph.end type="italics"/> M, <emph type="italics"/>a&euml;r enim qui in ip&longs;o e&longs;t, per idem foramen <lb/>excedit. </s><s>Si igitur canalem<emph.end type="italics"/> N <emph type="italics"/>fluere dimittamus, in locum<emph.end type="italics"/> CB <emph type="italics"/>exina&shy;<lb/>nitum, a&euml;r ex vitreo operculo procedet per tubum<emph.end type="italics"/> GH: <emph type="italics"/>in locum autem <lb/>vitrei operculi exinanitum ex<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>humidum a&longs;cendet per tubum<emph.end type="italics"/> KL, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/>
 <pb xlink:href="051/01/068.jpg" pagenum="37"/><emph type="italics"/>a<gap/>r per foramen<emph.end type="italics"/> M <emph type="italics"/>ingredietur. Atque hoc vsque e&ograve; fiet, quoad vitreum <lb/>operculum repletum fuerit. Oportebit autem loca<emph.end type="italics"/> AD, CB, EF, <emph type="italics"/>inter <lb/>&longs;e &aelig;qualia e&longs;&longs;e, vt ad invicem &amp; a&euml;r, &amp; humidum transferantur. Quan&shy;<lb/>do autem vas<emph.end type="italics"/> CB <emph type="italics"/>exinanitum fuertt, &amp; con&longs;titerit a&euml;r is continuitas, <lb/>rur&longs;us ex vitreo operculo aqua in vas<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>deferetur, a&euml;re per canalem<emph.end type="italics"/><lb/>N, <emph type="italics"/>&amp; per<emph.end type="italics"/> GH <emph type="italics"/>tubum in vitreum operculum ingrediente, qui ver&ograve; <lb/>e&longs;t in vase<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>a&euml;r per foramen<emph.end type="italics"/> M <emph type="italics"/>excedet.<emph.end type="italics"/></s></p> <pb xlink:href="051/01/068.jpg" pagenum="37"/><emph type="italics"/>a<gap/>r per foramen<emph.end type="italics"/> M <emph type="italics"/>ingredietur. </s><s>Atque hoc vsque e&ograve; fiet, quoad vitreum <lb/>operculum repletum fuerit. </s><s>Oportebit autem loca<emph.end type="italics"/> AD, CB, EF, <emph type="italics"/>inter <lb/>&longs;e &aelig;qualia e&longs;&longs;e, vt ad invicem &amp; a&euml;r, &amp; humidum transferantur. </s><s>Quan&shy;<lb/>do autem vas<emph.end type="italics"/> CB <emph type="italics"/>exinanitum fuertt, &amp; con&longs;titerit a&euml;r is continuitas, <lb/>rur&longs;us ex vitreo operculo aqua in vas<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>deferetur, a&euml;re per canalem<emph.end type="italics"/><lb/>N, <emph type="italics"/>&amp; per<emph.end type="italics"/> GH <emph type="italics"/>tubum in vitreum operculum ingrediente, qui ver&ograve; <lb/>e&longs;t in vase<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>a&euml;r per foramen<emph.end type="italics"/> M <emph type="italics"/>excedet.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <figure id="id.051.01.068.1.jpg" xlink:href="051/01/068/1.jpg"/> <figure id="id.051.01.068.1.jpg" xlink:href="051/01/068/1.jpg"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ita Hero; &longs;ed errat autip&longs;e, aut eius interpres: debete&shy;<lb/>nim canalis N de&longs;cendere infra vas perpendiculariter ad tantam <lb/>profunditatem, quanta e&longs;t longitudo KL, vt attrahatur tota a&shy;<lb/>qua va&longs;is AD; alioquin po&longs;tquam effluxerit aliquantulum a&shy;<lb/>qu&aelig; ex canali N, traxeritque aliquantulum a&euml;ris ex cylindro <lb/>EF, &amp; aqu&aelig; ex va&longs;e AD, ce&longs;&longs;abit omnino aqu&aelig; fluxus, ob de&shy;<lb/>fectum perpendiculi &aelig;qualis perpendiculo KL, &longs;altem ab &longs;u&shy;<lb/>prema &longs;uperficie aqu&aelig; va&longs;is AD, v&longs;que ad orificium K tubi <lb/>pr&aelig;dict KL Qui defectus &longs;i &longs;uppleatur, &longs;equetur effectus de&longs;ide&shy;<lb/>ratus. Porta tamen loco citato, occa&longs;ione huius Heronian&aelig; <lb/>indu&longs;tri&aelig;, alium excogita vit modum elevandi vi attractiva ex <lb/>inferiori ad &longs;uperius vas aquam: quem legere poteris apud <expan abbr="ips&utilde;">ipsum</expan>. </s></p> <s>Ita Hero; &longs;ed errat autip&longs;e, aut eius interpres: debete&shy;<lb/>nim canalis N de&longs;cendere infra vas perpendiculariter ad tantam <lb/>profunditatem, quanta e&longs;t longitudo KL, vt attrahatur tota a&shy;<lb/>qua va&longs;is AD; alioquin po&longs;tquam effluxerit aliquantulum a&shy;<lb/>qu&aelig; ex canali N, traxeritque aliquantulum a&euml;ris ex cylindro <lb/>EF, &amp; aqu&aelig; ex va&longs;e AD, ce&longs;&longs;abit omnino aqu&aelig; fluxus, ob de&shy;<lb/>fectum perpendiculi &aelig;qualis perpendiculo KL, &longs;altem ab &longs;u&shy;<lb/>prema &longs;uperficie aqu&aelig; va&longs;is AD, v&longs;que ad orificium K tubi <lb/>pr&aelig;dict KL Qui defectus &longs;i &longs;uppleatur, &longs;equetur effectus de&longs;ide&shy;<lb/>ratus. </s><s>Porta tamen loco citato, occa&longs;ione huius Heronian&aelig; <lb/>indu&longs;tri&aelig;, alium excogita vit modum elevandi vi attractiva ex <lb/>inferiori ad &longs;uperius vas aquam: quem legere poteris apud <expan abbr="ips&utilde;">ipsum</expan>. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>&sect;. VIII.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>&sect;. VIII.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1359 
Line 1401 
 <s>ALium errorem committit Hero lib. cit. de Spiritalibus cap. 5. </s></p> <s>ALium errorem committit Hero lib. cit. de Spiritalibus cap. 5. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg95"/><lb/>&longs;i tamen &amp; hic non e&longs;t ad&longs;cribendus interpreti. Docere <lb/>vult Hero modum elevandi atque attrahendi humidum ex va&longs;e <lb/>per &longs;iphonem inver&longs;um, cuius vnum crus &longs;it humido <expan abbr="immer&longs;&utilde;">immer&longs;um</expan>, <lb/>alterum extra vas promineat, non attrahendo prius per os no&shy;<lb/>&longs;trum a&euml;rem ex &longs;iphone, &longs;ed appendendo vas quodpiam aqu&acirc; <lb/>plenum: Sic ergo di&longs;currit. </s></p> <arrow.to.target n="marg95"/><lb/>&longs;i tamen &amp; hic non e&longs;t ad&longs;cribendus interpreti. </s><s>Docere <lb/>vult Hero modum elevandi atque attrahendi humidum ex va&longs;e <lb/>per &longs;iphonem inver&longs;um, cuius vnum crus &longs;it humido <expan abbr="immer&longs;&utilde;">immer&longs;um</expan>, <lb/>alterum extra vas promineat, non attrahendo prius per os no&shy;<lb/>&longs;trum a&euml;rem ex &longs;iphone, &longs;ed appendendo vas quodpiam aqu&acirc; <lb/>plenum: Sic ergo di&longs;currit. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg95"/><emph type="italics"/>Error alius <lb/>Heronis.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg95"/><emph type="italics"/>Error alius <lb/>Heronis.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Sit &longs;merismation aliquod, cuius ma&longs;culum quidem apponatur <lb/>extrin&longs;eco &longs;iphonis cruri, ita vt per ip&longs;um fluat, &longs;itque<emph.end type="italics"/> TV; <emph type="italics"/>faminave-<emph.end type="italics"/> <s><emph type="italics"/>Sit &longs;merismation aliquod, cuius ma&longs;culum quidem apponatur <lb/>extrin&longs;eco &longs;iphonis cruri, ita vt per ip&longs;um fluat, &longs;itque<emph.end type="italics"/> TV; <emph type="italics"/>faminave-<emph.end type="italics"/>
 <pb xlink:href="051/01/069.jpg" pagenum="38"/> <pb xlink:href="051/01/069.jpg" pagenum="38"/>
 <arrow.to.target n="fig8"/><lb/><emph type="italics"/>r&ograve;<emph.end type="italics"/> TYV <emph type="italics"/>pri&ugrave;s adglutinata va&longs;i<emph.end type="italics"/><lb/>LZ, <emph type="italics"/>quod paul&ograve; pl&ugrave;s aqu&aelig;, qu&agrave;m <lb/>&longs;iphon capiat; habeat autem ad <lb/>fundum effluxionem<emph.end type="italics"/> <foreign lang="greek">*w</foreign> <emph type="italics"/>Quan&shy;<lb/>do igitur volumus per &longs;iphonem e&shy;<lb/>ducere aquam, qu&aelig; e&longs;t in va&longs;e<emph.end type="italics"/> AB, <lb/><emph type="italics"/>effluxionem va&longs;is<emph.end type="italics"/> LZ <emph type="italics"/>di<gap/>ito <expan abbr="c&otilde;-prehendentes">con&shy;<lb/>prehendentes</expan>, ip&longs;um aqu&acirc; imple&shy;<lb/>bimus. Po&longs;tea f&oelig;mineum &longs;meri&shy;<lb/>&longs;ma ma&longs;culo aptantes effluxionem<emph.end type="italics"/><lb/><foreign lang="greek">*w</foreign> <emph type="italics"/>dimittemus. Evacuato au&shy;<lb/>tem<emph.end type="italics"/> LZ <emph type="italics"/>va&longs;e, a&euml;r in &longs;iphone <lb/>exi&longs;tens in evacuatum locum pro&shy;<lb/>cedet; quem con&longs;equetur humi&shy;<lb/>dum quod in va&longs;e<emph.end type="italics"/> AB, <emph type="italics"/>ita vt <expan abbr="&longs;iph&otilde;">&longs;iphom</expan> <lb/>impleatur. Deinde aufferentes <lb/>vas<emph.end type="italics"/> LZ <emph type="italics"/>Siphonem fluere &longs;ine&shy;<lb/>mus. Oportet autem &longs;iphonem rect&egrave; de&longs;cendere, &longs;i officium &longs;uum pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;tare debeat; illud autem erit, quando ad va&longs;is<emph.end type="italics"/> AB <emph type="italics"/>labrum duas regu&shy;<lb/>las rectas compingemus, atque inter ip&longs;as intrin&longs;ecum &longs;iphonis crus <lb/>con&longs;tituemus, ita vt vtrasque contingat; ad idem ver&ograve; &longs;iphonis crus <lb/>intrin&longs;ecum vtrimque clauvicuulam affigemus, regulas continentem <lb/>parte interiori: ita enim neque obliquum, neque in <gap/>nteriorem par&shy;<lb/>tem declinabit; rect&ograve; enim &amp; exqui&longs;it&egrave; de&longs;cendet, claviculis regulas <lb/>atterentibus.<emph.end type="italics"/></s></p> <arrow.to.target n="fig8"/><lb/><emph type="italics"/>r&ograve;<emph.end type="italics"/> TYV <emph type="italics"/>pri&ugrave;s adglutinata va&longs;i<emph.end type="italics"/><lb/>LZ, <emph type="italics"/>quod paul&ograve; pl&ugrave;s aqu&aelig;, qu&agrave;m <lb/>&longs;iphon capiat; habeat autem ad <lb/>fundum effluxionem<emph.end type="italics"/> <foreign lang="greek">*w</foreign> <emph type="italics"/>Quan&shy;<lb/>do igitur volumus per &longs;iphonem e&shy;<lb/>ducere aquam, qu&aelig; e&longs;t in va&longs;e<emph.end type="italics"/> AB, <lb/><emph type="italics"/>effluxionem va&longs;is<emph.end type="italics"/> LZ <emph type="italics"/>di<gap/>ito <expan abbr="c&otilde;-prehendentes">con&shy;<lb/>prehendentes</expan>, ip&longs;um aqu&acirc; imple&shy;<lb/>bimus. </s><s>Po&longs;tea f&oelig;mineum &longs;meri&shy;<lb/>&longs;ma ma&longs;culo aptantes effluxionem<emph.end type="italics"/><lb/><foreign lang="greek">*w</foreign> <emph type="italics"/>dimittemus. </s><s>Evacuato au&shy;<lb/>tem<emph.end type="italics"/> LZ <emph type="italics"/>va&longs;e, a&euml;r in &longs;iphone <lb/>exi&longs;tens in evacuatum locum pro&shy;<lb/>cedet; quem con&longs;equetur humi&shy;<lb/>dum quod in va&longs;e<emph.end type="italics"/> AB, <emph type="italics"/>ita vt <expan abbr="&longs;iph&otilde;">&longs;iphom</expan> <lb/>impleatur. </s><s>Deinde aufferentes <lb/>vas<emph.end type="italics"/> LZ <emph type="italics"/>Siphonem fluere &longs;ine&shy;<lb/>mus. </s><s>Oportet autem &longs;iphonem rect&egrave; de&longs;cendere, &longs;i officium &longs;uum pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;tare debeat; illud autem erit, quando ad va&longs;is<emph.end type="italics"/> AB <emph type="italics"/>labrum duas regu&shy;<lb/>las rectas compingemus, atque inter ip&longs;as intrin&longs;ecum &longs;iphonis crus <lb/>con&longs;tituemus, ita vt vtrasque contingat; ad idem ver&ograve; &longs;iphonis crus <lb/>intrin&longs;ecum vtrimque clauvicuulam affigemus, regulas continentem <lb/>parte interiori: ita enim neque obliquum, neque in <gap/>nteriorem par&shy;<lb/>tem declinabit; rect&ograve; enim &amp; exqui&longs;it&egrave; de&longs;cendet, claviculis regulas <lb/>atterentibus.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <figure id="id.051.01.069.1.jpg" xlink:href="051/01/069/1.jpg"/> <figure id="id.051.01.069.1.jpg" xlink:href="051/01/069/1.jpg"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>H&aelig;c Hero; qu&aelig; tamen fal&longs;a &longs;unt, &amp; contraria experien&shy;<lb/>ti&aelig;, rationi, &amp; hydro-pnevmaticis principijs. Ni&longs;i enim va&longs;is <lb/>altitudo ab V ad <foreign lang="greek">*w</foreign> tanta &longs;it, quantum e&longs;t crus internum CD <lb/>Siphonis; non a&longs;cendet aqua per crus CD, ni&longs;i ad tantam al&shy;<lb/>titudinem, quanta e&longs;t altitudo va&longs;is pr&aelig;dicta ab Y, v&longs;que ad <foreign lang="greek">*w</foreign>. <lb/>Et ratio e&longs;t, quia c&ugrave;m perpendiculum Y <foreign lang="greek">*w</foreign> minus &longs;it, qu&agrave;m <lb/>perpendiculum CD; non pote&longs;t aqua attolli ad altitudinem <lb/>CD, &longs;ed po&longs;tquam a&longs;cenderit ad altitudinem &aelig;qualem perpen&shy;<lb/>diculo Y <foreign lang="greek">*w</foreign>, relabetur intra vas AB. Ioannes Bapti&longs;ta Porta  <s>H&aelig;c Hero; qu&aelig; tamen fal&longs;a &longs;unt, &amp; contraria experien&shy;<lb/>ti&aelig;, rationi, &amp; hydro-pnevmaticis principijs. </s><s>Ni&longs;i enim va&longs;is <lb/>altitudo ab V ad <foreign lang="greek">*w</foreign> tanta &longs;it, quantum e&longs;t crus internum CD <lb/>Siphonis; non a&longs;cendet aqua per crus CD, ni&longs;i ad tantam al&shy;<lb/>titudinem, quanta e&longs;t altitudo va&longs;is pr&aelig;dicta ab Y, v&longs;que ad <foreign lang="greek">*w</foreign>. </s><s><lb/>Et ratio e&longs;t, quia c&ugrave;m perpendiculum Y <foreign lang="greek">*w</foreign> minus &longs;it, qu&agrave;m <lb/>perpendiculum CD; non pote&longs;t aqua attolli ad altitudinem <lb/>CD, &longs;ed po&longs;tquam a&longs;cenderit ad altitudinem &aelig;qualem perpen&shy;<lb/>diculo Y <foreign lang="greek">*w</foreign>, relabetur intra vas AB. </s><s>Ioannes Bapti&longs;ta Porta
 <pb xlink:href="051/01/070.jpg" pagenum="39"/>lib. 2. de &longs;pirital. cap. 3. ait. aquam non effluxuram &egrave; va&longs;e LZ, ab&shy;<lb/> <pb xlink:href="051/01/070.jpg" pagenum="39"/>lib. 2. de &longs;pirital. cap. 3. ait. aquam non effluxuram &egrave; va&longs;e LZ, ab&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg96"/><lb/>lato impedimento apud <foreign lang="greek">*w</foreign>, propter defectum &longs;cilicet perpendi&shy;<lb/>culi pr&aelig;dicti. Sed ratio &amp; experientia convincit, effluere aquam <lb/>&egrave; va&longs;e; &amp; a&longs;cendere aquam per crus internum ad altitudinem ex&shy;<lb/>plicatam; quod ip&longs;emet Porta alibi fatetur. </s></p> <arrow.to.target n="marg96"/><lb/>lato impedimento apud <foreign lang="greek">*w</foreign>, propter defectum &longs;cilicet perpendi&shy;<lb/>culi pr&aelig;dicti. </s><s>Sed ratio &amp; experientia convincit, effluere aquam <lb/>&egrave; va&longs;e; &amp; a&longs;cendere aquam per crus internum ad altitudinem ex&shy;<lb/>plicatam; quod ip&longs;emet Porta alibi fatetur. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg96"/><emph type="italics"/>Error Ioan&shy;<lb/>nis Bapti&longs;t&aelig; <lb/>Porta.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Ut igitur ex va&longs;e AB extrahi po&longs;&longs;it aqua per &longs;iphonem ab&longs;&shy;<lb/>que eo qu&ograve;d ore attrahatur a&euml;r, oportet loco Va&longs;is LZ adhibere <lb/>tubum tant&aelig; longitudinis, quant&aelig; e&longs;t crus CD, im&ograve; paul&ograve; ma&shy;<lb/>joris: tunc enim effluente aqu&acirc; ex tubo appen&longs;o a&longs;cendet paula&shy;<lb/>tim aqua per &longs;iphonem, donec pervenerit u&longs;que ad &longs;ignum V, <lb/>quod &longs;uppono e&longs;&longs;e &longs;emper demi&longs;&longs;ius qu&agrave;m e&longs;t &longs;uprema &longs;uperfi&shy;<lb/>cies aqu&aelig; in Va&longs;e AB: tunc enim &longs;i aufferatur tubus appen&longs;us, ef&shy;<lb/>fluxus aqu&aelig; ex &longs;iphone tam diu durabit, donec tota aqua ex <lb/>va&longs;e AB effluxerit, &longs;i os C ad fundum v&longs;que va&longs;is pertigerit. </s><s>Vi&shy;<lb/>de Salomonem de Caus lib. 1. de viribus motricibus. </s><s>Vide pr&aelig;&shy;<lb/>terea qu&aelig; &longs;cribimus de fluxu aqu&aelig; per &longs;iphones infr&agrave; Protheo&shy;<lb/>ria IV. Cap. 2. pr&aelig;&longs;ertim Propo&longs;it. </s><s>XI. ubi in Annotatione 2. no&shy;<lb/>tamus errorem Marini Mer&longs;enni <expan abbr="&longs;imil&etilde;">&longs;imilem</expan> pr&aelig;dicti Heronis errori. </s></p>
  <p type="main">
  <s>Monuit h&icirc;c, &amp; optim&egrave;, <expan abbr="acuti&longs;&longs;ime&qacute;ue">acuti&longs;&longs;imeque</expan> P. Paulus Ca&longs;atus <lb/>Mathe&longs;eos in Romano no&longs;tro Collegio Profe&longs;&longs;or, qu&aelig; diximus <lb/>contra Heronem hoc loco, tunc &longs;ol&ugrave;m haberelocum, quando <lb/>&longs;uprema aqu&aelig; &longs;uperficies non e&longs;&longs;et mult&ugrave;m &longs;upra punctum C. </s><s><lb/>C&aelig;ter&ugrave;m &longs;i vas AB e&longs;t plenum, &amp; <expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan> <foreign lang="greek">*y*w</foreign> &longs;uperat per&shy;<lb/>pendiculum &agrave; &longs;uprema aqu&aelig; &longs;uperficie u&longs;q<gap/> ad D; poterit a&longs;cen&shy;<lb/>dere aqua, &amp; per crus DY defluere<gap/> qu&acirc; &longs;emel defluente, &longs;em&shy;<lb/>per deinde defluet, donec evacuetur vas vsque ad punctum C, <lb/>quoniam perpendiculum DY &longs;emper manebit longius qu&agrave;m <lb/>perpendiculum CD. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>&sect;. IX.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>In aquarum elevatione vi attractiv&acirc;, habenda e&longs;t ratio <lb/>perpendiculi &longs;ol&ugrave;m illorum tuborum, per quos aqua, <lb/>non per quos a&euml;r vehitur.<emph.end type="center"/><lb/>
  <arrow.to.target n="marg97"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg97"/><emph type="italics"/>Tubi per <lb/>quos a&euml;r de&shy;<lb/>fertur in<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>NOtat optim&egrave; Ioannes Bapti&longs;ta Porta lib 2. de Spiritalibus. C. 6. <lb/>&amp; nos etiam &longs;upr&agrave; in fine &sect;. VI. in&longs;inuavimus, in Machinis </s></p>
  <pb xlink:href="051/01/071.jpg" pagenum="40"/>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg98"/><lb/>
  <arrow.to.target n="fig9"/><lb/>vi attractiva elevan&shy;<lb/>tibus aquam, haben&shy;<lb/>dam e&longs;&longs;e rationem <lb/>longitudinis ac bre&shy;<lb/>vitatis &longs;ol&ugrave;m illorum <lb/>tuborum &longs;eu canali&shy;<lb/>um, qui conferunt <lb/>ad aquarum perpen&shy;<lb/>diculum, &amp; per quos <lb/>tran&longs;ire debet aqua, <lb/>atque adeo quorum <lb/>aqu&aelig; &longs;e mutu&ograve; tra&shy;<lb/>here ac v<gap/> de&shy;<lb/>bent, <gap/><lb/>quoru<gap/><lb/>&longs;ol&ugrave;<gap/><lb/>bet. </s><s><gap/>eli&shy;<lb/>&ugrave;s intelligatur, in<gap/>&shy;<lb/>ciat<gap/> figura porta <lb/>&longs;upr&agrave; &sect;. citato, in qua <lb/>figura h<gap/>enda e&longs;t <lb/>&longs;ol&ugrave;m ratio <expan abbr="tubor&utilde;">tuborum</expan> <lb/>BK, &amp; EF; hi enim <lb/>duo continent aquas <lb/>quarum perpendi&shy;<lb/>cula ad invicem pu&shy;<lb/>gnant, juxta dicenda infr&agrave; Protheoria IV. cap. 2. Propo&longs;it. 13. <lb/>tubus ver&ograve; OI pote&longs;t e&longs;&longs;e quant&aelig;vis longitudinis aut brevita&shy;<lb/>tis, ac proinde vas C pote&longs;t e&longs;&longs;e &amp; infra &amp; &longs;upra vas B. </s><s>Patet <lb/>hoc experientia, vt dicemus loco citato; vbi etiam experienti&aelig; <lb/>cau&longs;am dabimus.  </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg98"/><emph type="italics"/>Machinis <lb/>attractivis <lb/>metu vacui <lb/>po&longs;&longs;unt e&longs;&longs;e <lb/>quant&aelig;vis <lb/>longitudinis<emph.end type="italics"/></s></p>
  <figure id="id.051.01.071.1.jpg" xlink:href="051/01/071/1.jpg"/>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>&sect;. X.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Vi attractiv&acirc; elevari pote&longs;t aqua vltra perpen&shy;<lb/>culi altitudinem, a&euml;re mediante.<emph.end type="center"/></s></p>
  <pb xlink:href="051/01/072.jpg" pagenum="41"/>
  <p type="main">
  <s>Ingenio&longs;&longs;imum &longs;an&egrave; modum <expan abbr="Natur&atilde;">Naturam</expan> quodamodo decipiendi, <lb/>&amp; aquam vltra perpendiculi &agrave; Natura requi&longs;iti altitudinem e&shy;<lb/>levandi vi attractiva, affert Porta loco proxim&egrave; citato, cap. 11. <lb/>aitque &longs;e illum ca&longs;u reperi&longs;&longs;e inter cont<gap/>uas hydraulicas atque <lb/>pnevmaticas experientias quas fecit. Fit hoc a&euml;re mediante, <lb/>aqu&aelig; immi&longs;to. Hac ratione, inquit Porta, perpendiculo 50. <lb/>pedum elevari pote&longs;t aqua ad altitudinem pedum 80. Modus <lb/>hic e&longs;t. </s></p>
  <figure id="id.051.01.072.1.jpg" xlink:href="051/01/072/1.jpg"/>
  <p type="main">
  <s>Sit ex va&longs;e AB portatili e&shy;<lb/>
  <arrow.to.target n="marg99"/><lb/>levanda aqua ad vas D, ad alti&shy;<lb/>tudinem pedum 80. Fiat canalis <lb/>vitreus GK (vt&longs;pectari, oculis&shy;<lb/>que percipi manife&longs;t&egrave; po&longs;&longs;itar&shy;<lb/>tificium) vtrimque apertus, &amp; <lb/>va&longs;i D optim&egrave; coarctatus a&shy;<lb/>pud K. Fiat deinde vas C, &aelig;&shy;<lb/>qualis aut maioris capacitatis, <lb/>qu&agrave;m vas D; <expan abbr="in&longs;eratur&qacute;ue">in&longs;eraturque</expan> v&shy;<lb/>trique canalis PQ vtrimque a&shy;<lb/>pertus immediat&egrave; &longs;ub operculis <lb/>&longs;eu tectis va&longs;orum. Tandem <lb/>ex va&longs;e C de&longs;cendat perpendi&shy;<lb/>culariter canalis EF quinqua&shy;<lb/>ginta pedum longitudinis, ha&shy;<lb/>bens epi&longs;tomium E, &amp; &longs;it opti&shy;<lb/>m&egrave; adferruminatus fundo va&longs;is C. His factis, impleantur va&longs;a <lb/>AB, &amp; C, aqu&acirc;, <expan abbr="admoveatur&qacute;ue">admoveaturque</expan> vas AB tubo GK, ita vt o&shy;<lb/>&longs;culum G &longs;it aqu&aelig; immer&longs;um, &amp; aperiatur epi&longs;tomium E; de&shy;<lb/>&longs;cendet aqua ex va&longs;e C, &longs;ecumque trahet a&euml;rem ex tubis QP, <lb/>&amp; KG, &amp; ex va&longs;e D, &longs;imulque aquam ex va&longs;e AB. Po&longs;tquam <lb/>a&longs;cenderit aqua intra canalem GK v&longs;que ad aliquod &longs;patium <lb/>exiguum, v.g. v&longs;que ad H; remove aliquantul&ugrave;m vas AB; &amp; <lb/>aqua canalis a&longs;cendet vlteri&uacute;s, tracta &longs;cilicet ab aqua effluente <lb/>per FE) &amp; po&longs;t aquam &longs;equetur a&euml;r. Admove deinde iterum
  <pb xlink:href="051/01/073.jpg" pagenum="42"/>
  <arrow.to.target n="fig10"/><lb/>vas AB, &amp; attrahetur alia aqua, <lb/><expan abbr="erit&qacute;ue">eritque</expan> a&euml;r HI inter aquam <lb/>GH, &amp; IM. Iterum remove vas <lb/>AB, &amp; ingredietur per os G alius <lb/>a&euml;r, &longs;equeturque aquam. Quo <lb/>facto, &longs;i vas iterum adm&ocirc;ris, <expan abbr="di-ctamq;">di&shy;<lb/>ctamque</expan> operationem repetive&shy;<lb/>ris; a&longs;cendent tandem aqua &amp; <lb/>a&euml;r mi&longs;ti inter &longs;e, v&longs;que ad vas D, <lb/>illudque replebunt, <expan abbr="antequ&atilde;">antequam</expan> ef&shy;<lb/>fluat tota aqua va&longs;is C, quod ob <lb/>id minus e&longs;&longs;e debet quam vas D. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg99"/><emph type="italics"/>Experimen <lb/>tum Porta <lb/>ad aquam <lb/>elevandam <lb/>vltra <expan abbr="perp&etilde;-diculi">perpen&shy;<lb/>diculi</expan> alti&shy;<lb/>tudinem.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <figure id="id.051.01.073.1.jpg" xlink:href="051/01/073/1.jpg"/>
  <p type="main">
  <s>Procedendum e&longs;t autem <lb/>valde caut&egrave; in hoc negotio, n&egrave; <lb/>nimium a&eacute;ris ingrediatur per os <lb/>G, &amp; levitate &longs;ua &longs;ur&longs;um ten&shy;<lb/>dens pellat modicam aquam <lb/>antea in tromiffam, repleatque totum canalem GK, &longs;icque de&shy;<lb/>&longs;truatur continuitas aqu&aelig; &amp; a&euml;ris intra canalem: hoc enim &longs;i <lb/>fieret, non repleretur vas D, ni&longs;i po&longs;t longi&longs;&longs;imum tempus, &amp; <lb/>multas operationes, deberetque &longs;&aelig;pius repleri vas C. Nun&shy;<lb/>quam pr&aelig;terea tantum aqu&aelig; &longs;imul continere debet canalis <lb/>GK, vt ejus perpendiculum &longs;uperet perpendiculum aqu&aelig; ca&shy;<lb/>n alis EF. Ex hac praxi deducit Porta modum mirabilem, &amp; <lb/>omnibus antiquis ignotum, ut ip&longs;e ait, elevandi per &longs;iphonem <lb/>inver&longs;um aquam &egrave; montis radice ad ejus verticem; quem mo&shy;<lb/>dum afferam infr&agrave; Protheoria IV. cap. 2. Propo&longs;it. 12. ex <lb/>quo etiam loco meli&ugrave;s intelligetur hoc <lb/>pr&aelig;&longs;ens Experimentum. </s></p>
  <pb xlink:href="051/01/074.jpg" pagenum="43"/>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Protheoria II.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>PROTHEORIA <lb/>SECVNDA.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>De vi Expul&longs;iva propter corporum impe&shy;<lb/>netrabilitatem; &longs;eu de &longs;ecundo Machinarum Hy&shy;<lb/>dropnevmaticarum principio.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>&sect;. I.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Omnia Vniver&longs;i corpora &longs;unt inter &longs;e <lb/>contigua.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>COrpora omnia, qu&aelig; DEVS Optimus Maximus <lb/>
  <arrow.to.target n="marg100"/><lb/>in prima rerum conditione intra pr&aelig;&longs;titutum in Vni&shy;<lb/>ver&longs;i ambitu conclu&longs;it locum, C&oelig;lum dico, Elemen&shy;<lb/>ta, &amp; Mixta, tali &longs;unt ordine di&longs;po&longs;ita, ut multi, nec <lb/>vulgares Philo&longs;ophi, exi&longs;timent, motum localem in Mundo non <lb/><expan abbr="futur&utilde;">futurum</expan> ullum, ni&longs;i aut concedatur di&longs;per&longs;um per omnia vacuum <lb/>(quale vidimus invehere Heronem, alio&longs;que nonnullos) aut <lb/>corporum mutua penetratio, aut rerum omnium commotio, <lb/>atque permixtio. Audi Epicurum apud Diogenem La&ecirc;rtium <lb/>lib. 10. in Epi&longs;tola ad Herodotum, ubi ait. <foreign lang="greek">*ei) de\ mh\ h)_n o( kai\ xeno\s, kai\ <lb/>xw/<gap/>an, kai\ a)naf<gap/> fu/sin o)noma/comen, <gap/>x a)/n ei)_xe ta\ sw/mata o(/p<gap/>n <gap/>de\ di) <gap/><lb/>exinei_to, xa<gap/>a/pe<gap/> fa/inetw xin<gap/>mena</foreign> <emph type="italics"/>Ni&longs;i ver&ograve; id e&longs;&longs;et quoque, quod &amp; <lb/>inane,<emph.end type="italics"/> &longs;eu vacuum, <emph type="italics"/>&amp; regionem,<emph.end type="italics"/> &longs;eu &longs;patium, <emph type="italics"/>ac locum &amp; intacti&shy;<lb/>lem<emph.end type="italics"/> &longs;ive in corpoream <emph type="italics"/>naturam vocamus; non haberent corpora ne&shy;<lb/>que ubi e&longs;&longs;ent, neque qu&agrave; motus &longs;uos obirent; c&ugrave;m moveri ea quidem <lb/>manife&longs;tum &longs;it.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg100"/><emph type="italics"/>Corpora o&shy;<lb/>mnia Vni&shy;<lb/>ver&longs;i conti&shy;<lb/>gua inter &longs;e.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Hanc autem, quam petitam ex motu rationem in&longs;inuat <lb/>
  <arrow.to.target n="marg101"/><lb/>&longs;olummod&ograve; Epicurus, deducunt manife&longs;ti&ugrave;s Democritus atque <lb/>Leucippus (quos &longs;ecutus e&longs;t Epicurus) apud Ari&longs;totelem lib. 4. <lb/>Phy&longs;. tex. 6. (ubi etiam alteram de corporum penetratione ur&shy;<lb/>gent) his verbis <foreign lang="greek"><gap/> ga\<gap/> a)\n doxo/ih ei)/nai ei) m<gap/> xeno\n. to\ ga/<gap/> pl<gap/>es a)du/na&shy;<lb/>ton ei)/nai de/ca<gap/></foreign>, &amp;c. <emph type="italics"/>Non videtur quippe e&longs;&longs;e motus, ni&longs;i &longs;it inane. <lb/>Quod enim plenum e&longs;t, admittere in &longs;e mobile non pote&longs;t. Nam &longs;i ad-<emph.end type="italics"/>
  <pb xlink:href="051/01/075.jpg" pagenum="44"/>
  <arrow.to.target n="marg102"/><lb/><emph type="italics"/>mittat, &amp; fuerint in eodem loco duo corpora; nihil repugnabit, qu&ograve; mi&shy;<lb/>n&ugrave;s quotquot libuerit, &longs;imul &longs;int; quia dici, cur id non valeat evenire, <lb/>minim&egrave; pote&longs;t. Sin autem eveniat, tunc quod minimum, id admittet <lb/>quod maximum; quando ip&longs;um magnum multa parva e&longs;t: adeo ut &longs;i <lb/>multa &aelig;qualia in eodem e&longs;&longs;e contigerit, e&longs;&longs;e &amp; in &aelig;qualia contingat.<emph.end type="italics"/> Ean&shy;<lb/>dem <expan abbr="con&longs;ecution&etilde;">con&longs;ecutionem</expan> deducit Lucretius in &longs;ua ver&longs;ibus ligata Phi&shy;<lb/>
  <arrow.to.target n="marg103"/><lb/>lo&longs;ophia; additque non &longs;ol&ugrave;m, &longs;i Inane &longs;eu Vacuum non admit&shy;<lb/>tatur, rem nullam exijs qu&aelig; &longs;unt, moveri, &longs;ed nec ullam denu&ograve; <lb/>na&longs;ci po&longs;&longs;e in mundo. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg101"/><emph type="italics"/>Argumen&shy;<lb/>tum Epicuri <lb/>Leucippi, ac <lb/>Democriti <lb/>pro vacuo.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg102"/><emph type="italics"/>Corporum <lb/>penetratio <lb/>non pote&longs;t <lb/>fieri natu&shy;<lb/>raliter.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg103"/><emph type="italics"/>Vacuum <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>admittit <lb/>Lucretius.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Qu&aelig; &longs;i non e&longs;&longs;et Inane,<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="italics"/>Non tam &longs;olicito motu privata careret, Qu&agrave;m genita omnin&ograve; nulla ra&shy;<lb/>tione fui&longs;&longs;et, vndique materies quoniam &longs;tipata fui&longs;&longs;et.<emph.end type="italics"/> Cogita enim <lb/>vniver&longs;um mundum (ait vir docti&longs;&longs;imus Petrus Ga&longs;&longs;endus in <lb/>&longs;uis de Phy&longs;iologia Epicuri Animad ver&longs;ionibus, ex Epicuri men&shy;<lb/>te,) &longs;i nihil Inanis inter&longs;per&longs;um habeat, conferti&longs;&longs;imam e&longs;&longs;e mo&shy;<lb/>lem, adeo ut n&egrave; minimum quidem corpu&longs;culum valeat de novo <lb/>&longs;u&longs;cipere (quod quidem a&longs;&longs;erendum nece&longs;&longs;ari&ograve; e&longs;t, &longs;i nullum in <lb/>rebus Inane, &longs;i nihil non plenum, &longs;i locus nullus re&longs;tat complen&shy;<lb/>dus.) Quare aut corpus non admittetur denu&ograve; genitum, aut in <lb/>illo loco collocabitur, in quo aliud jam &longs;itum e&longs;t; &longs;icque idem <lb/>locus duo corpora &longs;e&longs;e undique penetrantia capiet. Quod &longs;an&egrave; <lb/>per vires Natur&aelig; fieri po&longs;&longs;e non dixeris, ut ut alij id a&longs;&longs;erant, in&shy;<lb/>ducti exemplo panis, &longs;pongi&aelig;que &longs;icc&aelig; aquam, cui injiciuntur, <lb/>in&longs;ugentis; &amp; cinerum tantundem aqu&aelig; in con&longs;ortium &longs;uum ad&shy;<lb/>mittentium in va&longs;e, quantum &longs;ine cineribus vas recipere pote&longs;t. <lb/>
  <arrow.to.target n="marg104"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id= <s><margin.target id="marg104"/><emph type="italics"/>Argumen&shy;<lb/>tum Epicu <lb/>reorum ac <lb/>Democriti <lb/>torum pro <lb/>vacuo.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Si ab&longs;onum videtur vacuum admittere, &longs;i <foreign lang="greek">a)du/naton</foreign> corpo&shy;<lb/>rum dari penetrationem, &amp; tamen motum admittimus localem; <lb/>&longs;u&longs;que deque verti corpora omnia, qu&aelig; Univer&longs;o concluduntur, <lb/>fateamur nece&longs;&longs;e e&longs;t toties, quoties eorum unum movebitur, di&shy;<lb/>cet Democriticus qui&longs;piam, aut Epicureus: moveatur enim <lb/>quodcunque eorum, qu&aelig; &longs;unt, de &longs;uo quem occupat loco, alte&shy;<lb/>riu&longs;que in vadere tentet &longs;tationem; &longs;an&egrave; c&ugrave;m locum plenum <lb/>offendat, nece&longs;&longs;e erit, ex eo pellat, quod corpus illum occupat. <lb/>Illud porr&ograve; qu&oacute;nam concedat, &longs;i omnia quidem plena &longs;unt? An
  <pb xlink:href="051/01/076.jpg" pagenum="45"/>non ip&longs;um rur&longs;us expellet aliud? At de eo par redibit difficultas: <lb/>hoc enim, aliud expellere loco debebit; &amp; illud aliud; &longs;icque con&shy;<lb/>tinuari nece&longs;&longs;e erit inchoatam &longs;omel corporum commotionem <lb/>in &aelig;vum, &amp; totum commoveri Vniver&longs;um vel ad mu&longs;c&aelig; vola&shy;<lb/>tum. Si enim vel unum corpus cedere loco non valeat, aut non <lb/>volet, omnis ce&longs;&longs;abit illic&ograve; motus, eritque unaqu&aelig;que res mun&shy;<lb/>di &longs;ic in&longs;erta in aliam, ut magis &egrave; loco excedere nequeat, qu&agrave;m <lb/>mytuli (inquit Ga&longs;&longs;endus paul&ograve; ant&egrave; citatus) &longs;eu cochle&aelig; ill&aelig;, <lb/>qu&aelig; intra &longs;ilices na&longs;cuntur. Neque dicas, e&longs;&longs;e in mundo rara, <lb/>liquida, fluxaque corpora, qu&aelig; cedere magis qu&agrave;m &longs;ilices po&longs;&shy;<lb/>&longs;int. Sint enim quantum vis rara, fluxa, &amp; cedere nata; &longs;i admi&shy;<lb/>&longs;tum Inane non habent, &longs;i particul&aelig; omnes illorum contiguita&shy;<lb/>tem undique, &longs;eu &longs;ecund&ugrave;m totas &longs;uperficies habent; tale con&shy;<lb/>tinuum corpus facient, ut perinde &longs;it &longs;eu ex &longs;ilice, &longs;eu ex aqua, &longs;eu <lb/>ex a&euml;re illud dicas: neque enim a&euml;r vel paucioribus, vel min&ugrave;s <lb/>compactis &longs;ui partibus occupabit locum minorem, qu&agrave;m &longs;ilex, <lb/>c&ugrave;m quotcunque loci particulas feceris, tam nulla earum &longs;it a&euml;&shy;<lb/>ris, qu&agrave;m &longs;ilicis particul&aelig; expers. Hactenus Democritici, &amp; <lb/>Epicurei. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>&sect;. II.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Corpora &longs;e mutu&ograve; expellunt.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>HIs quid reponendum, viderint Philo&longs;ophi. Ari&longs;toteles certe, </s></p>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg105"/><lb/>qui nec vacuum admittit, nec corporum penetrationem <lb/>mutuam, nequaquam timet rerum omnium ad quemlibet mo&shy;<lb/>tum commotionem; quoniam liquida non &longs;ol&ugrave;m pelluntur, &longs;ed <lb/>dividuntur etiam dum urgentur; &amp; qu&aelig; antror&longs;um vergebant <lb/>partes, latera lambentes claudunt terga. At quidquid &longs;it, tam <lb/>evidens e&longs;t, corpus unum expellere alterum &egrave; &longs;uo, quem occu&shy;<lb/>pat, loco, ni &longs;ponte excedere velit, qu&agrave;m e&longs;t manife&longs;tum, mo&shy;<lb/>
  <arrow.to.target n="marg106"/><lb/>tum dari localem; idque verum e&longs;t non tant&ugrave;m in duris &longs;oli&shy;<lb/>di&longs;v&eacute;, &longs;ed liquidis etiam ac fluidis corporibus, a&euml;re dico, &amp; aqua. <lb/>videmus enim quotidie, aquam va&longs;i, tuboque a&euml;re pleno illa&shy;<lb/>bentem, expellere a&euml;rem, &longs;i exeundi locum habet; &amp; &longs;i non ha&shy;<lb/>bet, neque aquam po&longs;&longs;e, aut velle infundi. Videmus item a&euml;-
  <pb xlink:href="051/01/077.jpg" pagenum="46"/>rem inflatum va&longs;i per os unum, expellere aquam per alterum, aut <lb/>etiam per idem, &longs;i elabendi detur locus; qui &longs;i non datur, nec a&euml;&shy;<lb/>ri patere ingre&longs;&longs;um. Videmus follibus compre&longs;&longs;is erumpere <lb/>a&euml;rem, &amp; aquam etiam, &longs;i aqu&acirc; erant repleti. Videmus, &longs;i va&longs;i <lb/>aqu&acirc; pleno operculum in medio perforatum imponamus, de&shy;<lb/>primamu&longs;que, aquam pre&longs;&longs;am, &longs;i inter latera va&longs;is &amp; opercu&shy;<lb/>lum erumpere non pote&longs;t, ex&longs;ilire per foramen magno impetu. <lb/>Taceo centena exempla alia. Atque h&aelig;c mutua corporum ex&shy;<lb/>pul&longs;io alterum e&longs;t Machinarum Hydro-pnevmaticarum prin&shy;<lb/>cipium, quo innumera, &amp; non min&ugrave;s iucunda, qu&agrave;m admiran&shy;<lb/>da exhibentur &longs;pectacula pa&longs;&longs;im, vt apparebit aperti&longs;&longs;im&egrave; ex &longs;e&shy;<lb/>quentibus Machinis. Interim&longs;equens accipe Experimentum. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg105"/><emph type="italics"/>Corpora ex&shy;<lb/>pellunt &longs;e <lb/>mutu&ograve;.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg106"/><emph type="italics"/><expan abbr="Experim&etilde;-ta">Experimen&shy;<lb/>ta</expan> varia, <lb/>quibus pro&shy;<lb/>batur cor&shy;<lb/>pora&longs;e mu&shy;<lb/>mutu&ograve; ex&shy;<lb/>pellere.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>&sect;. III.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Experimentum, quo o&longs;tenditur vis expul&longs;iva, propter <lb/>corporum impenetrabilitatem, ad aquas elevan&shy;<lb/>das in altum.<emph.end type="center"/></s></p>
  <figure id="id.051.01.077.1.jpg" xlink:href="051/01/077/1.jpg"/>
  <p type="main">
  <s>FAcex&longs;tanno, cu&shy;<lb/>pro, creta, ligno, <lb/>aut alia quacunque <lb/>materia aquis re&longs;i&shy;<lb/>&longs;tente tria va&longs;cula <lb/>A, F, &amp; G, columnis <lb/>inter&longs;e di&longs;tincta, vt <lb/>mon&longs;trat figura; aut <lb/>alia ratione, prout <lb/>placuerit, aut com&shy;<lb/>modi&ugrave;s fuerit: <expan abbr="&longs;int-&qacute;ue">&longs;int&shy;<lb/>que</expan> h&aelig;c va&longs;cula vn&shy;<lb/>dique clau&longs;a qu&agrave;m <lb/>diligenti&longs;&longs;ime, n&egrave; <lb/>a&euml;r po&longs;&longs;it aut ingre&shy;<lb/>di, aut elabi, &longs;altem <lb/>ex A &amp; G. Vas infe&shy;<lb/>rius G habeat <expan abbr="epi-&longs;tomi&utilde;">epi&shy;<lb/>&longs;tomium</expan> I. per quod
  <pb xlink:href="051/01/078.jpg" pagenum="47"/>aqua effluere po&longs;&longs;it. Va&longs;a A &amp; F habeant in operculis forami&shy;<lb/>na C &amp; E, vt per ea infundi po&longs;&longs;it aqua, &amp; iterum obturari. <lb/>Exva&longs;e A egrediatur tubulus AB vtrimque, apertus qui apud <lb/>A fundum va&longs;is non attingat, &longs;ed tantum ab illo di&longs;tet, vt <lb/>aqua interfluere po&longs;&longs;it: apud B ver&ograve; habeat o&longs;culum &longs;tricti&longs;&longs;i&shy;<lb/>mum. Habeat pr&aelig;terea epi&longs;tomium K. Ex eodem va&longs;e A de&shy;<lb/>&longs;cendat intra vas inferius G alius tubulus DN, vtrimque aper&shy;<lb/>tus, qui apud D non attingat operculum va&longs;is A, &longs;ed tantum <lb/>ab illo di&longs;tet, vt po&longs;&longs;it egredi a&euml;r: apud H ver&ograve; tran&longs;eat &longs;olum <lb/>operculum va&longs;is G, &amp; non extendatur vlteri&ugrave;s.&verbar; Ex va&longs;e deni&shy;<lb/>que F de&longs;cendatintra vas G alius tubus FG vtrimque aper&shy;<lb/>tus, qui apud F tran&longs;eat &longs;ol&ugrave;m fundum va&longs;is, &amp; non progredia&shy;<lb/>tur vlteri&ugrave;s; apud G ver&ograve; di&longs;tet tantum &agrave; fundo, vt aqua ef&shy;<lb/>fluere po&longs;&longs;it, habeatque vas G epi&longs;tominm L. Hi tres tubi <lb/>debentita &longs;tanno alia v&egrave; materia coarctari, &amp; adferruminari va&shy;<lb/>&longs;is in loco tran&longs;itus, vt nullus a&euml;r penetrare intra va&longs;a, aut elabi <lb/>ex ijsdem po&longs;&longs;it. Cavendum pr&aelig;terea diligenter e&longs;t, n&egrave; tubu&shy;<lb/>lus AB &longs;it longior, aut &aelig;qu&egrave; longus, ac tubulus FG; quare <lb/>meli&ugrave;s erit, &longs;i inter B &amp; K decurtetur quantum pote&longs;t, &amp; qu&agrave;m <lb/>minimum extra vas A protendatur. </s></p>
  <p type="main">
  <s>His ita rit&egrave; pr&aelig;paratis, repleantur aqua duo va&longs;a A &amp; F, per <lb/>foramina C &amp; E, &amp; obturentur qu&agrave;m diligenti&longs;&longs;im&egrave;, maxim&egrave; <lb/>foramen C (foramen enim E pote&longs;t manere apertum;) vas <lb/>ver&ograve; G maneatvacuum; &amp; omnia epi&longs;tomia &longs;int clau&longs;a. De&shy;<lb/>inde aperiatur epi&longs;tomium L, vt aqua va&longs;is F defluere po&longs;&longs;it <lb/>intra vas G: &amp; po&longs;tquam defluxit aliquantulum aqu&aelig;, aperia&shy;<lb/>tur epi&longs;tomium K; <expan abbr="erumpet&qacute;ue">erumpetque</expan> maximo impetu aqua va&shy;<lb/>&longs;is A per tubulum AB, pro&longs;ilietque in altum, vi expul&longs;iva, pro&shy;<lb/>pter corporum impetrabilitatem. N&agrave;m aqua va&longs;is F de&longs;cen&shy;<lb/>dens intra vas G, expellit inde a&euml;rem per tubum HD intra vas <lb/>A; qui aer expellit inde aquam per tubulum AB, quoniam ne&shy;<lb/>que in G, neque in A, a&euml;r &amp; aqua &longs;imul in eodem loco manere <lb/>po&longs;&longs;unt, &longs;ed nece&longs;&longs;ari&ograve; vnum corpus expellit alterum, propter <lb/>eorum impenetrabilitatem. Vides igitur quomodo vis expul&shy;<lb/>&longs;iva propter corporum impenetrabilitatem &longs;it principium &amp;
 <pb xlink:href="051/01/079.jpg" pagenum="48"/>cau&longs;a Machinarum Hydro-pnevmaticarum? Vbi de&longs;cenderit <lb/>aqua va&longs;is F intra vas G, &amp; ex&longs;iliuerit aqua va&longs;is A per tubum <lb/>AB; depromi poterit aqua va&longs;is G per epi&longs;tomium I, &amp; reple&shy;<lb/>ri iterum va&longs;a A &amp; F, vt antea, &amp; in&longs;titui idem lu&longs;us. </s></p> <pb xlink:href="051/01/079.jpg" pagenum="48"/>cau&longs;a Machinarum Hydro-pnevmaticarum? Vbi de&longs;cenderit <lb/>aqua va&longs;is F intra vas G, &amp; ex&longs;iliuerit aqua va&longs;is A per tubum <lb/>AB; depromi poterit aqua va&longs;is G per epi&longs;tomium I, &amp; reple&shy;<lb/>ri iterum va&longs;a A &amp; F, vt antea, &amp; in&longs;titui idem lu&longs;us. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>&sect;. IV.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>&sect;. IV.<emph.end type="center"/></s></p>
Line 1413 
Line 1557 
 <arrow.to.target n="marg109"/><lb/>fluat.<emph.end type="italics"/> Qua quidem in con&longs;tructione errorem committit gravi&longs;&shy;<lb/>&longs;imum (&longs;i tamen ip&longs;ius e&longs;t error, &amp; non poti&ugrave;s Interpretis, qui <lb/>figuras appo&longs;uit) quem h&icirc;c detegere oportet, ne alijs etiam &longs;it <lb/> <arrow.to.target n="marg109"/><lb/>fluat.<emph.end type="italics"/> Qua quidem in con&longs;tructione errorem committit gravi&longs;&shy;<lb/>&longs;imum (&longs;i tamen ip&longs;ius e&longs;t error, &amp; non poti&ugrave;s Interpretis, qui <lb/>figuras appo&longs;uit) quem h&icirc;c detegere oportet, ne alijs etiam &longs;it <lb/>
 <arrow.to.target n="fig12"/><lb/>errandi occa&longs;io. Quod e&ograve; et&shy;<lb/>iam libenti&ugrave;s facio, qu&ograve;d nec <lb/>Federicus Commandinus, qui <lb/>ex Gr&aelig;co in latinum tran&longs;tulit <lb/>Heronem; nec Ioannes Bapti&shy;<lb/>&longs;ta Aleottus, qui Commandini <lb/>interpretationem red didit Itali&shy;<lb/>cam; nec Ioannes Bapti&longs;ta Porta, <lb/>qui Heronis errorem etiam ob&shy;<lb/>&longs;ervavit, genuinam lucern&aelig; de&shy;<lb/>lineationem dederunt. Eam <lb/>ver&ograve; h&icirc;c dare conabimur, allatis <lb/> <arrow.to.target n="fig12"/><lb/>errandi occa&longs;io. Quod e&ograve; et&shy;<lb/>iam libenti&ugrave;s facio, qu&ograve;d nec <lb/>Federicus Commandinus, qui <lb/>ex Gr&aelig;co in latinum tran&longs;tulit <lb/>Heronem; nec Ioannes Bapti&shy;<lb/>&longs;ta Aleottus, qui Commandini <lb/>interpretationem red didit Itali&shy;<lb/>cam; nec Ioannes Bapti&longs;ta Porta, <lb/>qui Heronis errorem etiam ob&shy;<lb/>&longs;ervavit, genuinam lucern&aelig; de&shy;<lb/>lineationem dederunt. Eam <lb/>ver&ograve; h&icirc;c dare conabimur, allatis <lb/>
 <arrow.to.target n="marg110"/><lb/>Heronis verbis ex Commandini <lb/>translatione, addendo nonnulla <lb/>verba majoris claritatis gratia, <lb/>qu&aelig; a&longs;teri&longs;cis in margine no&shy;<lb/>tantur. Sic ergo di&longs;currit Hero. <lb/><emph type="italics"/>Con&longs;truatur lucerna, ba&longs;im habens <lb/>concavam, &amp; triangularem in&longs;tar <lb/>pyramidis; &longs;it que ba&longs;is concava<emph.end type="italics"/> AB <lb/>CD, <emph type="italics"/>&amp; in ea diaphragma<emph.end type="italics"/> EF. <emph type="italics"/>Lu&shy;<lb/>cern&aelig; autem caulis &longs;it<emph.end type="italics"/> GH, <emph type="italics"/>&amp; ip&longs;e <lb/>concavus; &longs;upra quem &longs;it concavus <lb/>calathus<emph.end type="italics"/> KL, <emph type="italics"/>plurimum olei conti&shy;<lb/>nens. Ex diaphragmate<emph.end type="italics"/> EF <emph type="italics"/>pro-<emph.end type="italics"/> <arrow.to.target n="marg110"/><lb/>Heronis verbis ex Commandini <lb/>translatione, addendo nonnulla <lb/>verba majoris claritatis gratia, <lb/>qu&aelig; a&longs;teri&longs;cis in margine no&shy;<lb/>tantur. Sic ergo di&longs;currit Hero. <lb/><emph type="italics"/>Con&longs;truatur lucerna, ba&longs;im habens <lb/>concavam, &amp; triangularem in&longs;tar <lb/>pyramidis; &longs;it que ba&longs;is concava<emph.end type="italics"/> AB <lb/>CD, <emph type="italics"/>&amp; in ea diaphragma<emph.end type="italics"/> EF. <emph type="italics"/>Lu&shy;<lb/>cern&aelig; autem caulis &longs;it<emph.end type="italics"/> GH, <emph type="italics"/>&amp; ip&longs;e <lb/>concavus; &longs;upra quem &longs;it concavus <lb/>calathus<emph.end type="italics"/> KL, <emph type="italics"/>plurimum olei conti&shy;<lb/>nens. Ex diaphragmate<emph.end type="italics"/> EF <emph type="italics"/>pro-<emph.end type="italics"/>
 <pb xlink:href="051/01/082.jpg" pagenum="51"/><emph type="italics"/>cedat<emph.end type="italics"/> MN <emph type="italics"/>tubus, &longs;imul cum eo perforatus, tantu <pb xlink:href="051/01/082.jpg" pagenum="51"/><emph type="italics"/>cedat<emph.end type="italics"/> MN <emph type="italics"/>tubus, &longs;imul cum eo perforatus, tantum di&longs;tans &agrave; calathi <lb/>operculo<emph.end type="italics"/> KL <emph type="italics"/>(in quo  ellychnium  imponitur) quantum ad a&euml;r is <lb/>exitum &longs;ufficiat. Alius autem tubulus<emph.end type="italics"/> XO <emph type="italics"/>demittatur per opercu&shy;<lb/>l<gap/>m<emph.end type="italics"/> KL <emph type="italics"/>di&longs;tans &agrave; fundo calathi, quantum &longs;atis &longs;it ad aqu&aelig;  fluxum <lb/>&amp; ex operculo paululum excedens. Exce&longs;&longs;ui ver&ograve; aptetur alius tubulus<emph.end type="italics"/><lb/>P <emph type="italics"/>habens &longs;uperius o&longs;culum ob&longs;tructum; qui tubulus per fundum lychnij <lb/> impul&longs;us coagmentetur lychno. At tubum autem<emph.end type="italics"/> P <emph type="italics"/>adglutine&shy;<lb/>tur alius tubulus exilis, procedens ad extremitatem auris, &amp; &longs;imul com ea <lb/>perforetur, vt in fluat in concavitatem ellychnij,  foramen habens <lb/>quemadmodum &amp; alij. Et&longs;ub diaphragmate<emph.end type="italics"/> EF <emph type="italics"/>conglutinetur clavi&shy;<lb/>cula  deferens in locum<emph.end type="italics"/> CDEF, <emph type="italics"/>ita, vt &longs;i aperiatur, aqua ex loco<emph.end type="italics"/><lb/>ABEF, <emph type="italics"/>in ip&longs;um<emph.end type="italics"/> CDEF <emph type="italics"/>tran&longs;eat. Sit autem in operculo<emph.end type="italics"/> AB <emph type="italics"/>par&shy;<lb/>rum foramen,  per quod locum<emph.end type="italics"/> ABEF <emph type="italics"/>implebimus aqu&acirc;<gap/>&amp; qui <lb/>in ip&longs;o e&longs;t a&euml;r, per dictum foramen excedet. Itaque &longs;ublato  ellych&shy;<lb/>nio, calathum oleo imple bimus per tubum<emph.end type="italics"/> XO, <emph type="italics"/>a&euml;re per<emph.end type="italics"/> NM <emph type="italics"/>tubulum <lb/>excedente, &amp; adhuc per clavem  apertam, qu&aelig; e&longs;t in fundo<emph.end type="italics"/> C.D, <lb/> <emph type="italics"/>quando &amp; qu&aelig; e&longs;t in<emph.end type="italics"/> CDEF <emph type="italics"/>aqua effluet. Impo&longs;ito igitur  el&shy;<lb/>lychnio per &longs;meri&longs;ma<emph.end type="italics"/> P, <emph type="italics"/>quando opus &longs;it oleum infundere, aperiemus <lb/>clavem,  qu&aelig; in fundo<emph.end type="italics"/> CD;  <emph type="italics"/>&amp; aqu&acirc; ex loco<emph.end type="italics"/> ABEF <emph type="italics"/>in locum<emph.end type="italics"/><lb/>CDEF <emph type="italics"/>&longs;ecedente, a&edot;r qui e&longs;t in ip&longs;o, per tubum<emph.end type="italics"/> MN <emph type="italics"/>ad cala&shy;<lb/>thum perveniens elidet oleum; quod quidem per tubulum<emph.end type="italics"/> XO, <emph type="italics"/>&amp; <lb/>per alium ip&longs;i coh&aelig;rentem ad  ellychnium procedet. Quando au&shy;<lb/>tem non ampl&ugrave;s fluere volumus, clavicula  claudetur, &amp; ce&longs;&longs;abit; &amp; <lb/>rur&longs;us quando opus &longs;it, idem faciemus.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg109"/>Error He&shy;<lb/>ronis in lu&shy;<lb/>cern&aelig; con&shy;<lb/>&longs;tructione.</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg110"/><emph type="italics"/>Lucern&aelig; <lb/>Heronis ge&shy;<lb/>auina figu&shy;<lb/>ra.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <figure id="id.051.01.082.1.jpg" xlink:href="051/01/082/1.jpg"/>
  <p type="main">
  <s>H&aelig;c Commandinus Heronis Interpres; qu&aelig; ego omni&shy;<lb/>
  <arrow.to.target n="marg111"/><lb/>no mendo&longs;a e&longs;&longs;e exi&longs;timo: puto enim vbique lychnum pro el&shy;<lb/>lychnio ponendum e&longs;&longs;e, &amp; alia pleraque legenda prout in mar&shy;<lb/>gine &longs;unt po&longs;ita a&longs;teri&longs;cis notata. Non potui in venire Gr&aelig;cum <lb/>Heronis textum, vt vt di&ugrave; qu&aelig;&longs;iverim. Tubuli etiam &longs;upra ca&shy;<lb/>lathi operculum di&longs;ponendi &longs;unt &longs;ine dubio, vt nos di&longs;po&longs;uimus, <lb/><expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> Heronis textus latinus apud <expan abbr="ip&longs;u&mtilde;et">ip&longs;umnet</expan> Commandinum id <lb/>exigit. Nec mireris Lector, &longs;i &longs;u&longs;picer Commandini pr&aelig;&longs;entem <lb/>Latinum de lucerna textum non e&longs;&longs;e vndequaque corre&longs;pon&shy;<lb/>dentem gr&aelig;co textui; po&longs;thumum enim e&longs;t Opus Commandini,
  <pb xlink:href="051/01/083.jpg" pagenum="52"/>nec po&longs;tremam ip&longs;ius manum expertum, vt habetur initio libelli <lb/>in pr&aelig;fatiuncula ad Lectorem. E&longs;t autem in Commandini te&shy;<lb/>xtu ac &longs;chemate in&longs;ignis error in eo, qu&ograve;d clavicula R trans&shy;<lb/>mittit aquam qu&aelig; e&longs;t in ABEF intra ba&longs;im EFCD per aper&shy;<lb/>tum &longs;ol&ugrave;m foramen &longs;ine tubulo, qui paul&ograve; longior &longs;it qu&agrave;m tu&shy;<lb/>bulus OX; quod tamen omnino requiritur, vt diximus paul&ograve; <lb/>ant&egrave; &sect;. IV. &amp; cau&longs;am dabimusintr&agrave; Protheoria IV. cap. 2. Pro&shy;<lb/>po&longs;it. 14. experientia &longs;iquidem con&longs;tat, cylindrum aqu&aelig; per fo&shy;<lb/>ramen <expan abbr="de&longs;cendent&etilde;">de&longs;cendentem</expan> (&longs;i quandoque de&longs;cendit a&euml;re &longs;uccedente) <lb/>in a&ecirc;re libero non habere eandem vim, ac de&longs;cendentem per <lb/>tubum; tamet&longs;i vtrobique &longs;it eadem aqu&aelig; quantitas, cum eodem <lb/>perpendiculo. Cau&longs;a e&longs;t, quia &longs;i liber&egrave; &amp; &longs;ine tubo defluit a queus <lb/>cylindrus, <expan abbr="&longs;ign&utilde;">&longs;ignum</expan> e&longs;t a&euml;rem &longs;ubintrare; &longs;i a&euml;r &longs;ubintrat, ce&longs;&longs;at me&shy;<lb/>tus vacui, ac proinde aqua debet elevari vt <expan abbr="labor&atilde;ti">laboranti</expan> Natur&aelig; &longs;uc&shy;<lb/>currat. Qu&ograve;d &longs;i tam &longs;trictum e&longs;t foramen, vt a&euml;r &longs;ubintrare non <lb/>po&longs;&longs;it, n&egrave; gutta quidem aqu&aelig; effluet, vt experientia quotidiana <lb/>docet, idque propter vacui metum. Hunc tamen errorem ego <lb/>
  <arrow.to.target n="marg112"/><lb/>nequaquam Heroni ad&longs;cribendum putem, vt Porta facit, &longs;ed <lb/>exi&longs;timo Heronem produxi&longs;&longs;e tubulum R fer&egrave; v&longs;que fundum <lb/>CD; &longs;ic enim major erit qu&agrave;m tubulus XO, &amp; aqua per ip&longs;am <lb/>R decideus habebit perpendiculum pr&aelig;ponderans perpendi&shy;<lb/>culo aqu&aelig; &longs;eu olei a&longs;cendentis per XO. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg111"/><emph type="italics"/>Heronis lo&shy;<lb/>cus apud <lb/>Comman&shy;<lb/>dinum men <lb/>do&longs;<gap/>.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg112"/><emph type="italics"/>Heronis er&shy;<lb/>ror excu&longs;a&shy;<lb/>tur.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Similis error reperitur apud Heronem cap. 36. vbi docet <lb/>&longs;atyri&longs;cum con&longs;truere &longs;uper quadam ba&longs;i, vtrem in manibus <expan abbr="te-nent&etilde;">te&shy;<lb/>nentem</expan>, cui adiacet labellum; vt infu&longs;o in labellum humore, ita <lb/>vt repleatur, aqua per vtrem in idem labellum in fluat, &amp; non &longs;u&shy;<lb/>perfundatur, qu&ograve;usque tota per vtrem aqua evacuata fuerit. Ex <lb/>qua quidem con&longs;tructione de&longs;umpta e&longs;t praxis con&longs;truendi fon&shy;<lb/>tem Heronis, de quo infr&agrave; Parte 2. Cla&longs;se I. cap. 2. Machi&shy;<lb/>na 1. 2. &amp; 3. vbi errorem Heronis detegemus; <lb/>&longs;i tamen Heronis e&longs;t, &amp; non In&shy;<lb/>terpretis. </s></p>
  <pb xlink:href="051/01/084.jpg" pagenum="53"/>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>&sect;. VI.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Attractione &amp; expul&longs;ione &longs;imul aquam ele&shy;<lb/>vare po&longs;&longs;umus.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>DIximus &sect;. IV pr&aelig;cedente, perpen diculum aqu&aelig; cadentis &amp; <lb/>pellentis a&euml;rem, longius e&longs;&longs;e debere perpendiculo aqu&aelig; <lb/>a&longs;cendentis per expul&longs;ionem. Diximus pr&aelig;terea Protheoria I. <lb/>&sect;. VI. perpendiculum aqu&aelig; cadentis &amp; trahentis a&euml;rem, debe&shy;<lb/>re &longs;uperare longitudine perpendiculum aqu&aelig; attract&aelig;. Infr&acirc; <lb/>Parte 2. Cla&longs;se I. cap. 1. Machina 7. &amp; cap. 2. Machina 10. &amp; 11. di&shy;<lb/>cemus, qua ratione per multiplicationem plurium <expan abbr="perp&etilde;">perpem</expan> dicu&shy;<lb/>lorum brevium elevari po&longs;&longs;it aqua, tam per expul&longs;ionem, qu&agrave;m <lb/>per attractionem, ad quam vis altitudinem. Nunc &longs;ubjiciam <lb/>modum attollendi aquam per attractionem &amp; expul&longs;ionem &longs;i&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg113"/><lb/>fimul ad duplam altitudinem aqu&aelig; cadentis, quoniam ingenio&shy;<lb/>fus e&longs;t, &amp; ad multa pote&longs;t e&longs;&longs;e vtilis. Refert illum Porta lib. 2. <lb/>Spiritalium cap. 2. eumque magnific&egrave; extollit, tanquam &agrave; &longs;e in&shy;<lb/>ventum; &amp; ait &longs;uperare omnem humanum intellectum, nec vn&shy;<lb/>quam in mentem veni&longs;&longs;e antiquis, &longs;e ver&ograve; po&longs;t expen&longs;as multas, <lb/>&amp; labores plurimos illum tandem reperi&longs;&longs;e. Modus hic e&longs;t. </s></p> <arrow.to.target n="marg113"/><lb/>fimul ad duplam altitudinem aqu&aelig; cadentis, quoniam ingenio&shy;<lb/>fus e&longs;t, &amp; ad multa pote&longs;t e&longs;&longs;e vtilis. Refert illum Porta lib. 2. <lb/>Spiritalium cap. 2. eumque magnific&egrave; extollit, tanquam &agrave; &longs;e in&shy;<lb/>ventum; &amp; ait &longs;uperare omnem humanum intellectum, nec vn&shy;<lb/>quam in mentem veni&longs;&longs;e antiquis, &longs;e ver&ograve; po&longs;t expen&longs;as multas, <lb/>&amp; labores plurimos illum tandem reperi&longs;&longs;e. Modus hic e&longs;t. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg113"/><emph type="italics"/>Modus in&shy;<lb/>genio&longs;us e&shy;<lb/>levandi <lb/>aquam in <lb/>quam vis al <lb/>titudinem <lb/>per attracti <lb/>onem &amp; ex&shy;<lb/>pul&longs;ionem, <lb/>&longs;imul.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg113"/><emph type="italics"/>Modus in&shy;<lb/>genio&longs;us e&shy;<lb/>levandi <lb/>aquam in <lb/>quam vis al <lb/>titudinem <lb/>per attracti <lb/>onem &amp; ex&shy;<lb/>pul&longs;ionem, <lb/>&longs;imul.<emph.end type="italics"/></s></p>
Line 1576 
Line 1743 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>Proprietas I.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>Proprietas I.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>Aqua  <s><emph type="center"/>Aqua tendit ad loca decliviora.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>AQuam, &amp; omnem alium humorem, fluentem <lb/><gap/>iber&egrave;, currere ad loca decliviora, &amp; centro Mundi ac <lb/>Terraqu&aelig; propinquiora, &longs;i patetip&longs;is liber aditus, &longs;ive <lb/><gap/>us ac perpendicularis, &longs;ive obliquus; patet expe&shy;<lb/>rientia quotidiaua, nec indiget probatione. Ex quo deduci&shy;<lb/>tur, aqu&aelig; etiam con&longs;i&longs;tentis partes omnes inclinare innato ap&shy;<lb/>petitu ad eadem loca decliviora: ideo enim de facto, &longs;ublatis </s></p>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg131"/><lb/>impedimentis, e&ograve; fluit aqua, quia naturaliter e&ograve; inclinat. Con&shy;<lb/>&longs;i&longs;tentem porr&ograve; aquam appello, qu&aelig; &longs;itum obtinet naturalem. <lb/>Situs autem &longs;eu po&longs;itio naturalis aqu&aelig; e&longs;t, quem dum naturali <lb/>
  <arrow.to.target n="marg132"/><lb/>&longs;uo fluxui &amp; con&longs;i&longs;tenti&aelig; permittitur, &longs;ua &longs;ponte a&longs;&longs;umit, tam in <lb/>&longs;uperficie &longs;uperiore, qu&agrave;m in inferiore, &amp; lateralibus. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg131"/><emph type="italics"/>Aqua con&shy;<lb/>&longs;i&longs;tens qua <lb/>dicatur.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg132"/><emph type="italics"/>Aqua &longs;itus <lb/>naturalis <lb/>quis &longs;it.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Proprietas II.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Aqu&aelig; &longs;uperficies &longs;uperior, ce&longs;&longs;ante fluxu, &longs;ph&aelig;rica <lb/>e&longs;t; reliqu&aelig; conformantur va&longs;is &amp; rece&shy;<lb/>ptaculis,<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>AQua liber&egrave; fluens tam diu fluit, donec partium continuata&shy;<lb/>
  <arrow.to.target n="marg133"/><lb/>rum extima &longs;eu &longs;uperior &longs;uperficies &longs;ph&aelig;rica &longs;it, habens idem <lb/><expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> cum centro Terraqu&aelig; &amp; Vniver&longs;i, hoc e&longs;t, donec omnes <lb/>extim&aelig; &longs;uperficiei partes &aelig;qualiter di&longs;tenta Centro Mundi. De-
  <pb xlink:href="051/01/099.jpg" pagenum="68"/>mon&longs;trat hoc &longs;ubtili&longs;&longs;im&egrave; Archimedes lib 1. de in&longs;identibus hu&shy;<lb/>mido Propo&longs;it. 2. &amp; Ari&longs;tot. lib. 2. de C&oelig;lo text. 31. &amp; &longs;equitur <lb/>ex pr&aelig;cedente Proprietate. Si enim ce&longs;&longs;ante fluxu, &amp; con&longs;i&shy;<lb/>&longs;tente iam aqu&acirc;, pars vna &longs;uperficiei extim&aelig; altior e&longs;&longs;et, &amp; altera <lb/>humilior, hoc e&longs;t, &longs;i non omnes &aelig;qu&egrave; di&longs;tarent &agrave; centro Mundi <lb/>(quod e&longs;t &longs;ph&aelig;ricam habere &longs;uperficiem, habentem idem Cen&shy;<lb/>trum commune Mundi;) non omnes aqu&aelig; partes, &longs;ublatis im&shy;<lb/>pedimentis, fluerent ad loca decliviora, nec aqu&aelig; con&longs;i&longs;tentis <lb/>partes omnes e&ograve; naturali appetitu inclinarent; aut cert&egrave; violen&shy;<lb/>ter in tali &longs;tatu, &amp; nullo pr&aelig;&longs;ente impedimento, detinerentur; <lb/>
  <arrow.to.target n="marg134"/><lb/>quod incongruum e&longs;t, &amp; naturis rerum repugnans. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg133"/><emph type="italics"/>Aqua con&longs;i&shy;<lb/>&longs;tentis &longs;uper <lb/>ficies &longs;uperi&shy;<lb/>or &longs;pharica <lb/>e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg134"/><emph type="italics"/>Aqu&aelig; va&longs;is <lb/>content&aelig; &longs;u <lb/>perficies con <lb/>formantur <lb/>va&longs;orum in <lb/>ternis figu&shy;<lb/>ris.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Inferior porr&ograve; aqu&aelig; &longs;uperficies, &amp; laterales, conforman&shy;<lb/>tur &longs;uperficiebus internis va&longs;orum &amp; receptaculorum, quibus <lb/>aqua continetur: Vnde &longs;i vna pars fundi va&longs;orum ac recepta&shy;<lb/>culorum e&longs;t altior alter&acirc; (prout in mari, lacubus, fluminibus, <lb/>&amp; va&longs;is ordinari&egrave; fit) etiam talis erit aqu&aelig; illis content&aelig; infe&shy;<lb/>rior &longs;uperficies. Idem intellige de lateralibus &longs;uperficiebus. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Pori&longs;ma I.<emph.end type="center"/><lb/>
  <arrow.to.target n="marg135"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg135"/><emph type="italics"/>Aquarum <lb/>omnium Su <lb/>perficies &longs;u&shy;<lb/>perior e&longs;t <lb/>&longs;ph&aelig;rica.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>COlligitur hinc, Oceani, Marium, lacuum, &amp; aquarum qua&shy;<lb/>rumcunque continuatarum, &amp; in quibuscunque receptacu&shy;<lb/>lis contentarum, ac con&longs;i&longs;tentium, &longs;uperficies &longs;uperiores atque <lb/>externas e&longs;&longs;e &longs;ph&aelig;ricas, habentes idem cum Terraqu&aelig; &longs;uperficie </s></p>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg136"/><lb/><expan abbr="c&otilde;vexa">convexa</expan> centrum. In va&longs;is tamen &amp; receptaculis exiguis adeo exi&shy;<lb/>gua e&longs;t &amp; in&longs;en&longs;ibilis&longs;ph&aelig;ricitas i&longs;tius &longs;uperficiei, vt merit&ograve; &longs;up&shy;<lb/>poni po&longs;&longs;it e&longs;&longs;e planam, &longs;eu horizonti parallelam: vnde &amp; nos <lb/>in &longs;equentibus id nobis concedi po&longs;tulabimus, &amp; ita &longs;uppone&shy;<lb/>mus. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg136"/><emph type="italics"/>In va&longs;is ta&shy;<lb/>men exiguis <lb/>cen&longs;eri po&shy;<lb/>te&longs;t plana.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Pori&longs;ma II.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>COlligitur iterum, idem vas ad turris aut montis radicem po&shy;<lb/>
  <arrow.to.target n="marg137"/><lb/>&longs;itum, &amp; aqu&acirc; omnino plenum, pl&ugrave;s aqu&aelig; continere, mathe&shy;<lb/>matic&egrave; loquendo, qu&agrave;m po&longs;itum in turris aut montis vertice, &amp; <lb/>aqu&acirc; itidem omnino plenum. Ratio e&longs;t, quia major e&longs;t &longs;ph&aelig;ri&shy;<lb/>citas aqu&aelig; in primo, qu&agrave;m &longs;ecundo ca&longs;u. </s></p>
  <pb xlink:href="051/01/100.jpg" pagenum="69"/>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg137"/><emph type="italics"/>Aqu&aelig; plus <lb/><expan abbr="c&otilde;tinet">continet</expan> vas <lb/>plen&ugrave; infe&shy;<lb/>riori, qu&agrave;m <lb/>&longs;uperiori <lb/>loco.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Pori&longs;ma III.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>COlligitur terti&ograve;, &longs;i aqua ad libellam con&longs;tituta e&longs;&longs;et alicubi, <lb/>
  <arrow.to.target n="marg138"/><lb/>non po&longs;&longs;e con&longs;i&longs;tere, &longs;ed nece&longs;&longs;ari&ograve; moveri, quia tunc non <lb/>omnes partes extim&aelig; &amp; &longs;uperioris &longs;uperficiei e&longs;&longs;ent &aelig;qu&egrave; vicin&aelig; <lb/>centro Terraqu&aelig;. Athoc meli&ugrave;s explicabitur in Pantometro <lb/>no&longs;tro Kircheriano lib. 9. Hydragogico, vbi delibellatione a&shy;<lb/>quarum agemus, <expan abbr="iterumq;">iterumque</expan> in Mechanica no&longs;tra Vniver&longs;ali, libro <lb/>quem in&longs;cribemus Mechanicam Hydragogicam. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg138"/><emph type="italics"/>Aqu<gap/> con&shy;<lb/>&longs;i&longs;tere non <lb/>pote&longs;i ad li&shy;<lb/>bellam con&shy;<lb/>&longs;tituta.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Proprietas III.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Aqua min&ugrave;s pre&longs;&longs;a expellitur &agrave; magis pre&longs;&longs;a.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>AQu&aelig;, &amp; humidi cuiuscunque, ea e&longs;t natura, inquit Archi&shy;<lb/>medes lib. 1. de In&longs;identibus humido, Hypothe&longs;i I, vt par&shy;<lb/>tibus ip&longs;ius &aelig;qualiter iacentibus &amp; continuatis inter &longs;e&longs;e; min&ugrave;s <lb/>pre&longs;&longs;a &agrave; magis pre&longs;&longs;a expellatur; &amp; quidem tant&ograve; forti&ugrave;s, quant&ograve; <lb/>aut min&ugrave;s illa, aut magis h&aelig;c pre&longs;&longs;a fuerit. Hoc quomodo &longs;it in&shy;<lb/>telligendum, patebit ex &longs;equentibus Proprietatibus huius capitis, <lb/>&amp; etiam ex dicendis capite &longs;equenti, Propo&longs;itione 2. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Proprietas IV.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Aqu&aelig;, &amp; humidi cuiu&longs;cunque, pars vnaqu&aelig; que premi&shy;<lb/>tur humido &longs;upra ip&longs;am exi&longs;tente ad perpendiculum, &longs;i hu&shy;<lb/>midum &longs;it de&longs;cendens in aliquo, aut ab alio ali&shy;<lb/>quo pre&longs;&longs;um.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>AS&longs;erit hoc Archimedes loco proxim&egrave; citato. <expan abbr="Itaq;">Itaque</expan> quando <lb/>
  <arrow.to.target n="marg139"/><lb/>humidum non e&longs;t de&longs;cendens in aliquo, aut non e&longs;t ab ali&shy;<lb/>quo alio pre&longs;&longs;um, &longs;ed con&longs;i&longs;tit in &longs;uo &longs;itu naturali, vna pars non <lb/>premit alteram, vt mox dicemus. Si autem humidum <lb/>e&longs;t de&longs;cendens in aliquo, vt &longs;i effluit per foramen va&longs;is, aut in&shy;<lb/>fluit in vas coniunctum: tunc partes &longs;upra foramen premuntur <lb/>&agrave; partibus ad perpendiculum ip&longs;is incumbentibus, non ver&ograve; ab <lb/>alijs collateralibus. Similiter &longs;i humidum premitur ab aliquo, <lb/>partes pre&longs;&longs;&aelig; premunt &longs;ol&ugrave;m qu&aelig; ip&longs;is ad perpendiculum &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tant. </s></p>
  <pb xlink:href="051/01/101.jpg" pagenum="70"/>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg139"/><emph type="italics"/>Aqu&aelig; par&shy;<lb/>tes inferio&shy;<lb/>res <expan abbr="prem&utilde;-tur">premun&shy;<lb/>tur</expan> &agrave; &longs;upe&shy;<lb/>rioribus ad <lb/>perpendicu&shy;<lb/>lum incum <lb/>bentibus.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Proprietas V.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Aqu&acirc; in &longs;itu naturali con&longs;i&longs;tente, partes &longs;uperiores non <lb/>premunt inferiores.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>PAtet hoc ex multis &longs;ignis. Prim&ograve; enim alioquin partes aqu&aelig; <lb/>inferiores e&longs;&longs;ent den&longs;iores &longs;uperioribus, quia <expan abbr="c&otilde;pre&longs;&longs;&aelig;">compre&longs;&longs;&aelig;</expan> e&longs;&longs;ent. <lb/>Secund&ograve;, vrinatores infra aquam exi&longs;tentes non &longs;entiunt pon&shy;<lb/>dus aquarum incumbentium &longs;ibi. Terti&ograve;, herb&aelig; levi&longs;&longs;im&aelig; intra <lb/>aquam cre&longs;centes, &amp; in altum a&longs;&longs;urgentes, non &longs;ternuntur ab <lb/>aqua &longs;uperincumbente. Quart&ograve;, corpus grave fune alligatum <lb/>&amp; infra aquam demer&longs;um, &longs;u&longs;tinetur &agrave; manu, &amp; extrahitur, tan&shy;<lb/>ta facilitate, quanta &longs;u&longs;tineretur &amp; extraheretur, &longs;i nulla aqua illi <lb/>incumberet; im&ograve; maiorietiam facilitate, quoniam gravia mi&shy;<lb/>n&ugrave;s ponderantintra, qu&agrave;m extra aquam. Quint&ograve;, &longs;itula aqu&acirc; <lb/>plena levior e&longs;t intra aquam, qu&agrave;m extra: Curhoc, ni&longs;i quia <lb/>aqua intra aquam non ponderat? </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Pori&longs;ma.<emph.end type="center"/><lb/>
  <arrow.to.target n="marg140"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg140"/><emph type="italics"/>Aqu&aelig; con <lb/>&longs;i&longs;tentis par&shy;<lb/>tes &longs;uperio&shy;<lb/>res non pre&shy;<lb/>munt actu <lb/>inferiores.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>COlligitur hinc, quando Archimedes, alijque dicunt, omnes <lb/>aqu&aelig; partes, dum ea in &longs;itu con&longs;i&longs;tit naturali, a qualiter pre&shy;<lb/>mi, non e&longs;&longs;e &longs;ermonem de actuali pre&longs;&longs;ione, &longs;ed &longs;ol&ugrave;m de aptitu&shy;<lb/>dinali. Premi vnum ab alio aptitudinaliter, e&longs;t, habere &longs;upra <lb/>&longs;e grave non &longs;u&longs;tentatum; at premi actualiter e&longs;t ita habere &longs;u&shy;</s></p>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg141"/><lb/>pra &longs;e grave non &longs;u&longs;tentatum, vt ablato impedimento cedere co&shy;<lb/>gatur corpori incumbenti; &amp; ni&longs;i cedat, comprimatur. Vel di&shy;<lb/>cendum e&longs;t, premi quidem partes humidi inferiores &agrave; &longs;uperio&shy;<lb/>ribus &longs;ibi &longs;uperin cumbentibus, at non comprimi. Sol&ugrave;m ergo <lb/>partes &longs;uperiores aqu&aelig; actu premunt inferiores, quando vel ab <lb/>alio premuntur &longs;uperiores, vel quando &longs;unt altiores alijs partibus <lb/>contiguis in eodem va&longs;e, aut in duobus va&longs;is inter &longs;e communi&shy;<lb/>cantibus, vt videbimus, c&ugrave;m de Siphonibus agetur; vel denique <lb/>quando infra &longs;e habent inferiores immediat&egrave; corpus levius &longs;e in <lb/>&longs;pecie, v.g. a&euml;rem, aut tenui&longs;&longs;imum fundum; in omnibus enim <lb/>hi&longs;ce ca&longs;ibus partes inferiores cedunt quidem &longs;uperioribus, at <lb/>minim&egrave; ab illis comprimuntur. Hinc e&longs;t, qu&ograve;d aqua effluat&egrave; <lb/>foramine in fundo aut latere va&longs;is. Hinc etiam e&longs;t, qu&ograve;d fun-
  <pb xlink:href="051/01/102.jpg" pagenum="71"/>dum tenue va&longs;is incurvetur, ac tandem frangatur. Hinc deni&shy;<lb/>que e&longs;t, qu&ograve;d dum partes aqu&aelig; &longs;uperiores premuntur, &amp; partes <lb/>inferiores non habent effugium aut infr&agrave;, aut &egrave; latere va&longs;is, rum&shy;<lb/>patur poti&ugrave;s vas, qu&agrave;m partes inferiores comprimantur. Vide <lb/>qu&aelig; dicimus infr&agrave; parte 2. Cla&longs;se 1. cap. 5. Machina 6. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg141"/><emph type="italics"/>Premi actu, <lb/>&amp; premi <lb/>aptitudina&shy;<lb/>liter, quid <lb/>&longs;it.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Proprietas VI.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Aqu&aelig; in &longs;itu naturali po&longs;it&aelig; vna pars non <lb/>expellit alteram.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>PAtet experientia. Et ratio e&longs;t, quia vna non premit alteram, <lb/>vt dictum in pr&aelig;cedenti Proprietate. Qu&ograve;d &longs;i in va&longs;is con&shy;<lb/>jugatis altior aqua pellit min&ugrave;s altam, cau&longs;a e&longs;t, qu&ograve;d non &longs;it <lb/>po&longs;ita in &longs;itu naturali, quia &longs;cilicet non habet omnes partes &aelig;&shy;<lb/>qu&egrave; di&longs;tantes &agrave; centro Mundi. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Proprietas VII.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Non omnes aqu&aelig; &aelig;quales magnitudine, &longs;unt <lb/>&aelig;quales pondere.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>SUnt enim &longs;als&aelig; graviores dulcibus, &amp; frigid&aelig; calidis eiu&longs;dem <lb/>
  <arrow.to.target n="marg142"/><lb/>&longs;peciei, &longs;eu individui; &amp; tam &longs;als&aelig;, qu&agrave;m dulces, ali&aelig; alijs gra&shy;<lb/>viores &longs;unt, vt patet experientia, &amp; fatentur etiam naut&aelig;, vi&shy;<lb/>dentes naves &egrave; fluminibus impuris ad pura, aut &egrave; mari ad flumina <lb/>transeuntes &longs;ub&longs;idere profundi&ugrave;s, &amp; &longs;ubinde cum &longs;ubmer&longs;ionis <lb/>periculo. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg142"/><emph type="italics"/>Aqua &longs;alsa <lb/>frigida, im&shy;<lb/>pura, gra&shy;<lb/>vior e&longs;t <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <lb/>dulcis &amp;c.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Proprietas VIII.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Aqua naturaliter non a&longs;cendit ad locum altio&shy;<lb/>rem &longs;u&acirc; origine.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="italics"/>IM&ograve; nec fluit naturaliter ab vno ad alterum locum, ni&longs;i terminus &agrave; quo <lb/>altior &longs;it, qu&agrave;m termin&ugrave;s ad quem.<emph.end type="italics"/> Vtrumque patet experienti&auml;, <lb/>
  <arrow.to.target n="marg143"/><lb/>&amp; &longs;equitur ex dictis Proprietate I. &amp; II. Hinc Hydragogi a&longs;&longs;e&shy;<lb/>runt, non po&longs;&longs;e deduciaquam de loco in locum, &longs;ive per alveum, <lb/>&longs;ive per aqu&aelig;ductus, canales, ac tubos deducenda &longs;it, &longs;i &longs;patium <lb/>&longs;it &aelig;quilibratum, &longs;eu ad libellam con&longs;titutum; nec &longs;ufficere <expan abbr="Ma-thematic&atilde;">Ma&shy;<lb/>thematicam</expan>, aut quam cunque phy&longs;icam declivitatem, &longs;ed requiri <lb/>in &longs;ingulis milliaribus cadentiam &longs;eu declivitatem quatuor ad
  <pb xlink:href="051/01/103.jpg" pagenum="72"/>minim&ugrave;m vnciarum vnius pedis, (e&longs;t vncia pars duodecima pe&shy;<lb/>dis) ita vt terminus ad quem in fine milliaris &longs;it vicinior centro <lb/>Terr&aelig; quatuorvncijs, qu&agrave;m terminus &agrave; quo; &amp;p o&longs;t alterum mil&shy;<lb/>liare alijs quatuor vncijs &longs;it vicinior, &amp; &longs;ic deinceps &longs;emper, e&longs;t&shy;<lb/>que h&aelig;c regula &agrave; <expan abbr="pleris&qacute;ue">plerisque</expan> recepta tanquam Axioma hydra&shy;<lb/>gogicum. Sed de hac re fus&egrave; agemus in Pantometro no&longs;tro <lb/>Kircheriano lib. 9. vbi agemus ex profe&longs;&longs;o de Hydragogia &amp; li. <lb/>bellatione aquarum; &amp; in Mechanica Vniver&longs;ali. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg143"/><emph type="italics"/>Aqua non <lb/>pote&longs;t decur <lb/>rereper &longs;pa&shy;<lb/>tium &aelig;qui&shy;<lb/>libratum.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>CAPVT II. <lb/>DE <lb/>Proprietatibus Aqu&aelig; fluentis per <lb/>&longs;iphones.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>QUamvis in Machinis no&longs;tris Hydro-pnevmati&shy;<lb/>cis, Parte 2. indifferenter &amp; pro eodem fumamus no&shy;<lb/>men &longs;iphonis, &amp; tubi, pro fi&longs;tula &longs;cilicet, per quam <lb/>aqua fluit, &longs;ive recta illa &longs;it, &longs;ive curva; h&icirc;c tamen, <lb/>
  <arrow.to.target n="marg144"/><lb/>maioris di&longs;tinctionis gratia, &longs;iphonem &agrave; tubo di&longs;tinguimus. <lb/>E<gap/>gitur Siphon nihil aliud qu&agrave;m tubus inflexus. Huius vari&aelig; <lb/>&longs;unt &longs;pecies, vt &longs;equitur. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg144"/><emph type="italics"/>Siphon quid<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Propo&longs;itio I.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Siphonis varias divi&longs;iones a&longs;&longs;ignare.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>SIphon igitur, &longs;eu tubus in flexus, dividitur vari&egrave;, &amp; habet diver&shy;<lb/>
  <arrow.to.target n="marg145"/><lb/>&longs;as figuras, vt apparet in appo&longs;itis &longs;chemati&longs;mis. Alius enim <lb/>dicitur &longs;iphon erectus, alius in ver&longs;us, aliusmixtus, alius &aelig;quali&shy;<lb/>um, alius in &aelig;qualium crurium. <lb/>
  <arrow.to.target n="marg146"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg145"/><emph type="italics"/>Siphonis <lb/>&longs;pecies va&shy;<lb/>ria.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg146"/><emph type="italics"/>Siphon ere&shy;<lb/>ctus.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Siphon erectus e&longs;t, cuius omnia crura &longs;ur&longs;um &longs;unt. Huius&shy;<lb/>modi &longs;unt &longs;eptem priores, &amp; vltimus ex h&icirc;c appo&longs;itis. </s></p>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg147"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg147"/><emph type="italics"/>Siphon in&shy;<lb/>ver&longs;us.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Siphon inver&longs;us e&longs;t, cuius omnia crura deor&longs;um &longs;unt. Hu&shy;<lb/>iusmodi &longs;untijdem, &longs;i inver &longs;i intelligantur, hoc e&longs;t, &longs;i B &longs;ur&longs;um, <lb/>C &amp; A deor&longs;um &longs;pectent. </s></p>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg148"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg148"/><emph type="italics"/>Siphon mi&shy;<lb/>xtus.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Siphon mixtus e&longs;t, cuius crura partim &longs;ur&longs;um, partim de&shy;<lb/>or&longs;um &longs;unt. Huiu&longs;modi &longs;unt tres penultimi ex appo&longs;itis, &longs;eu 8. 9. <lb/>&amp; 10. </s></p>
  <pb xlink:href="051/01/104.jpg" pagenum="73"/>
  <figure id="id.051.01.104.1.jpg" xlink:href="051/01/104/1.jpg"/>
  <p type="main">
  <s>Siphones tam erecti, qu&agrave;m inver&longs;i, vel habent vtrumque <lb/>erus &aelig;quale, vel in&aelig;quale. Si &aelig;qualia &longs;unt crura, vellongitu&shy;<lb/>dine &amp; capacitate &longs;unt&aelig;qualia, vt apparet in prima, tertia, &amp; </s></p>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg149"/><lb/>&longs;eptima figura: vel &longs;ola longitudine &aelig;qualia, capacitate ver&ograve; <lb/>in&aelig;qualia, vt apparet in &longs;ecunda, quarta, quinta, &longs;exta, &amp; vlti&shy;<lb/>ma figura. </s></p>
  <pb xlink:href="051/01/105.jpg" pagenum="74"/>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg149"/><emph type="italics"/>Siphones a&shy;<lb/>qualium, <lb/>&amp; inaqua&shy;<lb/>lium cruri&shy;<lb/>um.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Siphones mixti, vel habent omnia crura &aelig;qualia longitu&shy;<lb/>dine, vt in octava figura apparet; vel aliqua tant&ugrave;m, utin nona <lb/>figura; vel nulla, ut in decima figura patet. H&aelig;c eadem crura <lb/>po&longs;&longs;unt e&longs;&longs;e diver&longs;&aelig; capacitatis inter &longs;e. <lb/>
  <arrow.to.target n="marg150"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg150"/><emph type="italics"/>Siphon con&shy;<lb/>iugatus.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Nota. Siphonem quartum aliqui vocant coniugatum, re&shy;<lb/>liquos ver&ograve; inflexos appellant. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Propo&longs;itio II.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Siphonis erecti proprietates a&longs;&longs;ignare.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg151"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg151"/><emph type="italics"/>Siphonis e&shy;<lb/>recti proprie <lb/>tates.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="italics"/>PRima.<emph.end type="italics"/> Aqua vni &longs;iphonis erecti cruri infu&longs;a de&longs;cendit pri&shy;<lb/>m&ugrave;m, deinde a&longs;cendit per alterum crus, donec &longs;uprem&aelig; &longs;u&shy;<lb/>perficies in vtroque <lb/>
  <arrow.to.target n="fig17"/><lb/>crure &longs;int in eadem <lb/>linea horizontali. <lb/>Sint &longs;iphones erecti <lb/>ABCDEF, &longs;ive &aelig;&shy;<lb/>qualium, &longs;ive in&aelig;&shy;<lb/>qualium crurium, <lb/>tam quoad longitu&shy;<lb/>dinem, qu&agrave;m quoad <lb/>capacitatem; vn<gap/><expan abbr="q;">que</expan> <lb/>crutium, &longs;ive longi&shy;<lb/>ori, &longs;ive breviori, <lb/>&longs;ive &aelig;quali, &amp; &longs;ive <lb/>largiori, &longs;ive &longs;tricti&shy;<lb/>ori, v.g. cruri AB, <lb/>infundatur aqua: <lb/>de&longs;cendet ea <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> <lb/>v&longs;que ad B, <expan abbr="indeq;">indeque</expan> <lb/>per C &amp; D a&longs;cen&shy;<lb/>det, donec &longs;uprem&aelig; <lb/>aqu&ecedil; &longs;uperficies &longs;int <lb/>in vtroque crure in <lb/>eadem linea Hori-
  <pb xlink:href="051/01/106.jpg" pagenum="75"/>zontali, v.g. in linea HIK; hoc e&longs;t, donec omnes dictarum &longs;u&shy;<lb/>perficierum partes di&longs;tent &aelig;qualiter &agrave; centro terr&aelig;, juxta dicta <lb/>cap. 1. Proprietat. 2. Ratio de&longs;umitur ex dictis ibidem. Ex his <lb/>formo &longs;equens. </s></p>
  <figure id="id.051.01.106.1.jpg" xlink:href="051/01/106/1.jpg"/>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Axioma Hydraulicum I.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="italics"/>QVant&ugrave;m aqua de&longs;cendit per vnum &longs;iphonis erecti crus, tantundem </s></p>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg152"/><lb/>a&longs;cendit per alterum.<emph.end type="italics"/> Idem contingit in omnibus canalibus, <lb/>alveis, &amp; meatibus quibuscunque incurvatis. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg152"/>Axioma hy <lb/>draulicum.</s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="italics"/>Secunda.<emph.end type="italics"/> Si vni crurium, &longs;ive longiori, &longs;ive breviori, &longs;ive <lb/>&aelig;quali, &amp; &longs;ive capaciori, &longs;ive min&ugrave;s capaci, addas aliquid aqu&aelig;, <lb/>v.g. cruri AB; attollitur etiam alterius cruris aqua, donec rur&shy;<lb/>&longs;us &longs;uperficies di&longs;tent &aelig;qualiter a centrro terr&aelig;, &longs;eu &longs;int in eadem <lb/>linea horizontali, v.g. in linea GFE. Ratio e&longs;t eadem. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Tertia.<emph.end type="italics"/> Si cruri longiori, &longs;ive id capacius &longs;it altero iam <lb/>pleno, &longs;ive non, addas pl&ugrave;s aqu&aelig;, v.g. cruri AB; de&longs;cendet ea <lb/>p<gap/> B, <expan abbr="elevabit&qacute;ue">elevabitque</expan> aquam cruris CDEF, &amp; expellet per os <lb/>EF, donec ce&longs;&longs;ante infu&longs;ione &longs;it iterum vtraque &longs;uperficies in li&shy;<lb/>nea GFE. Patet experienti&acirc;, &amp; ratio e&longs;t eadem, ne &longs;cilicet &longs;u&shy;<lb/>perficies vnius cruris di&longs;tet pl&ugrave;s aut min&ugrave;s, &agrave; centro terr&aelig;, qu&agrave;m <lb/>alterius. </s></p> <s><emph type="italics"/>Tertia.<emph.end type="italics"/> Si cruri longiori, &longs;ive id capacius &longs;it altero iam <lb/>pleno, &longs;ive non, addas pl&ugrave;s aqu&aelig;, v.g. cruri AB; de&longs;cendet ea <lb/>p<gap/> B, <expan abbr="elevabit&qacute;ue">elevabitque</expan> aquam cruris CDEF, &amp; expellet per os <lb/>EF, donec ce&longs;&longs;ante infu&longs;ione &longs;it iterum vtraque &longs;uperficies in li&shy;<lb/>nea GFE. Patet experienti&acirc;, &amp; ratio e&longs;t eadem, ne &longs;cilicet &longs;u&shy;<lb/>perficies vnius cruris di&longs;tet pl&ugrave;s aut min&ugrave;s, &agrave; centro terr&aelig;, qu&agrave;m <lb/>alterius. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1648 
Line 2004 
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg160"/></s></p> <arrow.to.target n="marg160"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg160"/><emph type=" <s><margin.target id="marg160"/><emph type="italics"/>Siphonis in&shy;<lb/>ver&longs;i pro&shy;<lb/>prietates.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>PLurimas proprietates, easque plerumque miras habet Siphon <lb/>ever&longs;us, tam &aelig;qualium quoad longitudinem &amp; capacitatem <lb/>crurium, qu&agrave;m in&aelig;qualium. Nos pr&aelig;cipuas referemus. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Prima Proprietas.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>SI crura &longs;iphonis inver&longs;i in&aelig;qualia &longs;unt quoad longitudinem, <lb/>&amp; totus &longs;iphon repleatur aqu&acirc;, &amp; invertatur; effluit ea tota per <lb/>cruslongius, licet &longs;it minus capacitate. E&longs;to Siphon inver&longs;us <lb/>ABC in&aelig;qualium crurium, aqu&acirc; plenus, &amp; crus AB longius <lb/>&longs;it qu&agrave;m crus CB, hoc e&longs;t, extrem&aelig; aquarum &longs;uperficies A &amp; C <lb/>in&aelig;qualiter di&longs;tent &agrave; Centro Mundi, &longs;cilicet AB min&ugrave;s, CB <lb/>pl&ugrave;s; dico, totam aquam effluere per crus AB, licet capacitate <lb/>&longs;it minus qu&agrave;m CB. Ratio e&longs;t, quia c&ugrave;m aqu&aelig; AB perpendi&shy;<lb/>culum, &longs;it longius, qu&agrave;m aqu&aelig; CB perpendiculum, ma&shy;<lb/>gis premitur aqua apud A, qu&agrave;m apud C, per corollarlum I.
  <pb xlink:href="051/01/109.jpg" pagenum="78"/>
  <arrow.to.target n="fig19"/><lb/>Propo&longs;itione. II. <lb/>pr&aelig;cedentis; ac pro&shy;<lb/>indeper Propr. III. <lb/>cap. 1. aqua AB ex&shy;<lb/>pellet aquam CB, <lb/>non <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> per pre&longs;&shy;<lb/>&longs;ionem, &longs;ed per at&shy;<lb/>tractionem; hoc e&longs;t, <lb/>effluetaqua AB, &longs;e&shy;<lb/>cumque <expan abbr="trahetaqu&atilde;">trahetaquam</expan> <lb/>CB, &amp; quidem to&shy;<lb/>tam, tum propter <lb/>rationem dictam, <lb/>tum n&egrave; detur vacu&shy;<lb/>um in &longs;iphone. </s></p>
  <figure id="id.051.01.109.1.jpg" xlink:href="051/01/109/1.jpg"/>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Annotatio I.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="italics"/>MOnuit h&icirc;c P. Athana&longs;ius Kircherus, ea qu&aelig; diximus hoc loco, &longs;o&shy;<lb/>l&ugrave;m e&longs;&longs;e intelligenda in eo ca&longs;u, in quo tubi<emph.end type="italics"/> ABC <emph type="italics"/>laxior portio<emph.end type="italics"/> BC <lb/><emph type="italics"/>inferi&ugrave;s e&longs;t clau&longs;a, &longs;olo foramine<emph.end type="italics"/> I. <emph type="italics"/>relicto. Si enim totum orificium a&shy;<lb/>pertum fuerit; aqua nulla ratione &longs;i&longs;tipoterit quin effluat &longs;ecumque tra&shy;<lb/>hat aquam cruris<emph.end type="italics"/> BA. <emph type="italics"/>Rationem ad&longs;ignat, quia quando &longs;olum fora&shy;<lb/>men<emph.end type="italics"/> I <emph type="italics"/>e&longs;t apertum, &longs;ola columna aquea<emph.end type="italics"/> BI <emph type="italics"/>in fig.<emph.end type="italics"/> I. <emph type="italics"/>habet rationem per&shy;<lb/>pendiculi, e&ograve; qu&ograve;d &longs;olum illa premat &longs;upra<emph.end type="italics"/> I. <emph type="italics"/>At quando totum orifi&shy;<lb/>cium e&longs;t apertum, tota aqua<emph.end type="italics"/> BHICG <emph type="italics"/>habet rationem perpendiculi, <lb/>quia tota premit &longs;upra orificium apertum, ac proinde &aelig;quivalet pluribus <lb/>perpendiculis &aelig;qualibus perpendiculo<emph.end type="italics"/> BI; <emph type="italics"/>qu&aelig; &longs;imul &longs;umpta &longs;uperant <lb/>perpendiculum longius<emph.end type="italics"/> BA. <emph type="italics"/>Addidit, h&aelig;c &longs;e longa experientia didici&longs;&longs;e.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="italics"/>Opportuna monitio, nec menti me&aelig;contraria. Puto tamen, a&shy;<lb/>quam ex orificio<emph.end type="italics"/> CI <emph type="italics"/>penitus aperto effluere non tam obrationem ad&longs;ig&shy;<lb/>natam, qu&agrave;m qu&ograve;d a&euml;ri facillimus pateat ingre&longs;&longs;us ob laxitatem orificij; <lb/>quo ingrediente di&longs;continuatur aqua, &amp; per vtrumque orificium <expan abbr="apert&utilde;">apertum</expan> <lb/>effluit.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <pb xlink:href="051/01/110.jpg" pagenum="79"/>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Pori&longs;ma.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>COnfirmatur hinc Axioma hydraulicum pr&aelig;cedens, qu&ograve;d in <lb/>&longs;iphonibus (&amp; etiam tubis, &amp; quibuscunque va&longs;is) non pu&shy;<lb/>gnatur ponderibus, &longs;ed altitudinibus, &longs;eu perpendiculis. In&shy;<lb/>tellige, in ca&longs;u &amp; &longs;en&longs;u explicato. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Annotatio II.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="italics"/>DIcere quis po&longs;&longs;et, quando &longs;ol&ugrave;m patet foramen<emph.end type="italics"/> I, <emph type="italics"/>tunc attracto cy&shy;<lb/>lindrulo aqueo<emph.end type="italics"/> BI, <emph type="italics"/>facili&ugrave;s &longs;uccedit a&euml;r per foramen attractus, <lb/>qu&agrave;m aqua lateralis<emph.end type="italics"/> HI, <emph type="italics"/>vel<emph.end type="italics"/> GI; <emph type="italics"/>immi&longs;&longs;oque a&euml;re, aqua illa lateralis <lb/>facillim&egrave; effluet per foramen<emph.end type="italics"/> I. <emph type="italics"/>Quare in nullo ca&longs;u videtur po&longs;&longs;e ve&shy;<lb/>rificari, qu&ograve;d aqua<emph.end type="italics"/> AB <emph type="italics"/>attrahat totam aquam<emph.end type="italics"/> BC <emph type="italics"/>Nego tamen id <lb/>recte dici, quia a&euml;r ingrediens per foramen<emph.end type="italics"/> I <emph type="italics"/>adh&aelig;rebit &longs;ol&ugrave;m vltim&aelig; <lb/>&longs;uperficiei aqu&aelig; fugientis.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Secunda Proprietas.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>SI crura &longs;iphonis inver&longs;i &aelig;qualia &longs;int quoad longitudinem, li&shy;<lb/>cetin&aelig;qualia capacitate (cum limitatione tamen po&longs;ita) &amp; <lb/>totus repleatur aqu&acirc;, <expan abbr="invertatur&qacute;ue">invertaturque</expan>; nihil effluit. Decurtetur <lb/>in pr&aelig;cedente &longs;chemate crus AB in D, &amp; repleatur totus&longs;iphon <lb/>aqu&acirc;, ita vt extrem&aelig; aqu&aelig; &longs;uperficies C &amp; D &aelig;qualiter di&longs;tent <lb/>&agrave; centro mundi; dico, nihil effluere, licet cruris CB maior aqua <lb/>&amp; pondero&longs;ior &longs;it, qu&agrave;m aqua cruris AB. Idem fiet, &longs;i absque cru&shy;<lb/>ris AB decurtatione, extrema aqu&aelig; &longs;uperficies in illo &aelig;qu&egrave; di&shy;<lb/>&longs;tet&agrave; centro Mundi, atque in crure CB, vt &longs;i vtro<gap/> e&longs;&longs;et in <lb/>linea horizontali CD, aut in linea GHE. Ratio e&longs;t, quia c&ugrave;m <lb/>in vtroque crure &aelig;quale &longs;it <expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan> &longs;eu altitudo aqu&aelig;, pre&shy;<lb/>metur vtrobique &aelig;qualiter; vel ergo vtriu&longs;que cruris aqua &longs;imul <lb/>de&longs;cendere deberet, quod fieri non pote&longs;t absque vacuo; vel <lb/>neutrius. Exhac, &amp; pr&aelig;cedente Proprietate, formari pote&longs;t <lb/>aliud. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Axioma hydraulicum III.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="italics"/>IN hydraulicis &aelig;qualia perpendicula &aelig;qualiter premunt, in&aelig;qualia </s></p>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg161"/><lb/>in&aelig;qualiter, &longs;cilicet longius pl&ugrave;s, brevius min&ugrave;s.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <pb xlink:href="051/01/111.jpg" pagenum="80"/>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg161"/>Axioma by <lb/>draulicum.</s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Tertia Proprietas.<emph.end type="center"/><lb/>
  <arrow.to.target n="marg162"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg162"/><emph type="italics"/>Aqua per <lb/>longius crus <lb/>&longs;iphonis ce&shy;<lb/>leri&ugrave;s cur&shy;<lb/>rit, qu&agrave;m <lb/>per brevius.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>AQua per longius crus &longs;iphonis inver&longs;i e&ograve; currit celeri&ugrave;s, qu&ograve; <lb/>longius fuerit crus. Ratio e&longs;t, quia qu&ograve; longius e&longs;t crus, e&ograve; <lb/>longius e&longs;t aqu&aelig; de&longs;cendentis <expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan>, ac proinde e&ograve; ma&shy;<lb/>ius pondus incumbit aqu&aelig; prope os, e&ograve;que magis premitur a&shy;<lb/>qua in egre&longs;lu, celeri&uacute;sque propterea effluit, &amp; con&longs;equenter ce&shy;<lb/>leri&ugrave;s de&longs;cendit. Hinc formo &longs;equens </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>Axioma Hydraulicum IV.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>Axioma Hydraulicum IV.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1747 
Line 2148 
 <s>Qu&ograve; ver&ograve; crus externum longius fuerit infra &longs;uperficiem </s></p> <s>Qu&ograve; ver&ograve; crus externum longius fuerit infra &longs;uperficiem </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg167"/><lb/>&longs;uperiorem aqu&aelig; va&lo <arrow.to.target n="marg167"/><lb/>&longs;uperiorem aqu&aelig; va&longs;is, e&ograve; fluet aqua celeri&ugrave;s, &amp; &aelig;qualibus tem&shy;<lb/>poribus copio&longs;i&ugrave;s: quia tunc e&ograve; magis perpendiculum externi <lb/>&longs;uperabit perpendiculum interni cruris in longitudine, &amp; vi pre&shy;<lb/>mendi deor&longs;um. Non tamen &longs;ufficit, ut crus externum &longs;it qua-
  <pb xlink:href="051/01/117.jpg" pagenum="86"/>cunque ratione longius crure interno, &longs;ed nece&longs;&longs;arium omnino <lb/>e&longs;t ut perpendiculum externi cruris longius &longs;it perpendiculo in&shy;<lb/>terni, juxta dicta &longs;upr&agrave; Protheoria I. &sect;. VI. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg167"/><emph type="italics"/>Aqua in<gap/><lb/>quali cele&shy;<lb/>ritate efflu&shy;<lb/>it ex crure <lb/>externo &longs;i&shy;<lb/>phonis,<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Secunda Proprietas.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Si crus externum FN decurtetur in K, &amp; internum tan&shy;<lb/>gat fer&egrave; fundum in E, &amp; ex ore K extrahatur aer; &longs;equetur <lb/>aqua u&longs;que ad os K, propter vacui metum, &amp; tota fer&egrave; effluet, <lb/>donec <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan> perveniat &longs;uprema aqu&aelig; &longs;uperficies <expan abbr="u&longs;q;">u&longs;que</expan> ad o&longs;cu&shy;<lb/>lum E. Ratio e&longs;t, quia perpendiculum cruris externi longius <lb/>e&longs;t qu&agrave;m interni. At po&longs;tquam aqua pervenerit u&longs;que ad o&longs;cu&shy;<lb/>lum E, nihil amplius effluit, quia perpendicula FE, FK &longs;unt <lb/>&aelig;qualia. H&aelig;rebit ergo aqua in &aelig;quilibrio in utroque crure. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Tertia Proprietas.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Si crus externum FN decurtetur in H, &amp; internum <gap/><lb/>infra lineam LM, aut pertingat &longs;olummod&ograve; u&longs;que ad d<gap/><lb/>lineam; vas tamen &longs;it plenum u&longs;que ad lineam CD, aut<gap/><lb/>aqua &longs;it &longs;upra lineam LM; effluet aqua per os H, donec &longs;upre&shy;<lb/>ma aqu&aelig; va&longs;is &longs;uperficies perveniat u&longs;que ad lineam LM, &amp; non <lb/>ampli&ugrave;s. Ratio e&longs;t, quia antequam dicta aqu&aelig; &longs;uperficies per&shy;<lb/>veniat ad lineam LM, perpendiculum cruris externi e&longs;t &longs;em&shy;<lb/>per longius perpendiculo cruris interni; quando ver&ograve; de&longs;cendit <lb/>jam ad dictam lineam, am bo perpendicula &longs;unt&aelig;qualia. Fluxus <lb/>porr&ograve; difformitas quoad celeritatem aut tarditatem eadem e&longs;t, <lb/>qu&aelig; antea. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Quarta Proprietas.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Si crus externum decurtetur in G, ut &longs;it eju&longs;dem altitudi&shy;<lb/>nis &longs;upra Horizontem cum &longs;uperficie humidi CD, &amp; aqua at&shy;<lb/>trahatur in G; nihil effluet, quia perpendicula &longs;unt &aelig;qualia: <lb/>quare aqua h&aelig;rebit in &aelig;quilibrio in utroque crure. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Corollarium I.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Ex his colligitur prim&ograve;, Si vas &longs;it plenum &longs;olummod&ograve; u&longs;que <lb/>
  <arrow.to.target n="marg168"/><lb/>ad lineam LM, &amp; &longs;iphonis crus externum decurtetur in H, vel <lb/>G, vel O, internum ver&ograve; pertingat u&longs;que ad fundum; nihil <lb/>po&longs;&longs;e effluere ex crure externo. </s></p>
  <pb xlink:href="051/01/118.jpg" pagenum="87"/>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg168"/><emph type="italics"/>Perpendicu <lb/>li exce&longs;&longs;um <lb/>tuetur Na&shy;<lb/>tura in a&shy;<lb/>qu&aelig; fluxu.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Corollarium II.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Colligitur &longs;ecund&ograve;, qu&agrave;m pertinax &longs;it Natura, vel con&longs;tans <lb/>poti&ugrave;s, in retinendo atque tuendo perpendiculi exce&longs;&longs;u, n&egrave; mi&shy;<lb/>
  <arrow.to.target n="marg169"/><lb/>nor aut &aelig;qualis potentia dicatur vici&longs;&longs;e majorem. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg169"/><emph type="italics"/>Perpendicu&shy;<lb/>lo, non copia <lb/>aqu&aelig; Natu&shy;<lb/>ra pugnat, <lb/>ac vincit, in <lb/>hydrauli&shy;<lb/>cis.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Corollarium III.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Colligitur terti&ograve;, quomodo Natura in Hydraulicis pugnet, <lb/>ac &longs;uperet, non aquarum copi&acirc;, &longs;ed altitudine perpendiculari. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Corollarium IV.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Colligitur quart&ograve;, &longs;iphonis operationes hydraulicas ad li&shy;<lb/>br&aelig; operationes commod&egrave; revocari po&longs;le, uti mox dicemus <lb/>Propo&longs;it: VIII. <expan abbr="&longs;eq.">&longs;eque</expan> </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Pori&longs;ma.<emph.end type="center"/><lb/>
  <arrow.to.target n="marg170"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg170"/><emph type="italics"/>Fonticulus <lb/>duplex ope <lb/>&longs;iphonis in&shy;<lb/>ver&longs;i.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <figure id="id.051.01.118.1.jpg" xlink:href="051/01/118/1.jpg"/>
  <p type="main">
  <s>Hinc etiam patet, <lb/>qua ratione &longs;iphonis <lb/>inver&longs;i pr&aelig;&longs;idio fonti&shy;<lb/>culus duplex exhiberi <lb/>po&longs;&longs;it, &longs;i nimirum crus <lb/>brevius AB indatur <lb/>vitreo protuberanti <lb/>ventri BC, habeatque <lb/>intra ventrem &longs;tricti&longs;&longs;i&shy;<lb/>mum o&longs;culum B aper&shy;<lb/>tum; deinde ex eodem <lb/>ventre derivetur crus <lb/>longius DE in curva&shy;<lb/>tum inferi&ugrave;s, &amp; apud E <lb/><expan abbr="de&longs;in&etilde;s">de&longs;inens</expan> in o&longs;culum an&shy;<lb/>gu&longs;tum. Si enim hu&shy;<lb/>ju&longs;modi &longs;iphon impo&shy;<lb/>natur va&longs;i pleno, &amp; ex <lb/>o&longs;culo E &longs;ugatur a&euml;r; <lb/>a&longs;cendet aqua per crus AB, &amp; in ventre exiliet radios&acirc; virgul&acirc; <lb/>vix a&longs;pectabili, indeque &longs;e demittet in crus alterum longius DE, <lb/>cogeturque &longs;ua propendente demi&longs;&longs;ione ad ejectionem e&ograve; altio&shy;<lb/>rem, qu&ograve; profundi&ugrave;s de&longs;cendet. </s></p>
  <pb xlink:href="051/01/119.jpg" pagenum="88"/>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Propo&longs;itio VII.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Cau&longs;am ad&longs;ignare, cur quando o&longs;culum externi cruris <lb/>&longs;iphonis inver&longs;i, e&longs;t altius, aut &aelig;qu&egrave; altum ac aqu&aelig; &longs;uperficies <lb/>&longs;uprema in va&longs;e, aqua non fluat; quando ver&ograve; <lb/>e&longs;t demi&longs;&longs;ius, fluat.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>VIdimus, experientiam docere, quando perpendiculum cru&shy;<lb/>ris externi &longs;iphonis inver&longs;i, e&longs;t minus, aut &aelig;quale perpendi&shy;<lb/>culo cruris interni, u&longs;que ad &longs;upremam aqu&aelig; &longs;uperficiem aquam <lb/>non effluere po&longs;&longs;e per os externi cruris, ce&longs;&longs;ante &longs;uctu, &longs;eu attra&shy;<lb/>ctione; quando ver&ograve; perpendiculum externi e&longs;t majus qu&agrave;m in&shy;<lb/>terni cruris in &longs;en&longs;u expo&longs;ito, fluere donec &aelig;qualia fiant perpen&shy;<lb/>dicula, aut donec tota effluxerit aqua ex va&longs;e. Qu&aelig;ritur nunc <lb/>hujus ph&aelig;nomeni cau&longs;a. <lb/>
  <arrow.to.target n="marg171"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg171"/><emph type="italics"/>Siphonis <lb/>crus longius <lb/>&longs;uperat bre&shy;<lb/>vius, non <lb/>capacius mi <lb/><gap/> capax.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Hero Alexandrinus in libello de Spiritalibus cap 1. ait, <lb/>quo&longs;dam putare, cau&longs;am e&longs;&longs;e, qu&ograve;d aqua cruris externi debeat <lb/>trahere aquam cruris interni, ac proinde illa debeat e&longs;&longs;e major <lb/>ac copio&longs;ior, qu&agrave;m h&aelig;c. Sed hoc minim&egrave; verum e&longs;&longs;e, patet ex <lb/>eo (quod etiam Hero advertit) qu&ograve;d licet crus externum &longs;it lon&shy;<lb/>g&egrave; amplius atque capacius interno, <expan abbr="multo&qacute;ue">multoque</expan> pl&ugrave;s aqu&aelig; conti&shy;<lb/>neat; &longs;i tamen longius non e&longs;t, nequaquam effluit ex ip&longs;o aqua, <lb/>&longs;ed ubi ce&longs;&longs;at violenta &longs;uctio, &longs;eu tractio, tota refluit per crus in&shy;<lb/>ternum longius intra vas. Non ergo externum crus &longs;uperat in&shy;<lb/>ternum, qu&ograve;d aqu&aelig; pl&ugrave;s contineat. Itaque videamus natura&shy;<lb/>lem cau&longs;am &amp; genuinam, ex Heronis prim&ograve;, deinde ex no&longs;tra <lb/>&longs;ententia. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Diximus cap. 1. Propriet. II. aqu&aelig; continu&aelig; &amp; quie&longs;centis <lb/>&longs;uperficiem &longs;uperiorem e&longs;&longs;e &longs;ph&aelig;ricam (etiam in parvis va&longs;is, &amp; <lb/>receptaculis, licet in&longs;enfibiliter) centrum habentem idem quod <lb/>Terra, &longs;eu globus Terraqueus; non quie&longs;centem ver&ograve; aquam <lb/>tam diu fluere, donec partes continu&aelig; in una &longs;uperficie &longs;ph&aelig;rica <lb/>con&longs;tituantur, hoc e&longs;t, donec omnes extim&aelig; &longs;uperficiei partes <lb/>continu&aelig; &aelig;qualiter di&longs;tent &agrave; centro Terr&aelig;. Hoc po&longs;ito putat <lb/>Hero, cau&longs;am ob quam, quando externi cruris orificium e&longs;t  <s>Diximus cap. 1. Propriet. II. aqu&aelig; continu&aelig; &amp; quie&longs;centis <lb/>&longs;uperficiem &longs;uperiorem e&longs;&longs;e &longs;ph&aelig;ricam (etiam in parvis va&longs;is, &amp; <lb/>receptaculis, licet in&longs;enfibiliter) centrum habentem idem quod <lb/>Terra, &longs;eu globus Terraqueus; non quie&longs;centem ver&ograve; aquam <lb/>tam diu fluere, donec partes continu&aelig; in una &longs;uperficie &longs;ph&aelig;rica <lb/>con&longs;tituantur, hoc e&longs;t, donec omnes extim&aelig; &longs;uperficiei partes <lb/>continu&aelig; &aelig;qualiter di&longs;tent &agrave; centro Terr&aelig;. Hoc po&longs;ito putat <lb/>Hero, cau&longs;am ob quam, quando externi cruris orificium e&longs;t
 <pb xlink:href="051/01/120.jpg" pagenum="89"/>&aelig;qu&egrave; altum ac &longs;uperficies &longs;uperior aqu&aelig; va&longs;is, hoc e&longs;t, quando </s></p> <pb xlink:href="051/01/120.jpg" pagenum="89"/>&aelig;qu&egrave; altum ac &longs;uperficies &longs;uperior aqu&aelig; va&longs;is, hoc e&longs;t, quando </s></p>
Line 2133 
Line 2592 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>Pori&longs;ma I.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>Pori&longs;ma I.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>SEquitur hinc, ex eodem tubo, aut va&longs;e, non &longs;emper pleno, <lb/>&aelig;qualibus temporibus, non &aelig;qualem effluere aquam ex eo&shy;<lb/>dem foramine, &longs;ed in &longs;ecundo tempore minorem, qu&agrave;m in pri&s <s>SEquitur hinc, ex eodem tubo, aut va&longs;e, non &longs;emper pleno, <lb/>&aelig;qualibus temporibus, non &aelig;qualem effluere aquam ex eo&shy;<lb/>dem foramine, &longs;ed in &longs;ecundo tempore minorem, qu&agrave;m in pri&shy;<lb/>mo, &amp; in tertio minorem, qu&agrave;m in &longs;ecundo, &amp; &longs;ic deinceps. <lb/>Vide Propo&longs;it. 24. </s></p>
  <pb xlink:href="051/01/147.jpg" pagenum="116"/>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Pori&longs;ma II.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>SEquitur pr&aelig;terea, &longs;patia qu&aelig; &aelig;qualibus temporibus evacu&shy;<lb/>antur in dicto ca&longs;u, non e&longs;&longs;e &aelig;qualia, &longs;ed &longs;ecundum &longs;patium <lb/>corre&longs;pondens &longs;ecundo tempori, e&longs;&longs;e minus primo; &amp; tertium <lb/>&longs;patium corre&longs;pondens tertio tempori, minus &longs;ecundo; &amp; &longs;ic de <lb/>c&aelig;teris. Vide ibidem. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Propo&longs;itio VII. Ph&aelig;nomenon VII.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Tubus altitudine quadrupedalis, cui pro ba&longs;is diametro <lb/>pedis Pari&longs;ien&longs;is vncia, aqu&acirc; &longs;emper plenus, effundit per lumen <lb/>lineare in ba&longs;i &longs;itum aqu&aelig; libram &longs;patio tredecim mi&shy;<lb/>nutorum &longs;ecundorum temporis.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>OB&longs;ervavit hoc Marinus Mer&longs;ennus, ut a&longs;&longs;erit ip&longs;e in Hydrau&shy;<lb/>licis &longs;uis Ph&aelig;nomenis Propo&longs;it. 1. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Annotatio I.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="italics"/>VTitur autem Mer&longs;ennus tam pede, qu&agrave;m libra (heminam vocat ip&longs;e)<emph.end type="italics"/><lb/>
  <arrow.to.target n="marg208"/><lb/><emph type="italics"/>Pari&longs;ien&longs;i. Et pedem quidem, uti in aliarum Nationum pedibus fie&shy;<lb/>ri&longs;olet, dividit in duodecim &aelig;quales partes, quas uncias appellat; &amp; <lb/>quaml&iacute;bet vnciam &longs;ubdividit in alias duodecim partes &aelig;quales, quas <lb/>
  <arrow.to.target n="marg209"/><lb/>ip&longs;e lineas, alij &longs;crupulos vocant. Vncia, &longs;eu duodecima pedis pars ap&shy;<lb/>pellatur etiam pollex; ab aliquibus ver&ograve; cum Mer&longs;enno digitus: recti&ugrave;s <lb/>tamen digitus e&longs;t decima &longs;exta pars pedis, vt con&longs;tat ex Vitruvio, Iulio <lb/>Frontino, Columella, &amp; alijs apud Villalpandum tom.<emph.end type="italics"/> 3. <emph type="italics"/>Apparatus <lb/>Part.<emph.end type="italics"/> 2. <emph type="italics"/>lib.<emph.end type="italics"/> 3. <emph type="italics"/>cap.<emph.end type="italics"/> 16. <lb/>
  <arrow.to.target n="marg210"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg208"/><emph type="italics"/>Pes dividi<lb/>tur in vnci&shy;<lb/><gap/><emph.end type="italics"/> 12. <emph type="italics"/>&amp; di&shy;<lb/>gitos<emph.end type="italics"/> 16.</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg209"/>Linea e&longs;t <lb/>duodecima <lb/>pars vncia.</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg210"/><emph type="italics"/>Minuti &longs;e&shy;<lb/><gap/>undi dura <lb/>tio, quanta <lb/>&longs;it.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="italics"/>Minutum &longs;ecundum e&longs;t &longs;exage&longs;ima pars unius minuti primi, &longs;eu<emph.end type="italics"/><lb/>3600. <emph type="italics"/>pars vnius hor&aelig;, &amp; proxim&egrave; re&longs;pondet lento arteri&aelig; &longs;eu cordis <lb/>pul&longs;ui, ut Mer&longs;ennus a&longs;&longs;erit.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Annotatio II.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="italics"/>NOn e&longs;t nece&longs;&longs;e, ut ba&longs;is tubi quadrupedalis, quo fit ob&longs;ervatio, &longs;it </s></p>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg211"/><lb/>pedalis, aut uncialis, aut alterius determinat&aelig; amplitudinis atque <lb/>capacitatis, &longs;ed &longs;ufficit quantalibet latitudo tubi, dummod&ograve; foramen &longs;it <lb/>lineare. Ratio e&longs;t, quia; ut vidimus Propo&longs;itione<emph.end type="italics"/> 2. <emph type="italics"/>huius capitis, ea&shy;<lb/>dem aqu&aelig; quantitas eodem, vel &aelig;quali tempore, fluit ex tubo &longs;emper <lb/>pleno quantum vis arcto, vel lato, dummod&ograve; foramen &longs;it lineare, &amp; al-<emph.end type="italics"/>
  <pb xlink:href="051/01/148.jpg" pagenum="117"/><emph type="italics"/>titudo &longs;it quadrupedalis; adeo ut &longs;i totus Oceanus, ut &longs;upr&agrave; innuimus in <lb/>
  <arrow.to.target n="marg212"/><lb/>Corollario I. Propo&longs;it.<emph.end type="italics"/> 2. <emph type="italics"/>e&longs;&longs;et inclu&longs;us va&longs;i quatuor pedum &aelig;ltitudinis &amp; <lb/>luminis linearis, non effunderet ni&longs;i vnicam heminam &longs;eu libram Pari&shy;<lb/>&longs;ien&longs;em &longs;patio tredecim minutorum &longs;ecundorum; Si tamen addas, inquit <lb/>Mer&longs;ennus, pro horis &longs;ingulis vnam quadrage&longs;imam quintam libr&aelig; <lb/>partem, qu&acirc;&longs;olet aqua marina &longs;uperare aquam fontium ac fluviorum in <lb/>pondere, &amp; con&longs;equenter vi premendi, &amp; vehementi&ugrave;s &egrave; foramine e&shy;<lb/>rumpendi.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg211"/>Vas ampli&shy;<lb/>us non effu&shy;<lb/>dit pl&ugrave;s a <lb/>qu&aelig; per fora <lb/>men, qu&agrave;m <lb/>min&ugrave;, am-</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg212"/>plum, &longs;i al&shy;<lb/>titudo &amp; fo&shy;<lb/>ram&egrave; &aelig;qua <lb/>lia &longs;unt.</s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Annotatio III.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="italics"/>QVod dicit Mer&longs;ennus de tubo quadrupedali, &amp; de libra aqu&aelig;, in&shy;<lb/>telligi debet &longs;ol&ugrave;m loquendo de pede &amp; libra Pari&longs;ien&longs;i, non ve&shy;<lb/>r&ograve; aliarum Nationum, &longs;ed unu&longs;qui&longs;que in &longs;ua natione experientiam <lb/>facere debet, ut &longs;ciat quantum aqu&aelig;, quanto tempore, ex quant&aelig; al&shy;<lb/>
  <arrow.to.target n="marg213"/><lb/>titudinis, quantique foraminis tubo, ejiciatur. C&aelig;ter&ugrave;m c&ugrave;m diffe&shy;<lb/>rentia pedum, atque librarum apud diver&longs;as Nationes tanta &longs;it, quan&shy;<lb/>ta ip&longs;arum Nationum; cum&queacute; difficulter exacta men&longs;ura unius certi <lb/>ac determinati pedis, v. g. Romani, aut Pari&longs;ien&longs;is, ad alias Nationes <lb/>tran&longs;mitti libris impre&longs;&longs;is po&longs;&longs;it, qu&ograve;d chart&aelig; pri&ugrave;s madefact&aelig;, ac dein&shy;<lb/>de &longs;iccat&aelig;, non reddant fideliter longitudinem linearum impre&longs;&longs;arum; <lb/>nolo diuti&ugrave;s huic rei inh&aelig;rere, comparando pedem Pari&longs;ien&longs;em cum <lb/>pedibus aliarum Nationum. Faciat, qui volet, aut cujus intere&longs;t, <lb/>experientiam, ut videat quanto tempore tubus quatuor pedum regio&shy;<lb/>nis &longs;u&aelig; ejiciat per lumen lineare aqu&aelig; libram itidem regionis &longs;u&aelig;. De <lb/>exacta pedis Romani men&longs;ura, &amp; de modo tran&longs;mittendi illum ad <lb/>alias nationes, di&longs;&longs;eram in Pantometro Kircheriano Lib.<emph.end type="italics"/> 1. <emph type="italics"/>Technico <lb/>Parte<emph.end type="italics"/> 2. <emph type="italics"/>Cap.<emph.end type="italics"/> 4. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg213"/>Podis men&shy;<lb/>&longs;ura diver&shy;<lb/>&longs;a apud di&shy;<lb/>ver&longs;as na&shy;<lb/>tiones.</s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Propo&longs;itio VIII. Ph&aelig;nomenon VIII.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Aqu&aelig; fluentes ex tubis tam &longs;emper, qu&agrave;m non &longs;em&shy;<lb/>per plenis &aelig;qualium foraminum, &longs;ed in&aelig;qualium altitudinum, <lb/>habent rationem &longs;ubduplicatam altitudinum tuborum; <lb/><expan abbr="habent&qacute;ue">habentque</expan> dicti tubi duplicatam rationem <lb/>aquarum, quas fundunt.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>RAtio &longs;eu proportio duplicata qu&aelig;cunque, e&longs;t ratio qu&aelig;&shy;<lb/>
  <arrow.to.target n="marg214"/><lb/>cunque &longs;implex &longs;emel repetita, &longs;eu bis continu&egrave; &longs;umpta:
 <pb xlink:href="051/01/149.jpg" pagenum="118"/>quemadmodum ratio qu&aelig;cunque triplicata, quadruplicata, &amp;c. <lb/>e&longs;t ratio qu&aelig;cunque &longs;implex bis, ter &amp;c. repetita, &longs;eu ter, <lb/>quater continu&egrave; &longs;umpta. Exemplum. Inter 2 &amp; 1 reperitur <lb/>ratio dupla; h&aelig;c ratio &longs;i &longs;emel repetatur, &longs;eu adhuc &longs;emel <lb/>accipiatur, hoc e&longs;t, &longs;i bis continu&egrave; &longs;umatur hoc modo, 4, <lb/>2, 1; erit inter 4 &amp; 1 ratio &longs;eu proportio duplicata illius pro&shy;<lb/>portionis, qu&aelig; e&longs;t inter 2 &amp; 1, quandoquidem inter 4 &amp; 1 <lb/>reperitur ratio dupla &longs;emel repetita, &longs;eu bis continu&egrave; <lb/>&longs;umpta, hoc e&longs;t, duplicata, &longs;cilicet &longs;emel inter 4 &amp; 2, &amp; ite&shy;<lb/>rum inter 2 &amp; 1. Similiter inter 8 &amp; 1 e&longs;t ratio triplicata il&shy;<lb/>lius, qu&aelig; e&longs;t inter 2 &amp; 1, quia inter 8 &amp; 1, intercedit ter <lb/>ratio dupla, nempe 8 ad 4, 4 ad 2, 2 ad 1. Sic 16 ad 1 ha&shy;<lb/>bet rationem quadruplicatam, &amp; 32 ad 1 rationem quintu&shy;<lb/>plicatam rationis illius, quam habet 2 ad 1. Aliud exemplum. <lb/>Inter 6 ad 4 reperitur ratio &longs;e&longs;quialtera &longs;implex; h&aelig;c ratio <lb/>duplicatur, &longs;i adhuc &longs;emel repetatur, &longs;eu &longs;i bis continu&egrave; &longs;uma&shy;<lb/>tur, ut apparet in his numeris 9, 6, 4: nam quia ut 6 ad 4, <lb/>ita 9 ad 6; ideo inter 9 &amp; 4 bis reperitur ratio &longs;e&longs;quialtera. <lb/>Si ver&ograve; eadem ratio &longs;e&longs;quialtera bis repetatur, &longs;eu ter conti&shy;<lb/>nu&egrave; ponatur; erit inter extremos terminos ratio &longs;e&longs;quialtera <lb/>triplicata, ut apparet in his numeris, 13<gap/>, 9, 6, 4; quam pro&shy;<lb/>portionem ab&longs;que fractione habebis, &longs;i duplicaveris ho&longs;ce <lb/>numeros &longs;ic, 27, 18, 12, 8: nam ut 12 continet 8 &longs;emel cum <lb/>dimidio, ita 18 continet 12 &longs;emel cum dimidio, &amp; 27 etiam <lb/>continet 18 &longs;emel cum dimidio. <lb/> <pb xlink:href="051/01/149.jpg" pagenum="118"/>quemadmodum ratio qu&aelig;cunque triplicata, quadruplicata, &amp;c. <lb/>e&longs;t ratio qu&aelig;cunque &longs;implex bis, ter &amp;c. repetita, &longs;eu ter, <lb/>quater continu&egrave; &longs;umpta. Exemplum. Inter 2 &amp; 1 reperitur <lb/>ratio dupla; h&aelig;c ratio &longs;i &longs;emel repetatur, &longs;eu adhuc &longs;emel <lb/>accipiatur, hoc e&longs;t, &longs;i bis continu&egrave; &longs;umatur hoc modo, 4, <lb/>2, 1; erit inter 4 &amp; 1 ratio &longs;eu proportio duplicata illius pro&shy;<lb/>portionis, qu&aelig; e&longs;t inter 2 &amp; 1, quandoquidem inter 4 &amp; 1 <lb/>reperitur ratio dupla &longs;emel repetita, &longs;eu bis continu&egrave; <lb/>&longs;umpta, hoc e&longs;t, duplicata, &longs;cilicet &longs;emel inter 4 &amp; 2, &amp; ite&shy;<lb/>rum inter 2 &amp; 1. Similiter inter 8 &amp; 1 e&longs;t ratio triplicata il&shy;<lb/>lius, qu&aelig; e&longs;t inter 2 &amp; 1, quia inter 8 &amp; 1, intercedit ter <lb/>ratio dupla, nempe 8 ad 4, 4 ad 2, 2 ad 1. Sic 16 ad 1 ha&shy;<lb/>bet rationem quadruplicatam, &amp; 32 ad 1 rationem quintu&shy;<lb/>plicatam rationis illius, quam habet 2 ad 1. Aliud exemplum. <lb/>Inter 6 ad 4 reperitur ratio &longs;e&longs;quialtera &longs;implex; h&aelig;c ratio <lb/>duplicatur, &longs;i adhuc &longs;emel repetatur, &longs;eu &longs;i bis continu&egrave; &longs;uma&shy;<lb/>tur, ut apparet in his numeris 9, 6, 4: nam quia ut 6 ad 4, <lb/>ita 9 ad 6; ideo inter 9 &amp; 4 bis reperitur ratio &longs;e&longs;quialtera. <lb/>Si ver&ograve; eadem ratio &longs;e&longs;quialtera bis repetatur, &longs;eu ter conti&shy;<lb/>nu&egrave; ponatur; erit inter extremos terminos ratio &longs;e&longs;quialtera <lb/>triplicata, ut apparet in his numeris, 13<gap/>, 9, 6, 4; quam pro&shy;<lb/>portionem ab&longs;que fractione habebis, &longs;i duplicaveris ho&longs;ce <lb/>numeros &longs;ic, 27, 18, 12, 8: nam ut 12 continet 8 &longs;emel cum <lb/>dimidio, ita 18 continet 12 &longs;emel cum dimidio, &amp; 27 etiam <lb/>continet 18 &longs;emel cum dimidio. <lb/>
 <arrow.to.target n="marg215"/></s></p> <arrow.to.target n="marg215"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 2198 
Line 2710 
 <pb xlink:href="051/01/153.jpg" pagenum="122"/>Mundi, &amp; Balianus lib 1. de Motu naturali gravium, Propo&longs;it. 6. <lb/>(licet deinde lib. 4. &agrave; pag. 110. ad 113. aliter &longs;tatuat) &amp; po&longs;tip&longs;os <lb/>Ga&longs;&longs;endus in Epi&longs;tolis de motu impre&longs;&longs;o &agrave; motore, &amp; Kirche&shy;<lb/>rus in Mu&longs;urgia lib. 6. parte 1. Lemmate 3. &amp; con&longs;tat experien&shy;<lb/> <pb xlink:href="051/01/153.jpg" pagenum="122"/>Mundi, &amp; Balianus lib 1. de Motu naturali gravium, Propo&longs;it. 6. <lb/>(licet deinde lib. 4. &agrave; pag. 110. ad 113. aliter &longs;tatuat) &amp; po&longs;tip&longs;os <lb/>Ga&longs;&longs;endus in Epi&longs;tolis de motu impre&longs;&longs;o &agrave; motore, &amp; Kirche&shy;<lb/>rus in Mu&longs;urgia lib. 6. parte 1. Lemmate 3. &amp; con&longs;tat experien&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg223"/><lb/>ti&acirc;. Numeri pariter impares ab unitate numerati, &longs;unt hi: 1, <lb/>3, 5, 7, 9, 11, 13, 15 &amp;c. Itaque &longs;i grave aliquod de&longs;cendens con&shy;<lb/>ficit in primo minuto temporis unum &longs;tadium &longs;patij; in &longs;ecundo <lb/>minuto conficiet tria ftadia, in tertio quinque, in quarto &longs;e&shy;<lb/>ptem, &amp;c. Sic enim &longs;patia &aelig;qualibus temporibus confecta, <lb/>erunt inter &longs;e, ut quadrata temporum: nam quadratum mi&shy;<lb/>nuti primi e&longs;t 1; &amp; quadratum minuti &longs;ecundi, 4; &amp; quadra&shy;<lb/>tum minuti tertij, 9; &amp; quadratum minuti quarti, 16 &amp;c. ut <lb/>apparet inappo&longs;ita tabella.  <arrow.to.target n="marg223"/><lb/>ti&acirc;. Numeri pariter impares ab unitate numerati, &longs;unt hi: 1, <lb/>3, 5, 7, 9, 11, 13, 15 &amp;c. Itaque &longs;i grave aliquod de&longs;cendens con&shy;<lb/>ficit in primo minuto temporis unum &longs;tadium &longs;patij; in &longs;ecundo <lb/>minuto conficiet tria ftadia, in tertio quinque, in quarto &longs;e&shy;<lb/>ptem, &amp;c. Sic enim &longs;patia &aelig;qualibus temporibus confecta, <lb/>erunt inter &longs;e, ut quadrata temporum: nam quadratum mi&shy;<lb/>nuti primi e&longs;t 1; &amp; quadratum minuti &longs;ecundi, 4; &amp; quadra&shy;<lb/>tum minuti tertij, 9; &amp; quadratum minuti quarti, 16 &amp;c. ut <lb/>apparet inappo&longs;ita tabella.
 <arrow.to.target n="table1"/><lb/>C&ugrave;m igitur grave de&longs;cen&shy;<lb/>dens in primo minuto con&shy;<lb/>ficiat unum &longs;patium, &amp; in <lb/>&longs;ecundo minuto tria &longs;patia, <lb/>qu&aelig; cum uno conficiunt <lb/>quatuor; &amp; in tertio minu&shy;<lb/>to quinque &longs;patia, qu&aelig; cum <lb/>quatuor efficiunt novem; &amp; in quarto minuto &longs;eptem &longs;patia, <lb/>qu&aelig; cum novem efficiunt &longs;exdecim; &amp; in quinto minuto no&shy;<lb/>vem &longs;patia, qu&aelig; cum &longs;exdecim efficiunt viginti quinque, &amp;c. <lb/>apparet manife&longs;t&egrave;, &longs;patia tran&longs;mi&longs;&longs;a &agrave; gravi de&longs;cendente, ha&shy;<lb/>bere &longs;e, ut quadrata temporum &aelig;qualium, quibus percurrun&shy;<lb/>tur illa &longs;patia. In idem autem recidit, &longs;i dicas, &longs;patia tran&longs;&shy;<lb/>mi&longs;&longs;a certis temporibus habere inter &longs;e duplicatam rationem <lb/>&longs;eu proportionem illius proportionis, quam habent tempora, <lb/>quibus &longs;patia illa men&longs;urata fuerint: nam tempus &longs;eu minutum <lb/>&longs;ecundum ad primum, ut apparet ex tabella pr&aelig;cedente, ha&shy;<lb/>bet rationem &longs;eu proportionem duplam, &longs;patia ver&ograve; &longs;ecundo <lb/>minuto confecta, nempe 1 ad 3 (qu&aelig; &longs;imul juncta efficiunt 4) <lb/>ad primum minutum habent rationem duplicatam rationis <lb/><gap/>pl&aelig;. Eadem e&longs;t ratio de c&aelig;teris. Lege etiam Mundum &longs;u<gap/>- <arrow.to.target n="table1"/><lb/>C&ugrave;m igitur grave de&longs;cen&shy;<lb/>dens in primo minuto con&shy;<lb/>ficiat unum &longs;patium, &amp; in <lb/>&longs;ecundo minuto tria &longs;patia, <lb/>qu&aelig; cum uno conficiunt <lb/>quatuor; &amp; in tertio minu&shy;<lb/>to quinque &longs;patia, qu&aelig; cum <lb/>quatuor efficiunt novem; &amp; in quarto minuto &longs;eptem &longs;patia, <lb/>qu&aelig; cum novem efficiunt &longs;exdecim; &amp; in quinto minuto no&shy;<lb/>vem &longs;patia, qu&aelig; cum &longs;exdecim efficiunt viginti quinque, &amp;c. <lb/>apparet manife&longs;t&egrave;, &longs;patia tran&longs;mi&longs;&longs;a &agrave; gravi de&longs;cendente, ha&shy;<lb/>bere &longs;e, ut quadrata temporum &aelig;qualium, quibus percurrun&shy;<lb/>tur illa &longs;patia. In idem autem recidit, &longs;i dicas, &longs;patia tran&longs;&shy;<lb/>mi&longs;&longs;a certis temporibus habere inter &longs;e duplicatam rationem <lb/>&longs;eu proportionem illius proportionis, quam habent tempora, <lb/>quibus &longs;patia illa men&longs;urata fuerint: nam tempus &longs;eu minutum <lb/>&longs;ecundum ad primum, ut apparet ex tabella pr&aelig;cedente, ha&shy;<lb/>bet rationem &longs;eu proportionem duplam, &longs;patia ver&ograve; &longs;ecundo <lb/>minuto confecta, nempe 1 ad 3 (qu&aelig; &longs;imul juncta efficiunt 4) <lb/>ad primum minutum habent rationem duplicatam rationis <lb/><gap/>pl&aelig;. Eadem e&longs;t ratio de c&aelig;teris. Lege etiam Mundum &longs;u<gap/>-
 <pb xlink:href="051/01/154.jpg" pagenum="123"/>terraneum P. Athana&longs;ij Kircheri, ubi in Libro Centro&longs;ophico <lb/>fu&longs;i&longs;&longs;im&egrave; pertractat hanc materiam. Lege pr&aelig;terea Joannem <lb/>Caramuelem <pb xlink:href="051/01/154.jpg" pagenum="123"/>terraneum P. Athana&longs;ij Kircheri, ubi in Libro Centro&longs;ophico <lb/>fu&longs;i&longs;&longs;im&egrave; pertractat hanc materiam. Lege pr&aelig;terea Joannem <lb/>Caramuelem in Cruce Sublimium ingeniorum. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg222"/>Lex II. gra&shy;<lb/>vium <expan abbr="de-&longs;cendenti&utilde;">de&shy;<lb/>&longs;cendentium</expan>.</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg223"/><emph type="italics"/>Numeri pa&shy;<lb/>riter impa&shy;<lb/>res ab unita <lb/>te numera&shy;<lb/>ti.<emph.end type="italics"/></s></p>
  
  <table>
  
  <row><cell>Tempora</cell><cell>Quadrata</cell><cell>Spatia</cell></row>
  <row><cell>1</cell><cell>1</cell><cell>1</cell></row>
  <row><cell>2</cell><cell>4</cell><cell>3</cell></row>
  <row><cell>3</cell><cell>9</cell><cell>5</cell></row>
  <row><cell>4</cell><cell>16</cell><cell>7</cell></row>
  <row><cell>5</cell><cell>25</cell><cell>9</cell></row>
  <row><cell>6</cell><cell>36</cell><cell>11</cell></row></table>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Leges aqu&aelig; naturali motu de&longs;cendentis <lb/>&amp; effluentis per tubos.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>SIt jam tubus ABCD, &longs;ive &longs;emper, &longs;ive non &longs;emper plenus, <lb/>
  <arrow.to.target n="marg224"/><lb/>cujus foramen B; <expan abbr="tempu&longs;&qacute;ue">tempu&longs;que</expan> in quo aqua ab A de&longs;cendit <lb/>u&longs;que ad B, dividatur in quinque &aelig;quales partes, in quarum <lb/>prima confecerit &longs;patium A1; Dico, eandem aquam in &longs;e&shy;<lb/>cunda parte temporis conficere &longs;patium A4, in tertia parte <lb/>
  <arrow.to.target n="fig30"/><lb/>A9, in quarta &longs;patium A16, in quinta &longs;patium A25; <lb/>atque adeo &longs;patia &aelig;qualibus quinque temporibus <lb/>confecta, habere &longs;e ut quadrata quinque illorum <lb/>temporum, ut ex appo&longs;itis utrimque numeris ap&shy;<lb/>paret; &longs;eu velocitatem de&longs;cen&longs;us aqu&aelig; cre&longs;cere &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m progre&longs;&longs;ionem numerorum imparium, <lb/>prout indicant numeri intra tubum notati; &longs;eu <lb/>&longs;patia confecta habere duplicatam rationem illius, <lb/>quam habent tempora, ut apparet &longs;i conferas nu&shy;<lb/>meros externos lateris AB, cum numeris lateris <lb/>CD. Ratio e&longs;t, quia aqua gravis e&longs;t, &amp; intra tu&shy;<lb/>bum naturali motu de&longs;cendit, nullumque ade&longs;t <lb/>impedimentum motus; ergo imitari debet leges aliorum gra&shy;<lb/>vium naturali motu de&longs;cendentium. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg224"/><emph type="italics"/>Leges aqua <lb/>naturali <lb/>motu de&shy;<lb/>&longs;cendentis <lb/>per tubos.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <figure id="id.051.01.154.1.jpg" xlink:href="051/01/154/1.jpg"/>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Corollarium I.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>COlligitur hinc prim&ograve;, Aquam &egrave; foramine B, tubi &longs;emper <lb/>
  <arrow.to.target n="marg225"/><lb/>pleni, effluere tant&acirc; velocitate, quant&acirc; de&longs;cendit ab A ad <lb/>B. Ratio e&longs;t, quia ut &longs;upponitur, tantum effluit per B, quan&shy;<lb/>tum influit per A, &amp; &egrave; contrario tantum per A influit, quan&shy;<lb/>tum per B effluit, &amp; in de&longs;cen&longs;u ab A ad B nulla fit inter&shy;<lb/>ruptio; ergo tam velociter effluit per B, qu&agrave;m velociter de&shy;<lb/>&longs;cendit ab A ad B. </s></p>
  <pb xlink:href="051/01/155.jpg" pagenum="124"/>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg225"/><emph type="italics"/>Leges aqu&aelig; <lb/>effluentis <lb/>per <expan abbr="foram&etilde;">foramen</expan> <lb/>tubi &longs;emper <lb/>pleni.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Corollarium II.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>COlligitur &longs;ecund&ograve;, Aquam apud B, in utroque tubo, hoc e&longs;t, <lb/>&longs;emper &amp; non &longs;emper pleno, tant&acirc; &longs;ol&ugrave;m vi premi prope <lb/>foramen B, quanta e&longs;t vis &longs;eu pondus aqu&aelig; &agrave; B u&longs;que ad &longs;u&shy;<lb/>premam aqu&aelig; &longs;uperficiem, id e&longs;t, column&aelig; aque&aelig; habentis <lb/>pro ba&longs;i latitudinem foraminis B, pro altitudine perpendicu&shy;<lb/>larem &agrave; B ad dictam &longs;uperficiem. Ratio e&longs;t, quia &longs;ol&ugrave;m illa <lb/>columna premit &longs;upra B, per dicta Propo&longs;it. 1. Intellige, ni&longs;i <lb/>illa aliunde impetum recipiat, ut &longs;i ip&longs;i affunderetur aqua ex <lb/>tubo inclinato, &longs;ive conjuncto, &longs;ive di&longs;iuncto. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Corollarium. III.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>COlligitur terti&ograve;, Leges pr&aelig;dictas de&longs;cen&longs;us gravium &longs;ervari <lb/>
  <arrow.to.target n="marg226"/><lb/>ab aqua in tubo &longs;emper pleno, de&longs;cendendo ab A ad B, &longs;o&shy;<lb/>l&ugrave;m in primo de&longs;cen&longs;u, non ver&ograve; in de&longs;cen&longs;u continuato; item <lb/>&longs;ol&ugrave;m &agrave; prima parte aqu&aelig; de&longs;cendentis, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &agrave; partibusip&longs;i conti&shy;<lb/>guis &amp; &longs;ub&longs;equentibus. Explico De&longs;cendat aqua ab A ad B, effi&shy;<lb/>ciatque de&longs;cen&longs;us columnam aqueam AB, qu&aelig; dividatur in vi&shy;<lb/>ginti <expan abbr="quinq;">quinque</expan> &aelig;quales partes &longs;ecund&ugrave;m longitudinem &longs;eu altitu&shy;<lb/>dinem ab A ad B. Dico, &longs;ol&ugrave;mvige&longs;imam quintam partem, qu&aelig; <lb/>e&longs;t apud B, &longs;ervare pr&aelig;dictam legem de&longs;cen&longs;us gravium cre&shy;<lb/>&longs;centis in velocitate &longs;ecund&ugrave;m numeros impares ab unitate <lb/>numeratos; &amp; quidem illam &longs;olam vige&longs;imam quintam par&shy;<lb/>tem, qu&aelig; e&longs;t in prima columna aquea &agrave; de&longs;cen&longs;u aqu&aelig; for&shy;<lb/>mata, non ver&ograve; qu&aelig; e&longs;t in reliquis columnis &longs;ub&longs;equentibus. <lb/>Ratio e&longs;t, quia c&ugrave;m nulla pars ex viginti quinque egrediatur <lb/>&egrave; foramine B, quin ingrediatur alia per orificium A priori <lb/>&aelig;qualis; &amp; nulla tran&longs;eat vige&longs;imum quintum &amp; ultimum &longs;pa&shy;<lb/>tiolum lateris AB, quin eodem tempore tran&longs;eat alia &aelig;qualis <lb/>primum &longs;patiolum, &amp; alia &longs;ecundum, &amp; alia tertium, ac reli&shy;<lb/>qua omma; nece&longs;s&egrave; e&longs;t ut omnes reliqu&aelig; partes e&acirc;dem velo&shy;<lb/>citate conficiant &longs;ingula &longs;patiola, qua velocitate ultima con&shy;<lb/>ficit ultimum; &amp; e&acirc;dem velocitate unaqu&aelig;que pertran&longs;eat <lb/>&longs;patiolum &longs;ibi corre&longs;pondens, qua velocitate ultima pars per&shy;<lb/>tran&longs;it ultimum &longs;patiolum. Patet ergo propo&longs;itum. </s></p>
  <pb xlink:href="051/01/156.jpg" pagenum="125"/>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg226"/><emph type="italics"/>Lex de&longs;cen <lb/>&longs;us aqu&aelig; &egrave; <lb/>tubo expli&shy;<lb/>catur.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Corollarium IV.<emph.end type="center"/></s></p>
  <figure id="id.051.01.156.1.jpg" xlink:href="051/01/156/1.jpg"/>
  <p type="main">
  <s>COlligitur quart&ograve;, Aquam &egrave; foramine B efflue&shy;<lb/>
  <arrow.to.target n="marg227"/><lb/>re e&ograve; majori velocitate, qu&ograve; altior fuerit tu&shy;<lb/>bus. Ratio e&longs;t, quia qu&ograve; altior e&longs;t tubus, e&ograve; ma&shy;<lb/>jorem velocitatem adquirit prima pars aqu&aelig; de&shy;<lb/>&longs;cendentis in &longs;uo de&longs;cen&longs;u, &amp; con&longs;equenter reli&shy;<lb/>qu&aelig; &longs;ub&longs;equentes; item qu&ograve; altior e&longs;t tubus, e&ograve; <lb/>altior e&longs;t columna aquea premens apud B. ideo&shy;<lb/>que e&ograve; vehementi&ugrave;s premit apud idem B. Vide <lb/>qu&aelig; diximus Propo&longs;it. VI. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg227"/><emph type="italics"/>Aqua &egrave; tu&shy;<lb/>bo e&ograve; velo&shy;<lb/>ci&ugrave;s effluit, <lb/>qu&ograve; altior <lb/>e&longs;t tubus.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Corollarium V.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>COlligitur quint&ograve;, Aquam ex &aelig;qualibus tubis, quoad fora&shy;<lb/>
  <arrow.to.target n="marg228"/><lb/>mina &amp; altitudines, effluere &aelig;quali velocitate. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg228"/><emph type="italics"/>Aqua ex &aelig;&shy;<lb/>qualibus tu&shy;<lb/>bis quoad o&shy;<lb/>mnia, &aelig;qua&shy;<lb/>li velocita&shy;<lb/>te effluit,<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Propo&longs;itio X. Theorema II.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Velocitates motus aqu&aelig; de&longs;cendentis &amp; effluentis per <lb/>tubos &aelig;qualium foraminum, &longs;ed in&aelig;qualium altitu&shy;<lb/>dinum, habent &longs;ubduplicatam rationem <lb/>altitudinum.<emph.end type="center"/></s></p>
  <figure id="id.051.01.156.2.jpg" xlink:href="051/01/156/2.jpg"/>
  <p type="main">
  <s>ESto tubus AB altus uno pede, &amp; alius CD al&shy;<lb/>tus quatuor pedibus, &longs;ed uterque &aelig;qualium <lb/>foraminum, &longs;ive &longs;emper, &longs;ive non &longs;emper pleni, &egrave; <lb/>quibus effluat aqua in&aelig;quali velocitate, juxta di&shy;<lb/>cta Propo&longs;itione pr&aelig;cedente, Corollario IV. Dico, <lb/>velocitates motus &amp; effluxus aquarum e&longs;&longs;e in &longs;ub&shy;<lb/>duplicata ratione tuborum, hoc e&longs;t, aquam per <lb/>tubum CD de&longs;cendere, &amp; effluere duplo velo&shy;<lb/>ci&ugrave;s, qu&agrave;m per tubum AB. Quoniam enim aqu&aelig; <lb/>
  <arrow.to.target n="marg229"/><lb/>motus per tubos &aelig;mulatur leges gravium de&longs;cen&shy;<lb/>dentium motu naturali, per dicta Propo&longs;it. IX. <lb/>pr&aelig;cedente, hoc e&longs;t, cre&longs;cit in velocitate &longs;ecun-
  <pb xlink:href="051/01/157.jpg" pagenum="126"/>
  <arrow.to.target n="fig31"/><lb/>d&ugrave;m progre&longs;&longs;ionem numerorumim parium ab un<gap/><lb/>tate numeratorum; &longs;i aqua in primo tempore d<gap/><lb/>terminato, v.g. in primo minuto de&longs;cendit &agrave; C i<gap/><lb/>E, hoc e&longs;t, ab A in B; in &longs;ecundo minuto d<gap/><lb/>&longs;cendet ab E ad D, ac proinde in fine quarti pa<gap/><lb/>mi mota erit duplo veloci&ugrave;s, qu&agrave;m in fine prin<gap/><lb/>palmi; Ergo velocitas motus aqu&aelig; per tubum CI<gap/><lb/>ad velocitatem aqu&aelig; per tubum AB, habet &longs;ul<gap/><lb/>duplicatam rationem altitudinum. Eadem e<gap/><lb/>ratio in alijs in&aelig;qualibus altitudinibus, quamcu<gap/><lb/>que habeant inter &longs;e proportionem. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg229"/><emph type="italics"/>Proportio <lb/>velocitatis <lb/>motus aqu&aelig; <lb/>de&longs;cenden&shy;<lb/>tis per tubos: <lb/><expan abbr="in&aelig;quali&utilde;">in&aelig;qualium</expan> <lb/>foraminum.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <figure id="id.051.01.157.1.jpg" xlink:href="051/01/157/1.jpg"/>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Pori&longs;ma.<emph.end type="center"/><lb/> </s></p>
  <p type="main">
  <s>TUbi ergo duplicatam habent rationem illius, quam haben<gap/><lb/>velocitates motus de&longs;cendentis, &amp; effluentis per ip&longs;os aqu&aelig;<gap/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XI. Theorema III.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Cau&longs;am a&longs;&longs;ignare, cur aqu&aelig; fluentes per tubos &aelig;qua <lb/>lium luminum, &longs;ed in&aelig;qualium altitudinum, habeantra&shy;<lb/>tionem &longs;ubduplicatam altitudinum tuborum.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg230"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg230"/><emph type="italics"/>Proportio&shy;<lb/>nis pr&aelig;dicta <lb/>cau&longs;a.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>QUod a&longs;&longs;eruimus Propo&longs;it. VIII. huius capitis, demon&longs;tran<gap/><lb/>dum h&icirc;c e&longs;t, utfidemibi obligatam &longs;olvamus. </s></p>
  <p type="main">
  <s>Ratio igitur ad&longs;ignati h&icirc;c &amp; ibi Ph&aelig;nomeni e&longs;t, qu&ograve;d flu<gap/><lb/>xus aqu&aelig; per foramen, &longs;eu quantitas aqu&aelig; effluentis, pendet<gap/><lb/>velocitate aqu&aelig; eiusdem de&longs;cendentis per tubum, per dict<gap/><lb/>Propo&longs;it. IX. Corollario. I. Velocitas autem illa e&longs;t &longs;ubduplicata<gap/><lb/>altitudinum, per dicta Propo&longs;it. X; ergo &amp; quantitas aqu&aelig; efflu&shy;<lb/>entis ex tubis in&aelig;qualium altitudinum &longs;ubduplicata erit <expan abbr="tubor&utilde;">tuborum</expan>. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XII. Theorema IV.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Tempora quibus &aelig;qualis aqu&aelig; quantitas &egrave; tubis &aelig;qua&shy;<lb/>lium luminum, &longs;ed in&aelig;qualium altitudinum effluit, ha&shy;<lb/>bent &longs;ubduplicatam rationem tuborum.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg231"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg231"/><emph type="italics"/>Proportio <lb/>temporum <lb/>quibus a&shy;<lb/>qua effluit &egrave; <lb/>tubis.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>SItut antea tubus AB vnius, &amp; tubus CD quatuor pedum in <lb/>altitudine, &longs;ed &aelig;qualium luminum, &longs;ive &longs;emper, &longs;ive non &longs;em-
  <pb xlink:href="051/01/158.jpg" pagenum="127"/>per pleni; fluatque ex tubo AB vna libra aqu&aelig; &longs;patio duorum <lb/>minutorum. Dico, eandem aquam effluere ex tubo CD &longs;pa&shy;<lb/>tio vnius minuti, <expan abbr="e&longs;&longs;e&qacute;ue">e&longs;&longs;eque</expan> propterea tempus fluxus aqu&aelig; ex tubo <lb/>CD, ad tempus fluxus aqu&aelig; ex tubo AB, ut 1 ad 2, qu&aelig; e&longs;t ratio <lb/>&longs;ubduplicata tuborum. Ratio ex dictis patet. Quoniam enim <lb/>velocitates efflux&ucirc;s aqu&aelig; ex &aelig;quali lumine habent &longs;ubduplica&shy;<lb/>tam rationem tuborum, ut demon&longs;travimus Propo&longs;it. X, fluet in <lb/>dimidio temporis tantum ex tubo CD, quantum in toto tem&shy;<lb/>pore ex tubo AB, po&longs;ita &aelig;qualitate luminum; ac proinde in <lb/>toto tempore duplum effluet ex tubo CD. Eadem e&longs;t ratio in <lb/>alijs tuborum &aelig;qualium luminum proportionibus. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Pori&longs;ma.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>TUbi ergo quilibet &aelig;qualium luminum, &longs;ed in&aelig;qualium alti&shy;</s></p>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg232"/><lb/>tudinum, habent rationem duplicatam temporum, quibus <lb/>effluit &aelig;qualis aqu&aelig; quantitas. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg232"/><emph type="italics"/>Proportio <lb/>tuborum <gap/><lb/>tempora fl<gap/><lb/>xus aqu&aelig;.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XIII. Theorema V.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Si tubi, &longs;ive &longs;emper pleni, &longs;ive non &longs;emper pleni, &longs;int <lb/>eiu&longs;dem altitudinis, &longs;ed in&aelig;qualium foraminum, e&longs;t eadem ra&shy;<lb/>tio aqu&aelig; ad aquam, qu&aelig; foraminis ad foramen, <lb/>phy&longs;ic&egrave; &longs;eu ad &longs;en&longs;um.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>ESt Mer&longs;enni in hydraulicis Ph&aelig;nomenis Propo&longs;it. IV. quem <lb/>
  <arrow.to.target n="marg233"/><lb/>&longs;equitur P. Andreas Tacquet in &longs;uis hydraulicis Manu&longs;cri&shy;<lb/>ptis cap. 4. Ph&aelig;nomen. 7. Ratio e&longs;t, qu&ograve;d licet ex maiori lu&shy;<lb/>mine &longs;eu foramine fluat eodem tempore maior aquea columna <lb/>qu&agrave;m ex minori, tant&ograve;que maior exillo qu&agrave;m ex hoc, quant&ograve; <lb/>fuerit maius lumen &longs;eu <expan abbr="foram&etilde;">foramen</expan> illud qu&agrave;m hoc, quoad aream, per <lb/>dicta Propo&longs;it. 4. huius eapitis; tamen vtraque columna fluit <lb/>ex &aelig;quali altitudine tuborum &aelig;qu&acirc; velocitate phy&longs;ic&egrave; &amp; ad <lb/>&longs;en&longs;um. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg233"/><emph type="italics"/>Proportio <gap/><lb/>qu&aelig; ad <gap/><lb/><expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> eadem. <lb/>qu&aelig; forami&shy;<lb/>num in tu&shy;<lb/>bu &aelig;qu&egrave; <gap/>&shy;<lb/>tis.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Dixi phy&longs;ic&egrave; &amp; ad &longs;en&longs;um, quia licet gravia eiusdem &longs;pe&shy;<lb/>ciei, &longs;ed in&aelig;qualis molis ac ponderis, ab eodem ad eundem  <s>Dixi phy&longs;ic&egrave; &amp; ad &longs;en&longs;um, quia licet gravia eiusdem &longs;pe&shy;<lb/>ciei, &longs;ed in&aelig;qualis molis ac ponderis, ab eodem ad eundem
 <pb xlink:href="051/01/159.jpg" pagenum="128"/>terminum non de&longs;cendant &aelig;qu&egrave; velociter, revera &amp; mathema&shy;<lb/>tic&egrave;, quemadmodum &longs;entiunt Galil&aelig;us Dialogo 2. de Sy&longs;tem. <lb/>Mundi, Ioannes Bapti&longs;ta Balianus lib. 1. de motu naturali gravi&shy;<lb/>um &longs;olidorum in Pr&aelig;fat. Nicolaus Cab&aelig;us lib. 1. Meteoror. textu <lb/>17. <expan abbr="q.">que</expan> 5. &amp; 6. Arriaga di&longs;put. 4. de Generat. &longs;ect. 5. &longs;ub&longs;ect. 3. <lb/>Ma&longs;trius, Bellutus, &amp; alij (quod ego fal&longs;um exi&longs;timo, mathe. <lb/>matic&egrave; loquendo, cum Patre Ioanne Bapti&longs;ta Ricciolo, qui <lb/>tom. 1. Almage&longs;ti Novi lib. 2. cap. 21. Propo&longs;it. 2. &amp; lib. 9. &longs;ect. 4. <lb/>num. 24. a&longs;&longs;erit, <emph type="italics"/>duorum gravium eiusdem &longs;peciei &amp; figur&aelig; &longs;ea in&aelig;&shy;<lb/>qualis molis ac ponderis, ex eadem altitudine momento eodem dimi&longs;&shy;<lb/>&longs;orum, illud naturali motu citi&ugrave;s de&longs;cendere ad eundem terminum, quod <lb/>e&longs;t gravius;<emph.end type="italics"/> ubi etiam Experimenta multa diver&longs;is annis coram <lb/>multis viris doctis incredibili diligenti&acirc; peracta Bononi&aelig; refert <lb/>num. 13.) tamen in parvis altitudinibus, quales &longs;unt tuborum <lb/>in omni fer&egrave; ca&longs;u, tam exigua e&longs;t differentia velocitatum, ut pro <lb/>e&acirc;dem &longs;eu &aelig;quali cen&longs;eri merit&ograve; po&longs;&longs;it. </s></p> <pb xlink:href="051/01/159.jpg" pagenum="128"/>terminum non de&longs;cendant &aelig;qu&egrave; velociter, revera &amp; mathema&shy;<lb/>tic&egrave;, quemadmodum &longs;entiunt Galil&aelig;us Dialogo 2. de Sy&longs;tem. <lb/>Mundi, Ioannes Bapti&longs;ta Balianus lib. 1. de motu naturali gravi&shy;<lb/>um &longs;olidorum in Pr&aelig;fat. Nicolaus Cab&aelig;us lib. 1. Meteoror. textu <lb/>17. <expan abbr="q.">que</expan> 5. &amp; 6. Arriaga di&longs;put. 4. de Generat. &longs;ect. 5. &longs;ub&longs;ect. 3. <lb/>Ma&longs;trius, Bellutus, &amp; alij (quod ego fal&longs;um exi&longs;timo, mathe. <lb/>matic&egrave; loquendo, cum Patre Ioanne Bapti&longs;ta Ricciolo, qui <lb/>tom. 1. Almage&longs;ti Novi lib. 2. cap. 21. Propo&longs;it. 2. &amp; lib. 9. &longs;ect. 4. <lb/>num. 24. a&longs;&longs;erit, <emph type="italics"/>duorum gravium eiusdem &longs;peciei &amp; figur&aelig; &longs;ea in&aelig;&shy;<lb/>qualis molis ac ponderis, ex eadem altitudine momento eodem dimi&longs;&shy;<lb/>&longs;orum, illud naturali motu citi&ugrave;s de&longs;cendere ad eundem terminum, quod <lb/>e&longs;t gravius;<emph.end type="italics"/> ubi etiam Experimenta multa diver&longs;is annis coram <lb/>multis viris doctis incredibili diligenti&acirc; peracta Bononi&aelig; refert <lb/>num. 13.) tamen in parvis altitudinibus, quales &longs;unt tuborum <lb/>in omni fer&egrave; ca&longs;u, tam exigua e&longs;t differentia velocitatum, ut pro <lb/>e&acirc;dem &longs;eu &aelig;quali cen&longs;eri merit&ograve; po&longs;&longs;it. </s></p>
Line 2287 
Line 2917 
 <pb xlink:href="051/01/164.jpg" pagenum="133"/> <pb xlink:href="051/01/164.jpg" pagenum="133"/>
 <figure id="id.051.01.164.1.jpg" xlink:href="051/01/164/1.jpg"/> <figure id="id.051.01.164.1.jpg" xlink:href="051/01/164/1.jpg"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 < <s>SUppono h&icirc;c id, quod notavi &longs;upr&agrave; Pro&shy;<lb/>po&longs;it. XIII. tam exiguam e&longs;&longs;e differen&shy;<lb/>tiam inter velocitates aquarum ex tubis <lb/>eiusdem altitudinis, &amp; diver&longs;orum fora&shy;<lb/>minum, <expan abbr="effluenti&utilde;">effluentium</expan>, ut cen&longs;eri merit&ograve; po&longs;&shy;<lb/>&longs;it, aquam ad aquam e&longs;&longs;e, utforamen ad <lb/>foramen. Quo po&longs;ito. <lb/>
  <arrow.to.target n="marg239"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg239"/><emph type="italics"/>Data alti&shy;<lb/>tudine &amp; <lb/>foramine tu <lb/>bi, invenire <lb/>aqu&aelig; quan&shy;<lb/>titatem da&shy;<lb/>to tempore <lb/>effluentem.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Sit, exempli gratia, altitudo tubi <lb/>ADB pedum 64, luminis &longs;eu foraminis <lb/>diameter DB digitalis, tempus hora una. <lb/>Oporteat igitur reperire, quantum aqu&aelig; <lb/>tribuat, &longs;eu quantam ci&longs;ternam impleat, <lb/>pr&aelig;dictus tubus, intra unam horam. So&shy;<lb/>lutio pendet ex dictis Propo&longs;it. VII. XIII. <lb/>&amp; VIII. &amp; pr&aelig;terea ex Propo&longs;it. 2. lib. 12. Eu&shy;<lb/>clidis. Igitur tubum 4 pedes altum, &amp; <lb/>luminis linearis, repr&aelig;&longs;entet CPK. Ex <lb/>tubo ADB. &longs;ume EDB portionem <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>4 pedes altam. Et quoniam diameter DB <lb/>digitalis, e&longs;t ad linearem PK, ut 12 ad 1; <lb/>eritper Propo&longs;it. &longs;ecundam lib. 12. Eucli&shy;<lb/>dis, lumen DB ad lumen KP, utquadra&shy;<lb/>tum diametri DB, ad quadratum diame&shy;<lb/>tri PK, hoc e&longs;t, ut 144 ad 1. Quare c&ugrave;m <lb/>per Propo&longs;it. XIII. pr&aelig;cedentem, in tubis <lb/>&aelig;qu&egrave; altis &amp; &longs;emper plenis, &longs;ed in&aelig;quali&shy;<lb/>um luminum, aqua ab uno effu&longs;a, fit ad a&shy;<lb/>quam ab altero effu&longs;am, tempore eodem, <lb/>utlumen ad lumen; dabit EDB. centies <lb/>quadragies quater plus aqu&aelig;, qu&agrave;m det <lb/>eodem tempore tubus CPK: Sed tubus <lb/>CPK, per Propo&longs;it. VII. pr&aelig;cedentem, <lb/>&longs;patio tredecim &longs;ecundorum temporis dat <lb/>unam libram aqu&aelig;: Ergo tubus EDB
  <pb xlink:href="051/01/165.jpg" pagenum="134"/>
  <arrow.to.target n="fig33"/><lb/>&longs;patio tredecim &longs;ecundorum tomporis da&shy;<lb/>bit 144 libras. <expan abbr="Quoni&atilde;">Quoniam</expan> autem in una hora, <lb/>&longs;eu in 60. minutis primis, hoc e&longs;t, in 3600 <lb/>minutis &longs;ecundis, tredecim &longs;ecunda con&shy;<lb/>tinentur ducenties &longs;eptuagies &longs;exies, rema&shy;<lb/>nentque <gap/>, &longs;ive (facilioris calculi gratia) <lb/>ducenties &longs;eptuagies &longs;epties; &longs;i 144 libras, <lb/>quas tredecim &longs;ecundis dat tubus EDB, <lb/>multiplices per 277, fient fer&egrave; 39888. li&shy;<lb/>br&aelig;, quas hor&aelig; &longs;patio fundit tubus EDB. <lb/>Inveniatur iam inter 64, altitudinem nem&shy;<lb/>pe tubi ADB, &amp; inter 4, altitudinem ni&shy;<lb/>mirum portionis EDB, media proporti&shy;<lb/>onalis 16. Quoniam igitur per Propo&longs;it. <lb/>VIII. pr&aelig;cedentem, aqu&aelig; quas tubi ADB, <lb/>&amp; EDB &longs;emper pleni, eodem tempore <lb/>fundunt, &longs;unt in &longs;ubduplicata ratione eius <lb/>quam habent altitudines ADB, &amp; EDB; <lb/>erit aqua quam hor&aelig; &longs;patio dat tubus <lb/>EDB, ad aquam quam eodem tempore <lb/>dabit tubus ADB, ut 4 ad 16, &longs;eu ut 1 ad 4. <lb/>Itaque &longs;i fiat, ut 1 ad 4, ita 39888 (tot enim <lb/>aqu&aelig; libras iam o&longs;tendimus hor&aelig; &longs;patio <lb/>dare tubum EDP) ad alium numerum, <lb/>nempe ad 159552, quot hic continet vni&shy;<lb/>tates, tot aqu&aelig; libras hor&aelig; &longs;patio dabit tu&shy;<lb/>bus ABD &longs;emper plenus, lumen habens <lb/>digitale, altitudinem pedum 64; atque <lb/>adeo tubus pr&aelig;dictus implebit hor&aelig; &longs;pa&shy;<lb/>tio ci&longs;ternam capacem librarum <lb/>aqu&aelig; 159552. </s></p>
  <pb xlink:href="051/01/166.jpg" pagenum="135"/>
  <figure id="id.051.01.166.1.jpg" xlink:href="051/01/166/1.jpg"/>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Annotatio.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg240"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg240"/><emph type="italics"/>Pari&longs;ien&longs;es <lb/>libra<emph.end type="italics"/> 72. <emph type="italics"/>ef&shy;<lb/>ficiunt pe&shy;<lb/>dem <expan abbr="cubis&utilde;">cubisum</expan> <lb/>aqu&aelig;.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="italics"/>MEr&longs;ennus ait, heminas &longs;eu libras Pari&longs;ien&longs;es<emph.end type="italics"/> 72. <emph type="italics"/>efficere pedem <lb/>cubicum aqu&aelig;. Itaque &longs;i placet pr&aelig;dictas libras ad pedes cubi&shy;<lb/>cos reducere, divide numerum<emph.end type="italics"/> 159552 <emph type="italics"/>per<emph.end type="italics"/> 72, <emph type="italics"/>&amp; quotiens<emph.end type="italics"/> 2216 <emph type="italics"/>da&shy;<lb/>bit aqu&aelig; pedes cubicos quos hor&aelig; &longs;patio fundet tubus<emph.end type="italics"/> ADB. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XVIII. Problema II.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Datis altitudine &amp; lumine tubi &longs;emper pleni, invenire <lb/>tempus quo datam aqu&aelig; quantitatem effundat, &longs;i&shy;<lb/>ve quo datam ci&longs;ternam impleat.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>SIt tubus &longs;emper plenus ADB, v.g. 16 pedes altus, lumen </s></p>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg241"/><lb/>habens digitale DB; &longs;it ver&ograve; quantitas aqu&aelig; &agrave; tubo ADB <lb/>effundend&aelig;, aut ci&longs;terna ab eodem replenda, 3000 pedum cu&shy;<lb/>bicorum. Oporteat invenire tempus quo dictam aquam ef&shy;<lb/>fundat, aut dictam ci&longs;ternam impleat. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg241"/><emph type="italics"/>Data alti&shy;<lb/>tudine &amp; <lb/>foramine <lb/>tubi, inve&shy;<lb/>nire tempus <lb/>quo data a&shy;<lb/>qua effluit.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>Revocentur prim&ograve; 3000 pedes cubici aqu&aelig; ad heminas <lb/>
  <arrow.to.target n="fig34"/><lb/>&longs;eu libras (quod fiet, &longs;i 3000 multiplica&shy;<lb/>bis per 72. fiatq, numerus librarum 216000, <lb/>(quandoquidem unus pes cubicus conficit <lb/>72 libras, ut diximus Propo&longs;it: pr&aelig;ceden&shy;<lb/>te in Annotat:) Deinde &longs;umatur ex ADB, <lb/>tubus quadrupedalis EDB: Demum inter <lb/>ADB altitudinem, id e&longs;t, 16, &amp; EDB alti&shy;<lb/>tudinem, id e&longs;t, 4, inveniatur medius nu&shy;<lb/>merus proportionalis 8. Igitur, per Pro&shy;<lb/>po&longs;it. VIII. pr&aelig;cedentem, aqua fluens per <lb/>tubum EDB, e&longs;t ad aquam per tubum <lb/>ADB eodem tempore fluentem, ut 4 ad 8, <lb/>in ratione videlicet &longs;ubduplicata altitudi&shy;<lb/>num EDB 4 pedum, &amp; ADB 16 pedum. <lb/>Quo ergo tempore dat tubus ADB 3000 <lb/>pedes cubicos aqu&aelig;, id e&longs;t, 216000 hemi&shy;<lb/>nas &longs;eu libras; eodem tempore EDB dabit dupl&ograve; minus, &longs;eu
  <pb xlink:href="051/01/167.jpg" pagenum="136"/>
  <arrow.to.target n="fig35"/><lb/>heminas &longs;ol&ugrave;m 108000. A&longs;&longs;umatur jam, <lb/>ut antea, tubus quadrupedalis CPK lu&shy;<lb/>minis linearis. Tubi EDB, CPK, &longs;unt &aelig;&shy;<lb/>qu&egrave; alti; &amp; lumina DB, PK, dantur, per <gap/><lb/>Propo&longs;it. lib. 12. Euclid. nempe 1, &amp; 144 <lb/>line&aelig; quadrat&aelig;; aqua etiam quam CPK <lb/>fundit&longs;patio 13 &longs;ecundorum, datur, per VII. <lb/>pr&aelig;cedentem, una nimirum libra: Qua&shy;<lb/>re c&ugrave;m quantitates aqu&aelig; &agrave; tubis &aelig;qu&egrave; al&shy;<lb/>tis eodem tempore effu&longs;&aelig; &longs;int ut lumina, <lb/>per Propo&longs;it. XIII. pr&aelig;cedentem, &longs;i fiat ut <lb/>lumen PK, ad lumen DB, id e&longs;t, ut 1 ad <lb/>144, ita aqua unius ad aquam alterius; pro&shy;<lb/>ducetur numerus heminarum &longs;eu libra&shy;<lb/>rum, quas effundit tubus EDB &longs;patio tre&shy;<lb/>decim &longs;ecundorum, nempe 144. Quo&shy;<lb/>niam igitur tubus EDB 144 libras dat &longs;patio tredecim &longs;ecundo&shy;<lb/>rum; libras 108000 quanto tempore dabit? Fiat, ut 144 libr&aelig; <lb/>ad <gap/> hoc e&longs;t, ad tredecim &longs;ecunda, ita 108000 ad 9750; dabit <lb/>hic numerus &longs;ecunda, quibus tubus EDB dat libras 108000. <lb/>Sed o&longs;ten&longs;um e&longs;t &longs;upr&agrave;, quo tempote tubus EDB dat 108000 <lb/>libras, tubum ADB dare libras 216000, id e&longs;t, 3000 pedes cu&shy;<lb/>bicos aqu&aelig;; Inventum e&longs;t igitur tempus, quo tubus ADB &longs;em&shy;<lb/>per plenus fundit datam aquam 3000 pedum cubicorum, nem&shy;<lb/>pe 9750 &longs;ecunda, &longs;eu 162 prima; qu&aelig; faciunt horas 2, &amp; 42 <lb/>minuta prima. </s></p>
  <figure id="id.051.01.167.1.jpg" xlink:href="051/01/167/1.jpg"/>
  <figure id="id.051.01.167.2.jpg" xlink:href="051/01/167/2.jpg"/>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XIX. Problema III.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Datis tempore, quantitate aqu&aelig;, &longs;eu Ci&longs;tern&acirc;, &amp; lu&shy;<lb/>mine tubi, invenire altitudinem tubi, qui &longs;emper <lb/>plenus ci&longs;ternam dato tempore repleat.<emph.end type="center"/><lb/>
  <arrow.to.target n="marg242"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg242"/><emph type="italics"/>Dato tem&shy;<lb/>pore, &amp; <lb/>quantitate <lb/>aqu&aelig;, inve&shy;<lb/>nire tubum <lb/>ex quo ef&shy;<lb/>fluat.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>SIt datum tempus unius hor&aelig; &amp; 21 minutorum primorum, <lb/>aqua data 3000 pedum cubicorum, &longs;eu 216000 librarum <lb/>capax ci&longs;terna, &amp; lumen &longs;eu foramen tubi digitale, &longs;eu duo-
  <pb xlink:href="051/01/168.jpg" pagenum="137"/>decim linearum. Oporteat invenire altitudinem tubi qui un&acirc; <lb/>hor&acirc; &amp; 21 minutis primis ex foramine digitali ejiciat 216000 <lb/>libras aqu&aelig;, &longs;eu repleat ci&longs;teruam 3000 pedum cubicorum. </s></p>
  <p type="main">
  <s>Quoniam tubus quadrupedalis, cujus lumen digitale, eji&shy;<lb/>cit tredecim &longs;ecundorum &longs;patio libras 144, ut vidimus Pro&shy;<lb/>po&longs;it. XVII. pr&aelig;cedente, &amp; idem tubus &longs;patio duarum hora&shy;<lb/>rum, ac 42 minutorum primorum ejicit libras 108000, ut vi&shy;<lb/>dimus Propo&longs;it. XVIII. pr&aelig;cedente; ergo duplum hujus aqu&aelig;, <lb/>hoc e&longs;t, libr&aelig; 216000, ejicientur &agrave; tubo eju&longs;dem luminis alto <lb/>pedes 16. e&ograve; qu&ograve;d tuborum &aelig;qualium foraminum altitudines <lb/>debeant e&longs;&longs;e in duplicata ratione aquarum, ut duplo pl&ugrave;s aqu&aelig; <lb/>eodem tempore fundant, prout diximus Propo&longs;it. VIII. Pori&shy;<lb/>&longs;mate 1. Ut ver&ograve; eadem aqua effluat ex tubo eju&longs;dem fora&shy;<lb/>minis duplo veloci&ugrave;s, hoc e&longs;t, intra horam unam, minuta 21; <lb/>debet tubus e&longs;&longs;e altus pedes 64, ut patet ex Pori&longs;mate Propo&shy;<lb/>&longs;it. X. &amp; XII. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Pori&longs;ma.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>SImili ratione datis tempore, ci&longs;terna, &amp; altitudine tubi, in&shy;<lb/>venitur foramen tubi, qui ci&longs;ternam datam repleat in illo <lb/>tempore. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XX. Problema IV.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Dato Va&longs;e, &amp; foramine per quod effluit aqua, <lb/>invenire tempus quo evacuatur.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>SIt datum vas pri&longs;maticum ABCD, cujus tam longitudo, </s></p>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg243"/><lb/>qu&agrave;m latitudo &longs;it decem pedum, altitudo vero 16 pedum, <lb/>ac proinde capacitas totius va&longs;is &longs;it 1600 pedum cubicorum, <lb/>ba&longs;is ver&ograve; &longs;it 100 pedum quadratorum; lumen denique &longs;eu <lb/>foramen E in fundo va&longs;is &longs;it digitale. Oporteat invenire tem&shy;<lb/>pus quo dictum vas, &longs;i aqu&acirc; fuerit plenum, per lumen E eva&shy;<lb/>cuetur. </s></p>
  <pb xlink:href="051/01/169.jpg" pagenum="138"/>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg243"/><emph type="italics"/>Dato va&longs;e, <lb/>&amp; forami&shy;<lb/>ne, inveni&shy;<lb/>re tempus <lb/>quo evacua <lb/>tur.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <figure id="id.051.01.169.1.jpg" xlink:href="051/01/169/1.jpg"/>
  <p type="main">
  <s>Con&longs;tat ex dictis Pro&shy;<lb/>po&longs;it. XIV. in Annotat. tu&shy;<lb/>bum quadrupedalem, cu&shy;<lb/>jus ba&longs;is pedalis, &amp; lumen <lb/>lineare, &longs;patio 144. minu&shy;<lb/>torum, &longs;eu duabus horis <lb/>&amp; 24 minutis, totum ex&shy;<lb/>hauriri, &longs;i non &longs;it &longs;emper <lb/>plenus. Con&longs;tat pr&aelig;terea <lb/>ex eadem Propo&longs;itione, <lb/>tubos non &longs;emper plenos, <lb/>&aelig;qu&egrave; altos, &amp; &aelig;qualium <lb/>foraminum, &longs;ed in&aelig;qua&shy;<lb/>lium ba&longs;ium, evacuari in&shy;<lb/>&aelig;qualibus temporibus; <lb/>&amp; tempora quibus evacuantur, e&longs;&longs;e inter &longs;e, vt ba&longs;es. A&longs;&longs;uma&shy;<lb/>tur igitur tubus pri&longs;maticus quadrupedalis KL, ba&longs;im habens <lb/>pedalem, &amp; lumen lineare. A&longs;&longs;umatur pr&aelig;terea ex va&longs;e dato <lb/>ABCD, pars CFDH alta pedes quatuor, ba&longs;&longs;im habens ean&shy;<lb/>dem cumtoto va&longs;e centum pedum, lumen ver&ograve; 1 lineare. Quo&shy;<lb/>niam igitur, per Propo&longs;itionem XIV. dictam, tempora quibus <lb/>vas CFDH, &amp; tubus KL exhauriuntur per lumen lineare, &longs;unt <lb/>inter &longs;e ut ba&longs;es ip&longs;orum; ba&longs;es autem ex hypothe&longs;i habent pro&shy;<lb/>portionem ut 100. ad 1; nece&longs;&longs;e e&longs;t, tempus quo evacuatur vas <lb/>CFDH per lineare lumen 1, ad tempus quo evacuatur tubus <lb/>KL per lumen etiam lineare, e&longs;&longs;e ut 100 ad 1. Quare c&ugrave;m tu&shy;<lb/>bus KL per lineare lumen evacuetur &longs;patio 144 minutorum, <lb/>ut vidimus; evacuabitur vas CFDH, per lineare lumen 1, &longs;pa&shy;<lb/>tio 14400 minutorum, (tot enim producuntur, &longs;i 144 multi&shy;<lb/>plicentur per 100) &longs;eu horarum 240, vel dierum decem. Iam <lb/>ver&ograve; quoniam per Propo&longs;it. XVI. tempus quo effluitaqua ex va&shy;<lb/>&longs;e CFDH per lumen digitale E, ad tempus quo effluit eadem <lb/>aqua ex eodem va&longs;e per lumen lineare 1, e&longs;t reciproc&egrave;, &longs;icut <lb/>e&longs;t foramen 1 ad foramen E, nempe ut 1 ad 144; &longs;i dividatur
  <pb xlink:href="051/01/170.jpg" pagenum="139"/>tempus quo effluit aqua per foramen 1, nempe 14400 minuta, <lb/>per 144; hoc e&longs;t, &longs;i accipiatur cente&longs;ima quadrage&longs;ima quarta <lb/>pars minutorum 14400, nempe minuta 100; habebitur tem&shy;<lb/>pus quo exhauritur vas CFDH, per digitale lumen E. Tan&shy;<lb/>dem quoniam per Propo&longs;it. XV. pr&aelig;cedentem, tempora qui&shy;<lb/>bus deplentur va&longs;a ABCD, CFDH. &aelig;qualium ba&longs;ium, &longs;ed non <lb/>&aelig;qualium altitudinum, per idem foramen E, &longs;unt in &longs;ubdu&shy;<lb/>plicata ratione altitudinum, nempe pedum 4, &amp; pedum 16; <lb/>&longs;i inter 4 &amp; 16 inveniatur medius numerus proportionalis, nem&shy;<lb/>pe 8; erit tempus quo evacuatur vas CFDH, per lumen digita&shy;<lb/>le E, nimirum 100 minutorum, ad tempus quo evacuatur vas <lb/>ABCD per idem lumen digitale E, ut 4 ad 8, &longs;eu ut 1 ad 2, <lb/>nempe ut minuta 100, ad minuta 200, qu&aelig; efficiunt horas 3. <lb/>min. 20. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Annotatio.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="italics"/>QVod diximus de va&longs;e pri&longs;matico, debet etiam intelligi de cylindrico, <lb/>&amp; cuiuscunque alterius figur&aelig;; &longs;ed tunc a&longs;&longs;umi debet tubus quadru&shy;<lb/>pedalis va&longs;i &longs;imilis.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XXI. Problema V.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Dato va&longs;e, &amp; tempore, invenire foramen per quod <lb/>evacuetur tempore dato.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>SIt data ci&longs;terna A, 1600. pe&shy;
  <arrow.to.target n="table1"/><lb/>
  <arrow.to.target n="marg244"/><lb/>dum cubicorum; &amp; tempus <lb/>B, quo evacuandum e&longs;t totum, <lb/>&longs;it horarum 40 &amp; minutorum <lb/>16; &longs;itque inveniendum foramen, per quod evacuetur ci&longs;ter&shy;<lb/>na A data, in tempore B dato. A&longs;&longs;umatur quodvis lumen &longs;eu <lb/>foramen not&aelig; magnitudinis, v.g. lineare; &amp; per Propo&longs;itionem <lb/>XX. pr&aelig;cedentem inveniatur tempus C, quo ci&longs;terna A hu&shy;<lb/>mido plena, evacuetur tota per lumen lineare. Quoniam igi&shy;<lb/>tur, per Propo&longs;it. XVI. pr&aelig;cedentem, tempora quibus evacuan&shy;<lb/>tur va&longs;a non &longs;emper plena, &longs;imilia, &amp; &aelig;qualia quoad altitudinem
 <pb xlink:href="051/01/171.jpg" pagenum="140"/>&amp; ba&longs;es, per lumina &longs;imilia in&aelig;qualia, &longs;unt reciproc&egrave; ut lumina; <lb/>&amp; &egrave; contrario, lumina pr&aelig;dictorum va&longs;orum &longs;unt reciproc&egrave; ut <lb/>tempora, quibus evacuantur, ut diximus in Pori&longs;mate dict&aelig; <lb/>Propo&longs;itionis XVI; &longs;i fiat ut tempus B, ad tempus C, quo per <lb/>lineare lumen effluit ci&longs;terna A, ita lumen lineare ad aliud; <lb/>hoc ip&longs;um erit lumen quod qu&aelig;rebatur. </s></p> <pb xlink:href="051/01/171.jpg" pagenum="140"/>&amp; ba&longs;es, per lumina &longs;imilia in&aelig;qualia, &longs;unt reciproc&egrave; ut lumina; <lb/>&amp; &egrave; contrario, lumina pr&aelig;dictorum va&longs;orum &longs;unt reciproc&egrave; ut <lb/>tempora, quibus evacuantur, ut diximus in Pori&longs;mate dict&aelig; <lb/>Propo&longs;itionis XVI; &longs;i fiat ut tempus B, ad tempus C, quo per <lb/>lineare lumen effluit ci&longs;terna A, ita lumen lineare ad aliud; <lb/>hoc ip&longs;um erit lumen quod qu&aelig;rebatur. </s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg244"/><emph type="italics"/>Dato va&longs;e <lb/>&amp; tempore, <lb/>invenire <lb/>foramen.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg244"/><emph type="italics"/>Dato va&longs;e <lb/>&amp; tempore, <lb/>invenire <lb/>foramen.<emph.end type="italics"/></s></p>
Line 2436 
Line 3146 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Si e&longs;&longs;ent propo&longs;it&aelig; du&aelig; rect&aelig; CB, <lb/>BE, deberent ip&longs;&aelig; coniungi ad angu&shy;<lb/>lum rectum CBE, &amp; duct&acirc; rect&acirc; CE, <lb/>productaque CB, deberet duci per&shy;<lb/>pendicularis AE, ad rectam CE, <expan abbr="e&longs;&longs;et&qacute;ue">e&longs;&longs;etque</expan> AB tertia qu&aelig;&longs;ita. </s></p> <s>Si e&longs;&longs;ent propo&longs;it&aelig; du&aelig; rect&aelig; CB, <lb/>BE, deberent ip&longs;&aelig; coniungi ad angu&shy;<lb/>lum rectum CBE, &amp; duct&acirc; rect&acirc; CE, <lb/>productaque CB, deberet duci per&shy;<lb/>pendicularis AE, ad rectam CE, <expan abbr="e&longs;&longs;et&qacute;ue">e&longs;&longs;etque</expan> AB tertia qu&aelig;&longs;ita. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="center"/>Annotatio.<emph.end type="center"/> <s><emph type="center"/>Annotatio.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="italics"/>INvent&acirc; alterutro modorum terti&acirc; continu&egrave; proportionali, &longs;i primam <lb/>omi&longs;eris, &amp; alijs duabus tertiam inveneris; habebis quatuor leneas <lb/>continu&egrave; proportionales. Eodemque modo invenies quintam, &longs;extam, <lb/>&longs;eptimam, &amp; quamcunque aliam.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Propo&longs;itio VI.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Adhuc aliter invenire tertiam proportionalem.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>SI difficile tibi videtur ducere tot perpendiculares ad inveni&shy;<lb/>
  <arrow.to.target n="marg255"/><lb/>endamtertiam proportionalem, uti poteris modo pr&aelig;&longs;cripto <lb/>ab Euclide lib. 6. Propo&longs;it. 11. &longs;ic: </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg255"/><emph type="italics"/>Adhuc ali&shy;<lb/>ter item pre <lb/>&longs;tare.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <figure id="id.051.01.178.2.jpg" xlink:href="051/01/178/2.jpg"/>
  <p type="main">
  <s>Sint du&aelig; rect&aelig; AB, AE. <lb/><expan abbr="Di&longs;pon&atilde;tur">Di&longs;ponantur</expan> e&aelig;ita, ut efficiant <lb/>angulum A quemcunque, <lb/>producaturque AB quam vis <lb/>e&longs;&longs;e antecedentem &longs;eu <expan abbr="prim&atilde;">primam</expan>, <lb/>&amp; capiatur BC &aelig;qualis ip&longs;i <lb/>AE, qu&aelig; con&longs;equens e&longs;&longs;e de-
  <pb xlink:href="051/01/179.jpg" pagenum="148"/>
  <arrow.to.target n="fig38"/><lb/>bet, &longs;ive &longs;ecunda, aut media. <lb/>Deinde duct&acirc; rect&acirc; AB, aga&shy;<lb/>tur illi ex C parallela CD, <lb/>occurrensip&longs;i AE product&aelig;, <lb/>in D; eritque ED tertia <lb/>proportionalis qu&aelig;&longs;ita. </s></p>
  <figure id="id.051.01.179.1.jpg" xlink:href="051/01/179/1.jpg"/>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Annotatio.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="italics"/>SIdu&aelig; dat&aelig;&longs;int nimis long&aelig;, &longs;ervetur id, quod diximus in Annota&shy;<lb/>tione Propo&longs;itionis quart&aelig; pr&aelig;cedentis.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Propo&longs;itio VII.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Datis tribus numeris, invenire quartum pro&shy;<lb/>portionalem.<emph.end type="center"/><lb/>
  <arrow.to.target n="marg256"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg256"/><emph type="italics"/>Numeris <lb/>tribus datis <lb/>quartum <lb/>proportiona&shy;<lb/>lem inveni&shy;<lb/>re.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>UTere Regul&acirc; proportionum apud Arithmeticos noti&longs;&longs;ima, <lb/>quam Auteam vocant; &amp; habebis intentum. </s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Propo&longs;itio VIII.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>Datis tribus rectia lineis, quartam propor&shy;<lb/>tionaleminvenirc.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>
  <arrow.to.target n="marg257"/></s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg257"/><emph type="italics"/>Lineis tri&shy;<lb/>bus datis, <lb/><expan abbr="quart&atilde;">quartam</expan> pro&shy;<lb/>portiona&shy;<lb/>lem inveni&shy;<lb/>re.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <figure id="id.051.01.179.2.jpg" xlink:href="051/01/179/2.jpg"/>
  <p type="main">
  <s>SInt tres line&aelig; rect&aelig;, AB, BC, <lb/>AD, quibus invenienda &longs;it <lb/>quarta. proportionalis, ad <lb/>qu&agrave;m &longs;it tertia AD, ut e&longs;t <lb/>prima AB, ad &longs;ecundam BC. <lb/><expan abbr="Di&longs;pon&atilde;tur">Di&longs;ponantur</expan> prim&aelig; du&aelig;, AB, <lb/>BC, &longs;ecund&ugrave;m lineam <expan abbr="rect&atilde;">rectam</expan> <lb/>qu&aelig; &longs;it AC; tertia ver&ograve; AD, <lb/>cum prima AB, faciatangulum A quemcunque: deinde ex B <lb/>ad D ducatur recta BD, cui per C ducatur parallela CE, oc&shy;<lb/>currens rect&aelig; AD product&aelig;, in E puncto. Dico, DE, e&longs;&longs;e <lb/>quartam proportionalem. Demon&longs;trationem vide apud <lb/>Euclidem lib. 6. Propo&longs;it. 12. </s></p>
  <pb xlink:href="051/01/180.jpg" pagenum="149"/>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>CAPVT IV.<emph.end type="center"/></s></p>
  <p type="main">
  <s><emph type="center"/>De proprietatibus aqu&aelig; &longs;alientis ex tubis. <lb/>PROOEMIVM.<emph.end type="center"/></s></p>
  <figure id="id.051.01.180.1.jpg" xlink:href="051/01/180/1.jpg"/>
  <p type="main">
  <s><emph type="italics"/>CApite pr&aelig;ceden&shy;<lb/>
  <arrow.to.target n="marg258"/><lb/>ti egimuo de pro&shy;<lb/>prietatibus a&shy;<lb/>qu&aelig; fluentis per tubos <lb/>verticales, hoc e&longs;t, efflu&shy;<lb/>entis ex foramine facto in <lb/>ba&longs;ibus tuborum: hoc Ca&shy;<lb/>pite agemus de proprieta&shy;<lb/>tibus eju&longs;dem aqu&aelig; &longs;ali&shy;<lb/>entis ex tubis verticali&shy;<lb/>bus, hoc e&longs;t, effluentis ex <lb/>foraminibus lateralib<emph type="sup"/>9<emph.end type="sup"/> <expan abbr="tu-bor&utilde;">tu&shy;<lb/>borum</expan>, &longs;eu per tubos inferi&shy;<lb/>&ugrave;s inflexos. Po&longs;&longs;unt <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <lb/>tubi verticales inferi&ugrave;s <lb/>inflecti triplici modo, ho&shy;<lb/>
  <arrow.to.target n="marg259"/><lb/>rizontaliter, verticali&shy;<lb/>ter, &amp; medio modo. Ho&shy;<lb/>rizontaliter inflexus dici&shy;<lb/>tur, &longs;i pars inferior infle&shy;<lb/>xa &longs;it horizonti parallela <lb/>re&longs;pectupartis reliqu&aelig; ver<emph.end type="italics"/>
  <pb xlink:href="051/01/181.jpg" pagenum="150"/>
  <arrow.to.target n="fig39"/><lb/><emph type="italics"/>ticaliter erect&aelig;; &longs;eu&longs;i pars <lb/>inferior inflexa faciat cum <lb/>reliqu&aelig; angulum rectum. <lb/>Talis e&longs;t in appo&longs;ito &longs;che&shy;<lb/>mate tubus<emph.end type="italics"/> ABC. <emph type="italics"/>Ver&shy;<lb/>ticaliter inflexus dicitur, <lb/>&longs;i pars inferior inflexa &longs;it <lb/>horizonti perpendicularis <lb/>re&longs;pectu reliqu&aelig; partis et&shy;<lb/>iam perpendiculariter e&shy;<lb/>rect&aelig;. Talis e&longs;t in &longs;che&shy;<lb/>mate pr&aelig;&longs;enti tubus<emph.end type="italics"/> ABE. <lb/><emph type="italics"/>Medio modo inflexus di&shy;<lb/>citur, &longs;ipars inferior ne&shy;<lb/>que parallela e&longs;t horizon&shy;<lb/>ti, neque perpendicula&shy;<lb/>ris, &longs;ed inter utrumque <lb/>&longs;itum facit angulum &longs;e&shy;<lb/>mirectum &longs;eu<emph.end type="italics"/> 45 <emph type="italics"/>gradu&shy;<lb/>um. Talis e&longs;t tubus<emph.end type="italics"/> ABD. </s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg258"/>Proprieta&shy;<lb/>tes aqu&aelig; &longs;a&shy;<lb/>lientis ex tu <lb/>bis vertica&shy;<lb/>libus.</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg259"/>Tubi verti&shy;<lb/>cale, tripli&shy;<lb/>citer inflecti <lb/>po&longs;&longs;unt in&shy;<lb/>feri&ugrave;s.</s></p>
  <figure id="id.051.01.181.1.jpg" xlink:href="051/01/181/1.jpg"/>
  <p type="main">
  <s><emph type="italics"/>Easdem appellatio&shy;<lb/>nes &longs;ubibit tubusinflexus, <lb/>&longs;i pars inferior habeat tria <lb/>epi&longs;tomia,<emph.end type="italics"/> E, D, C, <emph type="italics"/>quorum<emph.end type="italics"/> E <emph type="italics"/>&longs;it erectum perpendiculariter,<emph.end type="italics"/><lb/>C <emph type="italics"/>pro&longs;tratum horizontaliter,<emph.end type="italics"/> D <emph type="italics"/>inclinatum inter utrum&shy;<lb/>que, ad dictum angulum. Quod fit per tria epi&longs;tomia dicta, <lb/>fieri pote&longs;t per unum, &longs;i ita in&longs;eratur parti inferiori tubi inflexi, <lb/>ut verti atque dirigi po&longs;&longs;it in quemcunque &longs;itum.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <pb xlink:href="051/01/182.jpg" pagenum="151"/>
  <p type="main">
  <s><emph type="italics"/>Radij aqu&aelig;, qui ex inflexo tubo, aut ex epi&longs;tomiis pr&aelig;-<emph.end type="italics"/><lb/>
  <arrow.to.target n="marg260"/><lb/><emph type="italics"/>dictis exiliunt, quales &longs;unt in pr&aelig;cedenti <expan abbr="diagra&mtilde;ate">diagramnate</expan> radij<emph.end type="italics"/> EF, <lb/>DI, DK, CG, CH, <emph type="italics"/>appellari po&longs;&longs;unt aque&aelig; virgul&aelig;, aquei ecdro&shy;<lb/>mi, hoc e&longs;t, excur&longs;us &longs;eu &longs;altus aqu&aelig;, &amp; &longs;imilibus nominibus. <lb/>Marinus tamen Mer&longs;ennus in Hydraulicis &longs;uis Ph&aelig;nomenis <lb/>appellat eos<emph.end type="italics"/> &longs;alientes, <emph type="italics"/>aitque eo nomine appellari &agrave; Iulio Fron&shy;<lb/>tino, aliis que veteribus; quare &amp; nos eo vocabulo utemur.<emph.end type="italics"/><lb/>
 <arrow.to.target n="marg261"/><lb/><emph type="italics"/>Radius igitur<emph.end type="italics"/> EF <emph type="italics"/>dicatur &longs;aliens verticalis, Radius<emph.end type="italics"/> CG, <lb/><emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> CH, <emph type="italics"/>&longs;aliens Horizontalis; radius denique<emph.end type="italics"/> DI, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> DK, <lb/><emph type="italics"/>&longs;aliens Medius, et licet &longs;alientes<emph.end type="italics"/> CG, CH, <emph type="italics"/>nonprocedant ho&shy;<lb/>rizontaliter, &longs;ed ob aqu&aelig; gravitatem &longs;tatim deprimantur, at&shy;<lb/>que curventur; vocantur tamen &longs;alientes horizontales, propter <lb/>epi&longs;tomium aut tubulum<emph.end type="italics"/> C <emph type="italics"/>horizontaliter di&longs;po&longs;itum.<emph.end type="italics"/></s></p> <arrow.to.target n="marg261"/><lb/><emph type="italics"/>Radius igitur<emph.end type="italics"/> EF <emph type="italics"/>dicatur &longs;aliens verticalis, Radius<emph.end type="italics"/> CG, <lb/><emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> CH, <emph type="italics"/>&longs;aliens Horizontalis; radius denique<emph.end type="italics"/> DI, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> DK, <lb/><emph type="italics"/>&longs;aliens Medius, et licet &longs;alientes<emph.end type="italics"/> CG, CH, <emph type="italics"/>nonprocedant ho&shy;<lb/>rizontaliter, &longs;ed ob aqu&aelig; gravitatem &longs;tatim deprimantur, at&shy;<lb/>que curventur; vocantur tamen &longs;alientes horizontales, propter <lb/>epi&longs;tomium aut tubulum<emph.end type="italics"/> C <emph type="italics"/>horizontaliter di&longs;po&longs;itum.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg260"/>Radij aqu&ecedil; <lb/>ex inflexo <lb/>tubo exili&shy;<lb/>entes.</s></p> <s><margin.target id="marg260"/>Radij aqu&ecedil; <lb/>ex inflexo <lb/>tubo exili&shy;<lb/>entes.</s></p>


Legend:
Removed from v.1.5 
changed lines
 Added in v.1.12