| version 1.6, 2004/01/06 09:30:02 |
version 1.40, 2005/12/08 17:45:25 |
| |
| <?xml version="1.0"?> | <?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?> |
| <!DOCTYPE archimedes SYSTEM "../dtd/archimedes.dtd" > | <!DOCTYPE archimedes SYSTEM "../dtd/archimedes.dtd" > |
| <archimedes xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"> <info> | <archimedes xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"> |
| | <info> |
| <author>Lucretius</author> | <author>Lucretius</author> |
| <title>De rerum natura</title> | <title>De rerum natura: Libri Sex (Vol. I, Text)</title> |
| <date>1566</date> | <date>1566</date> |
| <place>Rome</place> | <place>Antwerpen</place> |
| <translator/> | <translator></translator> |
| <lang>la</lang> | <lang>la</lang> |
| <cvs_file>lucre_natur_079_la_1566.xml</cvs_file> | <cvs_file>lucre_natur_079_la_1566.xml</cvs_file> |
| <cvs_version/> | <cvs_version/> |
| <locator>079.xml</locator> | <locator>079.xml</locator> |
| </info> | </info> |
| <text> | <text> |
| <front><section> | <front/> |
| <pb xlink:href="079/01/001.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/002.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/003.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/004.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/005.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/006.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/007.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/008.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/009.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/010.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/011.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/012.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/013.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/014.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/015.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/016.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/017.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/018.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/019.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/020.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/021.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/022.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/023.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/024.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/025.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/026.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/027.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/028.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/029.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/030.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/031.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/032.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/033.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/034.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/035.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/036.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/037.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/038.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/039.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/040.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/041.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/042.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/043.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/044.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/045.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/046.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/047.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <!-- following two pbs introduced --> | |
| <pb xlink:href="079/01/048.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| <pb xlink:href="079/01/049.jpg"/><p><s>page not transcribed</s></p> | |
| </section></front> | |
| <body> | <body> |
| | <chap><p><s> |
| | <pb xlink:href="079/01/043.jpg" pagenum="CAPITA RERVM EX LUCRETIO"/> |
| | Unbearbeitet |
| | <pb xlink:href="079/01/044.jpg" pagenum="CAPITA RERVM EX LUCRETIO"/> |
| | Unbearbeitet |
| | <pb xlink:href="079/01/045.jpg" pagenum="CAPITA RERVM EX LUCRETIO"/> |
| | Unbearbeitet |
| | <pb xlink:href="079/01/046.jpg" pagenum="CAPITA RERVM EX LUCRETIO"/> |
| | Unbearbeitet |
| | <pb xlink:href="079/01/047.jpg" pagenum="CAPITA RERVM EX LUCRETIO"/> |
| | Unbearbeitet |
| | <pb xlink:href="079/01/048.jpg" pagenum="CAPITA RERVM EX LUCRETIO"/> |
| | Unbearbeitet |
| | <pb xlink:href="079/01/049.jpg" pagenum="CAPITA RERVM EX LUCRETIO"/> |
| | Unbearbeitet |
| | </s></p></chap> |
| | <pb xlink:href="079/01/050.jpg" pagenum="1"/> |
| | |
| <chap n="1"> | <chap n="1"> |
| <pb xlink:href="079/01/048.jpg"/> | <p type="head"><s>T. LUCRETI CARI</s></p> |
| <p type="head"><s>T. LUCRETII CARI <lb/> | <p type="head"><s>DE RERUM NATURA</s></p> |
| DE RERUM NATVRA, <lb/> | <p type="head"><s>LIBER PRIMUS</s></p> |
| LIBER PRIMVS.</s></p> | <p type="main"><s>Aeneadum genetrix, <expan abbr="hominũ">hominum</expan>, divuumque voluptas; <lb/> |
| <p type="main"><s>Aeneadum genetrix, hominum divomque voluptas, <lb/> | Alma Venus, caeli subter labentia signa, <lb/> |
| alma Venus, caeli subter labentia signa <lb/> | Quae mare navigerum, quae terras frugiferenti <lb/> |
| quae mare navigerum, quae terras frugiferentis <lb/> | Concelebras, per te quoniam genus omne animantum <lb/> |
| concelebras, per te quoniam genus omne animantum <lb/> | Concipitur visitque exortum lumina solis; <lb/> |
| concipitur visitque exortum lumina solis: <lb/> | Te, dea, te fugiunt venti, te nubila caeli, <lb/> |
| te, dea, te fugiunt venti, te nubila caeli <lb/> | Adventumque tuum; tibi suavis daedala tellus <lb/> |
| adventumque tuum, tibi suavis daedala tellus <lb/> | Summittit flores; tibi rident aequora ponti, <lb/> |
| summittit flores, tibi rident aequora ponti <lb/> | Placatumque nitet diffuso lumine caelum.</s> <lb/> |
| placatumque nitet diffuso lumine caelum.</s> <lb/> | <s>Nam simul ac species patefactast verna diei; <lb/> |
| <s>nam simul ac species patefactast verna diei <lb/> | Et reserata viget genitabilis aura favoni; <lb/> |
| et reserata viget genitabilis aura favoni, <lb/> | Aeriae primum volucres te, diva, tuumque <lb/> |
| aeriae primum volucres te, diva, tuumque <lb/> | Significant initum perculsae corda tua vi; </s> <lb/> |
| significant initum perculsae corda tua vi.</s> <lb/> | <s>Inde ferae pecudes persultant pabula laeta; <lb/> |
| <s>inde ferae pecudes persultant pabula laeta <lb/> | Et rapidos tranant amnis: ita capta lepore, <lb/> |
| et rapidos tranant amnis: ita capta lepore <lb/> | Te sequitur cupidè quo quamque inducere pergis, <lb/> |
| te sequitur cupide quo quamque inducere pergis.</s> <lb/> | Denique per maria, ac montis, fluviosque rapacis <lb/> |
| <s>denique per maria ac montis fluviosque rapacis <lb/> | Frondiferasque domos avium, camposque virentis <lb/> |
| frondiferasque domos avium camposque virentis <lb/> | Omnibus incutiens blandum per pectora amorem, <lb/> |
| omnibus incutiens blandum per pectora amorem <lb/> | Efficis ut cupide generatim saecla propagent <lb/> |
| efficis ut cupide generatim saecla propagent <lb/> | Quae quoniam rerum naturam sola gubernas; <lb/> |
| quae quoniam rerum naturam sola gubernas <lb/> | Nec sine te quicquam dias in luminis oras <lb/> |
| nec sine te quicquam dias in luminis oras <lb/> | Exoritur neque fit laetum neque amabile quidquam: <lb/> |
| exoritur neque fit laetum neque amabile quiequam, <lb/> | Te sociam studeo scribendis versibus esse, <lb/> |
| te sociam studeo scribendis versibus esse, <lb/> | <pb xlink:href="079/01/051.jpg" pagenum="2"/> |
| <pb xlink:href="079/01/049.jpg"/> | |
| Quos ego de rerum natura pangere conor <lb/> | Quos ego de rerum natura pangere conor <lb/> |
| Memmiadae nostro, quem tu, dea, tempore in omni <lb/> | Memmiadae nostro; quem tu, dea, tempore in omni <lb/> |
| omnibus ornatum voluisti excellere rebus.</s> <lb/> | Omnibus ornatum voluisti excellere rebus.</s> <lb/> |
| <s>quo magis aeternum da dictis, diva, leporem.</s> <lb/> | <s>Quo magis aeternum da dictis, diva, leporem:</s> <lb/> |
| <s>effice ut interea fera moenera militiai <lb/> | <s>Effice, ut interea fera moenera militiai <lb/> |
| per maria ac terras omnis sopita quiescant. <lb/> | Per maria, ac terras omnis sopita quiescant. <lb/> |
| nam tu sola potes tranquilla pace iuvare <lb/> | Nam tu sola potes tranquilla pace iuvare <lb/> |
| mortalis, quoniam belli fera moenera Mavors <lb/> | Mortalis: quoniam belli fera moenera Mavors <lb/> |
| armipotens regit, in gremium qui saepe tuum se <lb/> | Armipotens regit. in gremium qui saepe tuum se <lb/> |
| reicit aeterno devictus vulnere amoris, <lb/> | Reficit aeterno devictus vulnere amoris: <lb/> |
| atque ita suspiciens tereti cervice reposta <lb/> | Atque ita &longs;uspiciens tereti cervice repo&longs;ta <lb/> |
| pascit amore avidos inhians in te, dea, visus, <lb/> | Pa&longs;cit amore avidos inhians in te, dea, vi&longs;us; <lb/> |
| eque tuo pendet resupini spiritus ore.</s> <lb/> | Eque tuo pendet re&longs;upini &longs;piritus ore.</s> <lb/> |
| <s>hunc tu, diva, tuo recubantem corpore sancto <lb/> | <s>Hunc tu, diva, tuo recubantem corpore &longs;ancto <lb/> |
| circumfusa super, suavis ex ore loquellas <lb/> | Circumfu&longs;a &longs;uper, &longs;uavis ex ore loquellas <lb/> |
| funde petens placidam Romanis, incluta, pacem. <lb/> | Funde, petens placidam Romanis incluta pacem. <lb/> |
| nam neque nos agere hoc patriai tempore iniquo <lb/> | Nam neque nos agere hoc patriai tempore iniquo <lb/> |
| possumus aequo anirno nec Memmi elara propago <lb/> | Possumus aequo animo; nec Memmi elara propago <lb/> |
| talibus in rebus communi desse saluti. <lb/> | Talibus in rebus, communi de&longs;&longs;e &longs;aluti. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>quod superest, vacuas auris animumque sagacem <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Quod &longs;upere&longs;t, vacuas auris mihi Memmius, & te <lb/> |
| semotum a curis adhibe veram ad rationem, <lb/> | Semotum a curis adhibe veram ad rationem, <lb/> |
| ne mea dona tibi studio disposta fideli, <lb/> | Ne mea dona tibi studio disposta fideli, <lb/> |
| intellecta prius quam sint, contempta relinquas.</s> <lb/> | Intellecta prius quam sint, contempta relinquas.</s> <lb/> |
| <s>nam tibi de summa caeli ratione deumque <lb/> | <s>Nam tibi de summa caeli ratione, deumque <lb/> |
| dissere incipiam et rerum primordia pandam, <lb/> | Dissere incipiam, & rerum primordia pandam; <lb/> |
| unde omnis natura creet res auctet alatque, <lb/> | Unde omnis natura creet res auctet, alatque, <lb/> |
| quove eadem rursum natura perempta resolvat, <lb/> | Quo«ue eadem rursum natura perempta resolvat: <lb/> |
| quae nos materiem et genitalia corpora rebus <lb/> | Quae nos materiem, & genitalia corpora rebus <lb/> |
| reddunda in ratione vocare et semina rerum <lb/> | Reddunda in ratione vocare, & semina rerum <lb/> |
| appellare sueimus et haec eadem usurpare <lb/> | Adpellare suemus; & haec eadem usurpare <lb/> |
| corpora prima, quod ex illis sunt omnia primis. <lb/></s></p> | Corpora prima, quod ex illis sunt omnia primis. <lb/> |
| <!-- following paragraph translocated--> | Omnis enim per &longs;e diuum natura nece&longs;&longs;e e&longs;t <lb/> |
| <p type="main"> | </s></p><pb xlink:href="079/01/052.jpg" pagenum="3"/><p type="main"><s> |
| <s>omnis enim per se divom natura necessest <lb/> | Immortali aevo &longs;umma cum pace fruatur, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/050.jpg"/> | Semota à no&longs;tris rebus, &longs;einctaque longè <lb/> |
| inmortali aevo summa cum pace fruatur <lb/> | Nam privata dolore omni, privata periclis, <lb/> |
| semota ab nostris rebus seiunctaque longe;<lb/> | Ip&longs;a &longs;uis pollens opibus, nihil indiga no&longs;tri, <lb/> |
| nam privata dolore omni, privata periclis, <lb/> | Nec bene promeritis capitur, nec tangitur ira. <lb/> |
| ipsa suis pollens opibus, nil indiga nostri, <lb/> | Humana ante octilos foede cum vita iaceret <lb/> |
| nec bene promeritis capitur neque tangitur ira. <lb/></s></p> | In terris oppressa gravi sub religione <lb/> |
| <p type="main"><s>Humana ante octilos foede Cum vita iaceret <lb/> | Quae caput a caeli regionibus ostendebat, <lb/> |
| in terris oppressa gravi sub religione <lb/> | Horribili super aspectu mortalibus instans: <lb/> |
| quae caput a caeli regionibus ostendebat <lb/> | Primum Graius homo mortalis tollere contra <lb/> |
| horribili super aspectu mortalibus instans, <lb/> | E&longs;t oculos au&longs;us primusque ob&longs;i&longs;tere contra: <lb/> |
| primum Graius homo mortalis tollere contra <lb/> | Quem neque fama deum, nec fulmina nec minitanti <lb/> |
| est oculos ausus primusque obsistere contra, <lb/> | Murmure compre&longs;&longs;it caelum; &longs;ed eo magis acrem <lb/> |
| quem neque fama deum nec fulmina nee minitanti <lb/> | Virtutem inritat animi, effringere ut arta <lb/> |
| murmure compressit caelum, sed eo magis acrem <lb/> | Naturae primus portarum elau&longs;tra cupiret.</s> <lb/> |
| inritat animi virtutem, effringere ut arta <lb/> | <s>Ergo viuida vis animi pervicit, & extra <lb/> |
| naturae primus portarum elaustra cupiret.</s> <lb/> | Processit longe flammantia moenia mundi: <lb/> |
| <s>ergo vivida vis animi pervicit, et extra <lb/> | Atque omne immensum peragravit <expan abbr="m&etilde;te">mente</expan> animoque, <lb/> |
| processit longe flammantia moenia mundi <lb/> | Unde refert nobis victor quid possit oriri, <lb/> |
| atque omne immensum peragravit mente animoque, <lb/> | Quid nequeat; finita potestas denique cuique <lb/> |
| unde refert nobis victor quid possit oriri, <lb/> | Quanam sit ratione; ut que altè terminus haereat.</s> <lb/> |
| quid nequeat, finita potestas denique cuique <lb/> | <s>Quare religio pedibus subiecta vicissim <lb/> |
| quanam sit ratione atque alte terminus haerens.</s> <lb/> | Opteritur; nos exaequat victoria caelo. <lb/> |
| <s>quare religio pedibus subiecta vicissim <lb/> | |
| opteritur, nos exaequat victoria caelo. <lb/> | |
| </s></p><p type="main"><s>Illud in his rebus vereor, ne forte rearis <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Illud in his rebus vereor, ne forte rearis <lb/> |
| inpia te rationis inire elementa viamque <lb/> | Inpia te rationis inire elementa, viamque <lb/> |
| indugredi sceleris. </s><s>quod contra saepius illa <lb/> | Endogredi sceleris; </s><s>quod contra saepius olim <lb/> |
| religio peperit scelerosa atque impia facta.</s> <lb/> | Religio peperit scelero&longs;a, atque impia facta:</s> <lb/> |
| <s>Aulide quo pacto Triviai virginis aram <lb/> | <s>Aulide quo pacto Triviai virginis aram <lb/> |
| lphianassai turparunt sanguine foede <lb/> | Iphianassai turparunt sanguine foede <lb/> |
| ductores Danaum delecti, prima virorum.</s> <lb/> | Ductores Danaum delecti, prima virorum: </s> <lb/> |
| <s>cui simul infula virgineos cireumdata comptus <lb/> | <s>Cui simul infula virgineos circumdata comptus <lb/> |
| ex utraque pari malarum parte profusast, <lb/> | Ex utraque pari malarum parte profu&longs;a est, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/051.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/053.jpg" pagenum="4"/> |
| et maestum simul ante aras adstare parentem <lb/> | Et maestum simul ante aras adstare parentem <lb/> |
| sensit et hunc propter ferrum celare ministros <lb/> | Sensit, & hunc propter ferrum celare ministros; <lb/> |
| aspectuque suo lacrimas effundere civis, <lb/> | Aspectuque suo lacrumas effundere civis; <lb/> |
| muta metu terram genibus summissa petebat.</s> <lb/> | Muta metu terram genibus summissa petebat.</s> <lb/> |
| <s>nec miserae prodesse in tali tempore quibat <lb/> | <s>Nec miserae prodesse in tali tempore quibat, <lb/> |
| quod patrio princeps donarat nomine regem;<lb/> | Quod patrio princeps donarat nomine regem: <lb/> |
| nam sublata virum manibus tremibundaque ad aras <lb/> | Nam sublata virum manibus, tremibundaque ad aras <lb/> |
| deductast, non ut sollemni more sacrorum <lb/> | Deducta est, non ut sollemni more sacrorum <lb/> |
| perfecto posset claro comitari Hymenaeo, <lb/> | Perfecto, po&longs;&longs;et claro comitari Hymenaeo; <lb/> |
| sed casta inceste nubendi tempore in ipso <lb/> | Sed casta ince&longs;te nubendi tempore in ipso <lb/> |
| hostia concideret mactatu maesta parentis, <lb/> | Hostia concideret mactatu maesta parentis; <lb/> |
| exitus ut classi felix faustusque daretur. </s><s> <lb/> | Exitus ut cla&longs;&longs;i felix faustusque daretur. </s><s> <lb/> |
| tantum religio potuit suadere malorum. <lb/> | Tantum religio potuit suadere malorum. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Tutemet a nobis iam quovis tempore vatum <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Tutemet a nobis iam quovis tempore vatum <lb/> |
| terriloquis victus dictis desciscere quaeres.</s> <lb/> | Terriloquis victus dictis de&longs;ci&longs;cere quaeres.</s> <lb/> |
| <s>quippe etenim quam multa tibi iam fingere possunt <lb/> | <s>Quippe etenim quam multa tibi me fingere po&longs;&longs;um <lb/> |
| somnia quae vitae rationes vertere possint <lb/> | Somnia, quae vitae rationes vertere po&longs;&longs;int; <lb/> |
| fortunasque tuas omnis turbare timore!<lb/> | Fortunasque tuas omnis turbare timore? <lb/> |
| et merito; nam si certam finem esse viderent <lb/> | Et merito, nam &longs;i certam finem e&longs;&longs;e viderent <lb/> |
| aerumnarum homines, aliqua ratione valerent <lb/> | Aerumnarum homines; aliqua ratione valerent <lb/> |
| religionibus atque minis obsistere vatum.</s> <lb/> | Religionibus, atque minis ob&longs;i&longs;tere vatum:</s> <lb/> |
| <s>nunc ratio nulla est restandi, nulla facultas, <lb/> | <s>Nunc ratio nulla est re&longs;tandi, nulla facultas, <lb/> |
| aeternas quoniam poenas in morte timendumst.</s> <lb/> | Aeternas quoniam poenas in morte timendum.</s> <lb/> |
| <s>ignoratur enim quae sit natura animai, <lb/> | <s>Ignoratur enim, quae &longs;it natura animai: <lb/> |
| nata sit an contra nascentibus insinuetur, <lb/> | Nata sit; an contra, nascentibus in&longs;inuetur: <lb/> |
| et simul intereat nobiscum morte dirempta <lb/> | Et simul intereat nobi&longs;cum morte dirempta; <lb/> |
| an tenebras Orci visat vastasque lacunas <lb/> | An tenebras Orci vi&longs;at, va&longs;tasque lacunas: <lb/> |
| an pecudes alias divinitus insinuet se, <lb/> | An pecudes alias divinitus in&longs;inuet &longs;e; <lb/> |
| Ennius ut noster cecinit qui primus amoeno <lb/> | Ennius ut noster cecinit, qui primus amoeno <lb/> |
| detulit ex Helicone perenni fronde coronam, <lb/> | Detulit ex Helicone perenni fronde coronam, <lb/> |
| per gentis Italas horninum quae clara clueret;<lb/> | Per gentis Italas omninum quae clara clueret: <lb/> |
| etsi praeterea tamen esse Acherusia templa <lb/> | Etsi praeterea tamen esse Acheru&longs;ia templa <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/052.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/054.jpg" pagenum="5"/> |
| Ennius aeternis exponit versibus edens, <lb/> | Ennius aeternis exponit versibus edens; <lb/> |
| quo neque permaneant animae neque corpora nostra, <lb/> | Quo neque <expan abbr="perman&etilde;t">permanent</expan> animae, neque corpora no&longs;tra; <lb/> |
| sed quaedam simulacra modis pallentia miris;<lb/> | Sed quaedam &longs;imulacra modis pallentia miris. <lb/> |
| unde sibi exortam semper florentis Homeri <lb/> | Unde &longs;ibi exortam &longs;emper florentis Homeri <lb/> |
| commemorat speciem lacrimas effundere salsas <lb/> | Commemorat &longs;peciem, lacrumas & fundere &longs;al&longs;as <lb/> |
| coepisse, et rerum naturam expandere dictis.</s> <lb/> | Coepi&longs;&longs;e, & rerum naturam expandere dictis.</s> <lb/> |
| <s>quapropter bene eum superis de rebus habenda <lb/> | <s>Quapropter bene eum &longs;uperis de rebus habenda <lb/> |
| nobis est ratio, solis lunaeque meatus <lb/> | Nobis e&longs;t ratio; &longs;olis, lunaeque meatus <lb/> |
| qua fiant ratione, et qua vi quaeque gerantur <lb/> | Qua fiant ratione; & qua vi quaeque gerantur <lb/> |
| in terris, tum cum primis ratione sagaci <lb/> | In terris: tum cumprimis ratione &longs;agaci <lb/> |
| unde anima atque animi constet natura videndum;<lb/> | Unde anima, atque animi con&longs;tet natura videndum: <lb/> |
| et quae res nobis, vigilantibus obvia, mentes <lb/> | Et quae res nobis vigilantibus obvia, mentes <lb/> |
| terrificet morbo adfectis, somnoque sepultis, <lb/> | Terrificent, morbo adfectis, &longs;omnoque &longs;epultis: <lb/> |
| cernere uti videamur eos atidireque coram, <lb/> | Cernere uti videamur eos, audireque coram, <lb/> |
| morte obita quorum tellus amplectitur ossa. <lb/> | Morte obita quorum tellus amplectitur ossa. <lb/> |
| nec me animi fallit Graiorum obscura reperta <lb/> | Nec me animi fallit Graiorum ob&longs;cura reperta <lb/> |
| difficile inlustrare Latinis versibus esse, <lb/> | Difficile inlu&longs;trare Latinis ver&longs;ibus e&longs;&longs;e: <lb/> |
| multa novis verbis praesertim cum sit agendum <lb/> | Multa novis verbis prae&longs;ertim cum &longs;it agendum, <lb/> |
| propter egestatem linguae et rerum novitatem;<lb/> | Propter egestatem linguae, & rerum novitatem. <lb/> |
| sed tua me virtus tamen et sperata voluptas <lb/> | Sed tua me virtus tamen & &longs;perata voluptas <lb/> |
| suavis amicitiae quernvis sufferre Iaborein <lb/> | Suavis amicitiae, quemvis efferre Iaborem <lb/> |
| suadet et inducit noctes vigilare serenas <lb/> | Suadet, & inducit noctes vigilare &longs;erenas, <lb/> |
| quaerentem dictis quibus et quo earmine demum <lb/> | Quaerentem dictis quibus; & quo earmine demum <lb/> |
| clara tuae possim praepandere lumina menti, <lb/> | Clara tuae po&longs;&longs;im praepandere lumina menti; <lb/> |
| res quibus occultas penitus convisere possis. <lb/> | Res quibus occultas penitus, convi&longs;ere po&longs;&longs;is. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Hunc igitur terrorem animi tenebrasque necessest <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Hunc igitur terrorem animi, tenebrasque necesse est <lb/> |
| non radii solis neque lucida tela diei <lb/> | Non rady &longs;olis, neque lucida tela diei <lb/> |
| diseutiant, sed naturae species ratioque.</s> <lb/> | Di&longs;cutiant, sed naturae &longs;pecies, ratioque; </s> <lb/> |
| <s>principium cuius hinc nobis exordia sumet, <lb/> | <s>Principium hinc cuius nobis exordia &longs;umet, <lb/> |
| nullam rem e nilo gigni divinitus umquam. <lb/> | Nullam rem e nihilo gigni divinitus umquam. <lb/> |
| quippe ita formido mortalis continet omnis, <lb/> | Quippe ita formido mortalis continet omnis, <lb/> |
| quod multa in terris fieri caeloque tuentur <lb/> | Quod multa in terris fieri, caeloque tuentur; <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/053.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/055.jpg" pagenum="6"/> |
| quorum operum causas nulla ratione videre <lb/> | Quorum operum cau&longs;as nulla ratione videre <lb/> |
| possunt ac fieri divino numine rentur. <lb/> | Po&longs;&longs;unt; ac fieri divino numine rentur. <lb/> |
| quas ob res ubi viderimus nil posse creari <lb/> | Quas ob res, ubi viderimus, nihil posse creari <lb/> |
| de nilo, tum quod sequimur iam rectius inde <lb/> | De nihilo; tum, quod sequimur, iam rectius inde <lb/> |
| perspiciemus, et unde queat res quaeque creari <lb/> | Perspiciemus; & unde queat res quaeque creari; <lb/> |
| et quo quaeque modo fiant opera sine divom.</s> <lb/> | Et quo quaeque modo fiant opera &longs;ine divuum.</s> <lb/> |
| <s> Nam si de nilo fierent, ex omnibu' rebus <lb/> | <s> Nam &longs;i de nihilo fierent; ex omnibus rebus <lb/> |
| omne gentis nasci posset, nil semine egeret. <lb/> | Omne gentis nasci posset: nihil semine egeret. <lb/> |
| e mare primum homines, e terra posset oriri <lb/> | E mare primum homines; e terra po&longs;&longs;et oriri <lb/> |
| squamigerum genus et volucres erumpere eaelo;<lb/> | Squamigerum genus, & volucres erumpere caelo <lb/> |
| armenta atque aliae pecudes, genus omne ferarum, <lb/> | Armenta, atque aliae pecudes: genus omne ferarum <lb/> |
| incerto partu culta ac deserta tenerent.</s> <lb/> | Incerto partu culta, ac de&longs;erta tenerent.</s> <lb/> |
| <s>nec fructus idem arboribus constare solerent, <lb/> | <s>Nec fructus ydem arboribus con&longs;tare &longs;olerent, <lb/> |
| sed mutarentur, ferre omnes omnia possent.</s> <lb/> | Sed mutarentur: ferre omnes omnia po&longs;&longs;ent.</s> <lb/> |
| <s>quippe, ubi non essent genitalia corpora cuique, <lb/> | <s>Quippe ubi non e&longs;&longs;ent genitalia corpora cuique, <lb/> |
| qui posset mater rebus consistere certa?</s><s><lb/> | Qui po&longs;&longs;et mater rebus consistere certa?</s><s> <lb/> |
| at nunc seminibus quia certis quaeque ereantur, <lb/> | At nunc &longs;eminibus quia certis quaeque creantur: <lb/> |
| inde enascitur atque oras in luminis exit, <lb/> | Inde ena&longs;citur atque oras in luminis exit, <lb/> |
| materies ubi inest cuiusque et corpora prima;<lb/> | Materies ubi inest cuiu&longs;que & corpora prima. <lb/> |
| atque hac re nequeunt ex omnibus omnia gigni, <lb/> | Atque hac re nequeunt ex omnibus omnia gigni, <lb/> |
| quod certis in rebus inest secreta facultas.</s> <lb/> | Quod certis in rebus inest &longs;ecreta facultas.</s> <lb/> |
| <s>praeterea cur vere rosam, frumenta calore, <lb/> | <s>Praeterea cur vere ro&longs;am, frumenta calore, <lb/> |
| vites autumno fundi suadente videmus, <lb/> | Vites autumno fundi &longs;uadente videmus; <lb/> |
| si non, certa suo quia tempore semina rerum <lb/> | Si non, certa &longs;uo quia tempore &longs;emina rerum <lb/> |
| cum confluxerunt, patefit quodcumque creatur, <lb/> | Cum confluxerunt, patefit quodcumque creatur, <lb/> |
| dum tempestates adsunt et vivida tellus <lb/> | Dum tempe&longs;tates adsunt; & vivida tellus <lb/> |
| tuto res teneras effert in luminis oras?</s><s><lb/> | Tuto res teneras effert in luminis oras?</s><s> <lb/> |
| quod si de nilo fierent, subito exorerentur <lb/> | Quod si de nihilo fierent; subito exorerentur <lb/> |
| incerto spatio atque alienis partibus anni, <lb/> | Incerto spatio, atque alienis partibus anni: <lb/> |
| quippe ubi nulla forent primordia quae genitali <lb/> | Quippe ubi nulla forent primordia, quae genitali <lb/> |
| concilio possent arceri tempore iniquo.</s> <lb/> | Concilio po&longs;&longs;ent arceri tempore iniquo.</s> <lb/> |
| <s>nec porro augendis rebus spatio foret usus <lb/> | <s>Nec porro augendis rebus, &longs;patio foret u&longs;us <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/054.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/056.jpg" pagenum="7"/> |
| seminis ad coitum, e nihilo si crescere possent; <lb/> | Seminis ad coitum, e nihilo &longs;i cre&longs;cere po&longs;&longs;en. <lb/> |
| nam fierent iuvenes subito ex infantibu'parvis <lb/> | Nam fierent iuvenes &longs;ubito ex infantibus parvis: <lb/> |
| e terraque exorta repente arbusta salirent.</s> <lb/> | E terraque exorta repente arbusta &longs;alirent.</s> <lb/> |
| <s>quorum nil fieri manifestum est, omnia quando <lb/> | <s>Quorum nihil fieri manifestum est: omnia quando <lb/> |
| paulatim crescunt, ut par est, semine certo <lb/> | Paulatim crescunt, ut par est, &longs;emine certo: </s> <lb/> |
| crescentesque genus servant; ut noscere possis <lb/> | <s>Cre&longs;cendoque genus &longs;ervant. ut no&longs;cere po&longs;&longs;is <lb/> |
| quicque sua, de materia grandescere alique.</s> <lb/> | Quaeque sua, de materia grandescere alique.</s> <lb/> |
| <s>huc accedit uti sine certis imbribus anni <lb/> | <s>Huc accedit, uti sine certis imbribus anni <lb/> |
| laetificos nequeat fetus submittere tellus <lb/> | Laetificos nequeat fetus &longs;ubmittere tellus: <lb/> |
| nec porro secreta cibo natura animantum <lb/> | Nec porro secreta cibo natura animantum <lb/> |
| propagare genus possit vitanique tueri;<lb/> | Propagare genus po&longs;&longs;it, vitamque tueri. <lb/> |
| ut potius multis communia corpora rebus <lb/> | Ut potius multis communia corpora rebus <lb/> |
| multa putes esse, ut verbis elementa videmus, <lb/> | Multa putes e&longs;&longs;e, ut verbis elementa videmus, <lb/> |
| quam sine principiis ullam rem existere posse.</s> <lb/> | Quam &longs;ine principys ullam rem ex&longs;i&longs;tere po&longs;&longs;e.</s> <lb/> |
| <s>denique cur hoinines tantos natura parare <lb/> | <s> Denique cur hoinines tantos natura parare <lb/> |
| non potuit, pedibus qui pontum per vada possent <lb/> | Non potuit, pedibus qui pontum per vada possent <lb/> |
| transire et magnos manibus divellere montis <lb/> | Transire, & magnos manibus divellere montes, <lb/> |
| multaque vivendo vitalia vincere saecla, <lb/> | Multaque vivendo vitalia vincere &longs;aecla: <lb/> |
| si non, materies quia rebus reddita certast <lb/> | Si non, materies quia rebus reddita certa est <lb/> |
| gignundis e qua constat quid possit oriri?</s><s><lb/> | Gignundis, e qua con&longs;tat quid po&longs;&longs;it oriri?</s><s> <lb/> |
| nil igitur fieri de nilo posse fatendumst, <lb/> | Nihil igitur fieri de nihilo po&longs;&longs;e fatendum est: <lb/> |
| semine quando opus est rebus quo quaeque ereatae <lb/> | Semine quando opus est rebus quo quaeque ereatae <lb/> |
| aeris in teneras possint proferrier auras.</s> <lb/> | Aeris in teneras po&longs;&longs;int proferrier auras.</s> <lb/> |
| <s>postremo quoniam incultis praestare videmus <lb/> | <s> Postremo, quoniam incultis praestare videmus <lb/> |
| culta loca et manibus melioris reddere fetus, <lb/> | Culta loca, & manibus meliores reddire fetus; <lb/> |
| esse videlicet in terris primordia rerum <lb/> | E&longs;&longs;e videlicet in terris primordia rerum: <lb/> |
| quae nos fecundas vertentes vomere glebas <lb/> | Quae nos fecundas vertentes vomere glebas <lb/> |
| terraique solum subigentes cimus ad ortus.</s> <lb/> | Terraique &longs;olum &longs;ubigentes cimus ad ortus.</s> <lb/> |
| <s>quod si nulla forent, nostro sine quaeque Iabore <lb/> | <s> quod &longs;i nulla forent, no&longs;tro &longs;ine quaeque Iabore <lb/> |
| sponte sua multo fieri meliora videres.</s> <lb/> | Sponte &longs;ua multo fieri meliora videres.</s> <lb/> |
| <s></s></p><p type="main"><s>Huc accedit uti quicque in sua corpora rursum <lb/> | <s> </s></p><p type="main"><s>Huc accedit, uti quaeque in sua corpora rursum <lb/> |
| dissoluat natura neque ad nilum interemat res <lb/> | Dissoluat natura, neque ad nihilum interimat res <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/055.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/057.jpg" pagenum="8"/> |
| nam siquid mortale e cunctis partibus esset, <lb/> | Nam &longs;i quid mortale e cunctis partibus e&longs;&longs;et; <lb/> |
| ex oculis res quaeque repente erepta periret.</s> <lb/> | Ex oculis res quaeque repente erepta periret; </s> <lb/> |
| <s>nulla vi foret usus enim quae partibus eius <lb/> | <s> Nulla vi foret u&longs;us ei, quae partibus eius <lb/> |
| discidium parere et nexus exsolvere posset. <lb/> | Discidium parere; & nexus ex&longs;olvere po&longs;&longs;et. <lb/> |
| quod nunc, aeterno quia constant semine quaeque, <lb/> | Quod nunc, aeterno quia constant &longs;emine quaeque; <lb/> |
| donec vis obiit quae res diverberet ictu <lb/> | Donec vis obyt, quae res diverberet ictu <lb/> |
| aut intus penetret per inania dissoluatque, <lb/> | Aut intus penetret per inania, di&longs;&longs;oluatque; <lb/> |
| nullius exitium patitur natura videri.</s> <lb/> | Nullius exitium patitur natura videri.</s> <lb/> |
| <s>praeterea quaecumque vetustate amovet aetas, <lb/> | <s> Praeterea, quaecumque vetustate amovet aetas, <lb/> |
| si penitus peremit consumens materiem omnem, <lb/> | Si penitus peremit, con&longs;umens materiem omnem; <lb/> |
| unde animale genus generatim in lumina vitae <lb/> | Unde animale genus generatim in lumina vitae <lb/> |
| redducit Venus, aut redductum daedala tellus <lb/> | Redducit Venus? aut redductum daedala tellus <lb/> |
| unde alit atque auget generatim pabula praebens?</s><s><lb/> | Unde alit, atque auget generatim pabula praebens?</s><s> <lb/> |
| unde mare ingenuei fontes externaque longe <lb/> | Unde mare, ingenuei fontes, externaque longe <lb/> |
| flumina suppeditant ?</s><s> unde aether sidera pascit?</s><s><lb/> | Flumina &longs;uppeditant ?</s><s> unde aether sidera pascit?</s><s> <lb/> |
| omnia enim debet, mortali corpore quae sunt, <lb/> | Omnia enim debet, mortali corpore quae &longs;unt, <lb/> |
| infinita aetas consumpse anteacta diesque.</s> <lb/> | Infinita aetas con&longs;ump&longs;e anteacta diesque.</s> <lb/> |
| <s>quod si in eo spatio atque anteacta aetate fuere <lb/> | <s>Quod si in eo spatio, atque anteacta aetate fuere, <lb/> |
| e quibus haec rerum consistit summa refecta, <lb/> | E quibus haec rerum con&longs;i&longs;tit &longs;umma refecta; <lb/> |
| inmortali sunt natura praedita certe, <lb/> | Immortali &longs;unt natura praedita certe. <lb/> |
| haut igitur possunt ad nilum quaeque reverti.</s> <lb/> | Haud igitur possunt ad nihilum quaeque reverti.</s> <lb/> |
| <s>denique res omnis eadem vis eausaque volgo <lb/> | <s>Denique res omnis eadem vis, cau&longs;aque volgo <lb/> |
| conficeret, nisi materies aeterna teneret, <lb/> | Conficeret, ni&longs;i materies aeterna teneret, <lb/> |
| inter se nexu minus aut magis indupedita;<lb/> | Inter &longs;e nexus, minus aut magis endopedita; <lb/> |
| tactus enim leti satis esset eausa profecto, <lb/> | Tactus enim, leti &longs;atis e&longs;&longs;et cau&longs;a profecto: <lb/> |
| quippe, ubi nulla forent aeterno corpore, quorum <lb/> | Quippe ubi nulla forent aeterno corpore; eorum <lb/> |
| contextum vis deberet dissolvere quaeque.</s> <lb/> | Contextum vis deberet di&longs;&longs;olvere quaeque.</s> <lb/> |
| <s>at nunc, inter se quia nexus principiorum <lb/> | <s>At nunc, inter &longs;e quia nexus principiorum <lb/> |
| dissimiles constant aeternaque materies est, <lb/> | Di&longs;&longs;imiles con&longs;tant; aeternaque materies est, <lb/> |
| incolumi remanent res corpore, dum satis acris <lb/> | Incolumi remanent res corpore; dum &longs;atis acris <lb/> |
| vis obeat pro textura cuiusque reperta.</s> <lb/> | Vis obeat pro textura cuiu&longs;que reperta.</s> <lb/> |
| <s>haud igitur redit ad nilum res ulla, sed omnes <lb/> | <s>Haud igitur redit ad nihilum res ulla, sed omnes <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/056.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/058.jpg" pagenum="9"/> |
| discidio redeunt in corpora materiai.</s> <lb/> | Di&longs;cidio redeunt in corpora materiai.</s> <lb/> |
| <s>postremo pereunt imbres, ubi eos pater aether <lb/> | <s>Po&longs;tremo pereunt imbres, ubi eos pater aether <lb/> |
| in gremium matris terrai praecipitavit;<lb/> | In gremium matris terrai praecipitavit: <lb/> |
| at nitidae surgunt fruges ramique vireseunt <lb/> | At nitidae &longs;urgunt fruges ramique, vire&longs;cunt <lb/> |
| arboribus, crescunt ipsae fetuque gravantur;<lb/> | Arboribus; cre&longs;cunt ip&longs;ae, fetuque gravantur. <lb/> |
| hinc alitur porro nostrum genus atque ferarum, <lb/> | Hinc alitur porro no&longs;trum genus, atque ferarum: <lb/> |
| hinc laetas urbes pueris florere videmus <lb/> | Hinc laetas urbes pueris florere videmus; <lb/> |
| frondiferasque novis avibus canere undique silvas;<lb/> | Frundiferasque novis avibus canere undique &longs;ilvas. <lb/> |
| hinc fessae pecudes pingui per pabula laeta <lb/> | Hinc fe&longs;&longs;ae pecudes pingues per pabula laeta <lb/> |
| corpora deponunt et candens lacteus umor <lb/> | Corpora deponunt; & candens lacteus humor <lb/> |
| uberibus manat distentis; hinc nova proles <lb/> | Vberibus manat distentis. hinc nova proles <lb/> |
| artubus infirmis teneras lasciva per herbas <lb/> | Artibus infirmis teneras la&longs;civa per herbas <lb/> |
| ludit lacte mero mentes perculsa novellas.</s> <lb/> | Ludit, lacte mero mentes perculsa novellas.</s> <lb/> |
| <s>haud igitur penitus pereunt quaecumque videntur, <lb/> | <s>Haud igitur penitus pereunt quaecumque videntur; <lb/> |
| quando alid ex alio reficit natura nec ullam <lb/> | Quando aliud ex alio reficit natura; nec ullam <lb/> |
| rem gigni patitur nisi morte adiuta aliena.</s> <lb/> | Rem gigni patitur, ni&longs;i morte adiuta aliena.</s> <lb/> |
| <s>Nunc age, res quoniam docui non posse ereari <lb/> | <s>Nunc age&longs;is, quoniam docui non posse creari <lb/> |
| de nilo neque item genitas ad nil revocari, <lb/> | De nihilo, neque item genitas ad nihilum revocari: <lb/> |
| nequa forte tamen coeptes diffidere dictis, <lb/> | Nequa forte tamen coeptes diffidere dictis; <lb/> |
| quod nequeunt oculis rerum primordia cerni, <lb/> | Quod nequeunt oculis rerum primordia cerni; <lb/> |
| accipe praeterea quae corpora tute necessest <lb/> | Accipe praeterea, quae corpora tute nece&longs;&longs;e est <lb/> |
| confiteare esse in rebus nec posse videri. <lb/> | Confiteare e&longs;&longs;e in rebus, nec po&longs;&longs;e videri. <lb/> |
| principio venti vis verberat incita portus <lb/> | Principio venti vis verberat incita portus, <lb/> |
| ingentisque ruit navis et nubila differt, <lb/> | Ingentisque ruit navis; & nubila differt: <lb/> |
| interdum rapido percurrens turbine campos <lb/> | Interdum rapido percurrens turbine campos <lb/> |
| arboribus magnis sternit montisque supremos <lb/> | Arboribus magnis sternit, montisque supremos <lb/> |
| silvifragis vexat flabris: ita perfurit acri <lb/> | Silvifragis vexat flabris: ita perfurit acri <lb/> |
| cum fremitu saevitque minaci murmure ventus.</s> <lb/> | Cum fremitu, &longs;aevitque minaci murmure ventus.</s> <lb/> |
| <s>sunt igitur venti nimirum corpora caeca <lb/> | <s>Sunt igitur venti nimirum corpora caeca; <lb/> |
| quae mare, quae terras, quae denique nubila caeli <lb/> | Quae mare, quae terras, quae denique nubila caeli <lb/> |
| verrunt ac subito vexantia turbine raptant, <lb/> | Verrunt, ac &longs;ubito vexantia turbine raptant. <lb/> |
| nec ratione fluunt alia stragemque propagant <lb/> | Nec ratione fluunt alia, &longs;tragemque propagant; <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/057.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/059.jpg" pagenum="10"/> |
| et cum mollis aquae fertur natura repente <lb/> | Et cum mollis aquae fertur natura repente <lb/> |
| flumine abundanti, quam largis imbribus auget <lb/> | Flumine abundanti, quad largis imbribus auget <lb/> |
| montibus ex altis magnus decursus aquai <lb/> | Montibus ex altis magnus decur&longs;us aquai <lb/> |
| fragmina coniciens silvarum arbustaque tota, <lb/> | Fragmina coniciens &longs;ilvarum, arbustaque tota: <lb/> |
| nee validi possunt pontes venientis aquai <lb/> | Nec validi possunt pontes venientis aquai <lb/> |
| vim subitam tolerare: ita magno turbidus imbri <lb/> | Vim subitam tolerare. ita magno turbidus imbri <lb/> |
| molibus incurrit validis cum viribus amnis:<lb/> | Molibus incurrit validis cum viribus amnis: <lb/> |
| dat sonitu magno stragem volvitque sub undis <lb/> | Dat &longs;onitu magno &longs;tragem, volvitque sub undis <lb/> |
| grandia saxa: ruit qua quicquid fluctibus obstat.</s> <lb/> | Grandia &longs;axa, ruit qua quidquid fluctibus ob&longs;tat.</s> <lb/> |
| <s>sic igitur debent venti quoque flamina ferri, <lb/> | <s>Sic igitur debent venti quoque flamina ferri; <lb/> |
| quae veluti validum eum flumen procubuere <lb/> | Quae, veluti validum flumen, cum procubuere; <lb/> |
| quamlibet in partem, trudunt res ante ruuntque <lb/> | Quamlibet in partem trudunt res ante, ruuntque <lb/> |
| impetibus crebris, interdum vertice torto <lb/> | Impetibus crebris: interdum vertice torto <lb/> |
| corripiunt rapideque rotanti turbine portant.</s> <lb/> | Corripiunt, rapidique rotanti turbine portant.</s> <lb/> |
| <s>quare etiam atque etiam sunt venti corpora caeca, <lb/> | <s>Quare etiam atque etiam sunt venti corpora caeca: <lb/> |
| quandoquidem factis et moribus aemula magnis <lb/> | Quandoquidem factis, ac moribus, aemula magnis <lb/> |
| amnibus inveniuntur, aperto corpore qui sunt.</s> <lb/> | Amnibus inveniuntur, aperto corpore qui sunt.</s> <lb/> |
| <s>tum porro varios rerum sentimus odores <lb/> | <s>Tum porro varios rerum sentimus odores; <lb/> |
| nec tamen ad naris venientis cernimus umquam, <lb/> | Nec tamen ad nares, venientis cernimus umquam: <lb/> |
| nec calidos aestus tuimur nec frigora quimus <lb/> | Nec calidos ae&longs;tus tuimur; nec frigora quimus <lb/> |
| usurpare oculis nec voces cernere suemus;<lb/> | Usurpare oculis; nec voces cernere suemus; <lb/> |
| quae tamen omnia corporea constare necessest <lb/> | Quae tamen omnia corporea con&longs;tare nece&longs;&longs;e est <lb/> |
| natura, quoniam sensus inpellere possunt.</s> <lb/> | Natura; quoniam &longs;e&longs;us impellere po&longs;&longs;unt.</s> <lb/> |
| <s>tangere enim et tangi, nisi corpus, nulla potest res.</s> <lb/> | <s>Tangere enim & tangi, ni&longs;i corpus, nulla pote&longs;t res.</s> <lb/> |
| <s>denique fluctifrago suspensae in litore vestes <lb/> | <s>Denique fluctifrago &longs;uspen&longs;ae in litore vestes <lb/> |
| uvescunt, eaedem dispansae in sole serescunt.</s> <lb/> | Uve&longs;cunt: eaedem di&longs;pansae in &longs;ole &longs;ere&longs;cunt.</s> <lb/> |
| <s>at neque quo pacto persederit umor aquai <lb/> | <s>At neque quo pacto per&longs;ederit humor aquai, <lb/> |
| visumst nec rursum quo pacto fugerit aestu.</s> <lb/> | Vi&longs;um e&longs;t; nec rur&longs;um quo pacto fugerit aestu.</s> <lb/> |
| <s>in parvas igitur partis dispergitur umor <lb/> | <s>in parvas igitur partis dispergitur humor; <lb/> |
| quas oculi nulla possunt ratione videre. <lb/> | Quas oculi nulla po&longs;&longs;unt ratione videre. <lb/> |
| quin etiam multis solis redeuntibus annis <lb/> | Quin etiam multis &longs;olis redeuntibus annis <lb/> |
| anulus in digito subter tenuatur habendo, <lb/> | Anulus in digito &longs;ubtertenuatur habendo; <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/058.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/060.jpg" pagenum="11"/> |
| stilicidi casus lapidem cavat, uncus aratri <lb/> | StilicidI ca&longs;us lapidem cavat: uncus aratri <lb/> |
| ferreus occulte decrescit vomer in arvis, <lb/> | Ferreus occulte decre&longs;cit vomer in aruis; <lb/> |
| strataque iain volgi pedibus detrita viarum <lb/> | Strataque iain volgi pedibus detrita viarum <lb/> |
| saxea conspicimus; tum portas propter aena <lb/> | Saxea con&longs;picimus: tum portas propter ahena <lb/> |
| signa manus dextras ostendunt adtenuari <lb/> | Signa manus dextras o&longs;tendunt adtenuari <lb/> |
| saepe salutantum tactu praeterque meantum.</s> <lb/> | Saepe &longs;alutantum tactu, praeterque meantum.</s> <lb/> |
| <s>haec igitur minui, eum sint detrita, videmus.</s> <lb/> | <s>Haec igitur minui, cum sint detrita, videmus.</s> <lb/> |
| <s>sed quae corpora decedant in tempore quoque, <lb/> | <s>Sed quae corpora decedant in tempore quoque, <lb/> |
| invida praeclusit speciem natura videndi.</s> <lb/> | Invida praeclu&longs;it &longs;peciem natura videndi.</s> <lb/> |
| <s>postremo quaecumque dies naturaque rebus <lb/> | <s>Postremo, quaecumque dies, naturaque rebus <lb/> |
| paulatim tribuit, moderatim ereseere cogens, <lb/> | Paulatim tribuit, moderatim cre&longs;cere cogens; <lb/> |
| nulla potest oculorum acies contenta tueri;<lb/> | Nulla potest oculorum acies contenta tueri. <lb/> |
| nec porro quaecumque aevo macieque senescunt, <lb/> | Nec porro quaecumque aevo macieque &longs;ene&longs;cunt, <lb/> |
| nec, mare quae inpendent, vesco sale saxa peresa <lb/> | Nec, mare quae inpendent vesco sale saxa pere&longs;a, <lb/> |
| quid quoque amittant in tempore cernere possis.</s> <lb/> | Quid quoque amittant in tempore, cernere po&longs;&longs;is.</s> <lb/> |
| <s>corporibus caecis igitur natura gerit res. <lb/> | <s>Corporibus caecis igitur natura gerit res. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nec tamen undique corporea stipata tenentur <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nec tamen undique corporea &longs;tipata tenentur <lb/> |
| omnia natura; namque est in rebus inane. <lb/> | Omnia natura; namque est in rebus inane: <lb/> |
| quod tibi cognosse in multis erit utile rebus <lb/> | Quod tibi cogno&longs;&longs;e in multis erit utile rebus <lb/> |
| nec sinet errantem dubitare et quaerere semper <lb/> | Nec &longs;inet errantem dubitare, & quaerere &longs;emper <lb/> |
| de summa rerum et nostris diffidere dictis.</s> <lb/> | De summa rerum, & no&longs;tris diffidere dictis.</s> <lb/> |
| <s>QUAPROPTER LOCUS EST INTACTUS INANE VACANSQUE <lb/> | <s>Quapropter locus e&longs;t intactus, inane, vacansque. <lb/> |
| quod si non esset, nulla ratione moveri <lb/> | Quod si non e&longs;&longs;et, nulla ratione moveri <lb/> |
| res possent; namque officium quod corporis exstat, <lb/> | Res possent. namque officium quod corporis ex&longs;tat, <lb/> |
| officere atque obstare, id in omni tempore adesset <lb/> | Officere, atque obstare, id in omni tempore ade&longs;&longs;et <lb/> |
| omnibus ; haud igitur quicquam procedere posset, <lb/> | Omnibus. haud igitur quidquam procedere po&longs;&longs;et, <lb/> |
| principium quoniam cedendi nulla daret res.</s> <lb/> | Principium quoniam cedendi nulla daret res.</s> <lb/> |
| <s>at nunc per maria ac terras sublimaque eaeli <lb/> | <s>At nunc per maria, ac terras, &longs;ublimaque caeli <lb/> |
| multa modis multis varia ratione moveri <lb/> | Multa modis multis varia ratione moveri <lb/> |
| cernimus ante oculos, quae, si non esset inane, <lb/> | Cernimus ante oculos; quae, si non e&longs;&longs;et inane, <lb/> |
| non tam sollicito motu privata carerent <lb/> | Non tam &longs;ollicito motu privata carerent, <lb/> |
| quam genita omnino nulla ratione fuissent, <lb/> | Quam genita omnino nulla ratione fui&longs;&longs;ent: <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/059.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/061.jpg" pagenum="12"/> |
| undique materies quoniam stipata quiesset. <lb/> | Vndique materies quoniam &longs;tipata quie&longs;&longs;et. <lb/> |
| praeterea quamvis solidae res esse putentur, <lb/> | Praeterea quamvis &longs;olidae res e&longs;&longs;e putentur; <lb/> |
| hinc tamen esse licet raro cum corpore cernas.</s> <lb/> | Hinc tamen e&longs;&longs;e licet raro cum corpore cernas: </s> <lb/> |
| <s>in saxis ac speluncis permanat aquarum <lb/> | <s>In &longs;axis ac &longs;peluncis permanat aquarum <lb/> |
| liquidus umor et uberibus flent omnia guttis.</s> <lb/> | Liquidus humor, & uberibus flent omnia guttis:</s> <lb/> |
| <s>dissipat in corpus sese cibus omne animantum. <lb/> | <s>Di&longs;&longs;upat in corpus &longs;e&longs;e cibus omne animantum: <lb/> |
| crescunt arbusta et fetus in tempore fundunt, <lb/> | Cre&longs;cunt arbu&longs;ta, & fetus in tempore fundunt, <lb/> |
| quod cibus in totas usque ab radicibus imis <lb/> | Quod cibus in tota usque ab radicibus imis <lb/> |
| per truncos ac per ramos diffunditur omnis.</s> <lb/> | Per truncos, ac per ramos diffunditur omnis:</s> <lb/> |
| <s>inter saepta meant voces et elausa domorum <lb/> | <s>Inter &longs;aepta meant voces, & clau&longs;a domorum <lb/> |
| transvolitant, rigidum permanat frigus ad ossa, <lb/> | Tran&longs;uolitant: rigidum permanat frigus ad o&longs;&longs;a: <lb/> |
| quod nisi inania sint, qua possint corpora quaeque <lb/> | Quod, ni&longs;i inania &longs;int, qua po&longs;&longs;ent corpora quaeque <lb/> |
| transire ?</s><s> haud ulla fieri ratione videres.</s> <lb/> | Tran&longs;ire, haud ulla fieri ratione videres.</s> <lb/> |
| <s>denique cur alias allis praestare videmus <lb/> | <s>Denique cur alias alys praestare videmus <lb/> |
| pondere res rebus nilo maiore figura ?</s><s><lb/> | Pondere res rebus, nihilo maiore figura ?</s><s> <lb/> |
| nam si tantundemst in lanae glomere quantum <lb/> | Nam &longs;i tantundem e&longs;t in lanae glomere, quantum <lb/> |
| corporis in plumbo est, tantundem pendere par est, <lb/> | Corporum in plumbo e&longs;t, <expan abbr="tantund&etilde;">tantundem</expan> pendere par est: <lb/> |
| corporis officiumst quoniam premere omnia deorsum, <lb/> | <expan abbr="Corporũ">Corporum</expan> officium e&longs;t <expan abbr="quoniã">quoniam</expan> premere omnia deor&longs;um, <lb/> |
| contra autem natura manet sine pondere inanis.</s> <lb/> | Contra autem natura manet &longs;ine pondere, inanis.</s> <lb/> |
| <s>ergo quod magnumst aeque leviusque videtur, <lb/> | <s>Ergo quod magnum est aeque, leviusque videtur, <lb/> |
| nimirum plus esse sibi declarat inanis; <lb/> | Nimirum plus e&longs;&longs;e &longs;ibi declarat inanis. <lb/> |
| at contra gravius plus in se corporis esse <lb/> | At contra gravius plus, in &longs;e corporis e&longs;&longs;e <lb/> |
| dedicat et multo vacui minus intus habere.</s> <lb/> | Dedicat, & multo vacui minus intus habere.</s> <lb/> |
| <s>est igitur nimirum id quod ratione sagaci <lb/> | <s>E&longs;t igitur nimirum, id quod ratione &longs;agaci <lb/> |
| quaerimus, admixtum rebus, quod inane vocamus. <lb/> | Quaerimus, admi&longs;tum rebus, quod inane vocamus. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Illud in his rebus ne te deducere vero <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Illud in his rebus ne te deducere vero <lb/> |
| possit, quod quidam fingunt, praecurrere cogor.</s> <lb/> | Po&longs;&longs;it, quod quidam fingunt, praecurrere cogor.</s> <lb/> |
| <s>cedere squamigeris latices nitentibus aiunt <lb/> | <s>Cedere &longs;quamigeris latices nitentibus aiunt; <lb/> |
| et liquidas aperire vias, quia post loca pisces <lb/> | Et liquidas aperire vias: quia post loca pi&longs;ces <lb/> |
| linquant, quo possint cedentes confluere undae;<lb/> | Linquant, quo po&longs;&longs;int cedentes confluere undae: <lb/> |
| sic alias quoque res inter se posse moveri <lb/> | Sic alias quoque res inter &longs;e po&longs;&longs;e moveri <lb/> |
| et mutare locum, quamvis sint ominia plena.</s> <lb/> | Et mutare locum, quamvis &longs;int ominia plena.</s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/060.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/062.jpg" pagenum="13"/> |
| <s>scilicet id falsa totum ratione receptumst.</s> <lb/> | <s>Scilicet id fal&longs;a totum ratione receptum e&longs;t:</s> <lb/> |
| <s>nam quo squamigeri poterunt procedere tandern, <lb/> | <s>nam quo squamigeri poterunt procedere tandem, <lb/> |
| ni spatium dederint latices?</s><s> concedere porro <lb/> | Ni &longs;patium dederint latices ?</s><s> concedere porro <lb/> |
| quo poterunt undae, cum pisces ire nequibunt?</s><s> <lb/> | Quo poterunt undae, cum pi&longs;ces ire nequibunt?</s><s> <lb/> |
| aut igitur motu privandumst corpora quaeque <lb/> | Aut igitur motu privandum est corpora quaeque: <lb/> |
| aut esse admixtum dicundumst rebus inane <lb/> | Aut e&longs;&longs;e admi&longs;tum dicundum e&longs;t rebus inane; <lb/> |
| unde initum primum capiat res quaeque movendi.</s> <lb/> | Unde initum primum capiat res quaeque movendi.</s> <lb/> |
| <s>postremo duo de concursu corpora lata <lb/> | <s>Postremo duo de concursu corpora lata <lb/> |
| si eita dissiliant, nempe aer omne necessest, <lb/> | Si cita di&longs;&longs;iliant, nempe aer omne nece&longs;&longs;e est <lb/> |
| inter corpora quod fiat, possidat inane.</s> <lb/> | Inter corpora quod fiat, po&longs;&longs;idat inane:</s> <lb/> |
| <s>is porro quamvis eircum celerantibus auris <lb/> | <s>Is porro, quamvis circum celerantibus auris <lb/> |
| confluat, haud poterit tarnen uno tempore totum <lb/> | Confluat; haud poterit tamen uno tempore totum <lb/> |
| compleri spatium; nam primum quemque necessest <lb/> | Complere &longs;patium: nam primum quemque nece&longs;&longs;e e&longs;t <lb/> |
| occupet ille locum, deinde omnia possideantur. <lb/> | Occupet ille locum, deinde omnia po&longs;&longs;ideantur. <lb/> |
| quod si forte aliquis, cum corpora dissiluere, <lb/> | Quod &longs;i forte aliquis, cum corpora di&longs;&longs;iluere, <lb/> |
| tum putat id fieri quia se condenseat aer, <lb/> | Tum putat id fieri, quia se condenseat aer, <lb/> |
| errat; nam vacuum tum fit quod non fuit ante <lb/> | Errat. nam vacuum tum fit, quod non fuit ante; <lb/> |
| et repletur item vacuum quod constitit ante, <lb/> | Et repletur item, vacuum quod con&longs;titit ante. <lb/> |
| nec tali ratione potest denserier aer, <lb/> | Nec tali ratione pote&longs;t den&longs;erier aer; <lb/> |
| nec, si iam posset, sine inani posset, opinor, <lb/> | Nec &longs;i iam po&longs;&longs;et, &longs;ine inani po&longs;&longs;et, opinor, <lb/> |
| ipse in se trahere et partis conducere in unum. <lb/> | Se ip&longs;e in &longs;e trahere, & partis conducere in unum. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Quapropter, quamvis causando multa moreris, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Quapropter, quamvis cau&longs;ando multa moreris, <lb/> |
| esse in rebus inane tamen fateare necessest.</s> <lb/> | E&longs;&longs;e in rebus inane tamen fateare nece&longs;&longs;e est.</s> <lb/> |
| <s>multaque praeterea tibi possum commemorando <lb/> | <s>Multaque praeterea tibi po&longs;&longs;um commemorando <lb/> |
| argumenta fidem dietis conradere, nostris.</s> <lb/> | Argumenta, fidem dictis conradere, no&longs;tris:</s> <lb/> |
| <s>verum animo satis haec vestigia parva sagaci, <lb/> | <s>Verum animo &longs;atis haec ve&longs;tigia parva &longs;agaci, <lb/> |
| sunt per quae possis cognoscere cetera tute.</s> <lb/> | Sunt, per quae po&longs;&longs;is cogno&longs;cere cetera tute.</s> <lb/> |
| <s>namque canes ut montivagae persaepe ferai <lb/> | <s>Namque canes ut montivagae persaepe ferai <lb/> |
| naribus inveniunt intectas fronde quietes, <lb/> | Naribus inveniunt intectas fronde quietes <lb/> |
| cum semel institerunt vestigia certa viai, <lb/> | Cum &longs;emel in&longs;titerunt ve&longs;tigia certa viai: <lb/> |
| sic alid ex alio per te tute ipse videre <lb/> | Sic alid ex alio per te tute ip&longs;e videre <lb/> |
| talibus in rebus poteris caecasque latebras <lb/> | Talibus in rebus poteris, caecasque latebras <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/061.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/063.jpg" pagenum="14"/> |
| insinuare omnis et verum protrahere inde.</s> <lb/> | In&longs;inuare omnis, & verum protrahere inde.</s> <lb/> |
| <s>quod si pigraris paulumve recesseris ab re, <lb/> | <s>Quod ni&longs;i pigraris, paulumve rece&longs;&longs;eris ab re; <lb/> |
| hoc tibi de plano possum promittere, Memmi:<lb/> | Hoc tibi de plano po&longs;&longs;um promittere Memmi, <lb/> |
| usque adeo largos haustus e fontibu' magnis <lb/> | Vsque adeo largos hau&longs;tus e fontibus magnis <lb/> |
| lingua meo suavis diti de pectore fundet, <lb/> | Lingua meo &longs;uavis diti de pectore fundet; <lb/> |
| ut verear ne tarda prius per membra senectus <lb/> | Vt verear, ne tarda prius per membra senectus <lb/> |
| serpat et in nobis vitai claustra resolvat, <lb/> | Serpat, & in nobis vitai clau&longs;tra re&longs;olvat, <lb/> |
| quam tibi de quavis una re versibus omnis <lb/> | Quam tibi de quavis una re ver&longs;ibus omnis <lb/> |
| argumentorurn sit copia missa per auris. <lb/> | Argumentorum &longs;it copia mi&longs;&longs;a per auris. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Sed nunc ut repetam coeptum pertexere dictis, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Sed nunc ut repetam coeptum pertexere dictis, <lb/> |
| omnis ut est igitur per se natura duabus <lb/> | Omnis ut est igitur per &longs;e natura, duabus <lb/> |
| constitit in rebus; nam corpora sunt et inane, <lb/> | Consi&longs;tit rebus; nam corpora &longs;unt, & inane, <lb/> |
| haec in quo sita sunt et qua diversa moventur.</s> <lb/> | Haec in quo &longs;ita &longs;unt, & qua diver&longs;a moventur.</s> <lb/> |
| <s>corpus enim per se communis dedicat esse <lb/> | <s>Corpus enim per &longs;e communis dedicat e&longs;&longs;e <lb/> |
| sensus; cui nisi prima fides fundata valebit, <lb/> | Sen&longs;us: quo ni&longs;i prima fides fundata valebit, <lb/> |
| haut erit occultis de rebus quo referentes <lb/> | Haud erit, occultis de rebus quo referentes <lb/> |
| confirmare animi quicquam ratione queamus. <lb/> | Confirmare animi quicquam ratione queamus. <lb/> |
| tum porro locus ac spatium, quod inane vocamus, <lb/> | Tum porro locus, ac spatium, quod inane vocamus, <lb/> |
| si nullum foret, haut usquam sita corpora possent <lb/> | Si nullum foret; haud u&longs;quam &longs;ita corpora po&longs;&longs;ent <lb/> |
| esse neque omnino quoquam diversa meare;<lb/> | E&longs;&longs;e, neque omnino quaquam diver&longs;a meare; <lb/> |
| id quod iarn supera tibi paulo ostendimus ante.</s> <lb/> | Id quod iam &longs;upera tibi paulo ostendimus ante.</s> <lb/> |
| <s>praeterea nil est quod possis dieere ab oinni <lb/> | <s>Praeterea nihil est, quod po&longs;&longs;is dicere ab oinni <lb/> |
| corpore seiunctum secretumque esse ab inani, <lb/> | Corpore &longs;eiunctum, &longs;ecretumque e&longs;&longs;e ab inani, <lb/> |
| quod quasi tertia sit numero natura reperta.</s> <lb/> | Quod qua&longs;i tertia &longs;it numero natura reperta.</s> <lb/> |
| <s>nam quodcumque erit, esse aliquid debebit id ipsum;<lb/> | <s>Nam quodcumque erit, e&longs;&longs;e aliquid debebit id ip&longs;um <lb/> |
| cui si tactus erit quamvis levis exiguusque, <lb/> | Augmine vel grandi, vel parvo denique, dum &longs;it: <lb/> |
| augmine vel grandi vel parvo denique, dum sit, <lb/> | Cui &longs;i tactus erit quamvis levis, exiguusque; <lb/> |
| corporis augebit numerum summamque sequetur.</s> <lb/> | Corporum augebit <expan abbr="numerũ">numerum</expan> &longs;ummamque &longs;equetur: </s> <lb/> |
| <s>sin intactile erit, nulla de parte quod ullam <lb/> | <s>Sin intactile erit, nulla de parte quod ullam <lb/> |
| rem prohibere queat per se transire meantem, <lb/> | Rem prohibere queat per &longs;e transire meantem; <lb/> |
| scilicet hoc id erit, vacuum quod inane vocamus.</s> <lb/> | Scilicet hoc id erit, vacuum quod inane vocamus.</s> <lb/> |
| <s>praeterea per se quodcumque erit, aut faciet quid <lb/> | <s>Praeterea per &longs;e quodcumque erit, aut faciet quid, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/062.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/064.jpg" pagenum="15"/> |
| aut aliis fungi debebit agentibus ipsum <lb/> | Aut alys fungi debebit agentibus ip&longs;um; <lb/> |
| aut erit, ut possunt in eo res esse gerique.</s> <lb/> | Aut erit, ut po&longs;&longs;int in eo res e&longs;&longs;e, gerique.</s> <lb/> |
| <s>at facere et fungi sine corpore nulla potest res <lb/> | <s>At facere & fungi &longs;ine corpore nulla pote&longs;t res: <lb/> |
| nee praebere locum porro nisi inane vacansque.</s> <lb/> | Nec praebere locum porro, ni&longs;i inane, vacansque.</s> <lb/> |
| <s>ergo praeter inane et corpora tertia per se <lb/> | <s>Ergo praeter inane, & corpora, tertia per &longs;e <lb/> |
| nulla potest rerum in numero natura relinqui, <lb/> | Nulla potest rerum in numero natura relinqui, <lb/> |
| nec quae sub sensus cadat ullo tempore nostros <lb/> | Nec quae &longs;ub &longs;en&longs;us cadat ullo tempore nostros; <lb/> |
| nec ratione animi quam quisquam possit apisci. <lb/> | Nec, ratione animi quam qui&longs;quam po&longs;&longs;it api&longs;ci. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nam quaecumque cluent, aut his coniuncta duabus <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nam quaecumque cluent, aut his coniuncta duabus <lb/> |
| rebus ea invenies aut horum eventa videbis. <lb/> | Rebus ea invenies; aut horum eventa videbis. <lb/> |
| coniunctum est id quod nusquam sine permitiali <lb/> | Coniunctum est id, quod numquam &longs;ine perniciali <lb/> |
| discidio potis est seiungi seque gregari, <lb/> | Di&longs;cidio potis est &longs;eiungi, &longs;eque gregari: <lb/> |
| pondus uti saxist, calor ignis, liquor aquai.</s> <lb/> | Pondus uti &longs;axis, calor ignibus, liquor aquai, <lb/> |
| <s>TACTUS CORPORIBUS CUNCTIS INTACTUS INANI <lb/> | Tactus corporibus cunctis, intactus inani. <lb/> |
| servitium contra paupertas divitiaeque, <lb/> | Servitium contra, libertas; divitiaeque, <lb/> |
| libertas bellum concordia, cetera quorum <lb/> | Paupertas; bellum, concordia; cetera, quorum <lb/> |
| adventu manet ineolumis natura abituque, <lb/> | Adventu manet ineolumis natura, abituque; <lb/> |
| haec soliti sumus, ut par est, eventa vocare.</s> <lb/> | Haec &longs;oliti &longs;umus, ut par est, eventa vocare.</s> <lb/> |
| <s>tempus item per se non est, sed rebus ab ipsis <lb/> | <s>Tempus item per &longs;e non est; &longs;ed rebus ab ip&longs;is <lb/> |
| consequitur sensus, transactum quid sit in aevo, <lb/> | Consequitur &longs;ensus, transactum quid &longs;it in aevo; <lb/> |
| tum quae res instet, quid porro deinde sequatur.</s> <lb/> | Tum quae res in&longs;tet; quid porro deinde &longs;equatur: </s> <lb/> |
| <s>nec per se quemquam tempus sentire fatendumst <lb/> | <s>Nec per &longs;e quemquam tempus &longs;entire fatendum est, <lb/> |
| semotum ab rerum motu placidaque quiete.</s> <lb/> | Semotum ab rerum motu, placidaque quiete.</s> <lb/> |
| <s>denique Tyndaridem raptam belloque subactas <lb/> | <s>denique Tyndaridem raptam, belloque &longs;ubactas <lb/> |
| Troiiugenas gentis cum dicunt esse, videndumst <lb/> | Troiugenas gentis cum dicunt e&longs;&longs;e, videndum est, <lb/> |
| ne forte haec per se cogant nos esse fateri, <lb/> | Ne forte haec per &longs;e cogant nos e&longs;&longs;e fateri, <lb/> |
| quando ea saecla hominum, quorum haec eventa fuerunt, <lb/> | Quando & saecla hominum, quorum haec <expan abbr="ev&etilde;ta">eventa</expan> fuere, <lb/> |
| inrevocabilis abstulerit iam praeterita aetas;<lb/> | Inrevocabilis ab&longs;tulerit iam praeterita aetas. <lb/> |
| namque aliut Teueris, aliut regionibus ipsis <lb/> | Namque aliud rebus, aliud regionibus ip&longs;is <lb/> |
| eventum dici poterit quodcumque erit aetum. </s><s><lb/> | Eventum dici poterit, quodcumque erit actum. </s><s> <lb/> |
| denique materies si rerum nulla fuisset <lb/> | Denique materies &longs;i rerum nulla fui&longs;&longs;et; <lb/> |
| nec locus ac spatium, res in quo quaeque geruntur, <lb/> | Nec locus, ac spatium, res in quo quaeque geruntur; <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/063.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/065.jpg" pagenum="16"/> |
| numquam Tyndaridis formae conflatus amore <lb/> | Numquam Tyndaridis formae conflatus amore <lb/> |
| ignis, Alexandri Phrygio sub pectore gliscens, <lb/> | Ignis, Alexandri Phrygio sub pectore gliscens, <lb/> |
| clara accendisset saevi certamina belli, <lb/> | Clara accendisset saevi certamina belli, <lb/> |
| nec clam durateus Troiianis Pergama partu <lb/> | Nec clam durateus Troiianis Pergama partu <lb/> |
| inflammasset equos nocturno Graiiugenarum;<lb/> | Inflammasset equos nocturno Graiiugenarum; <lb/> |
| perspicere ut possis res gestas funditus omnis <lb/> | Perspicere ut possis res gestas funditus omnis <lb/> |
| non ita uti corpus, per se constare neque esse, <lb/> | Non ita uti corpus, per se constare neque esse, <lb/> |
| nec ratione cluere eadem qua constet inane, <lb/> | Nec ratione cluere eadem qua constet inane, <lb/> |
| sed magis ut merito possis eventa vocare <lb/> | Sed magis ut merito possis eventa vocare <lb/> |
| corporis atque loci, res in quo quaeque gerantur. <lb/> | Corporis atque loci, res in quo quaeque gerantur. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Corpora sunt porro partim primordia rerum, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Corpora sunt porro partim primordia rerum, <lb/> |
| partim concilio quae constant principiorum.</s> <lb/> | Partim concilio quae constant principiorum.</s> <lb/> |
| <s>sed quae sunt rerum primordia, nulla potest vis <lb/> | <s>sed quae sunt rerum primordia, nulla potest vis <lb/> |
| stinguere; nam solido vincunt ea corpore demum.</s> <lb/> | Stinguere; nam solido vincunt ea corpore demum.</s> <lb/> |
| <s>etsi difficile esse videtur credere quicquam <lb/> | <s>etsi difficile esse videtur credere quicquam <lb/> |
| in rebus solido reperiri corpore posse.</s> <lb/> | In rebus solido reperiri corpore posse.</s> <lb/> |
| <s>transit enim fulmen caeli per saepta domorum, <lb/> | <s>transit enim fulmen caeli per saepta domorum, <lb/> |
| clamor ut ac voces; ferrum candescit in igni <lb/> | Clamor ut ac voces; ferrum candescit in igni <lb/> |
| dissiliuntque fero ferventia saxa vapore;<lb/> | Dissiliuntque fero ferventia saxa vapore; <lb/> |
| tum labefactatus rigor auri solvitur aestu;<lb/> | Tum labefactatus rigor auri solvitur aestu; <lb/> |
| tum glacies aeris flamma devicta liquescit <lb/> | Tum glacies aeris flamma devicta liquescit <lb/> |
| permanat calor argentum penetraleque frigus, <lb/> | Permanat calor argentum penetraleque frigus, <lb/> |
| quando utrumque manu retinentes pocula rite <lb/> | Quando utrumque manu retinentes pocula rite <lb/> |
| sensimus infuso lympharum rore superne.</s> <lb/> | Sensimus infuso lympharum rore superne.</s> <lb/> |
| <s>usque adeo in rebus solidi nil esse videtur.</s> <lb/> | <s>usque adeo in rebus solidi nihil esse videtur.</s> <lb/> |
| <s>sed quia vera tamen ratio naturaque rerum <lb/> | <s>sed quia vera tamen ratio naturaque rerum <lb/> |
| cogrit, ades, paucis dum versibus expediamus <lb/> | Cogrit, ades, paucis dum versibus expediamus <lb/> |
| esse ea quae solido atque aeterno corpore constent, <lb/> | Esse ea quae solido atque aeterno corpore constent, <lb/> |
| semina quae rerum primordiaque esse docemus, <lb/> | Semina quae rerum primordiaque esse docemus, <lb/> |
| unde omnis rerum nune constet summa creata. <lb/> | Unde omnis rerum nunc constet summa creata. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Principio quoniam duplex natura duarum <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Principio quoniam duplex natura duarum <lb/> |
| dissimilis rerum longe constare reperta est, <lb/> | Dissimilis rerum longe constare repertast, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/064.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/066.jpg" pagenum="17"/> |
| corporis atque loci, res in quo quaeque geruntur, <lb/> | Corporum, atque loci, res in quo quaeque geruntur: <lb/> |
| esse utramque sibi per se puramque necessest.</s> <lb/> | Esse utramque sibi per se, puramque necesse est.</s> <lb/> |
| <s>nam quacumque vacat spatium, quod inane vocainus, <lb/> | <s>Nam quacumque vacat spatium, quod inane vocainus, <lb/> |
| corpus ea non est ; qua porro cumque tenet se <lb/> | Corpus ea non est ; qua porro cumque tenet se <lb/> |
| corpus, ea vacuum nequaquam constat inane.</s> <lb/> | Corpus, ea vacuum nequaquam constat inane.</s> <lb/> |
| <s>sunt igitur solida ac sine inani corpora prima. <lb/> | <s>Sunt igitur solida, ac sine inani corpora prima. <lb/> |
| praeterea quoniam genitis in rebus inanest, <lb/> | Praeterea quoniam genitis in rebus inane est, <lb/> |
| materiem circum solidam constare necessest, <lb/> | Materiam circum solidam constare necesse est: <lb/> |
| nec res ulla potest vera ratione probari <lb/> | Nec res ulla potest vera ratione probari <lb/> |
| corpore inane suo celare atque intus habere, <lb/> | Corpore inane suo celare, atque intus habere, <lb/> |
| si non, quod cohibet, solidum constare relinquas. <lb/> | Si non, quod cohibet, solidum constare relinquas. <lb/> |
| id porro nil esse potest nisi materiai <lb/> | Id porro nihil esse potest, nisi materiai <lb/> |
| concilium, quod inane queat rerum cohibere.</s> <lb/> | Concilium, quod inane queat rerum cohibere.</s> <lb/> |
| <s>materies igitur, solido quae corpore constat, <lb/> | <s>Materies igitur, solido quae corpore constat, <lb/> |
| esse aeterna potest, cum cetera dissoluantur.</s> <lb/> | Esse aeterna potest, cum cetera dissoluantur.</s> <lb/> |
| <s>tum porro si nil esset quod inane vocaret, <lb/> | <s>Tum porro si nihil esset, quod inane vocaret; <lb/> |
| omne foret solidum ; nisi contra corpora certa <lb/> | Omne foret solidum : nisi contra corpora certa <lb/> |
| essent quae loca complerent quaecumque tenerent, <lb/> | Essent, quae loca complerent, quaecumque tenerent; <lb/> |
| omne quod est, spatium vacuum constaret inane.</s> <lb/> | Omne quod est spatium, vacuum constaret inane.</s> <lb/> |
| <s>alternis igitur nimirum corpus inani <lb/> | <s>Alternis igitur nimirum corpus inani <lb/> |
| distinctumst, quoniam nec plenum naviter extat <lb/> | Distinctum est; quoniam nec plenum naviter extat ; <lb/> |
| nec porro vacuum. </s><s>sunt ergo corpora certa <lb/> | Nec porro vacuum. </s><s>sunt ergo corpora certa, <lb/> |
| quae spatium pleno possint distinguere inane.</s> <lb/> | Quae spatium pleno possint distinguere inane.</s> <lb/> |
| <s>haec neque dissolui plagis extrinsecus icta <lb/> | <s>Haec neque dissolui plagis extrinsecus icta <lb/> |
| possunt nec porro penitus penetrata retexi <lb/> | Possunt, nec porro penitus penetrata retexi; <lb/> |
| nec ratione queunt alia temptata Iabare; <lb/> | Nec ratione queunt alia temptata Iabare: <lb/> |
| id quod iam supra tibi paulo ostendimus ante.</s> <lb/> | Id quod iam supra tibi paulo ostendimus ante.</s> <lb/> |
| <s>nam neque conlidi sine inani posse videtur <lb/> | <s>Nam neque conlidi sine inani posse videtur <lb/> |
| quicquam nec frangi nec findi in bina secando <lb/> | Quidquam, nec frangi, nec findi in bina secando <lb/> |
| nec capere umorem neque item manabile frigus <lb/> | Nec capere humorem, neque item manabile frigus <lb/> |
| nec penetralem ignem, quibus omnia conficiuntur. <lb/> | Nec penetralem ignem, quibus omnia conficiuntur: <lb/> |
| et quo quaeque magis cohibet res intus inane, <lb/> | Et quo quaeque magis cohibet res intus inane, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/065.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/067.jpg" pagenum="18"/> |
| tam magis his rebus penitus temptata Iabascit.</s> <lb/> | Tam magis his rebus penitus temptata labascit.</s> <lb/> |
| <s>ergo si solida ac sine inani corpora prima <lb/> | <s>Ergo si solida, ac sine inani corpora prima <lb/> |
| sunt ita uti docui, sint haec aeterna necessest.</s> <lb/> | Sunt, ita uti docui; sint haec aeterna necesse est.</s> <lb/> |
| <s>praeterea nisi materies aeterna fuisset, <lb/> | <s>Praeterea, nisi materies aeterna fuisset, <lb/> |
| antehac ad nilum penitus res quaeque redissent <lb/> | Antehac ad nilum penitus res quaeque redissent: <lb/> |
| de niloque renata forent quaecumque videmus.</s> <lb/> | De nihiloque quoque nata forent, quaecumque videmus.</s> <lb/> |
| <s>At quoniam supra docui nil posse creari <lb/> | <s>At quoniam supra docui nihil posse creari <lb/> |
| de nilo neque quod genitum est ad nil revocari, <lb/> | De nihilo; neque quod genitum est, ad nihil revocari : <lb/> |
| esse inmortali primordia corpore debent, <lb/> | Esse inmortali primordia corpore debent, <lb/> |
| dissolui quo quaeque supremo tempore possint, <lb/> | Dissolui quo quaeque supremo tempore possint, <lb/> |
| materies ut subpeditet rebus reparandis.</s> <lb/> | Materies ut subpeditet rebus reparandis.</s> <lb/> |
| <s>Sunt igitur solida primordia simplicitate <lb/> | <s> Sunt igitur solida primordia simplicitate ; <lb/> |
| nec ratione queunt alia servata per aevom <lb/> | Nec ratione queunt alia servata per aevum <lb/> |
| ex infinito iam tempore res reparare, <lb/> | Ex infinito iam tempore res reparare. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Denique si nullam finem natura parasset <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Denique si nullam finem natura parasset <lb/> |
| frangendis rebus, iam corpora materiai <lb/> | Frangendis rebus; iam corpora materiai <lb/> |
| usque redaeta forent aevo frangente priore, <lb/> | Usque redaeta forent, aevo frangente priore, <lb/> |
| ut nil ex illis a certo tempore posset <lb/> | Ut nihil ex illis a certo tempore posset <lb/> |
| conceptum summum aetatis pervadere <emph type="italics"/>ad auctum.<emph.end type="italics"/> <lb/> | Conceptum, summum aetatis pervadere finem. <lb/> |
| nam quidvis citius dissolvi posse videmus <lb/> | Nam quidvis citius dissolvi posse videmus, <lb/> |
| quam rursus refici; quapropter longa diei <lb/> | Quam rursus refici: quapropter, longa diei <lb/> |
| infinita aetas anteacti temporis omnis <lb/> | Infinita aetas anteacti temporis omnis <lb/> |
| quod fregisset adhuc disturbans dissoluensque, <lb/> | Quod fregisset adhuc disturbans, dissoluensque, <lb/> |
| numquam relicuo reparari tempore posset.</s> <lb/> | Numquam reliquo reparari tempore posset.</s> <lb/> |
| <s>at nunc nimirum franoendi reddita finis <lb/> | <s>At nunc nimirum frangendi reddita finis <lb/> |
| Certa manet, quoniam refici rem quamque <emph type="italics"/>vi<emph.end type="italics"/>demus <lb/> | Certa manet, quoniam refici rem quamque videmus, <lb/> |
| et finita simul generatim tempora rebus <lb/> | Et finita simul generatim tempora rebus <lb/> |
| Stare, quibus possint aevi contingere florem.</s> <lb/> | Stare, quibus possint aevi contingere florem.</s> <lb/> |
| <s>huc accedit uti, solidissima materiai <lb/> | <s>Hoc accedit, uti, solidissima materiai <lb/> |
| corpora eum constant, possit tamen, omnia, reddi, <lb/> | Corpora quom constant, possit tamen omnia reddi, <lb/> |
| mollia quae flunt, aer aqua terra vapores, <lb/> | Mollia, quae fiant aer, aqua, terra, vapores, <lb/> |
| quo pacto fiant et qua vi quaeque gerantur, <lb/> | Quo pacto fiant, & qua vi cumque gerantur: <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/066.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/068.jpg" pagenum="19"/> |
| admixtum quoniam semel est in rebus inane.</s> <lb/> | Admistum quoniam simul est in rebus inane.</s> <lb/> |
| <s>at contra si mollia sint primordia rerum, <lb/> | <s>At contra si mollia sint primordia rerum; <lb/> |
| unde queant validi silices ferrumque creari <lb/> | Unde queant validi silices, ferrumque creari, <lb/> |
| non poterit ratio reddi; nam funditus omnis <lb/> | Non poterit ratio reddi: nam funditus omnis <lb/> |
| principio fundamenti natura earebit.</s> <lb/> | Principio fundamenti natura carebit.</s> <lb/> |
| <s>sunt igitur solida pollentia simplicitate <lb/> | <s>Sunt igitur solida pollentia simplicitate; <lb/> |
| quorum condenso magis omnia coneiliatu <lb/> | Quorum condenso magis omnia conciliatu <lb/> |
| artari possunt validasque ostendere viris. <lb/> | Artari possunt, validasque ostendere vires. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>denique iam quoniam generatim reddita finis <lb/> | </s></p><p type="main"> |
| crescendi rebus constat vitamque tenendi, <lb/> | <s>Denique iam quoniam generatim reddita finis <lb/> |
| et quid quaeque queant per foedera naturai, <lb/> | Crescendi rebus constat, vitamque tuendi: <lb/> |
| quid porro nequeant, sancitum quandoquidem extat, <lb/> | Et quid quaeque queant per foedera naturai, <lb/> |
| nec commutatur quicquam, quin omnia constant <lb/> | Quid porro nequeant, sancitum quandoquidem extat: <lb/> |
| usque adeo, variae volucres ut in ordine cunctae <lb/> | Nec commutatur quidquam, quando omnia constant <lb/> |
| ostendant maculas generalis corpore inesse, <lb/> | Usqueadeo, variae volucres ut in ordine cunctae <lb/> |
| inmutabili' materiae quoque corpus habere <lb/> | Ostendant maculas generalis corpori inesse: <lb/> |
| debent nimirum. </s><s>nam si primordia rerum <lb/> | Immutabile materiae quoque corpus habere <lb/> |
| commutari aliqua possint ratione revicta, <lb/> | Debent nimirum. </s><s>nam si primordia rerum <lb/> |
| incertum quoque iam constet quid possit oriri, <lb/> | Commutari aliqua possent ratione revicta: <lb/> |
| quid nequeat, finita potestas denique cuique <lb/> | Incertum quoque iam constet, quid possit oriri, <lb/> |
| quanam sit ratione atque alte terminus haerens, <lb/> | Quid nequeat; finita potestas denique cuique <lb/> |
| nec totiens possint generatim saecla referre <lb/> | Qua nam sit ratione, utque alte terminus hereat; <lb/> |
| naturam mores vietum motusque parentum. <lb/> | Nec toties possent generatim saecla referre <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Tum porro quoniam est extremum quodque cacumen <lb/> | Naturam, motus, victum, moresque parentum. <lb/> |
| corporis illius quod nostri cernere sensus <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Tum porro, quoniam extremum quoiusque cacumen <lb/> |
| iam nequeunt: id nimirum sine partibus extat <lb/> | Corporis est aliquod, nostri cernere sensus <lb/> |
| et minima constat natura nec fuit umquam <lb/> | Iam nequeunt; id nimirum sine partibus extat, <lb/> |
| per se secretum neque posthac esse valebit, <lb/> | Et minima constat natura: nec fuit umquam <lb/> |
| alterius quoniamst ipsum pars, primaque et una <lb/> | Per se secretum, neque post hac esse valebit; <lb/> |
| inde aliae atque aliae similes ex ordine partes <lb/> | Alterius quoniam est ipsum pars: primaque & ima, <lb/> |
| agmine condenso naturam corporis explent, <lb/> | Inde aliae, atque aliae similes ex ordine partes, <lb/> |
| quae quoniam per se nequeunt constare, necesse est <lb/> | Agmine condenso naturam corporis explent. <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/067.jpg"/> | Quae quoniam per se nequeunt constare, necesse est <lb/> |
| haerere unde queant nulla ratione revelli.</s> <lb/> | <pb xlink:href="079/01/069.jpg" pagenum="20"/> |
| <s>sunt igitur solida primordia simplicitate <lb/> | Herere, unde queant nulla ratione revelli.</s> <lb/> |
| quae minimis stipata cohaerent partibus arte, <lb/> | <s>Sunt igitur solida primordia simplicitate: <lb/> |
| non ex illarum conventu conciliata, <lb/> | Quae minimis stipata coherent partibus arte, <lb/> |
| sed magis aeterna pollentia simplicitate, <lb/> | Non ex ullarum conventu conciliata, <lb/> |
| unde neque avelli quicquam neque deminui iam <lb/> | Sed magis aeterna pollentia simplicitate: <lb/> |
| concedit natura reservans semina rebus.</s> <lb/> | Unde neque avelli quidquam, neque deminui iam <lb/> |
| <s>praeterea nisi erit minimum, parvissima quaeque <lb/> | Concedit natura, reservans semina rebus.</s> <lb/> |
| corpora constabunt ex partibus infinitis, <lb/> | <s>Praeterea nisi erit minimum; parvissuma quaeque <lb/> |
| quippe ubi dimidiae partis pars semper habebit <lb/> | Corpora constabunt ex partibus infinitis, <lb/> |
| dimidiam partem nec res praefiniet ulla.</s> <lb/> | Quippe ubi dimidiae partis pars semper habebit <lb/> |
| <s>ergo rerum inter summam minimamque quid escit ?</s><lb/> | Dimidiam partem, nec res praefiniet ulla; </s> <lb/> |
| <s>nil erit ut distet; nam quamvis funditus omnis <lb/> | <s>Ergo rerum inter summam, minimamque quid escit ?</s><s> <lb/> |
| summa sit infinita, tamen, parvissima quae sunt, <lb/> | Non erit ut distent. nam quamvis funditus omnis <lb/> |
| ex infinitis constabunt partibus aeque.</s> <lb/> | Summa sit infinita; tamen, parvissima quae sunt, <lb/> |
| <s>quod quoniam ratio reclamat vera negatque <lb/> | Ex infinitis constabunt partibus aeque.</s> <lb/> |
| credere posse animum, victus fateare necessest <lb/> | <s>Quoi quoniam ratio reclamat vera; negatque <lb/> |
| esse ea quae nullis iam praedita partibus extent <lb/> | Credere posse animum: victus fateare necesse est <lb/> |
| et minima constent natura. </s><s>quae quoniam sunt, <lb/> | Esse ea, quae nullis iam praedita partibus extent, <lb/> |
| illa quoque esse tibi solida atque aeterna fatendum.</s> <lb/> | Et minima constent natura: </s><s>quae quoniam sunt; <lb/> |
| <s>denique si minimas in partis eiincta resolvi <lb/> | Illa quoque esse tibi solida, atque aeterna, fatendum.</s> <lb/> |
| cogere consuesset rerum natura ereatrix, <lb/> | <s>Denique ni minimas in partis eiincta resolvi <lb/> |
| iam nil ex illis eadem reparare valeret <lb/> | Cogere consuesset rerum natura creatrix; <lb/> |
| propterea quia, quae nullis sunt partibus aucta, <lb/> | Iam nihil ex illis eadem reparare valeret: <lb/> |
| non possunt ea quae debet genitalis habere <lb/> | Propterea, quia quae nullis sunt partibus aucta, <lb/> |
| materies, varios conexus pondera plagas <lb/> | Non possunt ea, quae debet genitalis habere <lb/> |
| concursus motus, per quae res quaeque geruntur. <lb/> | Materies, varios conexus, pondera, plagas <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Porro si nullast frangendis reddita finis <lb/> | Concursus, motus; per quae res quaeque geruntur.</s> <lb/> |
| corporibus, tamen ex aeterno tempore quaeque <lb/> | <s>Porro si nulla est frangendis reddita finis <lb/> |
| nunc etiam superare necessest corpora rebus, <lb/> | Corporibus, tamen ex aeterno tempore quaedam <lb/> |
| quae nondum clueant ullo temptata periclo. <lb/> | Nunc etiam superare necesse est corpora rebus; <lb/> |
| at quoniam fragili natura praedita constant, <lb/> | Quae nondum clueant ullo temptata periclo. <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/068.jpg"/> | At quoniam fragili natura praedita constant; <lb/> |
| discrepat aeternum tempus potuisse manere <lb/> | <pb xlink:href="079/01/070.jpg" pagenum="21"/> |
| innumerabilibus plagis vexata per aevom.</s> <lb/></p> | Discrepat, aeternum tempus potuisse manere <lb/> |
| <p type="main"><s>Quapropter qui materiem rerum esse putarunt <lb/> | Innumerabilibus plagis vexata per aevum.</s> |
| ignem atque ex igni summarn consistere solo, <lb/> | </p><p type="main"><s>Quapropter, qui materiem rerum esse putarunt <lb/> |
| magno opere a vera lapsi ratione videntur.</s> <lb/> | Ignem, atque ex igni summam consistere solo: <lb/> |
| | Magnopere a vera lapsi ratione videntur:</s> <lb/> |
| <s>Heraclitus init quorum dux proelia primus, <lb/> | <s>Heraclitus init quorum dux proelia primus, <lb/> |
| clarus <emph type="italics"/>ob<emph.end type="italics"/> obscuram linguam magis inter inanis <lb/> | Clarus ob obscuram linguam magis inter inanes, <lb/> |
| quamde gravis inter Graios qui vera requirunt. <lb/> | Quamde gravis inter Graios, qui vera requirunt. <lb/> |
| omnia enim stolidi magis adinirantur amantque, <lb/> | Omnia enim stolidi magis adinirantur, amantque, <lb/> |
| inversis quae sub verbis latitantia cernunt, <lb/> | Inversis quae sub verbis latitantia cernunt; <lb/> |
| veraque constituunt quae belle tangere possunt <lb/> | Veraque constituunt, quae belle tangere possunt <lb/> |
| auris et lepido quae sunt fucata sonore. <lb/> | Aures, & lepido quae sunt fucata sonore. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nam cur tam variae res possint esse requiro, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nam cur tam variae res possint esse, requiro, <lb/> |
| ex uno si sunt igni puroque ereatae;<lb/> | Ex vero si sunt igni, puroque creatae; <lb/> |
| nil prodesset enim calidum denserier ignem <lb/> | Nihil prodesset enim calidum denserier ignem, <lb/> |
| nec rarefieri, si partes ignis eandem <lb/> | Nec rarefieri, si partes ignis eandem <lb/> |
| naturam quam totus habet super ignis haberent.</s> <lb/> | Naturam, quam totus habet super ignis, haberent.</s> <lb/> |
| <s>acrior ardor enim conductis partibus esset, <lb/> | <s>Acrior ardor enim conductis partibus esset; <lb/> |
| languidior porro disiectis <emph type="italics"/>dis<emph.end type="italics"/>que supatis:<lb/> | Languidior porro disiectis disque supatis. <lb/> |
| amplius hoc fieri nil est quod posse rearis <lb/> | Amplius hoc fieri nihil est, quod posse rearis <lb/> |
| talibus in causis, nedum variantia rerum <lb/> | Talibus in causis: nedum variantia rerum <lb/> |
| tanta queat densis rarisque ex ignibus esse.</s> <lb/> | Tanta queat densis, rarisque ex ignibus esse.</s> <lb/> |
| <s>id quoque, si faciant admixtum rebus inane, <lb/> | <s>Atque hi si faciant admistum rebus inane, <lb/> |
| denseri poterunt ignes rarique relinqui.</s> <lb/> | Denseri poterunt ignes, rarique relinqui:</s> <lb/> |
| <s>sed quia multa sibi cernunt contraria nasci <lb/> | <s>Sed quia multa sibi cernunt contraria nasci <lb/> |
| et fugitant in rebus inane relinquere purum, <lb/> | Et fugitant in rebus inane relinquere purum; <lb/> |
| ardua dum metuunt, amittunt vera viai, <lb/> | Ardua dum metuunt, amittunt vera viai. <lb/> |
| nec rursum cernunt exempto rebus inani <lb/> | Nec rursum cernunt exempto rebus inani <lb/> |
| omnia denseri fierique ex omnibus unum <lb/> | Omnia denseri, fierique ex omnibus unum <lb/> |
| corpus, nil ab se quod possit mittere raptim;<lb/> | Corpus, nihil ab se quod possit mittere raptim; <lb/> |
| aestifer ignis uti lumen iacit atque vaporem, <lb/> | Aestifer ignis uti lumen iacit, atque vaporem: <lb/> |
| ut videas non e stipatis partibus esse.</s> <lb/> | Ut videas non e stipatis partibus esse.</s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/069.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/071.jpg" pagenum="22"/> |
| <s>quod si forte alia credunt ratione potesse <lb/> | <s>Quod si forte alia credunt ratione potesse <lb/> |
| ignis in coetu stingui mutareque corpus, <lb/> | Ignis in coetu stingui mutareque corpus; <lb/> |
| scilicet ex nulla facere id si parte reparcent, <lb/> | Scilicet ex nulla facere id si parte reporcent; <lb/> |
| occidet ad nilum nimirtim funditus ardor <lb/> | Occidet ad nihilum nimirum funditus ardor <lb/> |
| omnis et <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> nilo fient quaecumque ereantur.</s> <lb/> | Omnis & ex nihilo fient quaecumque ereantur.</s> <lb/> |
| <s>nam quodcumque suis mutatum finibus exit, <lb/> | <s>Nam quodcumque suis mutatum finibus exit, <lb/> |
| continuo hoc mors est illius quod fuit ante.</s> <lb/> | Continuo hoc mors est illius, quod fuit ante.</s> <lb/> |
| <s>proinde aliquit superare necesse est incolume ollis, <lb/> | <s>Proinde aliquid superare necesse est incolume ollis, <lb/> |
| ne tibi res redeant ad nilum funditus omnes <lb/> | Ne tibi res redeant ad nihilum funditus omnes; <lb/> |
| de niloque renata vigescat copia rerum. </s><s><lb/> | De nihiloque renata vigescat copia rerum. </s><s> <lb/> |
| nunc igitur quoniam certissima corpora quaedam <lb/> | Nunc igitur, quoniam certissima corpora quaedam <lb/> |
| sunt quae conservant naturam semper eandem, <lb/> | Sunt, quae conservant naturam semper eandem; <lb/> |
| quorum abitu aut aditu mutatoque ordine mutant <lb/> | Quorum abitu aut aditu, mutatoque ordine, mutant <lb/> |
| naturam res et convertunt corpora sese, <lb/> | Naturam res, & convertunt corpora sese: <lb/> |
| scire licet non esse haec ignea corpora rerum.</s> <lb/> | Scire licet non esse haec ignea corpora rerum.</s> <lb/> |
| <s>nil referret enim quaedam decedere abire, <lb/> | <s>Nihil referret enim quaedam decedere, abire, <lb/> |
| atque alia adtribui, mutarique ordine quaedam, <lb/> | Atque alia adtribui, mutarique ordine quaedam; <lb/> |
| si tamen ardoris naturam cuncta tenerent;<lb/> | Si tamen ardoris naturam cuncta tenerent: <lb/> |
| ignis enim foret omnimodis quodcumque crearent.</s> <lb/> | Ignis enim foret omnimodis, quodcumque crearet.</s> <lb/> |
| <s>verum, ut opinor, itast: sunt quaedam corpora quorum <lb/> | <s>Verum, ut opinor, ita est: sunt quaedam corpora, quorum <lb/> |
| concursus motus ordo positura figurae <lb/> | Concursus, motus, ordo, positura figurae <lb/> |
| efficiunt ignis, mutatoque ordine mutant <lb/> | Efficiunt ignis; mutatoque ordine mutant <lb/> |
| naturam neque sunt igni simulata neque ulli <lb/> | Naturam; neque sunt igni simulata; neque ullae <lb/> |
| praeterea rei quae corpora mittere possit <lb/> | Praeterea reii, quae corpora mittere possit <lb/> |
| sensibus et nostros adiectu tangere tactus. <lb/> | Sensibus, & nostros adiectu tangere tactus. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Dicere porro ignem res omnis esse neque ullam <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Dicere porro ignem res omnis esse, neque ullam <lb/> |
| rem veram in numero rerum constare nisi ignem, <lb/> | Rem veram in numero rerum constare, nisi ignem, <lb/> |
| quod facit hic idem, perdelirum esse videtur.</s> <lb/> | Quod facit hic idem; perdelirum esse videtur.</s> <lb/> |
| <s>nam contra sensus ab sensibus ipse repugnat <lb/> | <s>Nam contra sensus ab sensibus ipse repugnat: <lb/> |
| et labefactat eos unde omnia credita pendent, <lb/> | Et labefactat eos, unde omnia credita pendent: <lb/> |
| unde hic cognitus est ipsi quem nominat ignem; <lb/> | Unde hic cognitus est ipsi, quem nominat ignem. <lb/> |
| credit enim sensus ignem cognoscere vere, <lb/> | Credit enim sensus ignem cognoscere vere: <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/070.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/072.jpg" pagenum="23"/> |
| cetera non credit, quae nilo clara minus sunt.</s> <lb/> | Cetera non credit, nihilo quae clara minus sunt: </s> <lb/> |
| <s>quod mihi eum vanum tum delirum esse videtur;<lb/> | <s>Quod mihi cum vanum, tum delirum esse videtur. <lb/> |
| quo referemus enim ?</s><s> quid nobis certius ipsis <lb/> | Quo referemus enim ?</s><s> quid nobis certius ipsis <lb/> |
| sensibus esse potest, qui vera ae fal.sa notemus ?</s><s> <lb/> | Sensibus esse potest, qui vera, ac falsa notemus ?</s><s> <lb/> |
| praeterea quare quisquam magis omnia tollat <lb/> | Praeterea quare quisquam magis omnia tollat, <lb/> |
| et velit ardoris naturam linquere solam, <lb/> | Et velit ardoris naturam linquere solam; <lb/> |
| quam neget esse ignis, <emph type="italics"/>quidvis<emph.end type="italics"/> tamen esse relinquat?</s><s><lb/> | Quam neget esse ignis, summam tamen esse relinquat?</s><s> <lb/> |
| aequa videtur enim dementia dicere utrumque. <lb/> | Aequa videtur enim dementia dicere utrumque. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Quapropter qui materiem rerum esse putarunt <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Quapropter qui materiem rerum esse putarunt <lb/> |
| ignem atque ex igni summam consistere posse, <lb/> | Ignem; atque ex igni summam consistere posse: <lb/> |
| et qui principium gignundis aera rebus <lb/> | Et qui principium gignundis aera rebus <lb/> |
| constituere, aut umorem quicumque putarunt <lb/> | Constituere: aut humorem quicumque putarunt <lb/> |
| fingere res ipsum per se, terramve creare <lb/> | Fingere res ipsum per se: terramve creare <lb/> |
| omnia et in rerum naturas vertier omnis, <lb/> | Omnia, & in rerum naturas vertier omnis; <lb/> |
| magno opere a vero longe derrasse videntur.</s> <lb/> | Magnopere a vero, longeque errasse videntur.</s> <lb/> |
| <s>adde etiam qui conduplicant primordia rerum <lb/> | <s>Adde etiam, qui conduplicant primordia rerum, <lb/> |
| aera iungentes igni terramque liquori, <lb/> | Aera iungentes igni, terramque liquori: <lb/> |
| et qui quattuor ex rebus posse omnia rentur <lb/> | Et qui quattuor ex rebus posse omnia rentur, <lb/> |
| ex igni terra atque anima procrescere et imbri. <lb/> | Ex igni, terra, atque anima procrescere, & imbri: <lb/> |
| quorum Acragantinus cum primis Empedocles est, <lb/> | Quorum Agrigentinus cum primis Empedocles est, <lb/> |
| insula quem triquetris terrarum gessit in oris, <lb/> | Insula quem triquetris terrarum gessit in oris: <lb/> |
| quam fluitans eireum magnis anfractibus aequor <lb/> | Quam fluitans circum magnis amfractibus aequor <lb/> |
| Ionium glaucis aspargit virus ab undis, <lb/> | Ionium, glaucis aspargit virus ab undis: <lb/> |
| angustoque fretu rapidum mare dividit undis <lb/> | Angustoque fretu rapidum mare dividit undis <lb/> |
| Italiae terrarum oras a finibus eius. </s><s><lb/> | Italiae terrai oras a finibus eius. </s><s> <lb/> |
| Hic est vasta Charybdis et hie Aetnaea minantur <lb/> | Hic est vasta Charybdis; & hic Aetnaea minantur <lb/> |
| murmura, flammarum rursum se colligere iras, <lb/> | Murmura flammarum rursum se colligere iras: <lb/> |
| faucibus eruptos iterum vis ut vomat ignis <lb/> | Faucibus eruptos iterum vis ut vomat ignis: <lb/> |
| ad caeIumque ferat flammai fulgura rursum. </s><s> <lb/> | Ad caeIumque ferat flammai folgura rursum. </s><s> <lb/> |
| quae cum magna modis multis miranda videtur <lb/> | Quae cum magna modis multis miranda videtur <lb/> |
| gentibus humanis regio visendaque fertur, <lb/> | Gentibus humanis regio, visendaque fertur, <lb/> |
| rebus opima bonis, multa munita virum vi, <lb/> | Rebus opima bonis, multa munita virum vi: <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/071.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/073.jpg" pagenum="24"/> |
| nil tamen hoc habuisse viro praeclarius in se <lb/> | Nihil tamen hoc habuisse viro praeclarius in se, <lb/> |
| nec sanctuni magis et mirum carumque videtur. <lb/> | Nec sanctum magis, & mirum, carumque videtur. <lb/> |
| carmina quin etiam divini pectoris eius <lb/> | Carmina quin etiam divini pectoris eius <lb/> |
| vociferantur et exponunt praeclara reperta, <lb/> | Vociferantur, & exponunt praeclara reperta: <lb/> |
| ut vix humana videatur stirpe creatus. <lb/> | Ut vix humana videatur stirpe creatus. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Hic tamen et supra quos diximus inferiores <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Hic tamen, & supra quos diximus, inferiores <lb/> |
| partibus egregie multis multoque minores, <lb/> | Partibus egregie multis, multoque minores, <lb/> |
| quamquam multa bene ae divinitus invenientes <lb/> | Quamquam multa bene, ac divinitus invenientes <lb/> |
| ex adyto tamquam cordis responsa dedere <lb/> | Ex adyto tamquam cordis responsa dedere <lb/> |
| sanctius et multo certa ratione magis quam <lb/> | Sanctius, & multo certa ratione magis, quam, <lb/> |
| Pythia quae tripodi a Phoebi lauroque profatur, <lb/> | Pythia quae tripode ex Phoebi, lauroque profatur; <lb/> |
| principils tamen in rerum fecere ruinas <lb/> | Principys tamen in rerum fecere ruinas; <lb/> |
| et graviter magni magno cecidere ibi casu;<lb/> | Et graviter magni magno cecidere ibi casu: <lb/> |
| primum quod motus exempto rebus inani <lb/> | Primum quod motus exempto rebus inani <lb/> |
| constituunt, et res mollis rarasque relinquont, <lb/> | Constituunt; & res mollis rarasque relinquunt, <lb/> |
| aera solem ignem terras animalia frugis, <lb/> | Aera, solem, ignem, terras, animalia, fruges; <lb/> |
| nec tamen admiscent in eorum corpus inane; <lb/> | Nec tamen admiscent in eorum corpus inane: <lb/> |
| deinde quod omnino finem non esse scandis <lb/> | Deinde quod omnino finem non esse secandis <lb/> |
| corporibus faciunt neque pausam stare fragori <lb/> | Corporibus faciunt; neque pausam stare fragori; <lb/> |
| nec prorsum in rebus minimum consistere qui<emph type="italics"/>cquam;<emph.end type="italics"/><lb/> | Nec prorsum in rebus minimum consistere quidquam: <lb/> |
| cum videamus id extremum cuiusque cacumen <lb/> | Cum videamus id extremum cuiusque cacumen <lb/> |
| esse quod ad sensus nostros minimum esse videtur, <lb/> | Esse, quod ad sensus nostros minimum esse videtur: <lb/> |
| conicere ut possis ex hoc, quae cernere non quis <lb/> | Conicere ut possis ex hoc, quae cernere non quis, <lb/> |
| extremum quod habent, minimum consistere <emph type="italics"/>in illis.<emph.end type="italics"/><lb/> | Extremum quod habent, minimum consistere rebus. <lb/> |
| huc accedit item, quoniam primordia rerum <lb/> | Huc accedit item, quoniam primordia rerum <lb/> |
| mollia constituunt, quae nos nativa videmus <lb/> | Mollia constituunt, quae nos nativa videmus <lb/> |
| esse et mortali cum corpore funditus, utqui <lb/> | Esse, & mortali cum corpore funditus. atqui <lb/> |
| debeat ad nilum iam rerum summa reverti <lb/> | Debeat ad nihilum iam rerum summa reverti; <lb/> |
| de niloque renata vigescere copia rerum;<lb/> | De nihiloque renata vigescere copia rerum. <lb/> |
| quorum utrumque quid a vero iam distet habe<emph type="italics"/>bis.<emph.end type="italics"/><lb/> | Quorum utrumque quid a vero, iam, distet, habebas. <lb/> |
| deinde inimica modis multis sunt atque vene<emph type="italics"/>no<emph.end type="italics"/><lb/> | Deinde inimica modis multis sunt, atque venena <lb/> |
| ipsa sibi inter se; quare aut congressa peribunt <lb/> | Ipsa sibi inter se. quare aut congressa peribunt; <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/072.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/074.jpg" pagenum="25"/> |
| aut ita difftugient vit tempestate coacta <lb/> | Aut ita diffugient, vt tempestate coorta <lb/> |
| fulmina diffugere atque imbris ventosque videmus. <lb/> | Fulmina diffugere, atque imbris, ventosque videmus. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Denique quattuor ex rebus si euneta ereantur <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Denique quattuor ex rebus si euneta creantur, <lb/> |
| atque in eas rursum res omnia dissoluuntur, <lb/> | Atque in eas rursum res omnia dissoluuntur: <lb/> |
| qui magis illa queunt rerum primordia dici <lb/> | Qui magis illa queunt rerum primordia dici, <lb/> |
| quam contra res illorum retroque putari?</s><s><lb/> | Quam contra res illorum, retroque putari?</s><s> <lb/> |
| alternis gignuntur enim mutantque colorem <lb/> | Alternis gignuntur enim, mutantque colorem, <lb/> |
| et totam inter se naturam tempore ab omni.</s> <lb/> | Et totam inter se naturam tempore ab omni.</s> <lb/> |
| <s>sin ita forte putas ignis terraeque coire <lb/> | <s>Sin ita forte putas, ignis, terraeque coire <lb/> |
| corpus et aerias auras roremque liquoris, <lb/> | Corpus, & aerias auras, roremque liquorum, <lb/> |
| nil in concilio naturam ut mutet eorum, <lb/> | Nihil in concilio naturam ut mutet eorum: <lb/> |
| nulla tibi ex illis poterit res esse creata, <lb/> | Nulla tibi ex illis poterit res esse creata; <lb/> |
| non animans, non exanimo cum corpore, ut arbos:<lb/> | Non animans; non exanimo cum corpore, ut arbos. <lb/> |
| quippe suam quicque in coetu variantis acervi <lb/> | Quippe suam quidque in coetu variantis acervi <lb/> |
| naturam ostendet mixtusque videbitur aer <lb/> | Naturam ostendet: mistusque videbitur aer <lb/> |
| cum terra simul atque ardor cum rore manere. </s><s><lb/> | Cum terra simul, atque ardor cum rore manere. </s><s> <lb/> |
| at primordia gignundis in rebus oportet <lb/> | At primordia gignundis in rebus oportet <lb/> |
| naturam elandestinam caecamque adhibere, <lb/> | Naturam clamdestinam, caecamque adhibere: <lb/> |
| emineat nequid quod contra pugnet et obstet <lb/> | Emineat ne quid, quod contra pugnet, & obstet, <lb/> |
| quominus esse queat proprie quod.cumque creatur. <lb/> | Quo minus esse queat proprie quod.cumque creatur. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Quin etiam repetunt a caelo atque ignibus eius <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Quin etiam repetunt a caelo, atque ignibus eius: <lb/> |
| et primum faciunt ignem se vertere in auras <lb/> | Et primum faciunt ignem se vertere in auras <lb/> |
| aeris, hinc imbrem gigni terramque creari <lb/> | Aeris; hinc imbrem gigni; terramque creari <lb/> |
| ex imbri retroque a terra cuncta reverti, <lb/> | Ex imbri; retroque a terra cuncta reverti; <lb/> |
| umorem primum, post aera, deinde calorem, <lb/> | Humorem primum, post aera, deinde calorem: <lb/> |
| nec cessare haec inter se mutare, meare <lb/> | Nec cessare haec inter se mutare, meare <lb/> |
| a caelo ad terram, de terra ad sidera mundi. </s><s><lb/> | De caelo ad terram, de terra ad sidera mundi: </s><s> <lb/> |
| quod facere haud ullo debent primordia pacto;<lb/> | Quod facere haud ullo debent primordia pacto. <lb/> |
| immutabile enim quiddam superare necessest, <lb/> | Immutabile enim quiddam superare necesse est; <lb/> |
| ne res ad nilum redigantur funditus omnes. </s><s><lb/> | Ne res ad nihilum redigantur funditus omnes. </s><s> <lb/> |
| nam quodcumque suis mutatum finibus exit, <lb/> | Nam quodcumque suis mutatum finibus exit, <lb/> |
| continuo hoc mors est illius quod fuit ante. </s><s><lb/> | Continuo hoc mors est illius, quod fuit ante. </s><s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/073.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/075.jpg" pagenum="26"/> |
| quapropter quoniam quae paulo dixiinus ante <lb/> | Quapropter quoniam, quae paulo diximus ante, <lb/> |
| in commutatum veniunt, constare necessest <lb/> | In commutatum veniunt; constare necesse est <lb/> |
| ex aliis ea, quae nequeant convertier usquam, <lb/> | Ex aliis ea, quae nequeant convertier usquam: <lb/> |
| ne tibi res redeant ad niluni funditus omnes. </s><s><lb/> | Ne tibi res redeant ad nihilum funditus omnes: </s><s> <lb/> |
| quin potius tali natura praedita quaedam <lb/> | Quin potius tali natura praedita quaedam <lb/> |
| corpora constituas, ignem si forte erearint, <lb/> | Corpora constituas, ignem si forte crearint, <lb/> |
| posse eadem demptis paucis paucisque tributis, <lb/> | Posse eadem demptis paucis, paucisque tributis, <lb/> |
| ordine mutato et motu, facere aeris auras, <lb/> | Ordine mutato, & motu, facere aeris auras: <lb/> |
| sic alias aliis rebus mutarier omnis ?</s><s><lb/> | Sic alias aliis rebus mutarier omnis. </s><s> <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>'At manifesta palam res indicat' inquis 'in auras <lb/> | </s></p><p type="main"><s>At manifesta palam res indicat, inquis, in auras <lb/> |
| aeris e terra res omnis crescere alique <lb/> | Aeris e terra res omnis crescere, alique: <lb/> |
| et nisi tempestas indulget tempore fausto <lb/> | Et nisi tempestas indulget tempore fausto <lb/> |
| imbribus, ut tabe nimborum arbusta vacillent, <lb/> | Imbribus, & tabe nimborum arbusta vacillant: <lb/> |
| solque sua pro parte fovet tribuitque calorem, <lb/> | Solque sua pro parte fovet, tribuitque calorem: <lb/> |
| crescere non possint fruges arbusta animantis'. </s><s><lb/> | Crescere ne possint fruges, arbusta ,animantes: </s><s> <lb/> |
| scilicet et nisi nos cibus aridus et tener umor <lb/> | Scilicet & nisi nos cibus aridus, & tener humor <lb/> |
| adiuvet, amisso iam corpore vita quoque omnis <lb/> | Adiuvat; amisso iam corpore, vita quoque omnis <lb/> |
| omnibus e nervis atque ossibus exsoluatur;<lb/> | Omnibus e nervis, atque ossibus exsoluatur. <lb/> |
| adiutamur enim dubio procul atque alimur nos <lb/> | Adiutamur enim dubio procul, atque alimur nos <lb/> |
| certis ab rebus, certis aliae atque allae res.</s> <lb/> | Certis ab rebus; certis aliae atque aliae res.</s> <lb/> |
| <s>nimirum quia multa modis communia multis <lb/> | <s>Nimirum quia multa modis communia multis <lb/> |
| multarum rerum in rebus primordia mixta <lb/> | Multarum rerum in rebus primordia mista <lb/> |
| sunt, ideo variis variae res rebus aluntur.</s> <lb/> | Sunt, ideo variis variae res rebus aluntur.</s> <lb/> |
| <s>atque eadem, magni refert primordia saepe <lb/> | <s>Atque eadem magni refert primordia saepe, <lb/> |
| cum quibus et quali positura contineantur <lb/> | Cum quibus, & quali positura contineantur <lb/> |
| et quos inter se dent motus accipiantque;<lb/> | Et quos inter se dent motus, accipiantque. <lb/> |
| namque eadem caelum mare terras flumina solern <lb/> | Namque eadem caelum, mare, terras, flumina, solem <lb/> |
| constituunt, eadem fruges arbusta animantis, <lb/> | Constituunt: eadem fruges, arbusta, animantis, <lb/> |
| verum allis alioque modo commixta moventur.</s> <lb/> | Verum aliis, alioque modo commista moventur.</s> <lb/> |
| <s>quin etiam passim nostris in versibus ipsis <lb/> | <s>Quin etiam passim nostris in versibus ipsis <lb/> |
| multa elementa vides multis communia verbis, <lb/> | Multa elementa vides multis communia verbis: <lb/> |
| cum tamen inter se versus ac verba necessest <lb/> | Cum tamen inter se versus, ac verba necesse est <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/074.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/076.jpg" pagenum="27"/> |
| confiteare et re et sonitu distare sonanti.</s> <lb/> | Confiteare & re, & sonitu distare sonanti.</s> <lb/> |
| <s>tantum elementa queunt permutato ordine solo;<lb/> | <s>Tantum elementa queunt permutato ordine solo. <lb/> |
| at rerum quae sunt primordia, plura adhibere <lb/> | At rerum quae sunt primordia, plura adhibere <lb/> |
| possunt unde queant variae res quaeque ereari. <lb/> | Possunt, unde queant variae res quaeque creari. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc et Anaxagorae serutemur homoeomerian <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc & Anaxagorae serutemur homoeomerian, <lb/> |
| quam Grai memorant nec nostra dicere lingua <lb/> | Quam Graeci memorant, nec nostra dicere lingua <lb/> |
| concedit nobis patrii sermonis egestas, <lb/> | Concedit nobis patrii sermonis egestas. <lb/> |
| sed tamen ipsam rem facilest exponere verbis.</s> <lb/> | Sed tamen ipsam rem facile est exponere verbis, </s> <lb/> |
| <s>principio, rerum quom dieit homoeomerian, <lb/> | <s>Principium rerum quam dicit homoeomerian: <lb/> |
| ossa videlicet e pauxillis atque minutis <lb/> | Ossa videlicet e pauxillis, atque minutis <lb/> |
| ossibus hic et de pauxillis atque minutis <lb/> | Ossibus, hic & de pauxillis, atque minutis <lb/> |
| visceribus viscus gigni sanguenque creari <lb/> | Visceribus viscus gigni, sanguenque creari, <lb/> |
| sanguinis inter se multis coeuntibu' guttis <lb/> | Sanguinis inter se multis coeuntibus guttis: <lb/> |
| ex aurique putat micis consistere posse <lb/> | Ex aurique putat micis consistere posse <lb/> |
| aurum et de terris terram concrescere parvis, <lb/> | Aurum; & de terris terram concrescere parvis; <lb/> |
| ignibus ex ignis, umorem umoribus esse, <lb/> | Ignibus ex ignis; humorem ex humoribus esse: <lb/> |
| cetera consimili fingit ratione putatque.</s> <lb/> | Cetera consimili fingit ratione, putatque.</s> <lb/> |
| <s>nec tamen esse ulla parte idem in rebus inane <lb/> | <s>Nec tamen esse ulla parte idem in rebus inane <lb/> |
| concedit neque corporibus finem esse secandis.</s> <lb/> | Concedit; neque corporibus finem esse secandis.</s> <lb/> |
| <s>quare in utraque mihi pariter ratione videtur <lb/> | <s>Quare in utraque mihi pariter ratione videtur <lb/> |
| errare atque illi, supra quos diximus ante.</s> <lb/> | Errare, atque illi, supra quos diximus ante.</s> <lb/> |
| <s>adde quod inbecilla nimis primordia fingit;<lb/> | <s>Adde quod inbecilla nimis primordia fingit: <lb/> |
| si primordia sunt, simili quae praedita constant <lb/> | Si primordia sunt, simili quae praedita constant <lb/> |
| natura atque ipsae res sunt aequeque laborant <lb/> | Natura, atque ipsae res sunt; aequeque laborant, <lb/> |
| et pereunt neque ab exitio res ulla refrenat. <lb/> | Et pereunt: neque ab exitio res ulla refrenat. <lb/> |
| nam quid in oppressu valido durabit eorum, <lb/> | Nam quid in oppressu valido durabit eorum, <lb/> |
| ut mortem effugiat, leti sub dentibus ipsis ?</s><s> <lb/> | Ut mortem effugiat, leti sub dentibus ipsis ?</s><s> <lb/> |
| ignis an umor an aura ?</s><s> quid horum?</s><s> sanguen an os<emph type="italics"/>sa<emph.end type="italics"/> ?</s><s><lb/> | Ignis, an humor ? an aura ?</s><s> quid horum?</s><s> sanguisne, an ne os ?</s><s> <lb/> |
| nil, ut opinor, ubi ex aequo res funditus omnis <lb/> | Nihil, ut opinor, ubi ex aequo res funditus omnis <lb/> |
| tam mortalis erit quam quae manifesta videmus <lb/> | Tam mortalis erit, quam quae manifesta videmus <lb/> |
| ex oculis nostris aliqua vi victa perire.</s> <lb/> | Ex oculis nostris aliqua vi victa perire.</s> <lb/> |
| <s>at neque reccidere ad nilum res posse neque autem <lb/> | <s>At neque reccidere ad nihilum res posse, neque autem <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/075.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/077.jpg" pagenum="28"/> |
| crescere de nilo testor res ante probatas.</s> <lb/> | Crescere de nihilo, testor res ante probatas.</s> <lb/> |
| <s>praeterea quoniam cibus auget corpus alitque, <lb/> | <s>Praeterea quoniam cibus auget corpus, alitque; <lb/> |
| scire licet nobis venas et sanguen et ossa <lb/> | Scire licet nobis venas, & sanguen, & ossa, <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>sive cibos omnis commixto corpore dicent <lb/> | Et nervos alienigenis ex partibu esse: <lb/> |
| esse <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/>t habere in se nervorum corpora parva <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Sive cibos omnis commisto corpore dicent <lb/> |
| ossaque et omnino venas partisque cruoris, <lb/> | Esse, & habere in se nervorum Corpora parva, <lb/> |
| fiet uti cibus omnis, et aridus et liquor ipse, <lb/> | Ossaque, & omnino venas, partisque cruoris; <lb/> |
| ex alienigenis rebus constare putetur, <lb/> | Fiet, uti cibus omnis, & aridus, & liquor ipse, <lb/> |
| ossibus et nervis sanieque et sanguine mixto.</s> <lb/> | Ex alienigenis rebus constare putetur, <lb/> |
| <s>praeterea quaecumque e terra corpora crescunt <lb/> | Ossibus, & nervis, venisque, & sanguine misto.</s> <lb/> |
| si sunt in terris, terram constare necessest <lb/> | <s>Praeterea quaecumque e terra corpora crescunt, <lb/> |
| ex alienigenis, quae terris exoriuntur.</s> <lb/> | Si sunt in terris; terras constare necesse est <lb/> |
| <s>transfer item, totidem verbis utare licebit. <lb/> | Ex alienigenis, quae terris exoriuntur.</s> <lb/> |
| in lignis si flamma latet fumusque cinisque, <lb/> | <s>Transfer item; totidem verbis utare licebit; <lb/> |
| ex alienigenis consistant ligna necessest.</s> <lb/> | In lignis si flamma latet, fumusque, cinisque, <lb/> |
| </p><p type="main"><s>ex alienigenis, quae lignis <emph type="italics"/>his<emph.end type="italics"/> oriuntur.</s> <lb/> | Ex alienigenis consistant ligna, necesse est.</s> <lb/> |
| </p><p type="main"><s>Linquitur hic quaedam latitandi copia tenvis, <lb/> | </p><p type="main"><s>Linquitur hic tenvis latitandi copia quaedam: <lb/> |
| id quod Anaxagoras sibi sumit, ut omnibus omnis <lb/> | Id quod Anaxagoras sibi sumit, ut omnibus omnis <lb/> |
| res putet inmixtas rebus latitare, sed illud <lb/> | Res putet inmistas rebus latitare; sed illud <lb/> |
| apparere unum cuius sint plurima mixta <lb/> | Apparere unum, cuius sint plurima mista, <lb/> |
| et magis in promptu primaque in fronte locata.</s> <lb/> | Et magis in promptu, primaque in fronte locata:</s> <lb/> |
| <s>quod tamen a vera longe ratione repulsumst. <lb/> | <s>Quod tamen a vera longe ratione repulsum est. <lb/> |
| conveniebat enim fruges quoque saepe, minaci <lb/> | Conveniebat enim fruges quoque saepe, minutas <lb/> |
| robore cum saxi franguntur, mittere signum <lb/> | Robore cum saxi franguntur, mittere signum <lb/> |
| sanguinis aut aliquid, nostro quae corpore aluntur.</s> <lb/> | Sanguinis: aut aliquid, nostro quae corpore aluntur,</s> <lb/> |
| <s>consimili ratione herbis quoque saepe decebat, <lb/> | <s>Cum lapidi in lapidem terimus, manare cruorem. <lb/> |
| cum lapidi in lapidem terimus, manare cruorem; <lb/> | Consimili ratione herbas quoque saepe decebat, <lb/> |
| et latices dulcis guttas similique sapore <lb/> | Et latices, dulcis guttas, similique sapore <lb/> |
| mittere, lanigerae quali sunt ubere lactis, <lb/> | Mittere, lanigerae quali sunt ubere lactis: <lb/> |
| scilicet et glebis terrarum saepe friatis <lb/> | Scilicet, & glebis terrarum saepe friatis <lb/> |
| herbarum genera et fruges frondesque videri <lb/> | Herbarum genera, & fruges, frondesque videri <lb/> |
| dispertita in<emph type="italics"/>ter<emph.end type="italics"/> terram latitare minute, <lb/> | Dispertita, ac in terris latitare minute: <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/076.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/078.jpg" pagenum="29"/> |
| postremo in lignis cinerem fumumque videri, <lb/> | Postremo in lignis, cinerem, fumumque videri, <lb/> |
| cum praefracta forent, ignisque latere minutos.</s> <lb/> | Cum praefracta forent, ignisque latere minutos.</s> <lb/> |
| <s>quorum nil fieri quoniam manifesta docet <emph type="italics"/>res<emph.end type="italics"/>, <lb/> | <s>Quorum nihil fieri quoniam manifesta docet res; <lb/> |
| scire licet non esse in rebus res ita mixtas, <lb/> | Scire licet non esse in rebus res ita mistas: <lb/> |
| verum semina multimodis inmixta latere <lb/> | Verum semina multimodis inmista latere <lb/> |
| multarum rerum in rebus communia debent. <lb/> | Multarum rerum in rebus communia debent. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>'At saepe in magnis fit montibus' inquis 'ut altis <lb/> | </s></p><p type="main"><s>At saepe in magnis fit montibus, (inquis) ut altis <lb/> |
| arboribus vicina cacumina summa terantur <lb/> | Arboribus vicina cacumina summa terantur <lb/> |
| inter se, validis facere id cogentibus austris, <lb/> | Inter se, validis facere id cogentibus austris; <lb/> |
| donec flammai fulserunt flore coorto'. <lb/> | Donec flammai fulserunt flore coorto. <lb/> |
| scilicet et non est lignis tamen insitus ignis, <lb/> | Scilicet. & non est lignis tamen insitus ignis; <lb/> |
| verum semina sunt ardoris multa, terendo <lb/> | Verum semina sunt ardoris multa: terendo <lb/> |
| quae cum confluxere, creant incendia silvis.</s> <lb/> | Quae cum confluxere, creant incendia silvis.</s> <lb/> |
| <s>quod si facta foret silvis abscondita flamma, <lb/> | <s> |
| non possent ullum tempus celarier ignes, <lb/> | Quod si facta foret silvis abscondita flamma; <lb/> |
| conficerent volgo silvas, arbusta cremarent.</s> <lb/> | Non possent ullum tempus celarier ignes: <lb/> |
| <s>iamne vides igitur, paulo quod diximus ante, <lb/> | Conficerent volgo silvas; arbusta cremarent.</s> <lb/> |
| permagni referre eadem primordia saepe <lb/> | <s>Iamne vides igitur, paulo quod diximus ante, <lb/> |
| cum quibus et quali positura contineantur <lb/> | Permagni referre eadem primordia saepe, <lb/> |
| et quos inter se dent motus accipiantque, <lb/> | Cum quibus, & quali positura contineantur ? <lb/> |
| atque eadem paulo inter se mutata creare <lb/> | Et quos inter se dent motus, accipiantque ? <lb/> |
| ignes et lignum ?</s><s> quo pacto verba quoque ipsa <lb/> | Atque eadem paulo inter se mutata creare <lb/> |
| inter se paulo mutatis sunt elementis, <lb/> | Ignes e lignis ?</s><s> quo pacto verba quoque ipsa <lb/> |
| cum ligna atque ignes distincta voce notemus.</s> <lb/> | Inter se paulo mutatis sunt elementis, <lb/> |
| <s>denique iam quaecumque in rebus cernis apertis <lb/> | Cum ligna, atque ignis distincta voce notemus.</s> <lb/> |
| si fieri non posse putas, quin materiai <lb/> | <s>Denique iam quaecumque in rebus cernis apertis, <lb/> |
| corpora consimili natura praedita fingas, <lb/> | Si fieri non posse putas, quin materiai <lb/> |
| hac ratione tibi pereunt primordia rerum:<lb/> | Corpora consimili natura praedita fingas: <lb/> |
| fiet uti risu tremulo concussa cachinnent <lb/> | Hac ratione tibi pereunt primordia rerum: <lb/> |
| et lacrimis salsis umectent ora genasque. </s><s> <lb/> | Fiet, uti risu tremulo concussa cachinnent, <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc age quod superest cognosce et clarius audi.</s> <lb/> | Et lacrimis salsis humectent ora, genasque. </s><s> <lb/> |
| <s>nec me animi fallit quam sint obscura; sed acri <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc age quod superest cognosce & clarius audi.</s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/077.jpg"/> | <s>Nec me animi fallit, quam sint obscura: sed acri <lb/> |
| percussit thyrso laudis spes magna mcum cor <lb/> | <pb xlink:href="079/01/079.jpg" pagenum="30"/> |
| et simul incussit suavem mi in pectus amorem <lb/> | Percussit thyrso laudis spes magna meum cor: <lb/> |
| musarum, quo nune instinctus mente vigenti <lb/> | Et simul incussit suavem mi in pectus amorem <lb/> |
| avia Pieridum peragro loca nullius ante <lb/> | Musarum; quo nunc instinctus, mente vigenti <lb/> |
| trita solo. </s><s>iuvat integros accedere fontis <lb/> | Avia Pieridum peragro loca, nullius ante <lb/> |
| atque haurire, iuvatque novos decerpere flores <lb/> | Trita solo: </s><s>iuvat integros accedere fontis, <lb/> |
| insignemque meo capiti petere inde coronam <lb/> | Atque haurire: iuvatque novos decerpere flores; <lb/> |
| unde prius nulli velarint tempora musae; <lb/> | Insignemque meo capiti petere inde coronam, <lb/> |
| primum quod magnis doceo de rebus et artis <lb/> | Unde prius nulli velarint tempora Musae: <lb/> |
| religionum animum nodis exsolvere pergo, <lb/> | Primum quod magnis doceo de rebus; & artis <lb/> |
| deinde quod obscura de re tam lucida pango <lb/> | Religionum animum nodis exsolvere porgo: <lb/> |
| carmina, musaeo contingens cuncta lepore.</s> <lb/> | Deinde quod obscura de re tam lucida pango <lb/> |
| <s>id quoque enim non ab nulla ratione videtur; <lb/> | Carmina, musaeo contingens cuncta lepore.</s> <lb/> |
| sed veluti pueris absinthia taetra medentes <lb/> | <s>Id quoque enim non ab nulla ratione videtur: <lb/> |
| cum dare conantur, prius oras pocula circum <lb/> | Sed veluti pueris absinthia tetra medentes <lb/> |
| contingunt mellis dulci flavoque liquore, <lb/> | Cum dare conantur, prius oras pocula circum <lb/> |
| ut puerorum aetas inprovida ludificetur <lb/> | Contingunt mellis dulci flavoque liquore, <lb/> |
| labrorum tenus, interea perpotet amarum <lb/> | Ut puerorum aetas inprovida ludificetur <lb/> |
| absinthi laticem deceptaque non capiatur, <lb/> | Labrorum tenus; interea perpotet amarum <lb/> |
| sed potius tali pacto recreata valescat, <lb/> | Absinthi laticem, deceptaque non capiatur, <lb/> |
| sic ego nunc, quoniam haec ratio plerumque videtur <lb/> | Sed potius tali facto recreata valescat: <lb/> |
| tristior esse quibus non est tractata, retroque <lb/> | Sic ego nunc, quoniam haec ratio plerumque videtur <lb/> |
| volgus abhorret ab hac, volui tibi suaviloquenti <lb/> | Tristior esse, quibus non est tractata; retroque <lb/> |
| carmine Pierio rationem exponere nostram <lb/> | Volgus abhorret ab hac; volui tibi suaviloquenti <lb/> |
| et quasi musaeo dulci contingere melle, <lb/> | Carmine Pierio rationem exponere nostram; <lb/> |
| si tibi forte animum tali ratione tenere <lb/> | Et quasi musaeo, dulci contingere melle: <lb/> |
| versibus in nostris possem, dum perspicis omnem <lb/> | Si tibi forte animum tali ratione tenere <lb/> |
| naturam rerum qua constet compta figura. </s><s> <lb/> | Versibus in nostris possem: dum perspicis omnem <lb/> |
| | Naturam rerum, qua constet compta figura. </s><s> <lb/> |
| Sed quoniam docui solidissima materiai <lb/> | Sed quoniam docui solidissima materiai <lb/> |
| corpora perpetuo volitare invicta per aevom, <lb/> | Corpora perpetuo volitare invicta per aevom: <lb/> |
| nunc age, summai quaedam sit finis eorum <lb/> | Nunc age summai quaedam sit finis eorum, <lb/> |
| necne sit, evolvamus; item quod inane repertumst <lb/> | Necne sit, evolvamus; item quod inane repertum est <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/078.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/080.jpg" pagenum="31"/> |
| seu locus ac spatium, res in quo quaeque gerantur, <lb/> | Seu locus, ac spatium, res in quo quaeque gerantur, <lb/> |
| pervideamus utrum finitum funditus omne <lb/> | Pervideamus utrum finitum funditus omne <lb/> |
| constet an immensum pateat vasteque profundum. <lb/> | Constet; an immensum pateat vasteque profundum. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Omne quod est igitur nulla regione viarum <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Omne quod est igitur, nulla regione viarum <lb/> |
| finitumst; namque extremum debebat habere.</s> <lb/> | Finitum est: namque extremum debebat habere.</s> <lb/> |
| <s>extremum porro nullius posse videtur <lb/> | <s>Extremum porro nullius posse videtur <lb/> |
| esse, nisi ultra sit quod finiat; ut videatur <lb/> | Esse, nisi ultra sit, quod finiat: ut videatur, <lb/> |
| quo non longius haec sensus natura sequatur.</s> <lb/> | Quo non longius haec sensus natura sequatur.</s> <lb/> |
| <s>nunc extra summam quoniam nil esse fatendum, <lb/> | <s>Nunc, extra summam quoniam nihil esse fatendum est, <lb/> |
| non habet extremum, caret ergo fine modoque.</s> <lb/> | Non habet extremum: caret ergo fine, modoque.</s> <lb/> |
| <s>nec refert quibus adsistas regionibus eius; <lb/> | <s>Nec refert quibus adsistas regionibus eius. <lb/> |
| usque adeo, quem quisque locum possedit, in omnis <lb/> | Usqueadeo quem quisque locum possedit, in omnis <lb/> |
| tantundem partis infinitum omne relinquit.</s> <lb/> | Tantundem partis infinitum omne relinquit.</s> <lb/> |
| <s>praeterea si iam finitum constituatur <lb/> | <s>Praeterea, si iam finitum constituatur <lb/> |
| omne quod est spatium, siquis procurrat ad oras <lb/> | Omne quod est spatium: siquis procurrat ad oras <lb/> |
| ultimus extremas iaciatque volatile telum, <lb/> | Ultimus extremas, iaciatque volatile telum; <lb/> |
| id validis utrum contortum viribus ire <lb/> | Invalidis utrum contortum viribus ire, <lb/> |
| quo fuerit missum mavis longeque volare, <lb/> | Quo fuerit missum mavis, longeque volare; <lb/> |
| an prohibere aliquid censes obstareque posse?</s><s><lb/> | An prohibere aliquid censes, obstareque posse?</s><s> <lb/> |
| alterutrum fatearis enim sumasque necessest.</s> <lb/> | Alterutrum fatearis enim, sumasque necesse est;</s> <lb/> |
| <s>quorum utrumque tibi effugium praecludit et omne <lb/> | <s>Quorum utrumque tibi effugium praecludit; & omne, <lb/> |
| cogit ut exempta concedas fine patere.</s> <lb/> | Cogit, ut exempta concedas fine patere.</s> <lb/> |
| <s>nam sive est aliquit quod probeat officiatque <lb/> | <s>Nam sive est aliquid, quod prohibeat, officiatque, <lb/> |
| quominu' quo missum est veniat finique locet se, <lb/> | Quominus, quo missum est, veniat, finique locet se; <lb/> |
| sive foras fertur, non est a fine profectum.</s> <lb/> | Sive foras fertur: non est ea fine profecto.</s> <lb/> |
| <s>hoc pacto sequar atque, oras ubicumque locaris <lb/> | <s>Hoc pacto sequar, atque oras ubicumque locaris <lb/> |
| extremas, quaeram quid telo denique fiat.</s> <lb/> | Extremas, quaeram, quid telo denique fiat.</s> <lb/> |
| <s>fiet uti nusquam possit consistere finis <lb/> | <s>Fiet, uti nusquam possit consistere finis; <lb/> |
| effugiumque fugae prolatet copia semper.</s> <lb/> | Effugiumque fugae prolatet copia semper.</s> <lb/> |
| </p><p type="main"><s>Praeterea spatium summai totius omne <lb/> | <s>Praeterea, spatium summai totius omne <lb/> |
| undique si inclusum certis consisteret oris <lb/> | Undique si inclusum certis consisteret oris, <lb/> |
| finitumque foret, iam copia materiai <lb/> | Finitumque foret; iam copia materiai |
| <pb xlink:href="079/01/079.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/081.jpg" pagenum="32"/> <lb/> |
| undique ponderibus solidis, confluxet ad imum <lb/> | Undique ponderibus solidis confluxet ad imum: <lb/> |
| nec res ulla geri sub caeli tegmine posset <lb/> | Nec res ulla geri sub caeli tegmine posset; <lb/> |
| nec foret omnino caelum neque lumina solis, <lb/> | Nec foret omnino caelum, neque lumina solis; <lb/> |
| quippe ubi materies omnis cumulata iaceret <lb/> | Quippe ubi materies omnis cumulata iaceret <lb/> |
| ex infinito iam tempore subsidendo. <lb/> | Ex infinito iam tempore subsidendo. <lb/> |
| at nunc nimirum requies data principiorum <lb/> | At nunc nimirum requies data principiorum <lb/> |
| corporibus nullast, quia nil est funditus imum <lb/> | Corporibus nulla est; quia nihil est funditus imum, <lb/> |
| quo quasi confluere et sedes ubi ponere possint.</s> <lb/> | Quo quasi confluere, & sedes ubi ponere possint:</s> <lb/> |
| <s> semper in adsiduo motu res quaeque geruntur <lb/> | <s> Semper & adsiduo motu res quaeque geruntur <lb/> |
| partibus <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> cunctis infernaque suppeditantur <lb/> | Partibus in cunctis, aeternaque suppeditantur <lb/> |
| ex infinito cita corpora imateriai.</s> <lb/> | Ex infinito cita corpora materiai.</s> <lb/> |
| <s> postremo ante oculos res rem finire videtur;<lb/> | <s> Postremo ante oculos res rem finire videtur: <lb/> |
| aer dissaepit collis atque aera montes, <lb/> | Aer dissaepit collis, atque aera montes: <lb/> |
| terra mare et contra mare terras terminat omnis; <lb/> | Terra mare, & contra mare terras terminat omnis. <lb/> |
| omne quidem vero nil est quod finiat extra. <lb/> | Omne quidem vero nihil est quod finiat, extra. <lb/> |
| </s><s> est igitur natura loci spatiumque profundi, <lb/> | </s> |
| quod neque clara suo percurrere fulmina cursu <lb/> | <s>Est igitur natura loci, spatiumque profundi; <lb/> |
| perpetuo possint aevi labentia tractu <lb/> | Quod neque clara suo percurrere fulmina cursu <lb/> |
| nec prorsum facere ut restet minus ire meando: <lb/> | Perpetuo possint aevi labentia tractu; <lb/> |
| usque adeo passim patet ingens copia rebus <lb/> | Nec prorsum facere, ut restet minus ire meando. <lb/> |
| finibus exemptis in cunctas undique partis. <lb/> | Usqueadeo passim patet ingens copia rebus <lb/> |
| | Finibus exemptis in cunctas undique partis. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Ipsa modum porro sibi rerum summa parare <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Ipsa modum porro sibi rerum summa parare <lb/> |
| ne possit, natura tenet, quae corpus inani <lb/> | Ne possit, natura tenet: quae corpus inani, <lb/> |
| et quod inane autem est finiri corpore cogit, <lb/> | Et quod inane autem est finiri corpore cogit: <lb/> |
| ut sic alternis infinita omnia reddat, <lb/> | Ut sic alternis infinita omnia reddat. <lb/> |
| aut etiam alterutrum, nisi terminet alterum, eorum <lb/> | Aut etiam, alterutrum, nisi terminet alterum eorum, <lb/> |
| simplice natura pateat tamen inmoderatum. <lb/> | Simplice natura pateat tamen inmoderatum; <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>nec mare nec tellus neque caeli lucida templa <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nec mare, nec tellus, neque caeli lucida templa, <lb/> |
| nec mortale genus nec divum corpora sancta <lb/> | Nec mortale genus, nec divum corpora sancta <lb/> |
| exiguum possent horai sistere tempus;<lb/> | Exiguum possent horai sistere tempus. <lb/> |
| nam dispulsa suo de coetu materiai <lb/> | Nam dispulsa suo de coetu materiai <lb/> |
| copia ferretur magnum per inane soluta, <lb/> | Copia ferretur magnum per inane soluta: <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/080.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/082.jpg" pagenum="33"/> |
| sive adeo potius numquam concreta creasset <lb/> | Sive adeo potius numquam concreta creasset <lb/> |
| ullam rem, quoniam cogi disiecta nequisset. </s><s> <lb/> | Ullam rem, quoniam cogi disiecta nequisset. </s><s> <lb/> |
| nam certe neque consilio primordia rerum <lb/> | Nam certe neque consilio primordia rerum <lb/> |
| ordine se suo quaeque sagaci mente locarunt <lb/> | Ordine se quaeque, atque sagaci mente locarunt: <lb/> |
| nec quos quaeque <emph type="italics"/> darent motus pepigere profecto, <emph.end type="italics"/><lb/> | Nec quos quaeque darent motus pepigere profecto: <lb/> |
| sed quia multa modis multis mutata per omne <lb/> | Sed quia multa modis multis mutata per omne <lb/> |
| ex infinito vexantur percita plagis, <lb/> | Ex infinito vexantur percita plagis, <lb/> |
| omne genus motus et coetus experiundo <lb/> | Omne genus motus, & coetus experiundo; <lb/> |
| tandem deveniunt in talis. </s><s>disposituras, <lb/> | Tandem deveniunt in talis disposituras, <lb/> |
| qualibus haec rerum consistit summa creata, <lb/> | Qualibus haec rerum consistit summa creata: <lb/> |
| et multos etiam magnos servata per annos <lb/> | Et multos etiam magnos servata per annos, <lb/> |
| ut semel in motus coniectast convenientis, <lb/> | Ut semel in motus coniectast convenientis, <lb/> |
| efficit ut largis avidum mare fluminis undis <lb/> | Efficit, ut largis avidum mare fluminis undis <lb/> |
| integrent amnes et solis terra vapore <lb/> | Integrent amnes, & solis terra vapore <lb/> |
| fota novet fetus summissaque gens animantum <lb/> | Fota novet fetus, summissaque gens animantum <lb/> |
| floreat et vivant labentes aetheris ignes <lb/> | Floreat, & vivant labentes aetheris ignes. <lb/> |
| quod nullo facerent pacto nisi materiai <lb/> | Quod nullo facerent pacto, nisi materiai <lb/> |
| ex infinito suboriri copia posset, <lb/> | Ex infinito suboriri copia posset, <lb/> |
| unde amissa solent reparare in tempore quaeque.</s> <lb/> | Unde amissa solent reparare in tempore quoque.</s> <lb/> |
| <s>nam veluti privata cibo natura animantum <lb/> | <s>Nam veluti privata cibo natura animantum <lb/> |
| diffluit amittens corpus, sic omnia debent <lb/> | Diffluit amittens corpus: sic omnia debent <lb/> |
| dissolui simul ac defecit suppeditare <lb/> | Dissolui, simul ac defecit suppeditare <lb/> |
| materies aliqua ratione aversa viai.</s> <lb/> | Materies recta regione aversa viai.</s> <lb/> |
| <s>nec plagae possunt extrinsecus undique summam <lb/> | <s>Nec plagae possunt extrinsecus undique summam <lb/> |
| conservare omnem quaecumque est conciliata.</s> <lb/> | Conservare omnem, quaecumque est conciliata.</s> <lb/> |
| <s>cudere enim crebro possunt partemque morari, <lb/> | <s>Cudere enim crebro possunt, partemque morari, <lb/> |
| dum veniant aliae ac suppleri summa queatur. </s><s> <lb/> | Dum veniant aliae, ac suppleri summa queatur: </s><s> <lb/> |
| interdum resilire tamen coguntur et una <lb/> | Interdum resilire tamen coguntur, & una <lb/> |
| principiis rerum spatium tempusque fugai <lb/> | Principys rerum spatium, tempusque fugai <lb/> |
| largiri, ut possint a coetu libera ferri.</s> <lb/> | Largiri, ut possint a coetu libera ferri.</s> <lb/> |
| <s>quare etiam atque etiam suboriri multa necessest, <lb/> | <s>Quare etiam atque etiam suboriri multa necesse est. <lb/> |
| et tamen ut plagae quoque possint suppetere ipsae, <lb/> | Et tamen ut plagae quoque possint suppetere ipsae, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/081.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/083.jpg" pagenum="34"/> |
| infinita opus est vis undique materiai. <lb/> | Infinita opus est vis undique materiai. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Illud in his rebus longe fuge credere, Memmi, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Illud in his rebus longe fuge credere, Memmi, <lb/> |
| in medium summae, quod dicunt, omnia niti, <lb/> | In medium summae, quod dicunt, omnia niti, <lb/> |
| atque ideo mundi naturam stare sine ullis <lb/> | Atque ideo mundi naturam stare sine ullis <lb/> |
| ictibus externis neque quoquam posse resolvi <lb/> | Ictibus externis; neque quoquam posse resolvi <lb/> |
| summa atque ima, quod in medium sint omnia nixa:<lb/> | Summa atque ima, quod in medium sint omnia nixa; <lb/> |
| ipsum si quicquam posse in se sistere credis:<lb/> | (Ipsum si quidquam posse in se sistere credis) <lb/> |
| et quae pondera sunt sub terris omnia sursum <lb/> | Et quae pondera sunt sub terris, omnia sursum <lb/> |
| nitier in terraque retro requiescere posta, <lb/> | Nitier, in terraque retro requiescere posta: <lb/> |
| ut per aquas quae nunc rerum sirnulacra videmus. </s><s> <lb/> | Ut per aquas quae nunc rerum simulacra videmus. </s><s> <lb/> |
| et simili ratione animalia suppa vagari <lb/> | Et simili ratione animalia subtus vagari <lb/> |
| contendunt neque posse e terris in loca caeli <lb/> | Contendunt, neque posse e terris in loca caeli <lb/> |
| reccidere inferiora magis quam corpora nostra <lb/> | Recidere inferiora magis, quam corpora nostra <lb/> |
| sponte sua possint in caeli templa volare;<lb/> | Sponte sua possint in caeli templa volare: <lb/> |
| illi cum videant solem, nos sidera noctis <lb/> | Illi cum videant solem, nos sidera noctis <lb/> |
| cernere, et alternis nobiscum tempora caeli <lb/> | Cernere, & alternis nobiscum tempora caeli <lb/> |
| dividere et noctes parilis agitare diebus.</s> <lb/> | Dividere, & noctes parilis agitare diebus.</s> <lb/> |
| <s>sed vanus stolidis haec <lb/> | <s>Sed vanus stolidis haec omnia finxerit error; <lb/> |
| amplexi quod habent perv <lb/> | Amplexi quod habent perverse prima viai: <lb/> |
| nam medium nil esse potest <lb/> | Nam medium nihil esse potest, ubi inane, locusque <lb/> |
| infinita. </s><s>neque omnino, si iam <emph type="italics"/>medium sit<emph.end type="italics"/>, <lb/> | Infinita: neque omnino, si iam medium sit, <lb/> |
| possit ibi quicquam consistere <lb/> | Possit ibi quidquam hac potius consistere causa, <lb/> |
| quam quavis alia longe ratione <lb/> | Quam quavis alia longe regione manere. <lb/> |
| omnis enim locus ac spatium quod in<emph type="italics"/>ane vocamus<emph.end type="italics"/><lb/> | Omnis enim locus, ac spatium quod inane vocamus, <lb/> |
| per medium per non medium concedere <emph type="italics"/>debet<emph.end type="italics"/> <lb/> | Per medium, per non medium concedere oportet <lb/> |
| aeque ponderibus, motus quacumque feruntur.</s> <lb/> | Aeque ponderibus, motus quacumque feruntur.</s> <lb/> |
| <s>nec quisquam locus est, quo corpora cum vener<emph type="italics"/>unt<emph.end type="italics"/>, <lb/> | <s>Nec quisquam locus est, quo corpora cum venere, <lb/> |
| ponderis amissa vi possint stare <emph type="italics"/>in<emph.end type="italics"/> inani;<lb/> | Ponderis amissa vi possint stare in inani; <lb/> |
| nec quod inane autem est ulli subsistere debet, <lb/> | Nec quod inane autem est, illis subsistere debet, <lb/> |
| quin, sua quod natura petit, concedere pergat. </s><s> <lb/> | Quin, sua quod natura petit, concedere pergat. </s><s> <lb/> |
| haud igitur possunt tali ratione teneri <lb/> | Haud igitur possunt tali ratione teneri <lb/> |
| res in concilio medii cuppedine victae. <lb/> | Res in concilio medii cuppedine victae. <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/082.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/084.jpg" pagenum="35"/> |
| </s></p><p type="main"><s>Praeterea quoniam non omnia corpora fingunt <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Praeterea quoniam non omnia corpora fingunt <lb/> |
| in medium niti, sed terrarum, atque liquoris <lb/> | In medium niti, sed terrarum, atque liquoris, <lb/> |
| et quasi terreno quae corpore contineantur, <lb/> | Humorem ponti, magnisque e montibus undas, <lb/> |
| umorem ponti magnasque e montibus undas, <lb/> | Et quasi terreno quae corpore contineantur: <lb/> |
| at contra tenuis exponunt aeris auras <lb/> | At contra tenuis exponunt aeris auras, <lb/> |
| et calidos simul a medio differrier ignis, <lb/> | Et calidos simul a medio differrier ignis, <lb/> |
| atque ideo totum circum tremere aethera signis <lb/> | Atque ideo totum circum tremere aethera signis; <lb/> |
| et solis flammam per caeli caerula pasci, <lb/> | Et solis flammam per caeli caerula pasci, <lb/> |
| quod calor a medio fugiens se ibi conligat omnis, <lb/> | Quod calor a medio fugiens ibi conligat ignis, <lb/> |
| quippe etiam vesci e terra mortalia saecla <lb/> | Quippe etiam vesci e terra mortalia saecla; <lb/> |
| nec prorsum arboribus summos frondescere ramos <lb/> | Nec prorsum arboribus summos frondescere ramos <lb/> |
| posse, nisi a terris paulatim cuique cibatum <lb/> | Posse, nisi a terris paullatim quodque cibatur. <lb/> |
| ne volucri ritu flammarum moenia mundi <lb/> | Ne volucri ritu flammarum, moenia mundi <lb/> |
| diffugiant subito magnum per inane soluta <lb/> | Diffugiant subito magnum per inane soluta, <lb/> |
| et ne cetera consimili ratione sequantur <lb/> | Et ne cetera consimili ratione sequantur: <lb/> |
| neve ruant caeli penetralia templa superne <lb/> | Neve ruant caeli penetralia templa superne, <lb/> |
| terraque se pedibus raptim subducat et omnis <lb/> | Terraque se pedibus raptim subducat, & omnes <lb/> |
| inter permixtas rerum caelique ruinas <lb/> | Inter permixtas terrae, caelique ruinas <lb/> |
| corpora solventes abeat per inane profundum, <lb/> | Corpora solventes, abeant per inane profundum; <lb/> |
| temporis ut puncto nil extet reliquiarum <lb/> | Temporis ut puncto nihil extet reliquiarum, <lb/> |
| desertum praeter spatium et primordia caeca. </s><s> <lb/> | Desertum praeter spatium, & primordia caeca. </s><s> <lb/> |
| nam quacumque prius de parti corpora desse <lb/> | Nam quacumque prius de parti corpora cesse <lb/> |
| constitues, haec rebus erit pars ianua leti, <lb/> | Constitues, haec rebus erit pars ianua leti: <lb/> |
| hac se turba foras dabit omnis materiai. <lb/> | Hac se turba foras dabit omnis materiai. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Haec sei pernosces, parva perductus opella <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Haec sei pernosces, parva perductus opella; <lb/> |
| namque alid ex alio clarescet nec tibi caeca <lb/> | (Namque alid ex alio clarescet,) non tibi caeca <lb/> |
| nox iter eripiet quin ultima naturai <lb/> | Nox iter eripiet, quin ultima naturai <lb/> |
| pervideas: ita res accendent lumina rebus. <lb/> | Pervideas. ita res accendent lumina rebus. <lb/> |
| </s></p> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/></s></p> |
| </chap> | </chap> |
| <pb xlink:href="079/01/083.jpg"/> | |
| <chap n="2"> | <chap n="2"> |
| <p type="head"><s>T. LUCRETI CARI</s></p> | <p type="head"><s>T. LUCRETII CARI</s></p> |
| <p type="head"><s>DE RERUM NATURA</s></p> | <p type="head"><s>DE RERUM NATURA, </s></p> |
| <p type="head"><s>LIBER SECUNDUS</s></p> | <p type="head"><s>LIBER SECUNDUS</s></p> |
| <p type="main"><s><lb/> | <p type="main"><s><lb/> |
| Suave, mari magno turbantibus aequora ventis, <lb/> | Suave, mari magno turbantibus aequora ventis, <lb/> |
| e terra magnum alterius spectare laborem; <lb/> | E terra magnum alterius spectare laborem; <lb/> |
| non quia vexari quemquamst iucunda voluptas, <lb/> | Non quia vexari quemquamst iucunda voluptas, <lb/> |
| sed quibus ipse malis careas quia cernere suave est.</s> <lb/> | Sed, quibus ipse malis careas, quia cernere suave est.</s> <lb/> |
| <s> suave etiam belli certamina magna tueri <lb/> | <s>Suave etiam belli certamina magna tueri, <lb/> |
| per campos instructa tua sine parte pericli. </s><s><lb/> | Per campos instructa tua sine parte pericli: </s><s> <lb/> |
| sed nil dulcius est, bene quam munita tenere <lb/> | Sed nihil dulcius est, bene quam munita tenere <lb/> |
| edita doctrina sapientum templa serena, <lb/> | Edita doctrina sapientum templa serena: <lb/> |
| despicere unde queas alios passimque videre <lb/> | Despicere unde queas alios, passimque videre <lb/> |
| errare atque viam palantis quaerere vitae, <lb/> | Errare, atque viam palantis quaerere vitae, <lb/> |
| certare ingenio, contendere nobilitate, <lb/> | Certare ingenio, contendere nobilitate, <lb/> |
| noctes atque dies niti praestante labore <lb/> | Noctes atque dies niti praestante labore <lb/> |
| ad summas emergere opes rerumque potiri. </s><s><lb/> | Ad summas emergere opes rerumque potiri. </s><s> <lb/> |
| o miseras hominum mentes, o pectora caeca! <lb/> | O miseras hominum mentes, o pectora caeca: <lb/> |
| qualibus in tenebris vitae quantisque periclis <lb/> | Qualibus in tenebris vitae, quantisque periclis <lb/> |
| degitur hoc aevi quodcumquest! nonne videre <lb/> | Degitur hoc aevi, quodcumque est! nonne videre, <lb/> |
| nil aliud sibi naturam latrare, nisi utqui <lb/> | Nihil aliud sibi naturam latrare, nisi ut quoi <lb/> |
| corpore seiunctus dolor absit, mente fruatur <lb/> | Corpore seiunctus dolor absit, mente fruatur <lb/> |
| iucundo sensu cura semota metuque ?</s><s> <lb/> | Iucundo sensu, cura semotus, metuque ?</s><s> <lb/> |
| ergo corpoream ad naturam pauca videmus <lb/> | Ergo corpoream ad naturam pauca videmus <lb/> |
| esse opus omnino, quae demant cumque dolorem. </s><s><lb/> | Esse opus omnino, quae demant cumque dolorem: </s><s> <lb/> |
| delicias quoque uti multas substernere possint <lb/> | Delicias quoque uti multas substernere possint; <lb/> |
| gratius interdum, neque natura ipsa requirit, <lb/> | Gratius interdum neque natura ipsa requirit. <lb/> |
| si non aurea sunt iuvenum simulaera per aedes <lb/> | Si non aurea sunt iuvenum simulacra per aedes <lb/> |
| lampadas igniferas manibus retinentia dextris, <lb/> | Lampadas igniferas manibus retinentia dextris, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/084.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/086.jpg" pagenum="37"/> |
| lumina nocturnis epulis ut suppeditentur, <lb/> | Lumina nocturnis epulis ut suppeditentur; <lb/> |
| nec domus argento fulget auroque renidet <lb/> | Nec domus argento fulget, auroque renidet; <lb/> |
| nec citharae reboant laqueata aurataque tecta, <lb/> | Nec citharis reboant laqueata, aurataque templa: <lb/> |
| cum tamen inter se prostrati in gramine molli <lb/> | Quin tamen inter se prostrati in gramine molli, <lb/> |
| propter aquae rivum sub ramis arboris altae <lb/> | Propter aquae riuum, sub ramis arboris altae <lb/> |
| non magnis opibus iucunde corpora curant, <lb/> | Non magnis opibus iucunde corpora curant; <lb/> |
| praesertim cum tempestas adridet et anni <lb/> | Praesertim cum tempestas adridet, & anni <lb/> |
| tempora conspergunt viridantis floribus herbas. </s><s><lb/> | Tempora conspergunt viridantis floribus herbas. </s><s> <lb/> |
| nec calidae citius decedunt corpore febres, <lb/> | Nec calidae citius decedunt corpore febres, <lb/> |
| textilibus si in picturis ostroque rubenti <lb/> | Textilibus si in picturis, ostroque rubenti <lb/> |
| iacteris, quam si in plebeia veste cubandum est. </s><s><lb/> | Iacteris, quam si plebeia in veste cubandum est. </s><s> <lb/> |
| quapropter quoniam nil nostro in corpore gazae <lb/> | Quapropter quoniam nihil nostro in corpore gazae <lb/> |
| proficiunt neque nobilitas nec gloria regni, <lb/> | Proficiunt, neque nobilitas, neque gloria regni: <lb/> |
| quod superest, animo quoque nil prodesse putandum; <lb/> | Quod superest, animo quoque nihil prodesse putandum: <lb/> |
| si non forte tuas legiones per loca campi <lb/> | Si non forte tuas legiones per loca campi <lb/> |
| fervere cum videas classem lateque vagari, <lb/> | Fervere cum videas; classem lateque vagari, <lb/> |
| ornatas<emph type="italics"/>que<emph.end type="italics"/> armis statuas pariterque animatas, <lb/> | Ornatasque armis belli simulacra cientem; <lb/> |
| his tibi tum rebus timefactae religiones <lb/> | His tibi tum rebus timefactae religiones <lb/> |
| effugiunt animo pavide; mortisque timores <lb/> | Effugiunt animo pavidae, mortisque timores; <lb/> |
| tum vacuum pectus lincunt curaque solutum, <lb/> | Tum vacuum pectus linquunt, curaque solutum. <lb/> |
| quod si ridicula haec ludibriaque esse videmus, <lb/> | Quod si ridicula haec, ludibriaque esse videmus; <lb/> |
| re veraque metus hominum curaeque sequaces <lb/> | Re veraque metus hominum, curaeque sequaces <lb/> |
| nec metuunt sonitus armorum nec fera tela <lb/> | Nec metuunt sonitus armorum, nec fera tela; <lb/> |
| audacterque inter reges rerumque potentis <lb/> | Audacterque inter reges, rerumque potentis <lb/> |
| versantur neque fulgorem reverentur ab auro <lb/> | Versantur, neque fulgorem reverentur ab auro; <lb/> |
| nec clarum vestis splendorem purpureai, <lb/> | Nec clarum vestis splendorem purpureai; <lb/> |
| quid dubitas quin omni' sit haec rationi' potestas?</s><s> <lb/> | Quid dubitas, quin omne sit hoc rationis egestas?</s><s> <lb/> |
| omnis cum in tenebris praesertim vita laboret. </s><s><lb/> | Omnis cum in tenebris praesertim vita laboret? </s><s> <lb/> |
| nam veluti pueri trepidant atque omnia caecis <lb/> | Nam veluti pueri trepidant, atque omnia caecis <lb/> |
| in tenebris metuunt, sic nos in luce timemus <lb/> | In tenebris metuunt: sic nos in luce timemus <lb/> |
| interdum, nilo quae sunt metuenda magis quam <lb/> | Interdum, nihilo quae sunt metuenda magis, quam <lb/> |
| quae pueri in tenebris pavitant finguntque futura. </s><lb/> | Quae pueri in tenebris pavitant, finguntque futura. </s><s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/087.jpg" pagenum="38"/> |
| <s>hunc igitur terrorem animi tenebrasque necessest <lb/> | Hunc igitur terrorem animi, tenebrasque necesse est <lb/> |
| non radii solis neque lucida tela diei <lb/> | Non radii solis, neque lucida tela diei <lb/> |
| discutiant, sed naturae species ratioque. <lb/> | Discutiant, sed naturae species, ratioque. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc age, quo motu genitalia materiai <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc age quo motu genitalia materiai <lb/> |
| corpora res varias gignant genitasque resolvant <lb/> | Corpora res varias gignant, genitasque resolvant, <lb/> |
| et qua vi facere id cogantur quaeque sit ollis <lb/> | Et qua vi facere id cogantur; quaeque sit ollis <lb/> |
| reddita mobilitas magnum per inane meandi, <lb/> | Reddita mobilitas magnum per inane meandi, <lb/> |
| expediam : tu te dictis praebere memento. </s><s><lb/> | Expediam; tu te dictis praebere memento. </s><s> <lb/> |
| nam certe non inter se stipata cohaeret <lb/> | Nam certe non inter se stipata coheret <lb/> |
| materies, quoniam minui rem quamq<emph type="italics"/>ue<emph.end type="italics"/> videmus <lb/> | Materies: quoniam minui rem quamque videmus; <lb/> |
| et quasi longinquo fluere omnia cernimus aevo <lb/> | Et quasi longinquo fluere omnia cernimus aevo, <lb/> |
| ex oculisque vetustatem subducere nostris, <lb/> | Ex oculisque vetustatem subducere nostris: <lb/> |
| cum, tamen incolumis videatur summa manere <lb/> | Cum tamen incolumis videatur summa manere: <lb/> |
| propterea quia, quae decedunt corpora cuique, <lb/> | Propterea, quia quae decedunt corpora cumque, <lb/> |
| unde abeunt minuunt, quo venere augmine donant, <lb/> | Unde abeunt, minuunt, quo venere, augmine donant: <lb/> |
| illa senescere at haec contra florescere cogunt, <lb/> | Illa senescere; at haec contra florescere cogunt: <lb/> |
| nec remorantur ibi. </s><s>sic rerum summa novatur <lb/> | Nec remorantur ibi. </s><s>sic rerum summa novatur <lb/> |
| semper, et inter se mortales mutua vivunt. </s><s><lb/> | Semper; & inter se mortales mutua vivunt: </s><s> <lb/> |
| augescunt aliae gentes, aliae minuuntur, <lb/> | Augescunt aliae gentes, aliae minuuntur: <lb/> |
| inque brevi spatio mutantur saecla animantum <lb/> | Inque brevi spatio mutantur saecla animantum; <lb/> |
| et quasi cursores vitai lampada tradunt. <lb/> | Et quasi cursores vitai lampada tradunt. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Si cessare putas rerum primordia posse <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Si cessare putas rerum primordia posse, <lb/> |
| cessandoque novos rerum progignere motus, <lb/> | Cessandoque novos rerum progignere motus; <lb/> |
| avius a vera longe ratione vagaris.</s> <lb/> | Avius a vera longe ratione vagaris.</s> <lb/> |
| <s>nam quoniam per inane vagantur cuncta necessest <lb/> | <s>Nam, quoniam per inane vagantur cuncta, necesse est <lb/> |
| aut gravitate sua ferri primordia rerum.</s> <lb/> | Aut gravitate sua ferri primordia rerum,</s> <lb/> |
| <s>aut ictu forte alterius. </s><s>nam <emph type="italics"/>cum<emph.end type="italics"/>, cita saepe <lb/> | <s>Aut ictu forte alterius. </s><s>nam cita superne <lb/> |
| obvia conflixere, fit ut diversa repente <lb/> | Obvia conflixere; fit ut diversa repente <lb/> |
| dissiliant; neque enim mirum, durissima quae sint <lb/> | Dissiliant. neque enim mirum; durissima quae sint <lb/> |
| ponderibus solidis neque quicquam a tergo ibus obstet.</s> <lb/> | Ponderibus solidis, neque quidquam a tergis obstet.</s> <lb/> |
| <s>et quo iactari magis omnia materiai <lb/> | <s>Et quo iactari magis omnia materiai <lb/> |
| corpora pervideas, reminiscere totius imum <lb/> | Corpora pervideas; reminiscere totius imum <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/086.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/088.jpg" pagenum="39"/> |
| nil esse in summa, neque habere ubi corpora prima <lb/> | Nihil esse in summa; neque habere, ubi corpora prima <lb/> |
| consistant, quoniam spatium sine fine modoquest <lb/> | Consistant: quoniam spatium sine fine, modoque est; <lb/> |
| inmensumque patere in cunctas undique partis <lb/> | Inmensumque patere in cunctas undique partis, <lb/> |
| pluribus ostendi et certa ratione probatumst.</s> <lb/> | Pluribus ostendi, & certa ratione probatum est.</s> <lb/> |
| <s>quod quoniam constat, nimirum nulla quies est <lb/> | <s>Quod quoniam constat, nimirum nulla quies est <lb/> |
| reddita corporibus primis per inane profundum, <lb/> | Reddita corporibus primis per inane profundum; <lb/> |
| sed magis adsiduo varioque exercita motu <lb/> | Sed magis adsiduo, varioque exercita motu, <lb/> |
| partim intervallis magnis confulta resultant, <lb/> | Partim intervallis magnis consulta resultant; <lb/> |
| pars etiam brevibus spatiis vexantur ab ictu.</s> <lb/> | Pars etiam brevibus spatys nexantur ab ictu: </s> <lb/> |
| <s>et quaecumque magis condenso conciliatu <lb/> | <s>Et quaecumque magis condenso conciliatu, <lb/> |
| exiguis intervallis convecta resultant, <lb/> | Exiguis intervallis convecta resultant, <lb/> |
| indupedita suis perplexis ipsa figuris, <lb/> | Endopedita suis perplexis ipsa figuris, <lb/> |
| haec validas saxi radices et fera ferri <lb/> | Haec validas saxi radices, & fera ferri <lb/> |
| corpora constituunt et cetera <emph type="italics"/>de<emph.end type="italics"/> genere horum <lb/> | Corpora constituunt, & cetera de Genere horum <lb/> |
| paucula quae porro magnum per inane vagantur. </s><s> <lb/> | Paucula: quae porro magnum per inane vagantur, </s><s> <lb/> |
| cetera dissiliunt longe longeque recursant <lb/> | Et cita dissiliunt longe, longeque recursant <lb/> |
| in magnis intervallis: haec aera rarum <lb/> | In magnis intervallis: haec aera rarum <lb/> |
| sufficiunt nobis et splendida lumina solis.</s> <lb/> | Sufficiunt nobis, & splendida lumina solis.</s> <lb/> |
| <s>multaque praeterea magnum per inane vagantur, <lb/> | <s>Multaque praeterea magnum per inane vagantur, <lb/> |
| conciliis rerum quae sunt reiecta nec usquam <lb/> | Concilys rerum quae sunt reiecta, nec usquam <lb/> |
| consociare etiam motus potuere recepta.</s> <lb/> | Consociare etiam motus potuere recepta.</s> <lb/> |
| <s>cuius, uti memoro, rei simulacrum et imago <lb/> | <s>Cuius, uti memoro, reii simulacrum, & imago <lb/> |
| ante oculos semper nobis versatur et instat.</s> <lb/> | Ante oculos semper nobis versatur, & instat.</s> <lb/> |
| <s>contemplator enim, cum solis lumina cumque <lb/> | <s>Contemplator enim, cum solis lumina cumque <lb/> |
| inserti fundunt radii per opaca domorum: <lb/> | Insertim fundunt radios per opaca domorum; <lb/> |
| multa minuta modis multis per inane videbis <lb/> | Multa minuta modis multis per inane videbis <lb/> |
| corpora misceri radiorum lumine in ipso <lb/> | Corpora misceri radiorum lumine in ipso; <lb/> |
| et velut aeterno certamine proelia pugnas <lb/> | Et velut aeterno certamine proelia, pugnasque <lb/> |
| edere turmatim certantia nec dare pausam, <lb/> | Edere turmatim certantia, nec dare pausam, <lb/> |
| conciliis et discidiis exercita crebris ; <lb/> | Conciliis, & discidys exercita crebris: <lb/> |
| conicere ut possis ex hoc, primordia rerum <lb/> | Conicere ut possis ex hoc; primordia rerum <lb/> |
| quale sit in magno iactari semper inani.</s> <lb/> | Quale sit in magno iactari semper inani.</s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/087.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/089.jpg" pagenum="40"/> |
| <s>dumtaxat rerum magnarum parva potest res <lb/> | <s>Dumtaxat rerum magnarum parva potest res <lb/> |
| exemplare dare et vestigia notitiai.</s> <lb/> | Exemplare dare, & vestigia notitiai.</s> <lb/> |
| <s>hoc etiam magis haec aininum te advertere par est <lb/> | <s>Hoc etiam magis haec animum te advertere par est <lb/> |
| corpora quae in solis radiis turbare videntur, <lb/> | Corpora, quae in solis radiis turbare videntur: <lb/> |
| quod tales turbae motus quoque materiai <lb/> | Quod tales turbae, motus quoque materiai <lb/> |
| significant clandestinos caecosque subesse.</s> <lb/> | Significant clamdestinos, caecosque subesse.</s> <lb/> |
| <s>multa videbis enim plagis ibi percita caecis <lb/> | <s>Multa videbis enim plagis ibi percita caecis <lb/> |
| commutare viam retroque repulsa reverti <lb/> | Commutare viam, retroque repulsa reverti <lb/> |
| nunc huc nunc illuc in cunctas undique partis.</s> <lb/> | Nunc huc, nunc illuc, in cunctas undique partis.</s> <lb/> |
| <s>scilicet hic a principiis est omnibus error.</s> <lb/> | <s>Scilicet hic a principiis est omnibus error.</s> <lb/> |
| <s>prima moventur enim per se primordia rerum;<lb/> | <s>Prima moventur enim per se primordia rerum: <lb/> |
| inde ea quae parvo sunt corpora conciliatu <lb/> | Inde ea, quae parvo sunt corpora conciliatu, <lb/> |
| et quasi proxima sunt ad viris principiorum, <lb/> | Et quasi proxima sunt ad vires principiorum, <lb/> |
| ictibus illorum caecis inpulsa cientur, <lb/> | Ictibus illorum caecis impulsa cientur: <lb/> |
| ipsaque proporro paulo maiora lacessunt.</s> <lb/> | Ipsaque, quae porro paulo maiora, lacessunt.</s> <lb/> |
| <s>sic a principiis ascendit motus et exit <lb/> | <s>Sic a principiis ascendit motus, & exit <lb/> |
| paulatim nostros ad sensus, ut moveantur <lb/> | Paulatim nostros ad sensus, ut moveantur <lb/> |
| illa quoque, in solis quae lumine cernere quimus <lb/> | Illa quoque, in solis quae lumine cernere quimus: <lb/> |
| nec quibus id faciant plagis apparet aperte. <lb/> | Ne quibus id faciant plagis, apparet aperte. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc quae mobilitas sit reddita materiai <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc, quae mobilitas sit reddita materiai <lb/> |
| corporibus, paucis licet hinc cognoscere, Memmi.</s> <lb/> | Corporibus, paucis licet hinc cognoscere Memmi.</s> <lb/> |
| <s>primum aurora novo cum spargit lumine terras <lb/> | <s>Primum aurora novo cum spargit lumine terras; <lb/> |
| et variae volucres nemora avia pervolitantes <lb/> | Et variae volucres nemora avia pervolitantes <lb/> |
| aera per tenerum liquidis loca vocibus opplent, <lb/> | Aera per tenerum liquidis loca vocibus opplent; <lb/> |
| quam subito soleat sol ortus tempore tali <lb/> | Quam subito soleat sol ortus tempore tali <lb/> |
| convestire sua perfundens omnia luce, <lb/> | Convestire sua perfundens omnia luce, <lb/> |
| omnibus in promptu manifestumque esse videmus <lb/> | Omnibus in promptu, manifestumque esse videmus. <lb/> |
| at vapor is quem sol mittit lumenque serenum <lb/> | At vapor is, quem sol mittit, lumenque serenum, <lb/> |
| non per inane meat vacuum; quo tardius ire <lb/> | Non per inane meat vacuum; quo tardius ire <lb/> |
| cogitur, aerias quasi dum diverberet undas.</s> <lb/> | Cogitur; aerias quasi dum diverberet undas: </s> <lb/> |
| <s>nec singillatim corpuseula quaeque vaporis <lb/> | <s>Nec singillatim corpuscula quaeque vaporis, <lb/> |
| sed complexa meant inter se conque globata;<lb/> | Sed complexa meant inter se, conque globata; <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/088.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/090.jpg" pagenum="41"/> |
| quapropter simul inter se <emph type="italics"/>re<emph.end type="italics"/>trahuntur et extra <lb/> | Quapropter simul inter se retrahuntur, & extra <lb/> |
| officiuntur, uti cogantur tardius ire.</s> <lb/> | Officiuntur, uti cogantur tardius ire.</s> <lb/> |
| <s>at quae sunt solida primordia simplicitate, <lb/> | <s>At, quae sunt solida primordia simplicitate, <lb/> |
| cum, per inane meant vacuum nec res remoratur <lb/> | Cum per inane meant vacuum, nec res remoratur <lb/> |
| ulla foris atque ipsa, suis e partibus una, <lb/> | Ulla foris, atque ipsa suis e partibus unum, <lb/> |
| unum in quem coepere locum conixa feruntur, <lb/> | Unum in quem coepere locum, conixa feruntur, <lb/> |
| debent nimirum praecellere mobilitate <lb/> | Debent nimirum praecellere mobilitate, <lb/> |
| et multo citius ferri quam lumina solis <lb/> | Et multo citius ferri, quam lumina solis; <lb/> |
| multiplexque loci spatium transcurrere eodem <lb/> | Multiplexque loci spatium transcurrere eodem <lb/> |
| tempore quo solis pervolgant fulgura caelum. <lb/></s></p> | Tempore, quo solis pervolgant fulgura caelum. <lb/> |
| <p type="main"><s>Nam neque consilio debent tardata morari; <lb/> | Nam neque consilio debent tardata morari; <lb/> |
| [nec persectari primordia singula quaeque <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nec perscutari primordia singula quaeque, <lb/> |
| ut <emph type="italics"/>vi<emph.end type="italics"/>deant qua quicque geratur cuin ratione. <lb/> | Ut videant, qua quidque geratur cum ratione. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>At quidain contra haec, ignari materiai, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>At quidam contra haec, ignari; materiai, <lb/> |
| naturam non posse deum sine numine credunt <lb/> | Naturam non posse, deum sine numine rentur <lb/> |
| tanto opere humanis rationibus admoderate <lb/> | Tantopere humanis rationibus, ac moderatis <lb/> |
| tempora mutare annorum frugesque creare, <lb/> | Tempora mutare annorum, frugesque creare: <lb/> |
| et iam cetera, mortalis quae suadet adire <lb/> | Et iam cetera, mortalis quae suadet adire, <lb/> |
| ipsaque deducit dux vitae dia voluptas <lb/> | Ipsaque deducit dux vitae dia voluptas, <lb/> |
| et res per Veneris blanditur saecla propagent, <lb/> | Ut res per Veneris blanditim saecla propagent; <lb/> |
| ne genus occidat humanum. </s><s>quorum omnia causa <lb/> | Ne genus occidat humanum; </s><s>quorum omnia causa <lb/> |
| constituisse deos cum fingunt, omnibu' rebus <lb/> | Constituisse deos confingunt: omnibus rebus <lb/> |
| magno opere a vera lapsi ratione videntur. </s><s><lb/> | Magnopere a vera lapsi ratione videntur. </s><s> <lb/> |
| nam quamvis rerum ignorem primordia quae sint <lb/> | Nam quamvis rerum ignorem primordia quae sint; <lb/> |
| hoc tamen ex ipsis caeli rationibus ausim <lb/> | Hoc tamen ex ipsis caeli rationibus ausim <lb/> |
| confirmare aliisque ex rebus reddere multis, <lb/> | Confirmare, alysque ex rebus reddere multis, <lb/> |
| nequaquam nobis divinitus esse creatam <lb/> | Nequaquam nobis divinitus esse creatam <lb/> |
| naturam mundi: <emph type="italics"/>tanta stat<emph.end type="italics"/> praedita culpa. </s><s><lb/> | Naturam mundi; quae tanta est praedita culpa: </s><s> <lb/> |
| quae tibi posterius, Memmi, faciemus aperta. <lb/> | Quae tibi posterius Memmi faciemus aperta: </s> <lb/> |
| nunc id quod superest de motibus expediemus.] <lb/> | <s> |
| | Nunc id quod superest de motibus, expediemus. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc locus est, ut opinor, in his illud quoque rebus <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc locus est, ut opinor, in his illud quoque rebus <lb/> |
| confirmare tibi, nullam rem posse sua vi <lb/> | Confirmare tibi, nullam rem posse sua vi <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/089.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/091.jpg" pagenum="42"/> |
| corpoream sursum ferri sursumque meare;<lb/> | Corpoream sursum ferri, sursumque meare; <lb/> |
| ne tibi dent in eo flammarum corpora fraudem.</s> <lb/> | Ne tibi dent in eo flammarum corpora fraudem; </s> <lb/> |
| <s>sursus enim versus gignuntur et augmina sumunt <lb/> | <s>Sursus enim vorsus gignuntur, & augmina sumunt: <lb/> |
| et sursurn nitidae fruges arbustaque crescunt, <lb/> | Et sursum nitidae fruges, arbustaque crescunt: <lb/> |
| pondera, quantum in se est, cum deorsum cuncta ferantur.</s> <lb/> | Pondera, quantum in se est, cum deorsum cuncta ferantur.</s> <lb/> |
| <s>nec cum subsiliunt ignes ad tecta domorum <lb/> | <s>Nec cum subsiliunt ignes ad tecta domorum, <lb/> |
| et celeri flamma degustant tigna trabesque, <lb/> | Et celeri flamma degustant tigna, trabesque; <lb/> |
| sponte sua facere id sine vi subigente putandum est.</s> <lb/> | Sponte sua facere id sine vi subigente putandum est.</s> <lb/> |
| <s>quod genus e nostro quom missus corpore sanguis <lb/> | <s>Quod genus e nostro cum missus corpore sanguis <lb/> |
| emicat exultans alte spargitque cruorem. </s><s> <lb/> | Emicat exsultans alte, spargitque cruorem. </s><s> <lb/> |
| nonne vides etiam quanta vi tigna trabesque <lb/> | Nonne vides etiam, quanta vi tigna, trabesque <lb/> |
| respuat umor aquae ?</s><s> nam quo magis ursimus alte <lb/> | Respuat humor aquae ?</s><s> nam quo magis mersimus alte <lb/> |
| derecta et rnagna vi multi pressimus aegre, <lb/> | Directa, & magna vi multi pressimus aegre; <lb/> |
| tam cupide sursum revomit magis atque remittit, <lb/> | Tam cupide sursum revomit magis, atque remittit: <lb/> |
| plus ut parte foras emergant exiliantque. </s><s> <lb/> | Plus ut parte foras emergant, exiliantque. </s><s> <lb/> |
| nec tamen haec, quantum est in se, dubitamus, opinor, <lb/> | Nec tamen haec, quantum est in se, dubitamus, opinor, <lb/> |
| quin vacuum per inane deorsum cuncta ferantur.</s> <lb/> | Quin vacuum per inane deorsum cuncta ferantur.</s> <lb/> |
| <s>sic igitur debent flammae quoque posse per auras <lb/> | <s>Sic igitur debent flammae quoque posse per auras <lb/> |
| aeris expressae sursum succedere, quamquam <lb/> | Aeris expressae sursum succedere, quamquam <lb/> |
| pondera, quantum in sest, deorsum <emph type="italics"/>de<emph.end type="italics"/>ducere pugnent, <lb/> | Pondera, quantum in se est, deorsum deducere pugnent. <lb/> |
| nocturnasque faces caeli sublime volantis <lb/> | Nocturnasque faces caeli sublime volantis <lb/> |
| nonne vides longos flammarum ducere tractus <lb/> | Nonne vides longos flammarum ducere tractus, <lb/> |
| in quascumque dedit partis natura meatum ?</s><s><lb/> | In quascumque dedit partis natura meatum ?</s><s> <lb/> |
| non cadere in terram stellas et sidera cernis?</s><s><lb/> | Non cadere in terram stellas, & sidera cernis?</s><s> <lb/> |
| sol etiam <emph type="italics"/>caeli<emph.end type="italics"/> de vertice dissipat omnis <lb/> | Sol etiam summo de vertice dissupat omnis <lb/> |
| ardorem in partis et lumine conserit arva;<lb/> | Ardorem in partis, & lumine conserit arva; <lb/> |
| in terras igitur quoque solis vergitur ardor.</s> <lb/> | In terras igitur quoque solis vergitur ardor.</s> <lb/> |
| <s>transversosque volare per imbris fulmina cernis:<lb/> | <s>Transversosque volare per imbris fulmina cernis: <lb/> |
| nunc hinc nunc illinc abrupti nubibus ignes <lb/> | Nunc hinc, nunc illinc abrupti nubibus ignes <lb/> |
| concursant; cadit in terras vis flammea volgo. </s><s> <lb/> | Concursant: cadit in terras vis flammea volgo. </s><s> <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Illud in his quoque te rebus cognoscere avemus, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Illud in his quoque te rebus cognoscere avemus: <lb/> |
| corpora eum deorsum rectum per inane feruntur <lb/> | Corpora eum deorsum rectum per inane feruntur <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/090.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/092.jpg" pagenum="43"/> |
| ponderibus propriis, <emph type="italics"/>se<emph.end type="italics"/> incerto tempore ferme <lb/> | Ponderibus proprys, incerto tempore firme, <lb/> |
| incertisque locis spatio depellere paulum, <lb/> | Incertisque locis spatio depellere paulum, <lb/> |
| tantum quod momen mutatum dicere possis. </s><s> <lb/> | Tantum quod momen mutatum dicere possis. </s><s> <lb/> |
| quod nisi declinare solerent, omnia deorsum, <lb/> | Quod nisi declinare solerent; omnia deorsum, <lb/> |
| imbris uti guttae, caderent per inane profundum, <lb/> | Imbris uti guttae, caderent per inane profundum; <lb/> |
| nec foret offensus natus nec plaga creata <lb/> | Nec foret offensus natus, nec plaga creata <lb/> |
| principiis: ita nil umquam natura creasset. <lb/> | Principys: ita nihil umquam natura creasset. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Quod si forte aliquis credit graviora potesse <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Quod si forte aliquis credit graviora potesse <lb/> |
| corpora, quo citius rectum per inane feruntur, <lb/> | Corpora, quo citius rectum per inane feruntur, <lb/> |
| incidere ex supero levioribus atque ita plag<emph type="italics"/>as<emph.end type="italics"/><lb/> | Incidere e supero levioribus; atque ita plagas <lb/> |
| gignere quae possint genitalis reddere motus, <lb/> | Gignere, quae possint genitalis reddere motus; <lb/> |
| avius a vera longe ratione recedit.</s> <lb/> | Avius a vera longe ratione recedit.</s> <lb/> |
| <s>nam per aquas quaecumque cadunt atque aera rarum, <lb/> | <s>Nam per aquas quaecumque cadunt, atque aera deorsum, <lb/> |
| haec pro ponderibus casus celerare necessest <lb/> | Haec pro ponderibus casus celerare necesse est; <lb/> |
| propterea quia corpus aquae naturaque tenvis <lb/> | Propterea, quia corpus aquae, naturaque tenvis <lb/> |
| aeris haut possunt aeque rem quamque morari, <lb/> | Aeris haut possunt aeque rem quamque morari; <lb/> |
| sed citius cedunt gravioribus exsuperata;<lb/> | Sed citius cedunt gravioribus exsuperatae. <lb/> |
| at contra nulli de nulla parte neque ullo <lb/> | At contra nulli de nulla parte, neque ullo <lb/> |
| tempore inane potest vacuum subsistere rei, <lb/> | Tempore inane potest vacuum subsistere reii; <lb/> |
| quin, sua quod natura petit, concedere pergat;<lb/> | Quin, sua quod natura petit, concedere pergat. <lb/> |
| omnia quapropter debent per inane quietum <lb/> | Omnia quapropter debent per inane quietum <lb/> |
| aeque ponderibus non aequis concita ferri.</s> <lb/> | Aeque ponderibus non aequis concita ferri.</s> <lb/> |
| <s>haud igitur poterunt levioribus incidere umquam <lb/> | <s>Haud igitur poterunt levioribus incidere umquam <lb/> |
| ex supero graviora neque ictus gignere per se <lb/> | Ex supero graviora, neque ictus gignere per se, <lb/> |
| qui varient motus per quos natura gerat res.</s> <lb/> | Qui varient motus, per quos natura gerat res.</s> <lb/> |
| <s>quare etiam atque etiam paulum inelinare necessest <lb/> | <s>Quare etiam atque etiam paulum clinare necesse est <lb/> |
| corpora; nec plus quam minimum, ne fingere motus <lb/> | Corpora, nec plus quam minimum; ne fingere motus <lb/> |
| obliquos videamur et id res vera refutet. </s><s> <lb/> | Obliquos videamur, & id res vera refutet. </s><s> <lb/> |
| namque hoc in promptu manifestumque esse videmus, <lb/> | Namque hoc in promptu, manifestumque esse videmus, <lb/> |
| pondera, quantum in <emph type="italics"/>s<emph.end type="italics"/>est, non posse obliqua meare, <lb/> | Pondera, quantum in se est, non posse obliqua meare, <lb/> |
| ex supero cum praecipitant, quod cernere possis;<lb/> | Ex supero cum praecipitant, quod cernere possis. <lb/> |
| sed nil omnino <emph type="italics"/>recta<emph.end type="italics"/> regione viai <lb/> | Sed nihil omnino recta regione viai <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/091.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/093.jpg" pagenum="44"/> |
| declinare quis est qui possit cernere sese ?</s><s> <lb/> | Declinare, quis est, qui possit cernere, sese ?</s><s> <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Denique si semper motus conectitur omnis <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Denique si semper motus conectitur omnis; <lb/> |
| et vetere exoritur <emph type="italics"/>semper<emph.end type="italics"/> novus ordine certo <lb/> | Et vetere exoritur semper novus ordine certo: <lb/> |
| nec declinando faciunt primordia motus <lb/> | Nec declinando faciunt primordia motus <lb/> |
| principium quoddam quod fati foedera rumpat, <lb/> | Principium quoddam, quod fati foedera rumpat, <lb/> |
| ex infinito ne causam causa sequatur, <lb/> | Ex infinito ne causam causa sequatur: <lb/> |
| libera per terras unde haec animantibus exstat <lb/> | Libera per terras unde haec animantibus exstat, <lb/> |
| unde est haec, inquam, fatis avolsa <emph type="italics"/>potestas<emph.end type="italics"/><lb/> | Per quam progredimur quo ducit quemque voluptas; <lb/> |
| per quam progredimur quo ducit quemque voluntas, <lb/> | Unde est haec, inquam, fatis avolsa voluntas <lb/> |
| declinamus item motus nec tempore certo <lb/> | Declinamus item motus nec tempore certo, <lb/> |
| nec regione loci certa, sed ubi ipsa tulit mens ?</s><s> <lb/> | Nec regione loci certa, sed ubi ipsa tulit mens. </s><s> <lb/> |
| nam dubio procul his rebus sua cuique voluntas <lb/> | Nam dubio procul his rebus sua cuique voluntas <lb/> |
| principium dat et hinc motus per membra rigantur.</s> <lb/> | Principium dat: & hinc motus per membra geruntur.</s> <lb/> |
| <s>nonne vides etiam patefactis tempore puncto <lb/> | <s>Nonne vides etiam patefactis tempore puncto <lb/> |
| carceribus non posse tamen prorumpere <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/>quorum <lb/> | Carceribus, non posse tamen prorumpere equorum <lb/> |
| vim cupidam tam de subito quam mens avet ipsa?</s><s> <lb/> | Vim cupidam tam desubito, quam mens avet ipsa?</s><s> <lb/> |
| omnis enim totum per corpus materiai <lb/> | Omnis enim totum per corpus materiai <lb/> |
| copia conquiri debet, concita per artus <lb/> | Copia conquiri debet, concita per artus <lb/> |
| omnis ut studium mentis conixa sequatur;<lb/> | Omnis: ut studium mentis conixa sequatur <lb/> |
| ut videas initum motus a corde creari <lb/> | Ut videas initum motus a corde creari; <lb/> |
| ex animique voluntate id procedere primum, <lb/> | Ex animique voluntate id procedere primum: <lb/> |
| inde dari porro per totum corpus et artus.</s> <lb/> | Inde dari porro per totum corpus & artus.</s> <lb/> |
| <s>nec similest ut cum impulsi procedimus ictu <lb/> | <s>nec simile est, ut cum impulsi procedimus ictu, <lb/> |
| viribus alterius magnis magnoque coactu;<lb/> | Viribus alterius magnis, magnoque coactu. <lb/> |
| nam tum materiem totius corporis omnem <lb/> | Nam tum materiam totius corporis omnem <lb/> |
| perspicuumst nobis invitis ire rapique, <lb/> | Perspicuum est nobis invitis ire, rapique, <lb/> |
| donec eam refrenavit per membra voluntas.</s> <lb/> | Donec eam refrenavit per membra voluntas.</s> <lb/> |
| <s>iamne vides igitur, quamquam vis extera multos <lb/> | <s>Iamne vides igitur, quamquam vis extera multos <lb/> |
| pellat et invitos cogat procedere saepe <lb/> | Pellit; & invitos cogat procedere saepe; <lb/> |
| praecipitesque rapi, tamen esse in pectore no<emph type="italics"/>stro<emph.end type="italics"/><lb/> | Praecipitesque rapit; tamen esse in pectore nostro <lb/> |
| quiddam quod contra pursnare obstareque possit ?</s><s> <lb/> | Quiddam, quod contra pugnare, obstareque possit: </s><s> <lb/> |
| cuius ad arbitrium quoque copla materiai <lb/> | Cuius ad arbitrium quoque copia materiai <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/092.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/094.jpg" pagenum="45"/> |
| cogitur interdum flecti per membra per artus <lb/> | Cogitur interdum flecti per membra, per artus; <lb/> |
| et proiecta refrenatur retroque residit.</s> <lb/> | Et proiecta refrenatur, retroque residit?</s> <lb/> |
| <s>quare in seminibus quoque idem fateare necessest, <lb/> | <s>Quare in seminibus quoque idem fateare necesse est, <lb/> |
| esse aliam praeter plagas et pondera causam <lb/> | Esse aliam praeter plagas, & pondera causam <lb/> |
| motibus, unde haec est nobis innata potestas, <lb/> | Motibus; unde haec est nobis innata potestas: <lb/> |
| de nilo quoniam fieri nil posse videmus.</s> <lb/> | De nihilo quoniam fieri nihil posse videmus.</s> <lb/> |
| <s>pondus enim prohibet ne plagis omnia fiant <lb/> | <s>Pondus enim prohibet, ne plagis omnia fiant, <lb/> |
| externa quasi vi; sed ne mens ipsa necessum <lb/> | Externa quasi vi. sed ne mens ipsa necessum <lb/> |
| intestinum habeat cunctis in rebus agendis <lb/> | Intestinum habeat cunctis in rebus agendis; <lb/> |
| et devicta quasi <emph type="italics"/>hoc<emph.end type="italics"/> cogatur ferre patique, <lb/> | Et devicta quasi hoc cogatur ferre, patique; <lb/> |
| id facit exiguum clinamen principiorum <lb/> | Id facit exiguum clinamen principiorum, <lb/> |
| nec regione loci certa nec tempore certo. <lb/> | Nec regione loci certa, nec tempore certo. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nec stipata magis fuit umquam materiai <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nec stipata magis fuit umquam materiai <lb/> |
| copia nec porro maioribus intervallis; <lb/> | Copia, nec porro maioribus intervallis: <lb/> |
| nam neque adaugescit quicquam neque deperit inde.</s> <lb/> | Nam neque adaugescit quidquam, nec deperit inde.</s> <lb/> |
| <s>quapropter quo nunc in motu principiorum <lb/> | <s>Quapropter quo nunc in motu principiorum <lb/> |
| corpora sunt, in eodem ante acta aetate fuere <lb/> | Corpora sunt, in eodem ante acta aetate fuere: <lb/> |
| et post haec semper simili ratione ferentur, <lb/> | Et post hoc semper simili ratione ferentur. <lb/> |
| et quae consuerint gigni gignentur eadem <lb/> | Et quae consuerint gigni, gignentur eadem <lb/> |
| condicione et erunt et crescent vique valebunt, <lb/> | Condicione; & erunt, & crescent, in que valebunt, <lb/> |
| quantum cuique datum est per foedera naturai.</s> <lb/> | Quantum cuique datum est per foedera naturai.</s> <lb/> |
| <s>nec rerum summam commutare ulla potest vis;<lb/> | <s>Nec rerum summam commutare ulla potest vis: <lb/> |
| nam neque, quo possit genus ullum materiai <lb/> | Nam neque quo possit genus ullum materiai <lb/> |
| effugere ex omni, quicquam est <emph type="italics"/>extra<emph.end type="italics"/>, neque in Omne <lb/> | Effugere ex omni, quidquam est: neque rursus, in omne <lb/> |
| unde coorta queat nova vis inrumpere et omnem <lb/> | Unde coorta queat nova vis inrumpere, & omnem <lb/> |
| naturam rerum mutare et vertere motus. <lb/> | Naturam rerum mutare, & vertere motus. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Illud in his rebus non est mirabile, quare, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Illud in his rebus non est mirabile, quare <lb/> |
| omnia cum rerum primordia sint in motu, <lb/> | Omnia cum rerum primordia sint in motu; <lb/> |
| summa tamen summa videatur stare quiete, <lb/> | Summa tamen summa videatur stare quiete, <lb/> |
| praeterquam siquid proprio dat corpore motus.</s> <lb/> | Praeterquam, si quid proprio dat corpore motus.</s> <lb/> |
| <s>omnis enim longe nostris ab sensibus infra <lb/> | <s>Omnis enim longe nostris ab sensibus infra <lb/> |
| primorum natura iacet: quapropter, ubi ipsa <lb/> | Primorum natura iacet. quapropter, ubi ipsa <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/093.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/095.jpg" pagenum="46"/> |
| cernere iam nequeas, motus quoque surpere debent;<lb/> | Cernere iam nequeas, motus quoque surpere debent: <lb/> |
| praesertim cum, quae possimus cernere, celent <lb/> | Praesertim cum, quae possimus cernere; caelent <lb/> |
| saepe tamen motus spatio diducta locorum.</s> <lb/> | Saepe tamen motus, spatio diducta locorum.</s> <lb/> |
| <s>nam saepe in colli tondentes pabula laeta <lb/> | <s>nam saepe in colli tondentes pabula laeta <lb/> |
| lanigerae reptant pecudes quo quam<emph type="italics"/>que<emph.end type="italics"/> vocantes <lb/> | Lanigerae reptant pecudes, quo quamque vocantes <lb/> |
| invitant herbae gemmantes rore recenti, <lb/> | Invitant herbae gemmantes rore recenti: <lb/> |
| et satiati agni ludunt blandeque coruscant; <lb/> | Et satiati agni ludunt, blandeque coniscant. <lb/> |
| omnia quae nobis longe confusa videntur <lb/> | Omnia quae nobis longe confusa videntur; <lb/> |
| et velut in viridi candor consistere colli.</s> <lb/> | Et veluti in viridi candor consistere colli.</s> <lb/> |
| <s>praeterea magnae legiones cum loca cursu <lb/> | <s>Praeterea magnae legiones cum loca cursu <lb/> |
| camporum complent. </s><s>belli simulacra cientes, <lb/> | Camporum complent. </s><s>belli simulacra cientes: <lb/> |
| fulgor ibi ad caelum se tollit totaque circum <lb/> | Et circumvolitant equites, mediosque repente <lb/> |
| aere renidescit tellus supterque virum vi <lb/> | Tramittunt valido quatientes impete campos: <lb/> |
| excitur pedibus sonitus clamoreque montes <lb/> | Fulgur ibi ad caelum se tollit, totaque circum <lb/> |
| icti reiectant voces ad sidera mundi <lb/> | Aere renidescit tellus, supterque virum vi <lb/> |
| et circumvolitant equites mediosque repente <lb/> | Excitur pedibus sonitus, clamoreque montes <lb/> |
| tramittunt valido quatientes impete campos. </s><s> <lb/> | Icti reiectant voces ad sidera mundi</s> <lb/> |
| et tamen est quidam locus altis montibus <emph type="italics"/>unde<emph.end type="italics"/><lb/> | <s> |
| stare videntur et in campis consistere fulgor. <lb/> | Et tamen est quidam locus altis montibus, unde <lb/> |
| | Stare videntur, & in campis consistere fulgur. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc age iam deinecps cunctarum exordia rerum <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc age iam deinecps cunctarum exordia rerum <lb/> |
| qualia sint et quam longe distantia formis <lb/> | Qualia sint, & quam longe distantia formis <lb/> |
| percipe, multigenis quam sint variata figuris; <lb/> | Percipe, multigenis quam sint variata figuris; <lb/> |
| non quo multa parum simili sint praedita forma, <lb/> | Non quo multa parum simili sint praedita forma, <lb/> |
| sed quia non volgo paria omnibus omnia constant.</s> <lb/> | Sed quia non volgo paria omnibus omnia constant.</s> <lb/> |
| <s>nec mirum; nam cum sit eorum copia tanta <lb/> | <s>Nec mirum; nam cum sit eorum copia tanta, <lb/> |
| ut neque finis, uti docui, neque summa sit ulla, <lb/> | Ut neque finis, uti docui, neque summa sit ulla, <lb/> |
| debent nimirum non omnibus omnia prorsum <lb/> | Debent nimirum non omnibus omnia prorsum <lb/> |
| esse pari filo similique adfecta figura.</s> <lb/> | Esse pari filo similique adfecta figura.</s> <lb/> |
| <s>praeter eat genus humanuin mutaeque natantes <lb/> | <s>Praeterea genus humanum mutaeque natantes <lb/> |
| squamigerum pecudes et laeta armenta feraeque <lb/> | Squamigerum pecudes, & laeta arbusta, feraeque <lb/> |
| et variae volucres, laetantia quae loca aquarum, <lb/> | Et variae volucres, laetantia quae loca aquarum, <lb/> |
| concelebrant circum ripas fontisque lacusque, <lb/> | Concelebrant circum ripas, fontisque, lacusque; <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/094.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/096.jpg" pagenum="47"/> |
| et quae pervolgant nemora avia pervolitantes;<lb/> | Et quae pervolgant nemora avia pervolitantes: <lb/> |
| quorum unum quidvis generatim sumere perge, <lb/> | Quorum unum quidvis generatim sumere perge: <lb/> |
| invenies tamen inter se differre figuris.</s> <lb/> | Invenies tamen inter se distare figuris.</s> <lb/> |
| <s>nec ratione alia proles cognoscere matrem.</s> <lb/> | <s>Nec ratione alia proles cognoscere matrem,</s> <lb/> |
| <s>nec mater posset prolem; quod posse videmus <lb/> | <s>Nec mater posset prolem: quod posse videmus, <lb/> |
| nec minus atque homines inter se nota cluere.</s> <lb/> | Nec minus, atque homines inter se nota cluere.</s> <lb/> |
| <s>nam saepe ante deum vitulus delubra decora <lb/> | <s>Nam saepe ante deum vitulus delubra decora <lb/> |
| turicremas propter mactatus concidit aras <lb/> | Turicremas propter mactatus concidit aras, <lb/> |
| sanguinis expirans calidum de pectore flumen;<lb/> | Sanguinis expirans calidum de pectore flumen. <lb/> |
| at mater viridis saltus orbata peragrans <lb/> | At mater viridis saltus orbata peragrans, <lb/> |
| noscit humi pedibus vestigia pressa bisulcis, <lb/> | Linquit humi pedibus vestigia pressa bisulcis, <lb/> |
| omnia convisens oculis loca si queat usquam <lb/> | Omnia convisens oculis loca, si queat usquam <lb/> |
| conspicere amissum fetum, completque querellis <lb/> | Conspicere amissum fetum: completque querelis <lb/> |
| frondiferum nemus absistens et crebra revisit <lb/> | Frundiferum nemus absistens, & crebra revisit <lb/> |
| ad stabulum desiderio perfixa iuvenci, <lb/> | Ad stabulum, desiderio perfixa iuvenci. <lb/> |
| nec tenerae salices atque herbae rore vigentes <lb/> | Nec tenerae salices, atque herbae rore vigentes, <lb/> |
| fluminaque illa queunt summis labentia ripis <lb/> | Fluminaque ulla queunt summis labentia ripis <lb/> |
| oblectare animum subitamque avertere curam, <lb/> | Oblectare animum, subitamque avertere curam: <lb/> |
| nec vitulorum aliae species per pabula laeta <lb/> | Nec vitulorum aliae species per pabula laeta <lb/> |
| derivare queunt animum curaque levare: <lb/> | Derivare queunt, animum curaque levare: <lb/> |
| usque adeo quiddam proprium notumque requirit.</s> <lb/> | Usque adeo quiddam proprium, notumque requirit.</s> <lb/> |
| <s>praeterea teneri tremulis cum vocibus haedi <lb/> | <s>Praeterea, teneri tremulis cum vocibus haedi <lb/> |
| cornigeras norunt matres agnique petulei <lb/> | Cornigeras norunt matres, agnique petulci <lb/> |
| balantum pecudes: ita, quod natura reposcit, <lb/> | Balantum pecudes. ita, quod natura reposcit, <lb/> |
| ad sua quisque fere decurrunt ubera lactis. </s><s> <lb/> | Ad sua quisque fere decurrunt ubera lactis. </s><s> <lb/> |
| postremo quodvis frumentum non tamen omne <lb/> | Postremo quodvis frumentum, non tamen omne <lb/> |
| quique suo genere inter se simile esse videbis, <lb/> | Quodque suo genere inter se simile esse videbis, <lb/> |
| quin intercurrat quaedam distantia formis.</s> <lb/> | Quin intercurrat quaedam distantia formis.</s> <lb/> |
| <s>concharumque genus parili ratione videmus <lb/> | <s>Concharumque genus parili ratione videmus <lb/> |
| pingere telluris gremium, qua mollibus undis <lb/> | Pingere telluris gremium, qua mollibus undis <lb/> |
| litoris incurvi bibulam pavit aequor harenam.</s> <lb/> | Litoris incurvi bibulam pavit aequor arenam.</s> <lb/> |
| <s>quare etiam atque etiam simili ratione necessest, <lb/> | <s>Quare etiam atque etiam simili ratione necesse est; <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/095.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/097.jpg" pagenum="48"/> |
| natura quoniam constant neque facta manu sunt <lb/> | Natura quoniam constant, neque facta manu sunt. <lb/> |
| unius ad certam formam primordia rerum, <lb/> | Unius, ad certam formam primordia rerum; <lb/> |
| dissimili inter se quaedam volitare figura. </s><s> <lb/> | Dissimili inter se quaedam volitare figura. </s><s> <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Perfacile est tali ratione exsolvere nobis <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Perfacile est iam animi ratione exsolvere nobis, <lb/> |
| quare fulmineus multo penetralior ignis <lb/> | Quare fulmineus multo penetralior ignis, <lb/> |
| quam noster fuat e taedis terrestribus ortus;<lb/> | Quam noster fluat e tedis terrestribus ortus. <lb/> |
| dicere enim possis caelestem fulminis ignem <lb/> | Dicere enim possis caelestem fulminis ignem <lb/> |
| suptilem magis e parvis constare figuris <lb/> | Suptilem magis e parvis constare figuris; <lb/> |
| atque ideo transire foramina quae nequit ignis <lb/> | Atque ideo transire foramina, quae nequit ignis <lb/> |
| noster hic e lignis ortus taedaque creatus.</s> <lb/> | Noster hic e lignis ortus, taedaque creatus.</s> <lb/> |
| <s>praeterea lumen per cornum transit, at imber <lb/> | <s>Praeterea lumen per cornum transit, at imber <lb/> |
| respuitur. </s><s>quare ?</s><s> nisi luminis illa minora <lb/> | Respuitur. </s><s>quare ?</s><s> nisi luminis illa minora <lb/> |
| corpora sunt quam de quibus est liquor almus aquarum <lb/> | Corpora sunt, quam de quibus est liquor almus aquarum ? <lb/> |
| et quamvis subito per colum vina videmus <lb/> | Et quamvis subito per colum vina videmus <lb/> |
| perfluere; at contra tardum cunctatur olivom, <lb/> | Perfluere; at contra tardum cunctatur olivum: <lb/> |
| aut quia nimirum maioribus est elementis <lb/> | Aut quia nimirum maioribus est elementis; <lb/> |
| aut magis hamatis inter se perque plicatis, <lb/> | Aut magis hamatis inter se, perque plicatis. <lb/> |
| atque ideo fit uti non tam diducta repente <lb/> | Atque ideo fit, uti non tam diducta repente <lb/> |
| inter se possint primordia singula quaeque <lb/> | Inter se possint primordia singula quaeque, <lb/> |
| singula per cuiusque foramina permanare. <lb/> | Singula per cuiusque foramina permanare. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Huc accedit uti mellis lactisque liquores <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Hoc accedit, uti mellis, lactisque liquores <lb/> |
| iucundo sensu linguae traetentur in ore;<lb/> | Iucundo sensu linguae traetentur in ore. <lb/> |
| at contra taetra absinthi natura ferique <lb/> | At contra taetra absinthi natura, ferique <lb/> |
| centauri foedo pertorquent ora sapore;<lb/> | Centauri foedo pertorquent ora sapore. <lb/> |
| ut iacile agnoscas e levibus atque rutundis <lb/> | Ut facile agnoscas e levibus, atque rotundis <lb/> |
| esse ea quae sensus iucunde tangere possunt, <lb/> | Esse ea, quae sensus iucunde tangere possunt: <lb/> |
| at contra quae amara atque aspera cumque videntur, <lb/> | At contra quae amara, atque aspera cumque videntur, <lb/> |
| haec magis hamatis inter se nexa teneri <lb/> | Haec magis hamatis inter se nexa teneri, <lb/> |
| proptereaque solere vias rescindere nostris <lb/> | Proptereaque solere vias rescindere nostris <lb/> |
| sensibus introituque suo perrumpere corpus. <lb/> | Sensibus, introituque suo perrumpere corpus. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Omnia postremo bona sensibus et mala tactu <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Omnia postremo bona sensibus, & mala tactu, <lb/> |
| dissimili inter se pugnant perfecta figura;<lb/> | Dissimili inter se pugnant perfecta figura: <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/096.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/098.jpg" pagenum="49"/> |
| ne tu forte putes serrae stridentis acerbum <lb/> | Ne tu forte putes serrae stridentis acerbum <lb/> |
| horrorem constare elementis levibus aeque <lb/> | Horrorem constare elementis levibus aeque, <lb/> |
| ac musaea mele, per chordas organici quae <lb/> | Ac musaea mele, per chordas organici quae <lb/> |
| mobilibus digitis expergefacta figurant;<lb/> | Mobilibus digitis expergefacta figurant: <lb/> |
| neu simili penetrare putes primordia forma <lb/> | Neu simili penetrare putes primordia forma <lb/> |
| in nares hominum, cum taetra cadavera torrent, <lb/> | In nares hominum, cum taetra cadavera torrent, <lb/> |
| et cum scena croco Cilici perfusa recens est <lb/> | Et cum scena croco Cilici perfusa recens est, <lb/> |
| araque Panchaeos exhalat propter odores <lb/> | Araque Panchaeos exhalat propter odores <lb/> |
| neve bonos rerum simili constare colores <lb/> | Neve bonos rerum simili constare colores <lb/> |
| semine constituas, oculos qui pascere possunt, <lb/> | Semine constituas, oculos qui pascere possunt; <lb/> |
| et qui conpungunt aciem lacrimareque cogunt <lb/> | Et qui conpungunt aciem, lacrimareque cogunt; <lb/> |
| aut foeda specie di<emph type="italics"/>ri<emph.end type="italics"/> turpesque videntur.</s> <lb/> | Aut foeda specie tetri, turpesque videntur.</s> <lb/> |
| <s>omnis enim, sensus quae mulcet cumque, <emph type="italics"/>figura<emph.end type="italics"/><lb/> | <s>Omnis enim sensus quae mulcet causa, iuvatque, <lb/> |
| haut sine principiali aliquo levore creatast;<lb/> | Haud sine principiali aliquo laevore creata est: <lb/> |
| at contra quaecumque molesta atque aspera constat, <lb/> | At contra quaecumque molesta, atque aspera constat, <lb/> |
| non aliquo sine materiae squalore repertast. </s><s> <lb/> | Non aliquo sine materiae squalore reperta est. </s><s> <lb/> |
| sunt etiam quae iam nec levia iure putantur <lb/> | Sunt etiam quae iam nec levia iure putantur <lb/> |
| esse neque omnino flexis mucronibus unca, <lb/> | Esse, neque omnino flexis mucronibus unca: <lb/> |
| sed magis angellis paulum prostantibus, <emph type="italics"/>utqui<emph.end type="italics"/><lb/> | Sed magis angellis paulum prostantibus; & quae <lb/> |
| titillare magis sensus quam laedere possint;<lb/> | Titillare magis sensus, quam laedere possunt: <lb/> |
| faecula iam quo de genere est inulaeque sapores. </s><s> <lb/> | Faecula iam quo de genere est, inulaeque sapores. </s><s> <lb/> |
| denique iam calidos ignis gelidamque pruinam <lb/> | Denique iam calidos ignis, gelidamque pruinam, <lb/> |
| dissimili dentata modo conpungere sensus <lb/> | Dissimili dentata modo conpungere sensus <lb/> |
| corporis, indicio nobis est tactus uterque.</s> <lb/> | Corporis, indicio nobis est tactus uterque.</s> <lb/> |
| <s>tactus enim, tactus, pro divum numina sancta, <lb/> | <s>Tactus enim, tactus, pro divum numina sancta, <lb/> |
| corporis est sensus, vel cum res extera sese <lb/> | Corporis est sensus, vel cum res extera sese <lb/> |
| insinuat, vel cum laedit quae in corpore natast <lb/> | Insinuat, vel cum laedit, quae in corpore nata est; <lb/> |
| aut iuvat <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/>grediens genitalis per Veneris res, <lb/> | Aut iuvat egrediens genitalis Per Veneris res; <lb/> |
| aut ex offensu cum turbant corpore in ipso <lb/> | Aut ex offensu cum turbant corpore in ipso <lb/> |
| semina confundunt<emph type="italics"/>que<emph.end type="italics"/> inter se concita sensum;<lb/> | Semina, confunduntque inter se Concita sensum: <lb/> |
| ut si forte manu quamvis iam corporis ipse <lb/> | Ut, si forte manu quamvis iam corporis ipse <lb/> |
| tute tibi partem ferias atque experiare.</s> <lb/> | Tute tibi partem ferias, atque experiare.</s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/097.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/099.jpg" pagenum="50"/> |
| <s>quapropter longe formas distare necessest <lb/> | <s>Quapropter longe formas distare necesse est <lb/> |
| principiis, varios quae possint edere sensus. <lb/> | Principys, varios quae possint edere sensus. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Denique quae nobis durata ac spissa videntur, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Denique quae nobis durata, ac spissa videntur, <lb/> |
| haec magis hamatis inter sese esse necessest <lb/> | Haec magis hamatis inter sese esse necesse est, <lb/> |
| et quasi ramosis alte compacta teneri.</s> <lb/> | Et quasi ramosis alte compacta teneri.</s> <lb/> |
| <s>in quo iam genere in primis adamantina saxa <lb/> | <s>In quo iam genere in primis adamantina saxa <lb/> |
| prima acie constant ictus contemnere sueta <lb/> | Prima acie constant, ictus contemnere sueta; <lb/> |
| et validi silices ae duri robora ferri <lb/> | Et validi silices, ac duri robora ferri; <lb/> |
| aeraque quae claustris restantia vociferantur. </s><s> <lb/> | Aeraque, quae claustris restantia vociferantur. </s><s> <lb/> |
| illa quidem debent e levibus atque rutundis <lb/> | Illa quidem debent ex laevibus atque rutundis <lb/> |
| esse magis, fluvido quae corpore liquida constant;<lb/> | Esse magis, fluvido quae corpore liquida constant: <lb/> |
| nec retinentur enim inter se glomeramina quaeque <lb/> | Nec retinentur enim inter se glomeramina quaeque; <lb/> |
| et procursus item proclive volubilis exstat. </s><s> <lb/> | Et procursus item in proclive volubilis exstat. </s><s> <lb/> |
| omnia postremo quae puncto tempore cernis <lb/> | Omnia postremo, quae puncto tempore cernis <lb/> |
| diffugere, ut fumum nebulas flammasque, necessest, <lb/> | Diffugere, ut fumum, nebulas, flammasque necesse est, <lb/> |
| si minus omnibu' sunt e levibus atque rutundis, <lb/> | Si minus omnia sunt e laevibus, atque rutundis; <lb/> |
| at non esse tamen perplexis indupedita, <lb/> | At non esse tamen perplexis indopedita, <lb/> |
| pungere uti possint corpus penetrareque <emph type="italics"/>ve<emph.end type="italics"/>sca <lb/> | Pungere uti possint corpus, penetrareque saxa; <lb/> |
| nec tamen haerere inter se; quodcumque videmus <lb/> | Nec tamen herere inter se; quod quisque videmus <lb/> |
| sensibu' sedatum, facile ut cognoscere possis <lb/> | Sensibus esse datum: facile ut cognoscere possis <lb/> |
| non e perplexis sed acutis esse elementis.</s> <lb/> | Non e perplexis, sed acutis esse elementis.</s> <lb/> |
| <s>sed quod amara vides eadem quae fluvida constant, <lb/> | <s>Sed quod amara vides eadem, quae fluvida constant, <lb/> |
| sudor uti maris est, minime mirabile habeto ; <lb/> | Sudor uti maris est; minime mirabile habendum. <lb/> |
| nam quod fluvidus est, e levibus atque rutundis <lb/> | Nam quod fluvidus est, e laevibus, atque rutundis <lb/> |
| est, et <emph type="italics"/>squalida multa creant<emph.end type="italics"/> admixta doloris <lb/> | Est: at laevibus, atque rotundis mixta doloris <lb/> |
| corpora; nec tamen haec retineri hamata necessu<emph type="italics"/>mst<emph.end type="italics"/>;<lb/> | Corpora; nec tamen haec retineri hamata necessum. <lb/> |
| scilicet esse globosa tamen, cum squalida constent, <lb/> | Scilicet esse globosa, tamen, cum squalida constent: <lb/> |
| provolvi simul ut possint et laedere sensus. </s><s> <lb/> | Provolvi simul ut possint, & laedere sensus. </s><s> <lb/> |
| et quo mixta putes magis aspera levibus esse <lb/> | Et quo mista putes magis aspera levibus esse <lb/> |
| principiis, unde est Neptuni corpus acerbum, <lb/> | Principys, unde est Neptuni corpus acerbum; <lb/> |
| est ratio secernendi; seorsumque videndi <lb/> | Est ratio secernendi, seorsumque videndi; <lb/> |
| umor dulcis, ubi per terras crebrius idem <lb/> | Humor dulcis, ubi per terras crebrius idem <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/098.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/100.jpg" pagenum="51"/> |
| percolatur, ut in foveam fluat ac mansuescat; <lb/> | Percolatur, ut in foveam fluat, ac mansuescat. <lb/> |
| linquit enim supera taetri primordia viri, <lb/> | Linquit enim supera taetri primordia viri <lb/> |
| aspera quo<emph type="italics"/>m<emph.end type="italics"/> magis in terris haerescere possint. <lb/> | Aspera: quo magis in terris haerescere possunt. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Quod quoniam docui, pergam conectere rem quae <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Quod quoniam docui, pergam conectere rem, quae <lb/> |
| ex hoc apta fidem ducat, primordia rerum <lb/> | Ex hoc apta fidem ducat, primordia rerum <lb/> |
| finita variare figurarum ratione. </s><s> <lb/> | Finita variare figurarum ratione. </s><s> <lb/> |
| quod si non ita sit, rursum iam semina quaedam <lb/> | Quod si non ita sit: rursum iam semina quaedam <lb/> |
| esso infinito debebunt corporis auctu.</s> <lb/> | Esse infinito debebunt corporis auctu.</s> <lb/> |
| <s>namque in eodem, una cuiusvis in brevitate <lb/> | <s>Namque in eadem una cuiusvis brevitate <lb/> |
| corporis inter se multum variare figurae <lb/> | Corporis, inter se multum variare figurae <lb/> |
| non possunt: fac enim minimis e partibus esse <lb/> | Non possunt. face enim minimis e partibus esse <lb/> |
| corpora prima tribus, vel paulo pluribus auge;<lb/> | Corpora prima: tribus, vel paulo pluribus auge. <lb/> |
| nempe ubi eas partis unius corporis omnis, <lb/> | Nempe ubi eas partis unius corporis omnis <lb/> |
| summa atque ima locans, transmutans dextera laevis, <lb/> | Summa atque ima locans, transmutans dextera laevis, <lb/> |
| omnimodis expertus eris, quam quisque det ordo <lb/> | Omnimodis expertus eris, quam quisque det ordo <lb/> |
| formai speciem totius corporis eius, <lb/> | Formarum speciem totius corporis eius. <lb/> |
| quod superest, si forte voles variare figuras, <lb/> | Quod superest, si forte voles variare figuras, <lb/> |
| addendum partis alias erit, inde sequetur, <lb/> | Addendum partis alias erit: inde sequetur, <lb/> |
| adsimili ratione alias ut postulet ordo, <lb/> | Adsimili ratione, alias ut postulet ordo, <lb/> |
| si tu forte voles etiam variare figuras.</s> <lb/> | Si tu forte voles etiam variare figuras.</s> <lb/> |
| <s>ergo formarum novitatem corporis augmen <lb/> | <s>Ergo formarum novitatem corporis augmen <lb/> |
| subsequitur. </s><s>quare non est ut credere possis <lb/> | Subsequitur: </s><s>quare non est ut credere possis, <lb/> |
| esse infinitis distantia semina formis, <lb/> | Esse infinitis distantia semina formis: <lb/> |
| ne quaedam cogas inmani maximitate <lb/> | Ne quaedam cogas inmani maximitate <lb/> |
| esse supra quod iam docui non posse probari.</s> <lb/> | Esse, supra quod iam docui non posse probari.</s> <lb/> |
| <s>iam tibi barbaricae vestes Meliboeaque fulgens <lb/> | <s>Iam tibi barbaricae vestes, Meliboeaque fulgens <lb/> |
| purpura Thessalico concharum tacta colore <lb/> | Purpura Thessalico concharum tacta colore, & <lb/> |
| aurea pavonum ridenti imbuta lepore <lb/> | Aurea pavonum ridenti imbuta lepore <lb/> |
| saecla, novo rerum superata colore iacerent <lb/> | Saecla, novo rerum superata colore iacerent: <lb/> |
| et contemptus odor smyrnae mellisque sapores, <lb/> | Et contemptus odor murrhae, mellisque sapores; <lb/> |
| et cycnea mele Phoebeaque daedala chordis <lb/> | Et cycnea mele, Phoebeaque daedala chordis <lb/> |
| carmina consimili ratione oppressa silerent;<lb/> | Carmina consimili ratione oppressa silerent. <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/099.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/102.jpg" pagenum="52"/> |
| namque aliis aliud praestantius exoreretur.</s> <lb/> | Namque aliis aliud praestantius exoreretur.</s> <lb/> |
| <s>cedere item retro possent in deteriores <lb/> | <s>Cedere item retro possent in deteriores <lb/> |
| omilia sic partis, ut diximus in melioris;<lb/> | Omnia sic partis; ut diximus in meliores; <lb/> |
| namque aliis aliud retro quoque taetrius esset <lb/> | Namque alys aliud retro quoque tetrius esset <lb/> |
| naribus auribus atque oculis orisque sapori.</s> <lb/> | Naribus, auribus, atque oculis, orisque sapori.</s> <lb/> |
| <s>quae quoniam non sunt, <emph type="italics"/>sed<emph.end type="italics"/> rebus reddita certa <lb/> | <s>Quae quoniam non sunt in rebus reddita certa & <lb/> |
| finis utrimque tenet summam, fateare necessest <lb/> | Finis utrimque tenet summam: fateare necesse est <lb/> |
| materiem quoque finitis differre figuris.</s> <lb/> | Materiem quoque finitis differre figuris.</s> <lb/> |
| <s>denique ab ignibus ad gelidas iter usque pruinas <lb/> | <s>Denique ab ignibus ad gelidas, hiemsque pruinas, <lb/> |
| finitum est retroque pari ratione remensumst ;<lb/> | Finitum est, retroque pari ratione remensum est: <lb/> |
| omnis enim calor ac frigus mediique tepores <lb/> | Finit enim calor, ac frigus; mediique tepores <lb/> |
| interutrasque iacent explentes ordine summam.</s> <lb/> | Inter utrumsque iacent explentes ordine summam.</s> <lb/> |
| <s>ergo finita distant ratione creata, <lb/> | <s>Ergo finita distant ratione creata; <lb/> |
| ancipi<emph type="italics"/>ti<emph.end type="italics"/> quoniam mucroni utrimque notantur, <lb/> | Ancipiti quoniam mucroni utrimque notantur, <lb/> |
| hinc flammis illinc rigidis infesta pruinis. <lb/> | Hinc flammis, illinc rigidis infesta pruinis. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Quod quoniam docui, pergam conectere rem quae <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Quod quoniam docui, pergam conectere rem, quae <lb/> |
| ex hoc apta fidem ducat, primordia rerum, <lb/> | Ex hoc apta fidem ducuit; primordia rerum, <lb/> |
| inter se simili quae sunt perfecta figura, <lb/> | Inter se simili quae sunt perfecta figura, <lb/> |
| infinita cluere. </s><s>etenim distantia cum sit <lb/> | Infinita cluere. </s><s>enim distantia cum sit <lb/> |
| formarum finita, necesse est quae similes sint <lb/> | Formarum finita; necesse est, quae similes sint, <lb/> |
| esse infinitas aut summam materiai <lb/> | Esse infinitas, aut summam materiai <lb/> |
| finitam constare, id quod non esse probavi <lb/></s> | Finitam constare: id quod non esse, probavi <lb/> |
| <s>Quod quoniam docui, nunc suaviloquis, age, paucis <lb/> | Versibus ostendam, corpuscula materiai <lb/> |
| versibus ostendens corpuscula materiai <lb/> | Ex infinito summam rerum usque tenere, <lb/> |
| ex infinito summam rerum usque tenere, <lb/> | Undique protelo plagarum continuato.</s> <lb/> |
| undique protelo plagarum continuato.</s> <lb/> | <s>Nam quod rara vides magis esse animalia quaedam, <lb/> |
| <s>nam quod rara vides magis esse animalia quaedam <lb/> | Fecundamque minus naturam cernis in illis: <lb/> |
| fecundamque minus naturam cernis in illis, <lb/> | At regione, locoque alio, terrisque remotis, <lb/> |
| at regione locoque alio terrisque remotis <lb/> | Multa licet genere esse in eo, numerumque repleri. <lb/> |
| multa licet genere esse in eo numerumque repleri; <lb/> | Sicuti quadripedum cumprimis esse videmus <lb/> |
| sicut quadripedum cum primis esse videmus <lb/> | In genere anguimanos elefantos, India quorum <lb/> |
| in genere anguimanus elephantos, India quorum <lb/> | <pb xlink:href="079/01/101.jpg" pagenum="53"/> |
| <pb xlink:href="079/01/100.jpg"/> | Milibus e multis vallo munitur eburno, <lb/> |
| milibus e multis vallo munitur eburno, <lb/> | Ut penitus nequeat penetrari: tanta ferarum <lb/> |
| ut penitus nequeat penetrari: tanta ferarum <lb/> | Vis est, quarum nos perpauca exempla videmus. </s><s> <lb/> |
| vis est, quarum nos perpauca exempla videmus. </s><s> <lb/> | Sed tamen id quoque uti concedam, quamlubet esto <lb/> |
| sed tamen id quoque uti concedam, quamlubet esto <lb/> | Unica res quaedam nativo corpore sola, <lb/> |
| unica res quaedam nativo corpore sola, <lb/> | Cui similis toto terrarum nulla Sit orbi: <lb/> |
| cui similis toto terrarum <emph type="italics"/>nulla<emph.end type="italics"/> sit orbi;<lb/> | Infinita tamen nisi erit vis materiai, <lb/> |
| infinita tamen nisi erit vis materiai <lb/> | Unde ea progigni possit concepta; creari <lb/> |
| unde ea progigni possit concepta, creari <lb/> | Non poterit; neque, quod superest, procrescere, alique.</s> <lb/> |
| non poterit, neque, quod superest, procrescere alique.</s> <lb/> | <s>Quippe etenim sumant oculi, finita per omne <lb/> |
| <s>quippe etenim sumam hoc quoque uti finita per omne <lb/> | Corpora iactari unius genitalia reii; <lb/> |
| corpora iactari unius genitalia rei, <lb/> | Unde, ubi, qua vi, & quo pacto congressa coibunt <lb/> |
| unde ubi qua vi et quo pacto congressa coibunt <lb/> | Materiae tanto in pelago, turbaque aliena ?</s><s> <lb/> |
| materiae tanto in pelago turbaque aliena ?</s><s> <lb/> | Non (ut opinor) habent rationem conciliandi; <lb/> |
| non, ut opinor, habent rationem conciliandi;<lb/> | Sed quasi naufragiis magnis multisque coortis, <lb/> |
| sed quasi naufragiis magnis multisque coortis <lb/> | Disiectare solet magnum mare, transtra, guberna, <lb/> |
| disiectare solet magnum mare transtra guberna <lb/> | Antemnas, proram, malos, tonsasque natantis, <lb/> |
| antemnas proram malos tonsasque natantis, <lb/> | Per terrarum omnis oras fluitantia aplustra <lb/> |
| per terrarum omnis oras fluitantia aplustra <lb/> | Ut videantur, & indicium mortalibus edant, <lb/> |
| ut videantur et indicium mortalibus edant, <lb/> | Infidi maris insidias, virisque, dolumque <lb/> |
| infidi maris insidias virisque dolumque <lb/> | Ut vitare velint: neve ullo tempore credant; <lb/> |
| ut vitare velint, neve ullo tempore credant, <lb/> | Subdola cum ridet placidi pellacia ponti: <lb/> |
| subdola cum ridet placidi pellacia ponti, <lb/> | Sic tibi si finita semel primordia quaedam <lb/> |
| sic tibi si finita semel primordia quaedam <lb/> | Constitues: aevum debebunt sparsa per omnem <lb/> |
| constitues, aevom debebunt sparsa per omnem <lb/> | Disiectare aestus diversi materiai: <lb/> |
| disiectare aestus diversi materiai, <lb/> | Numquam in concilium ut possint compulsa coire: <lb/> |
| numquam in concilium ut possint compulsa coire <lb/> | Nec remorari in concilio, nec crescere adaucta. <lb/> |
| nec remorari in concilio nec crescere adaucta ;<lb/> | Quorum utrumque palam fieri manifesta docet res; <lb/> |
| quorum utrumque palam fieri manifesta docet res, <lb/> | Et res progigni, & genitas procrescere posse.</s> <lb/> |
| et res progigni, et genitas procrescere posse.</s> <lb/> | <s>Esse igitur genere in quovis primordia rerum <lb/> |
| <s>esse igitur genere in. </s><s>quovis primordia rerum <lb/> | Infinita palam est unde omnia suppeditantur. <lb/> |
| infinita palam est unde omnia suppeditantur. <lb/> | |
| </s></p><p type="main"><s>Nec superare queunt motus itaque exitiales <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nec superare queunt motus itaque exitiales <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/101.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/104.jpg" pagenum="54"/> |
| perpetuo neque in aeternum sepelire salutem, <lb/> | Perpetuo, neque in aeternum sepelire salutem: <lb/> |
| nec porro rerum genitales auctificique <lb/> | Nec porro rerum genitales, auctificique <lb/> |
| motus perpetuo possunt servare creata.</s> <lb/> | Motus perpetuo possunt servare creata.</s> <lb/> |
| <s>sic aequo geritur certamine principiorum <lb/> | <s>Sic aequo geritur certamine principiorum <lb/> |
| ex infinito contractum tempore bellum:<lb/> | Ex infinito contractum tempore bellum: <lb/> |
| nunc hic nunc illic superant vitalia rerum <lb/> | Nunc hic, nunc illic superant vitalia rerum: <lb/> |
| et superantur item. </s><s>miscetur funere vagor <lb/> | Et superantur item: miscetur funere vagor, <lb/> |
| quem pueri tollunt visentis luminis oras ;<lb/> | Quem pueri tollunt visentis luminis oras. <lb/> |
| nec nox ulla diem neque noctem aurora secutast <lb/> | Nec nox ulla diem, neque noctem aurora secuta est, <lb/> |
| quae non audierit mixtos vagitibus aegris <lb/> | Quae non audierit mistos vagitibus aegris <lb/> |
| ploratus mortis comites et funeris atri. <lb/> | Ploratus, mortis comites, & funeris atri. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Illud in his obsignatum quoque rebus habere <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Illud in his obsignatum quoque rebus habere <lb/> |
| convenit et memori mandatum mente tenere, <lb/> | Convenit; & memori mandatum mente tenere, <lb/> |
| nil esse, in promptu quorum natura videtur, <lb/> | Nihil esse in promptu, quorum natura tenetur, <lb/> |
| quod genere ex uno consistat principiorum, <lb/> | Quod genere ex uno consistat principiorum; <lb/> |
| nec quicquam quod non permixto semine constet. </s><s> <lb/> | Nec quicquam, quod non permisto semine constet. </s><s> <lb/> |
| et quodcumque magis vis multas possidet in se <lb/> | Et quam quidque magis vis multas possidet in se <lb/> |
| atque potestates, ita plurima principiorum <lb/> | Atque potestates: ita plurima principiorum <lb/> |
| in sese genera ac varias docet esse figuras.</s> <lb/> | In sese genera, ac varias docet esse figuras.</s> <lb/> |
| <s>principio tellus habet in se corpora prima <lb/> | <s>Principio tellus habet in se corpora prima, <lb/> |
| unde mare inmensum volventes frigora fontes <lb/> | Unde mare inmensum volventes flumina fontes <lb/> |
| adsidue renovent, habet ignes unde oriantur.</s> <lb/> | Adsidue renovent: habet, ignes unde oriantur;</s> <lb/> |
| <s>nam multis succensa locis ardent sola terrae, <lb/> | <s>Nam multis succensa locis ardent sola terrae: <lb/> |
| eximiis vero furit ignibus impetus Aetnae.</s> <lb/> | Eximiis vero furit ignibus impetus Aetnae.</s> <lb/> |
| <s>tum porro nitidas fruges arbustaque laeta <lb/> | <s>Tum porro nitidas fruges, arbustaque laeta <lb/> |
| gentibus humanis habet unde extollere possit, <lb/> | Gentibus humanis, habet, unde extollere possit: <lb/> |
| unde etiam fluvios frondes et pabula laeta <lb/> | Unde etiam fluvios frundes, & pabula laeta <lb/> |
| montivago generi possit praebere ferarum.</s> <lb/> | Montivago generi possit praebere ferarum.</s> <lb/> |
| <s>quare magna deum mater materque ferarum <lb/> | <s>Quare magna deum mater, materque ferarum, <lb/> |
| et nostri genetrix haec dicta est corporis una. <lb/> | Et nostri genetrix haec dicta est corporis una. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Hanc veteres Graium docti cecinere poetae <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Hanc veteres Graium docti cecinere poetae <lb/> |
| sedibus in curru biiugos agitare leones, <lb/> | Sedibus in curru biiugos agitare leones: <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/102.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/103.jpg" pagenum="55"/> |
| aeris in spatio magnam pendere docentes <lb/> | Aeris in spatio magnam pendere docentes <lb/> |
| tellurem neque posse in terra sistere terram.</s> <lb/> | Tellurem, neque posse in terra sistere terram.</s> <lb/> |
| <s>adiunxere feras, quia quamvis effera proles <lb/> | <s>Adiunxere feras; quod quamvis effera proles <lb/> |
| officiis debet molliri victa parentum. </s><s> <lb/> | Officiis debet molliri victa parentum. </s><s> <lb/> |
| muralique caput summum cinxere corona, <lb/> | Muralique caput summum cinxere corona, <lb/> |
| eximiis munita locis quia sustinet urbes;<lb/> | Eximiis munita locis quod sustinet urbes: <lb/> |
| quo nune insigni per magnas praedita terras <lb/> | Quo nunc insigni per magnas praedita terras <lb/> |
| horrifice fertur divinae matris imago.</s> <lb/> | Horrifice fertur divinae Matris imago.</s> <lb/> |
| <s>hanc variae gentes antiquo more sacrorum <lb/> | <s>hanc variae gentes antiquo more sacrorum <lb/> |
| Idaeam vocitant matrem Phrygiasque catervas <lb/> | Idaeam vocitant matrem, Phrygiasque catervas <lb/> |
| dant comites, quia primum ex illis finibus edunt <lb/> | Dant comites; quia primum ex illis finibus edunt <lb/> |
| per terrarum orbem fruges coepisse creari.</s> <lb/> | Per terrarum orbem fruges coepisse creari.</s> <lb/> |
| <s>gallos attribuunt, quia, numen qui violarint <lb/> | <s>Gallos attribuunt; quia, numen qui violarint <lb/> |
| matris et ingrati genitoribus inventi sint, <lb/> | Matris, & ingrati genitoribus inventi sint; <lb/> |
| significare volunt indignos esse putandos, <lb/> | Significare volunt indignos esse putandos, <lb/> |
| vivam progeniem qui in oras luminis edant.</s> <lb/> | Vivam progeniem qui in oras luminis edant.</s> <lb/> |
| <s>tympana tenta tonant palmis et cymbala circum <lb/> | <s>Tympana tenta tonant palmis, & cymbala circum <lb/> |
| concava, raucisonoque minantur cornua cantu, <lb/> | Concava, raucisonoque minantur cornua cantu; <lb/> |
| et Phrygio stimulat numero cava tibia mentis, <lb/> | Et Phrygio stimulat numero cava tibia mentis; <lb/> |
| telaque praeportant violenti signa furoris, <lb/> | Telaque praeportant violenti signa furoris; <lb/> |
| ingratos animos atque impia pectora volgi <lb/> | Ingratos animos, atque impia pectora volgi <lb/> |
| conterrere metu quae possint numini' divae.</s> <lb/> | Conterrere metu quae possint numine divae.</s> <lb/> |
| <s>ergo cum primum magnas invecta per urbis <lb/> | <s>Ergo cum primum magnas invecta per urbes <lb/> |
| munificat tacita mortalis muta salute, <lb/> | Munificat tacita mortalis muta salute; <lb/> |
| aere atque argento sternunt iter omne viarum <lb/> | Aere atque argento sternunt iter omne viarum, <lb/> |
| largifica stipe ditantes ninguntque rosarum <lb/> | Largifica stipe ditantes; pinguntque rosarum <lb/> |
| floribus umbrantes matrem comitumque catervas.</s> <lb/> | Floribus, umbrantes Matrem, comitumque catervas.</s> <lb/> |
| <s>hic armata manus, Curetas nomine Grai <lb/> | <s>Hic armata manus, Curetas nomine Graii <lb/> |
| quos memorant Phrygios, inter se forte <emph type="italics"/>quod armis<emph.end type="italics"/> <lb/> | Quos memorant Phrygios, inter se forte catenas <lb/> |
| ludunt in numerumque exultant sanguinolenti <lb/> | Ludunt, in numerumque exultant, sanguine fleti; <lb/> |
| terrificas capitum quatientes numine cristas, <lb/> | Terrificas capitum quatientes numine cristas. <lb/> |
| Dictaeos referunt Curetas qui Iovis illum <lb/> | Dictaeos referunt Curetas; qui Iovis illum <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/103.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/105.jpg" pagenum="56"/> |
| vagitum in Creta quondam occultasse feruntur, <lb/> | Vagitum in Creta quondam occultasse feruntur; <lb/> |
| cum pueri circum puerum pernice chorea <lb/> | Cum pueri circum puerum pernice chorea <lb/> |
| armatei in numerum pulsarent aeribus aera, <lb/> | Armati in numerum pulsarent aeribus aera; <lb/> |
| ne Saturnus eum malis mandaret adeptus <lb/> | Ne Saturnus eum malis mandaret adeptus, <lb/> |
| aeternumque daret matri sub pectore volnus.</s> <lb/> | Aeternumque daret matri sub pectore vulnus: </s> <lb/> |
| <s>propterea magnam armati matrem comitantur, <lb/> | <s>Propterea magnam armati Matrem comitantur: <lb/> |
| aut quia significant divam praedicere ut armis <lb/> | Aut quia significant divam praedicere, ut armis, <lb/> |
| ac virtute velint patriam defendere terram <lb/> | Ac virtute velint patriam defendere terram, <lb/> |
| praesidioque parent decorique parentibus esse.</s> <lb/> | Praesidioque parent, decorique parentibus esse.</s> <lb/> |
| <s>quae bene et eximie quamvis disposta ferantur, <lb/> | <s>Quae bene, & eximie quamvis disposta ferantur, <lb/> |
| longe sunt tamen a vera ratione repulsa. </s> <lb/> | Longe sunt tamen a vera ratione repulsa. </s><s> <lb/> |
| <s>Omnis enim per se diuum natura necesse est <lb/> | Omnis enim per se divum natura necesse est <lb/> |
| immortali auo summa com pace fruatur, <lb/> | Immortali aevo summa cum pace fruatur, <lb/> |
| semota a nostris rebus, seiuncta que longe.</s> <lb/> | Semota ab nostris rebus, seiunctaque longe. <lb/> |
| <s>Nam priuata dolore omni, priuata periclis, <lb/> | Nam privata dolore omni, privata periclis, <lb/> |
| ipsa suis pollens opibus, nihil indiga nostri, <lb/> | Ipsa suis pollens opibus, nihil indiga nostri, <lb/> |
| nec bene promeritis capitur, nec tangitur ira.</s> <lb/> | Nec bene promeritis capitur, neque tangitur ira.</s> <lb/> |
| <s>Terra quidem uero caret omni tempore sensu: <lb/> | <s>Hic si quis mare Neptunum, Cereremque vocare <lb/> |
| et quia multarum potitur primordia rerum, <lb/> | Constituet fruges, & Bacchi nomine abuti <lb/> |
| multa modis multis effert in lumina solis.</s> <lb/> | Mavolt, quam laticis proprium proferre vocamen; <lb/> |
| <s>hic siquis mare Neptunum Cereremque vocare <lb/> | Concedamus, ut hic terrarum dicat & orbem <lb/> |
| constituit fruges et Bacchi nomine abuti <lb/> | Esse deum matrem; dum non sit re tamen apse. <lb/> |
| mavolt quam laticis proprium proferre vocamen, <lb/> | |
| concedamus ut hic terrarum dictitet orbem <lb/> | |
| esse deum matrem, dum vera re tamen ipse <lb/> | |
| </s></p><p type="main"><s>Saepe itaque ex uno tondentes gramina campo <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Saepe itaque ex uno tondentes gramina campo <lb/> |
| lanigerae pecudes et equorum duellica proles <lb/> | Lanigerae pecudes, & equorum duellica proles, <lb/> |
| buceriaeque greges eodem sub tegmine caeli <lb/> | Buceriaeque greges, eodem sub tegmine caeli, <lb/> |
| ex unoque sitim sedantes flumine aquai <lb/> | Ex unoque sitim sedantes flumine aquai, <lb/> |
| dissimili vivont specie retinentque parentum <lb/> | Dissimili vivunt specie, retinentque parentum <lb/> |
| naturam et mores generatim quaeque imitantur.</s> <lb/> | Naturam, & mores generatim quaeque imitantur.</s> <lb/> |
| <s>tanta est in quovis genere herbae materiai <lb/> | <s>Tanta est in quovis genere herbae materiai <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/104.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/106.jpg" pagenum="57"/> |
| dissimilis ratio, tanta est in flumine quoque.</s> <lb/> | Dissimilis ratio; tanta est in flumine quoque.</s> <lb/> |
| <s>hinc porro quamvis animantem ex omnibus unam <lb/> | <s>Hinc porro quamvis animantem ex omnibus unam <lb/> |
| ossa cruor venae calor umor viscera nervi <lb/> | Ossa, cruor, venae, calor, humor, viscera, nervi <lb/> |
| constituunt; quae sunt porro distantia longe, <lb/> | Constituunt; quae sunt porro distantia longe <lb/> |
| dissimili perfecta figura principiorum.</s> <lb/> | Dissimili perfecta figura principiorum.</s> <lb/> |
| <s>tum porro quaecumque igni flammata cremantur, <lb/> | <s>Tum porro quaecumque igni flammata cremantur, <lb/> |
| si nil praeterea, tamen haec in corpore condunt <lb/> | Si nihil praeterea, tamen haec in corpore tradunt, <lb/> |
| unde ignem iacere et lumen summittere possint <lb/> | Unde ignem iacere, & lumen summittere possint, <lb/> |
| scintillasque agere ac late differre favillam.</s> <lb/> | Scintillasque agere, ac late differre favillam.</s> <lb/> |
| <s>cetera consimili mentis ratione peragrans <lb/> | <s>Cetera consimili mentis ratione peragrans, <lb/> |
| invenies igitur multarum semina rerum <lb/> | Invenies igitur multarum semina rerum <lb/> |
| corpore celare et varias cohibere figuras.</s> <lb/> | Corpore caelare, & varias cohibere figuras.</s> <lb/> |
| <s>denique multa vides quibus et color et sapor una <lb/> | <s>Denique multa vides, quibus & color & sapor una <lb/> |
| reddita sunt cum odore: in primis pleraque dona <lb/> | Reddita sunt cum odore; in primis pleraque dona, <lb/> |
| religione animum turpi contingere parcat <lb/> | Haec igitur variis debent constare figuris: <lb/> |
| haec igitur variis debent constare figuris;<lb/> | Nidor enim penetrat, qua fucus non it, in artus; <lb/> |
| nidor enim penetrat qua fucus non it in artus, <lb/> | Succus item sorsum, & rerum sapor insinuatur <lb/> |
| fucus item sorsum, <emph type="italics"/>sorsum<emph.end type="italics"/> sapor insinuatur <lb/> | Sensibus: ut noscas primis differre figuris. </s><s> <lb/> |
| sensibus; ut noscas primis differre figuris. </s><s> <lb/> | Dissimiles igitur formae glomeramen in unum <lb/> |
| dissimiles igitur formae glomeramen in unum <lb/> | Conveniunt, & res permisto semine constant.</s> <lb/> |
| conveniunt et res permixto semine constant.</s> <lb/> | <s>Quin etiam passim nostris in versibus ipsis <lb/> |
| <s>quin etiam passim nostris in versibus ipsis <lb/> | Multa elementa vides multis communia verbis; <lb/> |
| multa elementa vides multis communia verbis, <lb/> | Cum tamen inter se versus, ac verba necesse est <lb/> |
| cum tamen inter se versus ac verba necesse est <lb/> | Confiteare alia ex alys constare elementis: <lb/> |
| confiteare alia ex aliis constare elementis;<lb/> | Non quo multa parum communis littera currat, <lb/> |
| non quo multa parum communis littera currat <lb/> | Aut nulla inter se duo sint ex omnibus isdem; <lb/> |
| aut nulla inter se duo sint ex omnibus isdem, <lb/> | Sed quia non volgo paria omnibus omnia constant.</s> <lb/> |
| sed quia non volgo paria omnibus omnia constant.</s> <lb/> | <s>Sic aliis in rebus item communia multa <lb/> |
| <s>sic aliis in rebus item communia multa <lb/> | Multarum rerum cum sint primordia; longe <lb/> |
| multarum rerum cum sint primordia, verum <lb/> | Dissimili tamen inter se consistere summa <lb/> |
| dissimili tamen inter se consistere summa <lb/> | Possunt; ut merito ex aliis constare feratur <lb/> |
| possunt ; ut merito ex aliis constare feratur <lb/> | <pb xlink:href="079/01/107.jpg" pagenum="58"/> |
| <pb xlink:href="079/01/105.jpg"/> | Humanum genus, & fruges, arbustaque laeta. <lb/> |
| humanum genus et fruges arbustaque laeta. <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nec tamen omnimodis conecti posse putandum est <lb/>Omnia: nam volgo, fieri portenta videres; <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nec tamen omnimodis conecti posse putandum est <lb/> | Semiferas hominum species existere; & altos <lb/> |
| omnia; nam volgo, fieri portenta videres, <lb/> | Interdum ramos egigni corpore vivo; <lb/> |
| semiferas hominum species existere et altos <lb/> | Multaque conecti terrestria membra marinis: <lb/> |
| interdum ramos egigni corpore vivo, <lb/> | Tum flammam tetro spirantis ore Chimaeras <lb/> |
| multaque conecti terrestria membra marinis, <lb/> | Pascere naturam per terras omniparentis.</s> <lb/> |
| tum flammam taetro spirantis ore Chimaeras <lb/> | <s>Quorum nihil fieri manifestum est; omnia quando <lb/> |
| pascere naturam per terras omniparentis.</s> <lb/> | Seminibus certis certa genetrice creata <lb/> |
| <s>quorum nil fieri manifestum est, omnia quando <lb/> | Conservare genus crescentia posse videmus.</s> <lb/> |
| seminibus certis certa genetrice creata <lb/> | <s>Scilicet id certa fieri ratione necesse est. </s><s> <lb/> |
| conservare genus crescentia posse videmus.</s> <lb/> | Nam sua cuique cibis ex omnibus intus in artus <lb/> |
| <s>scilicet id certa fieri ratione necessust. </s><s> <lb/> | Corpora discedunt; conexaque convenientis <lb/> |
| nam sua cuique cibis ex omnibus intus in artus <lb/> | Efficiunt motus: at contra aliena videmus <lb/> |
| corpora discedunt conexaque convenientis <lb/> | Reicere in terras naturam, multaque caecis <lb/> |
| efficiunt motus; at contra aliena videmus <lb/> | Corporibus fugiunt e corpore percita plagis; <lb/> |
| reicere in terras naturam, multaque caecis <lb/> | Quae neque conecti quoiquam potuere; neque intra <lb/> |
| corporibus fugiunt e corpore percita plagis, <lb/> | Vitalis motus consentire, atque imitari.</s> <lb/> |
| quae neque conecti quoquam potuere neque intus <lb/> | <s>Sed ne forte putes animalia sola teneri <lb/> |
| vitalis motus consentire atque imitari.</s> <lb/> | Legibus his; eadem ratio disterminat omnia:</s> <lb/> |
| <s>sed ne forte putes animalia sola teneri <lb/> | <s>Nam veluti tota natura dissimiles sunt <lb/> |
| legibus hisce, ea res ratio disterminat omnis.</s> <lb/> | Inter se genitae res quaeque: ita quamque necesse est <lb/> |
| <s>nam veluti tota natura dissimiles sunt <lb/> | Dissimili constare figura principiorum: <lb/> |
| inter se genitae res quaeque, ita quamque necessest <lb/> | Non quo multa parum simili sint praedita forma; <lb/> |
| dissimili constare figura principiorum;<lb/> | Sed quod non volgo paria omnibus omnia constent.</s> <lb/> |
| non quo multa parum simili sint praedita forma, <lb/> | <s>Semina cum porro distent; differre necessum est <lb/> |
| sed quia non volgo paria omnibus omnia constant.</s> <lb/> | Intervalla, vias, conexus, pondera, plagas, <lb/> |
| <s>semina cum porro distent, differre necessust <lb/> | Concursus, motus: quae non animalia solum <lb/> |
| intervalla vias conexus pondera plagas <lb/> | Corpora seiungunt; sed terras, ac mare totum <lb/> |
| concursus motus, quae non animalia solum <lb/> | Secernun,t caelumque a terris omne retentant. <lb/> |
| corpora seiungunt, sed terras ac mare totum <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc age, dicta meo dulci quaesita labore <lb/> |
| secernunt caelumque a terris omne retentant. <lb/> | <pb xlink:href="079/01/108.jpg" pagenum="59"/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc age dicta meo dulci quaesita labore <lb/> | Percipe, ne forte haec albis ex alba rearis <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/106.jpg"/> | Principys esse, ante oculos quae candida cernis; <lb/> |
| percipe, ne forte haec albis ex alba rearis <lb/> | Aut ea, quae nigrant, nigro de semine nata: <lb/> |
| principiis esse, ante oculos quae candida cernis, <lb/> | Nive, alium quemvis quae sunt inbuta colorem, <lb/> |
| aut ea quae nigrant nigro de semine nata;<lb/> | Propterea gerere hunc credas, quod materiai <lb/> |
| nive alium quemvis quae sunt inbuta colorem, <lb/> | Corpora consimili sint eius tincta colore.</s> <lb/> |
| propterea gerere hunc credas, quod materiai <lb/> | <s>Nullus enim color est omnino materiai <lb/> |
| corpora consimili sint eius tincta colore.</s> <lb/> | Corporibus, neque par rebus, neque denique dispar.</s> <lb/> |
| <s>nullus enim color est omnino materiai <lb/> | <s>In quae corpora si nullus tibi forte videtur <lb/> |
| corporibus, neque par rebus neque denique dispar.</s> <lb/> | Posse animi iniectus fieri, procul avius erras. </s><s> <lb/> |
| <s>in quae corpora si nullus tibi forte videtur <lb/> | Nam cum caecigeni, solis qui lumina numquam <lb/> |
| posse animi iniectus fieri, procul avius erras. </s><s> <lb/> | Adspexere, tamen cognoscant corpora tactu, <lb/> |
| nam cum caecigeni, solis qui lumina numquam <lb/> | Ex ineunte aevo nullo coniuncta colore: <lb/> |
| dispexere, tamen cognoscant corpora tactu, <lb/> | Scire licet menti quoque nostrae corpora posse <lb/> |
| ex ineunte aevo nullo coniuncta colore, <lb/> | Verti in notitiam nullo circumlita fuco. </s><s> <lb/> |
| scire licet nostrae quoque menti corpora posse <lb/> | Denique nos ipsi, caecis quaecumque tenebris <lb/> |
| vorti in notitiam nullo circumlita fuco. </s><s> <lb/> | Tangimus, haud ullo sentimus tincta colore.</s> <lb/> |
| denique nos ipsi caecis quaecumque tenebris <lb/> | <s>Quod quoniam vinco fieri, nunc esse docebo. <lb/> |
| tangimus, haud ullo sentimus tincta colore.</s> <lb/> | Omnis enim color omnino mutatur in omnis. <lb/> |
| <s>quod quoniam vinco fieri, nunc esse docebo <lb/> | Quod facere haud ullo debent primordia pacto. <lb/> |
| omnis enim color omnino mutatur in omnis;<lb/> | Immutabile enim quiddam superare necesse est: <lb/> |
| quod facere haud ullo debent primordia pacto; <lb/> | Ne res ad nihilum redigantur funditus omnes. <lb/> |
| immutabile enim quiddam superare necessest, <lb/> | Nam quodcumque suis mutatum finibus exit; <lb/> |
| ne res ad nilum redigantur funditus omnes <lb/> | Continuo hoc mors est illius, quod fuit ante.</s> <lb/> |
| nam quodcumque suis mutatum finibus exit, <lb/> | <s>Proinde colore cave contingas semina rerum, <lb/> |
| continuo hoc mors est illius quod fuit ante.</s> <lb/> | Ne tibi res redeant ad nilum funditus omnes. <lb/> |
| <s>proinde colore cave contingas semina rerum, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Praeterea, si nulla coloris principiis est <lb/> |
| ne tibi res redeant ad nilum funditus omnes. <lb/> | Reddita natura: & variis sunt praedita formis, <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Praeterea si nulla coloris principiis est <lb/> | E quibus omne genus gignunt, variantque colores. <lb/> |
| reddita natura et variis sunt praedita formis, <lb/> | Propterea magni quod refert, semina quaeque <lb/> |
| e quibus omne genus gignunt variantque colores <lb/> | Cum quibus, & quali positura coutineantur, <lb/> |
| propterea, magni quod refert semina quaeque <lb/> | Et quos inter se dent motus, accipiantque: <lb/> |
| cum quibus et quali positura coutineantur <lb/> | <pb xlink:href="079/01/109.jpg" pagenum="60"/> |
| et quos inter se dent motus accipiantque, <lb/> | Perfacile extemplo rationem reddere possis, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/107.jpg"/> | Cur ea, quae nigro fuerint paulo ante colore; <lb/> |
| perfacile extemplo rationem reddere possis <lb/> | Marmoreo fieri possint candore repente. <lb/> |
| cur ea quae nigro fuerint paulo ante colore, <lb/> | Ut mare, cum magni commorunt aequora venti, <lb/> |
| marmoreo fieri possint candore repente; <lb/> | Vertitur in canos candenti marmore fluctus. <lb/> |
| ut mare, cum magni commorunt aequora venti, <lb/> | Dicere enim possis, nigrum quod saepe videmus, <lb/> |
| vertitur in canos candenti marmore fluctus;<lb/> | Materies ubi permista est illius, & ordo <lb/> |
| dicere enim possis, nigrum quod saepe videmus, <lb/> | Principiis mutatus, & addita, demptaque quaedam, <lb/> |
| materies ubi permixta est illius et ordo <lb/> | Continuo id fieri ut candens videatur, & album.</s> <lb/> |
| principiis mutatus et addita demptaque quaedam, <lb/> | <s>Quod si caeruleis constarent aequora ponti <lb/> |
| continuo id fieri ut candens videatur et album.</s> <lb/> | Seminibus, nullo possent albescere pacto. <lb/> |
| <s>quod si caeruleis constarent aequora ponti <lb/> | Nam quocumque modo perturbes, caerula quae sint, <lb/> |
| seminibus, nullo possent albescere pacto;<lb/> | Numquam in marmoreum possunt migrare colorem. </s><s> <lb/> |
| nam quocumque modo perturbes caerula quae sint, <lb/> | Sin alio, atque alio sunt semina tincta colore; <lb/> |
| numquam in marmoreum possunt migrare colorem. </s><s> <lb/> | Quae maris efficiunt unum, purumque nitorem: <lb/> |
| sin alio atque alio sunt semina tincta colore <lb/> | Ut saepe ex aliis formis, variisque figuris <lb/> |
| quae maris efficiunt unum purumque nitorem, <lb/> | Efficitur quiddam quadratum, unaeque figurae: <lb/> |
| ut saepe ex aliis formis variisque figuris <lb/> | Conveniebat, uti in quadrato cernimus esse <lb/> |
| efficitur quiddam quadratum unaque figura, <lb/> | Dissimiles formas; ita cernere in aequore ponti, <lb/> |
| conveniebat, ut in quadrato cernimus esse <lb/> | Aut alio in quovis uno, puroque nitore, <lb/> |
| dissimiles formas, ita cernere in aequore ponti <lb/> | Dissimiles longe inter se, variosque colores. </s><s> <lb/> |
| aut alio in quovis uno puroque nitore <lb/> | Praeterea nihil officiunt, obstantque figurae <lb/> |
| dissimiles longe inter se variosque colores. </s><s><lb/> | Dissimiles, quo quadratum minus oinne sit extra. <lb/> |
| praeterea nil officiunt obstantque figurae <lb/> | At varii rerum inpediunt, prohibentque colores, <lb/> |
| dissimiles quo quadratum minus oinne sit extra; <lb/> | Quo minus esse uno possit res tota nitore. <lb/> |
| at varii rerum inpediunt prohibentque colores <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Tum porro, quae ducit, & inlicit, ut tribuamus <lb/> |
| quominus esse uno possit res tota nitore. <lb/> | Principiis rerum non numquam, causa, colores, <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Tum porro quae dueit et inlicit ut tribuamus <lb/> | Occidit: (ex albis quoniam non alba creantur; <lb/> |
| principiis rerum nonnumquam causa colores, <lb/> | Nec quae nigra cluent, de nigris; sed variis de) </s><s> <lb/> |
| occidit, ex albis quoniam non alba creantur, <lb/> | Quippe etenim multo proclivius exorientur <lb/> |
| nec quae nigra cluent de nigris sed variis ex. </s><s><lb/> | Candida de nullo, quam nigrante colore, <lb/> |
| quippe etenim multo proclivius exorientur <lb/> | Aut alio quovis, qui contra pugnet, & obstet. <lb/> |
| candida de nullo quam nigro nata colore <lb/> | <pb xlink:href="079/01/110.jpg" pagenum="61"/> |
| aut alio quovis qui contra pugnet et obstet. <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Praeterea, quoniam nequeunt sine luce colores <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/108.jpg"/> | Esse, neque in lucem existunt primordia rerum: <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Praeterea quoniam nequeunt sine luce colores <lb/> | Scire licet quam sint nullo velata colore. </s><s> <lb/> |
| esse neque in lucem existunt primordia rerum, <lb/> | Qualis enim caecis poterit color esse tenebris, </s><s> <lb/> |
| scire licet quam sint nullo velata colore. </s><s><lb/> | Lumine qui mutatur in ipso, propterea quod <lb/> |
| qualis enim caecis poterit color esse tenebris ?</s><s> <lb/> | Recta aut obliqua percussus luce refulget? <lb/> |
| lumine quin ipso mutatur propterea quod <lb/> | Pluma columbarum quo pacto in sole videtur; <lb/> |
| recta aut obliqua percussus luce refulget; <lb/> | Quae sita cervices circum collumque coronat. <lb/> |
| pluma columbarum quo pacto in sole videtur, <lb/> | Namque alias fit uti elaro sit rubra pyropo: <lb/> |
| quae sita cervices circum collumque coronat ;<lb/> | Interdum quodam sensu fit, uti videatur <lb/> |
| namque alias fit uti elaro sit rubra pyropo, <lb/> | Inter caeruleum viridis miscere smaragdos.</s> <lb/> |
| interdum quodam sensu fit uti videatur <lb/> | <s>Caudaque pavonis, larga cum luce repleta est, <lb/> |
| inter curalium viridis miscere zmaragdos.</s> <lb/> | Consimili mutat ratione obversa colores: <lb/> |
| <s>caudaque pavonis, larga cum luce repleta est, <lb/> | Qui, quoniam quodam gignuntur luminis ictu, <lb/> |
| consimili mutat ratione obversa colores;<lb/> | Scire licet sine eo fieri non posse putandum. </s><s> <lb/> |
| qui quoniam quodam gignuntur luminis ictu, <lb/> | Et quoniam plagae quoddam genus excipit in se <lb/> |
| seire licet, sine eo fieri non posse putandum est. </s><s><lb/> | Pupula, cum sentire colorem dicitur album; <lb/> |
| et quoniam plagae quoddam genus excipit in se <lb/> | Atque aliud porro, nigrum cum, & cetera sentit: <lb/> |
| pupula, eum sentire colorem dicitur album, <lb/> | Nec refert ea, quae tangis, quo forte colore <lb/> |
| atque aliud porro, nigrum cum et cetera sentit, <lb/> | Praedita sint, verum quali magis apta figura: <lb/> |
| nec refert ea quae tangas quo forte colore <lb/> | Scire licet nihil principiis opus esse colores; <lb/> |
| praedita sint, verum quali magis apta figura, <lb/> | Sed variis formis variantes edere tactus. <lb/> |
| scire licet nil principiis opus esse colores, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Praeterea, quoniam non certis certa figuris <lb/> |
| sed variis formis variantes edere tactus. <lb/> | Est natura coloris, & omnia principiorum <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Praeterea quoniam non certis certa figuris <lb/> | Formamenta queunt in quovis esse nitore: <lb/> |
| est natura coloris et omnia principiorum <lb/> | Cur ea, quae constant ex illis, non pariter sunt <lb/> |
| formamenta queunt in quovis esse nitore, <lb/> | Omnigenis perfusa coloribus in genere omni?</s><s> <lb/> |
| cur ea quae constant ex illis non pariter sunt <lb/> | Conveniebat enim corvos quoque saepe volantis <lb/> |
| omne grenus perfusa coloribus in genere omni?</s><s> <lb/> | Ex albis album pinnis iactare colorem; <lb/> |
| conveniebat enim corvos quoque saepe volantis <lb/> | Et nigros fieri nigro de semine cycnos, <lb/> |
| ex albis album pinnis iactare colorem, <lb/> | Aut alio quovis uno, varioque colore. <lb/> |
| et nigros fierl nigro de semine cycnos <lb/> | |
| aut alio quovis uno varioque colore. <lb/> | |
| </s></p><p type="main"><s>Quin etiam quanto in partes res quaeque minutas <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Quin etiam quanto in partes res quaeque minutas <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/109.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/111.jpg" pagenum="62"/> |
| distrahitur magis, hoc magis est ut cernere possis <lb/> | Distrahitur magis; hoc magis est, ut cernere possis <lb/> |
| evanescere paulatim stinguique colorem; <lb/> | Evanescere paullatim, stinguique colorem: <lb/> |
| ut fit ubi in parvas partis discerpitur austrum: <lb/> | Ut fit, ubi in parvas partis discerpitur aurum, <lb/> |
| purpura poeniceusque color clarissimu' multo, <lb/> | Purpura, poeniceusque color clarissimus multo, <lb/> |
| filatim cum distractum est, dispergitur omnis;<lb/> | Filatim cum distractus, dispergitur omnis: <lb/> |
| noseere ut hinc possis prius omnem efflare colorem <lb/> | Noscere ut hinc possis, prius omnem efflare colorem <lb/> |
| particulas quam discedant ad semina rerum. <lb/> | Particulas, quam discedant ad semina rerum. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Postremo quoniam non obnia corpora vocem <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Postremo, quoniam non omnia corpora vocem <lb/> |
| mittere concedis neque odorem, propterea fit <lb/> | Mittere concedis, neque odorem; propterea fit, <lb/> |
| ut non omnibus adtribuas sonitus et odores. </s><s><lb/> | Ut non omnibus adtribuas sonitus, & odores: </s><s> <lb/> |
| sic oculis quoniam non omnia cernere quimus, <lb/> | Sic, oculis quoniam non omnia cernere quimus, <lb/> |
| seire licet quaedam tam constare orba colore <lb/> | Scire licet, quaedam tam constare orba colore, <lb/> |
| quam sine odore ullo quaedam sonituque remota, <lb/> | Quam sine odore ullo quaedam, sonituque remota. <lb/> |
| nec minus haec animum cognoscere posse sagacem <lb/> | Nec minus haec animum cognoscere posse sagacem, <lb/> |
| quam quae sunt aliis rebus privata notare.</s> <lb/> | Quam quae sunt alys rebus privata, notisque.</s> <lb/> |
| <s>Sed ne forte putes solo spollata colore <lb/> | <s>Sed ne forte putes solo spoliata colore <lb/> |
| corpora prima manere, etiam secreta teporis <lb/> | Corpora prima manere: etiam secreta teporis <lb/> |
| sunt ac frigoris omnino calidique vaporis, <lb/> | Sunt, ac frigoris omnino, calidique vaporis: <lb/> |
| et sonitu sterila et suco ieiuna feruntur, <lb/> | Et sonitu sterila, & succo ieiuna feruntur: <lb/> |
| nec iaciunt ullum proprium de corpore odorem.</s> <lb/> | Nec iaciunt ullum proprio de corpore odorem; </s> <lb/> |
| <s>sicut amaracini blandum stactaeque liquorem <lb/> | <s>Sicut amaracini blandum, stactaeque liquorem, <lb/> |
| et nardi florem, nectar qui naribus halat, <lb/> | Et nardi florum, nectar qui naribus halat, <lb/> |
| cum facere instituas, cum primis quaerere par est, <lb/> | Cum facere instituas: cum primis quaerere par est, <lb/> |
| quoad licet ac possis reperire, inolentis olivi <lb/> | (Quoad licet, ac potis es reperire) inolentis olivi <lb/> |
| naturam, nullam quae mittat naribus auram, <lb/> | Naturam; nullam quae mittat naribus auram: <lb/> |
| quam minime ut possit mixtos in corpore odores <lb/> | Quam minime ut possit mistos in corpore odores, <lb/> |
| concoctosque suo contractans perdere viro, <lb/> | Concoctosque suo contractans perdere viro. <lb/> |
| propter eandem <emph type="italics"/>rem<emph.end type="italics"/> debent primordia rerum <lb/> | Propterea demum debent primordia rerum <lb/> |
| non adhibere suum gignundis rebus odorem <lb/> | Non adhibere suum gignundis rebus odorem, <lb/> |
| nec sonitum, quoniam nil ab se mittere possunt, <lb/> | Nec sonitum, quoniam nihil ab se mittere possunt: <lb/> |
| nec simili ratione saporem denique quemquam <lb/> | Nec simili ratione saporem denique quemquam, <lb/> |
| nec frigus neque item calidum tepidumque vaporem, <lb/> | Nec frigus, neque item calidum, tepidumque <expan abbr="vapor&etilde;">vaporem</expan>, & <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/110.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/112.jpg" pagenum="63"/> |
| cetera; quae eum ita sunt tamen ut mortalia constent, <lb/> | Cetera; quae cum ita sunt tamen ut mortalia constent, <lb/> |
| molli lenta, fragosa putri, eava corpore raro, <lb/> | Mollia, lenta, fragosa, putri cava, corpore rara; <lb/> |
| omnia sint a principiis seiuncta necessest, <lb/> | Omnia sint a principiis seiuncta necesse est, <lb/> |
| inmortalia si volumus subiungere rebus <lb/> | Inmortalia si volumus subiungere rebus <lb/> |
| fundamenta quibus nitatur summa salutis;<lb/> | Fundamenta, quibus nitatur summa salutis: <lb/> |
| ne tibi res redeant ad nilum funditus omnes. <lb/> | Ne tibi res redeant ad nilum funditus omnes. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc ea quae sentire videmus eumque necessest <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc ea, quae sentire videmus cumque, necesse est <lb/>Ex insensilibus tamen omnia confiteare <lb/> |
| ex insensilibus tamen omnia confiteare <lb/> | Principiis constare: </s><s>neque id manufesta reftutant; <lb/> |
| principiis constare. </s><s>neque id manufesta reftutant <lb/> | Nec contra pugnant, in promptu cognita quae sunt; <lb/> |
| nec contra pugnant, in promptu cognita quae sunt, <lb/> | Sed magis ipsa manu ducunt, & credere cogunt, <lb/> |
| sed magis ipsa manu ducunt et credere cogunt <lb/> | Ex insensilibus, quod dico, animalia gigni. <lb/> |
| ex insensilibus, quod dico, animalia gigni. <lb/> | Quippe videre licet vivos existere vermes <lb/> |
| quippe videre licet vivos existere vermes <lb/> | Stercore de tetro, putorem eum sibi nacta est <lb/> |
| stercore de taetro, putorem eum sibi nacta est <lb/> | Intempestivis ex imbribus humida tellus. <lb/> |
| intempestivis ex imbribus umida tellus;<lb/> | Praeterea cunctas itidem res vertere sese.</s> <lb/> |
| praeterea cunctas itidem res vertere sese.</s> <lb/> | <s>vertunt se fluvii, & frundes, & pabula laeta <lb/> |
| <s>vertunt se fluvii frondes et pabula laeta <lb/> | In pecudes: vertunt pecudes in corpora nostra <lb/> |
| in pecudes, vertunt pecudes in corpora nostra <lb/> | Naturam: & nostro de corpore saepe ferarum <lb/> |
| naturam, et nostro de corpore saepe ferarum <lb/> | Augescunt vires, & corpora pennipotentum.</s> <lb/> |
| augescunt vires et corpora pennipotentum.</s> <lb/> | <s>Ergo omnes natura cibos in corpora viva <lb/> |
| <s>ergo omnes natura cibos in corpora viva <lb/> | Vertit, & hinc sensus animantum procreat omnis; <lb/> |
| vertit et hinc sensus animantum procreat omnes, <lb/> | Non alia longe ratione, adque arida ligna <lb/> |
| non alia longe ratione adque arida ligna <lb/> | Explicat in flammas, & in ignis omnia versat.</s> <lb/> |
| explicat in flammas et <emph type="italics"/>in<emph.end type="italics"/> ignis omnia versat.</s> <lb/> | <s>Iamne vides igitur, magni primordia rerum <lb/> |
| <s>iamne vides igitur magni primordia rerum <lb/> | Referre, in quali sint ordine quaeque locata ? <lb/> |
| referre in quali sint ordine quaeque locata <lb/> | Et commista quibus, dent motus, accipiantque?</s><s> <lb/> |
| et commixta quibus dent rnotus accipiantque?</s><s> <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Tum porro quid id est, animum quod percutit ipsum <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Tum porro quid id est, animum quod percutit, ipsum <lb/> | Quod movet, & varios sensus expromere cogit, <lb/> |
| quod movet et varios sensus expromere cogit, <lb/> | Ex insensilibus ne eredas sensile gigni ?</s><s> <lb/> |
| ex insensilibus ne eredas sensile gigni ?</s><s><lb/> | Nimirum, lapides, & ligna & terra quod una <lb/> |
| nimirum lapides et ligna et terra quod una <lb/> | Mista, tamen nequeunt vitalem reddere sensum. </s><s> <lb/> |
| mixta tamen nequeunt vitalem reddere sensum. </s> <lb/> | <pb xlink:href="079/01/113.jpg" pagenum="64"/> |
| <pb xlink:href="079/01/111.jpg"/> | Illud in his igitur rebus meminisse decebit, <lb/> |
| <s>illud in his igitur rebus meminisse decebit, <lb/> | Non ex omnibus omnino, quaecumque creant res, <lb/> |
| non ex omnibus omnino, quaecumque ereant res, <lb/> | Sensilia extemplo, & sensus me dicere gigni: <lb/> |
| sensile et extemplo me gigni dieere sensus, <lb/> | Sed magni referre ea primum quantula constent, <lb/> |
| sed magni referre ea primum quantula constent, <lb/> | Sensile quae faciunt, & qua sint praedita forma; <lb/> |
| sensile quae faciunt, et qua sint praedita forma, <lb/> | Motibus, ordinibus, posituris denique quae sint: </s><s> <lb/> |
| motibus ordinibus posituris denique quae sint. </s><s><lb/> | Quarum nihil rerum in lignis, glebisque videmus. <lb/> |
| quarum nil rerum in lignis glaebisque videmus; <lb/> | Et tamen haec cum sunt quasi putrefacta per imbris, <lb/> |
| et tamen haec, cum sunt quasi putrefacta per imbres, <lb/> | Vermiculos pariunt; quia corpora materiai <lb/> |
| vermiculos pariunt, quia corpora materiai <lb/> | Antiquis ex ordinibus permota nova re <lb/> |
| antiquis ex ordinibus permota nova re <lb/> | Conciliantur ita, ut debent animalia gigni. </s><s> <lb/> |
| conciliantur ita ut debent animalia gigni. </s><s><lb/> | Deinde, ex sensilibus qui sensile posse creari <lb/> |
| deinde ex sensilibus qui sensile posse creari <lb/> | Constituunt, porro ex aliis sentire suetis; <lb/> |
| constituunt, porro ex aliis sentire sueti <lb/> | Mollia cum faciunt: </s><s>nam sensus iungitur omnis <lb/> |
| mollia cum faciunt. </s><s>nam sensus iungitur omnis <lb/> | Visceribus, nervis, venis, quaecumque videmus <lb/> |
| visceribus nervis venis, quae euique videmus <lb/> | Mollia mortali consistere corpore creta.</s> <lb/> |
| mollia mortali consistere corpore creta.</s> <lb/> | <s>Sed tamen esto iam posse haec aeterna manere: <lb/> |
| <s>sed tamen esto iam posse haec aeterna manere:<lb/> | Nempe tamen debent aut sensum partis habere: <lb/> |
| nempe tamen debent aut sensum partis habere <lb/> | Aut similia totis animalibus esse putari. </s><s> <lb/> |
| aut simili totis animalibus esse putari. </s><s><lb/> | At nequeant per se partes sentire, nec est; <lb/> |
| at nequeant per se partes sentire necesse est; <lb/> | Namque alios sensus membrorum res petit omnes: <lb/> |
| namque alio sensus membrorum respicit omnis, <lb/> | Nec manus a nobis potis est secreta, neque ulla <lb/> |
| nec manus a nobis potis est secreta neque ulla <lb/> | Corporis omnino sensum pars sola tenere. </s><s> <lb/> |
| corporis omnino sensum pars sola tenere. </s><s><lb/> | Linquitur, ut totis animalibus adsimulentur, <lb/> |
| linquitur ut totis animantibus adsinlulentur.</s> <lb/> | Vitali ut possint consentire undique sensu.</s> <lb/> |
| <s>vitali ut possint consentire undique sensu.</s> <lb/> | <s>Qui poterunt igitur rerum primordia dici, <lb/> |
| <s>qui poterunt igitur rerum primordia dici <lb/> | Et leti vitare vias, animalia cum sint, <lb/> |
| et leti vitare vias, animalia cum sint, <lb/> | Adque animalibus sint mortalibus una, eademque ?</s><s> <lb/> |
| adque animalia <emph type="italics"/>sint<emph.end type="italics"/> mortalibus una eademque ?</s><s><lb/> | Quod tamen ut possint; at coetu, concilloque <lb/> |
| quod tamen ut possint, at coetu concilloque <lb/> | Nihil facient, praeter volgum, turbamque animantum. <lb/> |
| nil facient praeter volgum turbamque animantum, <lb/> | Scilicet ut nequeant homines, armenta, feraeque <lb/> |
| scilicet ut nequeant homines armenta feraeque <lb/> | Inter sese ullam rem gignere conveniundo.</s> <lb/> |
| inter sese ullam rem gignere conveniundo.</s> <lb/> | <pb xlink:href="079/01/114.jpg" pagenum="65"/> |
| <pb xlink:href="079/01/112.jpg"/> | <s>Quod si forte suum dimittunt corpore sensum, <lb/> |
| <s>quod si forte suum dimittunt corpore sensum <lb/> | Atque allum capiunt; quid opus fuit adtribui, quod <lb/> |
| atque allum capiunt, quid opus fuit adtribui id quod <lb/> | Detrahitur ?</s><s> tum praeterea, quo fugimus ante, <lb/> |
| detrahitur ?</s><s> tum praeterea, quo fugimus ante, <lb/> | Quatinus in pullos animalis vertier ova <lb/> |
| quatenus in pullos animalis vertier ova <lb/> | Cernimus alituum, vermisque effervere, terram <lb/> |
| cernimus alituum vermisque effervere, terram <lb/> | Intempestivos quom putor cepit ob imbris; <lb/> |
| intempestivos quom putor cepit ob imbris, <lb/> | Scire licet gigni posse ex non - sensibus sensus. <lb/> |
| scire licet gigni posse ex non sensibu' sensus. <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Quod si forte aliquis dicet, dumtaxat oriri <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Quod si forte aliquis dieet dumtaxat oriri <lb/> | Posse a non sensu, sensum mutabilitate, <lb/> |
| posse a non sensu. </s><s>sensum mutabilitate, <lb/> | Aut aliquo tamquam partu, quod proditus extra: <lb/> |
| aut aliquo tamquam partu quod proditus extet, <lb/> | Huic satis illud erit planum facere, atque probare, <lb/> |
| huic satis illud erit planum facere atque probare <lb/> | Non fieri partum, nisi concilio ante coacto: <lb/> |
| non fieri partum nisi concilio ante coacto <lb/> | Nec quidquam commutari sine conciliatu. </s><s> <lb/> |
| nec quicquam commutari sine conciliatu. </s><s><lb/> | Principium: nequeunt ullius corporis esse <lb/> |
| principio nequeunt ullius corporis esse <lb/> | Sensus ante ipsam genitam naturam animantis: <lb/> |
| sensus ante ipsam genitam naturam animantis, <lb/> | Nimirum quia materies disiecta tenetur <lb/> |
| nimirum quia materies disiecta tenetur <lb/> | Aere, fluminibus, terris, terraque creatis: <lb/> |
| aere fluminibus terris terraque creatis, <lb/> | Nec congressa modo vitalis convenienti <lb/> |
| nec congressa modo vitalis convenienti <lb/> | Contulit inter se motus, quibus omnituentes <lb/> |
| contulit inter se motus, quibus omnituentes <lb/> | Accensi sensus animantem quamque tuentur. <lb/> |
| accensi sensus animante in quaque cientur. <lb/> | |
| </s></p><p type="main"><s>Praeterea quamvis animantem grandior ictus, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Praeterea quamvis animantem grandior ictus, <lb/> |
| quam patitur natura, repente adfligit et omnis <lb/> | Quam patitur natura, repente adfligit, & omnis <lb/> |
| corporis atque animi pergit confundere sensus.</s> <lb/> | Corporis, atque animi pergit confundere sensus:</s> <lb/> |
| <s>dissoluuntur enim positurae principiorum <lb/> | <s>Dissoluuntur enim positurae principiorum, <lb/> |
| et penitus motus vitales inpediuntur, <lb/> | Et penitus motus vitales inpediuntur, <lb/> |
| donec materies, omnis concussa per artus, <lb/> | Donec materies, omnis concussa per artus <lb/> |
| vitalis animae nodos a corpore solvit <lb/> | Vitalis animae nodos a corpore solvit, <lb/> |
| dispersamque foras per caulas eiecit omnis.</s> <lb/> | Dispersamque foras per caulas eiecit omnis.</s> <lb/> |
| <s>nam quid praeterea facere ictum posse reamur <lb/> | <s>Nam quid praeterea facere ictum posse reamur <lb/> |
| oblatum, nisi discutere ac dissolvere quaeque?</s><s><lb/> | Oblatum, nisi discutere, ac dissolvere quaeque?</s><s> <lb/> |
| fit quoque uti soleant minus oblato acriter ictu <lb/> | Fit quoque, uti soleant minus oblato acriter ictu, <lb/> |
| reliqui, motus vitalis vincere saepe, <lb/> | Reliqui, motus vitalis vincere saepe, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/113.jpg" pagenum="111"/> | <pb xlink:href="079/01/115.jpg" pagenum="66"/> |
| vincere, et ingentis plagae sedare tumultus <lb/> | Vincere, & ingentis plagae sedare tumultus: <lb/> |
| inque suos quicquid rursus revocare meatus <lb/> | Inque suos quicquid rursus revocare meatus: <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/114.jpg" pagenum="112"/> | Et quasi iam leti dominantem in corpore motum <lb/> |
| et quasi iam leti dominantem in corpore motum <lb/> | Discutere, ac paene amissos accendere sensus. </s><s> <lb/> |
| discutere ae paene amissos accendere sensus. </s><s><lb/> | Nam, quare potius leti iam limine ab ipso <lb/> |
| nam qua re potius leti iam limine ab ipso <lb/> | Ad vitam possit conlecta mente reverti, <lb/> |
| ad vitam possit conlecta mente reverti, <lb/> | Quam, quo decursum prope iam siet, ire & abire ?</s><s> <lb/> |
| quam quo decursum prope iam siet ire et abire ?</s><s><lb/> | </s></p><p type="main"><s>Praeterea quoniam dolor est, ubi materiai <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Praeterea quoniam dolor est ubi materiai <lb/> | Corpora vi quadam per viscera viva, per artus <lb/> |
| corpora vi quadam per viscera viva per artus <lb/> | Sollicitata suis trepidant in sedibus intus: <lb/> |
| sollicitata suis trepidant in sedibus intus, <lb/> | Inque locum quando remigrant, fit blanda voluptas: <lb/> |
| inque locum quando remigrant, fit blanda voluptas, <lb/> | Scire licet, nullo primordia posse dolore <lb/> |
| scire licet nullo primordia posse dolore <lb/> | Tentari, nullamque voluptatem eapere ex se; <lb/> |
| temptari nullamque voluptatem eapere ex se; <lb/> | Quandoquidem non sunt ex illis principiorum <lb/> |
| quandoquidem non sunt ex ullis principiorum <lb/> | Corporibus, quorum motus novitate laborent: <lb/> |
| corporibus, quorum motus novitate laborent <lb/> | Aut aliquem fructum capiant dulcedinis almae. <lb/> |
| aut aliquem fructum capiant dulcedinis almae, <lb/> | Haud igitur debent esse ullo praedita sensu. <lb/> |
| haut igitur debent esse ullo praedita sensu. <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Denique, uti possint sentire animalia quaeque; <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Denique uti possint sentire animalia quaeque, <lb/> | Principys si iam est sensus tribuendus eorum: <lb/> |
| principiis si iam est sensus tribuendus eorum, <lb/> | Quid, genus humanum propritim de quibu <expan abbr="auctũ">auctum</expan> est </s><s> <lb/> |
| quid, genus humanum propritim de quibu' factumst?</s><s> <lb/> | Scilicet & risu tremulo concussa cachinnant; <lb/> |
| scilicet et risu tremulo concussa cachinnant <lb/> | Et lacrimis spargunt rorantibus ora, genasque: <lb/> |
| et lacrimis spargunt rorantibus, ora genasque <lb/> | Multaque de rerum mistura dicere callent; <lb/> |
| multaque de rerum mixtura dicere callent <lb/> | Et sibi proporro quae sint primordia quaerunt: <lb/> |
| et sibi proporro quae sint primordia quaerunt;<lb/> | Quandoquidem totis mortalibus adsimulata <lb/> |
| quandoquidem totis mortalibus adsimulata <lb/> | Ipsa quoque ex alys debent constare elementis, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/115.jpg" pagenum="113"/> | Inde alia ex alys, nusquam consistere ut ausis. <lb/> |
| ipsa quoque ex aliis debent constare elementis, <lb/> | Quippe sequar, quodcumque loqui, ridereque dices, <lb/> |
| inde alia ex aliis, nusquam consistere ut ausis: <lb/> | Et sapere ex alys, eadem haec facientibus ut sit. </s><s> <lb/> |
| quippe sequar, quodcumque loqui ridereque dices <lb/> | Quod si delira haec, furiosaque cernimus esse, <lb/> |
| et sapere, ex aliis eadem haec facientibus ut sit. </s><s><lb/> | Et ridere potest non ex ridentibus auctus, <lb/> |
| quod si delira haec furiosaque cernimus esse <lb/> | Et sapere, & doctis rationem reddere dictis <lb/> |
| et ridere potest non ex ridentibu' factus <lb/> | <pb xlink:href="079/01/116.jpg" pagenum="67"/> |
| et sapere et doctis rationem reddere dietis <lb/> | Non ex seminibus sapientibus, atque disertis: <lb/> |
| non ex seminibus sapientibus atque disertis, <lb/> | Qui minus esse queant ea, quae sentire videmus, <lb/> |
| qui minus esse queant ea quae sentire videmus <lb/> | Seminibus permista earentibus undique sensu ?</s><s> <lb/> |
| seminibus permixta earentibus undique sensu ?</s><s> <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Denique caelesti sumus omnes semine oriundi: <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Denique caelesti sumus omnes semine oriundi; <lb/> | Omnibus ille idem pater est, unde alma liquentes. </s><s> <lb/> |
| omnibus ille idem pater est, unde alma liquentis. </s><s><lb/> | Humorum guttas mater cum terra recepit, <lb/> |
| umoris guttas mater eum terra recepit, <lb/> | Feta parit nitidas fruges, arbustaque Iaeta, <lb/> |
| feta parit nitidas fruges arbustaque Iaeta <lb/> | Et genus humanum; parit omnia saecla ferarum, <lb/> |
| et genus humanum, parit omnia saecla ferarum, <lb/> | Pabula cum praebet, quibus omnes corpora pascunt; <lb/> |
| pabula cum praebet quibus omnes corpora pascunt <lb/> | Et dulcem ducunt vitam, prolemque propagant. <lb/> |
| et dulcem ducunt vitam prolemque propagant; <lb/> | Quapropter merito maternum nomen adepta est. </s><s> <lb/> |
| quapropter merito maternum nomen adepta est. </s><s><lb/> | Cedit item retro, de terra quod fuit ante, <lb/> |
| cedit item retro, de terra quod fuit ante, <lb/> | In terras: & quod missum est ex aetheris oris, <lb/> |
| in terras, et quod missumst ex aetheris oris, <lb/> | Id rursurn caeli rellatum templa receptant. </s><s> <lb/> |
| id rursurn caeli rellatum templa receptant. </s><s><lb/> | Nec sic interemit mors res, ut materiai <lb/> |
| nec sic interemit mors res ut materiai <lb/> | Corpora conficiat, sed coetum dissupat ollis. <lb/> |
| corpora conficiat, sed coetum dissupat ollis, <lb/> | Inde alys aliud coniungit; & effit, omnes <lb/> |
| inde aliis aliud coniungit; et effit ut omnes <lb/> | Res ut convertant formas, mutentque colores; <lb/> |
| res ita convertant formas mutentque colores <lb/> | Et capiant sensus, & puncto tempore reddant: <lb/> |
| et capiant sensus et puncto tempore reddant; <lb/> | Ut noscas referre, eadem primordia rerum <lb/> |
| ut noscas referre eadern primordia rerum <lb/> | Cum quibus, & quali positura contineantur, <lb/> |
| cum quibus et quali positura contineantur <lb/> | Et quos inter se dent motus, accipiantque: <lb/> |
| et quos inter se dent motus accipiantque, <lb/> | Neve putes aeterna penes residere potesse <lb/> |
| neve putes aeterna penes residere potesse <lb/> | Corpora prima; quod in summis fluitare videmus <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/116.jpg" pagenum="114"/> | Rebus; & interdum nasci, subitoque perire. </s><s> <lb/> |
| corpora prima quod in summis fluitare videmus <lb/> | Quin etiam refert nostris in versibus ipsis, <lb/> |
| rebus et interdum nasci subitoque perire. </s><s><lb/> | Cum quibus, & quali sint ordine quaeque locata: </s><s> <lb/> |
| quin etiam refert nostris in versibtis ipsis <lb/> | Si non omnia sint, at multo maxima pars est <lb/> |
| cum quibus et quali sint ordine quaeque locata. </s><s><lb/> | Consimilis; verum positura discrepitant res. </s><s> <lb/> |
| si non omnia sunt, at multo maxima pars est <lb/> | Sic ipsis in rebus item iam materiai <lb/> |
| consimilis; verum positura discrepitant res. </s><s><lb/> | <pb xlink:href="079/01/117.jpg" pagenum="68"/> |
| sic ipsis in rebus item iam materiai <lb/> | Interualla, viae, connexus, pondera, plage, <lb/> |
| concursus motus ordo positura figurae <lb/> | Concursus, motus, ordo, positura, figurae <lb/> |
| cum permutantur, mutari res quoque debent. <lb/> | Cum permutantur, mutari res quoque debent. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc animum nobis adhibe veram ad rationem.</s> <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc animum nobis adhibe veram ad rationem.</s> <lb/> |
| <s>nam tibi vementer nova res molitur ad auris <lb/> | <s>Nam tibi vementer nova res molitur ad auris <lb/> |
| accedere et nova se species ostendere rerum. <lb/> | Accedere; & nova se species ostendere rerum. <lb/> |
| sed neque tam facilis res ulla est quin ea prirnum <lb/> | Sed neque tam facilis res ulla est, quin ea primum <lb/> |
| difficilis magis ad credendum constet, itemquen <lb/> | Difficilis magis ad credendum constet: itemque <lb/> |
| nil adeo magnum neque tam mirabile quicquam, <lb/> | Nihil adeo magnum, nec tam mirabile quidquam <lb/> |
| quod non paulatim minuant mirarier omnes.</s> <lb/> | Principio, quod non minus fiat mirabile cunctis <lb/> |
| <s>suspicito eaeli clarum purumque colorem, <lb/> | Paulatim; ut caeli clarum, purumque colorem, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/117.jpg" pagenum="115"/> | Quemque in se cohibent palantia sidera passim, <lb/> |
| quaeque in se cohibet, palantia sidera passim, <lb/> | Lunaeque, & solis praeclara luce nitorem: <lb/> |
| lunamque et solis praeclara luce nitorem; <lb/> | Omnia quae nunc si primum mortalibus adsint, <lb/> |
| omnia quae nunc si primum. </s><s>mortalibus essent, <lb/> | Ex improviso ceu nunc obiecta repente: <lb/> |
| ex inproviso si nunc obiecta repente, <lb/> | Quid magis his rebus poterat mirabile dici, <lb/> |
| quid magis his rebus poterat mirabile dici <lb/> | Aut, minus ante quod auderent fore eredere gentes ?</s><s> <lb/> |
| aut minus ante quod auderent fore eredere gentes ?</s><s> <lb/> | Nihil ut opinor. ita haec species miranda fuisset, <lb/> |
| nil, ut opinor: ita haec species miranda fuisset. </s><s><lb/> | Quam tibi iam nemo, fessus satiate videndi <lb/> |
| quam tibi iam nemo, fessus satiate videndi, <lb/> | Suspicere in caeli dignatur lucida templa. <lb/> |
| suspicere in caeli dignatur lucida templa!<lb/> | Desine quapropter novitate exterritus ipsa <lb/> |
| desine quapropter novitate exterritus ipsa <lb/> | Exspuere ex animo rationem: sed magis acri <lb/> |
| expuere ex animo rationem, sed magis acri <lb/> | Iudicio perpende: &, si tibi vera videntur, <lb/> |
| iudicio perpende et, si tibi vera videntur, <lb/> | Dede manus: aut, si falsum est, accingere contra. </s><s> <lb/> |
| dede manus, aut, si falsum est, accingere contra. </s><s><lb/> | Quaerit enim rationem animus; cum summa loci sit <lb/> |
| quaerit enim rationem animus, cum summa loci sit <lb/> | Infinita foris, haec extra moenia mundi; <lb/> |
| infinita foris haec extra moenia mundi, <lb/> | Quid sit ibi porro quo prospicere usque velit mens; <lb/> |
| quid sit ibi porro quo prospicere usque velit mens <lb/> | Atque animi iactus liber quo pervolet ire. <lb/> |
| atque animi iactus liber quo pervolet ipse. <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Principio nobis in cunctas undique partes, <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Principio nobis in cunctas undique partis <lb/> | Et latere ex utroque, infra, supraque per omne <lb/> |
| et latere ex utroque <emph type="italics"/>supra <emph.end type="italics"/> supterque per omne <lb/> | Nulla est finis, uti docui, res ipsaque per se <lb/> |
| nulla est finis; uti docui, res ipsaque per se <lb/> | Vociferatur, & elucet natura profundi.</s> <lb/> |
| vociferatur, et elucet natura profundi.</s> <lb/> | <pb xlink:href="079/01/118.jpg" pagenum="69"/> |
| <s>nullo iam pacto veri simile esse putandumst, <lb/> | <s>Nullo iam pacto veri simile esse putandum est, <lb/> |
| undique eum vorsum spatium vacet infinitum <lb/> | Undique eum vorsum spatium vacet infinitum; <lb/> |
| seminaque innumero numero summaque profunda <lb/> | Seminaque innumero numero, summaque profunda <lb/> |
| multimodis volitent aeterno pereita motu, <lb/> | Multimodis volitent aeterno percita motu; <lb/> |
| hunc unum terrarum orbem caelumque ereatum, <lb/> | Hunc unum terrarum orbem, caelumque creatum, <lb/> |
| nil agere illa foris tot corpora materiai;<lb/> | Nihil agere illa foris tot corpora materiai: <lb/> |
| eum praesertim hic sit natura factus, ut ipsa <lb/> | Eum praesertim hic sit natura factus, & ipsa <lb/> |
| sponte sua forte offensando semina rerum, <lb/> | Sponte sua forte offensando semina rerum <lb/> |
| multimodis temere incassum frustraque coacta, <lb/> | Multimodis, temere, in cassum, frustraque coacta, <lb/> |
| <lb/> | Tandem coierint; ea quae coniecta, repente <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/118.jpg" pagenum="116"/> | Magnarum rerum fierent exordia semper; <lb/> |
| tandem colarunt ea quae coniecta repente <lb/> | Terrai, maris, & caeli, generisque animantum.</s> <lb/> |
| magnarum rerum fierent exordia semper, <lb/> | <s>Quare etiam atque etiam talis fateare necesse est <lb/> |
| terrai maris et caeli generisque animantum.</s> <lb/> | Esse alios alibi congressus materiai, <lb/> |
| <s>quare etiam atque etiam talis fateare necesse est <lb/> | Qualis hic est, avido complexu quem tenet aether. <lb/> |
| esse alios alibi congressus rnateriai, <lb/> | |
| qualis hic est, avido complexu quem tenet aether. <lb/> | |
| </s></p><p type="main"><s>Praeterea cum materies est multa parata, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Praeterea cum materies est multa parata, <lb/> |
| cum locus est praesto nec res nec causa moratur <lb/> | Cum locus est praesto; nec res, nec causa moratur <lb/> |
| ulla, geri debent nimirum et confieri res.</s> <lb/> | Ulla: geri debent nimirum, & confieri res.</s> <lb/> |
| <s>nune et seminibus si tanta est copia quantam <lb/> | <s>Nunc & seminibus si tanta est copia, quantam <lb/> |
| enumerare aetas animantum non queat omnis, <lb/> | Enumerare aetas animantum non queat omnis; <lb/> |
| visq<emph type="italics"/>ue<emph.end type="italics"/> eadem <emph type="italics"/>et<emph.end type="italics"/> natura manet quae semina rerum <lb/> | Visque eadem, & natura manet, quae semina rerum <lb/> |
| conicere in loca quaeq<emph type="italics"/>ue<emph.end type="italics"/> queat simili ratione <lb/> | Conicere in loca quaeque queat Simili ratione, <lb/> |
| atque huc sunt coniecta, necesse est confiteare <lb/> | Atque huc sunt coniecta: necesse est confiteare <lb/> |
| esse alios aliis terrarum in partibus orbis <lb/> | Esse alios alys terrarum in partibus orbes, <lb/> |
| et varias hominum gentis et saecla ferarum. <lb/> | Et varias hominum gentes, & saecla ferarum. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Huc accedit ut in summa res nulla sit una, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Huc accedit, ut in summa res nulla sit una, <lb/> |
| unica quae gignatur et unica solaque erescat, <lb/> | Unica quae gignatur: & unica solaque crescat; <lb/> |
| quin aliquoiu' siet saecli permultaque eodem <lb/> | Quin quiusque sient saecli, permultaque eodem <lb/> |
| sint genere. </s><s>in primis animalibus, inelute Memmi, <lb/> | Sint genere, in primis animalibus, indice mente: <lb/> |
| invenies sic montivagum genus esse ferarum, <lb/> | Invenies sic montivagum genus esse ferarum; <lb/> |
| sic hominum, genitam prolem, sic denique mutas <lb/> | Sic hominum genitam prolem; sic denique mutas <lb/> |
| squamigerum pecudes et corpora cuncta volantum.</s> <lb/> | Squamigerum pecudes, & corpora cuncta volantum.</s> <lb/> |
| <s>quapropter eaelum simili ratione fatendumst <lb/> | <pb xlink:href="079/01/119.jpg" pagenum="70"/> |
| terramque et solem lunam mare, cetera quae sunt, <lb/> | <s>Quapropter caelum simili ratione fatendum est, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/119.jpg" pagenum="117"/> | Terramque, & solem, lunam, mare, cetera, quae sunt, <lb/> |
| non esse unica, sed numero magis innumerali; <lb/> | Non esse unica, sed numero magis innumerali: <lb/> |
| quandoquidem vitae depactus terminus alte <lb/> | Quandoquidem vitae depactus terminus alte <lb/> |
| tam manet haec et tam nativo corpore constant, <lb/> | Tam manet haec etiam, nativo & corpore constant, <lb/> |
| quam genus omne quod hic generatim<emph type="italics"/>st<emph.end type="italics"/> rebus abundans. <lb/> | <expan abbr="quã">Quam</expan> genus omne quod hic generatim rebus <expan abbr="abũdat">abundat</expan>. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Quae bene cognita si teneas, natura videtur <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Quae bene cognita si teneas, natura videtur <lb/> |
| libera continuo dominis privata superbis <lb/> | Libera continuo dominis privata superbis, <lb/> |
| ipsa sua per se sponte omnia dis agere expers.</s> <lb/> | Ipsa sua per se sponte omnia dis agere expers.</s> <lb/> |
| <s>nam pro sancta deum tranquila pectora pace <lb/> | <s>Nam, pro sancta deum tranquila pectora pace, <lb/> |
| quae placidum degunt aevom vitamque serenam, <lb/> | Quae placidum degunt aevum, vitamque serenam; <lb/> |
| quis regere immensi summam, quis habere profundi <lb/> | Quis regere immensi summam; quis habere profundi <lb/> |
| indu manu validas potis est moderanter habenas, <lb/> | Endo manu validas potis est moderanter habenas? <lb/> |
| quis pariter caelos omnis convertere et omnis <lb/> | Quis pariter caelos omnis convertere ? & omnis <lb/> |
| ignibus aetheriis terras suffire feracis, <lb/> | Ignibus aetheriis terras suffire feracis ? <lb/> |
| omnibus inve locis esse omni tempore praesto, <lb/> | Omnibus inve locis esse omni tempore praesto ? <lb/> |
| nubibus ut tenebras faciat caelique serena <lb/> | Nubibus ut tenebras faciat, caelique serena <lb/> |
| concutiat sonitu, tum fulmina mittat et aedis <lb/> | Concutiat sonitu ? tum fulmina mittat: & aedis <lb/> |
| saepe suas disturbet et <emph type="italics"/>in<emph.end type="italics"/> deserta recedens <lb/> | Saepe suas disturbet, & in deserta recedens <lb/> |
| saeviat exercens telum quod saepe nocentes <lb/> | Saeviat exercens telum, quod saepe nocentes <lb/> |
| praeterit exanimatque indignos inque merentes ?</s><s><lb/> | Praeterit, exanimatque indignos, inque merentes ?</s><s> <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Multaque post mundi tempus genitale diemque <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Multaque post mundi tempus genitale, diemque <lb/> |
| primigenum maris et terrae solisque coortum <lb/> | Primigenum maris, & terrae, solisque coortum, <lb/> |
| addita corpora sunt extrinsecus, addita circum <lb/> | Addita corpora sunt extrinsecus, addita circum <lb/> |
| semina quae magnum iaculando contulit omne;<lb/> | Semina; quae magnum iaculando contulit omne: <lb/> |
| unde mare et terrae possent augescere et unde <lb/> | Unde mare, & terrae possent augescere; & unde <lb/> |
| appareret spatium caeli domus altaque tecta <lb/> | Appareret spatium caeli domus, altaque tecta <lb/> |
| tolleret a terris procul et consurgeret aer.</s> <lb/> | Tolleret a terris procul, & consurgeret aer.</s> <lb/> |
| <s>nam sua cuique locis ex omnibus omnia plagis <lb/> | <s>Nam sua cuique locis ex omnibus omnia plagis <lb/> |
| corpora distribuuntur et ad sua saecla recedunt.</s> <lb/> | Corpora distribuuntur, & ad sua saecla recedunt;</s> <lb/> |
| <s>umor ad umorem, terreno corpore terra <lb/> | <s>Humor ad humorem, terreno corpore terra <lb/> |
| crescit et ignem ignes procudunt aetheraque <emph type="italics"/>aether,<emph.end type="italics"/> <lb/> | Crescit, & ignem ignes procudunt, aetheraque aether, <lb/> |
| donique ad extremam crescendi perfica finem <lb/> | <pb xlink:href="079/01/120.jpg" pagenum="71"/> |
| <pb xlink:href="079/01/120.jpg" pagenum="118"/> | Donicum ad extremam crescendi perfica finem <lb/> |
| omnia perduxit rerum natura ereatrix; <lb/> | Omnia perduxit rerum natura ereatrix. <lb/> |
| ut fit ubi nilo iam plus est quod datur intra <lb/> | Ut fit, ubi nihilo iam plus est, quod datur intra <lb/> |
| vitalis venas quam quod fluit adque recedit. </s><s><lb/> | Vitalis venas, quam quod fluit, adque recedit: </s><s> <lb/> |
| omnibus hic aetas debet consistere rebus, <lb/> | Omnibus hic aetas debet consistere rebus; <lb/> |
| hid natura suis refrenat viribus auctum.</s> <lb/> | Hic natura suis refrenat viribus auctum.</s> <lb/> |
| <s>nam quaecumque, vides hilar<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/> grandescere adauctu <lb/> | <s>Nam, quaecumque, vides hilaro grandescere adauctu, <lb/> |
| paulatimque gradus aetatis scandere adultae, <lb/> | Paulatimque gradus aetatis scandere adultae; <lb/> |
| plura sibi adsumunt quam de se cor<emph type="italics"/>pora<emph.end type="italics"/> mittunt, <lb/> | Plura sibi adsumunt, quam de se corpora mittunt, <lb/> |
| dum facile in venas cibus omnis inditur et dum <lb/> | Dum facile in venas cibus omnis diditur; & dum <lb/> |
| non ita sunt late dispessa ut multa remittant <lb/> | Non ita sunt late dispersa, ut multa remittant: <lb/> |
| et plus dispendi faciant quam vescitur aetas. </s><s><lb/> | Et plus dispendi faciant, quam vescitur aetas. </s><s> <lb/> |
| nam certe fluere adque recedere corpora rebus <lb/> | Nam certe fluere, atque recedere corpora rebus <lb/> |
| multa manus dandum est; sed plura accedere debent, <lb/> | Multimodis, dandum est: sed plura accedere debent, <lb/> |
| donec alescendi summum tetigere cacumen. </s><s> <lb/> | Donec alescendi summum tetigere cacumen. </s><s> <lb/> |
| inde minutatim vires et robur adultum <lb/> | Inde minutatim vires, & robur adultum <lb/> |
| frangit et in partem peiorem liquitur aetas. </s><s><lb/> | Frangit, & in partem peiorem liquitur aetas. </s><s> <lb/> |
| quippe etenim quanto est res amplior, augmine adempto, <lb/> | Quippe etenim <expan abbr="quãto">quanto</expan> est res amplior, augmine <expan abbr="d&etilde;pto">dempto</expan>, <lb/> |
| et quo latior est, in cunctas undique partis <lb/> | Et quo latior est; in cunctas undique partes <lb/> |
| plura modo dispargit et ab se corpora mittit, <lb/> | Pluria eo dispargit, & a se corpora mittit. <lb/> |
| nec facile in venas cibus omnis diditur ei <lb/> | Nec facile in venas cibus omnis diditur eii: <lb/> |
| nec satis est, proquam largos exaestuat aestus, <lb/> | Nec satis est, proquam largos exaestuat artus, <lb/> |
| unde queat tanturn suboriri ae subpeditare.</s> <lb/> | Unde queat tanturn suboriri, ac subpeditare, </s> <lb/> |
| <s>omnia debet enim cibus integrare novando <lb/> | <s><expan abbr="quãtum">Quantum</expan> opus est, & quod satis est, natura nouare. <lb/> |
| et fulcire cibus, <emph type="italics"/>cibus<emph.end type="italics"/> omnia sustentare, <lb/> | Iure igitur pereunt, cum rarefacta fluendo <lb/></s> |
| nequiquam, quoniam nec venae perpetiuntur <lb/> | <s>Sunt; & cum externis succumbunt omnia plagis: <lb/> |
| quod satis est neque quanturn opus est natura ministrat.</s> <lb/> | Quandoquidem grandi cibus aevo denique defit. <lb/> |
| <s><pb xlink:href="079/01/121.jpg" pagenum="119"/> | Nec tuditantia rem cessant extrinsecus ullam <lb/> |
| sunt et cum externis succumbunt omnia plagis, <lb/> | Corpora conficere, & plagis infesta domare. </s><s> <lb/> |
| quandoquidem grandi cibus aevo denique defit <lb/> | Sic igitur magni quoque circum moenia mundi <lb/> |
| nec tuditantia rem cessant extrinsecus ullam <lb/> | Expugnata dabunt labem, putrisque ruinas. <lb/> |
| corpora conficere et plagis infesta domare. </s><s><lb/> | Omnia debet enim cibus integrare novando:</s> <lb/> |
| sic igitur magni quoque circum moenia mundi <lb/> | <pb xlink:href="079/01/121.jpg" pagenum="72"/> |
| expugnata dabunt labem putris<emph type="italics"/>que<emph.end type="italics"/> ruinas.</s> <lb/> | <s>Et fulcire cibus, cibus omnia sustentare, <lb/> |
| <s>iamque adeo fracta est aetas, effetaque tellus <lb/> | Nequicquam, quoniam nec venae perpetiuntur, <lb/> |
| vix animalia parva creat quae cuncta ereavit <lb/> | Quod satis est; neque <expan abbr="quantũ">quantum</expan> opus est, natura ministrat.</s> <lb/> |
| saecla deditque ferarum ingentia corpora partu.</s> <lb/> | <s>Iamque adeo fracta est aetas, effetaque tellus; <lb/> |
| <s>haud, ut opinor, enim mortalia saecla superne <lb/> | Vix animalia parva creat, quae cuncta creavit <lb/> |
| aurea de caelo demisit funis in arva <lb/> | Saecla, deditque ferarum ingentia corpora partu.</s> <lb/> |
| nec mare nec fluctus plangentis saxa crearunt, <lb/> | <s>Haud (ut opinor) enim mortalia saecla superne <lb/> |
| sed genuit tellus eadem quae nunc alit ex se.</s> <lb/> | Aurea de caelo demisit funis in arva: <lb/> |
| <s>praeterea nitidas fruges vinetaque laeta <lb/> | Nec mare, nec fluctus plangentis saxa crearunt: <lb/> |
| sponte sua primum mortalibus ipsa ereavit, <lb/> | Sed genuit tellus eadem, quae nunc alit, ex se.</s> <lb/> |
| ipsa dedit dulcis fetus et pabula laeta;<lb/> | <s>Praeterea nitidas fruges, vinetaque laeta <lb/> |
| quae nunc vix nostro grandescunt aucta labore, <lb/> | Sponte sua primum mortalibus ipsa creavit: <lb/> |
| conterimusque boves et viris agricolarum, <lb/> | Ipsa dedit dulcis fetus, & pabula laeta; <lb/> |
| conficimus ferrum vix arvis suppeditati:<lb/> | Quae nunc vix nostro grandescunt aucta labore: <lb/> |
| usque adeo parcunt fetus augentque labore.</s> <lb/> | Conterimusque boves, & viris agricolarum <lb/> |
| <s>iamque caput quassans grandis suspirat arator <lb/> | Conficimus. seris vix arvis suppeditati <lb/> |
| crebrius, incassum manuum cecidisse labores, <lb/> | Usqueadeo pereunt fetus, augentque labores.</s> <lb/> |
| et cum tempora temporibus praesentia confert <lb/> | <s>Iamque caput quassans grandis suspirat arator, <lb/> |
| praeteritis, laudat fortunas saepe parentis <lb/> | Crebrius in cassum manuum cecidisse laborem: <lb/> |
| et crepat, anticum genus ut pietate repletum <lb/> | Et cum tempora temporibus praesentia confert <lb/> |
| perfacile angustis tolerarit finibus aevom, <lb/> | Praeteritis, laudat fortunas saepe parentis: <lb/> |
| cum minor esset agri multo modus ante viritim. <lb/> | Et crepat, antiquum genus ut pietate repletum <lb/> |
| tristis item vetulae vitis sator atque <emph type="italics"/>vietae<emph.end type="italics"/><lb/> | Perfacile angustis tolerarit finibus aevum, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/122.jpg" pagenum="120"/> | Cum minor esset agri multo modus ante viritim: <lb/> |
| temporis incusat momen caelumque fatigat <lb/> | Nec tenet, omnia paullatim tabescere; & ire <lb/> |
| nec tenet omnia paulatim tabescere et ire <lb/> | Ad scopulum spatio aetatis defessa vetusto. <lb/> |
| ad capulum spatio aetatis defessa vetusto. <lb/> | |
| </s></p> | </s></p> |
| </chap> | </chap> |
| <pb xlink:href="079/01/123.jpg"/> | <pb xlink:href="079/01/122.jpg" pagenum="73"/> |
| <chap n="3"> | <chap n="3"> |
| <p type="head"><s>T. </s><s>LUCRETI CARI</s></p> | <p type="head"><s>T. LUCRETI CARI</s></p> |
| <p type="head"><s>DE RERUM NATURA</s></p> | <p type="head"><s>DE RERUM NATURA</s></p> |
| <p type="head"><s>LIBER TERTIUS</s></p> | <p type="head"><s>LIBER TERTIUS</s></p> |
| <p type="main"><s><lb/> | <p type="main"><s><lb/> |
| E tenebris tantis tam clarum extollere lumen <lb/> | E tenebris tantis tam clarum extollere lumen <lb/> |
| qui primus potuisti inlustrans commoda vitae, <lb/> | Qui primus potuisti, inlustrans commoda vitae, <lb/> |
| te sequor, o Graiae gentis decus, inque tuis nune <lb/> | Te sequor, o Graiae gentis decus, inque tuis nunc <lb/> |
| ficta pedum pono pressis vestigia signis, <lb/> | Fixa pedum pono pressis vestigia signis, <lb/> |
| non ita certandi cupidus quam propter amorem <lb/> | Non ita certandi cupidus, quam propter amorem , <lb/> |
| quod te imitari aveo; quid enim contendat hirundo <lb/> | Quod te imitari aveo. quid enim contendat hirundo <lb/> |
| cycnis, aut quidnam tremulis facere artubus haedi <lb/> | Cygnis? aut quidnam tremulis facere artibus hedi <lb/> |
| consimile in cursu possint et fortis equi vis?</s><s> <lb/> | Consimile in cursu possint, ac fortis equi vis?</s><s> <lb/> |
| tu, pater, es rerum inventor, tu patria nobis <lb/> | Tu pater, & rerum inventor; tu patria nobis <lb/> |
| suppeditas praecepta, tuisque ex, inclute, chartis, <lb/> | Suppeditas praecepta; tuisque ex, inclute, chartis, <lb/> |
| floriferis ut apes in saltibus omnia libant, <lb/> | Floriferis ut apes in saltibus omnia libant, <lb/> |
| omnia nos itidem depascimur aurea dicta, <lb/> | Omnia nos itidem depascimur aurea dicta; <lb/> |
| aurea, perpetua semper dignissima vita. </s><s><lb/> | Aurea, perpetua semper dignissima vita. </s><s> <lb/> |
| nam simul ac ratio tua coepit vociferari <lb/> | Nam simul ac ratio tua coepit vociferari, <lb/> |
| naturam rerum, divina mente coorta, <lb/> | Naturam rerum haud divina mente coortam: <lb/> |
| diffugiunt animi terrores, moenia mundi <lb/> | Diffugiunt animi terrores: moenia mundi <lb/> |
| discedunt, totum video per inane geri res. </s><s><lb/> | Discedunt; totum video per inane geri res: </s><s> <lb/> |
| apparet divum numen sedesque quietae <lb/> | Apparet divum numen, sedesque quietae; <lb/> |
| quas neque concutiunt venti nec nubila nimbis <lb/> | Quas neque concutiunt venti, nec nubila nimbis <lb/> |
| aspergunt neque nix acri concreta pruina <lb/> | Aspergunt, neque nix acri concreta pruina <lb/> |
| cana cadens violat semper<emph type="italics"/>que<emph.end type="italics"/> innubilus aether <lb/> | Cana cadens violat; semperque Innubilus aether <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/124.jpg" pagenum="122"/> | Integit, & large diffuso lumine ridet.</s> <lb/> |
| integit, et large diffuso lumine rident.</s> <lb/> | <s>Omnia suppeditat porro natura, neque ulla <lb/> |
| <s>omnia suppeditat porro natura neque ulla <lb/> | Res animi pacem delibat tempore in ullo.</s> <lb/> |
| res animi pacem delibat tempore in ullo.</s> <lb/> | <pb xlink:href="079/01/123.jpg" pagenum="74"/> |
| <s>at contra nusquam apparent Achertisia templa <lb/> | <s>At contra nusquam apparent Acherusia templa: <lb/> |
| nec tellus obstat quin omnia dispiciantur, <lb/> | Nec tellus obstat, quin omnia dispiciantur, <lb/> |
| sub pedibus quaecumque infra per inane geruntur.</s> <lb/> | Sub pedibus quaecumque infra per inane geruntur.</s> <lb/> |
| <s>his ibi me rebus quaedam divina voluptas <lb/> | <s>His tibi me rebus quaedam divina voluptas <lb/> |
| percipit adque horror, quod sic natura tua vi <lb/> | <expan abbr="Percyt">Percipit</expan>, atque horror, quod sic natura tua vi <lb/> |
| tam manifesta patens ex omni parte retecta est. </s><s> <lb/> | Tam manifesta patens ex omni parte retecta est. </s><s> <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s> Et quoniam docui, cunctarum exordia rerum <lb/> | </s></p><p type="main"><s> Et quoniam docui cunctarum exordia rerum <lb/> |
| qualia sint et quam variis distantia formis <lb/> | Qualia sint, & quam variis distantia formis <lb/> |
| sponte sua volitent aeterno percita motu <lb/> | Sponte sua volitent aiterno percita motu; <lb/> |
| quove modo possint res ex his quaeque creari, <lb/> | Quoque modo possint res ex his quaeque creari: <lb/> |
| hasce secundum res animi natura videtur <lb/> | Hasce secundum res, animi natura videtur, <lb/> |
| atque animae claranda meis iam versibus esse <lb/> | Atque animae claranda meis iam versibus esse: <lb/> |
| et metus ille foras praeceps Acheruntis agendus, <lb/> | Et metus ille foras praeceps Acheruntis agendus <lb/> |
| funditus humanam qui vitam turbat ab imo <lb/> | Funditus, humanam qui vitam turbat ab imo, <lb/> |
| omnia suffundens mortis nigrore neque ullam <lb/> | Omnia suffundens mortis nigrore, neque ullam <lb/> |
| esse voluptatem liquidam puramque relinquit. </s><s> <lb/> | Esse voluptatem liquidam, puramque relinquit. </s><s> <lb/> |
| nam quod saepe homines morbos magis esse timendos <lb/> | Nam, quod saepe homines morbos magis esse <expan abbr="tim&etilde;dos">timendos</expan>, <lb/> |
| infamemque ferunt vitam quam Tartara leti <lb/> | Infamemque ferunt vitam, quam Tartara leti, <lb/> |
| et se scire animae naturam sanguinis esse <lb/> | Et se scire animae naturam, sanguinis esse, <lb/> |
| aut etiam venti, si fert ita forte voluntas, <lb/> | Nec prosum quicquam nostrae rationis egere; <lb/> |
| nec prosum quicquam nostrae rationis egere, <lb/> | Hinc licet advortas animum, magis omnia laudis, <lb/> |
| hinc licet advertas animum magis omnia laudis <lb/> | Aut etiam vetiti, si fert ita fera voluntas, <lb/> |
| iactari causa quam quod res ipsa probetur.</s> <lb/> | Iactari causa, quam quod res ipsa probetur.</s> <lb/> |
| <s>extorres idem patria longeque.fugati <lb/> | <s>Extorres iidem patria, longeque fugati <lb/> |
| conspectu ex hominum, foedati crimine turpi, <lb/> | Conspectu ex hominum, foedati crimine turpi, <lb/> |
| omnibus aerumnis adfecti denique vivunt, <lb/> | Omnibus aerumnis adfecti denique vivunt, <lb/> |
| et quocumque tamen miseri venere parentant <lb/> | Et quocumque tamen miseri venere, parentant, <lb/> |
| et nigras mactant pecudes et manib' divis <lb/> | Et nigras mactant pecudes, & manibus divis <lb/> |
| inferias mittunt multoque in rebus acerbis <lb/> | Inferias mittunt; multoque in rebus acerbis <lb/> |
| acrius advertunt, animos ad religionem.</s> <lb/> | Acrius advortunt animos ad religionem.</s> <lb/> |
| <s>quo magis in dubiis hominem spectare periclis <lb/> | <s>Quo magis in dubiis homines spectare periclis <lb/> |
| convenit adversisque in rebus noscere qui sit;<lb/> | Convenit, advorsisque in rebus noscere qui sit; <lb/> |
| nam verae voces tum demum pectore ab imo <lb/> | <pb xlink:href="079/01/124.jpg" pagenum="75"/> |
| <pb xlink:href="079/01/125.jpg" pagenum="123"/> | Nam verae voces tum demum pectore ab imo <lb/> |
| eiciuntur <emph type="italics"/>et<emph.end type="italics"/> eripitur persona, manet res.</s> <lb/> | <expan abbr="Eyciuntur">Eiciuntur</expan> & eripitur persona, Manet res.</s> <lb/> |
| <s>denique avarities et honorum caeca cupido <lb/> | <s>Denique avarities, & honorum caeca cupido, <lb/> |
| quae miseros homines cogunt transcendere fines <lb/> | Quae miseros homines cogunt transcendere finis <lb/> |
| iuris et interdurn socios scelerum atque ministros <lb/> | Iuris, & interdum socios scelerum, atque ministros <lb/> |
| noctes atque dies niti praestante labore <lb/> | Noctis atque dies niti praestante labore <lb/> |
| ad summas emergere opes, haec vulnera vitae <lb/> | Ad summas emergere opes; haec vulnera vitae <lb/> |
| non minimam partem mortis formidine aluntur.</s> <lb/> | Non minimam partem mortis formidine aluntur.</s> <lb/> |
| <s>turpis enim ferme contemptus et acris egestas <lb/> | <s>Turpis enim ferme contemptus, & acris egestas <lb/> |
| semota ab dulci vita stabilique videntur <lb/> | Semota ab dulci vita, stabilique videntur; <lb/> |
| et quasi iam leti portas cunctarier ante;<lb/> | Et quasi iam leti portas cunctarier ante. <lb/> |
| unde homines dum se falso terrore coacti <lb/> | Unde homines, dum se falso terrore coacti <lb/> |
| effugisse volunt longe longeque remosse, <lb/> | Refugisse volunt longe, longeque remasse; <lb/> |
| sanguine civili rem conflant divitiasque <lb/> | Sanguine civili rem conflant, divitiasque <lb/> |
| conduplicant avidi, caedem caede accumulantes ;<lb/> | Conduplicant avidi; caedem caedi accumulantes, <lb/> |
| crudeles gaudent in tristi funere fratris <lb/> | Crudeles, gaudent in tristi funere fratris; <lb/> |
| et consanguineum mensas odere timentque.</s> <lb/> | Et consanguineum mensas odere, timentque.</s> <lb/> |
| <s>consimili ratione ab eodem saepe timore <lb/> | <s>Consimili ratione ab eodem saepe timore <lb/> |
| macerat invidia. </s><s>ante oculos illum esse potentem, <lb/> | Macerat invidia, ante oculos illum esse potentem, <lb/> |
| illum aspectari, claro qui incedit honore, <lb/> | Illum aspectari, claro qui incedit honore: <lb/> |
| ipsi se in tenebris volvi caenoque queruntur.</s> <lb/> | Ipsi se in tenebris volui, caenoque queruntur.</s> <lb/> |
| <s>intereunt partim statu<emph type="italics"/>aru<emph.end type="italics"/>m et nominis ergo.</s> <lb/> | <s>Intereunt partim statuai, & nominis ergo:</s> <lb/> |
| <s>et saepe usque adeo, mortis formidine, vitae <lb/> | <s>Et saepe usqueadeo, mortis formidine, vitae <lb/> |
| percipit humanos odium lucisque videndae, <lb/> | Percipit humanos odium, lucisque videndae; <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/126.jpg" pagenum="124"/> | Ut sibi consciscant maerenti pectore letum, <lb/> |
| ut sibi consciscant maerenti pectore letum <lb/> | Obliti fontem curarum, hunc esse timorem; <lb/> |
| obliti fontem curarum hunc esse timorem, <lb/> | Hunc vexare pudorem, hunc vincula amicitiai <lb/> |
| hunc vexare pudorem, hunc vincula amicitiai <lb/> | Rumpere; & in summa, pietatem evertere funditus. <lb/> |
| rumpere et in summa pietatem evertere suadet;<lb/> | Nam iam saepe homines patriam, carosque parentis <lb/> |
| nam iam saepe homines patriam carosque parentis <lb/> | Prodiderunt, vitare Acherusia templa petentes.</s> <lb/> |
| prodiderunt, vitare Acherusia templa petentes.</s> <lb/> | <s>Nam veluti pueri trepidant, atque omnia caecis <lb/> |
| <s>nam veluti pueri trepidant atque omnia caecis <lb/> | In tenebris metuunt: sic nos in luce timemus <lb/> |
| in tenebris metuunt, sic nos in luce timemus <lb/> | <pb xlink:href="079/01/125.jpg" pagenum="76"/> |
| interdum, nilo quae sunt metuenda magis quam <lb/> | Interdum, nihilo quae sunt metuenda magis, quam <lb/> |
| quae pueri in tenebris pavitant finguntque futura. </s><s> <lb/> | Quae pueri in tenebris pavitant, finguntque futura. </s><s> <lb/> |
| hunc igitur terrorem animi tenebrasque necessest <lb/> | Hunc igitur terrorem animi, tenebrasque necesse est <lb/> |
| non radii solis neque lucida tela diei <lb/> | Non rady solis, neque lucida tela dici <lb/> |
| discutiant, sed naturae species ratioque. <lb/> | Discutiant, sed naturae species, ratioque. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Primum animum dico, mentem quam saepe vocamus, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Primum animum dico, <expan abbr="m&etilde;tem">mentem </expan>quam saepe vocamus, <lb/> |
| in quo consilium vitae regimenque locatum est, <lb/> | In quo consilium vitae, regimenque locatum est, <lb/> |
| esse hominis partem nilo minus ac manus et pes <lb/> | Esse hominis partem nihilo minus, ac manus, & pes, <lb/> |
| atque oculei partes animantis totius extant.</s> <lb/> | Atque oculi, partes animantis totius extant.</s> <lb/> |
| <s>sensum animi certa non esse in parte locatum, <lb/> | <s>Sensum animi, certa non esse in parte locatum, <lb/> |
| verum habitum quendam vitalem corporis esse, <lb/> | Verum habitum quendam vitalem corporis esse, <lb/> |
| harmoniam Grai quam dicunt, quod faciat nos <lb/> | Harmoniam Grai quam dicunt; quod faciat nos <lb/> |
| vivere cum sensu, nulla cum in parte siet mens <lb/> | Vivere cum sensu, nulla cum in parte siet mens: <lb/> |
| ut bona saepe valetudo cum dicitur esse <lb/> | Ut bona saepe valetudo cum dicitur esse <lb/> |
| corporis, et non est tamen haec pars ulla valentis.</s> <lb/> | Corporis, & non est tamen haec pars ulla valentis:</s> <lb/> |
| <s>sic animi sensum non certa parte reponunt;<lb/> | <s>Sic animi sensum non certa parte reponunt. <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/127.jpg" pagenum="125"/> | Magnopere in quo mi diversi errare videntur. </s><s> <lb/> |
| magno opere in quo ini diversi errare videntur. </s><s> <lb/> | Saepe itaque; in promptu corpus quod cernitur, <expan abbr="ægrũ">aegrum </expan>est, <lb/> |
| saepe itaque, in promptu corpus quod cernitur, aegret, <lb/> | Cum tamen ex alia laetamur parte latenti: <lb/> |
| cum tamen ex alia laetamur parte latenti;<lb/> | Et retro fit, uti contra sit saepe vicissim, <lb/> |
| et retro fit uti contra sit saepe vicissim, <lb/> | Cum miser ex animo, laetatur corpore toto; <lb/> |
| cum miser ex animo laetatur corpore toto;<lb/> | Non alio pacto, quam si, pes cum dolet aegri, <lb/> |
| non alio pacto quam si, pes cum dolet aegri, <lb/> | In nullo caput interea sit forte dolore.</s> <lb/> |
| in nullo caput interea sit forte dolore.</s> <lb/> | <s>Praeterea molli cum somno dedita membra <lb/> |
| <s>praeterea molli cum somno dedita membra <lb/> | Effusumque iacet sine sensu corpus onustum; <lb/> |
| effusumque iacet sine sensu corpus honustum, <lb/> | Est aliud tamen in nobis, quod tempore in illo <lb/> |
| est aliud tainen in nobis quod tempore in illo <lb/> | Multimodis agitatur, & omnis accipit in se <lb/> |
| multimodis agitatur et omnis accipit in se <lb/> | Laetitiae motus, & curas cordis inanis.</s> <lb/> |
| laetitiae motus et curas cordis inanis.</s> <lb/> | <s>Nunc <expan abbr="animã">animam </expan>quoque ut in membris cognoscere possis <lb/> |
| <s>nunc animam quoque ut in membris cognoscere possis <lb/> | Esse, neque harmonia corpus retinere solere: <lb/> |
| esse neque harmonia corpus sentire solere, <lb/> | Principio fit, uti detracto corpore multo, <lb/> |
| principio fit uti detracto corpore multo <lb/> | <pb xlink:href="079/01/126.jpg" pagenum="77"/> |
| saepe tamen nobis in membris vita moretur; <lb/> | Saepe tamen nobis in membris vita moretur: <lb/> |
| atque eadem rursum, cum corpora pauca caloris <lb/> | Atque eadem rursum, cum corpora pauca caloris <lb/> |
| diffugere forasque per os est editus aer, <lb/> | Diffugere, forasque per os est editus aer; <lb/> |
| deserit extemplo venas atque ossa relinquit;<lb/> | Deserit extemplo venas, atque ossa relinquit. <lb/> |
| noscere ut hinc possis non aequas omnia partis <lb/> | Noscere ut hinc possis, non aequas omnia partis <lb/> |
| corpora habere neque ex aequo fulcire salutem, <lb/> | Corpora habere; neque ex aequo fulcire salutem; <lb/> |
| sed magis haec, venti quae sunt calidique vaporis <lb/> | Sed magis haec, venti quae sunt, calidique vaporis <lb/> |
| semina, curare in membris ut vita moretur.</s> <lb/> | Semina, curare, in membris ut vita moretur.</s> <lb/> |
| <s>est igitur calor ac ventus vitalis in ipso <lb/> | <s>Est igitur calor, ac ventus vitalis in ipso <lb/> |
| corpore qui nobis moribundos deserit artus.</s> <lb/> | Corpore; qui nobis moribundos deserit artus.</s> <lb/> |
| <s>quapropter quoniam est animi natura reperta <lb/> | <s>Quapropter, quoniam est animi natura reperta, <lb/> |
| atque animae quasi pars hominis, redde harmoniai <lb/> | Atque animae, quasi pars hominis: redde harmoniai <lb/> |
| nomen, ad organicos alto delatum Heliconi;<lb/> | Nomen, ad organicos alto delatum Heliconi, <lb/> |
| sive aliunde ipsi porro traxere et in illam <lb/> | Sive aliunde ipsi porro traxere; & in illam <lb/> |
| transtulerunt, proprio quae tum res nomine egebat.</s> <lb/> | Transtulerunt, proprio quae tum res nomine egebat.</s> <lb/> |
| <s> <lb/> | <s> Quidquid id est, habeant: tu Cetera percipe dicta. <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/128.jpg" pagenum="126"/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc animum, atque animam dico coniuncta teneri <lb/> |
| quidquid <emph type="italics"/>id<emph.end type="italics"/> est, habeant: tu cetera percipe dicta. <lb/> | Inter se; atque unam naturam conficere ex se: <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc animum atque animam dico coniuncta teneri <lb/> | Sed caput esse quasi, & dominari in corpore toto <lb/> |
| inter se atque unam naturam conficere ex se, <lb/> | Consilium, quod nos animum mentemque vocamus:</s> <lb/> |
| sed caput esse quasi et dominari in corpore toto <lb/> | <s>Idque situm media regione in pectoris heret. </s><s> <lb/> |
| consilium quod nos animum mentemque vocamus.</s> <lb/> | Hic exultat enim pavor, ac metus: haec loca circum <lb/> |
| <s>idque situm media regione in pectoris haeret. </s><s> <lb/> | Laetitiae mulcent: hic ergo mens, animusque est.</s> <lb/> |
| hic exultat enim pavor ac metus, haec loca circum <lb/> | <s>Cetera pars animae per totum dissita corpus <lb/> |
| laetitiae mulcent; hic ergo mens animusquest.</s> <lb/> | Paret, & ad numen mentis, momenque movetur.</s> <lb/> |
| <s>cetera pars animae per totum dissita corpus <lb/> | <s>Idque sibi solum per se sapit, & sibi gaudet; <lb/> |
| paret et ad numen mentis momenque movetur.</s> <lb/> | Cum neque res animam, neque corpus <expan abbr="cõmouet">commovet </expan>ulla.</s> <lb/> |
| <s>idque sibi solum per se sapit, <emph type="italics"/>id<emph.end type="italics"/> sibi gaudet, <lb/> | <s>Et quasi, cum caput, aut oculus tentante dolore <lb/> |
| cum neque res animam neque corpus commovet una.</s> <lb/> | Laeditur in nobis, non omni concruciamur <lb/> |
| <s>et quasi, cum caput aut oculus temptante dolore <lb/> | Corpore: sic animus nonnumquam laeditur ipse; <lb/> |
| laeditur in nobis, non omni concruciamur <lb/> | Laetitiaque viget; cum cetera pars animai <lb/> |
| corpore, sic animus nonnumquam laeditur ipse <lb/> | Per membra, atque artus nulla novitate cietur.</s> <lb/> |
| laetitiaque viget, cum cetera pars animai <lb/> | <pb xlink:href="079/01/127.jpg" pagenum="78"/> |
| per membra atque artus nulla novitate cietur.</s> <lb/> | <s>Verum ubi vementi magis est <expan abbr="cõmota">commota </expan>metu mens; <lb/> |
| <s>verum ubi vementi magis est commota metu mens, <lb/> | Consentire animam totam per membra videmus: <lb/> |
| consentire animam totam per membra videmus <lb/> | Sudoresque, & pallorem existere toto <lb/> |
| sudoresque ita palloremque existere toto <lb/> | Corpore, & infringi linguam, vocemque aboriri: <lb/> |
| corpore et infringi linguam vocemque aboriri, <lb/> | Caligare oculos, sonere auris, succidere artus. <lb/> |
| caligare oculos, sonere auris, succidere artus, <lb/> | Denique concidere ex animi terrore videmus <lb/> |
| denique concidere ex animi terrore videmus <lb/> | Saepe homines: facile ut quivis hinc noscere possit, <lb/> |
| saepe homines; facile ut quivis hinc noscere possit <lb/> | Esse animam cum animo <expan abbr="coniuntã">coniunctam </expan>, quae <expan abbr="cũ">cum </expan>animi vi <lb/> |
| esse animam cum animo coniunctam, quae cum aninmi <emph type="italics"/>vi<emph.end type="italics"/><lb/> | Percussa est, exin corpus propellit, & icit. </s><s> <lb/> |
| percussast, exim corpus propellit et icit. </s><s> <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Haec eadem ratio naturam animi, atque animai <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Haec eadem ratio naturam animi atque animai <lb/> | Corpoream docet esse. ubi enim propellere membra; <lb/> |
| corpoream docet esse ; ubi enim propellere membra, <lb/> | Conripere ex somno corpus, mutareque voltum; <lb/> |
| corripere ex somno corpus mutareque vultum <lb/> | Atque hominem totum regere ac versare videtur: <lb/> |
| atque hominem totum regere ac versare videtur, <lb/> | (Quorum nihil fieri sine tactu posse videmus, <lb/> |
| quorum nil fieri sine tactu posse videmus <lb/> | Nec tactum porro sine corpore) nonne fatendum est <lb/> |
| nec tactum porro sine corpore, nonne fatendumst <lb/> | Corporea natura animum constare, animamque?</s><s> <lb/> |
| corporea natura animum constare animamque?</s><s><lb/> | Praeterea pariter fungi cum corpore, & una <lb/> |
| praeterea pariter fungi cum corpore et una <lb/> | Consentire animum nobis in corpore cernis.</s> <lb/> |
| consentire animum nobis in corpore cernis.</s> <lb/> | <s>Si minus offendit vitam vis horrida leti <lb/> |
| <s><pb xlink:href="079/01/129.jpg" pagenum="127"/> | Ossibus ac nervis diselusis intus adacta: <lb/> |
| si minus offendit vitam vis horrida teli <lb/> | Attamen insequitur languor, terraeque petitus <lb/> |
| ossibus ac nervis diselusis intus adacta, <lb/> | Suavis, & in terra mentis qui gignitur aestus; <lb/> |
| at tamen insequitur languor terraeque petitus <lb/> | Interdumque quasi exurgendi incerta voluntas. </s><s> <lb/> |
| segnis, et in terra mentis qui gignitur aestus, <lb/> | Ergo corpoream naturam animi esse necesse est, <lb/> |
| interdumque quasi exurgendi incerta voluntas. </s><s><lb/> | Corporeis quoniam telis, ictuque laborat. <lb/> |
| ergo corpoream naturam animi esse necessest, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Is tibi nunc animus quali sit corpore, & unde <lb/> |
| corporeis quoniam telis ictuque laborat. <lb/> | Constiterit, pergam rationem reddere dictis.</s> <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Is tibi nunc animus quali sit corpore et unde <lb/> | <s>Principio esse aio persuptilem, atque minutis <lb/> |
| constiterit pergam rationem reddere dictis.</s> <lb/> | Perquam corporibus factum constare. </s><s>id ita esse <lb/> |
| <s>principio esse aio persuptilem atque minutis <lb/> | Hinc licet advertas animum, ut pernoscere possis. <lb/> |
| perquam corporibus factum constare. </s><s>id ita esse <lb/> | Nihil adeo fieri celeri ratione videtur, <lb/> |
| hinc licet advertas animum ut pernoscere possis:<lb/> | Quam sibi mens fieri proponit, & inchoat ipsa. <lb/> |
| nil adeo fieri celeri ratione videtur, <lb/> | <pb xlink:href="079/01/128.jpg" pagenum="79"/> |
| quam si<emph type="italics"/>bi<emph.end type="italics"/> mens fieri proponit et inchoat ipsa;<lb/> | Ocius ergo animus, quam res se perciet ulla, <lb/> |
| ocius ergo animus quam res so perciet ulla, <lb/> | Ante oculos quarum in promptu natura videtur. </s><s> <lb/> |
| ante oculos quorum in promptu natura videtur. </s><s> <lb/> | At quod mobile tanto opere est, constare rotundis <lb/> |
| at quod mobile tanto operest, constare rutundis <lb/> | Perquam seminibus debet, perquamque minutis: <lb/> |
| perquam seminibus debet perquamque minutis, <lb/> | Momine uti parvo possint inpulsa moveri.</s> <lb/> |
| momine uti parvo possint inpulsa moveri.</s> <lb/> | <s>Namque movetur aqua, & <expan abbr="tãtillo">tantillo </expan>momine fluctuat; <lb/> |
| <s>namque movetur aqua et tantillo momine flutat <lb/> | Quippe volubilibus, parvisque creata figuris. <lb/> |
| quippe volubilibus parvisque creata figuris, <lb/> | At contra mellis constantior est natura, <lb/> |
| at contra mellis constantior est natura <lb/> | Et pigri latices magis, & cunctantior actus: <lb/> |
| et pigri latices magis et cunctantior actus;<lb/> | Heret enim inter se magis oninis materiai <lb/> |
| haeret enim inter so magis oninis materiai <lb/> | Copia: nimirum quia non tam levibus exstat <lb/> |
| copia, nimirum quia non tam levibus extat <lb/> | Corporibus, neque tam suptilibus, atque rotundis. </s><s> <lb/> |
| corporibus neque tarn suptilibus atque rutundis. </s><s> <lb/> | Namque papaverum, aura potest suspensa, levisque <lb/> |
| namque papaveris aura potest suspensa levisque <lb/> | Cogere, ut ab summo tibi diffluat altus acervus. <lb/> |
| cogere ut ab summo tibi diffluat altus acervus;<lb/> | At contra lapidum conlectum, spiclorumque <lb/> |
| at contra lapidum conlectum ipse euru' move<emph type="italics"/>re<emph.end type="italics"/><lb/> | Nenu potest. </s><s>igitur parvissima corpora proquam <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/130.jpg" pagenum="128"/> | Et laevissima sunt, ita mobilitate feruntur: <lb/> |
| noenu potest. </s><s>igitur parvissima corpora proquam <lb/> | At contra quo quaeque magis cum pondere magno, <lb/> |
| et levissima sunt, ita mobilitate fruuntur; <lb/> | Asperaque inveniuntur; eo stabilita magis sunt.</s> <lb/> |
| at contra quaecumque magis cum pondere magno <lb/> | <s>Nunc igitur, quoniam est animi natura reperta <lb/> |
| asperaque inveniuntur, eo stabilita magis sunt.</s> <lb/> | Mobilis egregie: perquam constare necesse est <lb/> |
| <s>nunc igitur quoniam <emph type="italics"/>est<emph.end type="italics"/> animi natura reperta <lb/> | Corporibus parvis, & laevibus, atque rotundis. </s><s> <lb/> |
| mobilis egregie, perquam constare necessest <lb/> | Quae tibi cognita res, in multis, o bone, rebus <lb/> |
| corporibus parvis et levibus atque rutundis. </s><s> <lb/> | Utilis invenietur, & opportuna cluebit.</s> <lb/> |
| quae tibi cognita res in multis, o bone, rebus <lb/> | <s>Haec quoque res etiam naturam dedicat eius, <lb/> |
| utilis invenietur et opportuna cluebit.</s> <lb/> | Quam tenui constet textura; quamque loco se <lb/> |
| <s>haec quoque res etiam naturam dedicat eius, <lb/> | Contineat parvo, si possit conglomerari; <lb/> |
| quam tenui constet textura quamque loco se <lb/> | Quod simul atque hominem leti secura quies est <lb/> |
| contineat parvo, si possit conglomerari, <lb/> | Indepta; atque animi natura, animaeque recessit: <lb/> |
| quod simul atque hominem leti secura quies est <lb/> | Nihil ibi libatum de toto corpore cernas <lb/> |
| indepta atque animi natura animaeque recessit, <lb/> | Ad speciem, nihil ad pondus: mors omnia praestat, <lb/> |
| nil ibi libatum de toto corpore cernas <lb/> | Vitalem praeter sensum, calidumque vaporem. </s><s> <lb/> |
| ad speciem, nil ad pondus: mors omnia praestat <lb/> | <pb xlink:href="079/01/129.jpg" pagenum="80"/> |
| vitalem praeter sensum calidumque vaporem. </s><s> <lb/> | Ergo animam totam perparvis esse necesse est <lb/> |
| ergo animam totam perparvis esse necessest <lb/> | Seminibus, nexam per venas, viscera, nervos: <lb/> |
| seminibus, nexam per venas viscera nervos;<lb/> | Quatinus omnis ubi e toto iam corpore cessit; <lb/> |
| quatenus, omnis ubi e toto iam corpore cessit, <lb/> | Extima membrorum circumcaesura tamen se <lb/> |
| extima membrorum circumcaesura tamen se <lb/> | Incolumem praestat; nec defit ponderis hilum. </s><s> <lb/> |
| incolumem praestat nec defit ponderis hilum. </s><s> <lb/> | Quod genus est Bacchi cum flos evanuit aut cum <lb/> |
| quod genus est Bacchi cum flos evanuit aut cum <lb/> | Spiritus unguenti suavis diffugit in auras: <lb/> |
| spiritus unguenti suavis diffugit in auras <lb/> | Aut aliquo cum iam sucus de corpore cessit; <lb/> |
| aut aliquo cum iam sucus de corpore cessit;<lb/> | Nihil oculis tamen esse minor res ipsa videtur <lb/> |
| nil oculis tamen esse minor res ipsa videtur <lb/> | Propterea, neque detractum de pondere quidquam: <lb/> |
| propterea neque detractum de pondere quicquam, <lb/> | Nimirum, quia multa, minutaque semina sucos <lb/> |
| nimirum quia multa minutaque semina sucos <lb/> | Efficiunt, & odorem in toto corpore rerum.</s> <lb/> |
| efficiunt et odorem in toto corpore rerum.</s> <lb/> | <s>Quare etiam atque etiam mentis naturam, animaeque <lb/> |
| <s>quare etiam atque etiam mentis naturam animaeque <lb/> | Scire licet perquam pauxillis esse creatam <lb/> |
| scire licet perquam pauxillis esse creatam <lb/> | Seminibus, quoniam fugiens nihil ponderis aufert. </s><s> <lb/> |
| seminibus, quoniam fugiens nil ponderis aufert. </s><s> <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nec tamen haec simplex nobis natura putandum est.</s> <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nec tamen haec simplex nobis natura putanda est.</s> <lb/> | <s>Tenuis enim quaedam moribundos deserit aura <lb/> |
| <s>tenvis enim quaedam moribundos deserit aura <lb/> | Mista vapore: vapor porro trahit aera secum;</s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/131.jpg" pagenum="129"/> | <s>Nec calor est quisquam, cui non sit mistus & aer; <lb/> |
| mixta vapore, vapor porro trahit aera secum.</s> <lb/> | Rara quod eius enim constat natura, necesse est <lb/> |
| <s>nec calor est quisquam, cui non sit mixtus et aer;<lb/> | Aeris inter eum primordia multa moveri.</s> <lb/> |
| rara quod eius enim constat natura, necessest <lb/> | <s>Iam triplex animi est igitur natura reperta. <lb/> |
| aeris inter eum primordia multa moveri.</s> <lb/> | Nec tamen haec sat sunt ad sensum cuncta creandum: <lb/> |
| <s>iam triplex animi est igitur natura reperta;<lb/> | Nihil horum quoniam recepit mens, posse creare <lb/> |
| nec tamen haec sat sunt ad sensum cuncta creandum., <lb/> | Sensiferos motus quaedam, quae Mente volutet. </s><s> <lb/> |
| nil horum quoniam recepit res posse creare <lb/> | Quarta quoque his igitur quaedam natura necesse est <lb/> |
| sensiferos motus <emph type="italics"/>et homo<emph.end type="italics"/> quae mente volutat. </s><s> <lb/> | Attribuatur. ea est omnino nominis expers: <lb/> |
| quarta quoque his igitur quaedam natura necessest <lb/> | Qua neque mobilius quidquam, neque, tenvius exstat; <lb/> |
| adtribuatur; east omnino nominis expers;<lb/> | Nec magis e parvis, aut levibus ex elementis: <lb/> |
| qua neque mobilius quicquam neque tenvius exstat, <lb/> | Sensiferos motus quae didit prima per artus. </s><s> <lb/> |
| nec magis e parvis et levibus est elementis;<lb/> | Prima cietur enim, parvis perfecta figuris: <lb/> |
| sensiferos motus quae didit prima per artus. </s><s> <lb/> | Inde calor motus, & venti caeca potestas <lb/> |
| prima cietur enim, parvis perfecta figuris;<lb/> | <pb xlink:href="079/01/130.jpg" pagenum="81"/> |
| inde calor motus et venti caeca potestas <lb/> | Accipit; inde aer; inde omnia mobilitantur: <lb/> |
| accipit, inde aer; inde omnia mobilitantur, <lb/> | Concutitur tum sanguis, viscera persentiscunt <lb/> |
| concutitur sanguis, tum viscera persentiscunt <lb/> | Omnia. postremis datur ossibus, atque medullis <lb/> |
| omnia, postremis datur ossibus atque medullis <lb/> | Sive voluptas est, sive est contrarius ardor.</s> <lb/> |
| sive voluptas est sive est contrarius ardor.</s> <lb/> | <s>Nec temere huc dolor usque; potest penetrare, neque acre <lb/> |
| <s>nec temere huc dolor usque potest penetrare neque acre <lb/> | Permanare malum, quin omnia perturbentur <lb/> |
| permanare malum, quin omnia perturbentur <lb/> | Usqueadeo, ut vitae desit locus, atque animal <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/132.jpg" pagenum="130"/> | Diffugiant partes per caulas corporis omnis. </s><s> <lb/> |
| usque adeo <emph type="italics"/>ut<emph.end type="italics"/> vitae desit locus atque animal <lb/> | Sed plerumque fit in summo quasi corpore finis <lb/> |
| diffugiant partes per caulas corporis omnis. </s><s> <lb/> | Motibus; hanc ob rem vitam retinere valemus. <lb/> |
| sed plerumque fit in summo quasi corpore finis <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc ea quo pacto inter sese mixta, quibusque <lb/> |
| motibus: hanc ob rem vitam retinere valemus. <lb/> | Compta modis vigeant; rationem reddere aventem <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc ea quo pacto inter sese mixta quibusque <lb/> | Abstrahit invitum patrii sermonis egestas: <lb/> |
| compta modis vigeant rationem reddere aventem <lb/> | Sed tamen, ut potero summatim, attingere, tangam. </s><s> <lb/> |
| abstrahit invitum patrii sermonis egestas; <lb/> | Inter enim cursant primordia principiorum <lb/> |
| sed tamen, ut potero, summatim, attingere, tangam. </s><s><lb/> | Motibus inter se; nihil ut secernier unum <lb/> |
| inter enim cursant primordia principiorum <lb/> | Possit nec spatio fieri divisa potestas: <lb/> |
| motibus inter se, nil ut secernier unum <lb/> | Sed quasi multae vis unius corporis extant. </s><s> <lb/> |
| possit nec spatio fieri divisa potestas, <lb/> | Quod genus in quovis animantum viscere volgo, <lb/> |
| sed quasi multae vis unius corporis extant. </s><s> <lb/> | Est odor, & quidam color, & sapor: & tamen ex his <lb/> |
| quod genus in quovis animantum viscere volgo <lb/> | Omnibus est unum perfectum corporis augmen:</s> <lb/> |
| est odor et quidam color et sapor, et tamen ex his <lb/> | <s>Sic calor, atque aer, & venti caeca potestas <lb/> |
| omnibus est unum perfectum corporis augmen.</s> <lb/> | Mixta creant unam naturam, & mobilis illa <lb/> |
| <s>sic calor atque aer et venti caeca potestas <lb/> | Vis, initum motus ab se quae dividit ollis: <lb/> |
| mixta creant unam naturam et mobilis illa <lb/> | Sensifer unde oritur primum per viscera motus.</s> <lb/> |
| vis, initum motus ab se quae dividit ollis, <lb/> | <s>Nam penitus prorsum latet haec natura, subestque: <lb/> |
| sensifer unde oritur primum per viscera motus.</s> <lb/> | Nec magis hac infra quicquam est in corpore nostro; <lb/> |
| <s>nam penitus prorsum latet haec natura subestque <lb/> | Atque anima est animae proporro totius ipsa. </s><s> <lb/> |
| nec magis hac infra quicquam est in corpore nostro <lb/> | Quod genus in nostris membris, & corpore toto <lb/> |
| atque anima est animae proporro totius ipsa. </s><s> <lb/> | Mixta latens animi vis est, animaeque potestas, <lb/> |
| quod genus in nostris membris et corpore toto <lb/> | Corporibus quia de parvis, paucisque creata est.</s> <lb/> |
| mixta latens animi vis est animaeque potestas, <lb/> | <s>Sic tibi nominis haec expers vis, facta minutis <lb/> |
| corporibus quia de parvis paucisque creatast.</s> <lb/> | <pb xlink:href="079/01/131.jpg" pagenum="82"/> |
| <s>sic tibi nominis haec expers vis facta minutis <lb/> | Corporibus latet: atque animae quasi totius ipsa <lb/> |
| corporibus latet atque animae quasi totius ipsa <lb/> | Proporro est anima, & dominatur corpore toto.</s> <lb/> |
| proporrost anima et dominatur corpore toto.</s> <lb/> | <s>Consimili ratione necesse est ventus, & aer, <lb/> |
| <s>consimili ratione necessest ventus et aer <lb/> | Et calor inter se vigeant commista per artus; <lb/> |
| et calor inter se vigeant commixta per artus <lb/> | Adque aliis aliud subsit magis, emineatque, <lb/> |
| adque aliis aliud subsit magis emineatque <lb/> | Ut quiddam fieri videatur ab omnibus unum: <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/133.jpg" pagenum="131"/> | Ni calor, ac ventus seorsum, seorsumque potestas <lb/> |
| ut quiddam fieri videatur ab omnibus unum, <lb/> | Aeris interemant sensum, diductaque solvant. </s><s> <lb/> |
| ni calor ac ventus seorsum seorsumque potestas <lb/> | Est etiam calor ille animo, quem sumit, in ira <lb/> |
| aeris interemant sensum diductaque solvant. </s><s><lb/> | Cum fervescit, & ex oculis micat acrius ardor. <lb/> |
| est etenim calor ille animo, quem sumit, in ira <lb/> | Est & frigida multa comes formidinis aura; <lb/> |
| cum fervescit et ex oculis micat acribus ardor; <lb/> | Quae ciet horrorem membris, & concitat artus. <lb/> |
| est et frigida multa comes formidinis aura <lb/> | Est etiam quoque pacati status aeris ille, <lb/> |
| quae ciet horrorem membris et concitat artus; <lb/> | Pectore tranquilloqui fit, voltuque sereno. </s><s> <lb/> |
| est etiam quoque pacati status aeris ille, <lb/> | Sed calidi plus est illis, quibus acria corda, <lb/> |
| pectore tranquillo fit qui voltuque sereno. </s><s><lb/> | Iracundaque mens facile effervescit in ira: </s><s> <lb/> |
| sed calidi plus est illis quibus acria corda <lb/> | Quo genere in primis vis est violenta leonum; <lb/> |
| iracundaque mens facile effervescit in ira. </s><s> <lb/> | Pectora qui fremitu rumpunt plerumque gementes; <lb/> |
| quo genere in primis vis est violenta leonum, <lb/> | Nec capere irarum fluctus in pectore possunt. </s><s> <lb/> |
| pectora qui fremitu rumpunt plerumque gementes <lb/> | At ventosa magis cervorum frigida mens est; <lb/> |
| nec capere irarum fluctus in pectore possunt. </s><s><lb/> | Et gelidas citius per viscera concitat auras; <lb/> |
| at ventosa magis cervorum frigida mens est <lb/> | Quae tremulum faciunt membris existere motum.</s> <lb/> |
| et gelidas citius per viscera concitat auras <lb/> | <s>At natura boum placido magis aere vivit; <lb/> |
| quae tremulum faciunt membris existere motum.</s> <lb/> | Nec nimis irai fax umquam subdita percit <lb/> |
| <s>at natura boum placido magis aere vivit, <lb/> | Fumida, suffundens caecae caliginis umbras; <lb/> |
| nec nimis irai fax umquam subdita percit <lb/> | Nec gelidis torpet telis perfixa pavoris; <lb/> |
| fumida, suffundens caecae caliginis umbra, <lb/> | Inter utrosque sitast, cervos, saevosque leones. </s><s> <lb/> |
| nec gelidis torpet telis perfixa pavoris: <lb/> | Sic hominum genus est. </s><s>quamvis doctrina politos <lb/> |
| inter utrosque sitast, cervos saevosque leones. </s><s><lb/> | Constituat pariter quosdam, tamen illa relinquit <lb/> |
| sic hominum genus est. </s><s>quamvis doctrina politos <lb/> | Naturae cuiusque animi vestigia prima: </s><s> <lb/> |
| constituat pariter quosdam, tamen illa relinquit <lb/> | Nec radicitus evelli mala posse putandum est, <lb/> |
| naturae cuiusque animi vestigia prima. </s><s><lb/> | Quin proclivius hic iras decurrat ad acris; <lb/> |
| nec radicitus evelli mala posse putandumst, <lb/> | <pb xlink:href="079/01/132.jpg" pagenum="83"/> |
| quin proclivius hic iras decurrat ad acris, <lb/> | Ille metu citius paulo tentetur; at ille <lb/> |
| ille metu citius paulo temptetur, at ille <lb/> | Tertius accipiat quaedam clementius aequo: </s><s> <lb/> |
| tertius accipiat quaedam clementius aequo. </s><s><lb/> | Inque aliis rebus multis differre necesse est <lb/> |
| inque aliis rebus multis differre necessest <lb/> | Naturas hominum varias, moresque sequacis: <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/134.jpg" pagenum="132"/> | Quorum ego nunc nequeo caecas exponere causas; <lb/> |
| naturas hominum varias moresque sequacis; <lb/> | Nec reperire figurarum tot nomina, quot sunt <lb/> |
| quorum ego nunc nequeo caecas exponere causas <lb/> | Principiis; unde haec oritur variantia rerum.</s> <lb/> |
| nec reperire figurarum tot nomina quot sunt <lb/> | <s>Illud in his rebus video firmare potesse, <lb/> |
| principiis, unde haec oritur variantia rerum.</s> <lb/> | Usqueadeo naturarum vestigia linqui <lb/> |
| <s>illud in his rebus videor firmare potesse, <lb/> | Parvula, quae nequeat ratio depellere dictis, <lb/> |
| usque adeo naturarum vestigia linqui, <lb/> | Ut nihil inpediat dignam dis degere vitam. <lb/> |
| parvola quae nequeat, ratio depellere nobis, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Haec igitur natura tenetur corpore ab omni; <lb/> |
| ut nil inpediat dignam, dis degere vitam. <lb/> | Ipsaque corporis est custos, & causa salutis: <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Haec igitur natura tenetur corpore ab omni <lb/> | Nam communibus inter se radicibus herent; <lb/> |
| ipsaque corporis est custos et causa salutis;<lb/> | Nec sine pernicie divelli posse videntur.</s> <lb/> |
| nam communibus inter se radicibus haerent <lb/> | <s>Quod genus e turis glebis evellere odorem <lb/> |
| nec sine pernicie divelli posse videntur.</s> <lb/> | Haud facile est, quin intereat natura quoque eius:</s> <lb/> |
| <s>quod genus e thuris glaebis evellere odorem <lb/> | <s>Sic animi, atque animae naturam corpore toto <lb/> |
| haud facile est quin intereat natura quoque eius.</s> <lb/> | Extrahere haut facile est, quin omnia dissoluantur. </s><s> <lb/> |
| <s>sic animi atque a-nimae naturam corpore toto <lb/> | Inplexis ita principiis ab origine prima <lb/> |
| extrahere haut facile est quin omnia dissoluantur. </s><s> <lb/> | Inter se fiunt consorti praedita vita: <lb/> |
| inplexis ita principiis ab origine prima <lb/> | Nec sibi quaeque sine alterius vi posse videtur <lb/> |
| inter se fiunt consorti praedita vita, <lb/> | Corporis, atque animi seorsum sentire potestas: <lb/> |
| nec sibi quaeque sine alterius vi posse videtur <lb/> | Sed communibus inter eas conflatur utrimque <lb/> |
| corporis atque animi seorsum sentire potestas, <lb/> | Motibus accensus nobis per viscera sensus.</s> <lb/> |
| sed communibus inter eas conflatur utrimque <lb/> | <s>Praeterea corpus per se nec gignitur umquam, <lb/> |
| motibus accensus nobis per viscera sensus.</s> <lb/> | Nec crescit, neque post mortem durare videtur.</s> <lb/> |
| <s>praeterea corpus per se nec gignitur umquam <lb/> | <s>Non enim, ut humor aquae dimittit saepe vaporem, <lb/> |
| nec crescit neque post mortem durare videtur.</s> <lb/> | Qui datus est, neque ea causa convellitur ipse, <lb/> |
| <s>non enim, ut umor aquae dimittit saepe vaporem <lb/> | Sed manet incolumis; non, inquam, sic animai <lb/> |
| qui datus est, neque ea causa convellitur ipse, <lb/> | Discidium possunt artus perferre relicti, <lb/> |
| sed manet incolumis, non, inquam, sic animai <lb/> | Sed penitus pereunt convolsi, conque putrescunt.</s> <lb/> |
| discidium possunt artus perferre relicti, <lb/> | <pb xlink:href="079/01/133.jpg" pagenum="84"/> |
| sed penitus pereunt convulsi conque putrescunt.</s> <lb/> | <s>Ex ineunte aevo sic corporis, atque animai <lb/> |
| <s>ex ineunte aevo sic corporis atque animai <lb/> | Mutua vitalis discunt contagia motus <lb/> |
| mutua vitalis discunt contagia motus <lb/> | Maternis etiam membris, alvoque reposta; <lb/> |
| maternis etiam membris alvoque reposta, <lb/> | Discidium ut nequeat fieri sine peste, maloque: <lb/> |
| discidium <emph type="italics"/>ut<emph.end type="italics"/> nequeat fieri sine peste maloque;<lb/> | Ut videas, quoniam coniunctast causa salutis, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/135.jpg" pagenum="133"/> | Coniunctam quoque naturam consistere eorum. <lb/> |
| ut videas, quoniam coniunctast causa salutis, <lb/> | |
| coniunctam quoque naturam consistere eorum. <lb/> | |
| </s></p><p type="main"><s>Quod superest, siquis corpus sentire refutat <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Quod superest, siquis corpus sentire refutat <lb/> |
| atque animam credit permixtam corpore toto <lb/> | Atque animam credit permistam corpore toto <lb/> |
| suscipere hunc motum quem sensum nominitamus, <lb/> | Suscipere hunc motum, quem sensum nominitamus; <lb/> |
| vel manifestas res contra verasque repugnat.</s> <lb/> | Vel manifestas res contra, verasque repugnat.</s> <lb/> |
| <s>quid sit enim corpus sentire quis adferet umquam, <lb/> | <s>Quid sit enim corpus sentire quis adferet umquam, <lb/> |
| si non ipsa palam quod res dedit ac docuit nos?</s><s> <lb/> | Si non ipsa palam quod res dedit, ac docuit nos?</s><s> <lb/> |
| at dimissa anima corpus caret undique sensu;<lb/> | At dimissa anima corpus caret undique sensu: <lb/> |
| perdit enim quod non proprium fuit eius in aevo;<lb/> | Perdit enim quod non proprium fuit eius in aevo; <lb/> |
| multaque praeterea perdit quam expellitur <emph type="italics"/>ante<emph.end type="italics"/>. <lb/> | Multaque praeterea perdit quam expellitur aevo. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Dicere porro oculos nullam rem cernere posse, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Dicere porro oculos nullam rem cernere posse; <lb/> |
| sed per eos animum ut foribus spectare reclusis, <lb/> | Sed per eos animum, ut foribus spectare reclusis, <lb/> |
| difficilest, contra cum sensus dicat eorum ;<lb/> | Difficile est, contra cum sensus dicat eorum : <lb/> |
| sensus enim trahit atque acies detrudit ad ipsas;<lb/> | Sensus enim trahit, atque acies detrudit ad ipsas; <lb/> |
| fulgida praesertim cum cernere saepe nequimus, <lb/> | Fulgida praesertim cum cernere saepe nequimus, <lb/> |
| lumina luminibus quia nobis praepediuntur.</s> <lb/> | Lumina luminibus quia nobis praepediuntur:</s> <lb/> |
| <s>quod foribus non fit; neque enim, quia cernimus ipsi, <lb/> | <s>quod foribus non fit. neque enim, qua cernimus ipsi, <lb/> |
| ostia suscipiunt ullum reclusa laborem.</s> <lb/> | Ostia suscipiunt ullum reclusa laborem.</s> <lb/> |
| <s>praeterea si pro foribus sunt lumina nostra, <lb/> | <s>Praeterea si pro foribus sunt lumina nostra; <lb/> |
| iam magis exemptis oculis debere videtur <lb/> | Iam magis exemptis oculis debere videtur <lb/> |
| cernere res animus sublatis postibus ipsis. <lb/> | Cernere res animus sublatis postibus ipsis. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Illud in his rebus nequaquam sumere possis, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Illud in his rebus nequaquam sumere possis, <lb/> |
| Democriti quod sancta viri sententia ponit, <lb/> | Democriti quod sancta viri sententia ponit; <lb/> |
| corporis atque animi primordia singula privis <lb/> | Corporis atque animi primordia singula primis <lb/> |
| adposita alternis variare, ac nectere membra.</s> <lb/> | Adposita alternis variare, ac nectere membra.</s> <lb/> |
| <s>nam cum multo sunt animae elementa minora <lb/> | <s>Nam cum multo sunt animae elementa minora, <lb/> |
| quam quibus e corpus nobis et viscera constant, <lb/> | Quam quibus & corpus nobis, & viscera constant, <lb/> |
| tum numero quoque concedunt et rara per artus <lb/> | <pb xlink:href="079/01/134.jpg" pagenum="85"/> |
| dissita sunt dumtaxat; ut hoc promittere possis, <lb/> | Tum numero quoque concedunt, & rara per artus <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/136.jpg" pagenum="134"/> | Dissita sunt: dumtaxat ut hoc promittere possis, <lb/> |
| quantula prima queant nobis iniecta ciere <lb/> | Quantula prima queant nobis iniecta ciere <lb/> |
| corpora sensiferos motus in corpore, tanta <lb/> | Corpora sensiferos motus in corpore, tanta <lb/> |
| intervalla tenere exordia prima animai. </s><s> <lb/> | Intervalla tenere exordia prima animai. </s><s> <lb/> |
| nam neque pulveris interdum sentimus adhaesum <lb/> | Nam neque pulveris interdum sentimus adhesum <lb/> |
| corpore nec membris incussam sidere cretam, <lb/> | Corpore, nec membris incussam sidere cretam, <lb/> |
| nec nebulam noctu neque aranei tenvia fila <lb/> | Nec nebulam noctu, neque aranei tenvia fila <lb/> |
| obvia sentimus, quando obretimur euntes, <lb/> | Obvia sentimus, quando obretimur euntes; <lb/> |
| nec supera caput eiusdem cecidisse vietam <lb/> | Nec supera caput eiusdem cecidisse vietam <lb/> |
| vestem nec plumas avium papposque volantis <lb/> | Vestem, nec plumas avium, papposque volantis, <lb/> |
| qui nimia levitate cadunt plerumque gravatim, <lb/> | Qui nimia levitate cadunt plerumque gravatim. <lb/> |
| nec repentis itum cuiusviscumque animantis <lb/> | Nec repentis itum cuiusviscumque animantis <lb/> |
| sentimus nec priva pedum vestigia quaeque, <lb/> | Sentimus; nec priva pedum vestigia quaeque, <lb/> |
| corpore quae in nostro culices et cetera ponunt. </s><s> <lb/> | Corpore quae in nostro culices, & cetera ponunt. </s><s> <lb/> |
| usque adeo prius est in nobis multa ciendum, <lb/> | Usqueadeo prius est in nobis multa ciendum <lb/> |
| quam primordia sentiscant concussa animai <lb/> | Semina, corporibus nostris inmista per artus, <lb/> |
| semina corporibus nostris inmixta per artus, <lb/> | Quam primordia sentiscant concussa animai; <lb/> |
| et quam in his intervallis tuditantia possint <lb/> | Et quam in his intervallis tuditantia possint <lb/> |
| concursare coire et dissultare vicissim. </s><s> <lb/> | Concursare, coire, & dissultare vicissim. </s><s> <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Et magis est animus vitai claustra coercens <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Et magis est animus vitai claustra coercens, <lb/> |
| et dominantior ad vitam quam vis animai.</s> <lb/> | Et dominantior ad vitam, quam vis animai.</s> <lb/> |
| <s>nam sine mente animoque nequit residere per artus <lb/> | <s>Nam sine mente, animoque nequit residere per artus <lb/> |
| temporis exiguam partem pars ulla animai, <lb/> | Temporis exiguam partem pars ulla animai; <lb/> |
| sed comes insequitur facile et discedit in auras <lb/> | Sed comes insequitur facile, & discedit in auras; <lb/> |
| et gelidos artus in leti frigore linquit.</s> <lb/> | Et gelidos artus in leti frigore linquit.</s> <lb/> |
| <s>at manet in vita cui mens animusque remansit.</s> <lb/> | <s>At manet in vita, cui mens, animusque remansit,</s> <lb/> |
| <s>quamvis est circum caesis lacer undique membris <lb/> | <s>Quamvis est circum caesis lacer undique membris; <lb/> |
| truncus, adempta anima circum membrisque remota <lb/> | <expan abbr="Trũcus">Truncus</expan>, adempta anima circum, membrisque remotis, <lb/> |
| vivit et aetherias vitalis suscipit auras. </s><s> <lb/> | Vivit; & aethereas vitalis suscipit auras: </s><s> <lb/> |
| si non omnimodis, at magna parte animai <lb/> | Si non omnimodis, at magna parte animai <lb/> |
| privatus, tamen in vita cunctatur et haeret;<lb/> | Privatus, tamen in vita cunctatur, & heret; <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/137.jpg" pagenum="135"/> | <pb xlink:href="079/01/135.jpg" pagenum="86"/> |
| ut, lacerato oculo circum si pupula mansit <lb/> | Ut lacerato oculo circum, si pupula mansit <lb/> |
| incolumis, stat cernundi vivata potestas, <lb/> | Incolumis, stat cernundi vivata potestas, <lb/> |
| dummodo ne totum corrumpas, luminis orbem <lb/> | Dummodo ne totum corrumpas, luminis orbem: <lb/> |
| et circum caedas aciem solamque relinquas; <lb/> | Sed circumcidas aciem, solamque relinquas; <lb/> |
| id quoque enim sine pernicie non fiet et orbei. </s><s><lb/> | Id quoque enim sine pernicie confiet eorum. </s><s> <lb/> |
| at si tantula pars oculi media illa peresa est, <lb/> | At si tantula pars oculi media illa peresa est; <lb/> |
| occidit extemplo lumen tenebraeque secuntur, <lb/> | Incolumis quamvis aliquoi sit splendidus orbis: <lb/> |
| incolumis quamvis aliquoi <emph type="italics"/>sit<emph.end type="italics"/> splendidus orbis. <lb/> | Occidit extemplo lumen, tenebraeque sequuntur. <lb/> |
| hoc anima atque animus vincti sunt foedere semper. <lb/> | Hoc anima, atque; animus vincti sunt foedere semper. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc age, nativos animantibus et mortalis <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc age, nativos animantibus, & mortalis <lb/> |
| esse animos animasque levis ut noscere possis, <lb/> | Esse animos, animasque levis, ut noscere possis; <lb/> |
| conquisita diu dulcique reperta labore <lb/> | Conquisita diu, dulcique reperta labore <lb/> |
| digna tua pergam disponere carmina cura. </s><s> <lb/> | Digna tua pergam disponere carmina vita. </s><s> <lb/> |
| tu fac utrumque uno sub iungas nomine eorum, <lb/> | Tu fac utrumque uno sub iungas nomine eorum; <lb/> |
| atque animam verbi causa cum dicere pergam, <lb/> | Atque animam, verbi causa, cum dicere pergam, <lb/> |
| mortalem esse docens, animum quoque dicere credas, <lb/> | Mortalem esse <expan abbr="doc&etilde;s">docens</expan>, animum quoque dicere credas: <lb/> |
| quatenus est unum inter se coniunctaque res est.</s> <lb/> | Quatinus est unum inter se, coniunctaque res est.</s> <lb/> |
| <s>principio quoniam tenuem constare minutis <lb/> | <s>Principio, quoniam tenuem constare minutis <lb/> |
| corporibus docui multoque minoribus esse <lb/> | Corporibus docui, multoque minoribus esse <lb/> |
| principiis factam quam liquidus umor aquai <lb/> | Principiis factam, quam liquidus humor aquai est, <lb/> |
| aut nebula aut fumus:-nam longe mobilitate <lb/> | Aut nebula, aut fumus: nam longe mobilitate <lb/> |
| praestat et a tenui causa magis icta movetur;<lb/> | Praestat, & a tenui causa magis icta movetur; <lb/> |
| quippe ubi imaginibus fumi nebulaeque movetur: <lb/> | Quippe ubi imaginibus fumi, nebulaeque movetur: <lb/> |
| quod genus in somnis sopiti ubi cernimus alte <lb/> | Quod genus, in somnis sopiti ubi cernimus alta <lb/> |
| exhalare vaporem altaria ferreque fumum;<lb/> | Exhalare vaporem altaria, ferreque fumum: <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/138.jpg" pagenum="136"/> | Nam procul hinc dubio nobis simulacra genuntur:- <lb/> |
| nam procul hinc dubio nobis simulacra genuntur:-<lb/> | Nunc igitur quoniam quassatis undique vasis <lb/> |
| nunc igitur quoniam quassatis undique vasis <lb/> | Diffluere humorem, & laticem discedere cernis; <lb/> |
| diffluere umorem et laticem discedere cernis <lb/> | Et nebula ac furnus quoniam discedit in auras: <lb/> |
| et nebula ac furnus quoniam discedit in auras, <lb/> | Crede animam quoque diffundi, multoque perire <lb/> |
| crede animam quoque diffundi multoque perire <lb/> | Ocius, & citius dissolvi in corpora prima, <lb/> |
| ocius et citius dissolvi in corpora prima, <lb/> | Cum semel ex hominis membris ablata recessit.</s> <lb/> |
| cum semel ex hominis membris ablata recessit.</s> <lb/> | <pb xlink:href="079/01/136.jpg" pagenum="87"/> |
| <s>quippe etenim corpus, quod vas quasi constitit eius, <lb/> | <s>Quippe etenim, corpus, quod vas quasi constitit eius, <lb/> |
| cum cohibere nequit conquassatum ex aliqua re <lb/> | Cum cohibere nequit conquassatum ex aliqua re, <lb/> |
| ac rarefactum detracto sanguine venis, <lb/> | Ac rarefactum detracto sanguine venis; <lb/> |
| aere qui credas posse hanc cohiberier ullo?</s><s><lb/> | Aere qui credas posse hanc cohiberier ullo, </s><s> <lb/> |
| corpore qui nostro rarus magis <emph type="italics"/>is<emph.end type="italics"/> cohibessit?</s><s><lb/> | Corpore qui nostro rarus magis is cohibessit?</s><s> <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Praeterea gigni pariter cum corpore et una <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Praeterea gigni pariter cum corpore, & una <lb/> |
| crescere sentimus pariterque senescere mentem.</s> <lb/> | Crescere sentimus, pariterque senescere mentem.</s> <lb/> |
| <s>nam velut infirmo pueri teneroque vagantur <lb/> | <s>Nam velut infirmo pueri, teneroque vagantur <lb/> |
| corpore, sic animi sequitur sententia tenvis.</s> <lb/> | Corpore; sic animi sequitur sententia tenvis.</s> <lb/> |
| <s>inde ubi robustis adolevit viribus aetas, <lb/> | <s>Inde, ubi robustis adolevit viribus aetas; <lb/> |
| consilium quoque maius et auctior est animi vis. </s><s> <lb/> | Consilium quoque maius, & auctior est animi vis. </s><s> <lb/> |
| post ubi iam validis quassatum est viribus aevi <lb/> | Post, ubi iam validis quassatum est viribus aevi <lb/> |
| corpus et obtusis ceciderunt viribus artus, <lb/> | Corpus, & obtusis ceciderunt viribus artus; <lb/> |
| claudicat ingenium, delirat lingua, <emph type="italics"/>labat<emph.end type="italics"/> mens, <lb/> | Claudicat ingenium, delirat linguaque, mensque: <lb/> |
| Omnia deficiunt atque uno tempore desunt.</s> <lb/> | Omnia deficiunt, atque uno tempore desunt.</s> <lb/> |
| <s>ergo dissolui quoque convenit omnem animai <lb/> | <s>Ergo dissolui quoque convenit omnem animai <lb/> |
| naturam, ceu fumus, in altas aeris auras;<lb/> | Naturam, ceu fumus in altas aeris auras: <lb/> |
| quandoquidem gigni pariter pariterque videmus <lb/> | Quandoquidem gigni pariter, pariterque videmus <lb/> |
| crescere et, <emph type="italics"/>ut<emph.end type="italics"/> docui, simul aevo fessa fatisci.</s> <lb/> | Crescere: &, ut docui, simul aevo fessa fatisci.</s> <lb/> |
| <s><pb xlink:href="079/01/139.jpg" pagenum="137"/> | </p><p type="main"><s>Huc accedit, uti videamus, corpus ut ipsum <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Huc accedit uti videamus, corpus ut ipsum <lb/> | Suscipere inmanis morbos, durumque dolorem; <lb/> |
| suscipere inmanis morbos durumque dolorem, <lb/> | Sic animum curas acris, luctumque, metumque <lb/> |
| sic animum curas acris luctumque metumque <lb/> | Quare participem leti quoque convenit esse.</s> <lb/> |
| quare participem leti quoque convenit esse.</s> <lb/> | <s>Quinetiam morbis in corporis avius errat <lb/> |
| <s>quin etiam morbis in corporis avius errat <lb/> | Saepe animus; dementit enim, deliraque fatur: <lb/> |
| saepe animus; dementit enim deliraque fatur <lb/> | Interdumque gravi lethargo fertur in altum, <lb/> |
| interdumque gravi lethargo fertur in altum <lb/> | Aeternumque soporem, oculis, nutuque cadenti; <lb/> |
| aeternumque soporem oculis nutuque cadenti, <lb/> | Unde neque exaudit voces; nec noscere voltus <lb/> |
| unde neque exaudit voces nec noscere voltus <lb/> | Illorum potis est, ad vitam qui revocantes <lb/> |
| illorum potis est, ad vitam qui revocantes <lb/> | Circumstant lacrimis rorantes ora, genasque.</s> <lb/> |
| circumstant lacrimis rorantes ora genasque.</s> <lb/> | <s>Quare animum quoque dissolui fateare necesse; <lb/> |
| <s>quare animum quoque dissolui fateare necessest, <lb/> | Quandoquidem penetrant in eum contagia morbi; <lb/> |
| quandoquidem penetrant in eum contagia morbi;<lb/> | <pb xlink:href="079/01/137.jpg" pagenum="88"/> |
| nam dolor ac morbus leti fabricator uterquest, <lb/> | Nam dolor, ac morbus leti fabricator uterque est; <lb/> |
| multorum exitio perdocti quod sumus ante.</s> <lb/> | Multorum exitio perdocti quod sumus ante.</s> <lb/> |
| <s>denique quor, hominem cum vini vis penetravit <lb/> | <s>Praeterea mentem sanari, corpus ut aegrum, <lb/> |
| acris et in venas discessit diditus ardor, <lb/> | Et pariter flecti medicina posse videmus.</s><s> |
| consequitur gravitas membrorum, praepediuntur <lb/> | Denique cur hominem, cum vini vis penetravit <lb/> |
| crura vacillanti, tardescit lingua, madet mens, <lb/> | Acris, & in venas discessit diditus ardor; <lb/> |
| nant oculi, clamor singultus iurgia gliscunt, <lb/> | Consequitur gravitas membrorum ? praepediuntur <lb/> |
| et iam cetera de genere hoc quaecumque secuntur, <lb/> | Crura vacillanti ? tardescit lingua ? madet mens ? <lb/> |
| cur ea sunt, nisi quod vemens violentia vini <lb/> | Nant oculi ? clamor, singultus, iurgia gliscunt ? <lb/> |
| conturbare animam consuevit corpore in ipso?</s><s><lb/> | Et iam cetera de genere hoc quaecumque sequuntur, <lb/> |
| at quaecumque queunt conturbari inque pediri, <lb/> | Cur ea sunt, nisi quod vehemens violentia vini <lb/> |
| significant, paulo si durior insinuarit <lb/> | Conturbare animam consuevit corpore in ipso?</s><s> <lb/> |
| causa, fore ut pereant aevo privata futuro.</s> <lb/> | At quaecumque queunt conturbari, inque pediri, <lb/> |
| <s>quin etiam subito vi morbi saepe coactus <lb/> | Significant, paulo si durior insinuarit <lb/> |
| ante oculos aliquis nostros, ut fulminis ictu, <lb/> | Causa, fore ut pereant aevo privata futuro.</s> <lb/> |
| concidit et spumas agit, ingemit et tremit artus, <lb/> | <s>Quinetiam subito vi morbi saepe coactus <lb/> |
| desipit, extentat nervos, torquetur, anhelat <lb/> | Ante oculos aliquis nostros, ut fulminis ictu, <lb/> |
| inconstanter, et in iactando membra fatigat.</s> <lb/> | Concidit; & spumas agit, ingemit, & tremit artus; <lb/> |
| <s>nimirtim quia vis morbi distracta per artus <lb/> | Desipit, extentat nervos, torquetur, anhelat; <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/140.jpg" pagenum="138"/> | Inconstanter & in iactando membra fatigat:</s> <lb/> |
| turbat, agens animam spumat, quasi in aequore salso <lb/> | <s>Nimirum, quia vis morbi distracta per artus <lb/> |
| ventorum validis fervescunt viribus undae, <lb/> | Turbat agens animam spumantes ut in aequore salso <lb/> |
| exprimitur porro gemitus, quia membra dolore <lb/> | Ventorum validis fervescunt viribus undae. <lb/> |
| adficiuntur et omnino quod semina vocis <lb/> | Exprimitur porro gemitus: quia membra dolore <lb/> |
| eiciuntur et ore foras glomerata feruntur <lb/> | Adficiuntur; & omnino, quod semina vocis <lb/> |
| qua quasi consuerunt et sunt munita viai. </s><s><lb/> | Eiciuntur, & ore foras glomerata feruntur, <lb/> |
| desipientia fit, quia vis animi atque animai <lb/> | Qua quasi consuerunt, & sunt munita viai. </s><s> <lb/> |
| conturbatur et, ut docui, divisa seorsum <lb/> | Desipientia fit, quia vis animi, atque animai <lb/> |
| disiectatur eodem illo distracta veneno.</s> <lb/> | Conturbatur; &, ut docui, divisa seorsum <lb/> |
| <s>inde ubi iam morbi reflexit causa reditque <lb/> | Disiectatur eodem illo distracta veneno.</s> <lb/> |
| in latebras acer corrupti corporis umor, <lb/> | <s>Inde, ubi iam morbi se flexit causa, reditque <lb/> |
| tum quasi vaccillans primum consurgit et omnis <lb/> | In latebras acer corrupti corporis humor: <lb/> |
| paulatim redit in sensus animamque receptat. </s><s> <lb/> | <pb xlink:href="079/01/138.jpg" pagenum="89"/> |
| haec igitur tantis ubi morbis corpore in ipso <lb/> | Tum quasi vaccillans primum consurgit; & omnis <lb/> |
| iactentur miserisque modis distracta laborent, <lb/> | Paullatim redit in sensus, animamque receptat. </s><s> <lb/> |
| cur eadem credis sine corpore in aere aperto <lb/> | Haec igitur tantis ubi morbis corpore in ipso <lb/> |
| cum validis ventis aetatem degere posse?</s><s> <lb/> | Iactentur, miserisque modis distracta laborent: <lb/> |
| et quoniam mentem sanari, corpus ut aegrum, <lb/> | Cur eadem credis sine corpore in aere aperto <lb/> |
| cernimus et flecti medicina posse videmus, <lb/> | Cum validis ventis aetatem degere posse?</s><s> <lb/> |
| id quoque praesagit mortalem vivere mentem. </s><s><lb/> | Et quoniam mentem sanari, corpus ut aegrum, <lb/> |
| addere enim partis aut ordine traiecere aecumst <lb/> | Cernimus, & flecti medicina posse videmus: <lb/> |
| aut aliquid prorsum de summa detrahere hilum, <lb/> | Id quoque praesagit mortalem vivere mentem. </s><s> <lb/> |
| commutare animum quicumque adoritur et infit <lb/> | Addere enim partis, aut ordine traiecere aequum est <lb/> |
| aut aliam quamvis naturam flectere quaerit, <lb/> | Aut aliquid prorsum de summa detrahere, illum, <lb/> |
| at neque transferri sibi partis nec tribui vult <lb/> | Commutare animum quicumque adoritur, & infit; <lb/> |
| inmortale quod est quicquam neque defluere hilum. </s><s><lb/> | Aut aliam quamvis naturam flectere quaerit. <lb/> |
| nam quodcumque suis mutatum finibus exit, <lb/> | At neque transferri sibi partis, nec tribui vult, <lb/> |
| continuo hoc mors est illius quod fuit ante. </s><s> <lb/> | Inmortale quod est, quidquam neque defluere <expan abbr="hilũ">hilum</expan>. </s><s> <lb/> |
| ergo animus sive aegrescit, mortalia signa <lb/> | Nam quodcumque suis mutatum finibus exit, <lb/> |
| mittit, uti docui, seu flectitur a medicina. </s><s><lb/> | Continuo hoc mors est illius, quod fuit ante. </s><s> <lb/> |
| usque adeo falsae rationi vera videtur <lb/> | Ergo animus sive aegrescit, mortalia signa <lb/> |
| res occurrere et effugium praecludere eunti <lb/> | Mittit, uti docui, seu flectitur a medicina. </s><s> <lb/> |
| ancipitique refutatu convincere falsum. </s><s> <lb/> | Usque adeo falsae rationi vera videtur <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Denique saepe hominem paulatim cernimus ire <lb/> | Res occurrere, & effugium praecludere eunti, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/141.jpg" pagenum="139"/> | Ancipitique refutatu convincere falsum. </s><s> <lb/> |
| et membratim vitalem deperdere sensum;<lb/> | </s></p><p type="main"><s>Denique saepe hominem paullatim cernimus ire, <lb/> |
| in pedibus primum digitos livescere et unguis, <lb/> | Et membratim vitalem deperdere sensum: <lb/> |
| inde pedes et crura mori, post inde per artus <lb/> | In pedibus primum digitos livescere, & unguis; <lb/> |
| ire alios tractim gelidi vestigia leti. </s><s> <lb/> | Inde pedes & crura mori: post inde per artus <lb/> |
| scinditur itque animae hoc quoniam natura nec uno <lb/> | Ire alios tractim gelidi vestigia leti. </s><s> <lb/> |
| tempore sincera existit, mortalis habendast.</s> <lb/> | Scinditur itque animae hoc quoniam natura, nec uno <lb/> |
| <s>quod si forte putas ipsam se posse per artus <lb/> | Tempore sincera existit, mortalis habenda est.</s> <lb/> |
| introsum trahere et partis conducere in unum <lb/> | <s>Quod si forte putas ipsam se posse per artus <lb/> |
| atque ideo cunctis sensum deducere membris, <lb/> | Introsum trahere, & partis conducere in unum, <lb/> |
| at locus ille tamen, quo copia tanta animai <lb/> | Atque adeo cunctis sensum deducere membris; <lb/> |
| cogitur, in sensu debet maiore videri;<lb/> | <pb xlink:href="079/01/139.jpg" pagenum="90"/> |
| qui quoniam nusquamst, nimirum ut diximus <emph type="italics"/>ante<emph.end type="italics"/>, <lb/> | At locus ille tamen, quo copia tanta animai <lb/> |
| dilaniata foras dispargitur, interit ergo.</s> <lb/> | Cogitur, in sensu debet maiore videri: <lb/> |
| <s>quin etiam si iam libeat concedere falsum <lb/> | Qui <expan abbr="quoiã">quoniam</expan> nusquam est, <expan abbr="nimirũ">nimirum</expan> (ut diximus ante) <lb/> |
| et dare posse animam glomerari in corpore eorum, <lb/> | Dilaniata foras dispargitur: interit ergo.</s> <lb/> |
| lumina qui lincunt moribundi particulatim, <lb/> | <s>Quin etiam, si iam libeat concedere falsum, <lb/> |
| mortalem tamen esse animam fateare necesse, <lb/> | Et dare, posse animam glomerari in corpore eorum, <lb/> |
| nec refert utrum pereat dispersa per auras <lb/> | Lumina qui lincunt moribundi particulatim: <lb/> |
| an contracta suis e partibus obbrutescat, <lb/> | Mortalem tamen esse animam fateare necesse est. <lb/> |
| quando hominem totum magis ac magis undique sensus <lb/> | Nec refert, utrum pereat dispersa per auras; <lb/> |
| deficit et vitae minus et minus undique restat. <lb/> | An contracta suis e partibus obbrutescat, <lb/> |
| | <expan abbr="Quãdo">Quando</expan> <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> totum magis, ac magis undique sensus <lb/> |
| | Deficit, & vitae minus, & minus undique restat. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Et quoniam mens est hominis pars una, loco quae <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Et quoniam mens est hominis pars una, loco quae <lb/> |
| fixa manet certo, velut aures atque oculi sunt <lb/> | Fixa manet certo, velut aures, atque oculi sunt, <lb/> |
| atque alii sensus qui vitam cumque gubernant, <lb/> | Atque alii sensus, qui vitam cumque gubernant, <lb/> |
| et veluti manus atque oculus naresve seorsum <lb/> | Et veluti manus, atque oculus, naresve seorsum <lb/> |
| secreta ab nobis nequeunt sentire neque esse, <lb/> | Secreta ab nobis nequeunt sentire, neque esse: <lb/> |
| sed tamen in parvo licuntur tempore tabe, <lb/> | Sed tamen in parvo licuntur tempore tali, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/142.jpg" pagenum="140"/> | Sic animus per se non quit sine corpore, & ipso <lb/> |
| sic animus per se non quit sine corpore et ipso <lb/> | Esse homine, illius quasi quod vas esse videtur, <lb/> |
| esse homine, illius quasi quod vas <emph type="italics"/>es<emph.end type="italics"/>se videtur <lb/> | Sive aliud quid vis potius coniunctius ei <lb/> |
| sive aliud quid vis potius coniunctius ei <lb/> | Fingere, quandoquidem conexu corpus adheret. <lb/> |
| fingere, quandoquidem conexu corpus adhaeret. <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Denique corporis, atque animi vivata potestas <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Denique corporis atque animi vivata potestas <lb/> | Inter se coniuncta valent, vitaque fruuntur. <lb/> |
| inter se coniuncta valent vitaque fruuntur; <lb/> | Nec sine corpore enim vitalis edere motus <lb/> |
| nec sine corpore enim vitalis edere motus <lb/> | Sola potest animi per se natura; nec autem <lb/> |
| sola potest animi per se natura nec autem <lb/> | Cassum anima corpus durare, & sensibus uti. </s><s> <lb/> |
| cassum anima corpus durare et sensibus uti. </s><s><lb/> | Scilicet, avolsis radicibus ut nequit ullam <lb/> |
| scilicet avolsus radicibus ut nequit ullam <lb/> | Dispicere ipse oculus rem, seorsum corpore toto; <lb/> |
| dispicere ipse oculus rem seorsum corpore toto, <lb/> | Sic anima, atque animus per se nihil posse videntur: </s><s> <lb/> |
| sic anima atque animus per se nil posse videtur. </s><s> <lb/> | Nimirum, quia per venas & viscera mixtim, <lb/> |
| nimirum quia <emph type="italics"/>per<emph.end type="italics"/> venas et viscera mixtim, <lb/> | Per nervos atque ossa tenentur corpore ab omni: <lb/> |
| per nervos atque ossa, tenentur corpore ab omni <lb/> | <pb xlink:href="079/01/140.jpg" pagenum="91"/> |
| nec magnis intervallis primordia possunt <lb/> | Nec magnis intervallis primordia possunt <lb/> |
| libera dissultare, ideo conclusa moventur <lb/> | Libera dissultare: ideo conclusa moventur <lb/> |
| sensiferos motus quos extra corpus in auras <lb/> | Sensiferos motus, quos extra corpus in auras <lb/> |
| aeris haut possunt post mortem eiecta moveri <lb/> | Aeris haud possunt post mortem eiecta moveri: <lb/> |
| propterea quia non simili ratione tenentur. </s><s><lb/> | Propterea quia non simili ratione tenentur. </s><s> <lb/> |
| corpus enim atque animans erit aer, si cohibere <lb/> | Corpus enim, atque animans erit aer, si cohibere <lb/> |
| sese anima atque in eo poterit concludere motus <lb/> | Sese anima, atque in eo poterit concludere motus <lb/> |
| quos ante in nervis et in ipso corpore agebat. </s><s> <lb/> | Quos ante in venis, & in ipso corpore agebat. </s><s> <lb/> |
| quin etiam finis dum vitae vertitur intra, <lb/> | Quare etiam atque etiam resoluto corporis omni <lb/> |
| saepe aliqua tamen e causa labefacta videtur <lb/> | Tegmine, & eiectis extra vitalibus auris, <lb/> |
| ire anima ac toto solui de corpore <emph type="italics"/>velle<emph.end type="italics"/><lb/> | Dissolui sensus animi fateare necesse est, <lb/> |
| et quasi supremo languescere tempore voltus <lb/> | Atque animam; <expan abbr="quoniã">quoniam</expan>coniuncta est causa duobus. <lb/> |
| molliaque exsangui <emph type="italics"/>trunco<emph.end type="italics"/> cadere omnia membra. <lb/> | Denique cum corpus nequeat perferre animai <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/143.jpg" pagenum="141"/> | Discidium, quin id tetro tabescat odore: <lb/> |
| quod genus est, animo male facturn cum perhibet<emph type="italics"/>ur<emph.end type="italics"/> <lb/> | Quid dubitas, quin ex imo, penitusque coorta <lb/> |
| aut animam liquisse; ubi iam trepidatur et omnes <lb/> | Emanarit, uti fumus, diffusa animae vis ? <lb/> |
| extremum cupiunt vitae repraehendere vinclum.</s> <lb/> | Atque ideo tanta mutatum putre ruina <lb/> |
| <s>conquassatur enim tum mens animaeque potestas <lb/> | Conciderit corpus penitus, quia mota loco sunt <lb/> |
| omnis et haec ipso cum corpore conlabefiunt; <lb/> | Fundamenta, foras animae, manante per artus, <lb/> |
| ut gravior paulo possit dissolvere causa, <lb/> | Perque viarum omnis flexus, in corpore qui sunt, <lb/> |
| quid dubitas tandem quin extra prodita corpus <lb/> | Atque foramina?</s><s> multimodis ut noscere possis <lb/> |
| inbecilla foras in aperto, tegmine dempto, <lb/> | Dispertitam animae naturam exisse per artus; <lb/> |
| non modo non omnem possit durare per aevom, <lb/> | Et prius esse sibi distractam corpore in ipso, <lb/> |
| sed minimum quodvis nequeat consistere tempus?</s><s> <lb/> | Quam prolapsa foras enaret in aeris auras.</s> <lb/> |
| quare etiam atque etiam resoluto corporis omni <lb/> | <s>Quin etiam finis dum vitae vertitur intra, <lb/> |
| tegmine et eiectis extra vitalibus auris <lb/> | Saepe aliqua tamen e causa labefacta videtur <lb/> |
| dissolui sensus anii-ni fateare necessest <lb/> | Ire anima, & toto solui de corpore membra, <lb/> |
| atque animam, quoniam coniunctast causa duobus. <lb/> | Et quasi supremo languescere tempore voltus: <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Denique cum corpus nequeat perferre animai <lb/> | Quod genus est, animo male factum <expan abbr="cũ">cum</expan> perhibetur, <lb/> |
| discidium quin in taetro tabescat odore, <lb/> | Aut animam liquisse; ubi iam trepidatur, & omnes <lb/> |
| quid dubitas quin ex imo penitusque coorta <lb/> | Extremum cupiunt vitae repraehendere vinclum.</s> <lb/> |
| emanarit uti fumus diffusa animae vis, <lb/> | <s>Conquassatur enim tum mens, animaeque potestas <lb/> |
| atque ideo tanta mutatum putre ruina <lb/> | <pb xlink:href="079/01/141.jpg" pagenum="92"/> |
| conciderit corpus, penitus quia mota loco sunt <lb/> | Omnis, & haec ipso cum corpore conlabascunt; <lb/> |
| fundamenta, foras anima emanante per artus <lb/> | Ut gravior paulo possit dissolvere causa. <lb/> |
| perque viarum omnis flexus, in corpore qui sunt, <lb/> | Quid dubitas tandem, quin extra prodita corpus <lb/> |
| atque foramina?</s><s> multimodis ut noscere possis <lb/> | Inbecilla foras, in aperto, tegmine dempto, <lb/> |
| dispertitam animae naturam exisse per artus <lb/> | Non modo non omnem possit durare per aevum, <lb/> |
| et prius esse sibi distractam corpore in ipso, <lb/> | Sed minimum quodvis nequeat consistere tempus?</s> <lb/> |
| quam prolapsa foras enaret in aeris auras.</s> <lb/> | <s>Nec sibi enim quisquam moriens sentire videtur <lb/> |
| <s>nec sibi enim quisquam moriens sentire videtur <lb/> | Ire foras animam incolumem de corpore toto, <lb/> |
| ire foras animam incolumem de corpore toto <lb/> | Nec prius ad iugulum, & supera succedere fauces; <lb/> |
| nec prius ad iugulum et supera succedere fauces, <lb/> | Verum deficere in certa regione locatam: <lb/> |
| verum deficere in certa regione locatam; <lb/> | Ut sensus alios in parti quemque sua scit <lb/> |
| ut sensus alios in parti quemque stia scit <lb/> | Dissolui. </s><s>quod si inmortalis nostra foret mens; <lb/> |
| dissolui. </s><s>quod si inmortalis nostra foret mens, <lb/> | Non tam se moriens dissolvi conquereretur; <lb/> |
| non tam se moriens dissolvi conquereretur, <lb/> | Sed magis ire foras,, vestemque relinquere, ut anguis, <lb/> |
| sed magis ire foras vestemque relinquere, ut anguis.</s> <lb/> | Gauderet, praelonga senex aut cornua cervus.</s> |
| <s><pb xlink:href="079/01/144.jpg" pagenum="142"/> | <s>Denique cur animi numquam mens, consiliumque <lb/> |
| Denique eur animi numquam mens consiliumque <lb/> | Gignitur in capite, aut pedibus, manibusve, sed unis <lb/> |
| gignitur in capite aut pedibus manibusve, sed unis <lb/> | Sedibus, & certis regionibus omnibus heret, <lb/> |
| sedibus et certis regionibus omnibus haeret, <lb/> | Si non certa loca ad naseendum reddita cuique <lb/> |
| si non certa loca ad naseendum reddita cuique <lb/> | Sunt, & ubi quidquid possit durare creatum ? <lb/> |
| sunt, et ubi quicquid possit durare creatum, <lb/> | Atque ita multimodis pro totis artibus esse, <lb/> |
| atque ita multimodis partitis artubus esse, <lb/> | Membrorum ut <expan abbr="numquã">numquam</expan> existat praeposterus ordo?</s><s> <lb/> |
| membrorum ut numquam existat praeposterus ordo?</s><s><lb/> | Usque adeo sequitur res rem; neque flamma creari <lb/> |
| usque adeo sequitur res rem neque flamma creari <lb/> | Fluminibus solita est, neque in igni gignier algor. <lb/> |
| fluminibus solitast neque in igni gignier algor. <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Praeterea, si inmortalis natura animai est; <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Praeterea si inmortalis natura animaist <lb/> | Et sentire potest, secreta a corpore nostro, <lb/> |
| et sentire potest secreta a corpore nostro, <lb/> | Certe; ut opinor, eam <expan abbr="faciũdum">faciundum</expan> est sensibus <expan abbr="auctã">auctam</expan>: <lb/> |
| quinque, ut opinor, eam faciundum est sensibus auctam;<lb/> | Nec ratione alia nosmet proponere nobis <lb/> |
| nec ratione alia nosmet proponere nobis <lb/> | Possumus infernas animas Acherunte vagari.</s> <lb/> |
| possumus infernas animas Acherunte vagari.</s> <lb/> | <s>Pictores itaque, & scriptorum saecla priora <lb/> |
| <s>pictores itaque et scriptorum saecla priora <lb/> | Sic animas intro duxerunt sensibus auctas. <lb/> |
| sic animas intro duxerunt sensibus auctas. <lb/> | At neque sorsum oculi, neque nares, nec manus ipsa <lb/> |
| at neque sorsum oculi neque nares nec manus ipsa <lb/> | <pb xlink:href="079/01/142.jpg" pagenum="93"/> |
| esse potest animae neque sorsum lingua, neque aures <lb/> | Esse potest animae: neque sorsum lingua, neque aures <lb/> |
| auditu per se possunt sentire neque esse. <lb/> | Auditum per se possunt sentire, neque esse. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Et quoniam toto sentimus corpore inesse <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Et quoniam toto sentimus corpore inesse <lb/> |
| vitalem sensum et totum esse animale videmus, <lb/> | Vitalem sensum; & totum esse animale videmus: <lb/> |
| si subito medium celeri praeciderit ictu <lb/> | Si subito medium celeri praeciderit ictu <lb/> |
| vis aliqua ut sorsum partem secernat utramque, <lb/> | Vis aliqua, ut seorsum partem secernat utramque: <lb/> |
| dispertita procul dubio quoque vis animai <lb/> | Dispertita procul dubio quoque vis animai, <lb/> |
| et discissa simul cum corpore dissicietur. </s><s><lb/> | Et discissa, simul cum corpore disicietur: </s><s> <lb/> |
| at quod scinditur et partis discedit in ullas, <lb/> | At quod scinditur, & partis discedit in ullas, <lb/> |
| scilicet aeternam sibi naturam abnuit esse. </s><s><lb/> | Scilicet aeternam sibi naturam abnuit esse. </s><s> <lb/> |
| falciferos memorant eurrus abscidere membra <lb/> | Falciferos memorant eurrus abscidere membra <lb/> |
| saepe ita de subito permixta caede calentis, <lb/> | Saepe ita de subito permista caede calentis, <lb/> |
| ut tremere in terra videatur ab artubus id quod <lb/> | Ut tremere in terra videatur ab artubus id quod <lb/> |
| decidit abscisum, cum mens tamen atque hominis vis <lb/> | Decidit abscisum; cum mens <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan>, atque hominis vis <lb/> |
| mobilitate mali non quit sentire dolorem; <lb/> | Mobilitate mali non quit sentire dolorem: <lb/> |
| et semel in pugnae studio quod dedita mens est, <lb/> | Et simul, in pugnae studio quod dedita mens est, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/145.jpg" pagenum="143"/> | Corpore cum reliquo pugnam, caedesque petissit; <lb/> |
| corpore reliquo pugnam caedesque petessit, <lb/> | Nec tenet, amissam laevam cum tegmine saepe <lb/> |
| nee tenet amissam laevam cum tegmine saepe <lb/> | Inter equos abstraxe rotas, falcesque rapacis: <lb/> |
| inter equos abstraxe rotas falcesque rapaces, <lb/> | Nec cecidisse alius dextram, cum scandit, & instat.</s> <lb/> |
| nee cecidisse alius dextram, cum scandit et instat.</s> <lb/> | <s>Inde alius conatur adempto surgere crure, <lb/> |
| <s>inde alius conatur adempto surgere crure, <lb/> | Cum digitos agitat propter moribundus humi pes:</s> <lb/> |
| cum digitos agitat propter moribundus humi pes.</s> <lb/> | <s>Et caput abscisum calido, viventeque trunco, <lb/> |
| <s>et caput, abscisum calido viventeque trunco <lb/> | Servat humi voltum vitalem, oculosque patentis; <lb/> |
| servat humi voltum vitalem oculosque patentis, <lb/> | Donec relliquias animai reddidit omnis.</s> <lb/> |
| donec reliquias animai reddidit omnes.</s> <lb/> | <s>Quin etiam tibi si, lingua vibrante micantis <lb/> |
| <s>quin etiam tibi si, lingua vibrante, micanti <lb/> | Serpentis caudam procero corpore, utrimque <lb/> |
| serpentis cauda e procero corpore, utrumque <lb/> | Sit lubitum in multas partis discidere ferro: <lb/> |
| sit libitum in multas partis discidere ferro, <lb/> | Omnia iam seorsum cernas ancisa recenti <lb/> |
| omnia iam sorsum cernes ancisa recenti <lb/> | Volnere tortari, & terram conspargere tabo: <lb/> |
| volnere tortari et terram conspargere tabo, <lb/> | Ipsam seque retro partem petere ore priorem, <lb/> |
| ipsam seque retro partem petere ore priorem, <lb/> | Volneris ardenti ut morsu premat icta dolore.</s> <lb/> |
| volneris ardenti ut morsu premat icta dolorem.</s> <lb/> | <pb xlink:href="079/01/143.jpg" pagenum="94"/> |
| <s>omnibus esse igitur totas dicemus in illis <lb/> | <s>Omnibus esse igitur totas dicemus in illis <lb/> |
| particulis animas?</s><s> at ea ratione sequetur <lb/> | Particulis animas?</s><s> at ea ratione sequetur <lb/> |
| unam animantem animas habuisse in corpore multas.</s> <lb/> | Unam <expan abbr="animãtem">animantem</expan> animas habuisse in corpore multas.</s> <lb/> |
| <s>ergo divisast ea quae fuit una simul cum <lb/> | <s>Ergo divisa est ea, quae fuit una simul cum <lb/> |
| corpore; quapropter mortale utrumque putandumst, <lb/> | Corpore: quapropter mortale utrumque <expan abbr="putandũ">putandum</expan> est, <lb/> |
| in multas quoniam partis disciditur aeque. <lb/> | In multas quoniam partis disciditur aeque. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Praeterea si inmortalis natura animai <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Praeterea si inmortalis natura animai <lb/> |
| constat et in corpus nascentibus insinuatur, <lb/> | Constat, & in corpus nascentibus insinuatur; <lb/> |
| cur super anteactam aetatem meminisse nequinius <lb/> | Cur superanteactam aetatem meminisse nequimus ? <lb/> |
| nec vestigia gestarum rerum ulla tenemus ?</s><s><lb/> | Nec vestigia gestarum rerum ulla tenemus ?</s><s> <lb/> |
| nam si tanto operest animi mutata potestas, <lb/> | Nam si tantopere est animi vitiata potestas, <lb/> |
| omnis ut actarum exciderit retinentia rerum, <lb/> | Omnium ut actarum exciderit retinentia rerum: <lb/> |
| non, ut opinor, id a leto iam longiter errat, <lb/> | Non, ut opinor, ea ab leto iam longiter errat. <lb/> |
| quapropter fateare necessest quae fuit ante <lb/> | Quapropter fateare necesse est, quae fuit ante, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/146.jpg" pagenum="144"/> | Interiisse; & quae nunc est, nunc esse creatam. </s><s> <lb/> |
| interiisse et quae nunc est nune esse creatam. </s><s><lb/> | |
| </s></p><p type="main"><s>Praeterea si iam perfecto corpore nobis <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Praeterea si iam perfecto corpore nobis <lb/> |
| inferri solitast animi vivata potestas <lb/> | Inferri solitast animi vivata potestas, <lb/> |
| tum cum gignimur et vitae eum limen inimus, <lb/> | Tum cum gignimur, & vitae eum limen adimus: <lb/> |
| haud ita conveniebat uti cum corpore et una <lb/> | Haud ita conveniebat, uti cum corpore, & una <lb/> |
| cum membris videatur in ipso sanguine eresse, <lb/> | Cum membris videatur in ipso sanguine cresse; <lb/> |
| sed velut in cavea per se sibi vivere solam.</s> <lb/> | Sed velut in cavea per se sibi vivere solam</s> <lb/> |
| <s>CONVENIT UT SENSU CORPUS TAMEN AfFLUAT OMNE <lb/> | <s>Convenit, ut sensu corpus tamen affluat omne. <lb/> |
| quod fieri totum contra manifesta docet res; <lb/> | Quare <expan abbr="etiã">etiam</expan> atque <expan abbr="etiã">etiam</expan> neque originis esse <expan abbr="putandũ">putandum</expan> est <lb/> |
| namque ita conexa est per venas viscera nervos <lb/> | Expertes animas, nec leti lege solutas. </s> <lb/> |
| ossaque, uti dentes quoque sensu participentur; <lb/> | <s>Nam neque tantopere adnecti potuisse putandum est <lb/> |
| morbus ut indicat et gelidai stringor aquai <lb/> | Corporibus nostris extrinsecus insinuatas: <lb/> |
| et lapis oppressus, subiit si e frugibus, asper. <lb/> | Quod fieri totum contra manifesta docet res. <lb/> |
| quare etiam atque etiani neque originis esse putandumst <lb/> | Namque ita conexa est per venas, viscera, nervos, <lb/> |
| expertis animas nec leti lege solutas.</s> <lb/> | Ossaque, uti dentes quoque sensu participentur; <lb/> |
| <s>nam neque tanto opere adnecti potuisse putandumst <lb/> | Morbus ut indicat, & gelidai stringor aquai <lb/> |
| corporibus nostris extrinsecus insinuatas, <lb/> | Et lapis oppressus, subiit si e frugibus asper: <lb/> |
| nec, tam contextae cum sint, exire videntur <lb/> | Nec tam contextae cum sint, exire videntur <lb/> |
| incolumes posse et salvas exsolvere sese <lb/> | <pb xlink:href="079/01/144.jpg" pagenum="95"/> |
| omnibus e nervis atque ossibus articulisque.</s> <lb/> | Incolumes posse, & salvas exsolvere sese <lb/> |
| <s>quod si forte putas extrinsecus insinuatam <lb/> | Omnibus e nervis, atque ossibus, articulisque.</s> <lb/> |
| permanare animam nobis per membra solere, <lb/> | <s>Quod si forte putas extrinsecus insinuatam <lb/> |
| tanto quique magis eum corpore fusa peribit. <lb/> | Permanare animam nobis per membra solere; <lb/> |
| quod permanat enim dissolvitur, interit ergo.</s> <lb/> | Tanto quaeque magis cum corpore fusa peribit: <lb/> |
| <s>dispertitus enim per caulas corporis omnis <lb/> | Quod permanat enim, dissolvitur; interit ergo.</s> <lb/> |
| ut cibus, in membra atque artus cuin diditur omnis, <lb/> | <s>Dispertitur enim per caulas corporis omnis: <lb/> |
| disperit atque aliam naturam sufficit ex se, <lb/> | Ut cibus in membra, atque artus cuin diditur omnis, <lb/> |
| sic anima atque animus quamvis integra recens <emph type="italics"/>in<emph.end type="italics"/> <lb/> | Disperit, atque aliam naturam sufficit ex se: <lb/> |
| corpus eunt, tamen in manando dissoluuntur, <lb/> | Sic anima, atque animus, quamvis integra recens in <lb/> |
| dum quasi per caulas omnis diduntur in artus <lb/> | Corpus eunt, tamen in manando dissoluuntur: <lb/> |
| partieulae quibus haec animi natura creatur, <lb/> | Dum quasi per caulas omnis diduntur in artus <lb/> |
| quae nunc in nostro dominatur corpore nata <lb/> | Particulae; quibus haec animi natura creatur, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/147.jpg" pagenum="145"/> | Quae nunc in nostro dominatur corpore, nata <lb/> |
| ex illa quae tum periit partita per artus, <lb/> | Ex illa, quae tum peritat partita per artus. <lb/> |
| quapropter neque natali privata videtur <lb/> | Quapropter neque natali privata videtur <lb/> |
| esse die natura animae nec funeris expers. <lb/> | Esse die natura animae, nec funeris expers. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Semina praeterea linquontur necne animai <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Semina praeterea linquuntur, necne animai <lb/> |
| corpore in exanimo?</s><s> quod si lincuntur et insunt, <lb/> | Corpore in exanimo?</s><s> quod si lincuntur, & insunt; <lb/> |
| haut erit ut merito inmortalis possit haberi, <lb/> | Haud erit, ut merito inmortalis possit haberi, <lb/> |
| partibus amissis quoniam libata recessit. </s><s><lb/> | Partibus amissis quoniam libata recessit. </s><s> <lb/> |
| sin ita sinceris membris ablata profugit <lb/> | Sin ita sinceris membris ablata profugit; <lb/> |
| ut nullas partis in corpore liquerit ex, se, <lb/> | Ut nullas partis in corpore liquerit ex se: <lb/> |
| unde cadavera rancenti iam viseere vermes <lb/> | Unde cadavera rancenti iam viseere vermes <lb/> |
| expirant atque unde animantum copia tanta <lb/> | Expirant ? atque unde animantum copia tanta <lb/> |
| exos et exanguis tumidos perfluctuat artus?</s><s> <lb/> | Exos, & exanguis tumidos perfluctuat artus?</s><s> <lb/> |
| quod si forte animas extrinsecus, insinuari <lb/> | Quod si forte animas extrinsecus insinuari <lb/> |
| vermibus et privas in corpora posse venire <lb/> | Vermibus, & privas in corpora posse venire <lb/> |
| credis nec reputas cur milia multa animarum <lb/> | Credis; nec reputas cur milia multa animarum <lb/> |
| conveniant unde una recesserit, hoc tanien est ut <lb/> | Conveniant, unde una recesserit: hoc tamen est, ut <lb/> |
| quaerendum videatur et in discrimen agendum, <lb/> | Quaerendum videatur, & in discrimen agendum; <lb/> |
| utrum tandem animae venentur semina quaeque <lb/> | Utrum tandem animae venentur semina quaeque <lb/> |
| vermiculorum ipsaeque sibi fabricentur ubi sint, <lb/> | <pb xlink:href="079/01/145.jpg" pagenum="96"/> |
| an quasi corporibus perfectis insinuentur.</s> <lb/> | Vermiculorum, ipsaeque sibi fabricentur, ubi sint; <lb/> |
| <s>at neque cur faciant ipsae quareve laborent <lb/> | An iam corporibus perfectis insinuentur.</s> <lb/> |
| dicere suppeditat. </s><s>neque enim, sine corpore cum sunt, <lb/> | <s>At neque, cur faciant ipsae, quareve laborent, <lb/> |
| sollicitae volitant morbis alguque fameque;<lb/> | Dicere suppeditat. </s><s>neque enim, sine corpore cum sunt, <lb/> |
| corpus enim magis his vitiis adfine laborat <lb/> | Sollicitae volitant morbis, algoque, fameque. <lb/> |
| et mala multa animus contage fungitur eius.</s> <lb/> | Corpus enim magis his vitiis, & fine laborat, <lb/> |
| <s>sed tamen his esto quamvis , facere utile corpus, <lb/> | Et mala multa animus contage fungitur eius.</s> <lb/> |
| cum subeant; at qua possint via nulla videtur.</s> <lb/> | <s>Sed tamen his esto quamvis facere utile corpus, <lb/> |
| <s>haut igitur faciunt animae sibi corpora et artus.</s> <lb/> | Cum subeant; at qua possint, via nulla videtur.</s> <lb/> |
| <s>nee tamen est utqui perfectis insinuentur <lb/> | <s>Haud igitur faciunt animae sibi corpora & artus.</s> <lb/> |
| corporibus; neque enim poterunt suptiliter esse <lb/> | <s>Nec tamen ut qui iam perfectis insinuentur <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/148.jpg" pagenum="146"/> | Corporibus. neque enim poterunt subtiliter esse <lb/> |
| conexae neque consensus contagia fient. <lb/> | Conexae; neque consensus contagia fient. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Denique cur acris violentia triste leonum <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Denique cur acris violentia triste leonum <lb/> |
| seminium sequitur, volpes dolus, et fuga cervos, <lb/> | Seminium sequitur? dolus vulpibus, & fuga cervis <lb/> |
| A PATRIBUS DATUR ET A PATRIUS PAVOR INCITAT ARTUS <lb/> | A patribus datur, & patrius pavor incitat artus ? <lb/> |
| et iam cetera de genere hoc cur omnia membris <lb/> | Et iam cetera de genere hoc, cur omnia membris <lb/> |
| ex ineunte aevo generascunt ingenioque, <lb/> | Ex ineunte aevo generascunt, ingenioque; <lb/> |
| si non, certa suo quia semine seminioque <lb/> | Si non certa suo quia semine, seminioque <lb/> |
| vis animi pariter crescit cum corpore toto?</s><s> <lb/> | Vis animi pariter crescit cum corpore toto?</s><s> <lb/> |
| quod si inmortalis foret et mutare soleret <lb/> | Quod si inmortalis foret, & mutare soleret <lb/> |
| corpora, permixtis animantes moribus essent, <lb/> | Corpora; permistis animantes moribus essent: <lb/> |
| effugeret canis Hyrcano de semine saepe <lb/> | Effugeret canis Hyrcano de semine saepe <lb/> |
| cornigeri incursum cervi tremeretque per auras <lb/> | Cornigeri incursum cervi; tremeretque per auras <lb/> |
| aeris accipiter fugiens veniente columba, <lb/> | Aeris accipiter fugiens veniente columba: <lb/> |
| desiperent homines, saperent fera saecla ferarum.</s> <lb/> | Desiperent homines, saperent fera saecla ferarum.</s> <lb/> |
| <s>illud enim falsa fertur ratione, quod aiunt <lb/> | <s>Illud enim falsa fertur ratione, quod aiunt <lb/> |
| inmortalem animam mutato corpore flecti. </s><s> <lb/> | Immortalem animam mutato corpore flecti: </s><s> <lb/> |
| quod mutatur enim dissolvitur, interit ergo; <lb/> | Quod mutatur enim, dissolvitur; interit ergo: <lb/> |
| traiciuntur enim partes atque ordine migrant; <lb/> | Traiciuntur enim partes, atque ordine migrant. <lb/> |
| quare dissolui quoque debent posse per artus, <lb/> | Quare dissolui quoque debent posse per artus, <lb/> |
| denique ut intereant una cum corpore cunetae. </s><s><lb/> | Denique ut intereant una cum corpore cunctae. </s><s> <lb/> |
| sin animas hominum dicent in corpora semper <lb/> | <pb xlink:href="079/01/146.jpg" pagenum="97"/> |
| ire humana, tamen quaeram cur e sapienti <lb/> | Sin animas hominum dicent in corpora semper <lb/> |
| stulta queat fieri, nec prudens sit puer ullus <lb/> | Ire humana; tamen quaeram, cur e sapienti <lb/> |
| nec tam doctus equae pullus quam fortis equi vis. </s><s><lb/> | Stulta queat fieri: nec prudens sit puer ullus: <lb/> |
| | Nec tam doctus equae pullus, quam fortis equi vis; </s><s> <lb/> |
| | Si non certa suo quia semine, seminioque <lb/> |
| | Vis animi pariter crescit cum corpore quoque. <lb/> |
| Scilicet in tenero tenerascere corpore mentem <lb/> | Scilicet in tenero tenerascere corpore mentem <lb/> |
| confugient. </s><s>quod si iam fit, fateare necessest <lb/> | Confugient. </s><s>quod si iam fit: fateare necesse est, <lb/> |
| mortalem esse animam, quoniam mutata per artus <lb/> | Mortalem esse animam; quoniam mutata per artus <lb/> |
| tanto opere amittit vitam sensumque priorem. </s><s><lb/> | Tantopere, amittit vitam, sensumque priorem. </s><s> <lb/> |
| quove modo poterit pariter cum corpore quoque <lb/> | Quove modo poterit pariter cum corpore quoque <lb/> |
| confirmata cupitum aetatis tangere florem <lb/> | Confirmata cupitum aetatis tangere florem <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/149.jpg" pagenum="147"/> | Vis animi, nisi erit consors in origine prima?</s><s> <lb/> |
| vis animi, nisi erit consors in origine prima?</s><s><lb/> | Quidve foras sibi vult membris exire senectis ?</s><s> <lb/> |
| quidve foras sibi vult membris exire senectis ?</s><s><lb/> | An metuit conclusa manere in corpore putri ? <lb/> |
| an metuit conclusa manere in corpore putri <lb/> | Et domus aetatis spatio ne fessa vetusto <lb/> |
| et domus aetatis spatio ne fessa vetusto <lb/> | Obruat?</s><s> at non sunt immortali ulla pericla. <lb/> |
| obruat?</s><s> at non sunt immortali ulla pericla. <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Denique conubia ad Veneris, partusque ferarum <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Denique conubia ad Veneris partusque ferarum <lb/> | Esse animas praesto deridiculum esse videtur: <lb/> |
| esse animas praesto deridiculum esse videtur, <lb/> | Et spectare immortalis mortalia membra <lb/> |
| expectare immortalis mortalia membra <lb/> | Innumero numero, certareque praeproperanter <lb/> |
| innumero numero certareque praeproperanter <lb/> | Inter se quae prima, potissimaque insinuetur: <lb/> |
| inter se quae prima potissimaque insinuetur, <lb/> | Si non forte ita sunt animarum foedera pacta <lb/> |
| si non forte ita sunt animarum foedera pacta <lb/> | Ut quae prima volans advenerit, insinuetur <lb/> |
| ut quae prima volans advenerit insinuetur <lb/> | Prima, neque inter se contendant viribus hilum. <lb/> |
| prima neque inter se contendant viribus hilum. <lb/> | |
| </s></p><p type="main"><s>Denique in aethere non arbor, non aequore in alto <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Denique in aethere non arbor, non aequore in alto <lb/> |
| nubes esse queunt nec pisces vivere in arvis <lb/> | Nubes esse queunt, nec pisces vivere in arvis; <lb/> |
| nec cruor in lignis neque saxis sucus inesse.</s> <lb/> | Nec cruor in lignis, nec saxis sucus inesse:</s> <lb/> |
| <s>certum ac dispositumst ubi quivquit creseat et insit.</s> <lb/> | <s>Certum ac <expan abbr="dispositũ">dispositum</expan> est ubi quivquit creseat & insit.</s> <lb/> |
| <s>sic animi natura nequit sine corpore oriri <lb/> | <s>Sic animi natura nequit sine corpore oriri <lb/> |
| sola neque a nervis et sanguine longiter esse.</s> <lb/> | Sola, neque a nervis, & sanguine longius esse.</s> <lb/> |
| <s>quod si (posset enim multo prius) ipsa animi vis <lb/> | <s>Hoc si posset enim; multo prius ipsa animi vis <lb/> |
| in capite aut umeris aut imis calcibus esse <lb/> | <pb xlink:href="079/01/147.jpg" pagenum="98"/> |
| posset et innasci quavis in parte, soleret <lb/> | In capite, aut humeris, aut imis calcibus esse <lb/> |
| tandem in eodem homine atque in eodem vase manere.</s> <lb/> | Posset, & innasci quavis in parte soleret: <lb/> |
| <s>quod quoniam nostro quoque constat corpore certum <lb/> | Tandem in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> homine, atque in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> vase maneret.</s> <lb/> |
| dispositumque videtur ubi esse et crescere possit <lb/> | <s>Quod <expan abbr="quoniã">quoniam</expan> nostro quoque constat corpore <expan abbr="certũ">certum</expan>: <lb/> |
| sorsum anima atque animus, tanto magis infitiandum <lb/> | Dispositumque videtur, ubi esse, & crescere possit <lb/> |
| totum posse extra corpus durare genique.</s> <lb/> | Seorsum anima, atque animus: <expan abbr="tãto">tanto</expan> magis <expan abbr="infitiandũ">infitiandum</expan> <lb/> |
| <s>quare, corpus ubi interiit, periisse necessest <lb/> | Totum posse extra corpus durare, genique.</s> <lb/> |
| confiteare animam distractam in corpore toto.</s> <lb/> | <s>Quare, corpus ubi interiit, periisse necesse est <lb/> |
| <s>quippe etenim mortale aeterno iungere et una <lb/> | Confiteare animam distractam in corpore toto.</s> <lb/> |
| consentire putare et fungi mutua posse <lb/> | <s>Quippe etenim mortale aeterno iungere, & una <lb/> |
| desiperest; quid enim diversius esse putandumst <lb/> | Consentire putare, & fungi mutua posse, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/150.jpg" pagenum="148"/> | Desipere est. quid enim diversius esse putandum est, <lb/> |
| aut magis inter se disiunctum discrepitansque, <lb/> | Aut magis inter se disiunctum, discrepitansque, <lb/> |
| quam mortale quod est inmortali atque perenni <lb/> | Quam, mortale quod est, immortali, atque perenni <lb/> |
| iunctum in concilio saevas tolerare procellas ?</s><s> <lb/> | Iunctum in concilio saevas tolerare procellas ?</s><s> <lb/> |
| quod si forte ideo magis immortalis habendast, <lb/> | Praeterea quaecumque manent aeterna, necesse est <lb/> |
| quod letalibus ab rebus munita tenetur, <lb/> | Aut quia sunt solido cum corpore, res puere ictus, <lb/> |
| aut quia non veniunt omnino aliena salutis <lb/> | Nec penetrare pati sibi quidquam, quod queat artas <lb/> |
| aut quia quae veniunt aliqua ratione recedunt <lb/> | Dissociare intus partis; ut materiai <lb/> |
| pulsa prius quam quid noceant sentire queamus, <lb/> | Corpora sunt; quorum naturam ostendimus ante: <lb/> |
| praeter enim quam quod morbis curn corporis aegret, <lb/> | Aut ideo durare aetatem posse per omnem, <lb/> |
| advenit id quod eam de rebus saepe futuris <lb/> | Plagarum quia sunt expertia, sicut inane est; <lb/> |
| macerat inque metu male habet eurisque fatigat <lb/> | Quod manet intactum, neque ab ictu fungitur <expan abbr="hilũ">hilum</expan>: <lb/> |
| praeteritisque male admissis peccata remordent.</s> <lb/> | Aut ideo, quia nulla loci sit copia circum, <lb/> |
| <s>adde furorem animi proprium atque oblivia rerum, <lb/> | Quo quasi res possint discedere, dissoluique: <lb/> |
| | Sicut summarum summa est aeterna; neque extra <lb/> |
| | Quis locus est, quo <expan abbr="diffugiãt">diffugiant</expan>; neque corpora sunt, quae <lb/> |
| | Possint incidere, & valida dissoluere plaga. <lb/> |
| | At neque, uti docui, solido cum corpore mentis <lb/> |
| | Natura est; quoniam admistum est in rebus inane: <lb/> |
| | Nec <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> est ut inane; neque autem corpora desunt, <lb/> |
| | Ex infinito quae possint forte coorta <lb/> |
| | <pb xlink:href="079/01/148.jpg" pagenum="99"/> |
| | Conruere hanc mentis violento turbine molem: <lb/> |
| | Aut aliam quamvis cladem importare pericli. <lb/> |
| | Nec porro natura loci, spatiumque profundi <lb/> |
| | Deficit, exspergi quo possit vis animai; <lb/> |
| | Aut alia quavis possit vi pulsa perire. <lb/> |
| | Haud igitur leti praeclusa est ianua menti. <lb/> |
| | Quod si forte ideo magis immortalis habenda est, <lb/> |
| | Quod letalibus ab rebus munita tenetur: <lb/> |
| | Aut quia non veniunt omnino aliena salutis; <lb/> |
| | Aut quia, quae veniunt, aliqua ratione recedunt <lb/> |
| | Pulsa prius, quam, quid noceant, sentire queamus: <lb/> |
| | Scilicet a vera longe ratione remotum est. <lb/> |
| | Praeter enim <expan abbr="quã">quam</expan> quod morbi est, <expan abbr="cũ">cum</expan> corpori aegre est; <lb/> |
| | Advenit id, quod eam de rebus saepe futuris <lb/> |
| | Macerat, inque metu male habet eurisque fatigat; <lb/> |
| | Praeteritisque male admissis peccata remordent.</s> <lb/> |
| | <s>Adde furorem animi proprium, atque oblivia rerum: <lb/> |
| <lb/> | <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/151.jpg" pagenum="149"/> | Adde quod in nigras lethargi mergitur undas. <lb/> |
| adde quod in nigras lethargi mergitur undas. <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nihil igitur mors est, ad nos neque pertinet hilum; <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nil igitur mors est ad nos neque pertinet hilum, <lb/> | Quandoquidem natura animi mortalis habetur: <lb/> |
| quandoquidem natura animi mortalis habetur, <lb/> | Et velut anteacta nihil ternpore sensimus aegri, <lb/> |
| et velut anteacto nil ternpore sensimus aegri, <lb/> | Ad confligendum venientibus undique Poenis; <lb/> |
| ad confligendum venientibus undique Poenis, <lb/> | Omnia cum belli trepido concussa tumultu <lb/> |
| omnia cum belli trepido concussa tumultu <lb/> | Horrida contremuere sub altis aetheris oris; <lb/> |
| horrida contremuere sub altis aetheris oris, <lb/> | In dubioque fueret, utrorum ad regna cadendum <lb/> |
| in dubioque fuere utrorum ad regna cadendum <lb/> | Omnibus humanis esset, terraque, marique: <lb/> |
| omnibus humanis esset terraque marique, <lb/> | Sic ubi non erimus; cum corporis, atque animai <lb/> |
| sic, ubi non erimus, curn corporis atque animai <lb/> | Discidium fuerit, quibus e sumus uniter apti: <lb/> |
| discidium fuerit quibus e sumus uniter apti, <lb/> | Scilicet haud nobis quidquam, qui non erimus tum, <lb/> |
| scilicet haud nobis quicquam, qui non erimus tum, <lb/> | Accidere omnino poterit, sensumque movere: <lb/> |
| accidere omnino poterit sensumque movere, <lb/> | Non, si terra mari miscebitur, & mare caelo. </s><s> <lb/> |
| non si terra mari miscebitur et mare caelo. </s><s><lb/> | Et si iam nostro sentit de corpore, postquam <lb/> |
| et si iam nostro sentit de corpore postquam <lb/> | <pb xlink:href="079/01/149.jpg" pagenum="100"/> |
| distractast animi natura animaeque potestas, <lb/> | Distracta est animi natura, animaeque potestas: <lb/> |
| nil tainen est ad nos qui comptu coniugioque <lb/> | Nihil tamen hoc ad nos, qui coitu, coniugioque <lb/> |
| corporis atque animae consistimus uniter apti. </s><s><lb/> | Corporis, atque animae consistimus uniter apti. </s><s> <lb/> |
| nec, si materiem nostram collegerit aetas <lb/> | Nec, si materiam nostram conlegerit aetas <lb/> |
| post obitum rursumque redegerit ut sita nunc est <lb/> | Post obitum, rursumque redegerit, ut sita nunc est; <lb/> |
| atque iterum nobis fuerint data lumina vitae, <lb/> | Atque iterum nobis fuerint data lumina vitae; <lb/> |
| pertineat quicquam tamen ad nos id quoque factum, <lb/> | Pertineat quidquam tamen ad nos id quoque factum, <lb/> |
| interrupta semel cum sit repetentia nostri. </s><s><lb/> | Interrupta semel cum sit repetentia nostri: </s><s> <lb/> |
| et nunc nil ad nos de nobis attinet, ante <lb/> | Et nunc nihil ad nos de nobis attinet, ante <lb/> |
| qui fuimus, <emph type="italics"/>neque<emph.end type="italics"/> iam de illis nos adficit angor. </s><s><lb/> | Qui fuimus: nec iam de illis Nos adficit angor, </s><s> <lb/> |
| nam cum respicias inmensi temporis omne <lb/> | Nam cum respicias inmensi temporis omne <lb/> |
| praeteritum spatium, tum motus materiai <lb/> | Praeteritum spatium: tum motus materiai <lb/> |
| multimodis quam sint, facile hoc adcredere possis, <lb/> | Multimodi quam sint: facile hoc adcredere possis, <lb/> |
| semina saepe in eodem, ut nunc sunt, ordine posta <lb/> | Semina saepe in eodem, ut nunc sunt, ordine posta.</s> <lb/> |
| haec eadem, quibus e nunc nos sumus, ante fuisse.</s> <lb/> | <s>Nec memori tamen id quimus repraehendere mente. <lb/> |
| <s>nec memori tamen id quimus repraehendere mente; <lb/> | Inter enim iecta est vitai pausa, vageque <lb/> |
| inter enim iectast vitai pausa vageque <lb/> | Deerrarunt passim motus ab sensibus omnes.</s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/152.jpg" pagenum="150"/> | <s>Debet enim, misere cui forte, aegreque futurum est, <lb/> |
| deerrarunt passim motus ab sensibus omnes.</s> <lb/> | Ipse quoque esse in eo tum tempore, cui male possit <lb/> |
| <s>debet enim, misere si forte aegreque futurumst, <lb/> | Accidere. </s><s>at quoniam mors eximit im, prohibetque <lb/> |
| ipse quoque esse in eo tum tempore, cui male possit <lb/> | Illum, cui possint incommoda conciliari, <lb/> |
| accidere. </s><s>id quoniam mors eximit, esseque probet <lb/> | Scire licet nobis nihil esse in morte timendum; <lb/> |
| illum cui possint incommoda conciliari, <lb/> | Nec miserum fieri, qui non est, posse; neque hilum <lb/> |
| scire licet nobis nil esse in morte timendum <lb/> | Differre, anno ullo fuerit iam tempore natus, <lb/> |
| nec miserum fieri qui non est posse neque hilum <lb/> | Mortalem vitam mors eum inmortalis ademit. <lb/> |
| differre anno ullo fuerit iam tempore natus, <lb/> | |
| mortalem vitam mors eum inmortalis ademit. <lb/> | |
| </s></p><p type="main"><s>Proinde ubi se videas hominem indignarier ipsum, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Proinde ubi se videas hominem indignarier ipsum, <lb/> |
| post mortem fore ut aut putescat corpore posto <lb/> | Post mortem fore, ut aut putescat corpore posto <lb/> |
| aut flammis interfiat malisve ferarum, <lb/> | Aut flammis interfiat, malisve ferarum: <lb/> |
| scire licet non sincerum sonere atque subesse <lb/> | Scire licet, non sincerum sonere; atque subesse <lb/> |
| caecum aliquem cordi stimulum, quamvis neget ipse <lb/> | Caecum aliquem cordi stimulum, quamvis neget ipse <lb/> |
| credere se quemquam sibi sensum in morte futurum. <lb/> | <pb xlink:href="079/01/150.jpg" pagenum="101"/> |
| non, ut opinor, enim dat quod promittit et unde, <lb/> | Credere se quemquam sibi sensum in morte futurum. <lb/> |
| nec radicitus e vita se tollit et eicit, <lb/> | Non, ut opinor, enim dat, quod promittit: & inde <lb/> |
| sed faeit esse sui quiddam super inseius ipse. </s><s><lb/> | Nec radicitus e vita se tollit, & eicit; <lb/> |
| vivus enim sibi cum proponit quisque futurum, <lb/> | Sed facit esse sui quiddam super inscius ipse. </s><s> <lb/> |
| corpus uti volucres lacerent in morte feraeque, <lb/> | Vivus enim sibi cum proponit quisque, futurum, <lb/> |
| ipse sui miseret; neque enim se dividit illim, <lb/> | Corpus uti volucres lacerent in morte, feraeque; <lb/> |
| nec removet satis a proiecto corpore et illum <lb/> | Ipse sui miseret: neque enim se vindicit hilum, <lb/> |
| se fingit sensuque suo contaminat astans. </s><s><lb/> | Nec removet satis a proiecto corpore, & illud <lb/> |
| hinc indignatur se mortalem esse ereatum <lb/> | Se fingit; sensuque suo contaminat adstans. </s><s> <lb/> |
| nec videt in vera nullum fore morte alium se <lb/> | Hinc indignatur se mortalem esse creatum: <lb/> |
| qui possit vivus sibi se lugere peremptum <lb/> | Nec videt in vera nullum fore morte alium se, <lb/> |
| stansque iacentem <emph type="italics"/>se<emph.end type="italics"/> lacerari urive dolere.</s> <lb/> | Qui possit vivus sibi se lugere peremptum, <lb/> |
| <s><pb xlink:href="079/01/153.jpg" pagenum="151"/> | Stansque iacentem; se lacerari, urive, dolere.</s> <lb/> |
| nam si in in morte malumst malis morsuque ferarum <lb/> | <s> |
| tractari, non invenio qui non sit acerbum <lb/> | Nam si in in morte malum est, malis, morsuque ferarum <lb/> |
| ignibus inpositum calidis torrescere flammis <lb/> | Tractari: non invenio qui non sit acerbum <lb/> |
| aut in melle situm suffocari atque rigere <lb/> | Ignibus impositum calidis torrescere flammis; <lb/> |
| frigore, cum summo gelidi cubat aequore saxi, <lb/> | Aut in melle situm suffocari, atque rigere <lb/> |
| urgerive superne obtritum pondere terrae. <lb/> | Frigore, cum ?summo gelidi cubat aequore saxi; <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Iam iam non domus accipiet te laeta, neque uxor <lb/> | Urgerive superne obtritum pondere terrae. <lb/> |
| optima nec dulces occurrent oscula nati <lb/> | </s></p><p type="main"><s>At iam non domus accipiet te laeta, neque uxor <lb/> |
| praeripere et tacita pectus dulcedine tangent.</s> <lb/> | Optima, nec dulces occurrent oscula nati <lb/> |
| <s>non poteris factis florentibus esse, tuisque <lb/> | Praeripere, & tacita pectus dulcedine tangent:</s> <lb/> |
| praesidium. </s><s>misero misere' aiunt 'omnia ademit <lb/> | <s>Non poteris factis florentibus esse tuis <lb/> |
| una dies infesta tibi tot praemia vitae.'<lb/> | Praesidio: </s><s>misero misere, aiunt, omnia ademit <lb/> |
| illud in his rebus non addunt 'nec tibi earum <lb/> | Una dies infesta tibi tot praemia vitae. <lb/> |
| iam desiderium rerum super insidet una.'<lb/> | Illud in his rebus non addunt; nec tibi earum <lb/> |
| quod bene si videant animo dictisque sequantur, <lb/> | Iam desiderium rerum super insidet una. <lb/> |
| dissoluant animi magno se angore metuque.</s> <lb/> | Quod bene si videant animo, dictisque sequantur, <lb/> |
| <s>'tu quidem ut es leto sopitus, sic eris aevi <lb/> | Dissoluant animi magno se angore, metuque:</s> <lb/> |
| quod superest cunctis privatu' doloribus aegris: <lb/> | <s>Tu quidem, ut es leto sopitus, sic eris aevi <lb/> |
| at nos horrifico cinefactum te prope busto <lb/> | Quod superest, cunctis privatus doloribus aegris: <lb/> |
| insatiabiliter deflevimus, aeternumque <lb/> | At nos horrifico cinefactum te prope busto <lb/> |
| nulla dies nobis maerorem e pectore demet.'<lb/> | <pb xlink:href="079/01/151.jpg" pagenum="102"/> |
| illud ab hoc igitur quaerendum est, quid sit amari <lb/> | Insatiabiliter deflevimus, aeternumque <lb/> |
| tanto opere, ad somnum si res redit atque quietem, <lb/> | Nulla dies nobis maerorem e pectore demet. <lb/> |
| cur quisquam aeterno possit tabeseere luctu. <lb/> | Illud ab hoc igitur quaerendum est, quid sit amari <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Hoc etiam faciunt ubi discubuere tenentque <lb/> | Tantopere, ad somnum si res redit, atque quietem; <lb/> |
| pocula saepe homines et inumbrant ora coronis, <lb/> | Cur quisquam aeterno possit tabeseere luctu. <lb/> |
| ex animo ut dicant 'brevis hie est fructus homullis;<lb/> | </s></p><p type="main"><s>Hoc etiam faciunt, ubi discubuere, tenentque <lb/> |
| iam fuerit neque post umquam revocare licebit.' <lb/> | Pocula saepe homines, & inumbrant ora coronis, <lb/> |
| tamquam in morte mali cum primis hoc sit eorum, <lb/> | Ex animo ut dicant, brevis hic est fructus homullis; <lb/> |
| quod sitis exurat miseros atque arida torres, <lb/> | Iam fuerit, neque post umquam revocare licebit. <lb/> |
| aut aliae cuius desiderium insideat rei.</s> <lb/> | Tamquam in morte mali cum primis hoc sit eorum, <lb/> |
| <s>nec sibi enim quisquam tum se vitamque requirit, <lb/> | Quod sitis exurat miseros, atque arida torreat; <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/154.jpg" pagenum="152"/> | Aut aliae cuius desiderium insideat rei:</s> <lb/> |
| eum pariter mens et corpus sopita quiescunt ; <lb/> | <s>nec sibi enim quisquam tum se, vitamque requirit, <lb/> |
| nam licet aeternum per nos sie esse soporem, <lb/> | Cum pariter mens, & corpus sopita quiescunt: <lb/> |
| nec desiderium nostri nos adficit ullum. </s><s><lb/> | Nam licet aeternum per nos sie esse soporem, <lb/> |
| et tamen haudquaquam nostros tune illa per artus <lb/> | Nec desiderium nostri nos adigit ullum; </s><s> <lb/> |
| longe ab sensiferis primordia motibus errant, <lb/> | Et tamen haud quaquam nostros tune illa per artus <lb/> |
| cum correptus homo ex somno se colligit ipse. </s><s> <lb/> | Longe ab sensiferis primordia motibus errant: <lb/> |
| multo igitur mortern minus ad nos esse putandumst, <lb/> | Quin correptus homo ex somno se colligit ipse. </s><s> <lb/> |
| si minus esse potest quam quod nil esse videmus; <lb/> | Multo igitur mortern minus ad nos esse putandum, <lb/> |
| maior enim turbae disiectus materiai <lb/> | Si minus esse potest, quam quod nihil esse videmus. <lb/> |
| consequitur leto nec quisquam expergitus exstat, <lb/> | Maior enim turbae disiectus materiai <lb/> |
| frigida quem semel est vitai pausa secuta. <lb/> | Consequitur leto; nec quisquam expergitus exstat, <lb/> |
| | Frigida quem semel est vitai pausa secuta. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Denique si vocem rerum natura repente <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Denique si vocem rerum natura repente <lb/> |
| mittat et hoc alicui nostrum sie increpet ipsa <lb/> | Mittat, & hoc alicui nostrum sie increpet ipsa: <lb/> |
| 'quid tibi tanto operest, mortalis, quod nimis aegris <lb/> | Quid tibi tanto operest, mortalis, quod nimis aegris <lb/> |
| luctibus indulges ?</s><s> quid mortem congemis ac fles?</s><s><lb/> | Luctibus indulges ?</s><s> quid mortem congemis, ac fles?</s><s> <lb/> |
| nam gratis anteacta fuit tibi vita priorque <lb/> | Nam si grata fuit tibi vita anteacta, priorque; <lb/> |
| et non omnia pertusum congesta quasi in vas <lb/> | Et non omnia pertusum congesta quasi in vas <lb/> |
| commoda perfluxere atque ingrata interiere:<lb/> | Commoda perfluxere, atque ingrata interiere: <lb/> |
| cur non ut plenus vitae conviva recedis <lb/> | Cur non, ut plenus vitae conviva, recedis ? <lb/> |
| aequo animoque capis securam, stulte, quietem ?</s><s><lb/> | <pb xlink:href="079/01/152.jpg" pagenum="103"/> |
| sin ea quae fructus cumque es periere profusa <lb/> | Aequo animoque capis securam, stulte, quietem ?</s><s> <lb/> |
| vitaque in offensust, cur amplius addere quaeris, <lb/> | Sin ea quae fructus cumque es, periere profusa; <lb/> |
| rursum quod pereat male et ingratum occidat omne, <lb/> | Vitaque in offensu est; cur amplius addere quaeris, <lb/> |
| non potius vitae finem facis atque laboris ?</s><s><lb/> | Rursum quod pereat ,male & ingratum occidat omne? <lb/> |
| nam tibi praeterea quod machiner inveniamque, <lb/> | Non potius vitae finem facis, atque laboris ?</s><s> <lb/> |
| quod placeat, nil est: eadem sunt omnia semper. <lb/> | Nam tibi praeterea quod machiner, inveniamque, <lb/> |
| si tibi non annis corpus iam marcet et artus <lb/> | Quod placeat, nihil est: eadem sunt omnia semper. <lb/> |
| confecti languent, eadem tamen omnia restant, <lb/> | Si tibi non annis corpus iam marcet, & artus <lb/> |
| omnia si pergas vivendo vincere saecla, <lb/> | Confecti languent; eadem tamen omnia restant, <lb/> |
| atque etiam potius, si numquam sis moriturus,'<lb/> | Omnia si pergas vivendo vincere saecla: <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/155.jpg" pagenum="153"/> | Atque etiam potius, si numquam sis moriturus. <lb/> |
| quid respondemus, nisi iustam intendere litem <lb/> | Quid respondemus, nisi iustam intendere litem <lb/> |
| naturam et veram verbis exponere causam ?</s><s><lb/> | Naturam, & veram verbis exponere causam ?</s><s> <lb/> |
| grandior hic vero si iam seniorque queratur <lb/> | At, qui obitum lamentetur miser amplius aequo; <lb/> |
| atque obitum lamentetur miser amplius aequo, <lb/> | Non merito inclamet magis, & voce inerepet acri:</s><s> <lb/> |
| non merito inclamet magis et voce inerepet acri ?</s><s><lb/> | Aufer abhinc lacrimas, balatro, & compesce querellas: </s><s> <lb/> |
| 'aufer abhinc lacrimas, balatro, et compesce querellas. </s><s><lb/> | Grandior hic vero si iam, seniorque queratur; <lb/> |
| omnia perfunctus vitai praemia marces.</s> <lb/> | Omnia perfunctus vitai praemia, marces.</s> <lb/> |
| <s>sed quia semper ayes quod abest, praesentia temnis, <lb/> | <s>Sed quia semper aves, quod abest; praesentia temnis; <lb/> |
| inperfecta tibi elapsast ingrataque vita <lb/> | Imperfecta tibi elapsa est, ingrataque vita, <lb/> |
| et nec opinanti mors ad caput adstitit ante <lb/> | Et necopinanti mors ad caput adstitit ante; <lb/> |
| quam satur ac plenus possis disce<emph type="italics"/>de<emph.end type="italics"/>re rerum. <lb/> | Quam satur, ac plenus possis discedere rerum: <lb/> |
| nunc aliena tua tamen aetate omnia mitte <lb/> | Nunc aliena tua tamen aetate omnia mitte; <lb/> |
| aequo animoque agedum magnus concede: necessest.'<lb/> | Aequo animoque, agedum, iam alys concede: necesse est: <lb/> |
| iure, ut opinor, agat, iure increpet inciletque;<lb/> | Iure, ut opinor, agat, iure increpet, inciletque; <lb/> |
| cedit enim rerum novitate extrusa vetustas <lb/> | Cedit enim rerum novitate extrusa vetustas <lb/> |
| semper, et ex aliis aliud reparare necessest; <lb/> | Semper, & ex alys aliud reparare necesse est: <lb/> |