| version 1.36, 2005/11/08 19:22:13 |
version 1.40, 2005/12/08 17:45:25 |
| |
| <pb xlink:href="079/01/204.jpg" pagenum="155"/> | <pb xlink:href="079/01/204.jpg" pagenum="155"/> |
| Sentibus obducat, ni vis humana resistat, <lb/> | Sentibus obducat, ni vis humana resistat, <lb/> |
| Vitai causa valido consueta bidenti <lb/> | Vitai causa valido consueta bidenti <lb/> |
| Ingemere; & terram pressis proseindere aratris.</s> <lb/> | Ingemere; & terram pressis proscindere aratris.</s> <lb/> |
| <s>Si non fecundas vertentes vomere glebas, <lb/> | <s>Si non fecundas vertentes vomere glebas, <lb/> |
| Terraique solum subigentes cimus ad ortus; <lb/> | Terraique solum subigentes cimus ad ortus; <lb/> |
| Sponte sua nequeant liquidas existere in auras. <lb/> | Sponte sua nequeant liquidas existere in auras. <lb/> |
| |
| Debet eodem omnis mundi natura putari:</s> <lb/> | Debet eodem omnis mundi natura putari:</s> <lb/> |
| <s>Quippe etenim quorum partis, & membra videmus <lb/> | <s>Quippe etenim quorum partis, & membra videmus <lb/> |
| Corpore nativo, & mortalibus esse figuris; <lb/> | Corpore nativo, & mortalibus esse figuris; <lb/> |
| Haec eadem ferme mortalia cernimus esse <lb/> | Haec eadem ferme mortalia cernimus esse, <lb/> |
| Et nativa simul. </s><s>quapropter maxima mundi <lb/> | Et nativa simul. </s><s>quapropter maxima mundi <lb/> |
| Cum videam membra ac partis consumpta regigni, <lb/> | Cum videam membra, ac partis, consumpta regigni: <lb/> |
| Scire licet caeli quoque item terraeque fuisse <lb/> | Scire licet, caeli quoque idem, terraeque fuisse <lb/> |
| Principiale aliquod tempus clademque futuram. <lb/> | Principiale aliquod tempus, clademque futuram. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Illud in his rebus ne corripuisse rearis <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Illud in his rebus ne arripuisse rearis <lb/> |
| Me mihi, quod terram atque ignem mortalia sumpsi <lb/> | Memmi, quod terram, atque ignem mortalia sumpsi <lb/> |
| Esse neque umorem dubitavi aurasque perire <lb/> | Esse, neque umorem dubitavi, aurasque perire; <lb/> |
| Atque eadem gigni rursusque augescere dixi, <lb/> | Atque eadem gigni, rursusque augescere dixi: <lb/> |
| Principio pars terrai nonnulla, perusta <lb/> | Principio pars terrai nonnulla perusta <lb/> |
| Solibus adsiduis, multa pulsata pedum vi, <lb/> | Solibus adsiduis, multa pulsata pedum vi, <lb/> |
| <lb/> | Pulveris exhalat nebulam, nubesque volantis <lb/> |
| | |
| Pulveris exhalat nebulam nubesque volantis <lb/> | |
| Quas validi toto dispergunt aere venti.</s> <lb/> | Quas validi toto dispergunt aere venti.</s> <lb/> |
| <s>pars etiam glebarum ad diluviem revocatur <lb/> | <s>Pars etiam glebarum ad diluviem revocatur <lb/> |
| Imbribus & ripas radentia flumina rodunt.</s> <lb/> | Imbribus, & ripas radentia flumina rodunt.</s> <lb/> |
| <s>Praeterea pro parte sua, quodcumque alid auget, <lb/> | <s>Praeterea, pro parte sua quodcumque alit auget, <lb/> |
| Redditur; & quoniam dubio procul esse videtur <lb/> | Roditur: & quoniam dubio procul esse videtur <lb/> |
| Omniparens eadem rerum commune sepulcrum, <lb/> | Omniparens, eadem rerum commune sepulcrum: <lb/> |
| Ergo terra tibi libatur & aucta recrescit. <lb/> | Ergo terra tibi libatur, & aucta recrescit. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Quod superest, umore novo mare flumina fontes <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Quod superest, humore novo mare, flumina, fontes <lb/> |
| Semper abundare & latices manare perennis <lb/> | Semper abundare, & latices manare perennis, <lb/> |
| Nihil opus est verbis: magnus decursus aquarum <lb/> | Nihil opus est verbis, magnus decursus aquarum <lb/> |
| Undique declarat. </s><s>sed primum quicquid aquai <lb/> | Undique declarat: </s><s>sed primum quidquid aquai <lb/> |
| Tollitur in summaque fit ut nihil humor abundet, <lb/> | Tollitur, in summaque fit, ut nihil humor abundet; <lb/> |
| Partim quod validi verrentes aequora venti <lb/> | Partim quod validi verrentes aequora venti <lb/> |
| Diminuunt radiisque retexens aetherius sol, <lb/> | Diminuunt, radiisque retexens aethereus sol; <lb/> |
| Partim quod supter per terras diditur omnis; <lb/> | Partim quod supter per terras diditur omnis: <lb/> |
| Percolatur enim virus retroque remanat <lb/> | Percolatur enim virus, retroque remanat <lb/> |
| Materies umoris & ad caput amnibus omnis <lb/> | Materies humoris, & ad caput amnibus omnis <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/206.jpg" pagenum="157"/> |
| Convenit, inde super terras fluit agmine dulci <lb/> | Convenit; inde super terras fluit agmine dulci, <lb/> |
| Qua via secta semel liquido pede detulit undas. <lb/> | Qua via secta semel liquido pede detulit undas. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Aera nunc igitur dicam qui corpore toto <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Aera nunc igitur dicam, qui corpore toto <lb/> |
| Innumerabiliter privas mutatur in horas.</s> <lb/> | Innumerabiliter privas mutatur in horas.</s> <lb/> |
| <s>semper enim, quodcumque fluit de rebus, id omne <lb/> | <s>Semper enim quodcumque fluit de rebus, id omne <lb/> |
| Aeris in magnum fertur mare; qui nisi contra <lb/> | Aeris in magnum fertur mare: qui nisi contra <lb/> |
| Corpora retribuat rebus recreetque fluentis, <lb/> | Corpora retribuat rebus, recreetque fluentis; <lb/> |
| Omnia iam resoluta forent & in aera versa.</s> <lb/> | Omnia iam resoluta forent, & in aera versa.</s> <lb/> |
| <s>haut igitur cessat gigni de rebus & in res <lb/> | <s>Haud igitur cessat gigni de rebus, & in res <lb/> |
| Reccidere, adsidue quoniam fluere omnia constat. <lb/> | Reccidere adsidue, quoniam fluere omnia constat. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Largus item liquidi fons luminis, aetherius sol, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Largus item liquidi fons luminis aethereus sol, <lb/> |
| Inrigat adsidue caelum candore recenti <lb/> | Inrigat adsidue caelum candore recenti, <lb/> |
| Suppeditatque novo confestim lumine lumen.</s> <lb/> | Suppeditatque novo confestim lumine lumen.</s> <lb/> |
| <s>nam primum quicquid fulgoris disperit ei, <lb/> | <s>Nam primum quidquid fulgoris disperit ey, <lb/> |
| Quocumque accidit. </s><s>id licet hinc cognoscere possis, <lb/> | Quocumque accidit; </s><s>id licet hinc cognoscere possis, <lb/> |
| Quod simul ac primum nubes succedere soli <lb/> | Quod simul ac primum nubes succedere soli <lb/> |
| Coepere & radios inter quasi rumpere lucis, <lb/> | Coepere, & radios inter quasi rumpere lucis; <lb/> |
| Extemplo inferior pars horum disperit omnis <lb/> | Extemplo inferior pars horum disperit omnis, <lb/> |
| | Terraque inumbratur, qua nimbi cumque feruntur: <lb/> |
| Terraque inumbratur qua nimbi cumque feruntur; <lb/> | Ut noscas splendore novo res semper egere; <lb/> |
| Ut noscas splendore novo res semper egere <lb/> | Et primum iactum fulgoris quemque perire; <lb/> |
| Et primum iactum fulgoris quemque perire <lb/> | |
| Nec ratione alia res posse in sole videri, <lb/> | Nec ratione alia res posse in sole videri, <lb/> |
| Perpetuo ni suppeditet lucis caput ipsum. </s><s> <lb/> | Perpetuo ni suppeditet lucis caput ipsum. </s><s> <lb/> |
| Quin etiam nocturna tibi, terrestria quae sunt, <lb/> | Quin etiam nocturna tibi, terrestria quae sunt, <lb/> |
| Lumina, pendentes lychini claraeque coruscis <lb/> | Lumina, pendentes lychni, claraeque coruscis <lb/> |
| Fulguribus pingues multa caligine taedae <lb/> | Fulguribus pingues multa caligine tedae, <lb/> |
| Consimili properant ratione, ardore ministro, <lb/> | Consimili properant ratione, ardore ministro, <lb/> |
| Suppeditare novom lumen, tremere ignibus instant, <lb/> | Suppeditare novom lumen, tremere ignibus instant; <lb/> |
| Instant, nec loca lux inter quasi rupta relinquit: <lb/> | Instant, nec loca lux inter quasi rupta relinquit: <lb/> |
| Usque adeo properanter ab omnibus ignibus ei <lb/> | Usque adeo properanter ab omnibus ignibus eius <lb/> |
| Exitium celeri celatur origine flammae. </s><s> <lb/> | Exitium celeri toleratur origine flammae. </s><s> <lb/> |
| Sic igitur solem lunam stellasque putandumst <lb/> | Sic igitur, solem, lunam, stellasque putandum <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/207.jpg" pagenum="158"/> |
| Ex alio atque alio lucem iactare subortu <lb/> | Ex alio atque alio lucem iactare subortu <lb/> |
| Et primum quicquid flammarum perdere semper; <lb/> | Et primum quicquid flammarum perdere semper; <lb/> |
| Inviolabilia haec ne credas forte vigere. <lb/> | Inviolabilia haec ne credas forte vigere. <lb/> |
| |
| Nec sanctum numen fati protollere finis <lb/> | Nec sanctum numen fati protollere finis <lb/> |
| Posse neque adversus naturae foedera niti ?</s><s> <lb/> | Posse neque adversus naturae foedera niti ?</s><s> <lb/> |
| Denique non monimenta virum dilapsa videmus <lb/> | Denique non monimenta virum dilapsa videmus <lb/> |
| Quaerere proporro sibi sene Senescere credas, <lb/> | Quaerere proporro sibi cumque senescere credas? <lb/> |
| | Non ruere avolsos silices a montibus altis? <lb/> |
| Non ruere avolsos silices a montibus altis <lb/> | Nec validas aevi vires perferre, patique <lb/> |
| Nec validas aevi vires perferre patique <lb/> | |
| Finiti?</s><s> neque enim caderent avolsa repente, <lb/> | Finiti?</s><s> neque enim caderent avolsa repente, <lb/> |
| Ex infinito quae tempore pertolerassent <lb/> | Ex infinito quae tempore pertolerassent <lb/> |
| Omnia tormenta aetatis privata fragore. <lb/> | Omnia tormenta aetatis privata fragore. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Denique iam tuere hoc, circum supraque quod omnem <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Denique iam tuere hoc circum, supraque; quod omnem <lb/> |
| Continet amplexu terram: si procreat ex se <lb/> | Continet amplexu terram; quod procreat ex se <lb/> |
| Omnia, quod quidam memorant, recipitque perempta, <lb/> | Omnia, quod quidam memorant, recipitque perempta; <lb/> |
| Totum nativum mortali corpore constat. </s><s> <lb/> | Totum nativum mortali corpore constat. </s><s> <lb/> |
| Nam quodcumque alias ex se res auget alitque, <lb/> | Nam quodcumque alias ex se res auget, alitque; <lb/> |
| Deminui debet, recreari, cum recipit res. <lb/> | Deminui debet, recreari cum recipit res. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Praeterea si nulla fuit genitalis origo <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Praeterea si nulla fuit genitalis origo <lb/> |
| Terrarum & caeli semperque aeterna fuere, <lb/> | Terrarum, & caeli; semperque aeterna fuere: <lb/> |
| Cur supera bellum Thebanum & funera Troiae <lb/> | Cur supera bellum Thebanum, & funera Troiae <lb/> |
| Non alias alii quoque res cecinere poetae ?</s><s> <lb/> | Non alias alii quoque res cecinere poetae ?</s><s> <lb/> |
| Quo tot facta virum totiens cecidere neque usquam <lb/> | Quo tot facta virum totiens cecidere ? neque usquam <lb/> |
| Aeternis famae monimentis insita florent ?</s><s> <lb/> | Aeternis famae monumentis insita florent ?</s><s> <lb/> |
| Verum, ut opinor, habet novitatem summa recensque <lb/> | Verum, ut opinor, habet novitatem summa, recensque <lb/> |
| Naturast mundi neque pridem exordia cepit.</s> <lb/> | Natura est mundi, neque pridem exordia cepit.</s> <lb/> |
| <s>quare etiam quaedam nunc artes expoliuntur, <lb/> | <s>Quare etiam quaedam nunc artes expoliuntur; <lb/> |
| Nunc etiam augescunt; nunc addita navigiis sunt <lb/> | Nunc etiam augescunt: nunc addita navigiis sunt <lb/> |
| Multa, modo organici melicos peperere sonores.</s> <lb/> | Multa: modo organici melicos peperere sonores.</s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/208.jpg" pagenum="159"/> |
| <s>denique natura haec rerum ratioque repertast <lb/> | <s>Denique natura haec rerum, ratioque reperta est <lb/> |
| Nuper, & hanc primus cum primis ipse repertus <lb/> | Nuper, & hanc primus cum primis ipse repertus <lb/> |
| Nunc ego sum in patrias qui possim vertere voces.</s> <lb/> | Nunc ego sum, in patrias qui possim vertere voces.</s> <lb/> |
| <s>quod si forte fuisse antehac eadem omnia credis, <lb/> | <s>Quod si forte fuisse antehac eadem omnia credis; <lb/> |
| Sed periisse hominum torrenti saecla vapore, <lb/> | Sed periisse hominum torrenti saecla vapore; <lb/> |
| Aut cecidisse urbis magno vexamine mundi, <lb/> | Aut cecidisse urbis magno vexamine mundi; <lb/> |
| Aut ex imbribus adsiduis exisse rapaces <lb/> | Aut ex imbribus adsiduis exisse rapaces <lb/> |
| Per terras amnes atque oppida Cooperuisse, <lb/> | Per terras amnes, atque oppida cooperuisse: <lb/> |
| | Tanto quiquie magis victus fateare necesse est, <lb/> |
| Tanto quiquie magis victus fateare necesse est <lb/> | Exitium quoque terrarum, caelique futurum. </s><s> <lb/> |
| Exitium quoque terrarum caelique futurum. </s><s> <lb/> | Nam cum res tantis morbis, tantisque periclis <lb/> |
| Nam cum res tantis morbis tantisque periclis <lb/> | Tentarentur; ibi si tristior incubuisset <lb/> |
| Temptarentur, ibi si tristior incubuisset <lb/> | Causa, darent late cladem, magnasque ruinas. </s><s> <lb/> |
| Causa, darent late cladem magnasque ruinas. </s><s> <lb/> | Nec ratione alia mortales esse videmur <lb/> |
| Nec ratione alia mortales esse videmur, <lb/> | Inter nos; nisi quod morbis aegrescimus isdem, <lb/> |
| Inter nos nisi quod morbis aegrescimus isdem <lb/> | Atque illi, quos a vita natura removit. <lb/> |
| Atque illi quos a vita natura removit. <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Praeterea quaecumque manent aeterna, necesse est <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Praeterea quaecumque manent aeterna necessust <lb/> | Aut, quia sunt solido cum corpore, respuere ictus, <lb/> |
| Aut, quia sunt solido cum corpore, respuere ictus <lb/> | Nec penetrare pati sibi quidquam, quod queat artas <lb/> |
| Nec penetrare pati sibi quicquam quod queat artas <lb/> | Dissociare intus partis; vt materiai <lb/> |
| Dissociare intus partis, vit materiai <lb/> | Corpora sunt, quorum naturam ostendimus ante: <lb/> |
| Corpora sunt quorum naturam ostendimus ante, <lb/> | |
| Aut ideo durare aetatem posse per omnem, <lb/> | Aut ideo durare aetatem posse per omnem, <lb/> |
| Plagarum quia sunt expertia, sicut inane est <lb/> | Plagarum quia sunt expertia; sicut inane est, <lb/> |
| Quod manet intactum neque ab ictu fungitur hilum, <lb/> | Quod manet intactum, neque ab ictu fungitur hilum: <lb/> |
| Aut etiam quia nulla loci fit copia circum, <lb/> | Aut etiam, quia nulla loci sit copia circum, <lb/> |
| Quo quasi res possint discedere dissoluique, <lb/> | Quo quasi res possint discedere, dissoluique, <lb/> |
| Sicut summarum summa est aeterna neque extra <lb/> | Sicut summarum summa est aeterna, neque extra <lb/> |
| Qui locus est quo dissiliant neque corpora sunt quae <lb/> | Qui locus est, quo dissiliant; neque corpora sunt, quae <lb/> |
| Possint incidere & valida dissolvere plaga.</s> <lb/> | Possint incidere, & valida dissolvere plaga.</s> <lb/> |
| <s>at neque, uti docui, solido cum corpore mundi <lb/> | <s>At neque, uti docui, solido cum corpore mundi <lb/> |
| Naturast, quoniam admistum est in rebus inane, <lb/> | Natura est, quoniam admistum est in rebus inane: <lb/> |
| Nec tamen est ut inane, neque autem corpora desunt, <lb/> | Nec tamen est ut inane: neque autem corpora desunt, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/209.jpg" pagenum="160"/> |
| Ex infinito quae possint forte coorta <lb/> | Ex infinito quae possint forte coorta <lb/> |
| Corruere hanc rerum violento turbine summam <lb/> | Conruere hanc rerum violento turbine summam, <lb/> |
| Aut aliam quamvis cladem inportare pericli, <lb/> | Aut aliam quamvis cladem inportare pericli. <lb/> |
| Nec porro natura loci spatiumque profundi <lb/> | Nec porro natura loci, spatiumque profundi <lb/> |
| Deficit, exspargi quo possint moenia mundi, <lb/> | Deficit, exspargi quo possint moenia mundi, <lb/> |
| Aut alia quavis possunt vi pulsa perire.</s> <lb/> | Aut alia quavis possunt vi pulsa perire.</s> <lb/> |
| <s>haut igitur leti praeclusa est ianua caelo <lb/> | <s>Haud igitur leti praeclusa est ianua caelo, <lb/> |
| Nec soli terraeque neque altis aequoris undis, <lb/> | Nec soli, terraeque, nec altis aequoris undis; <lb/> |
| Sed patet immani & vasto respectat hiatu. <lb/> | Sed patet immani, & vasto respectat hiatu. <lb/> |
| Quare etiam nativa necessum est confiteare <lb/> | Quare etiam nativa necessum est confiteare <lb/> |
| Haec eadem ; neque enim, inortali corpore quae sunt <lb/> | Haec eadem. neque enim, inortali corpore quae sunt, <lb/> |
| | |
| Ex infinito iam tempore adhuc potuissent <lb/> | Ex infinito iam tempore adhuc potuissent <lb/> |
| Inmensi validas aevi contemnere vires. <lb/> | Inmensi validas aevi contemnere vires. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Denique tantopere inter se cum maxima mundi <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Denique, tantopere inter se cum maxima mundi <lb/> |
| Pugnent membra, pio nequaquam concita bello, <lb/> | Pugnent membra, pio nequaquam concita bello; <lb/> |
| Nonne vides aliquam longi certaminis ollis <lb/> | Nonne vides aliquam longi certaminis ollis <lb/> |
| Posse dari finem ?</s><s> vel cum sol & vapor omnis <lb/> | Posse dari finem ?</s><s> vel cum sol, & vapor omnis <lb/> |
| Omnibus epotis umoribus exsuperarint: <lb/> | Omnibus epotis umoribus exsuperarint: <lb/> |
| Quod facere intendunt, neque adhuc conata patrantur: <lb/> | Quod facere intendunt, neque adhuc conata patrantur. <lb/> |
| Tantum suppeditant amnes ultraque minantur <lb/> | Tantum suppeditant amnes, ultroque minantur <lb/> |
| Omnia diluviare ex alto gurgite ponti, <lb/> | Omnia diluviare ex alto gurgite ponti: <lb/> |
| Nequiquam, quoniam verrentes aequora venti <lb/> | Nequiquam, quoniam verrentes aequora venti <lb/> |
| Deminuunt radiisque retexens aetherius sol, <lb/> | Deminuunt, radiisque retexens aethereus sol, <lb/> |
| Et siccare prius confidunt omnia posse <lb/> | Et siccare prius confidunt omnia posse, <lb/> |
| Quam liquor incepti possit contingere finem.</s> <lb/> | Quam liquor incepti possit contingere finem.</s> <lb/> |
| <s>tantum spirantes aequo certamine bellum <lb/> | <s>Tantum spirantes aequo certamine bellum <lb/> |
| Magnis inter se de rebus cernere Certant, <lb/> | Magnis de rebus inter se cernere certant, <lb/> |
| Cum semel interea fuerit superantior ignis <lb/> | Cum semel in terra fuerit superantior ignis; <lb/> |
| Et semel, ut fama est, humor regnarit in arvis. <lb/> | Et semel, ut fama est, humor regnarit in arvis. <lb/> |
| Ignis enim superat & lambens multa perussit, <lb/> | Ignis enim superavit, & ambens multa perussit, <lb/> |
| Avia cum Phaethonta rapax vis solis equorum <lb/> | Avia cum Phaethonta rapax vis solis equorum <lb/> |
| Aethere raptavit toto terrasque per omnis.</s> <lb/> | Aethere raptavit toto, terrasque per omnis.</s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/210.jpg" pagenum="161"/> |
| <s>at pater omnipotens ira tum percitus acri <lb/> | <s>At pater omnipotens ira tum percitus acri <lb/> |
| Magnanimum Phaethonta repenti fulminis ictu <lb/> | Magnanimum Phaethonta repenti fulminis ictu <lb/> |
| Deturbavit equis in terram, solque cadenti <lb/> | Deturbavit equis in terram; solque cadenti <lb/> |
| Obvius aeternam succepit lampada mundi <lb/> | Obvius, aeternam succepit lampada mundi <lb/> |
| Disiectosque redegit equos iunxitque trementis, <lb/> | Disiectosque redegit equos iunxitque trementis; <lb/> |
| Inde suum per iter recreavit cuncta gubernans, <lb/> | Inde suum per iter recreavit cuncta gubernans: <lb/> |
| Scilicet ut veteres Graium cecinere poetae. <lb/> | Scilicet ut veteres Graium cecinere poetae. <lb/> |
| Quod procul a vera nimis est ratione repulsum.</s> <lb/> | Quod procul a vera nimis est ratione repulsum.</s> <lb/> |
| <s>ignis enim superare potest ubi materiai <lb/> | <s>Ignis enim superare potest, ubi materiai <lb/> |
| Ex infinito sunt corpora plura coorta; <lb/> | Ex infinito sunt corpora plura coorta; <lb/> |
| Inde cadunt vires aliqua ratione revictae, <lb/> | Inde cadunt vires aliqua ratione revictae; <lb/> |
| Aut pereunt res exustae torrentibus auris. <lb/> | Aut pereunt res exustae torrentibus auris. <lb/> |
| | Humor item quondam coepit superare coortus, <lb/> |
| Umor item quondam coepit superare coortus, <lb/> | Ut fama est, hominum multas quando obruit undis.</s> <lb/> |
| Ut fama est, hominum multas quando obruit urbis.</s> <lb/> | <s>Inde ubi vis aliqua ratione aversa recessit, <lb/> |
| <s>inde ubi vis aliqua ratione aversa recessit, <lb/> | Ex infinito fuerat quaecumque coorta: <lb/> |
| Ex infinito fuerat quaecumque coorta, <lb/> | Constiterunt imbres, & flumina vim minuerunt. <lb/> |
| Constiterunt imbres & flumina vim minuerunt. <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Sed quibus ille modis conlectus materiai <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Sed quibus ille modis coniectus materiai <lb/> | Fundarit caelum, ac terram, pontique profunda, <lb/> |
| Fundarit terram & caelum pontique profunda, <lb/> | Solis, lunai cursus; ex ordine ponam. </s><s> <lb/> |
| Solis lunai cursus, ex ordine ponam. </s><s> <lb/> | |
| Nam certe neque consilio primordia rerum <lb/> | Nam certe neque consilio primordia rerum <lb/> |
| Ordine se suo quaeque sagaci mente locarunt <lb/> | Ordine se quaeque, atque sagaci mente locarunt: <lb/> |
| Nec quos quaeque darent motus pepigere profecto, <lb/> | Nec quos quaeque darent motus, pepigere profecto: <lb/> |
| Sed quia multa modis multis primordia rerum <lb/> | Sed quia multa modis multis primordia rerum <lb/> |
| Ex infinito iam tempore percita plagis <lb/> | Ex infinito iam tempore percita plagis, <lb/> |
| Ponderibusque suis consuerunt concita ferri <lb/> | Ponderibusque suis consuerunt, concita ferri, <lb/> |
| Omnimodisque coire atque omnia pertemptare, <lb/> | Omnimodisque coire, atque omnia pertentare, <lb/> |
| Quaecumque inter se possent congressa creare, <lb/> | Quaecumque inter se possent congressa creare; <lb/> |
| Propterea fit uti magnum volgata per aevom <lb/> | Propterea fit, uti magnum volgata per aevom <lb/> |
| Omne genus coetus & motus experiundo <lb/> | Omnigenos coetus, & motus experiundo, <lb/> |
| Tandem conveniant ea quae convecta repente <lb/> | Tandem conveniant; ea quae convecta, repente <lb/> |
| Magnarum rerum fiunt exordia saepe, <lb/> | Magnarum rerum fiunt exordia saepe, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/211.jpg" pagenum="162"/> |
| Terrai maris & caeli generisque animantum.</s> <lb/> | Terrai maris & caeli generisque animantum.</s> <lb/> |
| <s> </s></p><p type="main"><s>Hic neque tum solis rota cerni lumine largo <lb/> | </p><p type="main"><s>Hic neque tum solis rota cerni lumine largo <lb/> |
| Altivolans poterat nec magni sidera mundi <lb/> | Altivolans poterat, nec magni sidera mundi, <lb/> |
| Nec mare nec caelum nec denique terra neque aer <lb/> | Nec mare, nec caelum, nec denique terra, neque aer, <lb/> |
| Nec similis nostris rebus res ulla videri, <lb/> | Nec similis nostris rebus res ulla videri; <lb/> |
| Sed nova tempestas quaedam molesque coorta <lb/> | Sed nova tempestas quaedam, molesque coorta. <lb/> |
| Omne genus de principiis, discordia quorum <lb/> | Diffugere inde loci partes coepere, paresque <lb/> |
| Intervalla vias conexus pondera plagas <lb/> | Cum paribus iungi res, & discludere mundum <lb/> |
| Concursus motus turbabat proelia miscens, <lb/> | Membraque dividere, & magnas disponere partis, <lb/> |
| | Omnigenis e principiis: discordia quorum, <lb/> |
| Propter dissimilis formas variasque figuras <lb/> | Intervalla, vias, conexus, pondera, plagas <lb/> |
| Quod non omnia sic poterant coniuncta manere <lb/> | Concursus, motus turbabat, proelia miscens, <lb/> |
| Nec motus inter sese dare convenientis. </s><s> <lb/> | Propter dissimilis formas, variasque figuras; <lb/> |
| Diffugere inde loci partes coepere paresque <lb/> | Quod non omnia sic poterant coniuncta manere, <lb/> |
| Cum paribus iungi res & discludere mundum <lb/> | Nec motus inter sese dare convenientis: </s><s> <lb/> |
| Membraque dividere & magnas disponere partes, <lb/> | Hoc est a terris altum secernere caelum, <lb/> |
| Hoc est, a terris altum secernere caelum <lb/> | Et sorsum mare uti secreto humore pateret; <lb/> |
| Et sorsum mare uti secreto umore pateret, <lb/> | Seorsus item puri, secretique aetheris ignes. <lb/> |
| Seorsus item puri secretique aetheris ignes. <lb/> | |
| </s></p><p type="main"><s>Quippe etenim primum terrai corpora quaeque, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Quippe etenim primum terrai corpora quaeque, <lb/> |
| Propterea quod erant gravia & perplexa, coibant <lb/> | Propterea, quod erant gravia, & perplexa, coibant, <lb/> |
| In medio atque imas capiebant omnia sedes; <lb/> | In medio atque imas capiebant omnia sedes. <lb/> |
| Quae quanto magis inter se perplexa coibant, <lb/> | Quae quanto magis inter se perplexa coibant, <lb/> |
| Tam magis expressere ea quae mare sidera solem <lb/> | Tam magis expressere ea, quae mare, sidera, solem <lb/> |
| Lunamque efficerent & magni moenia mundi. </s><s> <lb/> | Lunamque efficerent, & magni moenia mundi. </s><s> <lb/> |
| Omnia enim magis haec e levibus atque rutundis <lb/> | Omnia enim magis haec e levibus, atque rutundis <lb/> |
| Seminibus multoque minoribu' sunt elementis <lb/> | Seminibus, multoque minoribus sunt elementis, <lb/> |
| Quam tellus. </s><s>ideo, per rara foramina, terrae <lb/> | Quam tellus. </s><s>ideo per rara foramina terrae <lb/> |
| Partibus erumpens primus se sustulit aether <lb/> | Partibus erumpens primus se sustulit aether <lb/> |
| Ignifer & multos secum levis abstulit ignis, <lb/> | Signifer & multos secum levis abstulit ignis; <lb/> |
| Non alia longe ratione ac saepe videmus, <lb/> | Non alia longe ratione, ac saepe videmus, <lb/> |
| Aurea cum primum gemmantis rore per herbas <lb/> | Aurea cum primum gemmantis rore per herbas <lb/> |
| Matutina rubent radiati lumina solis <lb/> | Matutina rubent radiati lumina solis; <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/212.jpg" pagenum="163"/> |
| Exhalantque lacus nebulam fluviique perennes, <lb/> | Exhalantque lacus nebulam, fluviique perennes: <lb/> |
| Ipsaque ut interdum tellus fumare videtur; <lb/> | Ipsaque ut interdum tellus fumare videtur. <lb/> |
| Omnia quae sursum cum conciliantur, in alto <lb/> | Omnia quae sursum cum conciliantur in alto; <lb/> |
| Corpore concreto subtexunt nubila caelum. </s><s> <lb/> | Corpore concreto subtexunt nubila caelum. </s><s> <lb/> |
| Sic igitur tum se levis ac diffusilis aether <lb/> | Sic igitur tum se levis, ac diffusilis aether <lb/> |
| Corpore concreto circumdatus undique flexit <lb/> | Corpore concreto circumdatus undique saepsit: <lb/> |
| Et late diffusus in omnis undique partis <lb/> | Et late diffusus in omnis undique partis, <lb/> |
| Omnia sic avido complexu cetera saepsit. <lb/> | Omnia sic avido complexu cetera saepsit. <lb/> |
| Hunc exordia sunt solis lunaeque secuta, <lb/> | Hunc exordia sunt solis, lunaeque secuta: <lb/> |
| | Inter utrosque globi quorum vertuntur in auris: <lb/> |
| Interutrasque globi quorum vertuntur in auris; <lb/> | Quae neque terra sibi adscivit, nec maxumus aether: <lb/> |
| Quae neque terra sibi adscevit nec maximus aether, <lb/> | Quod neque tam fuerunt gravia, ut depressa sederent; <lb/> |
| Quod neque tam fuerunt gravia ut depressa sederent, <lb/> | Nec levia, ut possent per summas labier oras. <lb/> |
| Nec levia ut possent per summas labier oras, <lb/> | Et tamen inter utrosque ita sunt, ut corpora viva <lb/> |
| Et tamen interutrasque ita sunt ut corpora viva <lb/> | Versent, & partes ut mundi totius extent. <lb/> |
| Versent & partes ut mundi totius extent; <lb/> | |
| Quod genus in nobis quaedam licet in statione <lb/> | Quod genus in nobis quaedam licet in statione <lb/> |
| Membra manere, tamen cum sint ea quae moveantur.</s> <lb/> | Membra manere, tamen cum sint ea, quae moveantur.</s> <lb/> |
| <s>his igitur rebus retractis terra repente, <lb/> | <s>His igitur rebus retractis, terra repente, <lb/> |
| Maxuma qua nunc se ponti plaga caerula tendit, <lb/> | Maxuma qua nunc se ponti plaga caerula tendit, <lb/> |
| Succidit & salso suffudit gurgite fossas. </s><s> <lb/> | Succidit, & salso suffodit gurgite fossas. </s><s> <lb/> |
| Inque dies quanto circum magis aetheris aestus <lb/> | Inque dies quanto circum magis aetheris aestus, <lb/> |
| Et radii solis cogebant undique terram <lb/> | Et radii solis cogebant undique terram <lb/> |
| Verberibus crebris extrema ad limina in artum, <lb/> | Verberibus crebris extrema ad limina apertam, <lb/> |
| In medio ut propulsa suo condensa coiret, <lb/> | In medio ut propulsa suo condensa coiret; <lb/> |
| Tam magis expressus salsus de corpore sudor <lb/> | Tam magis expressus salsus de corpore sudor <lb/> |
| Augebat mare manando camposque natantis, <lb/> | Augebat mare manando, camposque natantis; <lb/> |
| Et tanto magis illa foras elabsa volabant <lb/> | Et tanto magis illa foras elabsa volabant <lb/> |
| Corpora multa vaporis & aeris altaque caeli <lb/> | Corpora multa vaporis, & aeris, altaque caeli <lb/> |
| Densebant procul a terris fulgentia templa. </s><s> <lb/> | Densebant procul a terris fulgentia templa. </s><s> <lb/> |
| Sidebant campi, crescebant montibus altis <lb/> | Sidebant campi, crescebant montibus altis <lb/> |
| Ascensus; neque enim poterant subsidere saxa <lb/> | Ascensus: neque enim poterant subsidere saxa, <lb/> |
| Nec pariter tantundem omnes succumbere partis. </s><s> <lb/> | Nec pariter tantundem omnes succumbere partes. </s><s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/213.jpg" pagenum="164"/> |
| </s></p><p type="main"><s>Sic igitur terrae concreto corpore pondus <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Sic igitur terrae concreto corpore pondus <lb/> |
| Constitit atque omnis mundi quasi limus in imum <lb/> | Constitit, atque omnis mundi quasi limus in imum <lb/> |
| | Confluxit gravis, & subsedit funditus, ut faex. <lb/> |
| Confluxit gravis & subsedit funditus ut faex; <lb/> | Inde mare, inde aer, inde aether ignifer ipse, <lb/> |
| Inde mare inde aer inde aether ignifer ipse <lb/> | |
| Corporibus liquidis sunt omnia pura relicta, <lb/> | Corporibus liquidis sunt omnia pura relicta, <lb/> |
| Et leviora aliis alia, & liquidissimus aether <lb/> | Et leviora aliis alia, & liquidissimus aether, <lb/> |
| Atque levissimus aerias super influit auras, <lb/> | Atque levissimus aereas super influit auras; <lb/> |
| Nec liquidum corpus turbantibus aeris auris <lb/> | Nec liquidum corpus turbantibus aeris auris <lb/> |
| Commiscet; sinit haec violentis omnia verti <lb/> | Commiscet; sinit haec violentis omnia verti <lb/> |
| Turbinibus, sinit incertis turbare procellis, <lb/> | Turbinibus; sinit incertis turbare procellis: <lb/> |
| Ipse suos ignis certo fert impete labens. </s><s> <lb/> | Ipse suos ignis certo fert impete labens. </s><s> <lb/> |
| Nam modice fluere atque uno posse aethera nisu <lb/> | Nam modice fluere, atque uno posse aethera nisu, <lb/> |
| Significat Pontos, mare certo quod fluit aestu <lb/> | Significat Ponti mare, certo quod fluit aestu, <lb/> |
| Unum labendi conservans usque tenorem. <lb/> | Unum labendi conservans usque tenorem. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>(Motibus astrorum nunc quae sit causa canamus. </s><s> <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Motibus astrorum nunc quae sit causa canamus. </s><s> <lb/> |
| Principio magnus caeli si vortitur orbis, <lb/> | Principio magnus caeli si vertitur orbis: <lb/> |
| Ex utraque polum parti premere aera nobis <lb/> | Ex utraque polum parti premere aera nobis <lb/> |
| Dicendum est extraque tenere & claudere utrimque; <lb/> | Dicendum est; extraque claudere & claudere utrimque; <lb/> |
| Inde alium supra fluere atque intendere eodem <lb/> | Inde alium supra fluere, atque intendere eodem <lb/> |
| Quo volvenda micant aeterni sidera mundi; <lb/> | Quo volvenda micant aeterni sidera mundi: <lb/> |
| Aut alium supter, contra qui subvehat orbem, <lb/> | Ast alium supter, contra qui subvehat orbem: <lb/> |
| Ut fluvios versare rotas atque haustra videmus. </s><s> <lb/> | Ut fluvios versare rotas, atque haustra videmus. </s><s> <lb/> |
| Est etiam quoque uti possit celum omne manere <lb/> | Est etiam quoque, uti possit caelum omne manere <lb/> |
| In statione, tamen cum lucida signa ferantur; <lb/> | In statione, tamen cum lucida signa ferantur: <lb/> |
| Sive quod inclusi rapidi sunt aetheris aestus <lb/> | Sive quod inclusi rapidi sunt aetheris aestus; <lb/> |
| Quaerentesque viam circum versantur & ignes <lb/> | Quaerentesque viam circumversantur; & ignes <lb/> |
| Passim per caeli volvunt Summania templa; <lb/> | Passim per caeli volvunt se inania templa; <lb/> |
| Sive aliunde fluens alicunde extrinsecus aer <lb/> | Sive aliunde fluens alicunde extrinsecus aer <lb/> |
| Versat agens ignis; sive ipsi serpere possunt <lb/> | Versat agens ignis: sive ipsi serpere possunt, <lb/> |
| Quo cuiusque cibus vocat atque invitat euntis, <lb/> | Quo cuiusque cibus vocat, atque invitat euntis, <lb/> |
| Flammea per caelum pascentis corpora passim. </s><s> <lb/> | Flammea per caelum pascentis corpora passim. </s><s> <lb/> |
| Nam quid in hoc mundo sit eorum ponere certum <lb/> | Nam quid in hoc mundo sit eorum, ponere certum, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/214.jpg" pagenum="165"/> |
| Difficile est; sed quid possit fiatque per omne <lb/> | Difficile est: sed quid possit, fiatque per omne <lb/> |
| In variis mundis varia ratione creatis, <lb/> | In variis mundis varia ratione creatis, <lb/> |
| Id doceo plurisque sequor disponere causas, <lb/> | Id doceo; plurisque sequor disponere causas <lb/> |
| Motibus astrorum quae possint esse per omne; <lb/> | Motibus astrorum; quae possint esse per omne. <lb/> |
| E quibus una tamen sit in hoc quoque causa necesse est <lb/> | E quibus una tamen sit & haec quoque causa necesse est, <lb/> |
| Quae vegeat motum signis; sed quae sit earum <lb/> | Quae vegeat motum signis; sed quae sit earum, <lb/> |
| Praecipere hautquaquamst pedetemtim progredientis.) <lb/> | Praecipere, hautquaquam est pedetemtim progredientis. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Terraque ut in media mundi regione quiescat, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Terraque ut in media mundi regione quiescat, <lb/> |
| Evanescere paullatim & decrescere pondus <lb/> | Evanescere paullatim, & decrescere pondus <lb/> |
| Convenit, atque aliam naturam supter habere <lb/> | Convenit; atque aliam naturam supter habere <lb/> |
| Ex ineunte aevo coniunctam atque uniter aptam <lb/> | Ex ineunte aevo coniunctam, atque uniter aptam <lb/> |
| Partibus aeriis mundi quibus insita vivit.</s> <lb/> | Partibus aeriis mundi quibus insita vivit.</s> <lb/> |
| <s>propterea non est oneri neque deprimit auras; <lb/> | <s>Propterea non est oneri; neque deprimit auras; <lb/> |
| Ut sua cuique homini nullo sunt pondere membra <lb/> | Ut sua cuique homini nullo sunt pondere membra; <lb/> |
| Nec caput est oneri collo nec denique totum <lb/> | Nec caput est oneri collo, nec denique totum <lb/> |
| Corporis in pedibus pondus sentimus inesse; <lb/> | Corporis in pedibus pondus sentimus inesse. <lb/> |
| At quaecumque foris veniunt inpostaque nobis <lb/> | At quaecumque foris veniunt, inpostaque nobis <lb/> |
| Pondera sunt laedunt, permulto saepe minora.</s> <lb/> | Pondera sunt, laedunt, permulto saepe minora:</s> <lb/> |
| <s>usque adeo magni refert quid quaeque obeat res. <lb/> | <s>Usque adeo magni refert, quid quae adieceat res. <lb/> |
| Sic igitur tellus non est aliena repente <lb/> | Sic igitur tellus non est aliena repente <lb/> |
| Allata atque auris aliunde obiecta alienis, <lb/> | Adlata, atque auris aliunde obiecta alienis; <lb/> |
| Sed pariter prima concepta ab origine mundi <lb/> | Sed pariter prima concepta ab origine mundi: <lb/> |
| Certaque pars eius, quasi nobis membra videntur.</s> <lb/> | Certaque pars eius, quasi nobis membra videntur.</s> <lb/> |
| <s>praeterea grandi tonitru concussa repente, <lb/> | <s>Praeterea grandi tonitru concussa repente <lb/> |
| Terra supra quae se sunt concutit omnia motu: <lb/> | Terra supra quae se sunt, concutit omnia motu: <lb/> |
| Quod facere haut ulla posset ratione, nisi esset <lb/> | Quod facere haud ulla posset ratione, nisi esset <lb/> |
| Partibus aeriis mundi caeloque revincta.</s> <lb/> | Partibus aeriis mundi, caeloque revincta.</s> <lb/> |
| <s>nam communibus inter se radicibus haerent <lb/> | <s>Nam communibus inter se radicibus haerent <lb/> |
| Ex ineunte aevo coniuncta atque uniter apta. <lb/> | Ex ineunte aevo coniuncta, atque uniter apta. <lb/> |
| | Nonne vides etiam, quam magno pondere nobis <lb/> |
| Nonne vides etiam quam magno pondere nobis <lb/> | Sustineat corpus tenuissima vis animai, <lb/> |
| Sustineat corpus tenuissima vis animai <lb/> | Propterea quia tam coniuncta, atque uniter apta est ?</s><s> <lb/> |
| Propterea quia tam coniuncta atque uniter apta est ?</s><s> <lb/> | <pb xlink:href="079/01/215.jpg" pagenum="166"/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | |
| Denique iam saltu pernici tollere corpus <lb/> | Denique iam saltu pernici tollere corpus <lb/> |
| Quid potis est nisi vis animi quae membra gubernat ?</s><s> <lb/> | Quid potis est, nisi vis animae, quae membra gubernat ?</s><s> <lb/> |
| Iamne vides quantum tenuis natura valere <lb/> | Iamne vides, quantum tenuis natura valere <lb/> |
| Possit, ubi est coniuneta gravi cum corpore, ut aer <lb/> | Possit, ubi est coniuneta gravi cum corpore, ut aer <lb/> |
| Coniunetus terris & nobis est animi vis ?</s><s> <lb/> | Coniunctus terris, & nobis est animi vis ?</s><s> <lb/> |
| Nec nimio solis maior rota nec minor ardor <lb/> | Nec nimio solis maior rota, nec minor ardor <lb/> |
| Esse potest, nostris quam sensibus esse videtur. <lb/> | Esse potest, nostris quam sensibus esse videtur: <lb/> |
| Nam quibus e spatiis cumque ignes lumina possunt <lb/> | Nam quibus e spatiis cumque ignes lumina possunt <lb/> |
| Adicere & calidum membris adflare vaporem, <lb/> | Adicere, & calidum membris adflare vaporem, <lb/> |
| Nihil illa his intervallis de corpore libant <lb/> | Illa ipsa intervalla nihil de corpore libant <lb/> |
| Flammaruni, nihil ad speciem est contractior ignis. </s><s> <lb/> | Flammarum, nihil ad speciem est contractior ignis. </s><s> <lb/> |
| Proinde, calor quoniam solis lumenque profusum <lb/> | Proinde, calor quoniam solis, lumenque profusum <lb/> |
| Perveniunt nostros ad sensus & loca mulcent, <lb/> | Perveniunt nostros ad sensus, & loca tinguunt; <lb/> |
| Forma quoque hine solis debet filumque videri, <lb/> | Forma quoque hinc solis debet sublime videri, <lb/> |
| Nihil adeo ut possis plus aut minus addere, vere.</s> <lb/> | Nihil adeo ut possis plus, aut minus addere vere, </s> <lb/> |
| <s> lunaque, sive notho fertur loca lumine lustrans <lb/> | <s> Lunaque, sive notho fertur loca lumine lustrans <lb/> |
| Sive suam proprio iactat de corpore lucem, <lb/> | Sive suam proprio iactat de corpore lucem, <lb/> |
| Quidquid id est, nihilo fertur maiore figura <lb/> | Quidquid id est, nihilo fertur maiore figura, <lb/> |
| Quam, nostris oculis qua cernimus, esse videtur. </s><s> <lb/> | Quam, nostris oculis qua cernimus, esse videtur, </s><s> <lb/> |
| Nam prius omnia, quae longe semota tuemur <lb/> | Nam prius omnia, quae longe semota tuemur <lb/> |
| Aera per multum, specie confusa videntur <lb/> | Aera per multum, specie confusa videntur, <lb/> |
| Quam minui filum. </s><s>quapropter luna necesse est, <lb/> | Quam minimum filum. </s><s>quapropter luna necesse est, <lb/> |
| Quandoquidem claram speciem certamque figuram <lb/> | Quandoquidem claram speciem, certamque figuram <lb/> |
| <lb/> | |
| | |
| Praebet, ut est oris extremis cumque notata <lb/> | Praebet, ut est oris extremis cumque notata <lb/> |
| Quantaque quantast hinc nobis videatur in alto. </s><s> <lb/> | Quanta haec quaque, fuat, tanta hinc nobis videatur in alto. </s><s> <lb/> |
| Postremo quoscumque vides hine aetheris ignes; <lb/> | Postremo quoscumque vides hine aetheris ignes; <lb/> |
| Quandoquidem quoscumque in terris cernimus ignes, <lb/> | (Quandoquidem, quoscumque in terris cernimus ignes, <lb/> |
| Dum tremor est clarus, dum Cernitur ardor eorum, <lb/> | Dum tremor est clarus, dum cernitur ardor eorum, <lb/> |
| Perparvom quiddam interdum mutare videtur <lb/> | Perparvom quiddam interdum mutare videtur <lb/> |
| Alteram utram in partem filum, quo longius absunt; <lb/> | Alteram utram in partem filum, quo longius absint, ) <lb/> |
| Scire licet perquam pauxillo posse minores <lb/> | Scire licet, perquam pauxillo posse minores <lb/> |
| Esse vel exigua maioris parte brevique. <lb/> | Esse, vel exigua maioris parte, brevique. <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/216.jpg" pagenum="167"/> |
| </s></p><p type="main"><s>Illud item non est mirandum, qua ratione <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Illud item non est mirandum, qua ratione <lb/> |
| Tantulus ille queat tantum sol mittere lumen, <lb/> | Tantulus ille queat tantum sol mittere lumen, <lb/> |
| Quod maria ac terras omnis caelumque rigando <lb/> | Quod maria, ac terras omnis, caelumque rigando <lb/> |
| Compleat & calido perfundat cuncta vapore. <lb/> | Compleat, & calido perfundat cuncta vapore. <lb/> |
| Nam licet hinc mundi patefactum totius unum <lb/> | Nam licet hinc mundi patefactum totius unum <lb/> |
| Largifluum fontem scatere atque erumpere lumen, <lb/> | Largifluum fontem scatere, atque erumpere lumen, <lb/> |
| Ex omni mundo quia sic elementa vaporis <lb/> | Ex omni mundo, quo sic elementa vaporis <lb/> |
| Undique conveniunt & sic coniectus eorum <lb/> | Undique conveniunt, & sic conlectus eorum <lb/> |
| Confluit, ex uno capite hic ut profluat ardor.</s> <lb/> | Confluat, ex uno capite hic ut profluat ardor.</s> <lb/> |
| <s>nonne vides etiam quam late parvus aquai <lb/> | <s>Nonne vides etiam quam late parvus aquai <lb/> |
| Prata riget fons interdum campisque redundet ?</s><s> <lb/> | Prata riget fons interdum, campisque redundet ?</s><s> <lb/> |
| Est etiam quoque uti non magno solis ab igni <lb/> | Est etiam quoque, uti non magno solis ab igni <lb/> |
| Aera percipiat calidis fervoribus ardor, <lb/> | Aera percipiat calidis fervoribus ardor; <lb/> |
| Opportunus ita est si forte & idoneus aer, <lb/> | Opportunus ita est si forte, & idoneus aer, <lb/> |
| Ut queat accendi parvis ardoribus ictus; <lb/> | Ut queat accendi parvis ardoribus ictus. <lb/> |
| Quod genus interdum segetes stipulamque videmus <lb/> | Quod genus interdum segetes, stipulamque videmus <lb/> |
| Accedere ex una scintilla incendia passim.</s> <lb/> | Accedere ex una scintilla incendia passim.</s> <lb/> |
| <s> | <s>Forsitan & rosea sol alte lampade lucens <lb/> |
| Forsitan & rosea sol alte lampade lucens <lb/> | |
| Possideat multum caecis fervoribus ignem <lb/> | Possideat multum caecis fervoribus ignem <lb/> |
| Circum se, nullo qui sit fulgore notatus, <lb/> | Circum se, nullo qui sit fulgore notatus, <lb/> |
| Aestifer ut tantum radiorum exaugeat ictum. <lb/> | Aestiferum ut tantum radiorum exaugeat ictum. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nec ratio solls siniplex & certa patescit, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nec ratio solis simplex, & certa patescit <lb/> |
| Quo pacto aestivis e partibus aegocerotis <lb/> | Quo pacto aestivis e partibus aegocerotis <lb/> |
| Brumalis adeat flexus atque inde revertens <lb/> | Brumalis adeat flexus, atque inde revortens <lb/> |
| Cancri se ut vertat metas ad solstitialis, <lb/> | Cancris ut vertat metas ad solstitialis: <lb/> |
| Lunaque mensibus id spatium videatur obire, <lb/> | Lunaque mensibus id spatium videatur obire, <lb/> |
| Annua sol in quo consumit tempora cursu. </s><s> <lb/> | Annua sol in quo consumit tempora cursu: </s><s> <lb/> |
| Non, inquam, simplex his rebus reddita causast. </s><s> <lb/> | Non, inquam, simplex his rebus reddita causa est. </s><s> <lb/> |
| Nam fieri vel cum primis id posse videtur, <lb/> | Nam fieri vel cum primis id posse videtur, <lb/> |
| Democriti quod sancta viri sententia ponit, <lb/> | Democriti quod sancta viri sententia ponit: <lb/> |
| Quanto quaeque magis sint terram sidera propter, <lb/> | Quanto quaeque magis sint terram sidera propter; <lb/> |
| Tanto posse minus cum caeli turbine ferri. </s><s> <lb/> | Tanto posse minus cum caeli turbine ferri. </s><s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/217.jpg" pagenum="168"/> |
| Evanescere enim rapidas illius & acris <lb/> | Evanescere enim rapidas illius, & acris <lb/> |
| Imminui supter viris, ideoque relinqui <lb/> | Imminui supter viris, ideoque relinqui <lb/> |
| Paulatim solem cum posterioribu' signis, <lb/> | Paulatim solem cum posterioribus signis, <lb/> |
| Inferior multo quod sit quam fervida signa. </s><s> <lb/> | Inferior multo quod sit, quam fervida signa: </s><s> <lb/> |
| Et magis hoc lunam: quanto demissior eius <lb/> | Et magis hoc lunam, quanto demissior eius <lb/> |
| Cursus abest procul a caelo terrisque propinquat, <lb/> | Cursus abest procul a caelo, terrisque propinquat; <lb/> |
| Tanto posse minus cum signis tendere cursum.</s> <lb/> | Tanto posse minus cum signis tendere cursum:</s> <lb/> |
| <s>flaccidiore etenim quanto iam turbine fertur <lb/> | <s>Flaccidiore etenim quanto iam turbine fertur <lb/> |
| Inferior quam sol, tanto magis omnia signa, <lb/> | Inferior, quam sol, tanto magis omnia signa, <lb/> |
| Hane adipiscuntur circum praeterque feruntur. </s><s> <lb/> | Hanc adipiscuntur, circum, praeterque feruntur. </s><s> <lb/> |
| Propterea fit ut haec ad signum quodque reverti <lb/> | Propterea fit, ut haec ad signum quodque reverti <lb/> |
| Mobilius videatur, ad hanc quia signa revisunt. </s><s> <lb/> | Mobilius videatur, ad hanc quia signa revisunt. </s><s> <lb/> |
| Fit quoque ut e mundi transversis partibus aer <lb/> | Fit quoque, ut e mundi transversis partibus aer <lb/> |
| Alternis certo fluere alter tempore possit, <lb/> | Alternis certo fluere alter tempore possit, <lb/> |
| Qui queat aestivis solem detrudere signis <lb/> | Qui queat aestivis solem detrudere signis <lb/> |
| Brumalis usque ad flexus gelidumque rigorem, <lb/> | Brumalis usque ad flexus, gelidumque rigorem: <lb/> |
| Et qui reiciat gelidis a frigoris umbris <lb/> | Et qui reiciat gelidis a frigoris umbris, <lb/> |
| | Aestiferas usque in partis, & fervida signa.</s> <lb/> |
| Aestiferas usque in partis & fervida signa.</s> <lb/> | <s>Et ratione pari lunam, stellasque putandum est, <lb/> |
| <s>et ratione pari lunam stellasque putandum est, <lb/> | |
| Quae volvunt magnos in magnis orbibus annos, <lb/> | Quae volvunt magnos in magnis orbibus annos, <lb/> |
| Aeribus posse alternis e partibus ire. <lb/> | Aeribus posse alternis e partibus ire. <lb/> |
| Nonne vides etiam diversis nubila ventis <lb/> | Nonne vides etiam diversis nubila ventis <lb/> |
| Diversas ire in partis inferna supernis?</s><s> <lb/> | Diversas ire in partis, inferna supernis?</s><s> <lb/> |
| Qui minus illa queant per magnos aetheris orbis <lb/> | Qui minus illa queant per magnos aetheris orbis: <lb/> |
| Aestibus inter se diversis sidera ferri?</s><s> <lb/> | Aestibus inter se diversis sidera ferri?</s><s> <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>At nox obruit ingenti caligine terras, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>At nox obruit ingenti caligine terras; <lb/> |
| Aut ubi de longo cursu sol ultima caeli <lb/> | Aut ubi de longo cursu sol extima caeli <lb/> |
| Impulit atque suos efflavit languidus ignis <lb/> | Impulit, atque suos efflavit languidus ignis <lb/> |
| Concussos itere & labefactos aere multo, <lb/> | Concussos itere, & labefactos aere multo: <lb/> |
| Aut quia sub terras eursum convortere cogit <lb/> | Aut quia sub terras eursum convortere cogit <lb/> |
| Vis eadem, supra quae terras pertulit orbem. <lb/> | Vis eadem, supra quae terras pertulit orbem. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Tempore item certo roseam Matuta per oras <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Tempore item certo roseam Matuta per oras <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/218.jpg" pagenum="169"/> |
| Aetheris auroram differt & lumina pandit, <lb/> | Aetheris auroram defert, & lumina pandit: <lb/> |
| Aut quia sol idem, sub terras ille revertens, <lb/> | Aut quia sol idem, sub terras ille revertens <lb/> |
| Anticipat caelum radiis accendere temptans, <lb/> | Anticipat caelum radiis accendere tentans: <lb/> |
| Aut quia conveniunt ignes & semina multa <lb/> | Aut quia conveniunt ignes, & semina multa <lb/> |
| Confluere ardoris consuerunt tempore certo, <lb/> | Confluere ardoris consuerunt tempore certo, <lb/> |
| Quae faciunt solis nova semper lumina gigni; <lb/> | Quae faciunt solis nova semper lumina gigni. <lb/> |
| Quod genus Idaeis fama est e montibus altis <lb/> | Quod genus Idaeis fama est e montibus altis <lb/> |
| Dispersos ignis orienti lumine cerni, <lb/> | Dispersos ignis orienti lumine cerni <lb/> |
| Inde coire globum quasi in unum & conficere orbem. <lb/> | Inde coire globum quasi in unum, & conficere orbem. <lb/> |
| Nec tamen illud in his rebus mirabile debet <lb/> | Nec tamen illud in his rebus mirabile debet <lb/> |
| Esse, quod haec ignis tam certo tempore possunt <lb/> | Esse, quod haec ignis tam certo tempore possunt <lb/> |
| Semina confluere & solis reparare nitorem. </s><s> <lb/> | Semina confluere, & solis reparare nitorem: </s><s> <lb/> |
| Multa videmus enim, certo quae tempore fiunt <lb/> | Multa videmus enim, certo quae tempore fiunt <lb/> |
| Omnibus in rebus. </s><s>florescunt tempore certo <lb/> | Omnibus in rebus. </s><s>florescunt tempore certo <lb/> |
| Arbusta & certo dimittunt tempore florem. </s><s> <lb/> | Arbusta, & certo dimittunt tempore florem. </s><s> <lb/> |
| Nec minus in certo dentes cadere imperat aetas <lb/> | Nec minus in certo dentes cadere imperat aetas <lb/> |
| Tempore & inpubem molli pubescere veste <lb/> | Tempore, & inpubem molli pubescere veste, <lb/> |
| Et pariter mollem malis demittere barbam. </s><s> <lb/> | Et pariter mollem malis demittere barbam. </s><s> <lb/> |
| Fulmina postremo nix imbres nubila venti <lb/> | Fulmina postremo, nix, imbres, nubila, venti, <lb/> |
| | |
| Non nimis incertis fiunt in partibus anni. </s><s> <lb/> | Non nimis incertis fiunt in partibus anni. </s><s> <lb/> |
| Namque ubi sic fuerunt causarum exordia prima, <lb/> | Namque ubi sic fuerunt causarum exordia prima, <lb/> |
| Atque ita res mundi cecidere ab origine prima, <lb/> | Atque uti res mundi cecidere ab origine prima, <lb/> |
| Conseque quoque iam redeunt ex ordine certo. <lb/> | Consequa natura est iam redeunt ex ordine certo. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Crescere itemque dies licet & tabescere noctes, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Crescere itemque dies licet, & tabescere noctes: <lb/> |
| Et minui luces, eum sumant augmina noctes, <lb/> | Et minui luces, cum noctes augmina sumant, <lb/> |
| Aut quia sol idem sub terras atque superne <lb/> | Aut quia sol idem sub terras, atque superne, <lb/> |
| Imparibus eurrens amfractibus aetheris oras <lb/> | Imparibus eurrens amfractibus aetheris oras <lb/> |
| Partit & in partis non aequas dividit orbem, <lb/> | Partit; & in partis non aequas dividit orbem: <lb/> |
| Et quod ab alterutra detraxit parte, reponit <lb/> | Et quod ab alterutra detraxit parte, reponit <lb/> |
| Eius in adversa tanto plus parte relatus, <lb/> | Eius in adversa tanto plus parte relatus: <lb/> |
| Donec ad id signum caeli pervenit, ubi anni <lb/> | Donicum ad id signum caeli pervenit, ubi anni <lb/> |
| Nodus nocturnas exaequat lucibus umbras.</s> <lb/> | Nodus nocturnas exaequat lucibus umbras.</s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/219.jpg" pagenum="170"/> |
| <s>nam, medio cursu flatus aquilonis & austri, <lb/> | <s>Nam medio cursu flatus aquilonis, & austri, <lb/> |
| Distinet aequato caelum discrimine metas <lb/> | Distinet aequato caelum discrimine metas, <lb/> |
| Propter signiferi posituram totius orbis, <lb/> | Propter signiferi posituram totius orbis, <lb/> |
| Annua sol in quo concludit tempora serpens, <lb/> | Annua sol in quo contundit tempora serpens, <lb/> |
| Obliquo terras & caelum lumine lustrans, <lb/> | Obliquo terras, & caelum lumine lustrans: <lb/> |
| Ut ratio declarat eorum qui loca caeli <lb/> | Ut ratio declarat eorum, qui loca caeli <lb/> |
| Omnia dispositis signis ornata notarunt. <lb/> | Omnia dispositis signis ornata notarunt: <lb/> |
| Aut quia crassior est certis in partibus aer, <lb/> | Aut, quia crassior est certis in partibus aer, <lb/> |
| Sub terris ideo tremulum iubar haesitat ignis <lb/> | Sub terris ideo tremulum iubar hesitat ignis; <lb/> |
| Nec penetrare potest facile atque emergere ad ortus.</s> <lb/> | Nec penetrare potest facile, atque emergere ad ortus.</s> <lb/> |
| <s>propterea noctes hiberno tempore longae <lb/> | <s>Propterea noctes hiberno tempore longae <lb/> |
| Cessant, dum veniat radiatum insigne diei. <lb/> | Cessant, dum veniat radiatum insigne diei: <lb/> |
| Aut etiam, quia sic alternis partibus anni <lb/> | Aut etiam, quia sic alternis partibus anni <lb/> |
| Tardius & citius consuerunt confluere ignes <lb/> | Tardius & citius consuerunt confluere ignes, <lb/> |
| Qui faciunt solem certa desurgere parte, <lb/> | Qui faciunt solem certa desurgere parte. <lb/> |
| Propterea fit uti videantur dicere verum <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Luna potest solis radiis percussa nitere, <lb/> |
| | Inque dies maius lumen convertere nobis <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Luna potest solis radiis percussa nitere <lb/> | Ad speciem, quantum solis secedit ab orbe; <lb/> |
| Inque dies magis id lumen Convertere nobis <lb/> | Donicum eum contra pleno bene lumine fulsit; <lb/> |
| Ad speciem, quantum solis secedit ab orbi, <lb/> | Atque oriens, obitus eius super edita vidit. <lb/> |
| Donique eum contra pleno bene lumine fulsit <lb/> | |
| Atque oriens obitus eius super edita vidit; <lb/> | |
| Inde minutatim retro quasi condere lumen. <lb/> | Inde minutatim retro quasi condere lumen. <lb/> |
| Debet item, quanto propius iam solis ad ignem <lb/> | Debet item, quanto propius iam solis ad ignem <lb/> |
| Labitur ex alia signorum parte per orbem; <lb/> | Labitur ex alia signorum parte per orbem: <lb/> |
| Ut faciunt, lunam qui fingunt esse pilai <lb/> | Ut faciunt, lunam qui fingunt esse pilai <lb/> |
| Consimilem cursusque viam sub sole tenere.</s> <lb/> | Consimilem, cursusque viam sub sole tenere:</s> <lb/> |
| <s>est etiam quare proprio cum lumine possit <lb/> | <s>Est etiam quare proprio cum lumine possit <lb/> |
| Volvier & varias splendoris reddere forrnas.</s> <lb/> | Volvier, & varias splendoris reddere formas.</s> <lb/> |
| <s>corpus enim licet esse aliud quod fertur & una <lb/> | <s>Corpus enim licet esse aliud, quod fertur, & una <lb/> |
| Labitur omnimodis occursans officiensque <lb/> | Labitur omnimodis occursans, officiensque <lb/> |
| Nec potis est cerni, quia cassum lumine fertur.</s> <lb/> | Nec potis est cerni, quia cassum lumine fertur.</s> <lb/> |
| <s>versarique potest, globus ut, si forte, pilai <lb/> | <s>Versarique potest, globus ut, si forte, pilai <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/220.jpg" pagenum="171"/> |
| Dimidia ex parti candenti lumine tinctus, <lb/> | Dimidia ex parti candenti lumine tinctus, <lb/> |
| Versandoque globum variantis edere formas, <lb/> | Versandoque globum variantis edere formas. <lb/> |
| Donique eam partem, quaecumque est ignibus aucta, <lb/> | Denique eam partem, quaecumque est ignibus aucta, <lb/> |
| Ad speciem vertit nobis oculosque patentis ; <lb/> | Ad speciem vertit nobis, oculosque patentis, <lb/> |
| Inde minutatim retro contorquet & aufert <lb/> | Inde minutatim retro contorquet, & aufert <lb/> |
| Luciferam partem glomeraminis atque pilai; <lb/> | Luciferam partem glomeraminis, atque pilai: <lb/> |
| Ut Babylonica Chaldaeum doctrina refutans <lb/> | Ut Babylonica Chaldaeum doctrina refutans <lb/> |
| Astrologorum artem contra convincere tendit, <lb/> | Astrologorum artem contra convincere tendit: <lb/> |
| Proinde quasi id fieri nequeat quod pugnat uterque <lb/> | Proinde quasi id fieri nequeat, quod pugnat uterque; <lb/> |
| Aut minus hoc illo sit cur amplectier ausis. <lb/> | Aut minus hoc illo sit cur amplectier ausis. <lb/> |
| Denique cur nequeat semper nova luna creari <lb/> | Denique, cur nequeat semper nova luna creari <lb/> |
| Ordine formarum certo certisque figuris <lb/> | Ordine formarum certo, certisque figuris; <lb/> |
| Inque dies privos aborisci quaeque creata <lb/> | Inque dies privos aborisci quaeque creata <lb/> |
| | Atque alia illius reparari in parte, locoque, <lb/> |
| Atque alia illius reparari in parte locoque, <lb/> | Difficile est ratione docere, & vincere verbis; <lb/> |
| Difficilest ratione docere & vincere verbis, <lb/> | Ordine cum possint tam certo multa creari.</s> <lb/> |
| Ordine eum possint tam certo Multa creari.</s> <lb/> | <s>It Ver & Venus, & Veneris praenuntius ante <lb/> |
| <s>it ver & Venus, & Veneris praenuntius ante <lb/> | Pennatus graditur Zephyrus vestigia propter: <lb/> |
| Pennatus graditur, zephyri vestigia propter <lb/> | |
| Flora quibus mater praespargens ante viai <lb/> | Flora quibus mater praespargens ante viai <lb/> |
| Cuncta coloribus egregiis & odoribus opplet. <lb/> | Cuncta coloribus egregiis, & odoribus opplet. <lb/> |
| Inde loci sequitur calor aridus & comes una <lb/> | Inde loci sequitur Calor aridus, & comes una <lb/> |
| Pulverulenta Ceres & etesia Flabra aquilonum.</s> <lb/> | Pulverulenta Ceres, & Etesia flabra Aquilonum:</s> <lb/> |
| <s>inde autumnus adit, graditur simul Euhius Euan.</s> <lb/> | <s>Inde Autumnus adit; graditur simul Euius Euan:</s> <lb/> |
| <s>inde aliae tempestates ventique secuntur, <lb/> | <s>Inde aliae tempestates, ventique secuntur, <lb/> |
| Altitonans Volturnus & auster fulmine pollens. <lb/> | Altitonans Volturnus, & Auster fulmine pollens. <lb/> |
| Tandem bruma nives adfert pigrumque rigorem <lb/> | Tandem bruma nives adfert pigrumque rigorem <lb/> |
| Reddit: hiemps sequitur crepitans hanc dentibus algu.</s> <lb/> | Reddit; hiems sequitur, crepitans hanc dentibus Algor.</s> <lb/> |
| <s>quo minus est mirum si certo tempore luna <lb/> | <s>Quo minus est mirum, si certo tempore luna <lb/> |
| Gignitur & certo deletur tempore rusus, <lb/> | Gignitur, & certo deletur tempore rusus; <lb/> |
| Cum fieri possint tam certo tempore multa. <lb/> | Cum fieri possint tam certo tempore multa. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Solis item quoque defectus lunaeque latebras <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Solis item quoque defectus, lunaeque latebras <lb/> |
| Pluribus e causis fieri tibi posse putandum est. </s><s> <lb/> | Pluribus e causis fieri tibi posse putandum est. </s><s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/221.jpg" pagenum="172"/> |
| Nam cur luna queat terram secludere solis <lb/> | Nam cur luna queat terram secludere solis <lb/> |
| Lumine & a terris altum caput obstruere ei, <lb/> | Lumine, & a terris altum caput obstruere ey, <lb/> |
| Obiciens caecum radiis ardentibus orbem; <lb/> | Obiciens caecum radiis ardentibus orbem; <lb/> |
| Tempore eodem aliud facere id non posse putetur <lb/> | Tempore eodem aliud facere id non posse putetur <lb/> |
| Corpus quod cassum labatur lumine semper?</s><s> <lb/> | Corpus, quod cassum labatur lumine semper?</s><s> <lb/> |
| Solque suos etiam dimittere languidus ignis <lb/> | Solque suos etiam dimittere languidus ignis <lb/> |
| Tempore cur certo nequeat recreareque lumen, <lb/> | Tempore cur certo nequeat, recreareque lumen, <lb/> |
| Cum loca praeteriit flammis infesta per auras, <lb/> | Cum loca praeteriit flammis infesta per auras, <lb/> |
| Quae faciunt ignis interstingui atque perire?</s><s> <lb/> | Quae faciunt ignis interstingui, atque perire?</s><s> <lb/> |
| | |
| Et cur terra queat lunam spoliare vicissim <lb/> | Et cur terra queat lunam spoliare vicissim <lb/> |
| Lumine & oppressum solem super ipsa tenere, <lb/> | Lumine, & oppressum solem super ipsa tenere, <lb/> |
| Menstrua dum rigidas coni perlabitur umbras, <lb/> | Menstrua dum rigidas coni perlabitur umbras; <lb/> |
| Tempore eodem aliut nequeat succurrere lunae <lb/> | Tempore eodem aliut nequeat succurrere lunae <lb/> |
| Corpus vel supra solis perlabier orbem, <lb/> | Corpus; vel supera solis perlabier orbem, <lb/> |
| Quod radios interrumpat lumenque profusum ?</s><s> <lb/> | Quod radios interrumpat, lumenque profusum ?</s><s> <lb/> |
| Et tamen ipsa suo si fulget luna nitore, <lb/> | Et tamen ipsa suo si fulget luna nitore, <lb/> |
| Cur nequeat certa mundi languescere parte, <lb/> | Cur nequeat certa mundi languescere parte; <lb/> |
| Dum loca luminibus propriis inimica per exit?</s><s> <lb/> | Dum loca luminibus propriis inimica peragrat?</s><s> <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Quod superest, quoniam magni per caerula mundi <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Quod superest, quoniam magni per caerula mundi <lb/> |
| Qua fieri quicquid posset ratione resolvi, <lb/> | Qua fieri quicquid posset ratione, resolvi: <lb/> |
| Solis uti varios cursus lunaeque meatus <lb/> | Solis uti varios cursus; lunaeque meatus <lb/> |
| Noscere possemus quae vis & causa cieret, <lb/> | Noscere possemus; quae vis, & causa cieret, <lb/> |
| Quove modo possent offecto Lumine obire <lb/> | Quove modo possent offecto Lumine obire, <lb/> |
| Et neque opinantis tenebris obducere terras, <lb/> | Et neque opinantis tenebris obducere terras, <lb/> |
| Cum quasi conivent & aperto lumine rursum <lb/> | Cum quasi connivent, & aperto lumine rursum <lb/> |
| Omnia convisunt clara loca candida luce, <lb/> | Omnia convisunt clara loca candida luce: <lb/> |
| Nunc redeo ad mundi novitatem & mollia terrae <lb/> | Nunc redeo ad mundi novitatem, & mollia terrae <lb/> |
| Arva, novo fetu quid primum in luminis oras <lb/> | Arva, novo fetu quid primum in luminis oras <lb/> |
| Tollere & incertis crerint committere ventis. <lb/> | Tollere, & incertis tentavit credere ventis. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Principio genus herbarum viridemque nitorem <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Principio genus herbarum, viridemque nitorem <lb/> |
| Terra dedit circum collis eamposque per omnis, <lb/> | Terra dedit circum collis, camposque per omnis, <lb/> |
| Florida fulserunt viridanti prata colore, <lb/> | Florida fulserunt viridanti prata colore. <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/222.jpg" pagenum="173"/> |
| Arboribusque datum est variis exinde per auras <lb/> | Arboribusque datum est variis exinde per auras <lb/> |
| Crescendi magnum inmissis certamen habenis. </s><s> <lb/> | Crescendi magnum inmissis certamen habenis. </s><s> <lb/> |
| Ut pluma atque pili primum saetaeque creantur <lb/> | Ut pluma, atque pili primum, saetaeque creantur <lb/> |
| Quadripedum membris & corpore pennipotentum, <lb/> | Quadripedum in membris, & corpore pennipotentum: <lb/> |
| Sic nova tum tellus herbas virgultaque primum <lb/> | Sic nova tum tellus herbas, virgultaque primum <lb/> |
| Sustulit, inde loci mortalia saecla creavit <lb/> | Sustulit: inde loci mortalia saecla creavit <lb/> |
| Multa modis multis varia ratione coorta. </s><s> <lb/> | Multa modis multis varia ratione coorta. </s><s> <lb/> |
| Nam neque de caelo cecidisse animalia possunt <lb/> | Nam neque de caelo cecidisse animalia possunt; <lb/> |
| Nec terrestria de salsis exisse laeunis. </s><s> <lb/> | Nec terrestria de salsis exisse lacunis. </s><s> <lb/> |
| Linquitur ut merito maternum nomen adepta <lb/> | Linquitur, ut merito maternum nomen adepta <lb/> |
| Terra sit, e terra quoniam sunt cuncta creata. </s><s> <lb/> | Terra sit, e terra quoniam sunt cuncta creata. </s><s> <lb/> |
| Multaque nunc etiam existunt animalia terris <lb/> | Multaque nunc etiam existunt animalia terris, <lb/> |
| <lb/> | Imbribus, & calido solis concreta vapore. <lb/> |
| | Quo minus est mirum, si tum sunt plura coorta, <lb/> |
| Imbribus & calido solis concreta vapore; <lb/> | Et maiora, nova tellure, atque aethere adulta. <lb/> |
| Quo minus est mirum si tum sunt plura coorta <lb/> | Principio genus alituum, variaeque volucres <lb/> |
| Et maiora, nova tellure atque aethere adulta. <lb/> | Ova relinquebant exclusae tempore verno: <lb/> |
| Principio genus alituum variaeque volucres <lb/> | |
| Ova relinquebant exclusae tempore verno, <lb/> | |
| Folliculos ut nunc teretis aestate cicadae <lb/> | Folliculos ut nunc teretis aestate cicadae <lb/> |
| Lincunt sponte sua victum vitamque petentes. </s><s> <lb/> | Linquunt, sponte sua victum, vitamque petentes. </s><s> <lb/> |
| Tum tibi terra dedit primum mortalia saecla. </s><s> <lb/> | Tum tibi terra dedit primum mortalia saecla: </s><s> <lb/> |
| Multus enim calor atque humor superabat in arvis.</s> <lb/> | Multus enim calor, atque humor superabat in arvis:</s> <lb/> |
| <s>hoc ubi quaeque loci regio opportuna dabatur, <lb/> | <s>Hinc ubi quaeque loci regio opportuna dabatur, <lb/> |
| Crescebant uteri terram radicibus apti; <lb/> | Crescebant uteri terram radicibus apti: <lb/> |
| Quos ubi tempore maturo patefecerat aestus <lb/> | Quos ubi tempore maturo patefecerat aestus <lb/> |
| Infantum fugiens umorem aurasque petessens, <lb/> | Infantum; fugiens humorem, aurasque petissens; <lb/> |
| Convertebat ibi natura foramina terrae <lb/> | Convertebat ibi natura foramina terrae, <lb/> |
| Et sucum venis cogebat fundere apertis <lb/> | Et succum venis cogebat fundere apertis <lb/> |
| Consimilem lactis, sicut nunc femina quaeque <lb/> | Consimilem lactis; sicut nunc femina quaeque <lb/> |
| Cum peperit, dulci repletur lacte, quod omnis <lb/> | Cum peperit, dulci repletur lacte; quod omnis <lb/> |
| Impetus in mammas convertitur ille alimenti. </s><s> <lb/> | Impetus in mammas convertitur ille alimenti. </s><s> <lb/> |
| Terra cibum pueris, vestem vapor, herba cubile <lb/> | Terra cibum pueris, vestem vapor, herba cubile <lb/> |
| Praebebat multa & molli lanugine abundans. </s><s> <lb/> | Praebebat, multa & molli lanugine abundans. </s><s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/223.jpg" pagenum="174"/> |
| At novitas mundi nec frigora dura ciebat <lb/> | At novitas mundi nec frigora dura ciebat, <lb/> |
| Nec nimios aestus nec magnis viribus auras. </s><s> <lb/> | Nec nimios aestus, nec magnis viribus auras. </s><s> <lb/> |
| Omnia enim pariter crescunt & robora sumunt. <lb/> | Omnia enim pariter crescunt, & robora sumunt. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Quare etiam atque etiam maternum nomen adepta <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Quare etiam atque etiam maternum nomen adepta <lb/> |
| Terra tenet merito, quoniam genus ipsa creavit <lb/> | Terra tenet merito: quoniam genus ipsa creavit <lb/> |
| Humanum atque animal prope certo tempore fudit <lb/> | Humanum; atque animal prope certo tempore fudit <lb/> |
| Omne quod in magnis bacchatur montibu' passim, <lb/> | Omne, quod in magnis bacchatur montibus passim; <lb/> |
| Aeriasque simul volucres variantibu' formis. <lb/> | Aeriasque simul volucres variantibus formis. <lb/> |
| Sed quia finem aliquam pariendi debet habere, <lb/> | Sed quia finem aliquam pariendi debet habere, <lb/> |
| Destitit, ut mulier spatio defessa vetusto. </s><s> <lb/> | Destitit, ut mulier spatio defessa vetusto. </s><s> <lb/> |
| Mutat enim mundi naturam totius aetas <lb/> | Mutat enim mundi naturam totius aetas, <lb/> |
| Ex alioque alius status excipere omnia debet, <lb/> | Ex alioque alius status excipere omnia debet, <lb/> |
| | |
| Nec manet ulla sui similis res: omnia migrant, <lb/> | Nec manet ulla sui similis res: omnia migrant, <lb/> |
| Omnia commutat natura & vertere cogit.</s> <lb/> | Omnia commutat natura, & vertere cogit.</s> <lb/> |
| <s>namque aliut putrescit & aevo debile languet, <lb/> | <s>Namque aliud putrescit & aevo debile languet: <lb/> |
| Porro aliut elareseit & e Contemptibus exit. </s><s> <lb/> | Porro aliud concrescit, & e contemptibus exit. </s><s> <lb/> |
| Sic igitur mundi naturam totius aetas <lb/> | Sic igitur mundi naturam totius aetas <lb/> |
| Mutat & ex alio terram status excipit alter : <lb/> | Mutat, & ex alio terram status excipit alter. <lb/> |
| Quod potuit nequit, ut possit quod non tulit ante. </s><s> <lb/> | Quod potuit, nequeat; possit quod non tulit ante. </s><s> <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Multaque tum tellus etiam portenta creare <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Multaque tum tellus etiam portenta creare <lb/> |
| Conatast mira facie membrisque coorta, <lb/> | Conata est, mira facie, membrisque coorta. <lb/> |
| Androgynum, interutrasque nec utrum, utrimque remotum, <lb/> | Androgynum inter utras, nec utraque utrimque remotum, <lb/> |
| Orba pedum partim, manuum viduata vicissim, <lb/> | Orba pedum partim, manuum viduata vicissim: <lb/> |
| Muta sine ore etiam, sine voltu caeca reperta, <lb/> | Muta sine ore etiam, sine voltu caeca reperta, <lb/> |
| Vinctaque membrorum per totum corpus adhaesu, <lb/> | Vinctaque membrorum per totum corpus adhesu: <lb/> |
| Nec facere ut possent quicquam nec cedere quoquam <lb/> | Nec facere ut possent quidquam, nec cedere quoquam <lb/> |
| Nec vitare malum nec sumere quod foret usus. </s><s> <lb/> | Nec vitare malum, nec sumere, quod foret usus. </s><s> <lb/> |
| Cetera de genere hoc monstra ac portenta creabat, <lb/> | Cetera de genere hoc monstra, ac portenta creabat; <lb/> |
| Nequiquam, quoniam natura absterruit auctum <lb/> | Nequiquam, quoniam natura absterguit auctum, <lb/> |
| Nec potuere cupitum aetatis tangere florem <lb/> | Nec potuere cupitum aetatis tangere florem, <lb/> |
| Nec reperire cibum nec iungi per Veneris res. </s><s> <lb/> | Nec reperire cibum, nec iungi per Veneris res. </s><s> <lb/> |
| Multa videmus enim rebus concurrere debere, <lb/> | Multa videmus enim rebus concurrere debere, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/224.jpg" pagenum="175"/> |
| Ut propagando possint procudere saecla; <lb/> | Ut propagando possint procudere saecla: <lb/> |
| Pabula primum ut sint, genitalia deinde per artus <lb/> | Pabula primum ut sint; genitalia deinde per artus <lb/> |
| Semina qua possint membris manare remissis; <lb/> | Semina qua possint membris manare remissis: <lb/> |
| Feminaque ut maribus coniungi possit, habere <lb/> | Feminaque ut maribus coniungi possit, habendum <lb/> |
| Mutua qui mutent inter se gaudia uterque. <lb/> | Mutua queis nectant inter se gaudia, utrisque <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Multaque tum interiisse animantum saecla necesse est <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Multaque tum interiisse animantum saecla necesse est, <lb/> |
| Nec potuisse propagando procudere prolem.</s> <lb/> | Nec potuisse propagando procudere prolem.</s> <lb/> |
| <s>nam quaecumque vides vesci vitalibus auris, <lb/> | <s>Nam quaecumque vides vesci vitalibus auris, <lb/> |
| Aut dolus aut virtus aut denique mobilitas est <lb/> | Aut dolus, aut virtus, aut denique mobilitas est <lb/> |
| | Ex ineunte aevo genus id tutata reservans.</s> <lb/> |
| Ex ineunte aevo genus id tutata Reservans.</s> <lb/> | <s>Multaque sunt, nobis ex utilitate sua quae <lb/> |
| <s>multaque sunt, nobis ex utilitate sua quae <lb/> | Commendata manent tutelae tradita nostrae.</s> <lb/> |
| Commendata manent, tutelae tradita nostrae.</s> <lb/> | <s>Principio genus acre leonum, saevaque saecla <lb/> |
| <s>principio genus acre leonum saevaque saecla <lb/> | Tutata est virtus, volpes dolus, & fuga cervos.</s> <lb/> |
| Tutatast virtus, volpes dolus & fuga cervos.</s> <lb/> | <s>At levisomna canum fido cum pectore corda, <lb/> |
| <s>at levisomna canum fido cum pectore corda <lb/> | Et genus omne, quod est veterino semine partum, <lb/> |
| Et genus omne quod est veterino semine partum <lb/> | Lanigeraeque simul pecudes, & bucera saecla, <lb/> |
| Lanigeraeque simul pecudes & bucera saecla <lb/> | |
| Omnia sunt hominum tutelae tradita, Memmi.</s> <lb/> | Omnia sunt hominum tutelae tradita, Memmi.</s> <lb/> |
| <s>nam cupide fugere feras pacemque secuta <lb/> | <s>Nam cupide fugere feras, pacemque secuta <lb/> |
| Sunt & larga suo sine pabula parta labore, <lb/> | Sunt, & larga suo sine pabula parta labore; <lb/> |
| Quae damus utilitatis eorum praemia causa. <lb/> | Quae damus utilitatis eorum praemia causa. <lb/> |
| At quis nihil horum tribuit natura, nec ipsa <lb/> | At queis nihil horum tribuit natura, nec ipsa <lb/> |
| Sponte sua possent ut vivere nec dare nobis <lb/> | Sponte sua possent ut vivere, nec dare nobis <lb/> |
| Utilitatem aliquam quare pateremur eorum <lb/> | Utilitatem aliquam, quare pateremur eorum <lb/> |
| Praesidio nostro pasci genus esseque tutum, <lb/> | Praesidio nostro pasci genus, esseque tutum: <lb/> |
| Scilicet haec aliis praedae lucroque iacebant <lb/> | Scilicet haec aliis praedae, lucroque iacebant, <lb/> |
| Indupedita suis fatalibus omnia vinclis, <lb/> | Endopedita suis fatalibus omnia vinclis; <lb/> |
| Donec ad interitum genus id natura, redegit. <lb/> | Donicum ad interitum genus id natura redegit. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Sed neque Centauri fuerunt, nec tempore in ullo <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Sed neque Centauri fuerunt, nec tempore in ullo <lb/> |
| Esse queunt duplici natura & corpore bino <lb/> | Esse queunt duplici natura, & corpore bino <lb/> |
| Ex alienigenis membris compacta, potestas <lb/> | Ex alienigenis membris compacta potestas, <lb/> |
| Hinc illinc visque ut non sat Par esse potissit.</s> <lb/> | Hinc illinc par vis, ut non sit pars, esse potis sit.</s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/225.jpg" pagenum="176"/> |
| <s>id licet hinc quamvis hebeti cognoscere corde.</s> <lb/> | <s>Id licet hinc quamvis hebeti cognoscere corde.</s> <lb/> |
| <s>principio circum tribus actis impiger annis <lb/> | <s>Principio circum tribus actis impiger annis <lb/> |
| Floret ecus, puer hautquaquam; nam saepe etiam nunc <lb/> | Floret equus, puer haudquaquam. quin saepe etiam nunc <lb/> |
| Ubera mammarum in somnis lactantia quaeret. <lb/> | Ubera mammarum in somnis lactantia quaerit. <lb/> |
| | Post ubi equum validae vires aetate senecta <lb/> |
| Post ubi ecum validae vires aetate senecta <lb/> | Membraque deficiunt fugienti languida vita: <lb/> |
| Membraque deficiunt fugienti languida vita, <lb/> | Tum demum puero illi aevo florente, iuventas <lb/> |
| Tum demum puero illi aevo florente iuventas <lb/> | Occipit, & molli vestit lanugine malas:</s> <lb/> |
| Occipit & molli vestit lanugine malas.</s> <lb/> | <s>Ne forte ex homine, & veterino semine equorum <lb/> |
| <s>ne forte ex homine & veterino semine equorum <lb/> | Confieri credas Centauros posse, neque esse: <lb/> |
| Confieri credas Centauros posse neque esse, <lb/> | |
| Aut rabidis canibus succinctas semimarinis <lb/> | Aut rabidis canibus succinctas semimarinis <lb/> |
| Corporibus Seyllas & cetera de genere horum, <lb/> | Corporibus Scyllas, & cetera de genere horum; <lb/> |
| Inter se quorum discordia membra videmus; <lb/> | Inter se quorum discordia membra videmus: <lb/> |
| Quae neque florescunt pariter nec robora sumunt <lb/> | Quae neque florescunt pariter, nec robora sumunt <lb/> |
| Corporibus neque proiciunt aetate senecta <lb/> | Corporibus, neque proficiunt aetate senecta; <lb/> |
| Nec simili Venere ardescunt nec moribus unis <lb/> | Nec simili Venere ardescunt, nec moribus unis <lb/> |
| Conveniunt, neque sunt eadem iucunda per artus.</s> <lb/> | Conveniunt, neque sunt eadem iucunda per artus.</s> <lb/> |
| <s>quippe videre licet pinguescere saepe cicuta <lb/> | <s>Quippe videre licet, pinguescere saepe cicuta <lb/> |
| Barbigeras pecudes, homini quae est acre venenum. <lb/> | Barbigeras pecudes, homini quae est acre venenum. <lb/> |
| Flamma quidem vero cum corpora Fulva leonum <lb/> | Flamma quidem vero cum corpora fulva leonum <lb/> |
| Tam soleat torrere atque urere quam genus omne <lb/> | Tam soleat torrere, atque urere, quam genus omne <lb/> |
| Visceris in terris quodcumque & sanguinis extet, <lb/> | Visceris in terris quodcumque & sanguinis extet: <lb/> |
| Qui fieri potuit, triplici cum corpore ut una, <lb/> | Qui fieri potuit, triplici cum corpore ut una, <lb/> |
| Prima leo, postrema draco, media ipsa, Chimaera <lb/> | Prima leo, postrema draco, media ipsa, Chimaera <lb/> |
| Ore foras acrem flaret de corpore flammam ?</s><s> <lb/> | Ore foras acrem flaret de corpore flammam ?</s><s> <lb/> |
| Quare etiam tellure nova caeloque recenti <lb/> | Quare etiam tellure nova, caeloque recenti <lb/> |
| Talia qui fingit potuisse animalia gigni, <lb/> | Talia qui fingit potuisse animalia gigni, <lb/> |
| Nixus in hoc uno novitatis nomine inani, <lb/> | Nixus in hoc uno novitatis nomine inani; <lb/> |
| Multa licet simili ratione effutiat ore, <lb/> | Multa licet simili ratione effutiat ore: <lb/> |
| Aurea tum dicat per terras flumina vulgo <lb/> | Aurea tum dicat per terras flumina vulgo <lb/> |
| Fluxisse & gemmis florere arbusta suesse <lb/> | Fluxisse, & gemmis florere arbusta suesse: <lb/> |
| Aut hominem tanto membrorum esse impete natum, <lb/> | Aut hominem tanto membrorum esse impete natum, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/226.jpg" pagenum="177"/> |
| Trans maria alta pedum nisus ut ponere posset <lb/> | Trans maria alta pedum nisus ut ponere posset; <lb/> |
| Et manibus totum circum se vertere caelum. <lb/> | Et manibus totum circum se vertere caelum. <lb/> |
| Nam quod multa fuere in terris semina rerum <lb/> | Nam quod multa fuere in terris semina rerum, <lb/> |
| <lb/> | Tempore quo primum tellus animalia fudit: <lb/> |
| | Nihil tamen est signi, mistas potuisse creari <lb/> |
| Tempore quo primum tellus animalia fudit, <lb/> | Inter se pecudes, compactaque membra animantum; <lb/> |
| Nihil tamen est signi mistas potuisse creari <lb/> | Propterea, quia quae de terris nunc quoque abundant <lb/> |
| Inter se pecudes compactaque membra animantum, <lb/> | Herbarum genera, ac fruges, arbustaque laeta; <lb/> |
| Propterea quia quae de terris nunc quoque abundant <lb/> | Non tamen inter se possunt complexa creari. <lb/> |
| Herbarum genera ac fruges arbustaque laeta <lb/> | Res sic quaeque suo ritu procedit; & omnes <lb/> |
| Non tamen inter se possunt complexa creari, <lb/> | |
| Sed res quaeque suo ritu procedit & omnes <lb/> | |
| Foedere naturae certo discrimina servant. <lb/> | Foedere naturae certo discrimina servant. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>At genus humanum multo fuit illud in arvis <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Et genus humanum multo fuit illud in arvis <lb/> |
| Durius, ut decuit, tellus quod dura creasset, <lb/> | Durius, ut decuit, tellus quod dura creasset: <lb/> |
| Et maioribus & solidis magis ossibus intus <lb/> | Et maioribus, & solidis magis ossibus intus <lb/> |
| Fundatum, validis aptum per viscera nervis, <lb/> | Fundatum, & validis aptum per viscera nervis: <lb/> |
| Nec facile ex aestu nec frigore quod caperetur <lb/> | Nec facile ex aestu, nec frigore quod caperetur; <lb/> |
| Nec novitate cibi nec labi corporis ulla. <lb/> | Nec novitate cibi, nec labi corporis ulla. <lb/> |
| Multaque per caelum solis volventia lustra <lb/> | Multaque per caelum solis volventia lustra <lb/> |
| Volgivago vitam tractabant more ferarum.</s> <lb/> | Volgivago vitam tractabant more ferarum.</s> <lb/> |
| <s>nec robustus erat curvi moderator aratri <lb/> | <s>Nec robustus erat curvi moderator aratri <lb/> |
| Quisquam, nec scibat ferro molirier arva <lb/> | Quisquam; nec scibat ferro molirier arva; <lb/> |
| Nec nova defodere in terram virgulta neque altis <lb/> | Nec nova defodere in terram virgulta, neque altis <lb/> |
| Arboribus veteres decidere falcibu' ramos.</s> <lb/> | Arboribus veteres decidere falcibus ramos.</s> <lb/> |
| <s>quod sol atque imbres dederant, quod terra erearat <lb/> | <s>Quod sol, atque imbres dederant, quod terra crearat <lb/> |
| Sponte sua, satis id placabat pectora donum.</s> <lb/> | Sponte sua; satis id placabat pectora donum.</s> <lb/> |
| <s>glandiferas inter curabant corpora quercus <lb/> | <s>Glandiferas inter curabant corpora quercus <lb/> |
| Plerumque; & quae nunc hiberno tempore cernis <lb/> | Plerumque: & quae nunc hiberno tempore cernis <lb/> |
| Arbita puniceo fieri matura colore, <lb/> | Arbita puniceo fieri matura colore; <lb/> |
| Plurima tum tellus etiam maiora ferebat.</s> <lb/> | Plurima tum tellus etiam maiora ferebat.</s> <lb/> |
| <s>multaque praeterea novitas tum florida mundi <lb/> | <s>Multaque praeterea novitas tum florida mundi <lb/> |
| Pabula dura tulit, miseris mortalibus ampla.</s> <lb/> | Pabula dia tulit, miseris mortalibus ampla.</s> <lb/> |
| <s>at sedare sitim fluvii fontesque vocabant, <lb/> | <s>At sedare sitim fluvy, fontesque vocabant: <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/227.jpg" pagenum="178"/> |
| Ut nunc montibus e magnis decursus aquai <lb/> | Ut nunc montibus e magnis decursus aquai <lb/> |
| Claru' citat late sitientia saecla ferarum.</s> <lb/> | Clare citat ad se sitientia saecla ferarum.</s> <lb/> |
| <s>denique nota vagi silvestria templa tenebant <lb/> | <s>Denique noctivagi silvestria templa tenebant <lb/> |
| | Nympharum, quibus e scibant humore fluenta <lb/> |
| Nympharum, quibus e scibant umori' fluenta <lb/> | Lubrica, proluvie larga lavere humida saxa; <lb/> |
| Lubrica proluvie larga lavere umida saxa, <lb/> | Humida saxa, super viridi stillantia musco; <lb/> |
| Umida saxa, super viridi stillantia musco, <lb/> | Et partim plano scatere, atque erumpere campo.</s> <lb/> |
| Et partim plano scatere atque erumpere campo.</s> <lb/> | <s>Nec dum res igni scibant tractare, neque uti <lb/> |
| <s>necdum res igni scibant tractare neque uti <lb/> | Pellibus, & spoliis corpus vestire ferarum: <lb/> |
| Pellibus & spoliis corpus vestire ferarum, <lb/> | Sed nemora, atque cavos montis, silvasque colebant, <lb/> |
| Sed nemora atque cavos montis silvasque colebant <lb/> | Et frutices inter condebant squalida membra, <lb/> |
| Et frutices inter condebant squalida membra <lb/> | Verbera ventorum vitare, imbresque coacti.</s> <lb/> |
| Verbera ventorum vitare imbrisque coacti.</s> <lb/> | <s>Nec commune bonum poterant spectare, neque ullis <lb/> |
| <s>nec commune bonum poterant spectare neque ullis <lb/> | Moribus inter se scibant, nec legibus uti.</s> <lb/> |
| Moribus inter se scibant nec legibus uti.</s> <lb/> | <s>Quod cuique obtulerat praedae fortuna, ferebat, <lb/> |
| <s>quod cuique obtulerat praedae fortuna, ferebat <lb/> | Sponte sua, sibi quisque valere, & vivere doctus.</s> <lb/> |
| Sponte sua sibi quisque valere & vivere doctus.</s> <lb/> | <s>Et Venus in silvis iungebat corpora amantum. <lb/> |
| <s>et Venus in silvis iungebat corpora amantum; <lb/> | Conciliabat enim vel mutua quamque cupido; <lb/> |
| Conciliabat enim vel mutua quamque cupido <lb/> | Vel violenta viri vis, atque inpensa libido; <lb/> |
| Vel violenta viri vis atque inpensa libido <lb/> | Vel pretium glandes, atque arbuta, vel pira lecta. <lb/> |
| Vel pretium, glandes atque arbita vel pira lecta. <lb/> | Et manuum mira freti virtute, pedumque, <lb/> |
| Et manuum mira freti virtute pedumque <lb/> | |
| Consectabantur silvestria saecla ferarum <lb/> | Consectabantur silvestria saecla ferarum <lb/> |
| Missilibus saxis & magno pondere clavae; <lb/> | Missilibus saxis, & magno pondere clavae: <lb/> |
| Multaque vincebant, vitabant pauca latebris; <lb/> | Multaque vincebant, vitabant pauca latebris: <lb/> |
| Saetigerisque pares subus sic Silvestria membra <lb/> | Setigerisque pares subus sic silvestria membra <lb/> |
| Nuda dabant terrae nocturno Tempore capti, <lb/> | Nuda dabant terrae nocturno tempore capti, <lb/> |
| Circum se foliis ac frondibus involventes.</s> <lb/> | Circum se foliis ac frondibus involventes:</s> <lb/> |
| <s>nec plangore diem magno solemque per agros <lb/> | <s>Nec plangore diem magno, solemque per agros <lb/> |
| Quaerebant pavidi palantes noctis in umbris, <lb/> | Quaerebant pavidi, palantes noctis in umbris; <lb/> |
| | Sed taciti respectabant, somnoque sepulti, <lb/> |
| Sed taciti respectabant somnoque sepulti, <lb/> | Dum rosea face sol inferret lumina caelo: </s><s> <lb/> |
| Dum rosea face sol inferret lumina caelo. </s><s> <lb/> | |
| A parvis quod enim consuerant cernere semper <lb/> | A parvis quod enim consuerant cernere semper <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/228.jpg" pagenum="179"/> |
| Alterno tenebras & lucem tempore gigni, <lb/> | Alterno tenebras, & lucem tempore gigni, <lb/> |
| Non erat ut fieri posset mirarier umquam <lb/> | Non erat, ut fieri posset, mirarier umquam; <lb/> |
| Nec diffidere ne terras aeterna teneret <lb/> | Nec diffidere, ne terras aeterna teneret <lb/> |
| <lb/> | Nox in perpetuum, detracto lumine solis:</s> <lb/> |
| Nox in perpetuum detracto lumine solis.</s> <lb/> | <s>Sed magis illud erat curae, quod saecla ferarum <lb/> |
| <s>sed magis illud erat curae, quod saecla ferarum <lb/> | Infestam miseris faciebant saepe quietem; </s><s> <lb/> |
| Infestam miseris faciebant saepe quietem. </s><s> <lb/> | |
| Eiectique domo fugiebant saxea tecta <lb/> | Eiectique domo fugiebant saxea tecta <lb/> |
| Spumigeri suis adventu validique leonis <lb/> | Spumigeri suis adventu, validique leonis: <lb/> |
| <lb/> | |
| Atque intempesta cedebant nocte paventes <lb/> | Atque intempesta cedebant nocte paventes <lb/> |
| Hospitibus saevis instrata cubilia fronde. <lb/> | Hospitibus saevis instrata cubilia frunde. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nec nimio tum plus quam nunc mortalia saecla <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nec nimio tum plus, quam nunc, mortalia saecla <lb/> |
| Dulcia linquebant labentis lumina vitae. </s><s> <lb/> | Dulcia linquebant labentis lumina vitae. </s><s> <lb/> |
| Unus enim tum quisque magis deprensus eorum <lb/> | Unus enim tum quisque magis deprensus eorum <lb/> |
| Pabula viva feris praebebat, dentibus haustus, <lb/> | Pabula viva feris praebebat, dentibus haustus: <lb/> |
| Et nemora ac montis gemitu silvasque replebat <lb/> | Et nemora ac montis gemitu, silvasque replebat, <lb/> |
| Viva videns vivo sepeliri viseera busto. </s><s> <lb/> | Viva videns vivo sepeliri viscera busto. </s><s> <lb/> |
| At quos effugium servarat corpore adeso, <lb/> | At, quos effugium servarat; corpore adeso <lb/> |
| Posterius tremulas super ulcera taetra tenentes <lb/> | Posterius tremulas super ulcera taetra tenentes <lb/> |
| Palmas horriferis accibant vocibus Orcum, <lb/> | Palmas, horriferis accibant vocibus Orcum: <lb/> |
| Donique eos vita privarant vermina saeva <lb/> | Donicum eos vita privarant vermina saeva <lb/> |
| Expertis opis, ignaros quid volnera vellent. </s><s> <lb/> | Expertis opis, ignaros quid volnera vellent. </s><s> <lb/> |
| At non multa virum sub signis milia ducta <lb/> | At non multa virum sub signis milia ducta <lb/> |
| Una dies dabat exitio nec turbida ponti <lb/> | Una dies dabat exitio; nec turbida ponti <lb/> |
| Aequora fligebant navis ad saxa virosque. </s><s> <lb/> | Aequora laedebant navis ad saxa, virosque. </s><s> <lb/> |
| Hic temere incassum frustra mare saepe coortum <lb/> | Sed temere, in cassum mare fluctibus saepe coortis <lb/> |
| Saevibat leviterque minas ponebat inanis, <lb/> | Saevibat, leviterque minas ponebat inanis. <lb/> |
| <lb/> | |
| | |
| Nec poterat quemquam placidi pellacia ponti <lb/> | Nec poterat quemquam placidi pellacia ponti <lb/> |
| Subdola pellicere in fraudem ridentibus undis, <lb/> | Subdola pellicere in fraudem ridentibus undis. <lb/> |
| Improba naucleri ratio cum caeca iacebat. </s><s> <lb/> | Improba nauigy ratio cum caeca iacebat. </s><s> <lb/> |
| Tuni penuria deinde cibi languentia leto <lb/> | Tum penuria deinde cibi, languentia leto <lb/> |
| Membra dabat, contra nunc rerum copia mersat.</s> <lb/> | Membra dabat; contra nunc rerum copia mersat:</s> <lb/> |
| <s>illi inprudentes ipsi sibi Saepe venenum <lb/> | <s>Illi imprudentes ipsi sibi saepe venenum <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/229.jpg" pagenum="180"/> |
| Vergebant, nurui nunc dant Sollertius ipsi. <lb/> | Vergebant, nunc dant aliis sollertius ipsi. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Inde casas postquam ac pellis ignemque pararunt, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Inde casas postquam, ac pellis, ignemque pararunt; <lb/> |
| Et mulier coniuncta viro concessit in unum <lb/> | Et mulier coniuncta viro concessit in unum; <lb/> |
| <lb/> | Castaque privatae Veneris connubia laeta <lb/> |
| Cognita sunt, prolemque ex se videre creatam, <lb/> | Cognita sunt, prolemque ex se videre creatam, <lb/> |
| Tum genus humanum primum mollescere coepit. </s><s> <lb/> | Tum genus humanum primum mollescere coepit. </s><s> <lb/> |
| Ignis enim curavit ut alsia corpora frigus <lb/> | Ignis enim curavit, ut alsia corpora frigus <lb/> |
| Non ita iam possent caeli sub tegmine ferre, <lb/> | Non ita iam possent caeli sub tegmine ferre: <lb/> |
| Et Venus inminuit viris puerique parentum <lb/> | Et Venus inminuit vires, puerique parentum <lb/> |
| Blanditiis facile ingenium fregere superbum. </s><s> <lb/> | Blanditiis facile ingenium fregere superbum. </s><s> <lb/> |
| Tunc & amicitiem coeperunt iungere aventes <lb/> | Tunc & amicitiem coeperunt iungere habentes <lb/> |
| Finitimi inter se nec laedere nec violari, <lb/> | Finitima inter se, nec laedere, nec violare: <lb/> |
| Et pueros commendarunt muliebreque saeclum, <lb/> | Et pueros commendarunt, muliebreque saeclum; <lb/> |
| Vocibus & gestu cum balbe significarent <lb/> | Vocibus, & gestu cum balbe significarent, <lb/> |
| Imbecillorum esse aecum misererier omnis. </s><s> <lb/> | Imbecillorum esse aequum misererier omnis. </s><s> <lb/> |
| Nec tamen omnimodis poterat concordia gigni, <lb/> | Non tamen omnimodis poterat concordia gigni: <lb/> |
| | Sed bona, magnaque pars servabant foedera casti. <lb/> |
| Sed bona magnaque pars servabat foedera caste; <lb/> | Aut genus humanum iam tum foret omne peremptum; <lb/> |
| Aut genus humanum iam tum foret omne peremptum <lb/> | |
| Nec potuisset adhuc perducere saecla propago. <lb/> | Nec potuisset adhuc perducere saecla propago. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>At varios linguae sonitus natura subegit <lb/> | </s></p><p type="main"><s>At varios linguae sonitus natura subegit <lb/> |
| Mittere & utilitas expressit nomina rerum, <lb/> | Mittere; & utilitas expressit nomina rerum, <lb/> |
| Non alia longe ratione atque ipsa videtur <lb/> | Non alia longe ratione, atque ipsa videtur <lb/> |
| Protrahere ad gestum pueros infantia linguae, <lb/> | Protrahere ad gestum pueros infantia linguae, <lb/> |
| Cum facit ut digito quae sint praesentia monstrent.</s> <lb/> | Cum facit, ut digito, quae sint praesentia, monstrent.</s> <lb/> |
| <s>sentit enim vim quisque suam quoad possit abuti.</s> <lb/> | <s>Sentit enim vim quisque suam, quoad possit abuti.</s> <lb/> |
| <s>cornua nata prius vitulo quam frontibus extent, <lb/> | <s>Cornua nata prius vitulo quam frontibus extent, <lb/> |
| Illis iratus petit atque infestus inurget. <lb/> | Illis iratus petit, atque infestus inurget. <lb/> |
| At catuli pantherarum scymnique leonum <lb/> | At catuli pantherarum, scymnique leonum <lb/> |
| Unguibus ac pedibus iam tum morsuque repugnant, <lb/> | Unguibus, ac pedibus iam tum, morsuque repugnant, <lb/> |
| Vix etiam cum sunt dentes unguesque creati.</s> <lb/> | Vix etiam cum sunt dentes, unguesque creati.</s> <lb/> |
| <s>alituum porro genus alis omne videmus <lb/> | <s>Alituum porro genus alis omne videmus <lb/> |
| Fidere & a pinnis tremulum petere auxillatum. <lb/> | Fidere; & a pinnis tremulum petere auxilatum. <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/230.jpg" pagenum="181"/> |
| Proinde putare aliquem tum nomina distribuisse <lb/> | Proinde putare aliquem tum nomina distribuisse <lb/> |
| Rebus & inde homines didicisse vocabula prima, <lb/> | Rebus; & inde homines didicisse vocabula prima; <lb/> |
| Desiperest. </s><s>nam cur hic posset cuncta notare <lb/> | Desipere est. </s><s>Nam cur hic posset cuncta notare <lb/> |
| Vocibus & varios sonitus emittere linguae, <lb/> | Vocibus, & varios sonitus emittere linguae; <lb/> |
| Tempore eodem alii facere id non quisse putentur?</s><s> <lb/> | Tempore eodem alii facere id non quisse putentur?</s><s> <lb/> |
| Praeterea si non alii quoque vocibus usi <lb/> | Praeterea, si non alii quoque vocibus usi <lb/> |
| Inter se fuerant, unde insita notities est <lb/> | Inter se fuerant, unde insita notities est <lb/> |
| Utilitatis & unde data est huic prima potestas, <lb/> | Utilitatis? & unde data est huic prima potestas, <lb/> |
| Quid vellet facere ut siret animoque videret ?</s><s> <lb/> | Quid vellet, facere, ut scirent, animoque viderent ? </s><s> <lb/> |
| | Cogere item pluris unus, victosque domare <lb/> |
| Cogere item pluris unus victosque domare <lb/> | Non poterat, rerum ut perdiscere nomina vellent; </s> <lb/> |
| Non poterat, rerum ut perdiscere nomina vellent.</s> <lb/> | <s>Nec ratione docere ulla, suadereque surdis, <lb/> |
| <s>nec ratione docere ulla suadereque surdis, <lb/> | Quid sit opus facto: facile neque enim paterentur; <lb/> |
| Quid sit opus facto, facilest; neque enim paterentur <lb/> | |
| Nec ratione ulla sibi ferrent amplius auris <lb/> | Nec ratione ulla sibi ferrent amplius auris <lb/> |
| Vocis inauditos sonitus obtundere frustra. <lb/> | Vocis inauditos sonitus obtundere frustra. <lb/> |
| Postremo quid in hac mirabile tantoperest re, <lb/> | Postremo quid in hac mirabile tantopere est re, <lb/> |
| Si genus humanum, cui vox & lingua vigeret, <lb/> | Si genus humanum, cui vox, & lingua vigeret, <lb/> |
| Pro vario sensti varia res voce notaret ?</s><s> <lb/> | Pro vario sensu varias res voce notaret ?</s><s> <lb/> |
| Cum pecudes mutae, cum denique saecla ferarum <lb/> | Cum pecudes mutae, cum denique saecla ferarum <lb/> |
| Dissimilis soleant voces variasque ciere, <lb/> | Dissimilis soleant voces, variasque ciere, <lb/> |
| Cum metus aut dolor est & cum iam gaudia gliscunt.</s> <lb/> | Cum metus, aut dolor est, & cum iam gaudia gliscunt ?</s> <lb/> |
| <s>quippe etenim licet id rebus cognoscere apertis.</s> <lb/> | <s>Quippe etenim licet id rebus cognoscere apertis.</s> <lb/> |
| <s>inritata canum cum primum magna Molossum <lb/> | <s>Inritata canum cum primum magna Molossum <lb/> |
| Mollia ricta fremunt duros nudantia dentes, <lb/> | Mollia ricta fremunt duros nudantia dentes; <lb/> |
| Longe alio sonitu rabie restricta minantur, <lb/> | Longe alio sonitu rabie restricta minantur: <lb/> |
| Et cum iam latrant & vocibus omnia complent.</s> <lb/> | Et cum iam latrant, & vocibus omnia complent.</s> <lb/> |
| <s>et catulos blande cum lingua lambere temptant <lb/> | <s>At catulos blande cum lingua lambere temptant <lb/> |
| Aut ubi eos iactant pedibus morsuque petentes <lb/> | Aut ubi eos iactant pedibus, morsuque petentes <lb/> |
| Suspensis teneros imitantur dentibus haustus, <lb/> | Suspensis teneros imitantur dentibus haustus; <lb/> |
| Longe alio pacto gannitu vocis adulant, <lb/> | Longe alio pacto gannitu vocis adulant: <lb/> |
| Et cum deserti baubantur in aedibus aut cum <lb/> | Et cum deserti baubantur in aedibus, aut cum <lb/> |
| | Plorantes fugiunt summisso corpore plagas. </s><s> <lb/> |
| Plorantis fugiunt summisso corpore plagas. </s><s> <lb/> | <pb xlink:href="079/01/231.jpg" pagenum="182"/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | |
| Denique non hinnitus item differre videtur, <lb/> | Denique non hinnitus item differre videtur, <lb/> |
| Inter equas ubi equus florenti aetate iuvencus <lb/> | Inter equas ubi equus florenti aetate iuvencus <lb/> |
| Pinnigeri saevit calcaribus ictus amoris, <lb/> | Pinnigeri saevit calcaribus ictus amoris: <lb/> |
| Et fremitum patulis ubi naribus edit ad arma, <lb/> | Et fremitum patulis ubi naribus edit ad arma ? <lb/> |
| Et cum sic alias concussis artibus hinnit ?</s><s> <lb/> | Et cum sic alias concussis artibus hinnit ?</s><s> <lb/> |
| Postremo genus alituum variaeque volucres, <lb/> | Postremo genus alituum, variaeque volucres, <lb/> |
| Accipitres atque ossifragae mergique marinis <lb/> | Accipitres, atque ossifragae, mergique marinis <lb/> |
| Fluctibus in salso victum vitamque petentes, <lb/> | Fluctibus in salsis victum, vitamque petentes, <lb/> |
| Longe alias alio iaciunt in tempore voces, <lb/> | Longe alias alio iaciunt in tempore voces; <lb/> |
| Et quom de victu certant praedaeque repugnant <lb/> | Et cum de victu certant, praedaeque repugnant; <lb/> |
| Et partim mutant cum tempestatibus una <lb/> | Et partim mutant cum tempestatibus una <lb/> |
| Raucisonos cantus, cornicum ut saecla vetusta <lb/> | Raucisonos cantus: cornicum ut saecla vetusta, <lb/> |
| Corvorumque greges ubi aquam dicuntur & imbris <lb/> | Corvorumque greges, ubi aquam dicuntur, & imbris <lb/> |
| Poscere & interdum ventos aurasque vocare.</s> <lb/> | Poscere, & interdum ventos, aurasque vocare.</s> <lb/> |
| <s>ergo si varii sensus animalia cogunt, <lb/> | <s>Ergo si vary sensus animalia cogunt, <lb/> |
| Muta tamen cum sint, varias emittere voces, <lb/> | Muta tamen cum sint, varias emittere voces: <lb/> |
| Quanto mortalis magis aecum est tum potuisse <lb/> | Quanto mortalis magis aequum est tum potuisse <lb/> |
| Dissimilis alia atque alia res voce notare ! <lb/> | Dissimilis alia, atque alia res voce notare ? <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>(Illud in his rebus tacitus ne forte requiras, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Illud in his rebus tacitus ne forte requiras; <lb/> |
| Fulmen detulit in terram mortalibus ignem <lb/> | Fulmen detulit in terram mortalibus ignem <lb/> |
| Primitus, inde omnis flammarum diditur ardor.</s> <lb/> | Primitus: inde omnis flammarum diditus ardor.</s> <lb/> |
| <s>multa videmus enim caelestibus inlita flammis <lb/> | <s>Multa videmus enim caelestibus incita flammis <lb/> |
| Fulgere, cum caeli donavit plaga vapore. <lb/> | Fulgere, cum caeli donavit plaga vapore. <lb/> |
| Et ramosa tamen cum ventis pulsa vacillans <lb/> | Et ramosa tamen cum ventis pulsa vacillans <lb/> |
| Aestuat in ramos incumbens arboris arbor, <lb/> | Aestuat in ramos incumbens arboris arbor, <lb/> |
| Exprimitur validis extritus viribus ignis <lb/> | Exprimitur validis extritus viribus ignis: <lb/> |
| | Emicat interdum flammai fervidus ardor, <lb/> |
| Et micat interdum flammai fervidus ardor, <lb/> | Mutua dum inter se rami, stirpesque teruntur. </s><s> <lb/> |
| Mutua dum inter se rami stirpesque teruntur. </s><s> <lb/> | |
| Quorum utrumque dedisse potest mortalibus ignem. </s><s> <lb/> | Quorum utrumque dedisse potest mortalibus ignem. </s><s> <lb/> |
| Inde cibum coquere ac flammae mollire vapore <lb/> | Inde cibum coquere, ac flammae mollire vapore, <lb/> |
| Sol docuit, quoniam mitescere multa videbant <lb/> | Sol docuit, quoniam mitescere multa videbant <lb/> |
| Verberibus radiorum atque aestu vieta per agros. <lb/> | Verberibus radiorum, atque aestu vieta per agros: <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/232.jpg" pagenum="183"/> |
| </s></p><p type="main"><s>Inque dies magis hi victum vitamque priorem <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Inque dies magis hi victum, vitamque priorem <lb/> |
| Commutare novis monstrabant rebu' benigni, <lb/> | Commutare novis monstrabant rebus, & igni, <lb/> |
| Ingenio qui praestabant & corde vigebant. </s><s> <lb/> | Ingenio qui praestabant, & corde vigebant. </s><s> <lb/> |
| Condere coeperunt urbis arcemque locare <lb/> | Condere coeperunt urbis, arcemque locare <lb/> |
| Praesidium reges ipsi sibi perfugiumque, <lb/> | Praesidium reges ipsi sibi, perfugiumque: <lb/> |
| Et pecus atque agros divisere atque dedere <lb/> | Et pecudes , & agros divisere, atque dedere <lb/> |
| Pro facie cuiusque & viribus ingenioque; <lb/> | Pro facie cuiusque, & viribus, ingenioque; <lb/> |
| Nam facies multum valuit viresque vigentes. </s><s> <lb/> | Nam facies multum valuit, viresque vigebant. </s><s> <lb/> |
| Posterius res inventast aurumque repertum, <lb/> | Posterius res inventa est, aurumque repertum: <lb/> |
| Quod facile & validis & pulchris dempsit honorem <lb/> | Quod facile & validis, & pulchris dempsit honorem. <lb/> |
| Divitioris enim sectam plerumque secuntur <lb/> | Divitioris enim sectam plerumque sequuntur <lb/> |
| Quamlubet & fortes & pulchro corpore creti. </s><s> <lb/> | Quamlibet & fortes, & pulchro corpore creti. </s><s> <lb/> |
| Quod siquis vera vitam ratione gubernet, <lb/> | Quod siquis vera vitam ratione gubernet; <lb/> |
| Divitiae grandes homini sunt vivere parce <lb/> | Divitiae grandes homini sunt, vivere parce <lb/> |
| Aequo animo; neque enim est umquam penuria parvi.</s> <lb/> | Aequo animo: neque enim est umquam penuria parvi.</s> <lb/> |
| <s>at claros homines voluerunt se atque potentes, <lb/> | <s>At claros homines voluere esse, atque potentes, <lb/> |
| Ut fundamento stabili fortuna maneret <lb/> | Ut fundamento stabili fortuna maneret; <lb/> |
| Et placidam possent opulenti degere vitam, <lb/> | Et placidam possent opulenti degere vitam; <lb/> |
| Nequiquam, quoniam ad summum succedere honorem <lb/> | Nequiquam; quoniam ad summum succedere honorem <lb/> |
| Certantes iter infestum fecere viai, <lb/> | Certantes, iter infestum fecere viai. <lb/> |
| Et tamen e summo, quasi fulmen, deicit ictos <lb/> | Et tamen e summo quasi fulmen deicit ictos <lb/> |
| Invidia interdum contemptim in Tartara taetra; <lb/> | Invidia interdum contemptim in tartara taetra: <lb/> |
| | Ut satius multo iam sit parere quietum, <lb/> |
| Invidia quoniam, ceu fulinine, summa vaporant <lb/> | Quam regere imperio res velle, & regna tenere. <lb/> |
| Plerumque & quae sunt aliis magis edita cumque; <lb/> | Proinde sine incassum defessi sanguine sudent <lb/> |
| Ut satius multo iam sit parere quietum <lb/> | Angustum per iter luctantes ambitionis: <lb/> |
| Quam regere imperio res velle & regna tenere. <lb/> | Invidia quoniam, ceu fulmine, summa vaporant <lb/> |
| Proinde sine incassum defessi sanguine sudent, <lb/> | Plerumque, & quae sunt aliis magis edita cumque: <lb/> |
| Angustum per iter luctantes ambitionis; <lb/> | Quandoquidem sapiunt alieno ex ore; petuntque <lb/> |
| Quandoquidem sapiunt alieno ex ore petuntque <lb/> | Res ex auditis potius, quam sensibus ipsis. <lb/> |
| Res ex auditis potius quain sensibus ipsis, <lb/> | Nec magis id nunc est, neque erit mox, quam fuit ante. <lb/> |
| Nec magis id nunc est neque erit mox quam fuit ante. <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Ergo regibus occisis, subversa iacebat <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Ergo regibus occisis subversa iacebat <lb/> | <pb xlink:href="079/01/233.jpg" pagenum="184"/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | Pristina maiestas soliorum, & sceptra superba; <lb/> |
| Pristina maiestas soliorum & sceptra superba, <lb/> | |
| Et capitis summi praeclarum insigne cruentum <lb/> | Et capitis summi praeclarum insigne cruentum <lb/> |
| Sub pedibus vulgi magnum lugebat honorem; <lb/> | Sub pedibus vulgi magnum lugebat honorem; <lb/> |
| Nam cupide conculcatur nimis ante metutum. <lb/> | Nam cupide conculcatur nimis ante metutum. <lb/> |
| Res itaque ad summam faecem turbasque redibat, <lb/> | Res itaque ad summam faecem, turbasque redibat, <lb/> |
| Imperium sibi cum ac summatum quisque petebat.</s> <lb/> | Imperium sibi cum, ac summatum quisque petebat.</s> <lb/> |
| <s>inde magistratum partim docuere creare <lb/> | <s>Inde magistratum partim docuere creare: <lb/> |
| Iuraque constituere, ut vellent legibus uti.</s> <lb/> | Iuraque constituere, ut vellent legibus uti.</s> <lb/> |
| <s>nam genus humanum, defessum vi colere aevom, <lb/> | <s>Nam genus humanum, defessum vi colere aevum, <lb/> |
| Ex inimicitiis languebat; quo magis ipsum <lb/> | Ex inimicitiis languebat. quo magis ipsum <lb/> |
| Sponte sua cecidit sub leges artaque iura.</s> <lb/> | Sponte sua cecidit sub leges, artaque iura.</s> <lb/> |
| <s>acrius ex ira quod enim se quisque parabat <lb/> | <s>Acrius ex ira quod enim se quisque parabat <lb/> |
| Ulcisci quam nunc concessum est legibus aequis, <lb/> | Ulcisci, quam nunc concessum est legibus aequis; <lb/> |
| Hanc ob rem est homines pertaesum vi colere aevom. </s><s> <lb/> | Hanc ob rem est homines pertaesum vi colere aevum: </s><s> <lb/> |
| Inde metus maculat poenarum praemia vitae.</s> <lb/> | Unde metus maculat poenarum praemia vitae.</s> <lb/> |
| <s>circumretit enim vis atque iniuria quemque <lb/> | <s>Circumretit enim vis, atque iniuria quemque: <lb/> |
| Atque, unde exortast, ad eum plerumque revertit, <lb/> | Atque unde exorta est, ad eum plerumque revertit: <lb/> |
| Nec facilest placidam ae pacatam degere vitam <lb/> | Nec facile est placidam, ac pacatam degere vitam, <lb/> |
| Qui violat factis communia foedera pacis. <lb/> | Qui violat factis communia foedera pacis: <lb/> |
| Etsi fallit enim divom genus humanumque, <lb/> | Etsi fallit enim divum genus, humanumque; <lb/> |
| Perpetuo tamen id fore clam diffidere debet, <lb/> | Perpetuo tamen id fore clam diffidere debet. <lb/> |
| | Quippe ubi se multi per somnia saepe loquentes, <lb/> |
| Quippe ubi se multi per somnia saepe loquentes <lb/> | Aut morbo delirantes prograxe ferantur; <lb/> |
| Aut morbo delirantes protraxe ferantur <lb/> | Et celata mala in medium, & peccata dedisse. <lb/> |
| Et celata mala in medium & Peccata dedisse.) <lb/> | |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc quae causa deum per magnas numina gentis <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc quae causa deum per magnas numina gentis <lb/> |
| Pervulgarit & ararum compleverit urbis <lb/> | Pervolgarit, & ararum compleverit urbis; <lb/> |
| Suscipiendaque curarit sollemnia sacra, <lb/> | Suscipiendaque curarit sollemnia sacra, <lb/> |
| Quae nunc in magnis florent sacra rebu' locisque, <lb/> | Quae nunc in magnis florent sacra rebus locisque; <lb/> |
| Unde etiam nunc est mortalibus insitus horror <lb/> | Unde etiam nunc est mortalibus insitus horror, <lb/> |
| Qui delubra deum nova toto suscitat orbi <lb/> | Qui delubra deum nova toto suscitat orbi <lb/> |
| Terrarum & festis cogit celebrare diebus, <lb/> | Terrarum, & festis cogit celebrare diebus; <lb/> |
| Non ita difficilest rationem reddere verbis.</s> <lb/> | Non ita difficile est rationem reddere verbis.</s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/234.jpg" pagenum="185"/> |
| <s>quippe etenim iam tum divom mortalia saecla <lb/> | <s>Quippe etenim iam tum divom mortalia saecla <lb/> |
| Egregias animo facies vigilante videbant <lb/> | Egregias animo facies vigilante videbant <lb/> |
| Et magis in somnis mirando corporis auctu.</s> <lb/> | Et magis in somnis mirando corporis auctu.</s> <lb/> |
| <s>his igitur sensum tribuebant propterea quod <lb/> | <s>his igitur sensum tribuebant propterea quod <lb/> |
| Membra movere videbantur vocesque superbas <lb/> | Membra movere videbantur vocesque superbas <lb/> |
| Mittere pro facie praeclara & viribus amplis.</s> <lb/> | Mittere pro facie praeclara, & viribus amplis.</s> <lb/> |
| <s>aeternamque dabant vitam, quia semper eorum, <lb/> | <s>aeternamque dabant vitam, quia semper eorum, <lb/> |
| Subpeditabatur facies & forma manebat, <lb/> | Subpeditabatur facies, & forma manebat, <lb/> |
| Et tamen omnino quod tantis viribus auctos <lb/> | Et tamen omnino quod tantis viribus auctos <lb/> |
| Non temere ulla vi convinci posse putabant.</s> <lb/> | Non temere ulla vi convinci posse putabant.</s> <lb/> |
| <s>fortunisque ideo longe praestare putabant, <lb/> | <s>fortunisque ideo longe praestare putabant, <lb/> |
| Quod mortis timor haut quemquam vexaret eorum, <lb/> | Quod mortis timor haut quemquam vexaret eorum, <lb/> |
| Et simul in somnis quia multa & mira videbant <lb/> | Et simul in somnis quia multa, & mira videbant <lb/> |
| Efficere & nullum capere ipsos inde laborem.</s> <lb/> | Efficere, & nullum capere ipsos inde laborem.</s> <lb/> |
| <s>praeterea caeli rationes ordine certo <lb/> | <s>praeterea caeli rationes ordine certo <lb/> |
| Et varia annorum cernebaut tempora verti <lb/> | Et varia annorum cernebaut tempora verti <lb/> |
| Nec poterant quibus id fieret cognoscere causis. <lb/> | Nec poterant quibus id fieret cognoscere causis. <lb/> |
| Ergo perfugium sibi habebant omnia divis <lb/> | Ergo perfugium sibi habebant omnia divis <lb/> |
| Tradere & illorum nutu facere omnia flecti.</s> <lb/> | Tradere, & illorum nutu facere omnia flecti.</s> <lb/> |
| <s>in caeloque deum sedes & templa locarunt, <lb/> | <s>in caeloque deum sedes, & templa locarunt, <lb/> |
| Per caelum volvi quia nox & luna videtur, <lb/> | Per caelum volvi quia nox, & luna videtur, <lb/> |
| Luna dies & nox & noctis signa severa <lb/> | Luna dies, & nox, & noctis signa severa <lb/> |
| | |
| Noctivagaeque faces caeli flaminaeque volantes, <lb/> | Noctivagaeque faces caeli flaminaeque volantes, <lb/> |
| Nubila sol imbres nix venti fulmina grando <lb/> | Nubila sol imbres nix venti fulmina grando <lb/> |
| Et rapidi fremitus & murmura magna minarum. <lb/> | Et rapidi fremitus, & murmura magna minarum. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s> O genus infelix humanum, talia divis <lb/> | </s></p><p type="main"><s> O genus infelix humanum, talia divis <lb/> |
| Cum tribuit facta atque iras adiunxit acerbas! <lb/> | Cum tribuit facta atque iras adiunxit acerbas! <lb/> |
| Quantos tum gemitus ipsi sibi, quantaque nobis <lb/> | Quantos tum gemitus ipsi sibi, quantaque nobis <lb/> |
| Volnera, quas lacrimas peperere minoribu' nostris! <lb/> | Volnera, quas lacrimas peperere minoribu' nostris! <lb/> |
| Nec pietas ullast velatum saepe videri <lb/> | Nec pietas ullast velatum saepe videri <lb/> |
| Vertier ad lapidem atque omnis accedere ad aras <lb/> | Vertier ad lapidem atque omnis accedere ad aras <lb/> |
| Nec procumbere humi prostratum & pandere palmas <lb/> | Nec procumbere humi prostratum, & pandere palmas <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Ante deum delubra nec aras sanguine multo <lb/> | Ante deum delubra nec aras sanguine multo <lb/> |
| Spargere quadrupedum nec votis nectere vota, <lb/> | Spargere quadrupedum nec votis nectere vota, <lb/> |
| |
| <s>praeterea cui non animus formidine divum <lb/> | <s>praeterea cui non animus formidine divum <lb/> |
| Contrahitur, cui non correpunt membra pavore, <lb/> | Contrahitur, cui non correpunt membra pavore, <lb/> |
| Fulminis horribili cum plaga torrida tellus <lb/> | Fulminis horribili cum plaga torrida tellus <lb/> |
| Contremit & magnum perfurrunt murmura caelum?</s><s> <lb/> | Contremit, & magnum perfurrunt murmura caelum?</s><s> <lb/> |
| Non populi gentesque tremunt, regesque superbi <lb/> | Non populi gentesque tremunt, regesque superbi <lb/> |
| Corripiunt divum percussi membra timore, <lb/> | Corripiunt divum percussi membra timore, <lb/> |
| | |
| |
| Correptus nihilo fertur minus ad vada leti?</s><s> <lb/> | Correptus nihilo fertur minus ad vada leti?</s><s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Usque adeo res humanas vis abdita quaedam <lb/> | Usque adeo res humanas vis abdita quaedam <lb/> |
| Opterit & pulchros fascis saevasque secures <lb/> | Opterit, & pulchros fascis saevasque secures <lb/> |
| Proculcare ac ludibrio sibi habere videtur. </s><s> <lb/> | Proculcare ac ludibrio sibi habere videtur. </s><s> <lb/> |
| Denique sub pedibus tellus cum tota vacillat <lb/> | Denique sub pedibus tellus cum tota vacillat <lb/> |
| Concussaeque cadunt urbes dubiaeque minantur, <lb/> | Concussaeque cadunt urbes dubiaeque minantur, <lb/> |
| |
| Sive quod inter se bellum silvestre gerentes <lb/> | Sive quod inter se bellum silvestre gerentes <lb/> |
| Hostibus intulerant ignem formidinis ergo, <lb/> | Hostibus intulerant ignem formidinis ergo, <lb/> |
| Sive quod inducti terrae bonitate volebant <lb/> | Sive quod inducti terrae bonitate volebant <lb/> |
| Pandere agros pinguis & pascua reddere rura, <lb/> | Pandere agros pinguis, & pascua reddere rura, <lb/> |
| Sive feras interficere & ditescere praeda.</s> <lb/> | Sive feras interficere, & ditescere praeda.</s> <lb/> |
| <s>nam fovea atque igni prius est venarier ortum <lb/> | <s>nam fovea atque igni prius est venarier ortum <lb/> |
| Quam saepire plagis saltum canibusque ciere.</s> <lb/> | Quam saepire plagis saltum canibusque ciere.</s> <lb/> |
| <s>quidquid id est, quacumque e causa flammeus ardor <lb/> | <s>quidquid id est, quacumque e causa flammeus ardor <lb/> |
| | |
| Horribili sonitu silvas exederat altis <lb/> | Horribili sonitu silvas exederat altis <lb/> |
| Ab radicibus & terram percoxerat igni, <lb/> | Ab radicibus, & terram percoxerat igni, <lb/> |
| Manabat venis ferventibus in loca terrae <lb/> | Manabat venis ferventibus in loca terrae <lb/> |
| Concava conveniens argenti rivus & auri, <lb/> | Concava conveniens argenti rivus, & auri, <lb/> |
| Aeris item & plumbi. </s><s>quae cum concreta videbant <lb/> | Aeris item, & plumbi. </s><s>quae cum concreta videbant <lb/> |
| Posterius claro in terra splendere colore, <lb/> | Posterius claro in terra splendere colore, <lb/> |
| Tollebant nitido capti levique lepore <lb/> | Tollebant nitido capti levique lepore <lb/> |
| Et simili formata videbant esse figura <lb/> | Et simili formata videbant esse figura <lb/> |
| Atque lacunarum fuerant vestigia cuique.</s> <lb/> | Atque lacunarum fuerant vestigia cuique.</s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| <s>tum penetrabat eos posse haec liquefacta calore <lb/> | <s>tum penetrabat eos posse haec liquefacta calore <lb/> |
| Quamlibet in formam & faciem decurrere rerum <lb/> | Quamlibet in formam, & faciem decurrere rerum <lb/> |
| Et prorsum quamvis in acuta ac tenvia posse <lb/> | Et prorsum quamvis in acuta ac tenvia posse <lb/> |
| Mucronum duci fastigia procudendo, <lb/> | Mucronum duci fastigia procudendo, <lb/> |
| Ut sibi tela darent, silvasque ut caedere possent <lb/> | Ut sibi tela darent, silvasque ut caedere possent <lb/> |
| Materiemque dolare & levia radere tigna <lb/> | Materiemque dolare, & levia radere tigna <lb/> |
| Et terebrare etiam ac pertundere perque forare.</s> <lb/> | Et terebrare etiam ac pertundere perque forare.</s> <lb/> |
| <s>nec minus argento facere haec auroque parabant <lb/> | <s>nec minus argento facere haec auroque parabant <lb/> |
| Quam validi primum violentis viribus aeris, <lb/> | Quam validi primum violentis viribus aeris, <lb/> |
| |
| <s>nunc iacet aes, aurum in summum successit honorem. </s><s> <lb/> | <s>nunc iacet aes, aurum in summum successit honorem. </s><s> <lb/> |
| Sic volvenda aetas commutat tempora rerum.</s> <lb/> | Sic volvenda aetas commutat tempora rerum.</s> <lb/> |
| <s>quod fuit in pretio, fit nullo denique honore; <lb/> | <s>quod fuit in pretio, fit nullo denique honore; <lb/> |
| Porro aliut succedit & e Contemptibus exit <lb/> | Porro aliut succedit, & e Contemptibus exit <lb/> |
| Inque dies magis adpetitur floretque repertum <lb/> | Inque dies magis adpetitur floretque repertum <lb/> |
| | |
| Laudibus & miro est mortalis inter honore. <lb/> | Laudibus, & miro est mortalis inter honore. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc tibi quo pacto ferri natura reperta <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc tibi quo pacto ferri natura reperta <lb/> |
| Sit facilest ipsi per te cognoscere, Memmi. </s><s> <lb/> | Sit facilest ipsi per te cognoscere, Memmi. </s><s> <lb/> |
| Arma antiqua manus ungues dentesque fuerunt <lb/> | Arma antiqua manus ungues dentesque fuerunt <lb/> |
| Et lapides & item silvarum fragmina rami, <lb/> | Et lapides, & item silvarum fragmina rami, <lb/> |
| Et flamma atque ignes, postquam sunt cognita primum. <lb/> | Et flamma atque ignes, postquam sunt cognita primum. <lb/> |
| Posterius ferri vis est aerisque reperta. </s><s> <lb/> | Posterius ferri vis est aerisque reperta. </s><s> <lb/> |
| Et prior aeris erat quam ferri cognitus usus, <lb/> | Et prior aeris erat quam ferri cognitus usus, <lb/> |
| Quo facilis magis est natura & copia maior. </s><s> <lb/> | Quo facilis magis est natura, & copia maior. </s><s> <lb/> |
| Aere solum terrae tractabant, aereque belli <lb/> | Aere solum terrae tractabant, aereque belli <lb/> |
| Miscebant fluctus & vulnera vasta serebant <lb/> | Miscebant fluctus, & vulnera vasta serebant <lb/> |
| Et pecus atque agros adimebant; nam facile ollis <lb/> | Et pecus atque agros adimebant; nam facile ollis <lb/> |
| Omnia cedebant armatis nuda & inerma. </s><s> <lb/> | Omnia cedebant armatis nuda, & inerma. </s><s> <lb/> |
| Inde minutatim processit ferreus ensis <lb/> | Inde minutatim processit ferreus ensis <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Versaque in obprobrium species est falcis ahenae, <lb/> | Versaque in obprobrium species est falcis ahenae, <lb/> |
| |
| Et quam falciferos armatum escendere currus.</s> <lb/> | Et quam falciferos armatum escendere currus.</s> <lb/> |
| <s>inde boves lucas turrito Corpore, taetras, <lb/> | <s>inde boves lucas turrito Corpore, taetras, <lb/> |
| Anguimanus, belli docuerunt volnera Poeni <lb/> | Anguimanus, belli docuerunt volnera Poeni <lb/> |
| Sufferre & magnas Martis turbare catervas.</s> <lb/> | Sufferre, & magnas Martis turbare catervas.</s> <lb/> |
| <s>sic alid ex alio peperit discordia tristis, <lb/> | <s>sic alid ex alio peperit discordia tristis, <lb/> |
| Horribile humanis quod gentibus esset in armis, <lb/> | Horribile humanis quod gentibus esset in armis, <lb/> |
| Inque dies belli terroribus addidit augmen. <lb/> | Inque dies belli terroribus addidit augmen. <lb/> |
| |
| Turbabant saevi nullo discrimine turmas, <lb/> | Turbabant saevi nullo discrimine turmas, <lb/> |
| Terrificas capitum quatientes undique cristas, <lb/> | Terrificas capitum quatientes undique cristas, <lb/> |
| Nec poterant equites fremitu perterrita equorum <lb/> | Nec poterant equites fremitu perterrita equorum <lb/> |
| Pectora mulcere & frenis convertere in hostis. </s><s> <lb/> | Pectora mulcere, & frenis convertere in hostis. </s><s> <lb/> |
| Inritata leae iaciebant corpora saltu <lb/> | Inritata leae iaciebant corpora saltu <lb/> |
| Undique & adversum venientibus ora petebant <lb/> | Undique, & adversum venientibus ora petebant <lb/> |
| Et nec opinantis a tergo deripiebant <lb/> | Et nec opinantis a tergo deripiebant <lb/> |
| Deplexaeque dabant in terram volnere victos, <lb/> | Deplexaeque dabant in terram volnere victos, <lb/> |
| Morsibus adfixae validis atque unguibus uncis. </s><s> <lb/> | Morsibus adfixae validis atque unguibus uncis. </s><s> <lb/> |
| Iactabantque suos tauri pedibusque terebant <lb/> | Iactabantque suos tauri pedibusque terebant <lb/> |
| Et latera ac ventres hauribant supter equorum <lb/> | Et latera ac ventres hauribant supter equorum <lb/> |
| Cornibus & terram minitanti fronte ruebant. </s><s> <lb/> | Cornibus, & terram minitanti fronte ruebant. </s><s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Et validis socios caedebant dentibus apri <lb/> | Et validis socios caedebant dentibus apri <lb/> |
| Tela infracta suo tinguentes sanguine saevi, <lb/> | Tela infracta suo tinguentes sanguine saevi, <lb/> |
| |
| Ut muliebribus id manibus concedere vellent <lb/> | Ut muliebribus id manibus concedere vellent <lb/> |
| Atquie ipsi pariter durum sufferre laborem <lb/> | Atquie ipsi pariter durum sufferre laborem <lb/> |
| Atque opere in duro durarent membra manusque. <lb/> | Atque opere in duro durarent membra manusque. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>At specimen sationis & insitionis origo <lb/> | </s></p><p type="main"><s>At specimen sationis, & insitionis origo <lb/> |
| Ipsa fuit rerum primum natura creatrix.</s> <lb/> | Ipsa fuit rerum primum natura creatrix.</s> <lb/> |
| <s>arboribus quoniam bacae glandesque caducae <lb/> | <s>arboribus quoniam bacae glandesque caducae <lb/> |
| Tempestiva dabant pullorum examina supter; <lb/> | Tempestiva dabant pullorum examina supter; <lb/> |
| |
| Cogebant infraque locum concedere cultis, <lb/> | Cogebant infraque locum concedere cultis, <lb/> |
| Prata lacus rivos segetes vinetaque laeta <lb/> | Prata lacus rivos segetes vinetaque laeta <lb/> |
| | |
| Collibus & campis ut haberent, atque olearum <lb/> | Collibus, & campis ut haberent, atque olearum <lb/> |
| Caerula distinguens inter plaga currere posset <lb/> | Caerula distinguens inter plaga currere posset <lb/> |
| Per tumulos & convallis camposque profusa; <lb/> | Per tumulos, & convallis camposque profusa; <lb/> |
| Ut nunc esse vides vario distincta lepore <lb/> | Ut nunc esse vides vario distincta lepore <lb/> |
| Omnia, quae pomis intersita dulcibus ornant <lb/> | Omnia, quae pomis intersita dulcibus ornant <lb/> |
| Arbustisque tenent felicibus opsita circum. <lb/> | Arbustisque tenent felicibus opsita circum. <lb/> |
| |
| <s>saepe itaque inter se prostrati in gramine molli <lb/> | <s>saepe itaque inter se prostrati in gramine molli <lb/> |
| Propter aquae rivom sub ramis arboris altae <lb/> | Propter aquae rivom sub ramis arboris altae <lb/> |
| Non magnis opibus iucunde corpora habebant, <lb/> | Non magnis opibus iucunde corpora habebant, <lb/> |
| Praesertim cum tempestas ridebat & anni <lb/> | Praesertim cum tempestas ridebat, & anni <lb/> |
| Tempora pingebant viridantis floribus herbas.</s> <lb/> | Tempora pingebant viridantis floribus herbas.</s> <lb/> |
| <s>tum ioca, tum sermo, tum dulces esse cachinni <lb/> | <s>tum ioca, tum sermo, tum dulces esse cachinni <lb/> |
| Consuerant. </s><s>agrestis enim tum musa vigebat; <lb/> | Consuerant. </s><s>agrestis enim tum musa vigebat; <lb/> |
| Tum caput atque umeros plexis redimire coronis <lb/> | Tum caput atque umeros plexis redimire coronis <lb/> |
| Floribus & foliis lascivia laeta monebat, <lb/> | Floribus, & foliis lascivia laeta monebat, <lb/> |
| Atque extra numerum procedere membra moventes <lb/> | Atque extra numerum procedere membra moventes <lb/> |
| Duriter & duro terram pede pellere matrem; <lb/> | Duriter, & duro terram pede pellere matrem; <lb/> |
| Unde oriebantur risus dulcesque cachinni, <lb/> | Unde oriebantur risus dulcesque cachinni, <lb/> |
| Omnia quod nova tum magis haec & mira vigebant.</s> <lb/> | Omnia quod nova tum magis haec, & mira vigebant.</s> <lb/> |
| <s>et vigilantibus hinc aderant solacia somni, <lb/> | <s>et vigilantibus hinc aderant solacia somni, <lb/> |
| Ducere multimodis voces & fleetere cantus <lb/> | Ducere multimodis voces, & fleetere cantus <lb/> |
| Et supera calamos unco percurrere labro; <lb/> | Et supera calamos unco percurrere labro; <lb/> |
| | |
| Unde etiam vigiles nunc haec accepta tuentur <lb/> | Unde etiam vigiles nunc haec accepta tuentur <lb/> |
| |
| Maiorem interea capiunt dulcedini' fructum <lb/> | Maiorem interea capiunt dulcedini' fructum <lb/> |
| Quam silvestre genus capiebat terrigenarum.</s> <lb/> | Quam silvestre genus capiebat terrigenarum.</s> <lb/> |
| <s>nam quod adest praesto, nisi quid cognovimus ante <lb/> | <s>nam quod adest praesto, nisi quid cognovimus ante <lb/> |
| Suavius, in primis placet & poliere videtur, <lb/> | Suavius, in primis placet, & poliere videtur, <lb/> |
| Posteriorque fere melior res illa reperta <lb/> | Posteriorque fere melior res illa reperta <lb/> |
| Perdit & immutat sensus ad pristina quaeque. <lb/> | Perdit, & immutat sensus ad pristina quaeque. <lb/> |
| Sic odium coepit glandis, sic illa relicta <lb/> | Sic odium coepit glandis, sic illa relicta <lb/> |
| Strata cubilia sunt herbis & frondibus aucta.</s> <lb/> | Strata cubilia sunt herbis, & frondibus aucta.</s> <lb/> |
| <s>pellis item cecidit vestis contempta ferinae <lb/> | <s>pellis item cecidit vestis contempta ferinae <lb/> |
| Quam reor invidia tali tunc esse repertam, <lb/> | Quam reor invidia tali tunc esse repertam, <lb/> |
| Ut letum insidiis qui gessit primus obiret, <lb/> | Ut letum insidiis qui gessit primus obiret, <lb/> |
| Et tamen inter eos distractam sanguine multo <lb/> | Et tamen inter eos distractam sanguine multo <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Disperiisse neque in fructum convertere quisse.</s> <lb/> | Disperiisse neque in fructum convertere quisse.</s> <lb/> |
| <s>tunc igitur pelles, nunc aurum & purpura curis <lb/> | <s>tunc igitur pelles, nunc aurum, & purpura curis <lb/> |
| Exercent hominum vitam belloque fatigant <lb/> | Exercent hominum vitam belloque fatigant <lb/> |
| Quo magis in nobis, ut opinor, culpa resedit. <lb/> | Quo magis in nobis, ut opinor, culpa resedit. <lb/> |
| Frigus enim nudos sine pellibus excruciabat <lb/> | Frigus enim nudos sine pellibus excruciabat <lb/> |
| |
| Purpurea atque auro signisque ingentibus apta, <lb/> | Purpurea atque auro signisque ingentibus apta, <lb/> |
| Dum plebeia tamen sit quae defendere possit.</s> <lb/> | Dum plebeia tamen sit quae defendere possit.</s> <lb/> |
| <s>ergo hominum genus incassum frustraque laborat <lb/> | <s>ergo hominum genus incassum frustraque laborat <lb/> |
| Semper & in curis consumit Inanibus aevom, <lb/> | Semper, & in curis consumit Inanibus aevom, <lb/> |
| Nimirum quia non cognovit quae sit habendi <lb/> | Nimirum quia non cognovit quae sit habendi <lb/> |
| Finis & omnino quoad crescat vera voluptas.</s> <lb/> | Finis, & omnino quoad crescat vera voluptas.</s> <lb/> |
| <s>idque minutatim vitam provexit in altum <lb/> | <s>idque minutatim vitam provexit in altum <lb/> |
| Et belli magnos commovit funditus aestus. <lb/> | Et belli magnos commovit funditus aestus. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>At vigiles mundi magnum versatile templum <lb/> | </s></p><p type="main"><s>At vigiles mundi magnum versatile templum <lb/> |
| Sol & luna suo lustrantes lumine circum <lb/> | Sol, & luna suo lustrantes lumine circum <lb/> |
| Perdocuere homines annorum tempora verti <lb/> | Perdocuere homines annorum tempora verti <lb/> |
| | |
| Et certa ratione geri rem atque ordine certo. <lb/> | Et certa ratione geri rem atque ordine certo. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Iam validis saepti degebant turribus aevom <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Iam validis saepti degebant turribus aevom <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Navigia atque agri culturas moenia leges <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Navigia atque agri culturas moenia leges <lb/> |
| Arma vias vestes & cetera de Genere horum, <lb/> | Arma vias vestes, & cetera de Genere horum, <lb/> |
| Praemia, delicias quoque vitae funditus omnis, <lb/> | Praemia, delicias quoque vitae funditus omnis, <lb/> |
| Carmina picturas, & daedala signa polire, <lb/> | Carmina picturas,, & daedala signa polire, <lb/> |
| Usus & impigrae simul experientia mentis <lb/> | Usus, & impigrae simul experientia mentis <lb/> |
| Paulatim docuit pedetemtim progredientis. </s><s> <lb/> | Paulatim docuit pedetemtim progredientis. </s><s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Sic unumquicquid paullatim protrahit aetas <lb/> | Sic unumquicquid paullatim protrahit aetas <lb/> |
| In medium ratioque in luminis erigit oras. <lb/> | In medium ratioque in luminis erigit oras. <lb/> |
| Namque alid ex alio clarescere & ordine debet <lb/> | Namque alid ex alio clarescere, & ordine debet <lb/> |
| Artibus, ad summum donec venere cacumen. <lb/> | Artibus, ad summum donec venere cacumen. <lb/> |
| </s></p> | </s></p> |
| </chap> | </chap> |
| |
| Et primae dederunt solacia duleia vitae, <lb/> | Et primae dederunt solacia duleia vitae, <lb/> |
| Cum, genuere virum tali cum corde repertum, <lb/> | Cum, genuere virum tali cum corde repertum, <lb/> |
| Omnia veridico qui quondam ex ore profudit; <lb/> | Omnia veridico qui quondam ex ore profudit; <lb/> |
| Cuius & extincti propter divina reperta <lb/> | Cuius, & extincti propter divina reperta <lb/> |
| Divolgata vetus iam ad caelum gloria fertur.</s> <lb/> | Divolgata vetus iam ad caelum gloria fertur.</s> <lb/> |
| <s>nam cum vidit hic ad victum quae flagitat usus <lb/> | <s>nam cum vidit hic ad victum quae flagitat usus <lb/> |
| Omnia iam ferme mortalibus esse parata <lb/> | Omnia iam ferme mortalibus esse parata <lb/> |
| Et, proquam posset, vitam consistere tutam, <lb/> | Et, proquam posset, vitam consistere tutam, <lb/> |
| Divitiis homines & honore & laude potentis <lb/> | Divitiis homines, & honore, & laude potentis <lb/> |
| Affluere atque bona gnatorum excellere fama, <lb/> | Affluere atque bona gnatorum excellere fama, <lb/> |
| Nec minus esse domi cuiquam tamen anxia corda, <lb/> | Nec minus esse domi cuiquam tamen anxia corda, <lb/> |
| Atque animi ingratis vitam vexare sine ulla <lb/> | Atque animi ingratis vitam vexare sine ulla <lb/> |
| |
| | |
| Intellegit ibi vitium vas efficere ipsum <lb/> | Intellegit ibi vitium vas efficere ipsum <lb/> |
| Omniaque illius vitio corrumpier intus <lb/> | Omniaque illius vitio corrumpier intus <lb/> |
| Quae conlata foris & commoda cumque venirent; <lb/> | Quae conlata foris, & commoda cumque venirent; <lb/> |
| Partim quod fluxum pertusumque esse videbat, <lb/> | Partim quod fluxum pertusumque esse videbat, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Ut nulla posset ratione explerier umquam; <lb/> | Ut nulla posset ratione explerier umquam; <lb/> |
| |
| Discutiant, sed naturae species ratioque.</s> <lb/> | Discutiant, sed naturae species ratioque.</s> <lb/> |
| <s>quo magis inceptum pergam pertexere dictis. <lb/> | <s>quo magis inceptum pergam pertexere dictis. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Et quoniam docui mundi mortalia templa <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Et quoniam docui mundi mortalia templa <lb/> |
| Esse & nativo consistere Corpore caelum, <lb/> | Esse, & nativo consistere Corpore caelum, <lb/> |
| | |
| Et quaecumque in eo fiunt fierique necesse est, <lb/> | Et quaecumque in eo fiunt fierique necesse est, <lb/> |
| Pleraque ressolui, quae restant percipe porro, <lb/> | Pleraque ressolui, quae restant percipe porro, <lb/> |
| |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Depressosque premunt ad terram propterea quod <lb/> | Depressosque premunt ad terram propterea quod <lb/> |
| Ignorantia causarum conferre deorum <lb/> | Ignorantia causarum conferre deorum <lb/> |
| Cogit ad imperium res & concedere regnum. <lb/> | Cogit ad imperium res, & concedere regnum. <lb/> |
| Nam bene qui didicere deos securum agere aevom, <lb/> | Nam bene qui didicere deos securum agere aevom, <lb/> |
| Si tamen interea mirantur qua ratione <lb/> | Si tamen interea mirantur qua ratione <lb/> |
| Quaeque geri possint, praesertim rebus in illis <lb/> | Quaeque geri possint, praesertim rebus in illis <lb/> |
| |
| Inde videre licet qualis iam vita sequatur. </s><s> <lb/> | Inde videre licet qualis iam vita sequatur. </s><s> <lb/> |
| Quam quidem ut a nobis ratio verissima longe <lb/> | Quam quidem ut a nobis ratio verissima longe <lb/> |
| Reiciat, quamquam sunt a me multa profecta, <lb/> | Reiciat, quamquam sunt a me multa profecta, <lb/> |
| Multa tamen restant & sunt ornanda politis <lb/> | Multa tamen restant, & sunt ornanda politis <lb/> |
| Versibus ; est ratio caeli speciesque tenenda, <lb/> | Versibus ; est ratio caeli speciesque tenenda, <lb/> |
| Sunt tempestates & fulmina clara canenda, <lb/> | Sunt tempestates, & fulmina clara canenda, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Quid faciant & qua de causa cumque ferantur; <lb/> | Quid faciant, & qua de causa cumque ferantur; <lb/> |
| Ne trepides caeli divisis partibus amens, <lb/> | Ne trepides caeli divisis partibus amens, <lb/> |
| Unde volans ignis pervenerit aut in utrarn se <lb/> | Unde volans ignis pervenerit aut in utrarn se <lb/> |
| Verterit hine partim, quo pacto per loca saepta <lb/> | Verterit hine partim, quo pacto per loca saepta <lb/> |
| Insinuarit, & hinc dominatus ut extulerit se. </s><s> <lb/> | Insinuarit,, & hinc dominatus ut extulerit se. </s><s> <lb/> |
| Tu mihi supremae praeseribta ad candida calcis <lb/> | Tu mihi supremae praeseribta ad candida calcis <lb/> |
| Currenti spatium praemonstra, callida musa <lb/> | Currenti spatium praemonstra, callida musa <lb/> |
| Calliope, requies hominum divonique voluptas, <lb/> | Calliope, requies hominum divonique voluptas, <lb/> |
| |
| Tam tenues quam sunt nebulae fumique volantes; <lb/> | Tam tenues quam sunt nebulae fumique volantes; <lb/> |
| Nam cadere aut bruto deberent pondere pressae <lb/> | Nam cadere aut bruto deberent pondere pressae <lb/> |
| Ut lapides, aut ut fumus constare nequirent <lb/> | Ut lapides, aut ut fumus constare nequirent <lb/> |
| Nec cohibere nives gelidas & grandinis imbris.</s> <lb/> | Nec cohibere nives gelidas, & grandinis imbris.</s> <lb/> |
| <s>dant etiam sonitum patuli super aequora mundi, <lb/> | <s>dant etiam sonitum patuli super aequora mundi, <lb/> |
| Carbasus ut quondam magnis intenta theatris <lb/> | Carbasus ut quondam magnis intenta theatris <lb/> |
| Dat crepitum malos inter iactata trabesque; <lb/> | Dat crepitum malos inter iactata trabesque; <lb/> |
| |
| Ducitur, exierunt donec regionibus artis. <lb/> | Ducitur, exierunt donec regionibus artis. <lb/> |
| | |
| </s></p><p type="main"><s>Hoc etiam pacto tonitru concussa videntur <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Hoc etiam pacto tonitru concussa videntur <lb/> |
| Omnia saepe gravi tremere & divolsa repente <lb/> | Omnia saepe gravi tremere, & divolsa repente <lb/> |
| Maxima dissiluisse capacis moenia mundi, <lb/> | Maxima dissiluisse capacis moenia mundi, <lb/> |
| Cum subito validi venti conlecta procella <lb/> | Cum subito validi venti conlecta procella <lb/> |
| Nubibus intorsit sese conclusaque ibidem <lb/> | Nubibus intorsit sese conclusaque ibidem <lb/> |
| Turbine versanti magis ac magis undique nubem <lb/> | Turbine versanti magis ac magis undique nubem <lb/> |
| Cogit uti fiat spisso cava corpore circum, <lb/> | Cogit uti fiat spisso cava corpore circum, <lb/> |
| Post ubi conminuit vis eius & impetus acer, <lb/> | Post ubi conminuit vis eius, & impetus acer, <lb/> |
| Tum perterricrepo sonitu dat scissa fragorem. </s><s> <lb/> | Tum perterricrepo sonitu dat scissa fragorem. </s><s> <lb/> |
| Nec mirum, cum plena animae vensicula parva <lb/> | Nec mirum, cum plena animae vensicula parva <lb/> |
| Saepe ita dat torvum sonitum displosa repente. </s><s> <lb/> | Saepe ita dat torvum sonitum displosa repente. </s><s> <lb/> |
| |
| Denique saepe geli multus fragor atque ruina <lb/> | Denique saepe geli multus fragor atque ruina <lb/> |
| Grandinis in magnis sonitum dat nubibus alte. </s><s> <lb/> | Grandinis in magnis sonitum dat nubibus alte. </s><s> <lb/> |
| Ventus enim cum confercit, franguntur, in artum, <lb/> | Ventus enim cum confercit, franguntur, in artum, <lb/> |
| Conereti montes nimborum & grandine misti. <lb/> | Conereti montes nimborum, & grandine misti. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Fulgit item, nubes ignis cum semina multa <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Fulgit item, nubes ignis cum semina multa <lb/> |
| Excussere suo concursu; ceu lapidem si <lb/> | Excussere suo concursu; ceu lapidem si <lb/> |
| Percutiat lapis aut ferrum; nam tum quoque lumen <lb/> | Percutiat lapis aut ferrum; nam tum quoque lumen <lb/> |
| Exilit & claras scintillas dissipat ignis. </s><s> <lb/> | Exilit, & claras scintillas dissipat ignis. </s><s> <lb/> |
| Sed tonitrum fit uti post auribus accipiamus, <lb/> | Sed tonitrum fit uti post auribus accipiamus, <lb/> |
| Fulgere quam cernant oculi, quia semper ad auris <lb/> | Fulgere quam cernant oculi, quia semper ad auris <lb/> |
| Tardius adveniunt quam visum quae moveant res. </s><s> <lb/> | Tardius adveniunt quam visum quae moveant res. </s><s> <lb/> |
| |
| Quam tonitrum accipimus, pariter qui mittitur igni <lb/> | Quam tonitrum accipimus, pariter qui mittitur igni <lb/> |
| E simili causa, concursu natus eodem. <lb/> | E simili causa, concursu natus eodem. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Hoc etiam pacto volucri loca lumine tingunt <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Hoc etiam pacto volucri loca lumine tingunt <lb/> |
| Nubes & tremulo tempestas impete fulgit. </s><s> <lb/> | Nubes, & tremulo tempestas impete fulgit. </s><s> <lb/> |
| Ventus ubi irivasit nubem & versatus ibidem <lb/> | Ventus ubi irivasit nubem, & versatus ibidem <lb/> |
| Fecit ut ante cavam,docui spissescere nubem, <lb/> | Fecit ut ante cavam,docui spissescere nubem, <lb/> |
| Mobilitate sua fervescit; ut omnia motu <lb/> | Mobilitate sua fervescit; ut omnia motu <lb/> |
| Perealefacta vides ardescere, plumbea vero <lb/> | Perealefacta vides ardescere, plumbea vero <lb/> |
| |
| Semina quae faciunt nictantia fulgura flammae; <lb/> | Semina quae faciunt nictantia fulgura flammae; <lb/> |
| Inde sonus sequitur qui tardius adficit auris <lb/> | Inde sonus sequitur qui tardius adficit auris <lb/> |
| Quam quae perveniunt oculorum ad lumina nostra. </s><s> <lb/> | Quam quae perveniunt oculorum ad lumina nostra. </s><s> <lb/> |
| Scilicet hoc densis fit nubibus & simul alte <lb/> | Scilicet hoc densis fit nubibus, & simul alte <lb/> |
| Extructis aliis alias super impete miro; <lb/> | Extructis aliis alias super impete miro; <lb/> |
| Ne tibi sit frudi quod nos inferne videmus <lb/> | Ne tibi sit frudi quod nos inferne videmus <lb/> |
| Quam sint lata magis quam sursum extructa quid extent.</s> <lb/> | Quam sint lata magis quam sursum extructa quid extent.</s> <lb/> |
| |
| Conplerunt, maono indignantur murmurc clausi <lb/> | Conplerunt, maono indignantur murmurc clausi <lb/> |
| Nubibus in caveisque ferarum more minantur; <lb/> | Nubibus in caveisque ferarum more minantur; <lb/> |
| Nunc hine nunc illinc fremitus per nubila mittunt <lb/> | Nunc hine nunc illinc fremitus per nubila mittunt <lb/> |
| Quaerentesque viam circuin versantur & ignis <lb/> | Quaerentesque viam circuin versantur, & ignis <lb/> |
| Semina convolvunt e nubibus Atque iti cogunt <lb/> | Semina convolvunt e nubibus Atque iti cogunt <lb/> |
| Multa rotantque eavis flammam fornacibus intus, <lb/> | Multa rotantque eavis flammam fornacibus intus, <lb/> |
| Donec divolsa fulserunt nube corusci. <lb/> | Donec divolsa fulserunt nube corusci. <lb/> |
| |
| Devolet in terram liquidi color aureus ignis, <lb/> | Devolet in terram liquidi color aureus ignis, <lb/> |
| Semina quod nubes ipsas permulta necessust <lb/> | Semina quod nubes ipsas permulta necessust <lb/> |
| Ignis habere; etenim eum sunt umore sine ullo, <lb/> | Ignis habere; etenim eum sunt umore sine ullo, <lb/> |
| Flammeus est plerumque colos & splendidus ollis.</s> <lb/> | Flammeus est plerumque colos, & splendidus ollis.</s> <lb/> |
| <s> | <s> |
| Quin etiam solis de lumine multa necesse est <lb/> | Quin etiam solis de lumine multa necesse est <lb/> |
| Concipere, ut merito rubeant ignesque profundant. <lb/> | Concipere, ut merito rubeant ignesque profundant. <lb/> |
| |
| <s>nam cum ventus eas leviter diducit euntis <lb/> | <s>nam cum ventus eas leviter diducit euntis <lb/> |
| Dissoluitque, cadant ingratis illa necesse est <lb/> | Dissoluitque, cadant ingratis illa necesse est <lb/> |
| Semina quae faciunt fulgorem. </s><s>tum sine taetro <lb/> | Semina quae faciunt fulgorem. </s><s>tum sine taetro <lb/> |
| Terrore, & sonitu fulgit nulloque tumultu. <lb/> | Terrore,, & sonitu fulgit nulloque tumultu. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Quod superest, quali natura praedita constent <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Quod superest, quali natura praedita constent <lb/> |
| Fulmina, declarant ictus & inusta vaporis <lb/> | Fulmina, declarant ictus, & inusta vaporis <lb/> |
| Signa notaeque gravis halantis sulpuris auras.</s> <lb/> | Signa notaeque gravis halantis sulpuris auras.</s> <lb/> |
| <s>ignus enim sunt haec non venti signa neque imbris.</s> <lb/> | <s>ignus enim sunt haec non venti signa neque imbris.</s> <lb/> |
| <s>praeterea saepe accendunt Quoque tecta domorum <lb/> | <s>praeterea saepe accendunt Quoque tecta domorum <lb/> |
| |
| Corporibus, cui nihil omnino obsistere possit.</s> <lb/> | Corporibus, cui nihil omnino obsistere possit.</s> <lb/> |
| <s>transit enim validum fulmen per saepta domorum, <lb/> | <s>transit enim validum fulmen per saepta domorum, <lb/> |
| Clamor ut ac voces, transit per saxa, per aera, <lb/> | Clamor ut ac voces, transit per saxa, per aera, <lb/> |
| Et liquidum puncto facit aes in tempore & aurum, <lb/> | Et liquidum puncto facit aes in tempore, & aurum, <lb/> |
| Curat item vasis integris vina repente <lb/> | Curat item vasis integris vina repente <lb/> |
| Diffuigiant, quia nimiruin facile omnia eircum <lb/> | Diffuigiant, quia nimiruin facile omnia eircum <lb/> |
| Conlaxat rareque facit lateramina vasis <lb/> | Conlaxat rareque facit lateramina vasis <lb/> |
| Adveniens calor eius & insinuatus in ipsum <lb/> | Adveniens calor eius, & insinuatus in ipsum <lb/> |
| Mobiliter soluens differt priniordia vini. </s><s> <lb/> | Mobiliter soluens differt priniordia vini. </s><s> <lb/> |
| | |
| Quod solis vapor aetatem non posse videtur <lb/> | Quod solis vapor aetatem non posse videtur <lb/> |
| Efficere usque adeo pellens fervore corusco: <lb/> | Efficere usque adeo pellens fervore corusco: <lb/> |
| Tanto mobilior vis & dominantior haec est. <lb/> | Tanto mobilior vis, & dominantior haec est. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc ea quo pacto gignantur & impete tanto <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc ea quo pacto gignantur, & impete tanto <lb/> |
| Fiant ut possint ictu discludere turris, <lb/> | Fiant ut possint ictu discludere turris, <lb/> |
| Disturbare domos, avellere tigna trabesque, <lb/> | Disturbare domos, avellere tigna trabesque, <lb/> |
| Et monimenta virum demoliri atque cremare, <lb/> | Et monimenta virum demoliri atque cremare, <lb/> |
| |
| Nam dubio procul hoc fieri manifesta docet res; <lb/> | Nam dubio procul hoc fieri manifesta docet res; <lb/> |
| Quod tum per totum concrescunt aera nubes, <lb/> | Quod tum per totum concrescunt aera nubes, <lb/> |
| Undique uti tenebras omnis Acherunta reamur <lb/> | Undique uti tenebras omnis Acherunta reamur <lb/> |
| Liquisse & magnas caeli complesse cavernas: <lb/> | Liquisse, & magnas caeli complesse cavernas: <lb/> |
| Usque adeo taetra nimborum nocte coorta <lb/> | Usque adeo taetra nimborum nocte coorta <lb/> |
| Inpendent atrae formidinis ora superne: <lb/> | Inpendent atrae formidinis ora superne: <lb/> |
| Cum commoliri tempestas fulmina coeptat. </s><s> <lb/> | Cum commoliri tempestas fulmina coeptat. </s><s> <lb/> |
| Praeterea persaepe niger quoque per mare nimbus, <lb/> | Praeterea persaepe niger quoque per mare nimbus, <lb/> |
| Ut picis e caelo demissum flumen, in undas <lb/> | Ut picis e caelo demissum flumen, in undas <lb/> |
| Sic cadit effertus tenebris procul & trahit atram <lb/> | Sic cadit effertus tenebris procul, & trahit atram <lb/> |
| Fulminibus gravidam tempostatem atque procellis, <lb/> | Fulminibus gravidam tempostatem atque procellis, <lb/> |
| Ignibus ac ventis cum primis ipse repletus, <lb/> | Ignibus ac ventis cum primis ipse repletus, <lb/> |
| In terra quoque ut horrescant ac tecta requirant. </s><s> <lb/> | In terra quoque ut horrescant ac tecta requirant. </s><s> <lb/> |
| |
| Flumina abundare ut facerent camposque natare, <lb/> | Flumina abundare ut facerent camposque natare, <lb/> |
| Si non extructis foret alte nubibus aether. </s><s> <lb/> | Si non extructis foret alte nubibus aether. </s><s> <lb/> |
| Hic igitur ventis atque ignibus omnia plena <lb/> | Hic igitur ventis atque ignibus omnia plena <lb/> |
| Sunt; ideo passim fremitus & fulgura fiunt. </s><s> <lb/> | Sunt; ideo passim fremitus, & fulgura fiunt. </s><s> <lb/> |
| Quippe etenim supra docui permulta vaporis <lb/> | Quippe etenim supra docui permulta vaporis <lb/> |
| Semina habere cavas nubes & multa necesse est <lb/> | Semina habere cavas nubes, & multa necesse est <lb/> |
| Concipere ex solis radiis ardoreque eorum. </s><s> <lb/> | Concipere ex solis radiis ardoreque eorum. </s><s> <lb/> |
| Hoc ubi ventus eas idem qui cogit in unum <lb/> | Hoc ubi ventus eas idem qui cogit in unum <lb/> |
| Forte locum quemvis, expressit multa vaporis <lb/> | Forte locum quemvis, expressit multa vaporis <lb/> |
| |
| Insinuatus ibi vortex versatur in arto <lb/> | Insinuatus ibi vortex versatur in arto <lb/> |
| Et calidis acuit fulmen fornacibus intus. </s><s> <lb/> | Et calidis acuit fulmen fornacibus intus. </s><s> <lb/> |
| Nam duplici ratione accenditur, ipse sua cum <lb/> | Nam duplici ratione accenditur, ipse sua cum <lb/> |
| Mobilitate calescit & e contagibus ignis. </s><s> <lb/> | Mobilitate calescit, & e contagibus ignis. </s><s> <lb/> |
| Inde ubi percaluit venti vis & Gravis ignis <lb/> | Inde ubi percaluit venti vis, & Gravis ignis <lb/> |
| Impetus incessit, maturum tum quasi fulmen <lb/> | Impetus incessit, maturum tum quasi fulmen <lb/> |
| Perscindit subito nubem, ferturque coruscis <lb/> | Perscindit subito nubem, ferturque coruscis <lb/> |
| Omnia luminibus lustrans loca percitus ardor. </s><s> <lb/> | Omnia luminibus lustrans loca percitus ardor. </s><s> <lb/> |
| Quem gravis insequitur sonitus, displosa repente <lb/> | Quem gravis insequitur sonitus, displosa repente <lb/> |
| Opprimere ut caeli videatur templa superne. </s><s> <lb/> | Opprimere ut caeli videatur templa superne. </s><s> <lb/> |
| Inde tremor terras graviter pertemptat & altum <lb/> | Inde tremor terras graviter pertemptat, & altum <lb/> |
| Murmura percurrunt caelum; nam tota fere tum <lb/> | Murmura percurrunt caelum; nam tota fere tum <lb/> |
| Tempestas concussa, tremit fremitusque moventur. </s><s> <lb/> | Tempestas concussa, tremit fremitusque moventur. </s><s> <lb/> |
| Quo de concussu sequitur gravis imber & uber, <lb/> | Quo de concussu sequitur gravis imber, & uber, <lb/> |
| Omnis uti videatur in imbrem vertier aether <lb/> | Omnis uti videatur in imbrem vertier aether <lb/> |
| Atque ita praecipitans ad diluviem revocari: <lb/> | Atque ita praecipitans ad diluviem revocari: <lb/> |
| Tantus discidio nubis ventique procella <lb/> | Tantus discidio nubis ventique procella <lb/> |
| |
| Nec, quod frigida vis ferrist, hoc setius illi <lb/> | Nec, quod frigida vis ferrist, hoc setius illi <lb/> |
| Semina concurrunt calidi fulgoris ad ictum.</s> <lb/> | Semina concurrunt calidi fulgoris ad ictum.</s> <lb/> |
| <s>sic igitur quoque res accendi fulmine debet, <lb/> | <s>sic igitur quoque res accendi fulmine debet, <lb/> |
| Opportuna fuit si forte & idonea flammis. </s><s> <lb/> | Opportuna fuit si forte, & idonea flammis. </s><s> <lb/> |
| Nec temere omnino plane vis frigida venti <lb/> | Nec temere omnino plane vis frigida venti <lb/> |
| Esse potest, ea quae tanta vi missa supernest, <lb/> | Esse potest, ea quae tanta vi missa supernest, <lb/> |
| Quin, prius in cursu si non accenditur igni, <lb/> | Quin, prius in cursu si non accenditur igni, <lb/> |
| At tepefacta tamen veniat commista calore. <lb/> | At tepefacta tamen veniat commista calore. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Mobilitas autein fit fulminis & gravis ictus, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Mobilitas autein fit fulminis, & gravis ictus, <lb/> |
| Et celeri forine percurrunt Fulmina lapsu, <lb/> | Et celeri forine percurrunt Fulmina lapsu, <lb/> |
| Nubibus ipsa quod omnino prius incita so vis <lb/> | Nubibus ipsa quod omnino prius incita so vis <lb/> |
| | |
| Colligit & magnum conamen sumit eundi, <lb/> | Colligit, & magnum conamen sumit eundi, <lb/> |
| Inde ubi non potuit nubes capere inpetis auctum, <lb/> | Inde ubi non potuit nubes capere inpetis auctum, <lb/> |
| Exprimitur vis atque ideo volat impete miro, <lb/> | Exprimitur vis atque ideo volat impete miro, <lb/> |
| Ut validis quae de tormentis missa feruntur.</s> <lb/> | Ut validis quae de tormentis missa feruntur.</s> <lb/> |
| <s>adde quod e parvis & levibus est elementis, <lb/> | <s>adde quod e parvis, & levibus est elementis, <lb/> |
| Nec faeilest tali naturae opsistere quicquam; <lb/> | Nec faeilest tali naturae opsistere quicquam; <lb/> |
| Inter enim fugit ac penetrat per rara viarum, <lb/> | Inter enim fugit ac penetrat per rara viarum, <lb/> |
| Non igitur multis offensibus in remorando <lb/> | Non igitur multis offensibus in remorando <lb/> |
| Haesitat, hanc ob rem celeri volat impete labens.</s> <lb/> | Haesitat, hanc ob rem celeri volat impete labens.</s> <lb/> |
| <s>deinde, quod omnino natura pondera deorsum <lb/> | <s>deinde, quod omnino natura pondera deorsum <lb/> |
| Omnia nituntur cum plagast addita vero <lb/> | Omnia nituntur cum plagast addita vero <lb/> |
| Mobilitas duplicatur & impetus ille gravescit, <lb/> | Mobilitas duplicatur, & impetus ille gravescit, <lb/> |
| Ut vementius & citius quaecumque morantur <lb/> | Ut vementius, & citius quaecumque morantur <lb/> |
| Obvia discutiat plagis itinerque sequatur.</s> <lb/> | Obvia discutiat plagis itinerque sequatur.</s> <lb/> |
| <s>denique quod, longo venit impete, sumere debet <lb/> | <s>denique quod, longo venit impete, sumere debet <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Mobilitatem etiam atque etiam, quae crescit eundo <lb/> | Mobilitatem etiam atque etiam, quae crescit eundo <lb/> |
| Et validas auget viris & roborat ictum).</s> <lb/> | Et validas auget viris, & roborat ictum).</s> <lb/> |
| <s>nam facit ut quae sint illius semina cumque <lb/> | <s>nam facit ut quae sint illius semina cumque <lb/> |
| E regione locum quasi in unum cuncta ferantur, <lb/> | E regione locum quasi in unum cuncta ferantur, <lb/> |
| Omnia coniciens in eum volventia, cursum.</s> <lb/> | Omnia coniciens in eum volventia, cursum.</s> <lb/> |
| |
| Corporibus rerum inciderunt, qua texta tenentur.</s> <lb/> | Corporibus rerum inciderunt, qua texta tenentur.</s> <lb/> |
| <s>dissoluit porro aes aurumque repente <lb/> | <s>dissoluit porro aes aurumque repente <lb/> |
| Confervefacit, e parvis quia facta minute <lb/> | Confervefacit, e parvis quia facta minute <lb/> |
| Corporibus vis est & levibus ex elementis, <lb/> | Corporibus vis est, & levibus ex elementis, <lb/> |
| Quae facile insinuantur & insinuata repente <lb/> | Quae facile insinuantur, & insinuata repente <lb/> |
| Dissoluont nodos omnis & vincla relaxant.</s> <lb/> | Dissoluont nodos omnis, & vincla relaxant.</s> <lb/> |
| <s>autumnoque magis stellis fulgentibus apta <lb/> | <s>autumnoque magis stellis fulgentibus apta <lb/> |
| | |
| Concutitur caeli domus undique totaque tellus, <lb/> | Concutitur caeli domus undique totaque tellus, <lb/> |
| |
| Deficiunt neque sunt tam denso corpore nubes. </s><s> <lb/> | Deficiunt neque sunt tam denso corpore nubes. </s><s> <lb/> |
| Interutrasque igitur cum caeli tempora constant, <lb/> | Interutrasque igitur cum caeli tempora constant, <lb/> |
| Tum variae eausae concurrunt fulminis omnes. </s><s> <lb/> | Tum variae eausae concurrunt fulminis omnes. </s><s> <lb/> |
| Nam fretus ipse anni permiscet frigus & aestum, <lb/> | Nam fretus ipse anni permiscet frigus, & aestum, <lb/> |
| Quorum utrumque opus est fabricanda ad fulmina nubi, <lb/> | Quorum utrumque opus est fabricanda ad fulmina nubi, <lb/> |
| Ut discordia sit rerum magnoque Tumultu <lb/> | Ut discordia sit rerum magnoque Tumultu <lb/> |
| Ignibtis & ventis furibundus fluctuet aer. </s><s> <lb/> | Ignibtis, & ventis furibundus fluctuet aer. </s><s> <lb/> |
| Prima caloris enim pars & postrema rigoris, <lb/> | Prima caloris enim pars, & postrema rigoris, <lb/> |
| Tempus id est vernum; cluare pugnare necesse est <lb/> | Tempus id est vernum; cluare pugnare necesse est <lb/> |
| Dissimilis res inter se Turbareque mistas. </s><s> <lb/> | Dissimilis res inter se Turbareque mistas. </s><s> <lb/> |
| Et calor extremus primo cum frigore mistus <lb/> | Et calor extremus primo cum frigore mistus <lb/> |
| |
| Ancipiti quoniam bello turbatur utrimque, <lb/> | Ancipiti quoniam bello turbatur utrimque, <lb/> |
| Hinc flammis illinc ventis umoreque misto. <lb/> | Hinc flammis illinc ventis umoreque misto. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Hoc est igniferi naturam fulminis ispsam <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Hoc est igniferi naturam fulminis ispsam <lb/> |
| Perspicere & qua vi faciat rem quamque videre, <lb/> | Perspicere, & qua vi faciat rem quamque videre, <lb/> |
| Non Tyrrhena retro volventem carmina frustra <lb/> | Non Tyrrhena retro volventem carmina frustra <lb/> |
| Indicia occultae divum perquirere mentis, <lb/> | Indicia occultae divum perquirere mentis, <lb/> |
| Unde volans ignis pervenerit aut in utram se <lb/> | Unde volans ignis pervenerit aut in utram se <lb/> |
| Verterit hinc partim, quo pacto per loca <lb/> | Verterit hinc partim, quo pacto per loca <lb/> |
| Insinuarit, & hinc dominatus ut extulerit se, <lb/> | Insinuarit,, & hinc dominatus ut extulerit se, <lb/> |
| Quidve nocere queat de caelo fulminis ictus.</s> <lb/> | Quidve nocere queat de caelo fulminis ictus.</s> <lb/> |
| <s> | <s> |
| Quod si Iuppiter atque alii fulgentia divi <lb/> | Quod si Iuppiter atque alii fulgentia divi <lb/> |
| |
| Pectore perfixo, documen mortalibus acre, <lb/> | Pectore perfixo, documen mortalibus acre, <lb/> |
| Et potius nulla sibi turpi conscius in re <lb/> | Et potius nulla sibi turpi conscius in re <lb/> |
| Volvitur in flammis innoxius inque peditur <lb/> | Volvitur in flammis innoxius inque peditur <lb/> |
| Turbine caelesti subito correptus & igni?</s><s> <lb/> | Turbine caelesti subito correptus, & igni?</s><s> <lb/> |
| Cur etiam loca sola petunt frustraque laborant?</s><s> <lb/> | Cur etiam loca sola petunt frustraque laborant?</s><s> <lb/> |
| An tum bracchia consuescunt firmantque lacertos?</s><s> <lb/> | An tum bracchia consuescunt firmantque lacertos?</s><s> <lb/> |
| In terraque patris cur telum perpetiuntur <lb/> | In terraque patris cur telum perpetiuntur <lb/> |
| |
| Descendit, prope ut hinc teli determinet ictus?</s><s> <lb/> | Descendit, prope ut hinc teli determinet ictus?</s><s> <lb/> |
| In mare qua porro mittit ratione?</s><s> quid undas <lb/> | In mare qua porro mittit ratione?</s><s> quid undas <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Arguit & liquidam molem camposque natantis?</s><s> <lb/> | Arguit, & liquidam molem camposque natantis?</s><s> <lb/> |
| Praeterea si vult caveamus fulminis ictum, <lb/> | Praeterea si vult caveamus fulminis ictum, <lb/> |
| Cur dubitat facere ut possimus cernere missum?</s><s> <lb/> | Cur dubitat facere ut possimus cernere missum?</s><s> <lb/> |
| Si nec opinantis autem volt opprimere igui, <lb/> | Si nec opinantis autem volt opprimere igui, <lb/> |
| Cur tonat ex illa parte, ut vitare queamus, <lb/> | Cur tonat ex illa parte, ut vitare queamus, <lb/> |
| Cur tenebras ante & fremitus & murmura, concit ?</s><s> <lb/> | Cur tenebras ante, & fremitus, & murmura, concit ?</s><s> <lb/> |
| Et simul in multas partis qui credere possis <lb/> | Et simul in multas partis qui credere possis <lb/> |
| Mittere?</s><s> an hoc ausis numquam contendere factum, <lb/> | Mittere?</s><s> an hoc ausis numquam contendere factum, <lb/> |
| Ut fierent ictus uno sub tempore plures?</s><s> <lb/> | Ut fierent ictus uno sub tempore plures?</s><s> <lb/> |
| At saepest numero factum fierique necesse est, <lb/> | At saepest numero factum fierique necesse est, <lb/> |
| Ut pluere in multis regionibus & cadere imbris, <lb/> | Ut pluere in multis regionibus, & cadere imbris, <lb/> |
| Fulmina sic uno fieri sub tempore multa.</s> <lb/> | Fulmina sic uno fieri sub tempore multa.</s> <lb/> |
| <s>postremo cur sancta deum delubra suasque <lb/> | <s>postremo cur sancta deum delubra suasque <lb/> |
| Discutit infesto praeclaras fulmine sedes <lb/> | Discutit infesto praeclaras fulmine sedes <lb/> |
| |
| Rumpere quam coepit nubem, sed deprimit, ut sit <lb/> | Rumpere quam coepit nubem, sed deprimit, ut sit <lb/> |
| In mare de caelo tamquam demissa columna, <lb/> | In mare de caelo tamquam demissa columna, <lb/> |
| Paulatim, quasi quid pugno bracchique superne <lb/> | Paulatim, quasi quid pugno bracchique superne <lb/> |
| Coniectu trudatur & extendatur in undas; <lb/> | Coniectu trudatur, & extendatur in undas; <lb/> |
| Quam cum discidit, hinc prorumpitur in mare venti <lb/> | Quam cum discidit, hinc prorumpitur in mare venti <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Vis & fervorem mirum concinnat in undis; <lb/> | Vis, & fervorem mirum concinnat in undis; <lb/> |
| Versabundus enim turbo descendit & illam <lb/> | Versabundus enim turbo descendit, & illam <lb/> |
| Deducit pariter lento cum corpore nubem; <lb/> | Deducit pariter lento cum corpore nubem; <lb/> |
| Quam simul ac gravidam detrusit ad aequora ponti, <lb/> | Quam simul ac gravidam detrusit ad aequora ponti, <lb/> |
| Ille in aquam subito se inmittit & omne <lb/> | Ille in aquam subito se inmittit, & omne <lb/> |
| Excitat ingenti sonitu mare fervere cogens. </s><s> <lb/> | Excitat ingenti sonitu mare fervere cogens. </s><s> <lb/> |
| Fit quoque ut involvat venti se nubibus ipse <lb/> | Fit quoque ut involvat venti se nubibus ipse <lb/> |
| Vertex conradens, ex aere, semina nubis <lb/> | Vertex conradens, ex aere, semina nubis <lb/> |
| |
| Ante videre oculi quam possint, tenvia, venti <lb/> | Ante videre oculi quam possint, tenvia, venti <lb/> |
| Portantes cogunt ad summa cacumina montis.</s> <lb/> | Portantes cogunt ad summa cacumina montis.</s> <lb/> |
| <s>hic demum fit uti turba maiore coorta <lb/> | <s>hic demum fit uti turba maiore coorta <lb/> |
| Et condensa queant apparere & simul ipso <lb/> | Et condensa queant apparere, & simul ipso <lb/> |
| Vertice de montis videantur surgere in aethram.</s> <lb/> | Vertice de montis videantur surgere in aethram.</s> <lb/> |
| <s>nam loca declarat sursum ventosa patere <lb/> | <s>nam loca declarat sursum ventosa patere <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Res ipsa & sensus, montis cum ascendimus altos.</s> <lb/> | Res ipsa, & sensus, montis cum ascendimus altos.</s> <lb/> |
| <s>praeterea permulta mari quoque tollere toto <lb/> | <s>praeterea permulta mari quoque tollere toto <lb/> |
| Corpora naturam declarant litore vestes <lb/> | Corpora naturam declarant litore vestes <lb/> |
| Suspensae, cum concipiunt umoris adhaesum.</s> <lb/> | Suspensae, cum concipiunt umoris adhaesum.</s> <lb/> |
| <s>quo magis ad nubis augendas multa videntur <lb/> | <s>quo magis ad nubis augendas multa videntur <lb/> |
| Posse quoque e salso consurgere momine ponti; <lb/> | Posse quoque e salso consurgere momine ponti; <lb/> |
| Nam ratio consanguineast umoribus ollis. <lb/> | Nam ratio consanguineast umoribus ollis. <lb/> |
| Praeterea fluviis ex omnibus & simul ipsa <lb/> | Praeterea fluviis ex omnibus, & simul ipsa <lb/> |
| | |
| Surgere de terra nebulas aestumque videmus, <lb/> | Surgere de terra nebulas aestumque videmus, <lb/> |
| Quae velut halitus hinc ita sursum expressa feruntur <lb/> | Quae velut halitus hinc ita sursum expressa feruntur <lb/> |
| Suffunduntque sua, caelum caligine & altas <lb/> | Suffunduntque sua, caelum caligine, & altas <lb/> |
| Sufficiunt nubis paulatini conveniundo; <lb/> | Sufficiunt nubis paulatini conveniundo; <lb/> |
| Urget enim quoque signiferi super aetheris aestus <lb/> | Urget enim quoque signiferi super aetheris aestus <lb/> |
| Et quasi densendo subtexit caerula nimbis. </s><s> <lb/> | Et quasi densendo subtexit caerula nimbis. </s><s> <lb/> |
| |
| Et quasi per magni circum spiracula mundi <lb/> | Et quasi per magni circum spiracula mundi <lb/> |
| Exitus introitusque elementis redditus extat. <lb/> | Exitus introitusque elementis redditus extat. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc age, quo pacto pluvius concrescat in altis <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc age, quo pacto pluvius concrescat in altis <lb/> |
| Nubibus humor & in terras demissus ut imber <lb/> | Nubibus humor, & in terras demissus ut imber <lb/> |
| Decidat, expediam.primum iam semina aquai <lb/> | Decidat, expediam.primum iam semina aquai <lb/> |
| Multa simul vincam consurgere nubibus ipsis <lb/> | Multa simul vincam consurgere nubibus ipsis <lb/> |
| Omnibus ex rebus pariterque ita crescere utrumque <lb/> | Omnibus ex rebus pariterque ita crescere utrumque <lb/> |
| Et nubis & aquam quaecumque in nubibus extat, <lb/> | Et nubis, & aquam quaecumque in nubibus extat, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Ut pariter nobis corpus cum sanguine crescit, <lb/> | Ut pariter nobis corpus cum sanguine crescit, <lb/> |
| Sudor item atque humor quicumque est denique membris.</s> <lb/> | Sudor item atque humor quicumque est denique membris.</s> <lb/> |
| |
| Tollitur in nubis. </s><s>quo cum bene semina aquarum <lb/> | Tollitur in nubis. </s><s>quo cum bene semina aquarum <lb/> |
| Multa modis multis convenere undique adaucta, <lb/> | Multa modis multis convenere undique adaucta, <lb/> |
| Confertae nubes umorem mittere Certant <lb/> | Confertae nubes umorem mittere Certant <lb/> |
| Dupliciter; nam vis venti contrudit & ipsa <lb/> | Dupliciter; nam vis venti contrudit, & ipsa <lb/> |
| Copia nimborum turba maiore coacta <lb/> | Copia nimborum turba maiore coacta <lb/> |
| Urget, de supero premit ac facit effluere imbris. </s><s> <lb/> | Urget, de supero premit ac facit effluere imbris. </s><s> <lb/> |
| Praeterea cum rarescunt quoque nubila ventis <lb/> | Praeterea cum rarescunt quoque nubila ventis <lb/> |
| |
| Mittunt umorem pluvium stillantque, quasi igni <lb/> | Mittunt umorem pluvium stillantque, quasi igni <lb/> |
| Cera super calido tabescens multa liquescat. </s><s> <lb/> | Cera super calido tabescens multa liquescat. </s><s> <lb/> |
| Sed vemens imber fit, ubi vementer utraque <lb/> | Sed vemens imber fit, ubi vementer utraque <lb/> |
| Nubila vi cumulata premuntur & impete venti. </s><s> <lb/> | Nubila vi cumulata premuntur, & impete venti. </s><s> <lb/> |
| Atque tenere diu pluviae longumque morari <lb/> | Atque tenere diu pluviae longumque morari <lb/> |
| Consuerunt, ubi multa cientur semina aquarum <lb/> | Consuerunt, ubi multa cientur semina aquarum <lb/> |
| Atque aliis aliae nubes nimbique rigantes <lb/> | Atque aliis aliae nubes nimbique rigantes <lb/> |
| |
| Percipe. </s><s>et in primis terrain fac ut esse rearis <lb/> | Percipe. </s><s>et in primis terrain fac ut esse rearis <lb/> |
| Supter item ut supera ventosis undique plenam <lb/> | Supter item ut supera ventosis undique plenam <lb/> |
| Speluncis multosque lacus multasque lucunas <lb/> | Speluncis multosque lacus multasque lucunas <lb/> |
| In gremio gerere & rupes deruptaque saxa; <lb/> | In gremio gerere, & rupes deruptaque saxa; <lb/> |
| Multaque sub tergo terrai flumina tecta <lb/> | Multaque sub tergo terrai flumina tecta <lb/> |
| Volvere vi fluctus summersaque saxa putandum est: <lb/> | Volvere vi fluctus summersaque saxa putandum est: <lb/> |
| Undique enim similem esse sui res postulat ipsa. </s><s> <lb/> | Undique enim similem esse sui res postulat ipsa. </s><s> <lb/> |
| |
| Ut vas interdum non quit Constare, nisi humor <lb/> | Ut vas interdum non quit Constare, nisi humor <lb/> |
| Destitit in dubio fluctu iactarier intus. </s><s> <lb/> | Destitit in dubio fluctu iactarier intus. </s><s> <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Praeterea ventus cum per loca subcava terrae <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Praeterea ventus cum per loca subcava terrae <lb/> |
| Collectus parte ex una procumbit & urget <lb/> | Collectus parte ex una procumbit, & urget <lb/> |
| Obnixus magnis speluncas viribus altas, <lb/> | Obnixus magnis speluncas viribus altas, <lb/> |
| Incumbit tellus quo venti prona premit vis. </s><s> <lb/> | Incumbit tellus quo venti prona premit vis. </s><s> <lb/> |
| Tum supera terram quae sunt extructa domorum <lb/> | Tum supera terram quae sunt extructa domorum <lb/> |
| |
| Speluncas inter magnas fremit ante tumultu <lb/> | Speluncas inter magnas fremit ante tumultu <lb/> |
| Versabundaque portatur, post Incita cum vis <lb/> | Versabundaque portatur, post Incita cum vis <lb/> |
| | |
| Exagitata foras erumpitur & simul altam <lb/> | Exagitata foras erumpitur, & simul altam <lb/> |
| Diffindens terram magnum concinnat hiatum, <lb/> | Diffindens terram magnum concinnat hiatum, <lb/> |
| In Syria Sidone quod accidit & fuit Aegi <lb/> | In Syria Sidone quod accidit, & fuit Aegi <lb/> |
| In Peloponneso, quas exitus hic animai <lb/> | In Peloponneso, quas exitus hic animai <lb/> |
| Disturbat urbes & terrae motas obortus.</s> <lb/> | Disturbat urbes, & terrae motas obortus.</s> <lb/> |
| <s>multaque praeterea ceciderunt moenia magnis <lb/> | <s>multaque praeterea ceciderunt moenia magnis <lb/> |
| Motibus in terris & multae per mare pessum <lb/> | Motibus in terris, & multae per mare pessum <lb/> |
| Subsedere suis pariter cum civibus urbes. <lb/> | Subsedere suis pariter cum civibus urbes. <lb/> |
| Quod nisi prorumpit, tamen impetus ipse animai <lb/> | Quod nisi prorumpit, tamen impetus ipse animai <lb/> |
| Et fera vis venti per crebra foranuna terrae <lb/> | Et fera vis venti per crebra foranuna terrae <lb/> |
| Dispertitur ut horror & incutit inde tremorem; <lb/> | Dispertitur ut horror, & incutit inde tremorem; <lb/> |
| Frigus uti nostros penitus cum venit in artus, <lb/> | Frigus uti nostros penitus cum venit in artus, <lb/> |
| Concutit invitos cogens tremere atque movere. <lb/> | Concutit invitos cogens tremere atque movere. <lb/> |
| Ancipiti trepidant igitur terrore per urbis, <lb/> | Ancipiti trepidant igitur terrore per urbis, <lb/> |
| |
| Proinde licet quamvis caelum terramque reantur <lb/> | Proinde licet quamvis caelum terramque reantur <lb/> |
| Incorrupta fore aeternae mancata saluti; <lb/> | Incorrupta fore aeternae mancata saluti; <lb/> |
| Et tamen interdum praesens vis ipsa pericli <lb/> | Et tamen interdum praesens vis ipsa pericli <lb/> |
| Subdit & hunc stimulum quadam de parte timoris, <lb/> | Subdit, & hunc stimulum quadam de parte timoris, <lb/> |
| Ne pedibus raptim tellus subtracta feratur <lb/> | Ne pedibus raptim tellus subtracta feratur <lb/> |
| In barathrum rerumque sequatur prodita summa <lb/> | In barathrum rerumque sequatur prodita summa <lb/> |
| Funditus & fiat mundi confusa ruina. <lb/> | Funditus, & fiat mundi confusa ruina. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>[Principio mare mirantur non reddere maius <lb/> | </s></p><p type="main"><s>[Principio mare mirantur non reddere maius <lb/> |
| Naturam, quo sit tantus decursus aquarum, <lb/> | Naturam, quo sit tantus decursus aquarum, <lb/> |
| Omnia quo veniant ex omni flumima parte. <lb/> | Omnia quo veniant ex omni flumima parte. <lb/> |
| |
| Praeterea magnam sol partem detrahit aestu. </s><s> <lb/> | Praeterea magnam sol partem detrahit aestu. </s><s> <lb/> |
| Quippe videmus enim vestis umore madentis <lb/> | Quippe videmus enim vestis umore madentis <lb/> |
| Exsiccare suis radiis ardentibuï solem: <lb/> | Exsiccare suis radiis ardentibuï solem: <lb/> |
| At pelage multa & late substrata videmus.</s> <lb/> | At pelage multa, & late substrata videmus.</s> <lb/> |
| <s>proinde licet quamvis ex uno quoque loco sol <lb/> | <s>proinde licet quamvis ex uno quoque loco sol <lb/> |
| Umoris parvam delibet ab aequore partem; <lb/> | Umoris parvam delibet ab aequore partem; <lb/> |
| Largiter in tanto spatio tamen auferet undis.</s> <lb/> | Largiter in tanto spatio tamen auferet undis.</s> <lb/> |
| |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Umorem magno conceptum ex aequore ponti <lb/> | Umorem magno conceptum ex aequore ponti <lb/> |
| Et passim toto terrarum spargere in orbi, <lb/> | Et passim toto terrarum spargere in orbi, <lb/> |
| Cum pluit in terris & venti nubila portant. <lb/> | Cum pluit in terris, & venti nubila portant. <lb/> |
| Postremo quoniam raro cum corpore tellus <lb/> | Postremo quoniam raro cum corpore tellus <lb/> |
| Est, & coniunctast, oras maris undique cingens, <lb/> | Est,, & coniunctast, oras maris undique cingens, <lb/> |
| Debet, ut in mare de terris venit humor aquai, <lb/> | Debet, ut in mare de terris venit humor aquai, <lb/> |
| In terras itidem manare ex aequore salso; <lb/> | In terras itidem manare ex aequore salso; <lb/> |
| Percolatur enim virus retroque remanat <lb/> | Percolatur enim virus retroque remanat <lb/> |
| Materies umoris & ad caput amnibus omnis <lb/> | Materies umoris, & ad caput amnibus omnis <lb/> |
| Confluit, inde super terras redit agmine dulci <lb/> | Confluit, inde super terras redit agmine dulci <lb/> |
| Qua via secta semel liquido pede detulit undas.] <lb/> | Qua via secta semel liquido pede detulit undas.] <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc ratio quae sit, per fauces montis ut Aetnae <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc ratio quae sit, per fauces montis ut Aetnae <lb/> |
| |
| Et longe cunctas in partis dispiciendum, <lb/> | Et longe cunctas in partis dispiciendum, <lb/> |
| Ut reminiscaris summam rerum esse profundam <lb/> | Ut reminiscaris summam rerum esse profundam <lb/> |
| Et videas caelum sunimai totius unum <lb/> | Et videas caelum sunimai totius unum <lb/> |
| Quam sit parvula pars & quam multesima constet, <lb/> | Quam sit parvula pars, & quam multesima constet, <lb/> |
| Nec tota pars, homo terrai quota totius unus.</s> <lb/> | Nec tota pars, homo terrai quota totius unus.</s> <lb/> |
| <s>quod bene propositum si plane contueare <lb/> | <s>quod bene propositum si plane contueare <lb/> |
| Ac videas plane, mirari multa relinquas.</s> <lb/> | Ac videas plane, mirari multa relinquas.</s> <lb/> |
| |
| Opturgescit enim subito pes, arripit acer <lb/> | Opturgescit enim subito pes, arripit acer <lb/> |
| Saepe dolor dentes, oculos invadit in ipsos, <lb/> | Saepe dolor dentes, oculos invadit in ipsos, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Existit sacer ignis & urit corpore serpens <lb/> | Existit sacer ignis, & urit corpore serpens <lb/> |
| Quamcumque arripuit partim, repitque per artus, <lb/> | Quamcumque arripuit partim, repitque per artus, <lb/> |
| Nimirum quia sunt multarum semina rerum, <lb/> | Nimirum quia sunt multarum semina rerum, <lb/> |
| Et satis haec tellus nobis caelumque mali fert, <lb/> | Et satis haec tellus nobis caelumque mali fert, <lb/> |
| |
| Unde repente queat tellus concussa moveri <lb/> | Unde repente queat tellus concussa moveri <lb/> |
| Perque mare ac terras rapidus percurrere turbo, <lb/> | Perque mare ac terras rapidus percurrere turbo, <lb/> |
| Ignis abundare Aetnaeus, flammescere caelum; <lb/> | Ignis abundare Aetnaeus, flammescere caelum; <lb/> |
| Id quoque enim fit & ardescunt caelestia templa, <lb/> | Id quoque enim fit, & ardescunt caelestia templa, <lb/> |
| Et tempestates pluviae graviore coortu <lb/> | Et tempestates pluviae graviore coortu <lb/> |
| Sunt, ubi forte ita se tetulerunt semina aquarum.</s> <lb/> | Sunt, ubi forte ita se tetulerunt semina aquarum.</s> <lb/> |
| <s>ïat nimis est ingens incendi turbidus ardor.s <lb/> | <s>ïat nimis est ingens incendi turbidus ardor.s <lb/> |
| Scilicet & fluvius quivis est maximus ei <lb/> | Scilicet, & fluvius quivis est maximus ei <lb/> |
| Qui non ante aliquem maiorem vidit, & ingens <lb/> | Qui non ante aliquem maiorem vidit,, & ingens <lb/> |
| Arbor homoque videtur, & omnia de genere omni <lb/> | Arbor homoque videtur,, & omnia de genere omni <lb/> |
| | |
| Maxima quae vidit quisque, haec ingentia fingit, <lb/> | Maxima quae vidit quisque, haec ingentia fingit, <lb/> |
| Cum tamen omnia cum caelo terraque marique <lb/> | Cum tamen omnia cum caelo terraque marique <lb/> |
| |
| Flamma foras vastis Aetnae fornacibus efflet, <lb/> | Flamma foras vastis Aetnae fornacibus efflet, <lb/> |
| Expediam. </s><s>primum totius subcava montis <lb/> | Expediam. </s><s>primum totius subcava montis <lb/> |
| Est natura, fere silicum suffulta cavernis.</s> <lb/> | Est natura, fere silicum suffulta cavernis.</s> <lb/> |
| <s>omnibus est porro in speluncis ventus & aer; <lb/> | <s>omnibus est porro in speluncis ventus, & aer; <lb/> |
| Ventus enim fit, ubi est agitando percitus aer. <lb/> | Ventus enim fit, ubi est agitando percitus aer. <lb/> |
| Hic ubi percaluit calefecitque omnia circum <lb/> | Hic ubi percaluit calefecitque omnia circum <lb/> |
| Saxa furens, qua contingit, terramque, & ab ollis <lb/> | Saxa furens, qua contingit, terramque,, & ab ollis <lb/> |
| Excussit calidum flammis velocibus ignem, <lb/> | Excussit calidum flammis velocibus ignem, <lb/> |
| Tollit se ac rectis ita faucibus eicit alte.</s> <lb/> | Tollit se ac rectis ita faucibus eicit alte.</s> <lb/> |
| <s>fert itaque ardorem longe longeque favillam <lb/> | <s>fert itaque ardorem longe longeque favillam <lb/> |
| Differt & crassa volvit caligine fumum <lb/> | Differt, & crassa volvit caligine fumum <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Extruditque simul mirando pondere saxa; <lb/> | Extruditque simul mirando pondere saxa; <lb/> |
| Ne dubites quin haec animai turbida sit vis.</s> <lb/> | Ne dubites quin haec animai turbida sit vis.</s> <lb/> |
| |
| Perveniunt subter fauces. </s><s>hac ire fatendum est <lb/> | Perveniunt subter fauces. </s><s>hac ire fatendum est <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>et penetrare mari penitus res cogit aperto <lb/> | </s></p><p type="main"><s>et penetrare mari penitus res cogit aperto <lb/> |
| Atque efflare foras ideoque extollere flammam <lb/> | Atque efflare foras ideoque extollere flammam <lb/> |
| Saxaque subiectare & arenae tollere nimbos. </s><s> <lb/> | Saxaque subiectare, & arenae tollere nimbos. </s><s> <lb/> |
| In summo sunt vertice enim crateres, ut ipsi <lb/> | In summo sunt vertice enim crateres, ut ipsi <lb/> |
| Nominitant; nos quod fauces perhibemus & ora. <lb/> | Nominitant; nos quod fauces perhibemus, & ora. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Sunt aliquot quoque res quarum unam dicere causam <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Sunt aliquot quoque res quarum unam dicere causam <lb/> |
| Non satis est, verum pluris, unde una tamen sit; <lb/> | Non satis est, verum pluris, unde una tamen sit; <lb/> |
| <lb/> | <lb/> |
| |
| <s>is rigat Aegyptum medium per saepe calorem, <lb/> | <s>is rigat Aegyptum medium per saepe calorem, <lb/> |
| Aut quia sunt aestate aquilones ostia contra, <lb/> | Aut quia sunt aestate aquilones ostia contra, <lb/> |
| Anni tempore eo qui etesiae esse feruntur, <lb/> | Anni tempore eo qui etesiae esse feruntur, <lb/> |
| Et contra fluvium fiantes remorantur & undas <lb/> | Et contra fluvium fiantes remorantur, & undas <lb/> |
| Cogentes sursus replent coguntque manere.</s> <lb/> | Cogentes sursus replent coguntque manere.</s> <lb/> |
| <s>nam dubio procul haec adverso flabra feruntur <lb/> | <s>nam dubio procul haec adverso flabra feruntur <lb/> |
| Flumine, quae gelidis ab stellis axis aguntur. <lb/> | Flumine, quae gelidis ab stellis axis aguntur. <lb/> |
| |
| Aut in aquam, si forte lacus substratus Avernist. </s><s> <lb/> | Aut in aquam, si forte lacus substratus Avernist. </s><s> <lb/> |
| Is locus est Cumas aput, acri sulpure montes <lb/> | Is locus est Cumas aput, acri sulpure montes <lb/> |
| Oppleti calidis ubi fumant fontibus aucti. </s><s> <lb/> | Oppleti calidis ubi fumant fontibus aucti. </s><s> <lb/> |
| Est & Athenaeis in moenibus, arcis in ipso <lb/> | Est, & Athenaeis in moenibus, arcis in ipso <lb/> |
| Vertice, Palladis ad templum Tritonidis almae, <lb/> | Vertice, Palladis ad templum Tritonidis almae, <lb/> |
| Quo numquam pennis appellunt corpora raucae <lb/> | Quo numquam pennis appellunt corpora raucae <lb/> |
| Cornices, non cum fumant altaria donis: <lb/> | Cornices, non cum fumant altaria donis: <lb/> |
| |
| </s></p><p type="main"><s>Principio hoc dico, quod dixi saepe quoque ante, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Principio hoc dico, quod dixi saepe quoque ante, <lb/> |
| In terra cuiusque modi rerum esse figuras; <lb/> | In terra cuiusque modi rerum esse figuras; <lb/> |
| Multa, cibo quae sunt, vitalia, multaque, morbos <lb/> | Multa, cibo quae sunt, vitalia, multaque, morbos <lb/> |
| Incutere & mortem quae possint adcelerare. </s><s> <lb/> | Incutere, & mortem quae possint adcelerare. </s><s> <lb/> |
| Et magis esse aliis alias animantibus aptas <lb/> | Et magis esse aliis alias animantibus aptas <lb/> |
| Res ad vitai rationem ostendimus ante <lb/> | Res ad vitai rationem ostendimus ante <lb/> |
| Propter dissimilem naturam dissimilisque <lb/> | Propter dissimilem naturam dissimilisque <lb/> |
| |
| Quod permista gerit tellus discretaque tradit. <lb/> | Quod permista gerit tellus discretaque tradit. <lb/> |
| Nocturnumque recens extinctum lumen ubi acri <lb/> | Nocturnumque recens extinctum lumen ubi acri <lb/> |
| Nidore offendit nares, consopit ibidem, <lb/> | Nidore offendit nares, consopit ibidem, <lb/> |
| Concidere & spumas qui morbo mittere suevit.</s> <lb/> | Concidere, & spumas qui morbo mittere suevit.</s> <lb/> |
| <s>castoreoque gravi mulier sopita recumbit <lb/> | <s>castoreoque gravi mulier sopita recumbit <lb/> |
| Et manibus nitidum teneris opus effluit ei, <lb/> | Et manibus nitidum teneris opus effluit ei, <lb/> |
| Tempore eo si odoratast quo menstrua solvit.</s> <lb/> | Tempore eo si odoratast quo menstrua solvit.</s> <lb/> |
| <s>multaque praeterea languentia membra per artus <lb/> | <s>multaque praeterea languentia membra per artus <lb/> |
| Solvunt atque animam labefactant sedibus intus.</s> <lb/> | Solvunt atque animam labefactant sedibus intus.</s> <lb/> |
| <s>denique si calidis etiam cunctare lavabris <lb/> | <s>denique si calidis etiam cunctare lavabris <lb/> |
| Plenior & laveris, solio ferventis aquai <lb/> | Plenior, & laveris, solio ferventis aquai <lb/> |
| Quam facile in medio fit uti des saepe ruinas! <lb/> | Quam facile in medio fit uti des saepe ruinas! <lb/> |
| Carbonumque gravis vis atque odor insinuatur <lb/> | Carbonumque gravis vis atque odor insinuatur <lb/> |
| Quam facile in cerebrum, nisi aquam praecepimus ante! <lb/> | Quam facile in cerebrum, nisi aquam praecepimus ante! <lb/> |
| At cum membra domus percepit fervidus, nervis <lb/> | At cum membra domus percepit fervidus, nervis <lb/> |
| Tum fit odor viri plagae mactabilis instar. <lb/> | Tum fit odor viri plagae mactabilis instar. <lb/> |
| Nonne vides etiam terra quoque sulpur in ipsa <lb/> | Nonne vides etiam terra quoque sulpur in ipsa <lb/> |
| Gignier & taetro concrescere odore bitumen; <lb/> | Gignier, & taetro concrescere odore bitumen; <lb/> |
| Denique ubi argenti venas aurique secuntur, <lb/> | Denique ubi argenti venas aurique secuntur, <lb/> |
| Terrai penitus scrutantes abdita ferro, <lb/> | Terrai penitus scrutantes abdita ferro, <lb/> |
| Qualis expiret Scaptensula subter odores?</s><s> <lb/> | Qualis expiret Scaptensula subter odores?</s><s> <lb/> |
| |
| Quas hominum reddunt facies qualisque colores! <lb/> | Quas hominum reddunt facies qualisque colores! <lb/> |
| | |
| Nonne vides audisve perire in tempore parvo <lb/> | Nonne vides audisve perire in tempore parvo <lb/> |
| Quam soleant & quam vitai copia desit, <lb/> | Quam soleant, & quam vitai copia desit, <lb/> |
| Quos opere in tali cohibet vis magna necessis?</s><s> <lb/> | Quos opere in tali cohibet vis magna necessis?</s><s> <lb/> |
| Hos igitur tellus omnis exaestuat aestus <lb/> | Hos igitur tellus omnis exaestuat aestus <lb/> |
| Expiratque foras in apertum promptaque caeli. <lb/> | Expiratque foras in apertum promptaque caeli. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Sic & Averna loca alitibus summittere debent <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Sic, & Averna loca alitibus summittere debent <lb/> |
| Mortiferam vim, de terra quae surgit in auras, <lb/> | Mortiferam vim, de terra quae surgit in auras, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Ut spatium caeli quadam de parte venenet; <lb/> | Ut spatium caeli quadam de parte venenet; <lb/> |
| |
| Et conamen utrimque alarum proditur omne. <lb/> | Et conamen utrimque alarum proditur omne. <lb/> |
| Hic ubi nixari nequeunt insistereque alis, <lb/> | Hic ubi nixari nequeunt insistereque alis, <lb/> |
| Scilicet in terram delabi pondere cogit <lb/> | Scilicet in terram delabi pondere cogit <lb/> |
| Natura, & vacuum prope iam per inane iacentes <lb/> | Natura,, & vacuum prope iam per inane iacentes <lb/> |
| Dispergunt animas per caulas corporis omnis. <lb/> | Dispergunt animas per caulas corporis omnis. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>frigidior porro in puteis aestate fit humor, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>frigidior porro in puteis aestate fit humor, <lb/> |
| | |
| Rarescit quia terra calore & semina siquae <lb/> | Rarescit quia terra calore, & semina siquae <lb/> |
| Forte vaporis habet, propere dimittit in auras. </s><s> <lb/> | Forte vaporis habet, propere dimittit in auras. </s><s> <lb/> |
| Quo magis est igitur tellus effeta calore, <lb/> | Quo magis est igitur tellus effeta calore, <lb/> |
| Fit quoque frigidior qui in terrast abditus humor. </s><s> <lb/> | Fit quoque frigidior qui in terrast abditus humor. </s><s> <lb/> |
| |
| Et quasi concrescit, fit scilicet ut coeundo <lb/> | Et quasi concrescit, fit scilicet ut coeundo <lb/> |
| Exprimat in puteos siquem gerit ipsa calorem. <lb/> | Exprimat in puteos siquem gerit ipsa calorem. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Esse apud Hammonis fanum fons luce diurna <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Esse apud Hammonis fanum fons luce diurna <lb/> |
| Frigidus & calidus nocturno tempore fertur.</s> <lb/> | Frigidus, & calidus nocturno tempore fertur.</s> <lb/> |
| <s>hunc homines fontem nimis admirantur & acri <lb/> | <s>hunc homines fontem nimis admirantur, & acri <lb/> |
| Sole putant supter terras fervescere raptim, <lb/> | Sole putant supter terras fervescere raptim, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Nox ubi terribili terras caligine texit.</s> <lb/> | Nox ubi terribili terras caligine texit.</s> <lb/> |
| |
| Non quierit calidum supera de reddere parte, <lb/> | Non quierit calidum supera de reddere parte, <lb/> |
| Cum superum lumen tanto fervore fruatur, <lb/> | Cum superum lumen tanto fervore fruatur, <lb/> |
| Qui queat hic supter tam crasso corpore terram <lb/> | Qui queat hic supter tam crasso corpore terram <lb/> |
| Percoquere umorem & calido satiare vapore?</s><s> <lb/> | Percoquere umorem, & calido satiare vapore?</s><s> <lb/> |
| Praesertim cum vix possit per saepta domorum <lb/> | Praesertim cum vix possit per saepta domorum <lb/> |
| Insinuare suum radiis ardentibus aestum. <lb/> | Insinuare suum radiis ardentibus aestum. <lb/> |
| Quae ratiost igitur?</s><s> nimirum terra magis quod <lb/> | Quae ratiost igitur?</s><s> nimirum terra magis quod <lb/> |
| |
| | |
| Et rarefecit calido gliscente vapore, <lb/> | Et rarefecit calido gliscente vapore, <lb/> |
| Rursus in antiquas redeunt primordia sedes <lb/> | Rursus in antiquas redeunt primordia sedes <lb/> |
| Ignis & in terram cedit calor omnis aquai. </s><s> <lb/> | Ignis, & in terram cedit calor omnis aquai. </s><s> <lb/> |
| Frigidus hanc ob rem fit fons in luce diurna. </s><s> <lb/> | Frigidus hanc ob rem fit fons in luce diurna. </s><s> <lb/> |
| Praeterea solis radiis iactatur aquai <lb/> | Praeterea solis radiis iactatur aquai <lb/> |
| Umor & in lucem tremulo rarescit ab aestu; <lb/> | Umor, & in lucem tremulo rarescit ab aestu; <lb/> |
| Propterea fit uti quae semina cumque habet ignis <lb/> | Propterea fit uti quae semina cumque habet ignis <lb/> |
| Dimittat; quasi saepe gelum, quod continet in se, <lb/> | Dimittat; quasi saepe gelum, quod continet in se, <lb/> |
| Mittit & exolvit glaciem nodosque relaxat. <lb/> | Mittit, & exolvit glaciem nodosque relaxat. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Frigidus est etiam fons, supra quem sita saepe <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Frigidus est etiam fons, supra quem sita saepe <lb/> |
| Stuppa iacit flammam concepto protinus igni, <lb/> | Stuppa iacit flammam concepto protinus igni, <lb/> |
| Taedaque consimili ratione accensa per undas <lb/> | Taedaque consimili ratione accensa per undas <lb/> |
| |
| Propterea dispersa foras erumpere cogit <lb/> | Propterea dispersa foras erumpere cogit <lb/> |
| Vis per aquam subito sursuinquie ea conciliari.</s> <lb/> | Vis per aquam subito sursuinquie ea conciliari.</s> <lb/> |
| <s>quod genus endo marist Aradi fons, dulcis aquai <lb/> | <s>quod genus endo marist Aradi fons, dulcis aquai <lb/> |
| Qui scatit & salsas circum se dimovet undas; <lb/> | Qui scatit, & salsas circum se dimovet undas; <lb/> |
| Et multis aliis praebet regionibus aequor <lb/> | Et multis aliis praebet regionibus aequor <lb/> |
| Utilitatem opportunam sitientibus nautis, <lb/> | Utilitatem opportunam sitientibus nautis, <lb/> |
| Quod dulcis inter salsas intervomit undas.</s> <lb/> | Quod dulcis inter salsas intervomit undas.</s> <lb/> |
| |
| Cum mare versamur propter, dilutaque contra <lb/> | Cum mare versamur propter, dilutaque contra <lb/> |
| Cum tuimur misceri absinthia, tangit amaror. </s><s> <lb/> | Cum tuimur misceri absinthia, tangit amaror. </s><s> <lb/> |
| Usque adeo omnibus ab rebus res quaeque fluenter <lb/> | Usque adeo omnibus ab rebus res quaeque fluenter <lb/> |
| Fertur & in cunctas dimittitur undique partis <lb/> | Fertur, & in cunctas dimittitur undique partis <lb/> |
| Nec mora nec requies interdatur ulla fluendi, <lb/> | Nec mora nec requies interdatur ulla fluendi, <lb/> |
| Perpetuo quoniam sentimus, & omnia semper <lb/> | Perpetuo quoniam sentimus,, & omnia semper <lb/> |
| Cernere odorari licet & sentire sonare. <lb/> | Cernere odorari licet, & sentire sonare. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc omnis repetam quam raro corpore sint res <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc omnis repetam quam raro corpore sint res <lb/> |
| Commemorare; quod in primo quoque carmine claret.</s> <lb/> | Commemorare; quod in primo quoque carmine claret.</s> <lb/> |
| <s>quippe etenim, quamquam multas hoc pertinet ad res <lb/> | <s>quippe etenim, quamquam multas hoc pertinet ad res <lb/> |
| |
| Qua de disserere adgredior, firmare necesse est <lb/> | Qua de disserere adgredior, firmare necesse est <lb/> |
| Nihil esse in promptu nisi mistum corpus inani.</s> <lb/> | Nihil esse in promptu nisi mistum corpus inani.</s> <lb/> |
| <s>principio fit ut in speluncis saxa superne <lb/> | <s>principio fit ut in speluncis saxa superne <lb/> |
| Sudent umore & guttis manantibus stillent.</s> <lb/> | Sudent umore, & guttis manantibus stillent.</s> <lb/> |
| <s>manat item nobis e toto corpore sudor, <lb/> | <s>manat item nobis e toto corpore sudor, <lb/> |
| Creseit barba pilique per omnia membra, per artus. <lb/> | Creseit barba pilique per omnia membra, per artus. <lb/> |
| Diditur in venas cibus omnis, auget alitque <lb/> | Diditur in venas cibus omnis, auget alitque <lb/> |
| |
| </s></p><p type="main"><s>Huc accedit uti non omnia, quae laciuntur <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Huc accedit uti non omnia, quae laciuntur <lb/> |
| Corpora cumque ab rebus, eodem praedita sensu <lb/> | Corpora cumque ab rebus, eodem praedita sensu <lb/> |
| Atque eodem pacto rebus sint omnibus apta.</s> <lb/> | Atque eodem pacto rebus sint omnibus apta.</s> <lb/> |
| <s>principio terram sol excoquit & facit are <lb/> | <s>principio terram sol excoquit, & facit are <lb/> |
| At glaciem dissolvit & altis montibus altas <lb/> | At glaciem dissolvit, & altis montibus altas <lb/> |
| Extructasque nives radiis Tabescere cogit.</s> <lb/> | Extructasque nives radiis Tabescere cogit.</s> <lb/> |
| <s>denique cera liquefit in eius posta vapore. <lb/> | <s>denique cera liquefit in eius posta vapore. <lb/> |
| Ignis item liquidum facit aes aurumque resolvit, <lb/> | Ignis item liquidum facit aes aurumque resolvit, <lb/> |
| At coria & carnem trahit & conducit in unum.</s> <lb/> | At coria, & carnem trahit, & conducit in unum.</s> <lb/> |
| <s>humor aquae porro ferrum condurat ab igni, <lb/> | <s>humor aquae porro ferrum condurat ab igni, <lb/> |
| At coria & carnem mollit durata calore.</s> <lb/> | At coria, & carnem mollit durata calore.</s> <lb/> |
| <s>barbigeras oleaster eo iuvat usque capellas, <lb/> | <s>barbigeras oleaster eo iuvat usque capellas, <lb/> |
| Effluat ambrosius quasi vero, & nectare tinctus; <lb/> | Effluat ambrosius quasi vero,, & nectare tinctus; <lb/> |
| Qua nihil est homini quod amarius frondeat esca. </s><s> <lb/> | Qua nihil est homini quod amarius frondeat esca. </s><s> <lb/> |
| Denique amaracinum fugitat sus & timet omne <lb/> | Denique amaracinum fugitat sus, & timet omne <lb/> |
| Ungentum; nam saetigeris subus acre venenum est, <lb/> | Ungentum; nam saetigeris subus acre venenum est, <lb/> |
| Quod nos interdum tamquam recreare videtur. </s><s> <lb/> | Quod nos interdum tamquam recreare videtur. </s><s> <lb/> |
| At contra nobis caenum taeterrima cum sit <lb/> | At contra nobis caenum taeterrima cum sit <lb/> |
| |
| Adgredior quod dicendum prius esse videtur. </s><s> <lb/> | Adgredior quod dicendum prius esse videtur. </s><s> <lb/> |
| Multa foramina cum variis sint reddita rebus, <lb/> | Multa foramina cum variis sint reddita rebus, <lb/> |
| Dissimili inter se natura praedita debent <lb/> | Dissimili inter se natura praedita debent <lb/> |
| Esse & habere suam naturam quaeque viasque. </s><s> <lb/> | Esse, & habere suam naturam quaeque viasque. </s><s> <lb/> |
| Quippe etenim varii sensus animantibus insunt, <lb/> | Quippe etenim varii sensus animantibus insunt, <lb/> |
| Quorum quisque suam proprie rem percipit in se; <lb/> | Quorum quisque suam proprie rem percipit in se; <lb/> |
| Nam penetrare alio sonitus alioque saporem <lb/> | Nam penetrare alio sonitus alioque saporem <lb/> |
| |
| Propter dissimilem natturam textaque rerum. <lb/> | Propter dissimilem natturam textaque rerum. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Quapropter, bene ubi haec confirmata atque locata <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Quapropter, bene ubi haec confirmata atque locata <lb/> |
| Omnia constiterint nobis praeposta parata, <lb/> | Omnia constiterint nobis praeposta parata, <lb/> |
| Quod superest, facile hinc ratio reddetur & omnis <lb/> | Quod superest, facile hinc ratio reddetur, & omnis <lb/> |
| Causa patefiet quae ferri pelliciat vim.</s> <lb/> | Causa patefiet quae ferri pelliciat vim.</s> <lb/> |
| <s>principio fluere e lapide hoc permulta necesse est <lb/> | <s>principio fluere e lapide hoc permulta necesse est <lb/> |
| Semina sive aestum qui discutit aera plagis, <lb/> | Semina sive aestum qui discutit aera plagis, <lb/> |
| |
| Anulus ipse sequatur eatque ita corpore toto.</s> <lb/> | Anulus ipse sequatur eatque ita corpore toto.</s> <lb/> |
| <s>nec res ulla magis primoribus ex elementis <lb/> | <s>nec res ulla magis primoribus ex elementis <lb/> |
| Indupedita suis arte conexa cohaeret <lb/> | Indupedita suis arte conexa cohaeret <lb/> |
| Quam validi ferri natura & frigidus horror.</s> <lb/> | Quam validi ferri natura, & frigidus horror.</s> <lb/> |
| <s>quo minus est mirum, quod dico, ibus ex elementis <lb/> | <s>quo minus est mirum, quod dico, ibus ex elementis <lb/> |
| Corpora si nequeunt e ferro plura coorta <lb/> | Corpora si nequeunt e ferro plura coorta <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| In vacuum ferri, quin anulus ipse sequatur; <lb/> | In vacuum ferri, quin anulus ipse sequatur; <lb/> |
| Quod facit, & sequitur, donec pervenit ad ipsum <lb/> | Quod facit,, & sequitur, donec pervenit ad ipsum <lb/> |
| Iam lapidem caecisque in eo compagibus haesit.</s> <lb/> | Iam lapidem caecisque in eo compagibus haesit.</s> <lb/> |
| <s>hoc fit idem cunctas in partis, unde vacefit <lb/> | <s>hoc fit idem cunctas in partis, unde vacefit <lb/> |
| Cumque locus, sive e transverso sive superne <lb/> | Cumque locus, sive e transverso sive superne <lb/> |
| |
| Aer a tergo quasi provehat atque propellat. </s><s> <lb/> | Aer a tergo quasi provehat atque propellat. </s><s> <lb/> |
| Semper enim circumpositus res verberat aer; <lb/> | Semper enim circumpositus res verberat aer; <lb/> |
| Sed tali fit uti propellat tempore ferrum, <lb/> | Sed tali fit uti propellat tempore ferrum, <lb/> |
| Parte quod ex una spatium vacat & capit in se. <lb/> | Parte quod ex una spatium vacat, & capit in se. <lb/> |
| Hic, tibi quem memoro, per crebra foramina ferri <lb/> | Hic, tibi quem memoro, per crebra foramina ferri <lb/> |
| Parvas ad partis subtiliter insinuatus <lb/> | Parvas ad partis subtiliter insinuatus <lb/> |
| Trudit & inpellit, quasi navem velaque ventus.</s> <lb/> | Trudit, & inpellit, quasi navem velaque ventus.</s> <lb/> |
| <s>denique res omnes debent in corpore habere <lb/> | <s>denique res omnes debent in corpore habere <lb/> |
| Aera, quandoquidem raro sunt corpore & aer <lb/> | Aera, quandoquidem raro sunt corpore, & aer <lb/> |
| Omnibus est rebus circumdatus adpositusque.</s> <lb/> | Omnibus est rebus circumdatus adpositusque.</s> <lb/> |
| <s>hic igitur, penitus qui in ferrost abditus aer, <lb/> | <s>hic igitur, penitus qui in ferrost abditus aer, <lb/> |
| Sollicito motu semper iactatur eoque <lb/> | Sollicito motu semper iactatur eoque <lb/> |
| Verberat anellum dubio procul & ciet intus <lb/> | Verberat anellum dubio procul, & ciet intus <lb/> |
| Scilicet: ille eodem fertur quo praecipitavit <lb/> | Scilicet: ille eodem fertur quo praecipitavit <lb/> |
| Iam semel & partem in vacuam conamina sumpsit. <lb/> | Iam semel, & partem in vacuam conamina sumpsit. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Fit quoque ut a lapide hoc ferri natura recedat <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Fit quoque ut a lapide hoc ferri natura recedat <lb/> |
| Interdum, fugere atque sequi consueta vicissim.</s> <lb/> | Interdum, fugere atque sequi consueta vicissim.</s> <lb/> |
| <s>exultare etiam Samothracia ferrea vidi <lb/> | <s>exultare etiam Samothracia ferrea vidi <lb/> |
| |
| Aere interposito discordia tanta creatur <lb/> | Aere interposito discordia tanta creatur <lb/> |
| Propterea quia nimirum prius aestus ubi aeris <lb/> | Propterea quia nimirum prius aestus ubi aeris <lb/> |
| Praecepit ferrique vias possedit apertas, <lb/> | Praecepit ferrique vias possedit apertas, <lb/> |
| Posterior lapidis venit aestus & omnia plena <lb/> | Posterior lapidis venit aestus, & omnia plena <lb/> |
| Invenit in ferro neque habet qua tranet ut ante. </s><s> <lb/> | Invenit in ferro neque habet qua tranet ut ante. </s><s> <lb/> |
| Cogitur offensare igitur pulsareque fluctu <lb/> | Cogitur offensare igitur pulsareque fluctu <lb/> |
| Ferrea texta suo; quo pacto respuit ab se <lb/> | Ferrea texta suo; quo pacto respuit ab se <lb/> |
| |
| Ut vitio venae tabularum saepius hiscant <lb/> | Ut vitio venae tabularum saepius hiscant <lb/> |
| Quam laxare queant compages taurea vincla.</s> <lb/> | Quam laxare queant compages taurea vincla.</s> <lb/> |
| <s>vitigeni latices aquai fontibus audent <lb/> | <s>vitigeni latices aquai fontibus audent <lb/> |
| Misceri, cum pix nequeat gravis & leve olivom.</s> <lb/> | Misceri, cum pix nequeat gravis, & leve olivom.</s> <lb/> |
| <s>purpureusque colos conchyli iungitur uno <lb/> | <s>purpureusque colos conchyli iungitur uno <lb/> |
| Corpore cum lanae, dirimi qui non queat usquam, <lb/> | Corpore cum lanae, dirimi qui non queat usquam, <lb/> |
| Non si Neptuni fluctu renovare operam des, <lb/> | Non si Neptuni fluctu renovare operam des, <lb/> |
| |
| Aut extrinsecus ut nubes nebulaeque superne <lb/> | Aut extrinsecus ut nubes nebulaeque superne <lb/> |
| Per caelum veniunt, aut ipsa saepe coortae <lb/> | Per caelum veniunt, aut ipsa saepe coortae <lb/> |
| De terra surgunt, ubi putorem umida nactast <lb/> | De terra surgunt, ubi putorem umida nactast <lb/> |
| Intempestivis pluviisque & solibus icta.</s> <lb/> | Intempestivis pluviisque, & solibus icta.</s> <lb/> |
| <s>nonne vides etiam caeli novitate & aquarum <lb/> | <s>nonne vides etiam caeli novitate, & aquarum <lb/> |
| Temptari procul a patria quicumque domoque <lb/> | Temptari procul a patria quicumque domoque <lb/> |
| Adveniunt ideo quia longe discrepitant res?</s><s> <lb/> | Adveniunt ideo quia longe discrepitant res?</s><s> <lb/> |
| Nam quid Brittanni caelum differre putamus, <lb/> | Nam quid Brittanni caelum differre putamus, <lb/> |
| Et quod in Aegypto est qua mundi claudicat axis, <lb/> | Et quod in Aegypto est qua mundi claudicat axis, <lb/> |
| Quidve quod in Ponto est differre, & Gadibus atque <lb/> | Quidve quod in Ponto est differre,, & Gadibus atque <lb/> |
| <lb/> | <lb/> |
| Usque ad nigra virum percocto saecla colore?</s><s> <lb/> | Usque ad nigra virum percocto saecla colore?</s><s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Quae cum quattuor inter se diversa videmus <lb/> | Quae cum quattuor inter se diversa videmus <lb/> |
| Quattuor a ventis & caeli partibus esse, <lb/> | Quattuor a ventis, & caeli partibus esse, <lb/> |
| Tum color & facies hominum distare videntur <lb/> | Tum color, & facies hominum distare videntur <lb/> |
| Largiter & morbi generatim saecla tenere.</s> <lb/> | Largiter, & morbi generatim saecla tenere.</s> <lb/> |
| <s>est elephas morbus qui propter flumina Nili <lb/> | <s>est elephas morbus qui propter flumina Nili <lb/> |
| Gignitur Aegypto in media neque praeterea usquam. </s><s> <lb/> | Gignitur Aegypto in media neque praeterea usquam. </s><s> <lb/> |
| Atthide temptantur gressus oculique in Achaeis <lb/> | Atthide temptantur gressus oculique in Achaeis <lb/> |
| |
| Partibus ac membris: varius concinnat id aer. </s><s> <lb/> | Partibus ac membris: varius concinnat id aer. </s><s> <lb/> |
| Proinde ubi se caelum quod nobis forte alienum <lb/> | Proinde ubi se caelum quod nobis forte alienum <lb/> |
| Commovet atque aer inimicus serpere coepit, <lb/> | Commovet atque aer inimicus serpere coepit, <lb/> |
| Ut nebula ac nubes paullatim repit & omne <lb/> | Ut nebula ac nubes paullatim repit, & omne <lb/> |
| Qua graditur conturbat & immutare coactat; <lb/> | Qua graditur conturbat, & immutare coactat; <lb/> |
| Fit quoque ut, in nostrum cum venit denique caelum, <lb/> | Fit quoque ut, in nostrum cum venit denique caelum, <lb/> |
| Corrumpat reddatque sui simile atque alienum. </s><s> <lb/> | Corrumpat reddatque sui simile atque alienum. </s><s> <lb/> |
| Haec igitur subito clades nova pestilitasque <lb/> | Haec igitur subito clades nova pestilitasque <lb/> |
| |
| Et, cum spirantes mistas hinc ducimus auras, <lb/> | Et, cum spirantes mistas hinc ducimus auras, <lb/> |
| Illa quoque in corpus pariter sorbere necesse est. </s><s> <lb/> | Illa quoque in corpus pariter sorbere necesse est. </s><s> <lb/> |
| Consimili ratione venit bubus quoque saepe <lb/> | Consimili ratione venit bubus quoque saepe <lb/> |
| Pestilitas & iam pigris balantibus aegror. </s><s> <lb/> | Pestilitas, & iam pigris balantibus aegror. </s><s> <lb/> |
| Nec refert utrum nos in loca deveniamus <lb/> | Nec refert utrum nos in loca deveniamus <lb/> |
| Nobis adversa & caeli mutemus amictum, <lb/> | Nobis adversa, & caeli mutemus amictum, <lb/> |
| An caelum nobis ultro natura coruptum <lb/> | An caelum nobis ultro natura coruptum <lb/> |
| Deferat aut aliquid quo non consuevimus uti, <lb/> | Deferat aut aliquid quo non consuevimus uti, <lb/> |
| Quod nos adventu possit temptare recenti. </s><s> <lb/> | Quod nos adventu possit temptare recenti. </s><s> <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Haec ratio quondam morborum & mortifer aestus <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Haec ratio quondam morborum, & mortifer aestus <lb/> |
| | |
| Finibus in Cecropis funestos reddidit agros <lb/> | Finibus in Cecropis funestos reddidit agros <lb/> |
| Vastavitque vias, exhausit civibus urbem. </s><s> <lb/> | Vastavitque vias, exhausit civibus urbem. </s><s> <lb/> |
| |
| <s>principio caput incensum fervore gerebant <lb/> | <s>principio caput incensum fervore gerebant <lb/> |
| Et duplicis oculos suffusa luce rubentes.</s> <lb/> | Et duplicis oculos suffusa luce rubentes.</s> <lb/> |
| <s>sudabant etiam fauces intrinsecus atrae <lb/> | <s>sudabant etiam fauces intrinsecus atrae <lb/> |
| Sanguine & ulceribus vocis via saepta coibat <lb/> | Sanguine, & ulceribus vocis via saepta coibat <lb/> |
| Atque animi interpres manabat lingua cruore, <lb/> | Atque animi interpres manabat lingua cruore, <lb/> |
| Debilitata malis, motu gravis, aspera tactu. <lb/> | Debilitata malis, motu gravis, aspera tactu. <lb/> |
| Inde ubi per fauces pectus complerat & ipsum <lb/> | Inde ubi per fauces pectus complerat, & ipsum <lb/> |
| Morbida vis in cor maestum confluxerat aegris, <lb/> | Morbida vis in cor maestum confluxerat aegris, <lb/> |
| Omnia tum vero vitai claustra lababant.</s> <lb/> | Omnia tum vero vitai claustra lababant.</s> <lb/> |
| <s>spiritus ore foras taetrum volvebat odorem, <lb/> | <s>spiritus ore foras taetrum volvebat odorem, <lb/> |
| |
| Atque animi prorsum tum vires Totius, omne <lb/> | Atque animi prorsum tum vires Totius, omne <lb/> |
| Languebat corpus leti iam limine in ipso.</s> <lb/> | Languebat corpus leti iam limine in ipso.</s> <lb/> |
| <s>intolerabilibusque malis erat anxius angor <lb/> | <s>intolerabilibusque malis erat anxius angor <lb/> |
| Adsidue comes & gemitu commista querella.</s> <lb/> | Adsidue comes, & gemitu commista querella.</s> <lb/> |
| <s>singultusque frequens noctem per saepe diemque <lb/> | <s>singultusque frequens noctem per saepe diemque <lb/> |
| Corripere adsidue nervos & membra coactans <lb/> | Corripere adsidue nervos, & membra coactans <lb/> |
| Dissoluebat eos, defessos ante, fatigans.</s> <lb/> | Dissoluebat eos, defessos ante, fatigans.</s> <lb/> |
| <s>nec nimio cuiquam posses ardore tueri <lb/> | <s>nec nimio cuiquam posses ardore tueri <lb/> |
| Corporis in summo summam fervescere partem, <lb/> | Corporis in summo summam fervescere partem, <lb/> |
| |
| | |
| Flagrabat stomacho flamma ut fornacibus intus. </s><s> <lb/> | Flagrabat stomacho flamma ut fornacibus intus. </s><s> <lb/> |
| Nihil adeo posses cuiquam leve tenveque membris <lb/> | Nihil adeo posses cuiquam leve tenveque membris <lb/> |
| Vertere in utilitatem, at ventum & frigora semper. </s><s> <lb/> | Vertere in utilitatem, at ventum, & frigora semper. </s><s> <lb/> |
| In fluvios partim gelidos ardentia morbo <lb/> | In fluvios partim gelidos ardentia morbo <lb/> |
| Membra dabant nudum iacientes corpus in undas. </s><s> <lb/> | Membra dabant nudum iacientes corpus in undas. </s><s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| |
| Lumina versarent oculorum expertia somno. </s><s> <lb/> | Lumina versarent oculorum expertia somno. </s><s> <lb/> |
| Multaque praeterea mortis tum signa dabantur, <lb/> | Multaque praeterea mortis tum signa dabantur, <lb/> |
| Perturbata animi mens in maerore metuque, <lb/> | Perturbata animi mens in maerore metuque, <lb/> |
| Triste supercilium, furiosus voltus & acer, <lb/> | Triste supercilium, furiosus voltus, & acer, <lb/> |
| Sollicitae porro plenaeque sonoribus aures, <lb/> | Sollicitae porro plenaeque sonoribus aures, <lb/> |
| Creber spiritus aut ingens raroque coortus, <lb/> | Creber spiritus aut ingens raroque coortus, <lb/> |
| Sudorisque madens per collum splendidus humor, <lb/> | Sudorisque madens per collum splendidus humor, <lb/> |
| Tenvia sputa minuta, croci contacta colore <lb/> | Tenvia sputa minuta, croci contacta colore <lb/> |
| Salsaque, per fauces raucas vix edita tussi.</s> <lb/> | Salsaque, per fauces raucas vix edita tussi.</s> <lb/> |
| <s>in manibus vero nervi trahere & tremere artus <lb/> | <s>in manibus vero nervi trahere, & tremere artus <lb/> |
| A pedibusque minutatim succedere frigus <lb/> | A pedibusque minutatim succedere frigus <lb/> |
| Non dubitabat. </s><s>item ad supremum denique tempus <lb/> | Non dubitabat. </s><s>item ad supremum denique tempus <lb/> |
| Conpressae nares, nasi primoris acumen <lb/> | Conpressae nares, nasi primoris acumen <lb/> |
| |
| Octavoque fere candenti lumine solis <lb/> | Octavoque fere candenti lumine solis <lb/> |
| Aut etiam nona reddebant lampade vitam. </s><s> <lb/> | Aut etiam nona reddebant lampade vitam. </s><s> <lb/> |
| Quorum siquis ibei vitarat funera leti, <lb/> | Quorum siquis ibei vitarat funera leti, <lb/> |
| Ulceribus taetris & nigra proluvie alvi <lb/> | Ulceribus taetris, & nigra proluvie alvi <lb/> |
| Posterius tamen hunc tabes letumque manebat, <lb/> | Posterius tamen hunc tabes letumque manebat, <lb/> |
| Aut etiam multus capitis cum saepe dolore <lb/> | Aut etiam multus capitis cum saepe dolore <lb/> |
| Corruptus sanguis expletis naribus ibat: <lb/> | Corruptus sanguis expletis naribus ibat: <lb/> |
| Huc hominis totae vires corpusque fluebat. </s><s> <lb/> | Huc hominis totae vires corpusque fluebat. </s><s> <lb/> |
| Profluvium porro qui taetri sanguinis acre <lb/> | Profluvium porro qui taetri sanguinis acre <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Exierat, tamen in nervos huic morbus & artus <lb/> | Exierat, tamen in nervos huic morbus, & artus <lb/> |
| Ibat & in partis genitalis corporis ipsas. </s><s> <lb/> | Ibat, & in partis genitalis corporis ipsas. </s><s> <lb/> |
| Et graviter partim metuentes limina leti <lb/> | Et graviter partim metuentes limina leti <lb/> |
| Vivebant ferro privati parte virili, <lb/> | Vivebant ferro privati parte virili, <lb/> |
| Et manibus sine nonnulli pedibusque manebant <lb/> | Et manibus sine nonnulli pedibusque manebant <lb/> |
| In vita tamen, & perdebant lumina partim: <lb/> | In vita tamen,, & perdebant lumina partim: <lb/> |
| Usque adeo mortis metus his incesserat acer. </s><s> <lb/> | Usque adeo mortis metus his incesserat acer. </s><s> <lb/> |
| Atque etiam quosdam cepere oblivia rerum <lb/> | Atque etiam quosdam cepere oblivia rerum <lb/> |
| Cunctarum, neque se possent cognoscere ut ipsi. </s><s> <lb/> | Cunctarum, neque se possent cognoscere ut ipsi. </s><s> <lb/> |
| |
| <s>[incomitata rapi certabant funera vasta.] <lb/> | <s>[incomitata rapi certabant funera vasta.] <lb/> |
| Nec ratio remedi communis certa dabatur; <lb/> | Nec ratio remedi communis certa dabatur; <lb/> |
| Nam quod ali dederat vitalis aeris auras <lb/> | Nam quod ali dederat vitalis aeris auras <lb/> |
| Volvere in ore licere & caeli templa tueri, <lb/> | Volvere in ore licere, & caeli templa tueri, <lb/> |
| Hoc aliis erat exitio letumque parabat.</s> <lb/> | Hoc aliis erat exitio letumque parabat.</s> <lb/> |
| <s>illud in his rebus miserandum magnopere unum <lb/> | <s>illud in his rebus miserandum magnopere unum <lb/> |
| Aerumnabile erat, quod ubi se quisque videbat <lb/> | Aerumnabile erat, quod ubi se quisque videbat <lb/> |
| |
| <s>quippe etenim nullo cessabant tempore apisci <lb/> | <s>quippe etenim nullo cessabant tempore apisci <lb/> |
| Ex aliis alios avidl contagia morbi, <lb/> | Ex aliis alios avidl contagia morbi, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Lanigeras tamquam pecudes & bucera saecla.</s> <lb/> | Lanigeras tamquam pecudes, & bucera saecla.</s> <lb/> |
| <s>idque vel in primis cumulabat funere funus.</s> <lb/> | <s>idque vel in primis cumulabat funere funus.</s> <lb/> |
| <s>nam quicumque suos fugitabant visere ad aegros, <lb/> | <s>nam quicumque suos fugitabant visere ad aegros, <lb/> |
| Vitai nimium cupidos mortisque timentis <lb/> | Vitai nimium cupidos mortisque timentis <lb/> |
| |
| Inde bonam partem in lectum maerore dabantur. </s><s> <lb/> | Inde bonam partem in lectum maerore dabantur. </s><s> <lb/> |
| Nec poterat quisquam reperiri, quem neque morbus <lb/> | Nec poterat quisquam reperiri, quem neque morbus <lb/> |
| Nec mors nec luctus temptaret tempore tali. <lb/> | Nec mors nec luctus temptaret tempore tali. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Praeterea iam pastor & armentarius omnis <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Praeterea iam pastor, & armentarius omnis <lb/> |
| Et robustus item curvi moderator aratri <lb/> | Et robustus item curvi moderator aratri <lb/> |
| Languebat, penitusque casa, contrusa iacebant <lb/> | Languebat, penitusque casa, contrusa iacebant <lb/> |
| Corpora paupertate & morbo dedita morti. </s><s> <lb/> | Corpora paupertate, & morbo dedita morti. </s><s> <lb/> |
| Exanimis pueris super exanimata parentum <lb/> | Exanimis pueris super exanimata parentum <lb/> |
| Corpora nonnumquam posses retroque videre <lb/> | Corpora nonnumquam posses retroque videre <lb/> |
| Matribus & patribus natos super edere vitam.</s> <lb/> | Matribus, & patribus natos super edere vitam.</s> <lb/> |
| <s>nec minimam partem ex agris is maeror in urbem <lb/> | <s>nec minimam partem ex agris is maeror in urbem <lb/> |
| Confluxit, languens quem contulit agricolarum <lb/> | Confluxit, languens quem contulit agricolarum <lb/> |
| Copia conveniens ex omni morbida parte.</s> <lb/> | Copia conveniens ex omni morbida parte.</s> <lb/> |
| |
| Interclusa anima nimia ab dulcedine aquarum, <lb/> | Interclusa anima nimia ab dulcedine aquarum, <lb/> |
| Multaque per populi passim loca prompta viasque <lb/> | Multaque per populi passim loca prompta viasque <lb/> |
| Languida semanimo cum corpore membra videres <lb/> | Languida semanimo cum corpore membra videres <lb/> |
| Horrida paedore & pannis cooperta perire <lb/> | Horrida paedore, & pannis cooperta perire <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Corporis inluvie, pelli super ossibus una, <lb/> | Corporis inluvie, pelli super ossibus una, <lb/> |
| Ulceribus taetris prope iam sordique sepulta.</s> <lb/> | Ulceribus taetris prope iam sordique sepulta.</s> <lb/> |
| |
| Pendebantur enim: praesens dolor exsuperabat. </s> <lb/> | Pendebantur enim: praesens dolor exsuperabat. </s> <lb/> |
| <s>nec mos ille sepulturae remanebat in urbe, <lb/> | <s>nec mos ille sepulturae remanebat in urbe, <lb/> |
| Quo pius hic populus semper consuerat humari; <lb/> | Quo pius hic populus semper consuerat humari; <lb/> |
| Perturbatus enim totus trepidabat, & unus <lb/> | Perturbatus enim totus trepidabat,, & unus <lb/> |
| Quisque suum pro re praesenti Maestus humabat. </s> <lb/> | Quisque suum pro re praesenti Maestus humabat. </s> <lb/> |
| <s>multaque res subita & Paupertas horrida suasit; <lb/> | <s>multaque res subita, & Paupertas horrida suasit; <lb/> |
| Namque suos consanguineos aliena rogorum <lb/> | Namque suos consanguineos aliena rogorum <lb/> |
| Insuper extructa ingenti clamore locabant <lb/> | Insuper extructa ingenti clamore locabant <lb/> |
| Subdebantque faces, multo cum sanguine saepe <lb/> | Subdebantque faces, multo cum sanguine saepe <lb/> |
![[BACK]](http://archimedes.mpiwg-berlin.mpg.de/arch/img/icons/back.gif){kind=icon}
Return to lucre_natur_079_la_1566.xml
CVS log ![[TXT]](http://archimedes.mpiwg-berlin.mpg.de/arch/img/icons/text.gif){kind=icon}
![[DIR]](http://archimedes.mpiwg-berlin.mpg.de/arch/img/icons/dir.gif){kind=icon}
Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml