| version 1.38, 2005/11/30 21:53:07 |
version 1.39, 2005/12/08 13:36:18 |
| |
| Nec potuere cupitum aetatis tangere florem, <lb/> | Nec potuere cupitum aetatis tangere florem, <lb/> |
| Nec reperire cibum, nec iungi per Veneris res. </s><s> <lb/> | Nec reperire cibum, nec iungi per Veneris res. </s><s> <lb/> |
| Multa videmus enim rebus concurrere debere, <lb/> | Multa videmus enim rebus concurrere debere, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/224.jpg" pagenum="175"/> |
| Ut propagando possint procudere saecla; <lb/> | Ut propagando possint procudere saecla: <lb/> |
| Pabula primum ut sint, genitalia deinde per artus <lb/> | Pabula primum ut sint; genitalia deinde per artus <lb/> |
| Semina qua possint membris manare remissis; <lb/> | Semina qua possint membris manare remissis: <lb/> |
| Feminaque ut maribus coniungi possit, habere <lb/> | Feminaque ut maribus coniungi possit, habendum <lb/> |
| Mutua qui mutent inter se gaudia uterque. <lb/> | Mutua queis nectant inter se gaudia, utrisque <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Multaque tum interiisse animantum saecla necesse est <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Multaque tum interiisse animantum saecla necesse est, <lb/> |
| Nec potuisse propagando procudere prolem.</s> <lb/> | Nec potuisse propagando procudere prolem.</s> <lb/> |
| <s>nam quaecumque vides vesci vitalibus auris, <lb/> | <s>Nam quaecumque vides vesci vitalibus auris, <lb/> |
| Aut dolus aut virtus aut denique mobilitas est <lb/> | Aut dolus, aut virtus, aut denique mobilitas est <lb/> |
| | Ex ineunte aevo genus id tutata reservans.</s> <lb/> |
| Ex ineunte aevo genus id tutata Reservans.</s> <lb/> | <s>Multaque sunt, nobis ex utilitate sua quae <lb/> |
| <s>multaque sunt, nobis ex utilitate sua quae <lb/> | Commendata manent tutelae tradita nostrae.</s> <lb/> |
| Commendata manent, tutelae tradita nostrae.</s> <lb/> | <s>Principio genus acre leonum, saevaque saecla <lb/> |
| <s>principio genus acre leonum saevaque saecla <lb/> | Tutata est virtus, volpes dolus, & fuga cervos.</s> <lb/> |
| Tutatast virtus, volpes dolus & fuga cervos.</s> <lb/> | <s>At levisomna canum fido cum pectore corda, <lb/> |
| <s>at levisomna canum fido cum pectore corda <lb/> | Et genus omne, quod est veterino semine partum, <lb/> |
| Et genus omne quod est veterino semine partum <lb/> | Lanigeraeque simul pecudes, & bucera saecla, <lb/> |
| Lanigeraeque simul pecudes & bucera saecla <lb/> | |
| Omnia sunt hominum tutelae tradita, Memmi.</s> <lb/> | Omnia sunt hominum tutelae tradita, Memmi.</s> <lb/> |
| <s>nam cupide fugere feras pacemque secuta <lb/> | <s>Nam cupide fugere feras, pacemque secuta <lb/> |
| Sunt & larga suo sine pabula parta labore, <lb/> | Sunt, & larga suo sine pabula parta labore; <lb/> |
| Quae damus utilitatis eorum praemia causa. <lb/> | Quae damus utilitatis eorum praemia causa. <lb/> |
| At quis nihil horum tribuit natura, nec ipsa <lb/> | At queis nihil horum tribuit natura, nec ipsa <lb/> |
| Sponte sua possent ut vivere nec dare nobis <lb/> | Sponte sua possent ut vivere, nec dare nobis <lb/> |
| Utilitatem aliquam quare pateremur eorum <lb/> | Utilitatem aliquam, quare pateremur eorum <lb/> |
| Praesidio nostro pasci genus esseque tutum, <lb/> | Praesidio nostro pasci genus, esseque tutum: <lb/> |
| Scilicet haec aliis praedae lucroque iacebant <lb/> | Scilicet haec aliis praedae, lucroque iacebant, <lb/> |
| Indupedita suis fatalibus omnia vinclis, <lb/> | Endopedita suis fatalibus omnia vinclis; <lb/> |
| Donec ad interitum genus id natura, redegit. <lb/> | Donicum ad interitum genus id natura redegit. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Sed neque Centauri fuerunt, nec tempore in ullo <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Sed neque Centauri fuerunt, nec tempore in ullo <lb/> |
| Esse queunt duplici natura & corpore bino <lb/> | Esse queunt duplici natura, & corpore bino <lb/> |
| Ex alienigenis membris compacta, potestas <lb/> | Ex alienigenis membris compacta potestas, <lb/> |
| Hinc illinc visque ut non sat Par esse potissit.</s> <lb/> | Hinc illinc par vis, ut non sit pars, esse potis sit.</s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/225.jpg" pagenum="176"/> |
| <s>id licet hinc quamvis hebeti cognoscere corde.</s> <lb/> | <s>Id licet hinc quamvis hebeti cognoscere corde.</s> <lb/> |
| <s>principio circum tribus actis impiger annis <lb/> | <s>Principio circum tribus actis impiger annis <lb/> |
| Floret ecus, puer hautquaquam; nam saepe etiam nunc <lb/> | Floret equus, puer haudquaquam. quin saepe etiam nunc <lb/> |
| Ubera mammarum in somnis lactantia quaeret. <lb/> | Ubera mammarum in somnis lactantia quaerit. <lb/> |
| | Post ubi equum validae vires aetate senecta <lb/> |
| Post ubi ecum validae vires aetate senecta <lb/> | Membraque deficiunt fugienti languida vita: <lb/> |
| Membraque deficiunt fugienti languida vita, <lb/> | Tum demum puero illi aevo florente, iuventas <lb/> |
| Tum demum puero illi aevo florente iuventas <lb/> | Occipit, & molli vestit lanugine malas:</s> <lb/> |
| Occipit & molli vestit lanugine malas.</s> <lb/> | <s>Ne forte ex homine,, & veterino semine equorum <lb/> |
| <s>ne forte ex homine & veterino semine equorum <lb/> | |
| Confieri credas Centauros posse neque esse, <lb/> | Confieri credas Centauros posse neque esse, <lb/> |
| Aut rabidis canibus succinctas semimarinis <lb/> | Aut rabidis canibus succinctas semimarinis <lb/> |
| Corporibus Seyllas & cetera de genere horum, <lb/> | Corporibus Seyllas, & cetera de genere horum, <lb/> |
| Inter se quorum discordia membra videmus; <lb/> | Inter se quorum discordia membra videmus; <lb/> |
| Quae neque florescunt pariter nec robora sumunt <lb/> | Quae neque florescunt pariter nec robora sumunt <lb/> |
| Corporibus neque proiciunt aetate senecta <lb/> | Corporibus neque proiciunt aetate senecta <lb/> |
| |
| Barbigeras pecudes, homini quae est acre venenum. <lb/> | Barbigeras pecudes, homini quae est acre venenum. <lb/> |
| Flamma quidem vero cum corpora Fulva leonum <lb/> | Flamma quidem vero cum corpora Fulva leonum <lb/> |
| Tam soleat torrere atque urere quam genus omne <lb/> | Tam soleat torrere atque urere quam genus omne <lb/> |
| Visceris in terris quodcumque & sanguinis extet, <lb/> | Visceris in terris quodcumque, & sanguinis extet, <lb/> |
| Qui fieri potuit, triplici cum corpore ut una, <lb/> | Qui fieri potuit, triplici cum corpore ut una, <lb/> |
| Prima leo, postrema draco, media ipsa, Chimaera <lb/> | Prima leo, postrema draco, media ipsa, Chimaera <lb/> |
| Ore foras acrem flaret de corpore flammam ?</s><s> <lb/> | Ore foras acrem flaret de corpore flammam ?</s><s> <lb/> |
| |
| Nixus in hoc uno novitatis nomine inani, <lb/> | Nixus in hoc uno novitatis nomine inani, <lb/> |
| Multa licet simili ratione effutiat ore, <lb/> | Multa licet simili ratione effutiat ore, <lb/> |
| Aurea tum dicat per terras flumina vulgo <lb/> | Aurea tum dicat per terras flumina vulgo <lb/> |
| Fluxisse & gemmis florere arbusta suesse <lb/> | Fluxisse, & gemmis florere arbusta suesse <lb/> |
| Aut hominem tanto membrorum esse impete natum, <lb/> | Aut hominem tanto membrorum esse impete natum, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Trans maria alta pedum nisus ut ponere posset <lb/> | Trans maria alta pedum nisus ut ponere posset <lb/> |
| |
| Propterea quia quae de terris nunc quoque abundant <lb/> | Propterea quia quae de terris nunc quoque abundant <lb/> |
| Herbarum genera ac fruges arbustaque laeta <lb/> | Herbarum genera ac fruges arbustaque laeta <lb/> |
| Non tamen inter se possunt complexa creari, <lb/> | Non tamen inter se possunt complexa creari, <lb/> |
| Sed res quaeque suo ritu procedit & omnes <lb/> | Sed res quaeque suo ritu procedit, & omnes <lb/> |
| Foedere naturae certo discrimina servant. <lb/> | Foedere naturae certo discrimina servant. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>At genus humanum multo fuit illud in arvis <lb/> | </s></p><p type="main"><s>At genus humanum multo fuit illud in arvis <lb/> |
| Durius, ut decuit, tellus quod dura creasset, <lb/> | Durius, ut decuit, tellus quod dura creasset, <lb/> |
| Et maioribus & solidis magis ossibus intus <lb/> | Et maioribus, & solidis magis ossibus intus <lb/> |
| Fundatum, validis aptum per viscera nervis, <lb/> | Fundatum, validis aptum per viscera nervis, <lb/> |
| Nec facile ex aestu nec frigore quod caperetur <lb/> | Nec facile ex aestu nec frigore quod caperetur <lb/> |
| Nec novitate cibi nec labi corporis ulla. <lb/> | Nec novitate cibi nec labi corporis ulla. <lb/> |
| |
| <s>quod sol atque imbres dederant, quod terra erearat <lb/> | <s>quod sol atque imbres dederant, quod terra erearat <lb/> |
| Sponte sua, satis id placabat pectora donum.</s> <lb/> | Sponte sua, satis id placabat pectora donum.</s> <lb/> |
| <s>glandiferas inter curabant corpora quercus <lb/> | <s>glandiferas inter curabant corpora quercus <lb/> |
| Plerumque; & quae nunc hiberno tempore cernis <lb/> | Plerumque;, & quae nunc hiberno tempore cernis <lb/> |
| Arbita puniceo fieri matura colore, <lb/> | Arbita puniceo fieri matura colore, <lb/> |
| Plurima tum tellus etiam maiora ferebat.</s> <lb/> | Plurima tum tellus etiam maiora ferebat.</s> <lb/> |
| <s>multaque praeterea novitas tum florida mundi <lb/> | <s>multaque praeterea novitas tum florida mundi <lb/> |
| |
| Umida saxa, super viridi stillantia musco, <lb/> | Umida saxa, super viridi stillantia musco, <lb/> |
| Et partim plano scatere atque erumpere campo.</s> <lb/> | Et partim plano scatere atque erumpere campo.</s> <lb/> |
| <s>necdum res igni scibant tractare neque uti <lb/> | <s>necdum res igni scibant tractare neque uti <lb/> |
| Pellibus & spoliis corpus vestire ferarum, <lb/> | Pellibus, & spoliis corpus vestire ferarum, <lb/> |
| Sed nemora atque cavos montis silvasque colebant <lb/> | Sed nemora atque cavos montis silvasque colebant <lb/> |
| Et frutices inter condebant squalida membra <lb/> | Et frutices inter condebant squalida membra <lb/> |
| Verbera ventorum vitare imbrisque coacti.</s> <lb/> | Verbera ventorum vitare imbrisque coacti.</s> <lb/> |
| <s>nec commune bonum poterant spectare neque ullis <lb/> | <s>nec commune bonum poterant spectare neque ullis <lb/> |
| Moribus inter se scibant nec legibus uti.</s> <lb/> | Moribus inter se scibant nec legibus uti.</s> <lb/> |
| <s>quod cuique obtulerat praedae fortuna, ferebat <lb/> | <s>quod cuique obtulerat praedae fortuna, ferebat <lb/> |
| Sponte sua sibi quisque valere & vivere doctus.</s> <lb/> | Sponte sua sibi quisque valere, & vivere doctus.</s> <lb/> |
| <s>et Venus in silvis iungebat corpora amantum; <lb/> | <s>et Venus in silvis iungebat corpora amantum; <lb/> |
| Conciliabat enim vel mutua quamque cupido <lb/> | Conciliabat enim vel mutua quamque cupido <lb/> |
| Vel violenta viri vis atque inpensa libido <lb/> | Vel violenta viri vis atque inpensa libido <lb/> |
| Vel pretium, glandes atque arbita vel pira lecta. <lb/> | Vel pretium, glandes atque arbita vel pira lecta. <lb/> |
| Et manuum mira freti virtute pedumque <lb/> | Et manuum mira freti virtute pedumque <lb/> |
| Consectabantur silvestria saecla ferarum <lb/> | Consectabantur silvestria saecla ferarum <lb/> |
| Missilibus saxis & magno pondere clavae; <lb/> | Missilibus saxis, & magno pondere clavae; <lb/> |
| Multaque vincebant, vitabant pauca latebris; <lb/> | Multaque vincebant, vitabant pauca latebris; <lb/> |
| Saetigerisque pares subus sic Silvestria membra <lb/> | Saetigerisque pares subus sic Silvestria membra <lb/> |
| Nuda dabant terrae nocturno Tempore capti, <lb/> | Nuda dabant terrae nocturno Tempore capti, <lb/> |
| |
| Dum rosea face sol inferret lumina caelo. </s><s> <lb/> | Dum rosea face sol inferret lumina caelo. </s><s> <lb/> |
| A parvis quod enim consuerant cernere semper <lb/> | A parvis quod enim consuerant cernere semper <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Alterno tenebras & lucem tempore gigni, <lb/> | Alterno tenebras, & lucem tempore gigni, <lb/> |
| Non erat ut fieri posset mirarier umquam <lb/> | Non erat ut fieri posset mirarier umquam <lb/> |
| Nec diffidere ne terras aeterna teneret <lb/> | Nec diffidere ne terras aeterna teneret <lb/> |
| <lb/> | <lb/> |
| |
| Non ita iam possent caeli sub tegmine ferre, <lb/> | Non ita iam possent caeli sub tegmine ferre, <lb/> |
| Et Venus inminuit viris puerique parentum <lb/> | Et Venus inminuit viris puerique parentum <lb/> |
| Blanditiis facile ingenium fregere superbum. </s><s> <lb/> | Blanditiis facile ingenium fregere superbum. </s><s> <lb/> |
| Tunc & amicitiem coeperunt iungere aventes <lb/> | Tunc, & amicitiem coeperunt iungere aventes <lb/> |
| Finitimi inter se nec laedere nec violari, <lb/> | Finitimi inter se nec laedere nec violari, <lb/> |
| Et pueros commendarunt muliebreque saeclum, <lb/> | Et pueros commendarunt muliebreque saeclum, <lb/> |
| Vocibus & gestu cum balbe significarent <lb/> | Vocibus, & gestu cum balbe significarent <lb/> |
| Imbecillorum esse aecum misererier omnis. </s><s> <lb/> | Imbecillorum esse aecum misererier omnis. </s><s> <lb/> |
| Nec tamen omnimodis poterat concordia gigni, <lb/> | Nec tamen omnimodis poterat concordia gigni, <lb/> |
| | |
| |
| Aut genus humanum iam tum foret omne peremptum <lb/> | Aut genus humanum iam tum foret omne peremptum <lb/> |
| Nec potuisset adhuc perducere saecla propago. <lb/> | Nec potuisset adhuc perducere saecla propago. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>At varios linguae sonitus natura subegit <lb/> | </s></p><p type="main"><s>At varios linguae sonitus natura subegit <lb/> |
| Mittere & utilitas expressit nomina rerum, <lb/> | Mittere, & utilitas expressit nomina rerum, <lb/> |
| Non alia longe ratione atque ipsa videtur <lb/> | Non alia longe ratione atque ipsa videtur <lb/> |
| Protrahere ad gestum pueros infantia linguae, <lb/> | Protrahere ad gestum pueros infantia linguae, <lb/> |
| Cum facit ut digito quae sint praesentia monstrent.</s> <lb/> | Cum facit ut digito quae sint praesentia monstrent.</s> <lb/> |
| |
| Unguibus ac pedibus iam tum morsuque repugnant, <lb/> | Unguibus ac pedibus iam tum morsuque repugnant, <lb/> |
| Vix etiam cum sunt dentes unguesque creati.</s> <lb/> | Vix etiam cum sunt dentes unguesque creati.</s> <lb/> |
| <s>alituum porro genus alis omne videmus <lb/> | <s>alituum porro genus alis omne videmus <lb/> |
| Fidere & a pinnis tremulum petere auxillatum. <lb/> | Fidere, & a pinnis tremulum petere auxillatum. <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Proinde putare aliquem tum nomina distribuisse <lb/> | Proinde putare aliquem tum nomina distribuisse <lb/> |
| Rebus & inde homines didicisse vocabula prima, <lb/> | Rebus, & inde homines didicisse vocabula prima, <lb/> |
| Desiperest. </s><s>nam cur hic posset cuncta notare <lb/> | Desiperest. </s><s>nam cur hic posset cuncta notare <lb/> |
| Vocibus & varios sonitus emittere linguae, <lb/> | Vocibus, & varios sonitus emittere linguae, <lb/> |
| Tempore eodem alii facere id non quisse putentur?</s><s> <lb/> | Tempore eodem alii facere id non quisse putentur?</s><s> <lb/> |
| Praeterea si non alii quoque vocibus usi <lb/> | Praeterea si non alii quoque vocibus usi <lb/> |
| Inter se fuerant, unde insita notities est <lb/> | Inter se fuerant, unde insita notities est <lb/> |
| Utilitatis & unde data est huic prima potestas, <lb/> | Utilitatis, & unde data est huic prima potestas, <lb/> |
| Quid vellet facere ut siret animoque videret ?</s><s> <lb/> | Quid vellet facere ut siret animoque videret ?</s><s> <lb/> |
| | |
| Cogere item pluris unus victosque domare <lb/> | Cogere item pluris unus victosque domare <lb/> |
| |
| Nec ratione ulla sibi ferrent amplius auris <lb/> | Nec ratione ulla sibi ferrent amplius auris <lb/> |
| Vocis inauditos sonitus obtundere frustra. <lb/> | Vocis inauditos sonitus obtundere frustra. <lb/> |
| Postremo quid in hac mirabile tantoperest re, <lb/> | Postremo quid in hac mirabile tantoperest re, <lb/> |
| Si genus humanum, cui vox & lingua vigeret, <lb/> | Si genus humanum, cui vox, & lingua vigeret, <lb/> |
| Pro vario sensti varia res voce notaret ?</s><s> <lb/> | Pro vario sensti varia res voce notaret ?</s><s> <lb/> |
| Cum pecudes mutae, cum denique saecla ferarum <lb/> | Cum pecudes mutae, cum denique saecla ferarum <lb/> |
| Dissimilis soleant voces variasque ciere, <lb/> | Dissimilis soleant voces variasque ciere, <lb/> |
| Cum metus aut dolor est & cum iam gaudia gliscunt.</s> <lb/> | Cum metus aut dolor est, & cum iam gaudia gliscunt.</s> <lb/> |
| <s>quippe etenim licet id rebus cognoscere apertis.</s> <lb/> | <s>quippe etenim licet id rebus cognoscere apertis.</s> <lb/> |
| <s>inritata canum cum primum magna Molossum <lb/> | <s>inritata canum cum primum magna Molossum <lb/> |
| Mollia ricta fremunt duros nudantia dentes, <lb/> | Mollia ricta fremunt duros nudantia dentes, <lb/> |
| Longe alio sonitu rabie restricta minantur, <lb/> | Longe alio sonitu rabie restricta minantur, <lb/> |
| Et cum iam latrant & vocibus omnia complent.</s> <lb/> | Et cum iam latrant, & vocibus omnia complent.</s> <lb/> |
| <s>et catulos blande cum lingua lambere temptant <lb/> | <s>et catulos blande cum lingua lambere temptant <lb/> |
| Aut ubi eos iactant pedibus morsuque petentes <lb/> | Aut ubi eos iactant pedibus morsuque petentes <lb/> |
| Suspensis teneros imitantur dentibus haustus, <lb/> | Suspensis teneros imitantur dentibus haustus, <lb/> |
| |
| Et quom de victu certant praedaeque repugnant <lb/> | Et quom de victu certant praedaeque repugnant <lb/> |
| Et partim mutant cum tempestatibus una <lb/> | Et partim mutant cum tempestatibus una <lb/> |
| Raucisonos cantus, cornicum ut saecla vetusta <lb/> | Raucisonos cantus, cornicum ut saecla vetusta <lb/> |
| Corvorumque greges ubi aquam dicuntur & imbris <lb/> | Corvorumque greges ubi aquam dicuntur, & imbris <lb/> |
| Poscere & interdum ventos aurasque vocare.</s> <lb/> | Poscere, & interdum ventos aurasque vocare.</s> <lb/> |
| <s>ergo si varii sensus animalia cogunt, <lb/> | <s>ergo si varii sensus animalia cogunt, <lb/> |
| Muta tamen cum sint, varias emittere voces, <lb/> | Muta tamen cum sint, varias emittere voces, <lb/> |
| Quanto mortalis magis aecum est tum potuisse <lb/> | Quanto mortalis magis aecum est tum potuisse <lb/> |
| |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| </s></p><p type="main"><s>Inque dies magis hi victum vitamque priorem <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Inque dies magis hi victum vitamque priorem <lb/> |
| Commutare novis monstrabant rebu' benigni, <lb/> | Commutare novis monstrabant rebu' benigni, <lb/> |
| Ingenio qui praestabant & corde vigebant. </s><s> <lb/> | Ingenio qui praestabant, & corde vigebant. </s><s> <lb/> |
| Condere coeperunt urbis arcemque locare <lb/> | Condere coeperunt urbis arcemque locare <lb/> |
| Praesidium reges ipsi sibi perfugiumque, <lb/> | Praesidium reges ipsi sibi perfugiumque, <lb/> |
| Et pecus atque agros divisere atque dedere <lb/> | Et pecus atque agros divisere atque dedere <lb/> |
| Pro facie cuiusque & viribus ingenioque; <lb/> | Pro facie cuiusque, & viribus ingenioque; <lb/> |
| Nam facies multum valuit viresque vigentes. </s><s> <lb/> | Nam facies multum valuit viresque vigentes. </s><s> <lb/> |
| Posterius res inventast aurumque repertum, <lb/> | Posterius res inventast aurumque repertum, <lb/> |
| Quod facile & validis & pulchris dempsit honorem <lb/> | Quod facile, & validis, & pulchris dempsit honorem <lb/> |
| Divitioris enim sectam plerumque secuntur <lb/> | Divitioris enim sectam plerumque secuntur <lb/> |
| Quamlubet & fortes & pulchro corpore creti. </s><s> <lb/> | Quamlubet, & fortes, & pulchro corpore creti. </s><s> <lb/> |
| Quod siquis vera vitam ratione gubernet, <lb/> | Quod siquis vera vitam ratione gubernet, <lb/> |
| Divitiae grandes homini sunt vivere parce <lb/> | Divitiae grandes homini sunt vivere parce <lb/> |
| Aequo animo; neque enim est umquam penuria parvi.</s> <lb/> | Aequo animo; neque enim est umquam penuria parvi.</s> <lb/> |
| |
| Invidia interdum contemptim in Tartara taetra; <lb/> | Invidia interdum contemptim in Tartara taetra; <lb/> |
| | |
| Invidia quoniam, ceu fulinine, summa vaporant <lb/> | Invidia quoniam, ceu fulinine, summa vaporant <lb/> |
| Plerumque & quae sunt aliis magis edita cumque; <lb/> | Plerumque, & quae sunt aliis magis edita cumque; <lb/> |
| Ut satius multo iam sit parere quietum <lb/> | Ut satius multo iam sit parere quietum <lb/> |
| Quam regere imperio res velle & regna tenere. <lb/> | Quam regere imperio res velle, & regna tenere. <lb/> |
| Proinde sine incassum defessi sanguine sudent, <lb/> | Proinde sine incassum defessi sanguine sudent, <lb/> |
| Angustum per iter luctantes ambitionis; <lb/> | Angustum per iter luctantes ambitionis; <lb/> |
| Quandoquidem sapiunt alieno ex ore petuntque <lb/> | Quandoquidem sapiunt alieno ex ore petuntque <lb/> |
| |
| Nec magis id nunc est neque erit mox quam fuit ante. <lb/> | Nec magis id nunc est neque erit mox quam fuit ante. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Ergo regibus occisis subversa iacebat <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Ergo regibus occisis subversa iacebat <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Pristina maiestas soliorum & sceptra superba, <lb/> | Pristina maiestas soliorum, & sceptra superba, <lb/> |
| Et capitis summi praeclarum insigne cruentum <lb/> | Et capitis summi praeclarum insigne cruentum <lb/> |
| Sub pedibus vulgi magnum lugebat honorem; <lb/> | Sub pedibus vulgi magnum lugebat honorem; <lb/> |
| Nam cupide conculcatur nimis ante metutum. <lb/> | Nam cupide conculcatur nimis ante metutum. <lb/> |
| |
| | |
| Quippe ubi se multi per somnia saepe loquentes <lb/> | Quippe ubi se multi per somnia saepe loquentes <lb/> |
| Aut morbo delirantes protraxe ferantur <lb/> | Aut morbo delirantes protraxe ferantur <lb/> |
| Et celata mala in medium & Peccata dedisse.) <lb/> | Et celata mala in medium, & Peccata dedisse.) <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc quae causa deum per magnas numina gentis <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc quae causa deum per magnas numina gentis <lb/> |
| Pervulgarit & ararum compleverit urbis <lb/> | Pervulgarit, & ararum compleverit urbis <lb/> |
| Suscipiendaque curarit sollemnia sacra, <lb/> | Suscipiendaque curarit sollemnia sacra, <lb/> |
| Quae nunc in magnis florent sacra rebu' locisque, <lb/> | Quae nunc in magnis florent sacra rebu' locisque, <lb/> |
| Unde etiam nunc est mortalibus insitus horror <lb/> | Unde etiam nunc est mortalibus insitus horror <lb/> |
| Qui delubra deum nova toto suscitat orbi <lb/> | Qui delubra deum nova toto suscitat orbi <lb/> |
| Terrarum & festis cogit celebrare diebus, <lb/> | Terrarum, & festis cogit celebrare diebus, <lb/> |
| Non ita difficilest rationem reddere verbis.</s> <lb/> | Non ita difficilest rationem reddere verbis.</s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| <s>quippe etenim iam tum divom mortalia saecla <lb/> | <s>quippe etenim iam tum divom mortalia saecla <lb/> |
| |
| Et magis in somnis mirando corporis auctu.</s> <lb/> | Et magis in somnis mirando corporis auctu.</s> <lb/> |
| <s>his igitur sensum tribuebant propterea quod <lb/> | <s>his igitur sensum tribuebant propterea quod <lb/> |
| Membra movere videbantur vocesque superbas <lb/> | Membra movere videbantur vocesque superbas <lb/> |
| Mittere pro facie praeclara & viribus amplis.</s> <lb/> | Mittere pro facie praeclara, & viribus amplis.</s> <lb/> |
| <s>aeternamque dabant vitam, quia semper eorum, <lb/> | <s>aeternamque dabant vitam, quia semper eorum, <lb/> |
| Subpeditabatur facies & forma manebat, <lb/> | Subpeditabatur facies, & forma manebat, <lb/> |
| Et tamen omnino quod tantis viribus auctos <lb/> | Et tamen omnino quod tantis viribus auctos <lb/> |
| Non temere ulla vi convinci posse putabant.</s> <lb/> | Non temere ulla vi convinci posse putabant.</s> <lb/> |
| <s>fortunisque ideo longe praestare putabant, <lb/> | <s>fortunisque ideo longe praestare putabant, <lb/> |
| Quod mortis timor haut quemquam vexaret eorum, <lb/> | Quod mortis timor haut quemquam vexaret eorum, <lb/> |
| Et simul in somnis quia multa & mira videbant <lb/> | Et simul in somnis quia multa, & mira videbant <lb/> |
| Efficere & nullum capere ipsos inde laborem.</s> <lb/> | Efficere, & nullum capere ipsos inde laborem.</s> <lb/> |
| <s>praeterea caeli rationes ordine certo <lb/> | <s>praeterea caeli rationes ordine certo <lb/> |
| Et varia annorum cernebaut tempora verti <lb/> | Et varia annorum cernebaut tempora verti <lb/> |
| Nec poterant quibus id fieret cognoscere causis. <lb/> | Nec poterant quibus id fieret cognoscere causis. <lb/> |
| Ergo perfugium sibi habebant omnia divis <lb/> | Ergo perfugium sibi habebant omnia divis <lb/> |
| Tradere & illorum nutu facere omnia flecti.</s> <lb/> | Tradere, & illorum nutu facere omnia flecti.</s> <lb/> |
| <s>in caeloque deum sedes & templa locarunt, <lb/> | <s>in caeloque deum sedes, & templa locarunt, <lb/> |
| Per caelum volvi quia nox & luna videtur, <lb/> | Per caelum volvi quia nox, & luna videtur, <lb/> |
| Luna dies & nox & noctis signa severa <lb/> | Luna dies, & nox, & noctis signa severa <lb/> |
| | |
| Noctivagaeque faces caeli flaminaeque volantes, <lb/> | Noctivagaeque faces caeli flaminaeque volantes, <lb/> |
| Nubila sol imbres nix venti fulmina grando <lb/> | Nubila sol imbres nix venti fulmina grando <lb/> |
| Et rapidi fremitus & murmura magna minarum. <lb/> | Et rapidi fremitus, & murmura magna minarum. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s> O genus infelix humanum, talia divis <lb/> | </s></p><p type="main"><s> O genus infelix humanum, talia divis <lb/> |
| Cum tribuit facta atque iras adiunxit acerbas! <lb/> | Cum tribuit facta atque iras adiunxit acerbas! <lb/> |
| Quantos tum gemitus ipsi sibi, quantaque nobis <lb/> | Quantos tum gemitus ipsi sibi, quantaque nobis <lb/> |
| Volnera, quas lacrimas peperere minoribu' nostris! <lb/> | Volnera, quas lacrimas peperere minoribu' nostris! <lb/> |
| Nec pietas ullast velatum saepe videri <lb/> | Nec pietas ullast velatum saepe videri <lb/> |
| Vertier ad lapidem atque omnis accedere ad aras <lb/> | Vertier ad lapidem atque omnis accedere ad aras <lb/> |
| Nec procumbere humi prostratum & pandere palmas <lb/> | Nec procumbere humi prostratum, & pandere palmas <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Ante deum delubra nec aras sanguine multo <lb/> | Ante deum delubra nec aras sanguine multo <lb/> |
| Spargere quadrupedum nec votis nectere vota, <lb/> | Spargere quadrupedum nec votis nectere vota, <lb/> |
| |
| <s>praeterea cui non animus formidine divum <lb/> | <s>praeterea cui non animus formidine divum <lb/> |
| Contrahitur, cui non correpunt membra pavore, <lb/> | Contrahitur, cui non correpunt membra pavore, <lb/> |
| Fulminis horribili cum plaga torrida tellus <lb/> | Fulminis horribili cum plaga torrida tellus <lb/> |
| Contremit & magnum perfurrunt murmura caelum?</s><s> <lb/> | Contremit, & magnum perfurrunt murmura caelum?</s><s> <lb/> |
| Non populi gentesque tremunt, regesque superbi <lb/> | Non populi gentesque tremunt, regesque superbi <lb/> |
| Corripiunt divum percussi membra timore, <lb/> | Corripiunt divum percussi membra timore, <lb/> |
| | |
| |
| Correptus nihilo fertur minus ad vada leti?</s><s> <lb/> | Correptus nihilo fertur minus ad vada leti?</s><s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Usque adeo res humanas vis abdita quaedam <lb/> | Usque adeo res humanas vis abdita quaedam <lb/> |
| Opterit & pulchros fascis saevasque secures <lb/> | Opterit, & pulchros fascis saevasque secures <lb/> |
| Proculcare ac ludibrio sibi habere videtur. </s><s> <lb/> | Proculcare ac ludibrio sibi habere videtur. </s><s> <lb/> |
| Denique sub pedibus tellus cum tota vacillat <lb/> | Denique sub pedibus tellus cum tota vacillat <lb/> |
| Concussaeque cadunt urbes dubiaeque minantur, <lb/> | Concussaeque cadunt urbes dubiaeque minantur, <lb/> |
| |
| Sive quod inter se bellum silvestre gerentes <lb/> | Sive quod inter se bellum silvestre gerentes <lb/> |
| Hostibus intulerant ignem formidinis ergo, <lb/> | Hostibus intulerant ignem formidinis ergo, <lb/> |
| Sive quod inducti terrae bonitate volebant <lb/> | Sive quod inducti terrae bonitate volebant <lb/> |
| Pandere agros pinguis & pascua reddere rura, <lb/> | Pandere agros pinguis, & pascua reddere rura, <lb/> |
| Sive feras interficere & ditescere praeda.</s> <lb/> | Sive feras interficere, & ditescere praeda.</s> <lb/> |
| <s>nam fovea atque igni prius est venarier ortum <lb/> | <s>nam fovea atque igni prius est venarier ortum <lb/> |
| Quam saepire plagis saltum canibusque ciere.</s> <lb/> | Quam saepire plagis saltum canibusque ciere.</s> <lb/> |
| <s>quidquid id est, quacumque e causa flammeus ardor <lb/> | <s>quidquid id est, quacumque e causa flammeus ardor <lb/> |
| | |
| Horribili sonitu silvas exederat altis <lb/> | Horribili sonitu silvas exederat altis <lb/> |
| Ab radicibus & terram percoxerat igni, <lb/> | Ab radicibus, & terram percoxerat igni, <lb/> |
| Manabat venis ferventibus in loca terrae <lb/> | Manabat venis ferventibus in loca terrae <lb/> |
| Concava conveniens argenti rivus & auri, <lb/> | Concava conveniens argenti rivus, & auri, <lb/> |
| Aeris item & plumbi. </s><s>quae cum concreta videbant <lb/> | Aeris item, & plumbi. </s><s>quae cum concreta videbant <lb/> |
| Posterius claro in terra splendere colore, <lb/> | Posterius claro in terra splendere colore, <lb/> |
| Tollebant nitido capti levique lepore <lb/> | Tollebant nitido capti levique lepore <lb/> |
| Et simili formata videbant esse figura <lb/> | Et simili formata videbant esse figura <lb/> |
| Atque lacunarum fuerant vestigia cuique.</s> <lb/> | Atque lacunarum fuerant vestigia cuique.</s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| <s>tum penetrabat eos posse haec liquefacta calore <lb/> | <s>tum penetrabat eos posse haec liquefacta calore <lb/> |
| Quamlibet in formam & faciem decurrere rerum <lb/> | Quamlibet in formam, & faciem decurrere rerum <lb/> |
| Et prorsum quamvis in acuta ac tenvia posse <lb/> | Et prorsum quamvis in acuta ac tenvia posse <lb/> |
| Mucronum duci fastigia procudendo, <lb/> | Mucronum duci fastigia procudendo, <lb/> |
| Ut sibi tela darent, silvasque ut caedere possent <lb/> | Ut sibi tela darent, silvasque ut caedere possent <lb/> |
| Materiemque dolare & levia radere tigna <lb/> | Materiemque dolare, & levia radere tigna <lb/> |
| Et terebrare etiam ac pertundere perque forare.</s> <lb/> | Et terebrare etiam ac pertundere perque forare.</s> <lb/> |
| <s>nec minus argento facere haec auroque parabant <lb/> | <s>nec minus argento facere haec auroque parabant <lb/> |
| Quam validi primum violentis viribus aeris, <lb/> | Quam validi primum violentis viribus aeris, <lb/> |
| |
| <s>nunc iacet aes, aurum in summum successit honorem. </s><s> <lb/> | <s>nunc iacet aes, aurum in summum successit honorem. </s><s> <lb/> |
| Sic volvenda aetas commutat tempora rerum.</s> <lb/> | Sic volvenda aetas commutat tempora rerum.</s> <lb/> |
| <s>quod fuit in pretio, fit nullo denique honore; <lb/> | <s>quod fuit in pretio, fit nullo denique honore; <lb/> |
| Porro aliut succedit & e Contemptibus exit <lb/> | Porro aliut succedit, & e Contemptibus exit <lb/> |
| Inque dies magis adpetitur floretque repertum <lb/> | Inque dies magis adpetitur floretque repertum <lb/> |
| | |
| Laudibus & miro est mortalis inter honore. <lb/> | Laudibus, & miro est mortalis inter honore. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc tibi quo pacto ferri natura reperta <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc tibi quo pacto ferri natura reperta <lb/> |
| Sit facilest ipsi per te cognoscere, Memmi. </s><s> <lb/> | Sit facilest ipsi per te cognoscere, Memmi. </s><s> <lb/> |
| Arma antiqua manus ungues dentesque fuerunt <lb/> | Arma antiqua manus ungues dentesque fuerunt <lb/> |
| Et lapides & item silvarum fragmina rami, <lb/> | Et lapides, & item silvarum fragmina rami, <lb/> |
| Et flamma atque ignes, postquam sunt cognita primum. <lb/> | Et flamma atque ignes, postquam sunt cognita primum. <lb/> |
| Posterius ferri vis est aerisque reperta. </s><s> <lb/> | Posterius ferri vis est aerisque reperta. </s><s> <lb/> |
| Et prior aeris erat quam ferri cognitus usus, <lb/> | Et prior aeris erat quam ferri cognitus usus, <lb/> |
| Quo facilis magis est natura & copia maior. </s><s> <lb/> | Quo facilis magis est natura, & copia maior. </s><s> <lb/> |
| Aere solum terrae tractabant, aereque belli <lb/> | Aere solum terrae tractabant, aereque belli <lb/> |
| Miscebant fluctus & vulnera vasta serebant <lb/> | Miscebant fluctus, & vulnera vasta serebant <lb/> |
| Et pecus atque agros adimebant; nam facile ollis <lb/> | Et pecus atque agros adimebant; nam facile ollis <lb/> |
| Omnia cedebant armatis nuda & inerma. </s><s> <lb/> | Omnia cedebant armatis nuda, & inerma. </s><s> <lb/> |
| Inde minutatim processit ferreus ensis <lb/> | Inde minutatim processit ferreus ensis <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Versaque in obprobrium species est falcis ahenae, <lb/> | Versaque in obprobrium species est falcis ahenae, <lb/> |
| |
| Et quam falciferos armatum escendere currus.</s> <lb/> | Et quam falciferos armatum escendere currus.</s> <lb/> |
| <s>inde boves lucas turrito Corpore, taetras, <lb/> | <s>inde boves lucas turrito Corpore, taetras, <lb/> |
| Anguimanus, belli docuerunt volnera Poeni <lb/> | Anguimanus, belli docuerunt volnera Poeni <lb/> |
| Sufferre & magnas Martis turbare catervas.</s> <lb/> | Sufferre, & magnas Martis turbare catervas.</s> <lb/> |
| <s>sic alid ex alio peperit discordia tristis, <lb/> | <s>sic alid ex alio peperit discordia tristis, <lb/> |
| Horribile humanis quod gentibus esset in armis, <lb/> | Horribile humanis quod gentibus esset in armis, <lb/> |
| Inque dies belli terroribus addidit augmen. <lb/> | Inque dies belli terroribus addidit augmen. <lb/> |
| |
| Turbabant saevi nullo discrimine turmas, <lb/> | Turbabant saevi nullo discrimine turmas, <lb/> |
| Terrificas capitum quatientes undique cristas, <lb/> | Terrificas capitum quatientes undique cristas, <lb/> |
| Nec poterant equites fremitu perterrita equorum <lb/> | Nec poterant equites fremitu perterrita equorum <lb/> |
| Pectora mulcere & frenis convertere in hostis. </s><s> <lb/> | Pectora mulcere, & frenis convertere in hostis. </s><s> <lb/> |
| Inritata leae iaciebant corpora saltu <lb/> | Inritata leae iaciebant corpora saltu <lb/> |
| Undique & adversum venientibus ora petebant <lb/> | Undique, & adversum venientibus ora petebant <lb/> |
| Et nec opinantis a tergo deripiebant <lb/> | Et nec opinantis a tergo deripiebant <lb/> |
| Deplexaeque dabant in terram volnere victos, <lb/> | Deplexaeque dabant in terram volnere victos, <lb/> |
| Morsibus adfixae validis atque unguibus uncis. </s><s> <lb/> | Morsibus adfixae validis atque unguibus uncis. </s><s> <lb/> |
| Iactabantque suos tauri pedibusque terebant <lb/> | Iactabantque suos tauri pedibusque terebant <lb/> |
| Et latera ac ventres hauribant supter equorum <lb/> | Et latera ac ventres hauribant supter equorum <lb/> |
| Cornibus & terram minitanti fronte ruebant. </s><s> <lb/> | Cornibus, & terram minitanti fronte ruebant. </s><s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Et validis socios caedebant dentibus apri <lb/> | Et validis socios caedebant dentibus apri <lb/> |
| Tela infracta suo tinguentes sanguine saevi, <lb/> | Tela infracta suo tinguentes sanguine saevi, <lb/> |
| |
| Ut muliebribus id manibus concedere vellent <lb/> | Ut muliebribus id manibus concedere vellent <lb/> |
| Atquie ipsi pariter durum sufferre laborem <lb/> | Atquie ipsi pariter durum sufferre laborem <lb/> |
| Atque opere in duro durarent membra manusque. <lb/> | Atque opere in duro durarent membra manusque. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>At specimen sationis & insitionis origo <lb/> | </s></p><p type="main"><s>At specimen sationis, & insitionis origo <lb/> |
| Ipsa fuit rerum primum natura creatrix.</s> <lb/> | Ipsa fuit rerum primum natura creatrix.</s> <lb/> |
| <s>arboribus quoniam bacae glandesque caducae <lb/> | <s>arboribus quoniam bacae glandesque caducae <lb/> |
| Tempestiva dabant pullorum examina supter; <lb/> | Tempestiva dabant pullorum examina supter; <lb/> |
| |
| Cogebant infraque locum concedere cultis, <lb/> | Cogebant infraque locum concedere cultis, <lb/> |
| Prata lacus rivos segetes vinetaque laeta <lb/> | Prata lacus rivos segetes vinetaque laeta <lb/> |
| | |
| Collibus & campis ut haberent, atque olearum <lb/> | Collibus, & campis ut haberent, atque olearum <lb/> |
| Caerula distinguens inter plaga currere posset <lb/> | Caerula distinguens inter plaga currere posset <lb/> |
| Per tumulos & convallis camposque profusa; <lb/> | Per tumulos, & convallis camposque profusa; <lb/> |
| Ut nunc esse vides vario distincta lepore <lb/> | Ut nunc esse vides vario distincta lepore <lb/> |
| Omnia, quae pomis intersita dulcibus ornant <lb/> | Omnia, quae pomis intersita dulcibus ornant <lb/> |
| Arbustisque tenent felicibus opsita circum. <lb/> | Arbustisque tenent felicibus opsita circum. <lb/> |
| |
| <s>saepe itaque inter se prostrati in gramine molli <lb/> | <s>saepe itaque inter se prostrati in gramine molli <lb/> |
| Propter aquae rivom sub ramis arboris altae <lb/> | Propter aquae rivom sub ramis arboris altae <lb/> |
| Non magnis opibus iucunde corpora habebant, <lb/> | Non magnis opibus iucunde corpora habebant, <lb/> |
| Praesertim cum tempestas ridebat & anni <lb/> | Praesertim cum tempestas ridebat, & anni <lb/> |
| Tempora pingebant viridantis floribus herbas.</s> <lb/> | Tempora pingebant viridantis floribus herbas.</s> <lb/> |
| <s>tum ioca, tum sermo, tum dulces esse cachinni <lb/> | <s>tum ioca, tum sermo, tum dulces esse cachinni <lb/> |
| Consuerant. </s><s>agrestis enim tum musa vigebat; <lb/> | Consuerant. </s><s>agrestis enim tum musa vigebat; <lb/> |
| Tum caput atque umeros plexis redimire coronis <lb/> | Tum caput atque umeros plexis redimire coronis <lb/> |
| Floribus & foliis lascivia laeta monebat, <lb/> | Floribus, & foliis lascivia laeta monebat, <lb/> |
| Atque extra numerum procedere membra moventes <lb/> | Atque extra numerum procedere membra moventes <lb/> |
| Duriter & duro terram pede pellere matrem; <lb/> | Duriter, & duro terram pede pellere matrem; <lb/> |
| Unde oriebantur risus dulcesque cachinni, <lb/> | Unde oriebantur risus dulcesque cachinni, <lb/> |
| Omnia quod nova tum magis haec & mira vigebant.</s> <lb/> | Omnia quod nova tum magis haec, & mira vigebant.</s> <lb/> |
| <s>et vigilantibus hinc aderant solacia somni, <lb/> | <s>et vigilantibus hinc aderant solacia somni, <lb/> |
| Ducere multimodis voces & fleetere cantus <lb/> | Ducere multimodis voces, & fleetere cantus <lb/> |
| Et supera calamos unco percurrere labro; <lb/> | Et supera calamos unco percurrere labro; <lb/> |
| | |
| Unde etiam vigiles nunc haec accepta tuentur <lb/> | Unde etiam vigiles nunc haec accepta tuentur <lb/> |
| |
| Maiorem interea capiunt dulcedini' fructum <lb/> | Maiorem interea capiunt dulcedini' fructum <lb/> |
| Quam silvestre genus capiebat terrigenarum.</s> <lb/> | Quam silvestre genus capiebat terrigenarum.</s> <lb/> |
| <s>nam quod adest praesto, nisi quid cognovimus ante <lb/> | <s>nam quod adest praesto, nisi quid cognovimus ante <lb/> |
| Suavius, in primis placet & poliere videtur, <lb/> | Suavius, in primis placet, & poliere videtur, <lb/> |
| Posteriorque fere melior res illa reperta <lb/> | Posteriorque fere melior res illa reperta <lb/> |
| Perdit & immutat sensus ad pristina quaeque. <lb/> | Perdit, & immutat sensus ad pristina quaeque. <lb/> |
| Sic odium coepit glandis, sic illa relicta <lb/> | Sic odium coepit glandis, sic illa relicta <lb/> |
| Strata cubilia sunt herbis & frondibus aucta.</s> <lb/> | Strata cubilia sunt herbis, & frondibus aucta.</s> <lb/> |
| <s>pellis item cecidit vestis contempta ferinae <lb/> | <s>pellis item cecidit vestis contempta ferinae <lb/> |
| Quam reor invidia tali tunc esse repertam, <lb/> | Quam reor invidia tali tunc esse repertam, <lb/> |
| Ut letum insidiis qui gessit primus obiret, <lb/> | Ut letum insidiis qui gessit primus obiret, <lb/> |
| Et tamen inter eos distractam sanguine multo <lb/> | Et tamen inter eos distractam sanguine multo <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Disperiisse neque in fructum convertere quisse.</s> <lb/> | Disperiisse neque in fructum convertere quisse.</s> <lb/> |
| <s>tunc igitur pelles, nunc aurum & purpura curis <lb/> | <s>tunc igitur pelles, nunc aurum, & purpura curis <lb/> |
| Exercent hominum vitam belloque fatigant <lb/> | Exercent hominum vitam belloque fatigant <lb/> |
| Quo magis in nobis, ut opinor, culpa resedit. <lb/> | Quo magis in nobis, ut opinor, culpa resedit. <lb/> |
| Frigus enim nudos sine pellibus excruciabat <lb/> | Frigus enim nudos sine pellibus excruciabat <lb/> |
| |
| Purpurea atque auro signisque ingentibus apta, <lb/> | Purpurea atque auro signisque ingentibus apta, <lb/> |
| Dum plebeia tamen sit quae defendere possit.</s> <lb/> | Dum plebeia tamen sit quae defendere possit.</s> <lb/> |
| <s>ergo hominum genus incassum frustraque laborat <lb/> | <s>ergo hominum genus incassum frustraque laborat <lb/> |
| Semper & in curis consumit Inanibus aevom, <lb/> | Semper, & in curis consumit Inanibus aevom, <lb/> |
| Nimirum quia non cognovit quae sit habendi <lb/> | Nimirum quia non cognovit quae sit habendi <lb/> |
| Finis & omnino quoad crescat vera voluptas.</s> <lb/> | Finis, & omnino quoad crescat vera voluptas.</s> <lb/> |
| <s>idque minutatim vitam provexit in altum <lb/> | <s>idque minutatim vitam provexit in altum <lb/> |
| Et belli magnos commovit funditus aestus. <lb/> | Et belli magnos commovit funditus aestus. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>At vigiles mundi magnum versatile templum <lb/> | </s></p><p type="main"><s>At vigiles mundi magnum versatile templum <lb/> |
| Sol & luna suo lustrantes lumine circum <lb/> | Sol, & luna suo lustrantes lumine circum <lb/> |
| Perdocuere homines annorum tempora verti <lb/> | Perdocuere homines annorum tempora verti <lb/> |
| | |
| Et certa ratione geri rem atque ordine certo. <lb/> | Et certa ratione geri rem atque ordine certo. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Iam validis saepti degebant turribus aevom <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Iam validis saepti degebant turribus aevom <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Navigia atque agri culturas moenia leges <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Navigia atque agri culturas moenia leges <lb/> |
| Arma vias vestes & cetera de Genere horum, <lb/> | Arma vias vestes, & cetera de Genere horum, <lb/> |
| Praemia, delicias quoque vitae funditus omnis, <lb/> | Praemia, delicias quoque vitae funditus omnis, <lb/> |
| Carmina picturas, & daedala signa polire, <lb/> | Carmina picturas,, & daedala signa polire, <lb/> |
| Usus & impigrae simul experientia mentis <lb/> | Usus, & impigrae simul experientia mentis <lb/> |
| Paulatim docuit pedetemtim progredientis. </s><s> <lb/> | Paulatim docuit pedetemtim progredientis. </s><s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Sic unumquicquid paullatim protrahit aetas <lb/> | Sic unumquicquid paullatim protrahit aetas <lb/> |
| In medium ratioque in luminis erigit oras. <lb/> | In medium ratioque in luminis erigit oras. <lb/> |
| Namque alid ex alio clarescere & ordine debet <lb/> | Namque alid ex alio clarescere, & ordine debet <lb/> |
| Artibus, ad summum donec venere cacumen. <lb/> | Artibus, ad summum donec venere cacumen. <lb/> |
| </s></p> | </s></p> |
| </chap> | </chap> |
| |
| Et primae dederunt solacia duleia vitae, <lb/> | Et primae dederunt solacia duleia vitae, <lb/> |
| Cum, genuere virum tali cum corde repertum, <lb/> | Cum, genuere virum tali cum corde repertum, <lb/> |
| Omnia veridico qui quondam ex ore profudit; <lb/> | Omnia veridico qui quondam ex ore profudit; <lb/> |
| Cuius & extincti propter divina reperta <lb/> | Cuius, & extincti propter divina reperta <lb/> |
| Divolgata vetus iam ad caelum gloria fertur.</s> <lb/> | Divolgata vetus iam ad caelum gloria fertur.</s> <lb/> |
| <s>nam cum vidit hic ad victum quae flagitat usus <lb/> | <s>nam cum vidit hic ad victum quae flagitat usus <lb/> |
| Omnia iam ferme mortalibus esse parata <lb/> | Omnia iam ferme mortalibus esse parata <lb/> |
| Et, proquam posset, vitam consistere tutam, <lb/> | Et, proquam posset, vitam consistere tutam, <lb/> |
| Divitiis homines & honore & laude potentis <lb/> | Divitiis homines, & honore, & laude potentis <lb/> |
| Affluere atque bona gnatorum excellere fama, <lb/> | Affluere atque bona gnatorum excellere fama, <lb/> |
| Nec minus esse domi cuiquam tamen anxia corda, <lb/> | Nec minus esse domi cuiquam tamen anxia corda, <lb/> |
| Atque animi ingratis vitam vexare sine ulla <lb/> | Atque animi ingratis vitam vexare sine ulla <lb/> |
| |
| | |
| Intellegit ibi vitium vas efficere ipsum <lb/> | Intellegit ibi vitium vas efficere ipsum <lb/> |
| Omniaque illius vitio corrumpier intus <lb/> | Omniaque illius vitio corrumpier intus <lb/> |
| Quae conlata foris & commoda cumque venirent; <lb/> | Quae conlata foris, & commoda cumque venirent; <lb/> |
| Partim quod fluxum pertusumque esse videbat, <lb/> | Partim quod fluxum pertusumque esse videbat, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Ut nulla posset ratione explerier umquam; <lb/> | Ut nulla posset ratione explerier umquam; <lb/> |
| |
| Discutiant, sed naturae species ratioque.</s> <lb/> | Discutiant, sed naturae species ratioque.</s> <lb/> |
| <s>quo magis inceptum pergam pertexere dictis. <lb/> | <s>quo magis inceptum pergam pertexere dictis. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Et quoniam docui mundi mortalia templa <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Et quoniam docui mundi mortalia templa <lb/> |
| Esse & nativo consistere Corpore caelum, <lb/> | Esse, & nativo consistere Corpore caelum, <lb/> |
| | |
| Et quaecumque in eo fiunt fierique necesse est, <lb/> | Et quaecumque in eo fiunt fierique necesse est, <lb/> |
| Pleraque ressolui, quae restant percipe porro, <lb/> | Pleraque ressolui, quae restant percipe porro, <lb/> |
| |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Depressosque premunt ad terram propterea quod <lb/> | Depressosque premunt ad terram propterea quod <lb/> |
| Ignorantia causarum conferre deorum <lb/> | Ignorantia causarum conferre deorum <lb/> |
| Cogit ad imperium res & concedere regnum. <lb/> | Cogit ad imperium res, & concedere regnum. <lb/> |
| Nam bene qui didicere deos securum agere aevom, <lb/> | Nam bene qui didicere deos securum agere aevom, <lb/> |
| Si tamen interea mirantur qua ratione <lb/> | Si tamen interea mirantur qua ratione <lb/> |
| Quaeque geri possint, praesertim rebus in illis <lb/> | Quaeque geri possint, praesertim rebus in illis <lb/> |
| |
| Inde videre licet qualis iam vita sequatur. </s><s> <lb/> | Inde videre licet qualis iam vita sequatur. </s><s> <lb/> |
| Quam quidem ut a nobis ratio verissima longe <lb/> | Quam quidem ut a nobis ratio verissima longe <lb/> |
| Reiciat, quamquam sunt a me multa profecta, <lb/> | Reiciat, quamquam sunt a me multa profecta, <lb/> |
| Multa tamen restant & sunt ornanda politis <lb/> | Multa tamen restant, & sunt ornanda politis <lb/> |
| Versibus ; est ratio caeli speciesque tenenda, <lb/> | Versibus ; est ratio caeli speciesque tenenda, <lb/> |
| Sunt tempestates & fulmina clara canenda, <lb/> | Sunt tempestates, & fulmina clara canenda, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Quid faciant & qua de causa cumque ferantur; <lb/> | Quid faciant, & qua de causa cumque ferantur; <lb/> |
| Ne trepides caeli divisis partibus amens, <lb/> | Ne trepides caeli divisis partibus amens, <lb/> |
| Unde volans ignis pervenerit aut in utrarn se <lb/> | Unde volans ignis pervenerit aut in utrarn se <lb/> |
| Verterit hine partim, quo pacto per loca saepta <lb/> | Verterit hine partim, quo pacto per loca saepta <lb/> |
| Insinuarit, & hinc dominatus ut extulerit se. </s><s> <lb/> | Insinuarit,, & hinc dominatus ut extulerit se. </s><s> <lb/> |
| Tu mihi supremae praeseribta ad candida calcis <lb/> | Tu mihi supremae praeseribta ad candida calcis <lb/> |
| Currenti spatium praemonstra, callida musa <lb/> | Currenti spatium praemonstra, callida musa <lb/> |
| Calliope, requies hominum divonique voluptas, <lb/> | Calliope, requies hominum divonique voluptas, <lb/> |
| |
| Tam tenues quam sunt nebulae fumique volantes; <lb/> | Tam tenues quam sunt nebulae fumique volantes; <lb/> |
| Nam cadere aut bruto deberent pondere pressae <lb/> | Nam cadere aut bruto deberent pondere pressae <lb/> |
| Ut lapides, aut ut fumus constare nequirent <lb/> | Ut lapides, aut ut fumus constare nequirent <lb/> |
| Nec cohibere nives gelidas & grandinis imbris.</s> <lb/> | Nec cohibere nives gelidas, & grandinis imbris.</s> <lb/> |
| <s>dant etiam sonitum patuli super aequora mundi, <lb/> | <s>dant etiam sonitum patuli super aequora mundi, <lb/> |
| Carbasus ut quondam magnis intenta theatris <lb/> | Carbasus ut quondam magnis intenta theatris <lb/> |
| Dat crepitum malos inter iactata trabesque; <lb/> | Dat crepitum malos inter iactata trabesque; <lb/> |
| |
| Ducitur, exierunt donec regionibus artis. <lb/> | Ducitur, exierunt donec regionibus artis. <lb/> |
| | |
| </s></p><p type="main"><s>Hoc etiam pacto tonitru concussa videntur <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Hoc etiam pacto tonitru concussa videntur <lb/> |
| Omnia saepe gravi tremere & divolsa repente <lb/> | Omnia saepe gravi tremere, & divolsa repente <lb/> |
| Maxima dissiluisse capacis moenia mundi, <lb/> | Maxima dissiluisse capacis moenia mundi, <lb/> |
| Cum subito validi venti conlecta procella <lb/> | Cum subito validi venti conlecta procella <lb/> |
| Nubibus intorsit sese conclusaque ibidem <lb/> | Nubibus intorsit sese conclusaque ibidem <lb/> |
| Turbine versanti magis ac magis undique nubem <lb/> | Turbine versanti magis ac magis undique nubem <lb/> |
| Cogit uti fiat spisso cava corpore circum, <lb/> | Cogit uti fiat spisso cava corpore circum, <lb/> |
| Post ubi conminuit vis eius & impetus acer, <lb/> | Post ubi conminuit vis eius, & impetus acer, <lb/> |
| Tum perterricrepo sonitu dat scissa fragorem. </s><s> <lb/> | Tum perterricrepo sonitu dat scissa fragorem. </s><s> <lb/> |
| Nec mirum, cum plena animae vensicula parva <lb/> | Nec mirum, cum plena animae vensicula parva <lb/> |
| Saepe ita dat torvum sonitum displosa repente. </s><s> <lb/> | Saepe ita dat torvum sonitum displosa repente. </s><s> <lb/> |
| |
| Denique saepe geli multus fragor atque ruina <lb/> | Denique saepe geli multus fragor atque ruina <lb/> |
| Grandinis in magnis sonitum dat nubibus alte. </s><s> <lb/> | Grandinis in magnis sonitum dat nubibus alte. </s><s> <lb/> |
| Ventus enim cum confercit, franguntur, in artum, <lb/> | Ventus enim cum confercit, franguntur, in artum, <lb/> |
| Conereti montes nimborum & grandine misti. <lb/> | Conereti montes nimborum, & grandine misti. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Fulgit item, nubes ignis cum semina multa <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Fulgit item, nubes ignis cum semina multa <lb/> |
| Excussere suo concursu; ceu lapidem si <lb/> | Excussere suo concursu; ceu lapidem si <lb/> |
| Percutiat lapis aut ferrum; nam tum quoque lumen <lb/> | Percutiat lapis aut ferrum; nam tum quoque lumen <lb/> |
| Exilit & claras scintillas dissipat ignis. </s><s> <lb/> | Exilit, & claras scintillas dissipat ignis. </s><s> <lb/> |
| Sed tonitrum fit uti post auribus accipiamus, <lb/> | Sed tonitrum fit uti post auribus accipiamus, <lb/> |
| Fulgere quam cernant oculi, quia semper ad auris <lb/> | Fulgere quam cernant oculi, quia semper ad auris <lb/> |
| Tardius adveniunt quam visum quae moveant res. </s><s> <lb/> | Tardius adveniunt quam visum quae moveant res. </s><s> <lb/> |
| |
| Quam tonitrum accipimus, pariter qui mittitur igni <lb/> | Quam tonitrum accipimus, pariter qui mittitur igni <lb/> |
| E simili causa, concursu natus eodem. <lb/> | E simili causa, concursu natus eodem. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Hoc etiam pacto volucri loca lumine tingunt <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Hoc etiam pacto volucri loca lumine tingunt <lb/> |
| Nubes & tremulo tempestas impete fulgit. </s><s> <lb/> | Nubes, & tremulo tempestas impete fulgit. </s><s> <lb/> |
| Ventus ubi irivasit nubem & versatus ibidem <lb/> | Ventus ubi irivasit nubem, & versatus ibidem <lb/> |
| Fecit ut ante cavam,docui spissescere nubem, <lb/> | Fecit ut ante cavam,docui spissescere nubem, <lb/> |
| Mobilitate sua fervescit; ut omnia motu <lb/> | Mobilitate sua fervescit; ut omnia motu <lb/> |
| Perealefacta vides ardescere, plumbea vero <lb/> | Perealefacta vides ardescere, plumbea vero <lb/> |
| |
| Semina quae faciunt nictantia fulgura flammae; <lb/> | Semina quae faciunt nictantia fulgura flammae; <lb/> |
| Inde sonus sequitur qui tardius adficit auris <lb/> | Inde sonus sequitur qui tardius adficit auris <lb/> |
| Quam quae perveniunt oculorum ad lumina nostra. </s><s> <lb/> | Quam quae perveniunt oculorum ad lumina nostra. </s><s> <lb/> |
| Scilicet hoc densis fit nubibus & simul alte <lb/> | Scilicet hoc densis fit nubibus, & simul alte <lb/> |
| Extructis aliis alias super impete miro; <lb/> | Extructis aliis alias super impete miro; <lb/> |
| Ne tibi sit frudi quod nos inferne videmus <lb/> | Ne tibi sit frudi quod nos inferne videmus <lb/> |
| Quam sint lata magis quam sursum extructa quid extent.</s> <lb/> | Quam sint lata magis quam sursum extructa quid extent.</s> <lb/> |
| |
| Conplerunt, maono indignantur murmurc clausi <lb/> | Conplerunt, maono indignantur murmurc clausi <lb/> |
| Nubibus in caveisque ferarum more minantur; <lb/> | Nubibus in caveisque ferarum more minantur; <lb/> |
| Nunc hine nunc illinc fremitus per nubila mittunt <lb/> | Nunc hine nunc illinc fremitus per nubila mittunt <lb/> |
| Quaerentesque viam circuin versantur & ignis <lb/> | Quaerentesque viam circuin versantur, & ignis <lb/> |
| Semina convolvunt e nubibus Atque iti cogunt <lb/> | Semina convolvunt e nubibus Atque iti cogunt <lb/> |
| Multa rotantque eavis flammam fornacibus intus, <lb/> | Multa rotantque eavis flammam fornacibus intus, <lb/> |
| Donec divolsa fulserunt nube corusci. <lb/> | Donec divolsa fulserunt nube corusci. <lb/> |
| |
| Devolet in terram liquidi color aureus ignis, <lb/> | Devolet in terram liquidi color aureus ignis, <lb/> |
| Semina quod nubes ipsas permulta necessust <lb/> | Semina quod nubes ipsas permulta necessust <lb/> |
| Ignis habere; etenim eum sunt umore sine ullo, <lb/> | Ignis habere; etenim eum sunt umore sine ullo, <lb/> |
| Flammeus est plerumque colos & splendidus ollis.</s> <lb/> | Flammeus est plerumque colos, & splendidus ollis.</s> <lb/> |
| <s> | <s> |
| Quin etiam solis de lumine multa necesse est <lb/> | Quin etiam solis de lumine multa necesse est <lb/> |
| Concipere, ut merito rubeant ignesque profundant. <lb/> | Concipere, ut merito rubeant ignesque profundant. <lb/> |
| |
| <s>nam cum ventus eas leviter diducit euntis <lb/> | <s>nam cum ventus eas leviter diducit euntis <lb/> |
| Dissoluitque, cadant ingratis illa necesse est <lb/> | Dissoluitque, cadant ingratis illa necesse est <lb/> |
| Semina quae faciunt fulgorem. </s><s>tum sine taetro <lb/> | Semina quae faciunt fulgorem. </s><s>tum sine taetro <lb/> |
| Terrore, & sonitu fulgit nulloque tumultu. <lb/> | Terrore,, & sonitu fulgit nulloque tumultu. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Quod superest, quali natura praedita constent <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Quod superest, quali natura praedita constent <lb/> |
| Fulmina, declarant ictus & inusta vaporis <lb/> | Fulmina, declarant ictus, & inusta vaporis <lb/> |
| Signa notaeque gravis halantis sulpuris auras.</s> <lb/> | Signa notaeque gravis halantis sulpuris auras.</s> <lb/> |
| <s>ignus enim sunt haec non venti signa neque imbris.</s> <lb/> | <s>ignus enim sunt haec non venti signa neque imbris.</s> <lb/> |
| <s>praeterea saepe accendunt Quoque tecta domorum <lb/> | <s>praeterea saepe accendunt Quoque tecta domorum <lb/> |
| |
| Corporibus, cui nihil omnino obsistere possit.</s> <lb/> | Corporibus, cui nihil omnino obsistere possit.</s> <lb/> |
| <s>transit enim validum fulmen per saepta domorum, <lb/> | <s>transit enim validum fulmen per saepta domorum, <lb/> |
| Clamor ut ac voces, transit per saxa, per aera, <lb/> | Clamor ut ac voces, transit per saxa, per aera, <lb/> |
| Et liquidum puncto facit aes in tempore & aurum, <lb/> | Et liquidum puncto facit aes in tempore, & aurum, <lb/> |
| Curat item vasis integris vina repente <lb/> | Curat item vasis integris vina repente <lb/> |
| Diffuigiant, quia nimiruin facile omnia eircum <lb/> | Diffuigiant, quia nimiruin facile omnia eircum <lb/> |
| Conlaxat rareque facit lateramina vasis <lb/> | Conlaxat rareque facit lateramina vasis <lb/> |
| Adveniens calor eius & insinuatus in ipsum <lb/> | Adveniens calor eius, & insinuatus in ipsum <lb/> |
| Mobiliter soluens differt priniordia vini. </s><s> <lb/> | Mobiliter soluens differt priniordia vini. </s><s> <lb/> |
| | |
| Quod solis vapor aetatem non posse videtur <lb/> | Quod solis vapor aetatem non posse videtur <lb/> |
| Efficere usque adeo pellens fervore corusco: <lb/> | Efficere usque adeo pellens fervore corusco: <lb/> |
| Tanto mobilior vis & dominantior haec est. <lb/> | Tanto mobilior vis, & dominantior haec est. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc ea quo pacto gignantur & impete tanto <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc ea quo pacto gignantur, & impete tanto <lb/> |
| Fiant ut possint ictu discludere turris, <lb/> | Fiant ut possint ictu discludere turris, <lb/> |
| Disturbare domos, avellere tigna trabesque, <lb/> | Disturbare domos, avellere tigna trabesque, <lb/> |
| Et monimenta virum demoliri atque cremare, <lb/> | Et monimenta virum demoliri atque cremare, <lb/> |
| |
| Nam dubio procul hoc fieri manifesta docet res; <lb/> | Nam dubio procul hoc fieri manifesta docet res; <lb/> |
| Quod tum per totum concrescunt aera nubes, <lb/> | Quod tum per totum concrescunt aera nubes, <lb/> |
| Undique uti tenebras omnis Acherunta reamur <lb/> | Undique uti tenebras omnis Acherunta reamur <lb/> |
| Liquisse & magnas caeli complesse cavernas: <lb/> | Liquisse, & magnas caeli complesse cavernas: <lb/> |
| Usque adeo taetra nimborum nocte coorta <lb/> | Usque adeo taetra nimborum nocte coorta <lb/> |
| Inpendent atrae formidinis ora superne: <lb/> | Inpendent atrae formidinis ora superne: <lb/> |
| Cum commoliri tempestas fulmina coeptat. </s><s> <lb/> | Cum commoliri tempestas fulmina coeptat. </s><s> <lb/> |
| Praeterea persaepe niger quoque per mare nimbus, <lb/> | Praeterea persaepe niger quoque per mare nimbus, <lb/> |
| Ut picis e caelo demissum flumen, in undas <lb/> | Ut picis e caelo demissum flumen, in undas <lb/> |
| Sic cadit effertus tenebris procul & trahit atram <lb/> | Sic cadit effertus tenebris procul, & trahit atram <lb/> |
| Fulminibus gravidam tempostatem atque procellis, <lb/> | Fulminibus gravidam tempostatem atque procellis, <lb/> |
| Ignibus ac ventis cum primis ipse repletus, <lb/> | Ignibus ac ventis cum primis ipse repletus, <lb/> |
| In terra quoque ut horrescant ac tecta requirant. </s><s> <lb/> | In terra quoque ut horrescant ac tecta requirant. </s><s> <lb/> |
| |
| Flumina abundare ut facerent camposque natare, <lb/> | Flumina abundare ut facerent camposque natare, <lb/> |
| Si non extructis foret alte nubibus aether. </s><s> <lb/> | Si non extructis foret alte nubibus aether. </s><s> <lb/> |
| Hic igitur ventis atque ignibus omnia plena <lb/> | Hic igitur ventis atque ignibus omnia plena <lb/> |
| Sunt; ideo passim fremitus & fulgura fiunt. </s><s> <lb/> | Sunt; ideo passim fremitus, & fulgura fiunt. </s><s> <lb/> |
| Quippe etenim supra docui permulta vaporis <lb/> | Quippe etenim supra docui permulta vaporis <lb/> |
| Semina habere cavas nubes & multa necesse est <lb/> | Semina habere cavas nubes, & multa necesse est <lb/> |
| Concipere ex solis radiis ardoreque eorum. </s><s> <lb/> | Concipere ex solis radiis ardoreque eorum. </s><s> <lb/> |
| Hoc ubi ventus eas idem qui cogit in unum <lb/> | Hoc ubi ventus eas idem qui cogit in unum <lb/> |
| Forte locum quemvis, expressit multa vaporis <lb/> | Forte locum quemvis, expressit multa vaporis <lb/> |
| |
| Insinuatus ibi vortex versatur in arto <lb/> | Insinuatus ibi vortex versatur in arto <lb/> |
| Et calidis acuit fulmen fornacibus intus. </s><s> <lb/> | Et calidis acuit fulmen fornacibus intus. </s><s> <lb/> |
| Nam duplici ratione accenditur, ipse sua cum <lb/> | Nam duplici ratione accenditur, ipse sua cum <lb/> |
| Mobilitate calescit & e contagibus ignis. </s><s> <lb/> | Mobilitate calescit, & e contagibus ignis. </s><s> <lb/> |
| Inde ubi percaluit venti vis & Gravis ignis <lb/> | Inde ubi percaluit venti vis, & Gravis ignis <lb/> |
| Impetus incessit, maturum tum quasi fulmen <lb/> | Impetus incessit, maturum tum quasi fulmen <lb/> |
| Perscindit subito nubem, ferturque coruscis <lb/> | Perscindit subito nubem, ferturque coruscis <lb/> |
| Omnia luminibus lustrans loca percitus ardor. </s><s> <lb/> | Omnia luminibus lustrans loca percitus ardor. </s><s> <lb/> |
| Quem gravis insequitur sonitus, displosa repente <lb/> | Quem gravis insequitur sonitus, displosa repente <lb/> |
| Opprimere ut caeli videatur templa superne. </s><s> <lb/> | Opprimere ut caeli videatur templa superne. </s><s> <lb/> |
| Inde tremor terras graviter pertemptat & altum <lb/> | Inde tremor terras graviter pertemptat, & altum <lb/> |
| Murmura percurrunt caelum; nam tota fere tum <lb/> | Murmura percurrunt caelum; nam tota fere tum <lb/> |
| Tempestas concussa, tremit fremitusque moventur. </s><s> <lb/> | Tempestas concussa, tremit fremitusque moventur. </s><s> <lb/> |
| Quo de concussu sequitur gravis imber & uber, <lb/> | Quo de concussu sequitur gravis imber, & uber, <lb/> |
| Omnis uti videatur in imbrem vertier aether <lb/> | Omnis uti videatur in imbrem vertier aether <lb/> |
| Atque ita praecipitans ad diluviem revocari: <lb/> | Atque ita praecipitans ad diluviem revocari: <lb/> |
| Tantus discidio nubis ventique procella <lb/> | Tantus discidio nubis ventique procella <lb/> |
| |
| Nec, quod frigida vis ferrist, hoc setius illi <lb/> | Nec, quod frigida vis ferrist, hoc setius illi <lb/> |
| Semina concurrunt calidi fulgoris ad ictum.</s> <lb/> | Semina concurrunt calidi fulgoris ad ictum.</s> <lb/> |
| <s>sic igitur quoque res accendi fulmine debet, <lb/> | <s>sic igitur quoque res accendi fulmine debet, <lb/> |
| Opportuna fuit si forte & idonea flammis. </s><s> <lb/> | Opportuna fuit si forte, & idonea flammis. </s><s> <lb/> |
| Nec temere omnino plane vis frigida venti <lb/> | Nec temere omnino plane vis frigida venti <lb/> |
| Esse potest, ea quae tanta vi missa supernest, <lb/> | Esse potest, ea quae tanta vi missa supernest, <lb/> |
| Quin, prius in cursu si non accenditur igni, <lb/> | Quin, prius in cursu si non accenditur igni, <lb/> |
| At tepefacta tamen veniat commista calore. <lb/> | At tepefacta tamen veniat commista calore. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Mobilitas autein fit fulminis & gravis ictus, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Mobilitas autein fit fulminis, & gravis ictus, <lb/> |
| Et celeri forine percurrunt Fulmina lapsu, <lb/> | Et celeri forine percurrunt Fulmina lapsu, <lb/> |
| Nubibus ipsa quod omnino prius incita so vis <lb/> | Nubibus ipsa quod omnino prius incita so vis <lb/> |
| | |
| Colligit & magnum conamen sumit eundi, <lb/> | Colligit, & magnum conamen sumit eundi, <lb/> |
| Inde ubi non potuit nubes capere inpetis auctum, <lb/> | Inde ubi non potuit nubes capere inpetis auctum, <lb/> |
| Exprimitur vis atque ideo volat impete miro, <lb/> | Exprimitur vis atque ideo volat impete miro, <lb/> |
| Ut validis quae de tormentis missa feruntur.</s> <lb/> | Ut validis quae de tormentis missa feruntur.</s> <lb/> |
| <s>adde quod e parvis & levibus est elementis, <lb/> | <s>adde quod e parvis, & levibus est elementis, <lb/> |
| Nec faeilest tali naturae opsistere quicquam; <lb/> | Nec faeilest tali naturae opsistere quicquam; <lb/> |
| Inter enim fugit ac penetrat per rara viarum, <lb/> | Inter enim fugit ac penetrat per rara viarum, <lb/> |
| Non igitur multis offensibus in remorando <lb/> | Non igitur multis offensibus in remorando <lb/> |
| Haesitat, hanc ob rem celeri volat impete labens.</s> <lb/> | Haesitat, hanc ob rem celeri volat impete labens.</s> <lb/> |
| <s>deinde, quod omnino natura pondera deorsum <lb/> | <s>deinde, quod omnino natura pondera deorsum <lb/> |
| Omnia nituntur cum plagast addita vero <lb/> | Omnia nituntur cum plagast addita vero <lb/> |
| Mobilitas duplicatur & impetus ille gravescit, <lb/> | Mobilitas duplicatur, & impetus ille gravescit, <lb/> |
| Ut vementius & citius quaecumque morantur <lb/> | Ut vementius, & citius quaecumque morantur <lb/> |
| Obvia discutiat plagis itinerque sequatur.</s> <lb/> | Obvia discutiat plagis itinerque sequatur.</s> <lb/> |
| <s>denique quod, longo venit impete, sumere debet <lb/> | <s>denique quod, longo venit impete, sumere debet <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Mobilitatem etiam atque etiam, quae crescit eundo <lb/> | Mobilitatem etiam atque etiam, quae crescit eundo <lb/> |
| Et validas auget viris & roborat ictum).</s> <lb/> | Et validas auget viris, & roborat ictum).</s> <lb/> |
| <s>nam facit ut quae sint illius semina cumque <lb/> | <s>nam facit ut quae sint illius semina cumque <lb/> |
| E regione locum quasi in unum cuncta ferantur, <lb/> | E regione locum quasi in unum cuncta ferantur, <lb/> |
| Omnia coniciens in eum volventia, cursum.</s> <lb/> | Omnia coniciens in eum volventia, cursum.</s> <lb/> |
| |
| Corporibus rerum inciderunt, qua texta tenentur.</s> <lb/> | Corporibus rerum inciderunt, qua texta tenentur.</s> <lb/> |
| <s>dissoluit porro aes aurumque repente <lb/> | <s>dissoluit porro aes aurumque repente <lb/> |
| Confervefacit, e parvis quia facta minute <lb/> | Confervefacit, e parvis quia facta minute <lb/> |
| Corporibus vis est & levibus ex elementis, <lb/> | Corporibus vis est, & levibus ex elementis, <lb/> |
| Quae facile insinuantur & insinuata repente <lb/> | Quae facile insinuantur, & insinuata repente <lb/> |
| Dissoluont nodos omnis & vincla relaxant.</s> <lb/> | Dissoluont nodos omnis, & vincla relaxant.</s> <lb/> |
| <s>autumnoque magis stellis fulgentibus apta <lb/> | <s>autumnoque magis stellis fulgentibus apta <lb/> |
| | |
| Concutitur caeli domus undique totaque tellus, <lb/> | Concutitur caeli domus undique totaque tellus, <lb/> |
| |
| Deficiunt neque sunt tam denso corpore nubes. </s><s> <lb/> | Deficiunt neque sunt tam denso corpore nubes. </s><s> <lb/> |
| Interutrasque igitur cum caeli tempora constant, <lb/> | Interutrasque igitur cum caeli tempora constant, <lb/> |
| Tum variae eausae concurrunt fulminis omnes. </s><s> <lb/> | Tum variae eausae concurrunt fulminis omnes. </s><s> <lb/> |
| Nam fretus ipse anni permiscet frigus & aestum, <lb/> | Nam fretus ipse anni permiscet frigus, & aestum, <lb/> |
| Quorum utrumque opus est fabricanda ad fulmina nubi, <lb/> | Quorum utrumque opus est fabricanda ad fulmina nubi, <lb/> |
| Ut discordia sit rerum magnoque Tumultu <lb/> | Ut discordia sit rerum magnoque Tumultu <lb/> |
| Ignibtis & ventis furibundus fluctuet aer. </s><s> <lb/> | Ignibtis, & ventis furibundus fluctuet aer. </s><s> <lb/> |
| Prima caloris enim pars & postrema rigoris, <lb/> | Prima caloris enim pars, & postrema rigoris, <lb/> |
| Tempus id est vernum; cluare pugnare necesse est <lb/> | Tempus id est vernum; cluare pugnare necesse est <lb/> |
| Dissimilis res inter se Turbareque mistas. </s><s> <lb/> | Dissimilis res inter se Turbareque mistas. </s><s> <lb/> |
| Et calor extremus primo cum frigore mistus <lb/> | Et calor extremus primo cum frigore mistus <lb/> |
| |
| Ancipiti quoniam bello turbatur utrimque, <lb/> | Ancipiti quoniam bello turbatur utrimque, <lb/> |
| Hinc flammis illinc ventis umoreque misto. <lb/> | Hinc flammis illinc ventis umoreque misto. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Hoc est igniferi naturam fulminis ispsam <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Hoc est igniferi naturam fulminis ispsam <lb/> |
| Perspicere & qua vi faciat rem quamque videre, <lb/> | Perspicere, & qua vi faciat rem quamque videre, <lb/> |
| Non Tyrrhena retro volventem carmina frustra <lb/> | Non Tyrrhena retro volventem carmina frustra <lb/> |
| Indicia occultae divum perquirere mentis, <lb/> | Indicia occultae divum perquirere mentis, <lb/> |
| Unde volans ignis pervenerit aut in utram se <lb/> | Unde volans ignis pervenerit aut in utram se <lb/> |
| Verterit hinc partim, quo pacto per loca <lb/> | Verterit hinc partim, quo pacto per loca <lb/> |
| Insinuarit, & hinc dominatus ut extulerit se, <lb/> | Insinuarit,, & hinc dominatus ut extulerit se, <lb/> |
| Quidve nocere queat de caelo fulminis ictus.</s> <lb/> | Quidve nocere queat de caelo fulminis ictus.</s> <lb/> |
| <s> | <s> |
| Quod si Iuppiter atque alii fulgentia divi <lb/> | Quod si Iuppiter atque alii fulgentia divi <lb/> |
| |
| Pectore perfixo, documen mortalibus acre, <lb/> | Pectore perfixo, documen mortalibus acre, <lb/> |
| Et potius nulla sibi turpi conscius in re <lb/> | Et potius nulla sibi turpi conscius in re <lb/> |
| Volvitur in flammis innoxius inque peditur <lb/> | Volvitur in flammis innoxius inque peditur <lb/> |
| Turbine caelesti subito correptus & igni?</s><s> <lb/> | Turbine caelesti subito correptus, & igni?</s><s> <lb/> |
| Cur etiam loca sola petunt frustraque laborant?</s><s> <lb/> | Cur etiam loca sola petunt frustraque laborant?</s><s> <lb/> |
| An tum bracchia consuescunt firmantque lacertos?</s><s> <lb/> | An tum bracchia consuescunt firmantque lacertos?</s><s> <lb/> |
| In terraque patris cur telum perpetiuntur <lb/> | In terraque patris cur telum perpetiuntur <lb/> |
| |
| Descendit, prope ut hinc teli determinet ictus?</s><s> <lb/> | Descendit, prope ut hinc teli determinet ictus?</s><s> <lb/> |
| In mare qua porro mittit ratione?</s><s> quid undas <lb/> | In mare qua porro mittit ratione?</s><s> quid undas <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Arguit & liquidam molem camposque natantis?</s><s> <lb/> | Arguit, & liquidam molem camposque natantis?</s><s> <lb/> |
| Praeterea si vult caveamus fulminis ictum, <lb/> | Praeterea si vult caveamus fulminis ictum, <lb/> |
| Cur dubitat facere ut possimus cernere missum?</s><s> <lb/> | Cur dubitat facere ut possimus cernere missum?</s><s> <lb/> |
| Si nec opinantis autem volt opprimere igui, <lb/> | Si nec opinantis autem volt opprimere igui, <lb/> |
| Cur tonat ex illa parte, ut vitare queamus, <lb/> | Cur tonat ex illa parte, ut vitare queamus, <lb/> |
| Cur tenebras ante & fremitus & murmura, concit ?</s><s> <lb/> | Cur tenebras ante, & fremitus, & murmura, concit ?</s><s> <lb/> |
| Et simul in multas partis qui credere possis <lb/> | Et simul in multas partis qui credere possis <lb/> |
| Mittere?</s><s> an hoc ausis numquam contendere factum, <lb/> | Mittere?</s><s> an hoc ausis numquam contendere factum, <lb/> |
| Ut fierent ictus uno sub tempore plures?</s><s> <lb/> | Ut fierent ictus uno sub tempore plures?</s><s> <lb/> |
| At saepest numero factum fierique necesse est, <lb/> | At saepest numero factum fierique necesse est, <lb/> |
| Ut pluere in multis regionibus & cadere imbris, <lb/> | Ut pluere in multis regionibus, & cadere imbris, <lb/> |
| Fulmina sic uno fieri sub tempore multa.</s> <lb/> | Fulmina sic uno fieri sub tempore multa.</s> <lb/> |
| <s>postremo cur sancta deum delubra suasque <lb/> | <s>postremo cur sancta deum delubra suasque <lb/> |
| Discutit infesto praeclaras fulmine sedes <lb/> | Discutit infesto praeclaras fulmine sedes <lb/> |
| |
| Rumpere quam coepit nubem, sed deprimit, ut sit <lb/> | Rumpere quam coepit nubem, sed deprimit, ut sit <lb/> |
| In mare de caelo tamquam demissa columna, <lb/> | In mare de caelo tamquam demissa columna, <lb/> |
| Paulatim, quasi quid pugno bracchique superne <lb/> | Paulatim, quasi quid pugno bracchique superne <lb/> |
| Coniectu trudatur & extendatur in undas; <lb/> | Coniectu trudatur, & extendatur in undas; <lb/> |
| Quam cum discidit, hinc prorumpitur in mare venti <lb/> | Quam cum discidit, hinc prorumpitur in mare venti <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Vis & fervorem mirum concinnat in undis; <lb/> | Vis, & fervorem mirum concinnat in undis; <lb/> |
| Versabundus enim turbo descendit & illam <lb/> | Versabundus enim turbo descendit, & illam <lb/> |
| Deducit pariter lento cum corpore nubem; <lb/> | Deducit pariter lento cum corpore nubem; <lb/> |
| Quam simul ac gravidam detrusit ad aequora ponti, <lb/> | Quam simul ac gravidam detrusit ad aequora ponti, <lb/> |
| Ille in aquam subito se inmittit & omne <lb/> | Ille in aquam subito se inmittit, & omne <lb/> |
| Excitat ingenti sonitu mare fervere cogens. </s><s> <lb/> | Excitat ingenti sonitu mare fervere cogens. </s><s> <lb/> |
| Fit quoque ut involvat venti se nubibus ipse <lb/> | Fit quoque ut involvat venti se nubibus ipse <lb/> |
| Vertex conradens, ex aere, semina nubis <lb/> | Vertex conradens, ex aere, semina nubis <lb/> |
| |
| Ante videre oculi quam possint, tenvia, venti <lb/> | Ante videre oculi quam possint, tenvia, venti <lb/> |
| Portantes cogunt ad summa cacumina montis.</s> <lb/> | Portantes cogunt ad summa cacumina montis.</s> <lb/> |
| <s>hic demum fit uti turba maiore coorta <lb/> | <s>hic demum fit uti turba maiore coorta <lb/> |
| Et condensa queant apparere & simul ipso <lb/> | Et condensa queant apparere, & simul ipso <lb/> |
| Vertice de montis videantur surgere in aethram.</s> <lb/> | Vertice de montis videantur surgere in aethram.</s> <lb/> |
| <s>nam loca declarat sursum ventosa patere <lb/> | <s>nam loca declarat sursum ventosa patere <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Res ipsa & sensus, montis cum ascendimus altos.</s> <lb/> | Res ipsa, & sensus, montis cum ascendimus altos.</s> <lb/> |
| <s>praeterea permulta mari quoque tollere toto <lb/> | <s>praeterea permulta mari quoque tollere toto <lb/> |
| Corpora naturam declarant litore vestes <lb/> | Corpora naturam declarant litore vestes <lb/> |
| Suspensae, cum concipiunt umoris adhaesum.</s> <lb/> | Suspensae, cum concipiunt umoris adhaesum.</s> <lb/> |
| <s>quo magis ad nubis augendas multa videntur <lb/> | <s>quo magis ad nubis augendas multa videntur <lb/> |
| Posse quoque e salso consurgere momine ponti; <lb/> | Posse quoque e salso consurgere momine ponti; <lb/> |
| Nam ratio consanguineast umoribus ollis. <lb/> | Nam ratio consanguineast umoribus ollis. <lb/> |
| Praeterea fluviis ex omnibus & simul ipsa <lb/> | Praeterea fluviis ex omnibus, & simul ipsa <lb/> |
| | |
| Surgere de terra nebulas aestumque videmus, <lb/> | Surgere de terra nebulas aestumque videmus, <lb/> |
| Quae velut halitus hinc ita sursum expressa feruntur <lb/> | Quae velut halitus hinc ita sursum expressa feruntur <lb/> |
| Suffunduntque sua, caelum caligine & altas <lb/> | Suffunduntque sua, caelum caligine, & altas <lb/> |
| Sufficiunt nubis paulatini conveniundo; <lb/> | Sufficiunt nubis paulatini conveniundo; <lb/> |
| Urget enim quoque signiferi super aetheris aestus <lb/> | Urget enim quoque signiferi super aetheris aestus <lb/> |
| Et quasi densendo subtexit caerula nimbis. </s><s> <lb/> | Et quasi densendo subtexit caerula nimbis. </s><s> <lb/> |
| |
| Et quasi per magni circum spiracula mundi <lb/> | Et quasi per magni circum spiracula mundi <lb/> |
| Exitus introitusque elementis redditus extat. <lb/> | Exitus introitusque elementis redditus extat. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc age, quo pacto pluvius concrescat in altis <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc age, quo pacto pluvius concrescat in altis <lb/> |
| Nubibus humor & in terras demissus ut imber <lb/> | Nubibus humor, & in terras demissus ut imber <lb/> |
| Decidat, expediam.primum iam semina aquai <lb/> | Decidat, expediam.primum iam semina aquai <lb/> |
| Multa simul vincam consurgere nubibus ipsis <lb/> | Multa simul vincam consurgere nubibus ipsis <lb/> |
| Omnibus ex rebus pariterque ita crescere utrumque <lb/> | Omnibus ex rebus pariterque ita crescere utrumque <lb/> |
| Et nubis & aquam quaecumque in nubibus extat, <lb/> | Et nubis, & aquam quaecumque in nubibus extat, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Ut pariter nobis corpus cum sanguine crescit, <lb/> | Ut pariter nobis corpus cum sanguine crescit, <lb/> |
| Sudor item atque humor quicumque est denique membris.</s> <lb/> | Sudor item atque humor quicumque est denique membris.</s> <lb/> |
| |
| Tollitur in nubis. </s><s>quo cum bene semina aquarum <lb/> | Tollitur in nubis. </s><s>quo cum bene semina aquarum <lb/> |
| Multa modis multis convenere undique adaucta, <lb/> | Multa modis multis convenere undique adaucta, <lb/> |
| Confertae nubes umorem mittere Certant <lb/> | Confertae nubes umorem mittere Certant <lb/> |
| Dupliciter; nam vis venti contrudit & ipsa <lb/> | Dupliciter; nam vis venti contrudit, & ipsa <lb/> |
| Copia nimborum turba maiore coacta <lb/> | Copia nimborum turba maiore coacta <lb/> |
| Urget, de supero premit ac facit effluere imbris. </s><s> <lb/> | Urget, de supero premit ac facit effluere imbris. </s><s> <lb/> |
| Praeterea cum rarescunt quoque nubila ventis <lb/> | Praeterea cum rarescunt quoque nubila ventis <lb/> |
| |
| Mittunt umorem pluvium stillantque, quasi igni <lb/> | Mittunt umorem pluvium stillantque, quasi igni <lb/> |
| Cera super calido tabescens multa liquescat. </s><s> <lb/> | Cera super calido tabescens multa liquescat. </s><s> <lb/> |
| Sed vemens imber fit, ubi vementer utraque <lb/> | Sed vemens imber fit, ubi vementer utraque <lb/> |
| Nubila vi cumulata premuntur & impete venti. </s><s> <lb/> | Nubila vi cumulata premuntur, & impete venti. </s><s> <lb/> |
| Atque tenere diu pluviae longumque morari <lb/> | Atque tenere diu pluviae longumque morari <lb/> |
| Consuerunt, ubi multa cientur semina aquarum <lb/> | Consuerunt, ubi multa cientur semina aquarum <lb/> |
| Atque aliis aliae nubes nimbique rigantes <lb/> | Atque aliis aliae nubes nimbique rigantes <lb/> |
| |
| Percipe. </s><s>et in primis terrain fac ut esse rearis <lb/> | Percipe. </s><s>et in primis terrain fac ut esse rearis <lb/> |
| Supter item ut supera ventosis undique plenam <lb/> | Supter item ut supera ventosis undique plenam <lb/> |
| Speluncis multosque lacus multasque lucunas <lb/> | Speluncis multosque lacus multasque lucunas <lb/> |
| In gremio gerere & rupes deruptaque saxa; <lb/> | In gremio gerere, & rupes deruptaque saxa; <lb/> |
| Multaque sub tergo terrai flumina tecta <lb/> | Multaque sub tergo terrai flumina tecta <lb/> |
| Volvere vi fluctus summersaque saxa putandum est: <lb/> | Volvere vi fluctus summersaque saxa putandum est: <lb/> |
| Undique enim similem esse sui res postulat ipsa. </s><s> <lb/> | Undique enim similem esse sui res postulat ipsa. </s><s> <lb/> |
| |
| Ut vas interdum non quit Constare, nisi humor <lb/> | Ut vas interdum non quit Constare, nisi humor <lb/> |
| Destitit in dubio fluctu iactarier intus. </s><s> <lb/> | Destitit in dubio fluctu iactarier intus. </s><s> <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Praeterea ventus cum per loca subcava terrae <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Praeterea ventus cum per loca subcava terrae <lb/> |
| Collectus parte ex una procumbit & urget <lb/> | Collectus parte ex una procumbit, & urget <lb/> |
| Obnixus magnis speluncas viribus altas, <lb/> | Obnixus magnis speluncas viribus altas, <lb/> |
| Incumbit tellus quo venti prona premit vis. </s><s> <lb/> | Incumbit tellus quo venti prona premit vis. </s><s> <lb/> |
| Tum supera terram quae sunt extructa domorum <lb/> | Tum supera terram quae sunt extructa domorum <lb/> |
| |
| Speluncas inter magnas fremit ante tumultu <lb/> | Speluncas inter magnas fremit ante tumultu <lb/> |
| Versabundaque portatur, post Incita cum vis <lb/> | Versabundaque portatur, post Incita cum vis <lb/> |
| | |
| Exagitata foras erumpitur & simul altam <lb/> | Exagitata foras erumpitur, & simul altam <lb/> |
| Diffindens terram magnum concinnat hiatum, <lb/> | Diffindens terram magnum concinnat hiatum, <lb/> |
| In Syria Sidone quod accidit & fuit Aegi <lb/> | In Syria Sidone quod accidit, & fuit Aegi <lb/> |
| In Peloponneso, quas exitus hic animai <lb/> | In Peloponneso, quas exitus hic animai <lb/> |
| Disturbat urbes & terrae motas obortus.</s> <lb/> | Disturbat urbes, & terrae motas obortus.</s> <lb/> |
| <s>multaque praeterea ceciderunt moenia magnis <lb/> | <s>multaque praeterea ceciderunt moenia magnis <lb/> |
| Motibus in terris & multae per mare pessum <lb/> | Motibus in terris, & multae per mare pessum <lb/> |
| Subsedere suis pariter cum civibus urbes. <lb/> | Subsedere suis pariter cum civibus urbes. <lb/> |
| Quod nisi prorumpit, tamen impetus ipse animai <lb/> | Quod nisi prorumpit, tamen impetus ipse animai <lb/> |
| Et fera vis venti per crebra foranuna terrae <lb/> | Et fera vis venti per crebra foranuna terrae <lb/> |
| Dispertitur ut horror & incutit inde tremorem; <lb/> | Dispertitur ut horror, & incutit inde tremorem; <lb/> |
| Frigus uti nostros penitus cum venit in artus, <lb/> | Frigus uti nostros penitus cum venit in artus, <lb/> |
| Concutit invitos cogens tremere atque movere. <lb/> | Concutit invitos cogens tremere atque movere. <lb/> |
| Ancipiti trepidant igitur terrore per urbis, <lb/> | Ancipiti trepidant igitur terrore per urbis, <lb/> |
| |
| Proinde licet quamvis caelum terramque reantur <lb/> | Proinde licet quamvis caelum terramque reantur <lb/> |
| Incorrupta fore aeternae mancata saluti; <lb/> | Incorrupta fore aeternae mancata saluti; <lb/> |
| Et tamen interdum praesens vis ipsa pericli <lb/> | Et tamen interdum praesens vis ipsa pericli <lb/> |
| Subdit & hunc stimulum quadam de parte timoris, <lb/> | Subdit, & hunc stimulum quadam de parte timoris, <lb/> |
| Ne pedibus raptim tellus subtracta feratur <lb/> | Ne pedibus raptim tellus subtracta feratur <lb/> |
| In barathrum rerumque sequatur prodita summa <lb/> | In barathrum rerumque sequatur prodita summa <lb/> |
| Funditus & fiat mundi confusa ruina. <lb/> | Funditus, & fiat mundi confusa ruina. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>[Principio mare mirantur non reddere maius <lb/> | </s></p><p type="main"><s>[Principio mare mirantur non reddere maius <lb/> |
| Naturam, quo sit tantus decursus aquarum, <lb/> | Naturam, quo sit tantus decursus aquarum, <lb/> |
| Omnia quo veniant ex omni flumima parte. <lb/> | Omnia quo veniant ex omni flumima parte. <lb/> |
| |
| Praeterea magnam sol partem detrahit aestu. </s><s> <lb/> | Praeterea magnam sol partem detrahit aestu. </s><s> <lb/> |
| Quippe videmus enim vestis umore madentis <lb/> | Quippe videmus enim vestis umore madentis <lb/> |
| Exsiccare suis radiis ardentibuï solem: <lb/> | Exsiccare suis radiis ardentibuï solem: <lb/> |
| At pelage multa & late substrata videmus.</s> <lb/> | At pelage multa, & late substrata videmus.</s> <lb/> |
| <s>proinde licet quamvis ex uno quoque loco sol <lb/> | <s>proinde licet quamvis ex uno quoque loco sol <lb/> |
| Umoris parvam delibet ab aequore partem; <lb/> | Umoris parvam delibet ab aequore partem; <lb/> |
| Largiter in tanto spatio tamen auferet undis.</s> <lb/> | Largiter in tanto spatio tamen auferet undis.</s> <lb/> |
| |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Umorem magno conceptum ex aequore ponti <lb/> | Umorem magno conceptum ex aequore ponti <lb/> |
| Et passim toto terrarum spargere in orbi, <lb/> | Et passim toto terrarum spargere in orbi, <lb/> |
| Cum pluit in terris & venti nubila portant. <lb/> | Cum pluit in terris, & venti nubila portant. <lb/> |
| Postremo quoniam raro cum corpore tellus <lb/> | Postremo quoniam raro cum corpore tellus <lb/> |
| Est, & coniunctast, oras maris undique cingens, <lb/> | Est,, & coniunctast, oras maris undique cingens, <lb/> |
| Debet, ut in mare de terris venit humor aquai, <lb/> | Debet, ut in mare de terris venit humor aquai, <lb/> |
| In terras itidem manare ex aequore salso; <lb/> | In terras itidem manare ex aequore salso; <lb/> |
| Percolatur enim virus retroque remanat <lb/> | Percolatur enim virus retroque remanat <lb/> |
| Materies umoris & ad caput amnibus omnis <lb/> | Materies umoris, & ad caput amnibus omnis <lb/> |
| Confluit, inde super terras redit agmine dulci <lb/> | Confluit, inde super terras redit agmine dulci <lb/> |
| Qua via secta semel liquido pede detulit undas.] <lb/> | Qua via secta semel liquido pede detulit undas.] <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc ratio quae sit, per fauces montis ut Aetnae <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc ratio quae sit, per fauces montis ut Aetnae <lb/> |
| |
| Et longe cunctas in partis dispiciendum, <lb/> | Et longe cunctas in partis dispiciendum, <lb/> |
| Ut reminiscaris summam rerum esse profundam <lb/> | Ut reminiscaris summam rerum esse profundam <lb/> |
| Et videas caelum sunimai totius unum <lb/> | Et videas caelum sunimai totius unum <lb/> |
| Quam sit parvula pars & quam multesima constet, <lb/> | Quam sit parvula pars, & quam multesima constet, <lb/> |
| Nec tota pars, homo terrai quota totius unus.</s> <lb/> | Nec tota pars, homo terrai quota totius unus.</s> <lb/> |
| <s>quod bene propositum si plane contueare <lb/> | <s>quod bene propositum si plane contueare <lb/> |
| Ac videas plane, mirari multa relinquas.</s> <lb/> | Ac videas plane, mirari multa relinquas.</s> <lb/> |
| |
| Opturgescit enim subito pes, arripit acer <lb/> | Opturgescit enim subito pes, arripit acer <lb/> |
| Saepe dolor dentes, oculos invadit in ipsos, <lb/> | Saepe dolor dentes, oculos invadit in ipsos, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Existit sacer ignis & urit corpore serpens <lb/> | Existit sacer ignis, & urit corpore serpens <lb/> |
| Quamcumque arripuit partim, repitque per artus, <lb/> | Quamcumque arripuit partim, repitque per artus, <lb/> |
| Nimirum quia sunt multarum semina rerum, <lb/> | Nimirum quia sunt multarum semina rerum, <lb/> |
| Et satis haec tellus nobis caelumque mali fert, <lb/> | Et satis haec tellus nobis caelumque mali fert, <lb/> |
| |
| Unde repente queat tellus concussa moveri <lb/> | Unde repente queat tellus concussa moveri <lb/> |
| Perque mare ac terras rapidus percurrere turbo, <lb/> | Perque mare ac terras rapidus percurrere turbo, <lb/> |
| Ignis abundare Aetnaeus, flammescere caelum; <lb/> | Ignis abundare Aetnaeus, flammescere caelum; <lb/> |
| Id quoque enim fit & ardescunt caelestia templa, <lb/> | Id quoque enim fit, & ardescunt caelestia templa, <lb/> |
| Et tempestates pluviae graviore coortu <lb/> | Et tempestates pluviae graviore coortu <lb/> |
| Sunt, ubi forte ita se tetulerunt semina aquarum.</s> <lb/> | Sunt, ubi forte ita se tetulerunt semina aquarum.</s> <lb/> |
| <s>ïat nimis est ingens incendi turbidus ardor.s <lb/> | <s>ïat nimis est ingens incendi turbidus ardor.s <lb/> |
| Scilicet & fluvius quivis est maximus ei <lb/> | Scilicet, & fluvius quivis est maximus ei <lb/> |
| Qui non ante aliquem maiorem vidit, & ingens <lb/> | Qui non ante aliquem maiorem vidit,, & ingens <lb/> |
| Arbor homoque videtur, & omnia de genere omni <lb/> | Arbor homoque videtur,, & omnia de genere omni <lb/> |
| | |
| Maxima quae vidit quisque, haec ingentia fingit, <lb/> | Maxima quae vidit quisque, haec ingentia fingit, <lb/> |
| Cum tamen omnia cum caelo terraque marique <lb/> | Cum tamen omnia cum caelo terraque marique <lb/> |
| |
| Flamma foras vastis Aetnae fornacibus efflet, <lb/> | Flamma foras vastis Aetnae fornacibus efflet, <lb/> |
| Expediam. </s><s>primum totius subcava montis <lb/> | Expediam. </s><s>primum totius subcava montis <lb/> |
| Est natura, fere silicum suffulta cavernis.</s> <lb/> | Est natura, fere silicum suffulta cavernis.</s> <lb/> |
| <s>omnibus est porro in speluncis ventus & aer; <lb/> | <s>omnibus est porro in speluncis ventus, & aer; <lb/> |
| Ventus enim fit, ubi est agitando percitus aer. <lb/> | Ventus enim fit, ubi est agitando percitus aer. <lb/> |
| Hic ubi percaluit calefecitque omnia circum <lb/> | Hic ubi percaluit calefecitque omnia circum <lb/> |
| Saxa furens, qua contingit, terramque, & ab ollis <lb/> | Saxa furens, qua contingit, terramque,, & ab ollis <lb/> |
| Excussit calidum flammis velocibus ignem, <lb/> | Excussit calidum flammis velocibus ignem, <lb/> |
| Tollit se ac rectis ita faucibus eicit alte.</s> <lb/> | Tollit se ac rectis ita faucibus eicit alte.</s> <lb/> |
| <s>fert itaque ardorem longe longeque favillam <lb/> | <s>fert itaque ardorem longe longeque favillam <lb/> |
| Differt & crassa volvit caligine fumum <lb/> | Differt, & crassa volvit caligine fumum <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Extruditque simul mirando pondere saxa; <lb/> | Extruditque simul mirando pondere saxa; <lb/> |
| Ne dubites quin haec animai turbida sit vis.</s> <lb/> | Ne dubites quin haec animai turbida sit vis.</s> <lb/> |
| |
| Perveniunt subter fauces. </s><s>hac ire fatendum est <lb/> | Perveniunt subter fauces. </s><s>hac ire fatendum est <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>et penetrare mari penitus res cogit aperto <lb/> | </s></p><p type="main"><s>et penetrare mari penitus res cogit aperto <lb/> |
| Atque efflare foras ideoque extollere flammam <lb/> | Atque efflare foras ideoque extollere flammam <lb/> |
| Saxaque subiectare & arenae tollere nimbos. </s><s> <lb/> | Saxaque subiectare, & arenae tollere nimbos. </s><s> <lb/> |
| In summo sunt vertice enim crateres, ut ipsi <lb/> | In summo sunt vertice enim crateres, ut ipsi <lb/> |
| Nominitant; nos quod fauces perhibemus & ora. <lb/> | Nominitant; nos quod fauces perhibemus, & ora. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Sunt aliquot quoque res quarum unam dicere causam <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Sunt aliquot quoque res quarum unam dicere causam <lb/> |
| Non satis est, verum pluris, unde una tamen sit; <lb/> | Non satis est, verum pluris, unde una tamen sit; <lb/> |
| <lb/> | <lb/> |
| |
| <s>is rigat Aegyptum medium per saepe calorem, <lb/> | <s>is rigat Aegyptum medium per saepe calorem, <lb/> |
| Aut quia sunt aestate aquilones ostia contra, <lb/> | Aut quia sunt aestate aquilones ostia contra, <lb/> |
| Anni tempore eo qui etesiae esse feruntur, <lb/> | Anni tempore eo qui etesiae esse feruntur, <lb/> |
| Et contra fluvium fiantes remorantur & undas <lb/> | Et contra fluvium fiantes remorantur, & undas <lb/> |
| Cogentes sursus replent coguntque manere.</s> <lb/> | Cogentes sursus replent coguntque manere.</s> <lb/> |
| <s>nam dubio procul haec adverso flabra feruntur <lb/> | <s>nam dubio procul haec adverso flabra feruntur <lb/> |
| Flumine, quae gelidis ab stellis axis aguntur. <lb/> | Flumine, quae gelidis ab stellis axis aguntur. <lb/> |
| |
| Aut in aquam, si forte lacus substratus Avernist. </s><s> <lb/> | Aut in aquam, si forte lacus substratus Avernist. </s><s> <lb/> |
| Is locus est Cumas aput, acri sulpure montes <lb/> | Is locus est Cumas aput, acri sulpure montes <lb/> |
| Oppleti calidis ubi fumant fontibus aucti. </s><s> <lb/> | Oppleti calidis ubi fumant fontibus aucti. </s><s> <lb/> |
| Est & Athenaeis in moenibus, arcis in ipso <lb/> | Est, & Athenaeis in moenibus, arcis in ipso <lb/> |
| Vertice, Palladis ad templum Tritonidis almae, <lb/> | Vertice, Palladis ad templum Tritonidis almae, <lb/> |
| Quo numquam pennis appellunt corpora raucae <lb/> | Quo numquam pennis appellunt corpora raucae <lb/> |
| Cornices, non cum fumant altaria donis: <lb/> | Cornices, non cum fumant altaria donis: <lb/> |
| |
| </s></p><p type="main"><s>Principio hoc dico, quod dixi saepe quoque ante, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Principio hoc dico, quod dixi saepe quoque ante, <lb/> |
| In terra cuiusque modi rerum esse figuras; <lb/> | In terra cuiusque modi rerum esse figuras; <lb/> |
| Multa, cibo quae sunt, vitalia, multaque, morbos <lb/> | Multa, cibo quae sunt, vitalia, multaque, morbos <lb/> |
| Incutere & mortem quae possint adcelerare. </s><s> <lb/> | Incutere, & mortem quae possint adcelerare. </s><s> <lb/> |
| Et magis esse aliis alias animantibus aptas <lb/> | Et magis esse aliis alias animantibus aptas <lb/> |
| Res ad vitai rationem ostendimus ante <lb/> | Res ad vitai rationem ostendimus ante <lb/> |
| Propter dissimilem naturam dissimilisque <lb/> | Propter dissimilem naturam dissimilisque <lb/> |
| |
| Quod permista gerit tellus discretaque tradit. <lb/> | Quod permista gerit tellus discretaque tradit. <lb/> |
| Nocturnumque recens extinctum lumen ubi acri <lb/> | Nocturnumque recens extinctum lumen ubi acri <lb/> |
| Nidore offendit nares, consopit ibidem, <lb/> | Nidore offendit nares, consopit ibidem, <lb/> |
| Concidere & spumas qui morbo mittere suevit.</s> <lb/> | Concidere, & spumas qui morbo mittere suevit.</s> <lb/> |
| <s>castoreoque gravi mulier sopita recumbit <lb/> | <s>castoreoque gravi mulier sopita recumbit <lb/> |
| Et manibus nitidum teneris opus effluit ei, <lb/> | Et manibus nitidum teneris opus effluit ei, <lb/> |
| Tempore eo si odoratast quo menstrua solvit.</s> <lb/> | Tempore eo si odoratast quo menstrua solvit.</s> <lb/> |
| <s>multaque praeterea languentia membra per artus <lb/> | <s>multaque praeterea languentia membra per artus <lb/> |
| Solvunt atque animam labefactant sedibus intus.</s> <lb/> | Solvunt atque animam labefactant sedibus intus.</s> <lb/> |
| <s>denique si calidis etiam cunctare lavabris <lb/> | <s>denique si calidis etiam cunctare lavabris <lb/> |
| Plenior & laveris, solio ferventis aquai <lb/> | Plenior, & laveris, solio ferventis aquai <lb/> |
| Quam facile in medio fit uti des saepe ruinas! <lb/> | Quam facile in medio fit uti des saepe ruinas! <lb/> |
| Carbonumque gravis vis atque odor insinuatur <lb/> | Carbonumque gravis vis atque odor insinuatur <lb/> |
| Quam facile in cerebrum, nisi aquam praecepimus ante! <lb/> | Quam facile in cerebrum, nisi aquam praecepimus ante! <lb/> |
| At cum membra domus percepit fervidus, nervis <lb/> | At cum membra domus percepit fervidus, nervis <lb/> |
| Tum fit odor viri plagae mactabilis instar. <lb/> | Tum fit odor viri plagae mactabilis instar. <lb/> |
| Nonne vides etiam terra quoque sulpur in ipsa <lb/> | Nonne vides etiam terra quoque sulpur in ipsa <lb/> |
| Gignier & taetro concrescere odore bitumen; <lb/> | Gignier, & taetro concrescere odore bitumen; <lb/> |
| Denique ubi argenti venas aurique secuntur, <lb/> | Denique ubi argenti venas aurique secuntur, <lb/> |
| Terrai penitus scrutantes abdita ferro, <lb/> | Terrai penitus scrutantes abdita ferro, <lb/> |
| Qualis expiret Scaptensula subter odores?</s><s> <lb/> | Qualis expiret Scaptensula subter odores?</s><s> <lb/> |
| |
| Quas hominum reddunt facies qualisque colores! <lb/> | Quas hominum reddunt facies qualisque colores! <lb/> |
| | |
| Nonne vides audisve perire in tempore parvo <lb/> | Nonne vides audisve perire in tempore parvo <lb/> |
| Quam soleant & quam vitai copia desit, <lb/> | Quam soleant, & quam vitai copia desit, <lb/> |
| Quos opere in tali cohibet vis magna necessis?</s><s> <lb/> | Quos opere in tali cohibet vis magna necessis?</s><s> <lb/> |
| Hos igitur tellus omnis exaestuat aestus <lb/> | Hos igitur tellus omnis exaestuat aestus <lb/> |
| Expiratque foras in apertum promptaque caeli. <lb/> | Expiratque foras in apertum promptaque caeli. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Sic & Averna loca alitibus summittere debent <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Sic, & Averna loca alitibus summittere debent <lb/> |
| Mortiferam vim, de terra quae surgit in auras, <lb/> | Mortiferam vim, de terra quae surgit in auras, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Ut spatium caeli quadam de parte venenet; <lb/> | Ut spatium caeli quadam de parte venenet; <lb/> |
| |
| Et conamen utrimque alarum proditur omne. <lb/> | Et conamen utrimque alarum proditur omne. <lb/> |
| Hic ubi nixari nequeunt insistereque alis, <lb/> | Hic ubi nixari nequeunt insistereque alis, <lb/> |
| Scilicet in terram delabi pondere cogit <lb/> | Scilicet in terram delabi pondere cogit <lb/> |
| Natura, & vacuum prope iam per inane iacentes <lb/> | Natura,, & vacuum prope iam per inane iacentes <lb/> |
| Dispergunt animas per caulas corporis omnis. <lb/> | Dispergunt animas per caulas corporis omnis. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>frigidior porro in puteis aestate fit humor, <lb/> | </s></p><p type="main"><s>frigidior porro in puteis aestate fit humor, <lb/> |
| | |
| Rarescit quia terra calore & semina siquae <lb/> | Rarescit quia terra calore, & semina siquae <lb/> |
| Forte vaporis habet, propere dimittit in auras. </s><s> <lb/> | Forte vaporis habet, propere dimittit in auras. </s><s> <lb/> |
| Quo magis est igitur tellus effeta calore, <lb/> | Quo magis est igitur tellus effeta calore, <lb/> |
| Fit quoque frigidior qui in terrast abditus humor. </s><s> <lb/> | Fit quoque frigidior qui in terrast abditus humor. </s><s> <lb/> |
| |
| Et quasi concrescit, fit scilicet ut coeundo <lb/> | Et quasi concrescit, fit scilicet ut coeundo <lb/> |
| Exprimat in puteos siquem gerit ipsa calorem. <lb/> | Exprimat in puteos siquem gerit ipsa calorem. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Esse apud Hammonis fanum fons luce diurna <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Esse apud Hammonis fanum fons luce diurna <lb/> |
| Frigidus & calidus nocturno tempore fertur.</s> <lb/> | Frigidus, & calidus nocturno tempore fertur.</s> <lb/> |
| <s>hunc homines fontem nimis admirantur & acri <lb/> | <s>hunc homines fontem nimis admirantur, & acri <lb/> |
| Sole putant supter terras fervescere raptim, <lb/> | Sole putant supter terras fervescere raptim, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Nox ubi terribili terras caligine texit.</s> <lb/> | Nox ubi terribili terras caligine texit.</s> <lb/> |
| |
| Non quierit calidum supera de reddere parte, <lb/> | Non quierit calidum supera de reddere parte, <lb/> |
| Cum superum lumen tanto fervore fruatur, <lb/> | Cum superum lumen tanto fervore fruatur, <lb/> |
| Qui queat hic supter tam crasso corpore terram <lb/> | Qui queat hic supter tam crasso corpore terram <lb/> |
| Percoquere umorem & calido satiare vapore?</s><s> <lb/> | Percoquere umorem, & calido satiare vapore?</s><s> <lb/> |
| Praesertim cum vix possit per saepta domorum <lb/> | Praesertim cum vix possit per saepta domorum <lb/> |
| Insinuare suum radiis ardentibus aestum. <lb/> | Insinuare suum radiis ardentibus aestum. <lb/> |
| Quae ratiost igitur?</s><s> nimirum terra magis quod <lb/> | Quae ratiost igitur?</s><s> nimirum terra magis quod <lb/> |
| |
| | |
| Et rarefecit calido gliscente vapore, <lb/> | Et rarefecit calido gliscente vapore, <lb/> |
| Rursus in antiquas redeunt primordia sedes <lb/> | Rursus in antiquas redeunt primordia sedes <lb/> |
| Ignis & in terram cedit calor omnis aquai. </s><s> <lb/> | Ignis, & in terram cedit calor omnis aquai. </s><s> <lb/> |
| Frigidus hanc ob rem fit fons in luce diurna. </s><s> <lb/> | Frigidus hanc ob rem fit fons in luce diurna. </s><s> <lb/> |
| Praeterea solis radiis iactatur aquai <lb/> | Praeterea solis radiis iactatur aquai <lb/> |
| Umor & in lucem tremulo rarescit ab aestu; <lb/> | Umor, & in lucem tremulo rarescit ab aestu; <lb/> |
| Propterea fit uti quae semina cumque habet ignis <lb/> | Propterea fit uti quae semina cumque habet ignis <lb/> |
| Dimittat; quasi saepe gelum, quod continet in se, <lb/> | Dimittat; quasi saepe gelum, quod continet in se, <lb/> |
| Mittit & exolvit glaciem nodosque relaxat. <lb/> | Mittit, & exolvit glaciem nodosque relaxat. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Frigidus est etiam fons, supra quem sita saepe <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Frigidus est etiam fons, supra quem sita saepe <lb/> |
| Stuppa iacit flammam concepto protinus igni, <lb/> | Stuppa iacit flammam concepto protinus igni, <lb/> |
| Taedaque consimili ratione accensa per undas <lb/> | Taedaque consimili ratione accensa per undas <lb/> |
| |
| Propterea dispersa foras erumpere cogit <lb/> | Propterea dispersa foras erumpere cogit <lb/> |
| Vis per aquam subito sursuinquie ea conciliari.</s> <lb/> | Vis per aquam subito sursuinquie ea conciliari.</s> <lb/> |
| <s>quod genus endo marist Aradi fons, dulcis aquai <lb/> | <s>quod genus endo marist Aradi fons, dulcis aquai <lb/> |
| Qui scatit & salsas circum se dimovet undas; <lb/> | Qui scatit, & salsas circum se dimovet undas; <lb/> |
| Et multis aliis praebet regionibus aequor <lb/> | Et multis aliis praebet regionibus aequor <lb/> |
| Utilitatem opportunam sitientibus nautis, <lb/> | Utilitatem opportunam sitientibus nautis, <lb/> |
| Quod dulcis inter salsas intervomit undas.</s> <lb/> | Quod dulcis inter salsas intervomit undas.</s> <lb/> |
| |
| Cum mare versamur propter, dilutaque contra <lb/> | Cum mare versamur propter, dilutaque contra <lb/> |
| Cum tuimur misceri absinthia, tangit amaror. </s><s> <lb/> | Cum tuimur misceri absinthia, tangit amaror. </s><s> <lb/> |
| Usque adeo omnibus ab rebus res quaeque fluenter <lb/> | Usque adeo omnibus ab rebus res quaeque fluenter <lb/> |
| Fertur & in cunctas dimittitur undique partis <lb/> | Fertur, & in cunctas dimittitur undique partis <lb/> |
| Nec mora nec requies interdatur ulla fluendi, <lb/> | Nec mora nec requies interdatur ulla fluendi, <lb/> |
| Perpetuo quoniam sentimus, & omnia semper <lb/> | Perpetuo quoniam sentimus,, & omnia semper <lb/> |
| Cernere odorari licet & sentire sonare. <lb/> | Cernere odorari licet, & sentire sonare. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Nunc omnis repetam quam raro corpore sint res <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Nunc omnis repetam quam raro corpore sint res <lb/> |
| Commemorare; quod in primo quoque carmine claret.</s> <lb/> | Commemorare; quod in primo quoque carmine claret.</s> <lb/> |
| <s>quippe etenim, quamquam multas hoc pertinet ad res <lb/> | <s>quippe etenim, quamquam multas hoc pertinet ad res <lb/> |
| |
| Qua de disserere adgredior, firmare necesse est <lb/> | Qua de disserere adgredior, firmare necesse est <lb/> |
| Nihil esse in promptu nisi mistum corpus inani.</s> <lb/> | Nihil esse in promptu nisi mistum corpus inani.</s> <lb/> |
| <s>principio fit ut in speluncis saxa superne <lb/> | <s>principio fit ut in speluncis saxa superne <lb/> |
| Sudent umore & guttis manantibus stillent.</s> <lb/> | Sudent umore, & guttis manantibus stillent.</s> <lb/> |
| <s>manat item nobis e toto corpore sudor, <lb/> | <s>manat item nobis e toto corpore sudor, <lb/> |
| Creseit barba pilique per omnia membra, per artus. <lb/> | Creseit barba pilique per omnia membra, per artus. <lb/> |
| Diditur in venas cibus omnis, auget alitque <lb/> | Diditur in venas cibus omnis, auget alitque <lb/> |
| |
| </s></p><p type="main"><s>Huc accedit uti non omnia, quae laciuntur <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Huc accedit uti non omnia, quae laciuntur <lb/> |
| Corpora cumque ab rebus, eodem praedita sensu <lb/> | Corpora cumque ab rebus, eodem praedita sensu <lb/> |
| Atque eodem pacto rebus sint omnibus apta.</s> <lb/> | Atque eodem pacto rebus sint omnibus apta.</s> <lb/> |
| <s>principio terram sol excoquit & facit are <lb/> | <s>principio terram sol excoquit, & facit are <lb/> |
| At glaciem dissolvit & altis montibus altas <lb/> | At glaciem dissolvit, & altis montibus altas <lb/> |
| Extructasque nives radiis Tabescere cogit.</s> <lb/> | Extructasque nives radiis Tabescere cogit.</s> <lb/> |
| <s>denique cera liquefit in eius posta vapore. <lb/> | <s>denique cera liquefit in eius posta vapore. <lb/> |
| Ignis item liquidum facit aes aurumque resolvit, <lb/> | Ignis item liquidum facit aes aurumque resolvit, <lb/> |
| At coria & carnem trahit & conducit in unum.</s> <lb/> | At coria, & carnem trahit, & conducit in unum.</s> <lb/> |
| <s>humor aquae porro ferrum condurat ab igni, <lb/> | <s>humor aquae porro ferrum condurat ab igni, <lb/> |
| At coria & carnem mollit durata calore.</s> <lb/> | At coria, & carnem mollit durata calore.</s> <lb/> |
| <s>barbigeras oleaster eo iuvat usque capellas, <lb/> | <s>barbigeras oleaster eo iuvat usque capellas, <lb/> |
| Effluat ambrosius quasi vero, & nectare tinctus; <lb/> | Effluat ambrosius quasi vero,, & nectare tinctus; <lb/> |
| Qua nihil est homini quod amarius frondeat esca. </s><s> <lb/> | Qua nihil est homini quod amarius frondeat esca. </s><s> <lb/> |
| Denique amaracinum fugitat sus & timet omne <lb/> | Denique amaracinum fugitat sus, & timet omne <lb/> |
| Ungentum; nam saetigeris subus acre venenum est, <lb/> | Ungentum; nam saetigeris subus acre venenum est, <lb/> |
| Quod nos interdum tamquam recreare videtur. </s><s> <lb/> | Quod nos interdum tamquam recreare videtur. </s><s> <lb/> |
| At contra nobis caenum taeterrima cum sit <lb/> | At contra nobis caenum taeterrima cum sit <lb/> |
| |
| Adgredior quod dicendum prius esse videtur. </s><s> <lb/> | Adgredior quod dicendum prius esse videtur. </s><s> <lb/> |
| Multa foramina cum variis sint reddita rebus, <lb/> | Multa foramina cum variis sint reddita rebus, <lb/> |
| Dissimili inter se natura praedita debent <lb/> | Dissimili inter se natura praedita debent <lb/> |
| Esse & habere suam naturam quaeque viasque. </s><s> <lb/> | Esse, & habere suam naturam quaeque viasque. </s><s> <lb/> |
| Quippe etenim varii sensus animantibus insunt, <lb/> | Quippe etenim varii sensus animantibus insunt, <lb/> |
| Quorum quisque suam proprie rem percipit in se; <lb/> | Quorum quisque suam proprie rem percipit in se; <lb/> |
| Nam penetrare alio sonitus alioque saporem <lb/> | Nam penetrare alio sonitus alioque saporem <lb/> |
| |
| Propter dissimilem natturam textaque rerum. <lb/> | Propter dissimilem natturam textaque rerum. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Quapropter, bene ubi haec confirmata atque locata <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Quapropter, bene ubi haec confirmata atque locata <lb/> |
| Omnia constiterint nobis praeposta parata, <lb/> | Omnia constiterint nobis praeposta parata, <lb/> |
| Quod superest, facile hinc ratio reddetur & omnis <lb/> | Quod superest, facile hinc ratio reddetur, & omnis <lb/> |
| Causa patefiet quae ferri pelliciat vim.</s> <lb/> | Causa patefiet quae ferri pelliciat vim.</s> <lb/> |
| <s>principio fluere e lapide hoc permulta necesse est <lb/> | <s>principio fluere e lapide hoc permulta necesse est <lb/> |
| Semina sive aestum qui discutit aera plagis, <lb/> | Semina sive aestum qui discutit aera plagis, <lb/> |
| |
| Anulus ipse sequatur eatque ita corpore toto.</s> <lb/> | Anulus ipse sequatur eatque ita corpore toto.</s> <lb/> |
| <s>nec res ulla magis primoribus ex elementis <lb/> | <s>nec res ulla magis primoribus ex elementis <lb/> |
| Indupedita suis arte conexa cohaeret <lb/> | Indupedita suis arte conexa cohaeret <lb/> |
| Quam validi ferri natura & frigidus horror.</s> <lb/> | Quam validi ferri natura, & frigidus horror.</s> <lb/> |
| <s>quo minus est mirum, quod dico, ibus ex elementis <lb/> | <s>quo minus est mirum, quod dico, ibus ex elementis <lb/> |
| Corpora si nequeunt e ferro plura coorta <lb/> | Corpora si nequeunt e ferro plura coorta <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| In vacuum ferri, quin anulus ipse sequatur; <lb/> | In vacuum ferri, quin anulus ipse sequatur; <lb/> |
| Quod facit, & sequitur, donec pervenit ad ipsum <lb/> | Quod facit,, & sequitur, donec pervenit ad ipsum <lb/> |
| Iam lapidem caecisque in eo compagibus haesit.</s> <lb/> | Iam lapidem caecisque in eo compagibus haesit.</s> <lb/> |
| <s>hoc fit idem cunctas in partis, unde vacefit <lb/> | <s>hoc fit idem cunctas in partis, unde vacefit <lb/> |
| Cumque locus, sive e transverso sive superne <lb/> | Cumque locus, sive e transverso sive superne <lb/> |
| |
| Aer a tergo quasi provehat atque propellat. </s><s> <lb/> | Aer a tergo quasi provehat atque propellat. </s><s> <lb/> |
| Semper enim circumpositus res verberat aer; <lb/> | Semper enim circumpositus res verberat aer; <lb/> |
| Sed tali fit uti propellat tempore ferrum, <lb/> | Sed tali fit uti propellat tempore ferrum, <lb/> |
| Parte quod ex una spatium vacat & capit in se. <lb/> | Parte quod ex una spatium vacat, & capit in se. <lb/> |
| Hic, tibi quem memoro, per crebra foramina ferri <lb/> | Hic, tibi quem memoro, per crebra foramina ferri <lb/> |
| Parvas ad partis subtiliter insinuatus <lb/> | Parvas ad partis subtiliter insinuatus <lb/> |
| Trudit & inpellit, quasi navem velaque ventus.</s> <lb/> | Trudit, & inpellit, quasi navem velaque ventus.</s> <lb/> |
| <s>denique res omnes debent in corpore habere <lb/> | <s>denique res omnes debent in corpore habere <lb/> |
| Aera, quandoquidem raro sunt corpore & aer <lb/> | Aera, quandoquidem raro sunt corpore, & aer <lb/> |
| Omnibus est rebus circumdatus adpositusque.</s> <lb/> | Omnibus est rebus circumdatus adpositusque.</s> <lb/> |
| <s>hic igitur, penitus qui in ferrost abditus aer, <lb/> | <s>hic igitur, penitus qui in ferrost abditus aer, <lb/> |
| Sollicito motu semper iactatur eoque <lb/> | Sollicito motu semper iactatur eoque <lb/> |
| Verberat anellum dubio procul & ciet intus <lb/> | Verberat anellum dubio procul, & ciet intus <lb/> |
| Scilicet: ille eodem fertur quo praecipitavit <lb/> | Scilicet: ille eodem fertur quo praecipitavit <lb/> |
| Iam semel & partem in vacuam conamina sumpsit. <lb/> | Iam semel, & partem in vacuam conamina sumpsit. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Fit quoque ut a lapide hoc ferri natura recedat <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Fit quoque ut a lapide hoc ferri natura recedat <lb/> |
| Interdum, fugere atque sequi consueta vicissim.</s> <lb/> | Interdum, fugere atque sequi consueta vicissim.</s> <lb/> |
| <s>exultare etiam Samothracia ferrea vidi <lb/> | <s>exultare etiam Samothracia ferrea vidi <lb/> |
| |
| Aere interposito discordia tanta creatur <lb/> | Aere interposito discordia tanta creatur <lb/> |
| Propterea quia nimirum prius aestus ubi aeris <lb/> | Propterea quia nimirum prius aestus ubi aeris <lb/> |
| Praecepit ferrique vias possedit apertas, <lb/> | Praecepit ferrique vias possedit apertas, <lb/> |
| Posterior lapidis venit aestus & omnia plena <lb/> | Posterior lapidis venit aestus, & omnia plena <lb/> |
| Invenit in ferro neque habet qua tranet ut ante. </s><s> <lb/> | Invenit in ferro neque habet qua tranet ut ante. </s><s> <lb/> |
| Cogitur offensare igitur pulsareque fluctu <lb/> | Cogitur offensare igitur pulsareque fluctu <lb/> |
| Ferrea texta suo; quo pacto respuit ab se <lb/> | Ferrea texta suo; quo pacto respuit ab se <lb/> |
| |
| Ut vitio venae tabularum saepius hiscant <lb/> | Ut vitio venae tabularum saepius hiscant <lb/> |
| Quam laxare queant compages taurea vincla.</s> <lb/> | Quam laxare queant compages taurea vincla.</s> <lb/> |
| <s>vitigeni latices aquai fontibus audent <lb/> | <s>vitigeni latices aquai fontibus audent <lb/> |
| Misceri, cum pix nequeat gravis & leve olivom.</s> <lb/> | Misceri, cum pix nequeat gravis, & leve olivom.</s> <lb/> |
| <s>purpureusque colos conchyli iungitur uno <lb/> | <s>purpureusque colos conchyli iungitur uno <lb/> |
| Corpore cum lanae, dirimi qui non queat usquam, <lb/> | Corpore cum lanae, dirimi qui non queat usquam, <lb/> |
| Non si Neptuni fluctu renovare operam des, <lb/> | Non si Neptuni fluctu renovare operam des, <lb/> |
| |
| Aut extrinsecus ut nubes nebulaeque superne <lb/> | Aut extrinsecus ut nubes nebulaeque superne <lb/> |
| Per caelum veniunt, aut ipsa saepe coortae <lb/> | Per caelum veniunt, aut ipsa saepe coortae <lb/> |
| De terra surgunt, ubi putorem umida nactast <lb/> | De terra surgunt, ubi putorem umida nactast <lb/> |
| Intempestivis pluviisque & solibus icta.</s> <lb/> | Intempestivis pluviisque, & solibus icta.</s> <lb/> |
| <s>nonne vides etiam caeli novitate & aquarum <lb/> | <s>nonne vides etiam caeli novitate, & aquarum <lb/> |
| Temptari procul a patria quicumque domoque <lb/> | Temptari procul a patria quicumque domoque <lb/> |
| Adveniunt ideo quia longe discrepitant res?</s><s> <lb/> | Adveniunt ideo quia longe discrepitant res?</s><s> <lb/> |
| Nam quid Brittanni caelum differre putamus, <lb/> | Nam quid Brittanni caelum differre putamus, <lb/> |
| Et quod in Aegypto est qua mundi claudicat axis, <lb/> | Et quod in Aegypto est qua mundi claudicat axis, <lb/> |
| Quidve quod in Ponto est differre, & Gadibus atque <lb/> | Quidve quod in Ponto est differre,, & Gadibus atque <lb/> |
| <lb/> | <lb/> |
| Usque ad nigra virum percocto saecla colore?</s><s> <lb/> | Usque ad nigra virum percocto saecla colore?</s><s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Quae cum quattuor inter se diversa videmus <lb/> | Quae cum quattuor inter se diversa videmus <lb/> |
| Quattuor a ventis & caeli partibus esse, <lb/> | Quattuor a ventis, & caeli partibus esse, <lb/> |
| Tum color & facies hominum distare videntur <lb/> | Tum color, & facies hominum distare videntur <lb/> |
| Largiter & morbi generatim saecla tenere.</s> <lb/> | Largiter, & morbi generatim saecla tenere.</s> <lb/> |
| <s>est elephas morbus qui propter flumina Nili <lb/> | <s>est elephas morbus qui propter flumina Nili <lb/> |
| Gignitur Aegypto in media neque praeterea usquam. </s><s> <lb/> | Gignitur Aegypto in media neque praeterea usquam. </s><s> <lb/> |
| Atthide temptantur gressus oculique in Achaeis <lb/> | Atthide temptantur gressus oculique in Achaeis <lb/> |
| |
| Partibus ac membris: varius concinnat id aer. </s><s> <lb/> | Partibus ac membris: varius concinnat id aer. </s><s> <lb/> |
| Proinde ubi se caelum quod nobis forte alienum <lb/> | Proinde ubi se caelum quod nobis forte alienum <lb/> |
| Commovet atque aer inimicus serpere coepit, <lb/> | Commovet atque aer inimicus serpere coepit, <lb/> |
| Ut nebula ac nubes paullatim repit & omne <lb/> | Ut nebula ac nubes paullatim repit, & omne <lb/> |
| Qua graditur conturbat & immutare coactat; <lb/> | Qua graditur conturbat, & immutare coactat; <lb/> |
| Fit quoque ut, in nostrum cum venit denique caelum, <lb/> | Fit quoque ut, in nostrum cum venit denique caelum, <lb/> |
| Corrumpat reddatque sui simile atque alienum. </s><s> <lb/> | Corrumpat reddatque sui simile atque alienum. </s><s> <lb/> |
| Haec igitur subito clades nova pestilitasque <lb/> | Haec igitur subito clades nova pestilitasque <lb/> |
| |
| Et, cum spirantes mistas hinc ducimus auras, <lb/> | Et, cum spirantes mistas hinc ducimus auras, <lb/> |
| Illa quoque in corpus pariter sorbere necesse est. </s><s> <lb/> | Illa quoque in corpus pariter sorbere necesse est. </s><s> <lb/> |
| Consimili ratione venit bubus quoque saepe <lb/> | Consimili ratione venit bubus quoque saepe <lb/> |
| Pestilitas & iam pigris balantibus aegror. </s><s> <lb/> | Pestilitas, & iam pigris balantibus aegror. </s><s> <lb/> |
| Nec refert utrum nos in loca deveniamus <lb/> | Nec refert utrum nos in loca deveniamus <lb/> |
| Nobis adversa & caeli mutemus amictum, <lb/> | Nobis adversa, & caeli mutemus amictum, <lb/> |
| An caelum nobis ultro natura coruptum <lb/> | An caelum nobis ultro natura coruptum <lb/> |
| Deferat aut aliquid quo non consuevimus uti, <lb/> | Deferat aut aliquid quo non consuevimus uti, <lb/> |
| Quod nos adventu possit temptare recenti. </s><s> <lb/> | Quod nos adventu possit temptare recenti. </s><s> <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Haec ratio quondam morborum & mortifer aestus <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Haec ratio quondam morborum, & mortifer aestus <lb/> |
| | |
| Finibus in Cecropis funestos reddidit agros <lb/> | Finibus in Cecropis funestos reddidit agros <lb/> |
| Vastavitque vias, exhausit civibus urbem. </s><s> <lb/> | Vastavitque vias, exhausit civibus urbem. </s><s> <lb/> |
| |
| <s>principio caput incensum fervore gerebant <lb/> | <s>principio caput incensum fervore gerebant <lb/> |
| Et duplicis oculos suffusa luce rubentes.</s> <lb/> | Et duplicis oculos suffusa luce rubentes.</s> <lb/> |
| <s>sudabant etiam fauces intrinsecus atrae <lb/> | <s>sudabant etiam fauces intrinsecus atrae <lb/> |
| Sanguine & ulceribus vocis via saepta coibat <lb/> | Sanguine, & ulceribus vocis via saepta coibat <lb/> |
| Atque animi interpres manabat lingua cruore, <lb/> | Atque animi interpres manabat lingua cruore, <lb/> |
| Debilitata malis, motu gravis, aspera tactu. <lb/> | Debilitata malis, motu gravis, aspera tactu. <lb/> |
| Inde ubi per fauces pectus complerat & ipsum <lb/> | Inde ubi per fauces pectus complerat, & ipsum <lb/> |
| Morbida vis in cor maestum confluxerat aegris, <lb/> | Morbida vis in cor maestum confluxerat aegris, <lb/> |
| Omnia tum vero vitai claustra lababant.</s> <lb/> | Omnia tum vero vitai claustra lababant.</s> <lb/> |
| <s>spiritus ore foras taetrum volvebat odorem, <lb/> | <s>spiritus ore foras taetrum volvebat odorem, <lb/> |
| |
| Atque animi prorsum tum vires Totius, omne <lb/> | Atque animi prorsum tum vires Totius, omne <lb/> |
| Languebat corpus leti iam limine in ipso.</s> <lb/> | Languebat corpus leti iam limine in ipso.</s> <lb/> |
| <s>intolerabilibusque malis erat anxius angor <lb/> | <s>intolerabilibusque malis erat anxius angor <lb/> |
| Adsidue comes & gemitu commista querella.</s> <lb/> | Adsidue comes, & gemitu commista querella.</s> <lb/> |
| <s>singultusque frequens noctem per saepe diemque <lb/> | <s>singultusque frequens noctem per saepe diemque <lb/> |
| Corripere adsidue nervos & membra coactans <lb/> | Corripere adsidue nervos, & membra coactans <lb/> |
| Dissoluebat eos, defessos ante, fatigans.</s> <lb/> | Dissoluebat eos, defessos ante, fatigans.</s> <lb/> |
| <s>nec nimio cuiquam posses ardore tueri <lb/> | <s>nec nimio cuiquam posses ardore tueri <lb/> |
| Corporis in summo summam fervescere partem, <lb/> | Corporis in summo summam fervescere partem, <lb/> |
| |
| | |
| Flagrabat stomacho flamma ut fornacibus intus. </s><s> <lb/> | Flagrabat stomacho flamma ut fornacibus intus. </s><s> <lb/> |
| Nihil adeo posses cuiquam leve tenveque membris <lb/> | Nihil adeo posses cuiquam leve tenveque membris <lb/> |
| Vertere in utilitatem, at ventum & frigora semper. </s><s> <lb/> | Vertere in utilitatem, at ventum, & frigora semper. </s><s> <lb/> |
| In fluvios partim gelidos ardentia morbo <lb/> | In fluvios partim gelidos ardentia morbo <lb/> |
| Membra dabant nudum iacientes corpus in undas. </s><s> <lb/> | Membra dabant nudum iacientes corpus in undas. </s><s> <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| |
| Lumina versarent oculorum expertia somno. </s><s> <lb/> | Lumina versarent oculorum expertia somno. </s><s> <lb/> |
| Multaque praeterea mortis tum signa dabantur, <lb/> | Multaque praeterea mortis tum signa dabantur, <lb/> |
| Perturbata animi mens in maerore metuque, <lb/> | Perturbata animi mens in maerore metuque, <lb/> |
| Triste supercilium, furiosus voltus & acer, <lb/> | Triste supercilium, furiosus voltus, & acer, <lb/> |
| Sollicitae porro plenaeque sonoribus aures, <lb/> | Sollicitae porro plenaeque sonoribus aures, <lb/> |
| Creber spiritus aut ingens raroque coortus, <lb/> | Creber spiritus aut ingens raroque coortus, <lb/> |
| Sudorisque madens per collum splendidus humor, <lb/> | Sudorisque madens per collum splendidus humor, <lb/> |
| Tenvia sputa minuta, croci contacta colore <lb/> | Tenvia sputa minuta, croci contacta colore <lb/> |
| Salsaque, per fauces raucas vix edita tussi.</s> <lb/> | Salsaque, per fauces raucas vix edita tussi.</s> <lb/> |
| <s>in manibus vero nervi trahere & tremere artus <lb/> | <s>in manibus vero nervi trahere, & tremere artus <lb/> |
| A pedibusque minutatim succedere frigus <lb/> | A pedibusque minutatim succedere frigus <lb/> |
| Non dubitabat. </s><s>item ad supremum denique tempus <lb/> | Non dubitabat. </s><s>item ad supremum denique tempus <lb/> |
| Conpressae nares, nasi primoris acumen <lb/> | Conpressae nares, nasi primoris acumen <lb/> |
| |
| Octavoque fere candenti lumine solis <lb/> | Octavoque fere candenti lumine solis <lb/> |
| Aut etiam nona reddebant lampade vitam. </s><s> <lb/> | Aut etiam nona reddebant lampade vitam. </s><s> <lb/> |
| Quorum siquis ibei vitarat funera leti, <lb/> | Quorum siquis ibei vitarat funera leti, <lb/> |
| Ulceribus taetris & nigra proluvie alvi <lb/> | Ulceribus taetris, & nigra proluvie alvi <lb/> |
| Posterius tamen hunc tabes letumque manebat, <lb/> | Posterius tamen hunc tabes letumque manebat, <lb/> |
| Aut etiam multus capitis cum saepe dolore <lb/> | Aut etiam multus capitis cum saepe dolore <lb/> |
| Corruptus sanguis expletis naribus ibat: <lb/> | Corruptus sanguis expletis naribus ibat: <lb/> |
| Huc hominis totae vires corpusque fluebat. </s><s> <lb/> | Huc hominis totae vires corpusque fluebat. </s><s> <lb/> |
| Profluvium porro qui taetri sanguinis acre <lb/> | Profluvium porro qui taetri sanguinis acre <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Exierat, tamen in nervos huic morbus & artus <lb/> | Exierat, tamen in nervos huic morbus, & artus <lb/> |
| Ibat & in partis genitalis corporis ipsas. </s><s> <lb/> | Ibat, & in partis genitalis corporis ipsas. </s><s> <lb/> |
| Et graviter partim metuentes limina leti <lb/> | Et graviter partim metuentes limina leti <lb/> |
| Vivebant ferro privati parte virili, <lb/> | Vivebant ferro privati parte virili, <lb/> |
| Et manibus sine nonnulli pedibusque manebant <lb/> | Et manibus sine nonnulli pedibusque manebant <lb/> |
| In vita tamen, & perdebant lumina partim: <lb/> | In vita tamen,, & perdebant lumina partim: <lb/> |
| Usque adeo mortis metus his incesserat acer. </s><s> <lb/> | Usque adeo mortis metus his incesserat acer. </s><s> <lb/> |
| Atque etiam quosdam cepere oblivia rerum <lb/> | Atque etiam quosdam cepere oblivia rerum <lb/> |
| Cunctarum, neque se possent cognoscere ut ipsi. </s><s> <lb/> | Cunctarum, neque se possent cognoscere ut ipsi. </s><s> <lb/> |
| |
| <s>[incomitata rapi certabant funera vasta.] <lb/> | <s>[incomitata rapi certabant funera vasta.] <lb/> |
| Nec ratio remedi communis certa dabatur; <lb/> | Nec ratio remedi communis certa dabatur; <lb/> |
| Nam quod ali dederat vitalis aeris auras <lb/> | Nam quod ali dederat vitalis aeris auras <lb/> |
| Volvere in ore licere & caeli templa tueri, <lb/> | Volvere in ore licere, & caeli templa tueri, <lb/> |
| Hoc aliis erat exitio letumque parabat.</s> <lb/> | Hoc aliis erat exitio letumque parabat.</s> <lb/> |
| <s>illud in his rebus miserandum magnopere unum <lb/> | <s>illud in his rebus miserandum magnopere unum <lb/> |
| Aerumnabile erat, quod ubi se quisque videbat <lb/> | Aerumnabile erat, quod ubi se quisque videbat <lb/> |
| |
| <s>quippe etenim nullo cessabant tempore apisci <lb/> | <s>quippe etenim nullo cessabant tempore apisci <lb/> |
| Ex aliis alios avidl contagia morbi, <lb/> | Ex aliis alios avidl contagia morbi, <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Lanigeras tamquam pecudes & bucera saecla.</s> <lb/> | Lanigeras tamquam pecudes, & bucera saecla.</s> <lb/> |
| <s>idque vel in primis cumulabat funere funus.</s> <lb/> | <s>idque vel in primis cumulabat funere funus.</s> <lb/> |
| <s>nam quicumque suos fugitabant visere ad aegros, <lb/> | <s>nam quicumque suos fugitabant visere ad aegros, <lb/> |
| Vitai nimium cupidos mortisque timentis <lb/> | Vitai nimium cupidos mortisque timentis <lb/> |
| |
| Inde bonam partem in lectum maerore dabantur. </s><s> <lb/> | Inde bonam partem in lectum maerore dabantur. </s><s> <lb/> |
| Nec poterat quisquam reperiri, quem neque morbus <lb/> | Nec poterat quisquam reperiri, quem neque morbus <lb/> |
| Nec mors nec luctus temptaret tempore tali. <lb/> | Nec mors nec luctus temptaret tempore tali. <lb/> |
| </s></p><p type="main"><s>Praeterea iam pastor & armentarius omnis <lb/> | </s></p><p type="main"><s>Praeterea iam pastor, & armentarius omnis <lb/> |
| Et robustus item curvi moderator aratri <lb/> | Et robustus item curvi moderator aratri <lb/> |
| Languebat, penitusque casa, contrusa iacebant <lb/> | Languebat, penitusque casa, contrusa iacebant <lb/> |
| Corpora paupertate & morbo dedita morti. </s><s> <lb/> | Corpora paupertate, & morbo dedita morti. </s><s> <lb/> |
| Exanimis pueris super exanimata parentum <lb/> | Exanimis pueris super exanimata parentum <lb/> |
| Corpora nonnumquam posses retroque videre <lb/> | Corpora nonnumquam posses retroque videre <lb/> |
| Matribus & patribus natos super edere vitam.</s> <lb/> | Matribus, & patribus natos super edere vitam.</s> <lb/> |
| <s>nec minimam partem ex agris is maeror in urbem <lb/> | <s>nec minimam partem ex agris is maeror in urbem <lb/> |
| Confluxit, languens quem contulit agricolarum <lb/> | Confluxit, languens quem contulit agricolarum <lb/> |
| Copia conveniens ex omni morbida parte.</s> <lb/> | Copia conveniens ex omni morbida parte.</s> <lb/> |
| |
| Interclusa anima nimia ab dulcedine aquarum, <lb/> | Interclusa anima nimia ab dulcedine aquarum, <lb/> |
| Multaque per populi passim loca prompta viasque <lb/> | Multaque per populi passim loca prompta viasque <lb/> |
| Languida semanimo cum corpore membra videres <lb/> | Languida semanimo cum corpore membra videres <lb/> |
| Horrida paedore & pannis cooperta perire <lb/> | Horrida paedore, & pannis cooperta perire <lb/> |
| <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> | <pb xlink:href="079/01/085.jpg" pagenum="36"/> |
| Corporis inluvie, pelli super ossibus una, <lb/> | Corporis inluvie, pelli super ossibus una, <lb/> |
| Ulceribus taetris prope iam sordique sepulta.</s> <lb/> | Ulceribus taetris prope iam sordique sepulta.</s> <lb/> |
| |
| Pendebantur enim: praesens dolor exsuperabat. </s> <lb/> | Pendebantur enim: praesens dolor exsuperabat. </s> <lb/> |
| <s>nec mos ille sepulturae remanebat in urbe, <lb/> | <s>nec mos ille sepulturae remanebat in urbe, <lb/> |
| Quo pius hic populus semper consuerat humari; <lb/> | Quo pius hic populus semper consuerat humari; <lb/> |
| Perturbatus enim totus trepidabat, & unus <lb/> | Perturbatus enim totus trepidabat,, & unus <lb/> |
| Quisque suum pro re praesenti Maestus humabat. </s> <lb/> | Quisque suum pro re praesenti Maestus humabat. </s> <lb/> |
| <s>multaque res subita & Paupertas horrida suasit; <lb/> | <s>multaque res subita, & Paupertas horrida suasit; <lb/> |
| Namque suos consanguineos aliena rogorum <lb/> | Namque suos consanguineos aliena rogorum <lb/> |
| Insuper extructa ingenti clamore locabant <lb/> | Insuper extructa ingenti clamore locabant <lb/> |
| Subdebantque faces, multo cum sanguine saepe <lb/> | Subdebantque faces, multo cum sanguine saepe <lb/> |