Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to gueva_mecha_005_la_1627.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

Colored diff for /texts/archimedes/xml/gueva_mecha_005_la_1627.xml between version 1.4 and 1.6

version 1.4, 2004/08/19 13:56:18 version 1.6, 2004/08/19 16:52:33
Line 555 
Line 555 
         </p>         </p>
         <p id="N1112D" type="main">         <p id="N1112D" type="main">
           <s id="N1112F">Accedit, quod &longs;&aelig;pe vtilitas refunditur in dignitatem obie&shy;<lb/>cti; vtilitas enim attenditur ex fine, ad quem ordinatur &longs;cien&shy;<lb/>tia; qui profect&ograve; in &longs;cientijs practicis coincidit cum obiecto <lb/>formali. </s>           <s id="N1112F">Accedit, quod &longs;&aelig;pe vtilitas refunditur in dignitatem obie&shy;<lb/>cti; vtilitas enim attenditur ex fine, ad quem ordinatur &longs;cien&shy;<lb/>tia; qui profect&ograve; in &longs;cientijs practicis coincidit cum obiecto <lb/>formali. </s>
           <s id="N11138">Eadem namque &longs;anitas anima&longs;is, e&longs;t finis medicin&aelig;, <lb/>&amp; ratio, &longs;ub qua Medicina agit de &longs;uis &longs;ubiectis. </s>           <s id="N11138">Eadem namque &longs;anitas animalis, e&longs;t finis medicin&aelig;, <lb/>&amp; ratio, &longs;ub qua Medicina agit de &longs;uis &longs;ubiectis. </s>
           <s id="N1113D">Eademque <lb/>directio operationum intellectus, e&longs;t finis Logic&aelig; &longs;cienti&aelig;, &amp; <lb/>ratio &longs;ub qua de ip&longs;is operationibus agitur in illa. </s>           <s id="N1113D">Eademque <lb/>directio operationum intellectus, e&longs;t finis Logic&aelig; &longs;cienti&aelig;, &amp; <lb/>ratio &longs;ub qua de ip&longs;is operationibus agitur in illa. </s>
           <s id="N11144">Cum igi&shy;<lb/>tur talis, ac tanta &longs;it vtilitas Mechanic&aelig; &longs;cienti&aelig; ad fines pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;tanti&longs;&longs;imos admirabili cum artificio con&longs;equendos, vt ad le&shy;<lb/>uanda ingentia pondera, parua, &amp; exigua virtute, ad commo&shy;<lb/>ditates tam plurimas, <expan abbr="vrbiumq.">vrbiumque</expan> ornatum tam varium: ad &longs;ub&shy;<lb/>mini&longs;trandas tot machinas, &amp; in&longs;trumenta in bello, vt belli&shy;<lb/>gerare potius Mechanica, quam armis ip&longs;is, homines videan&shy;<lb/>tur: ad aptius mouenda Nauigia; ingentes paruo momento <lb/>excitandas moles, <expan abbr="immaniaq.">immaniaque</expan> euertenda &aelig;dificia: ad aquas ar&shy;<lb/>tifi cio&longs;i&longs;&longs;i<gap/>n&egrave; <expan abbr="&longs;ublim&atilde;das">&longs;ublimandas</expan>, <expan abbr="aeremq.">aeremque</expan> perpetuis follibus emitten&shy;<lb/>dum; voces t&agrave;m varias effingendas, concentum &aelig;quabiliter <lb/>efformandum, motum qua&longs;i animalem in&longs;en&longs;ibilibus imper&shy;<lb/>tiendum, &amp; &longs;imilia; ingenue fatendum e&longs;t nec e&longs;&longs;e artem, <lb/>qu&aelig; &longs;e Mechanic&aelig; arti in dignitate valeat comparari, nec <lb/>e&longs;&longs;e &longs;cientiam practicam, quam ip&longs;a ex certitudine, &amp; euiden&shy;<lb/>tia, qua procedit, &amp; ex dignitate, ac pr&aelig;&longs;tantia finis, non an&shy;<lb/>tecellat; ita vt in quo &longs;uperatur ex parte &longs;ubiecti nobilioris &agrave; <lb/>Medicina, vel Logica, comoen&longs;etur, aut vincatur ex parte <lb/>digni&longs;&longs;imi finis, &amp; obiecti formalis, dum admirabili artificio <lb/>intendit ip&longs;os natur&aelig; fines Naturam emulando &longs;uperare. </s>           <s id="N11144">Cum igi&shy;<lb/>tur talis, ac tanta &longs;it vtilitas Mechanic&aelig; &longs;cienti&aelig; ad fines pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;tanti&longs;&longs;imos admirabili cum artificio con&longs;equendos, vt ad le&shy;<lb/>uanda ingentia pondera, parua, &amp; exigua virtute, ad commo&shy;<lb/>ditates tam plurimas, <expan abbr="vrbiumq.">vrbiumque</expan> ornatum tam varium: ad &longs;ub&shy;<lb/>mini&longs;trandas tot machinas, &amp; in&longs;trumenta in bello, vt belli&shy;<lb/>gerare potius Mechanica, quam armis ip&longs;is, homines videan&shy;<lb/>tur: ad aptius mouenda Nauigia; ingentes paruo momento <lb/>excitandas moles, <expan abbr="immaniaq.">immaniaque</expan> euertenda &aelig;dificia: ad aquas ar&shy;<lb/>tificio&longs;i&longs;&longs;im&egrave; <expan abbr="&longs;ublim&atilde;das">&longs;ublimandas</expan>, <expan abbr="aeremq.">aeremque</expan> perpetuis follibus emitten&shy;<lb/>dum; voces t&agrave;m varias effingendas, concentum &aelig;quabiliter <lb/>efformandum, motum qua&longs;i animalem in&longs;en&longs;ibilibus imper&shy;<lb/>tiendum, &amp; &longs;imilia; ingenue fatendum e&longs;t nec e&longs;&longs;e artem, <lb/>qu&aelig; &longs;e Mechanic&aelig; arti in dignitate valeat comparari, nec <lb/>e&longs;&longs;e &longs;cientiam practicam, quam ip&longs;a ex certitudine, &amp; euiden&shy;<lb/>tia, qua procedit, &amp; ex dignitate, ac pr&aelig;&longs;tantia finis, non an&shy;<lb/>tecellat; ita vt in quo &longs;uperatur ex parte &longs;ubiecti nobilioris &agrave; <lb/>Medicina, vel Logica, compen&longs;etur, aut vincatur ex parte <lb/>digni&longs;&longs;imi finis, &amp; obiecti formalis, dum admirabili artificio <lb/>intendit ip&longs;os natur&aelig; fines Naturam emulando &longs;uperare. </s>
         </p>         </p>
         <pb pagenum="33" xlink:href="005/01/041.jpg"/>         <pb pagenum="33" xlink:href="005/01/041.jpg"/>
         <p id="N11183" type="head">         <p id="N11183" type="head">
Line 581 
Line 581 
           <s id="N111DF">Pr&aelig;mittit autem exemplum de magno pondere quod ab exi&shy;<lb/>gua virtute admirandum in modum, ip&longs;ius vectis adminiculo <lb/>con&longs;tat moueri. </s>           <s id="N111DF">Pr&aelig;mittit autem exemplum de magno pondere quod ab exi&shy;<lb/>gua virtute admirandum in modum, ip&longs;ius vectis adminiculo <lb/>con&longs;tat moueri. </s>
           <s id="N111E6"><expan abbr="Rationemq.">Rationemque</expan> admirationis ac dubitationis <lb/>annectit: Quia &longs;cilicet potius oppo&longs;itum ex eo &longs;equi deberet, <lb/>cum vectis adminiculo, pondus ponderi adiungatur, <expan abbr="inqui&etilde;s">inquiens</expan>. <lb/></s>           <s id="N111E6"><expan abbr="Rationemq.">Rationemque</expan> admirationis ac dubitationis <lb/>annectit: Quia &longs;cilicet potius oppo&longs;itum ex eo &longs;equi deberet, <lb/>cum vectis adminiculo, pondus ponderi adiungatur, <expan abbr="inqui&etilde;s">inquiens</expan>. <lb/></s>
           <s id="N111F5">Quod enim &longs;ine vecte qui&longs;piam mouere non pote&longs;t, idip&longs;um <lb/>citius mouet, vectis ad illud pondus adiungens. </s>           <s id="N111F5">Quod enim &longs;ine vecte qui&longs;piam mouere non pote&longs;t, idip&longs;um <lb/>citius mouet, vectis ad illud pondus adiungens. </s>
           <s id="N111FA">Verumenim&shy;<lb/>uero huius ac &longs;imilium miraculorum omnium cau&longs;as refert <lb/>ad naturam circuli. </s>           <s id="N111FA">Verum enim <lb/>uero huius ac &longs;imilium miraculorum omnium cau&longs;as refert <lb/>ad naturam circuli. </s>
           <s id="N11201">Nam vt inferius docet, qu&aelig; circa libram <lb/>fiunt, ad circulum rediguntur; qu&aelig; vero circa vectem, ad ip&shy;<lb/>&longs;am libram; alia autem fere omnia qu&aelig; circa Mechanicas <pb pagenum="34" xlink:href="005/01/042.jpg"/>&longs;unt motiones, ad vectem. </s>           <s id="N11201">Nam vt inferius docet, qu&aelig; circa libram <lb/>fiunt, ad circulum rediguntur; qu&aelig; vero circa vectem, ad ip&shy;<lb/>&longs;am libram; alia autem fere omnia qu&aelig; circa Mechanicas <pb pagenum="34" xlink:href="005/01/042.jpg"/>&longs;unt motiones, ad vectem. </s>
           <s id="N1120D">Interim ex admiralibi &lpar;inquiens&rpar; <lb/>mirandum accidere quippiam non e&longs;&longs;e ab&longs;urdum. </s>           <s id="N1120D">Interim ex admirabili &lpar;inquiens&rpar; <lb/>mirandum accidere quippiam non e&longs;&longs;e ab&longs;urdum. </s>
           <s id="N11212">Subin&shy;<lb/>telligendo, admirabilem profecto e&longs;&longs;e ip&longs;am naturam circuli <lb/>ex qua tot admiranda procedunt, vt &longs;tatim probare aggredi&shy;<lb/>tur in &longs;equentibus. </s>           <s id="N11212">Subin&shy;<lb/>telligendo, admirabilem profecto e&longs;&longs;e ip&longs;am naturam circuli <lb/>ex qua tot admiranda procedunt, vt &longs;tatim probare aggredi&shy;<lb/>tur in &longs;equentibus. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N1121B" type="head">         <p id="N1121B" type="head">
Line 593 
Line 593 
           <s id="N11227">Textus Tertius.</s>           <s id="N11227">Textus Tertius.</s>
         </p>         </p>
         <p id="N1122A" type="main">         <p id="N1122A" type="main">
           <s id="N1122C">M<emph type="italics"/>axime autem e&longs;t admirandum &longs;imul <lb/>contraria fieri; Circulus ver&ograve; ex buiu&longs;mo&shy;<lb/>di e&longs;t con&longs;titutus: &longs;tatim enim ex commoto <lb/>effectus e&longs;t &amp; manente, quorum natura ad <lb/>&longs;e inuicem est contraria. </s>           <s id="N1122C">M<emph type="italics"/>axime autem e&longs;t admirandum &longs;imul <lb/>contraria fieri; Circulus ver&ograve; ex huiu&longs;mo&shy;<lb/>di e&longs;t con&longs;titutus: &longs;tatim enim ex commoto <lb/>effectus e&longs;t &amp; manente, quorum natura ad <lb/>&longs;e inuicem est contraria. </s>
           <s id="N1123A">Quamobrem i&longs;th&aelig;c <lb/>cernentes min&ugrave;s admirari conuenit contingentes in illo con&shy;<lb/>trarietates.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N1123A">Quamobrem i&longs;th&aelig;c <lb/>cernentes min&ugrave;s admirari conuenit contingentes in illo con&shy;<lb/>trarietates.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N11243" type="head">         <p id="N11243" type="head">
Line 610 
Line 610 
           <s id="N11272">Cum igitur admirandum valde &longs;it, &longs;i&shy;<lb/>mul contraria fieri, aut aliquid effici ex contrarijs, &amp; hoc con&shy;<lb/>tingat in ip&longs;a con&longs;titutione circuli; minus admirandum e&longs;&longs;e <pb pagenum="35" xlink:href="005/01/043.jpg"/>relinquitur &lpar;concludit Ari&longs;toteles&rpar; &longs;i ex ip&longs;o circulo con&longs;ti&shy;<lb/>tuto, ali&aelig; po&longs;tea oriantur contrarietates, vel alia contraria in <lb/>ip&longs;o con&longs;iderentur, vt mox ex dicendis patebit. </s>           <s id="N11272">Cum igitur admirandum valde &longs;it, &longs;i&shy;<lb/>mul contraria fieri, aut aliquid effici ex contrarijs, &amp; hoc con&shy;<lb/>tingat in ip&longs;a con&longs;titutione circuli; minus admirandum e&longs;&longs;e <pb pagenum="35" xlink:href="005/01/043.jpg"/>relinquitur &lpar;concludit Ari&longs;toteles&rpar; &longs;i ex ip&longs;o circulo con&longs;ti&shy;<lb/>tuto, ali&aelig; po&longs;tea oriantur contrarietates, vel alia contraria in <lb/>ip&longs;o con&longs;iderentur, vt mox ex dicendis patebit. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N11282" type="head">         <p id="N11282" type="head">
           <s id="N11284"><emph type="italics"/>De &longs;ecunda circuli proprieiate.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N11284"><emph type="italics"/>De &longs;ecunda circuli proprietate.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N1128B" type="head">         <p id="N1128B" type="head">
           <s id="N1128D">Textus Quartus.</s>           <s id="N1128D">Textus Quartus.</s>
         </p>         </p>
         <p id="N11290" type="main">         <p id="N11290" type="main">
           <s id="N11292">I<emph type="italics"/>n primis enim linc&aelig; illi, qu&aelig; circuti orbem am&shy;<lb/>plectitur, nullam habanti latitudinem contraria <lb/>quodammodo ine&longs;&longs;e apparans, concauum &longs;cilices, <lb/>&amp; curuum. </s>           <s id="N11292">I<emph type="italics"/>n primis enim line&aelig; illi, qu&aelig; circuli orbem am&shy;<lb/>plectitur, nullam habenti latitudinem contraria <lb/>quodammodo ine&longs;&longs;e apparans, concauum &longs;cilicet, <lb/>&amp; curuum. </s>
           <s id="N1129E">H&aelig;c autemeo &agrave; &longs;e inuioem di&longs;tant <lb/>modo, quo magnum, &amp; paricum, illorum etenim <lb/>medium e&longs;t &aelig;quale: horum ver&ograve; rectum; quapropter cum ad <lb/>&longs;e inuicem commutantur, illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> prius &aelig;qualia &longs;ieri nece&longs;&longs;e <lb/>est, quam extremorum vtrumlibet: lineam vero rectam, <lb/>quando e&longs;t curua, concaua, aut ex buiu&longs;modi rur &longs;um curua &longs;it, <lb/>&amp; circularis. </s>           <s id="N1129E">H&aelig;c autem eo &agrave; &longs;e inuicem di&longs;tant <lb/>modo, quo magnum, &amp; paricum, illorum etenim <lb/>medium e&longs;t &aelig;quale: horum ver&ograve; rectum; quapropter cum ad <lb/>&longs;e inuicem commutantur, illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> prius &aelig;qualia fieri nece&longs;&longs;e <lb/>est, quam extremorum vtrumlibet: lineam vero rectam, <lb/>quando e&longs;t curua, concaua, aut ex huiu&longs;modi rur&longs;um curua &longs;it, <lb/>&amp; circularis. </s>
           <s id="N112B1">V num quidem igitur i&longs;tuc ab&longs;urdum ine&longs;t circulo.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N112B1">V num quidem igitur i&longs;tuc ab&longs;urdum ine&longs;t circulo.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N112B6" type="head">         <p id="N112B6" type="head">
Line 625 
Line 625 
         </p>         </p>
         <p id="N112BC" type="main">         <p id="N112BC" type="main">
           <s id="N112BE">Secund&ograve; admirabilem &longs;e natura circuli o&longs;tendit, &longs;i &longs;u&shy;<lb/>matur infacto e&longs;&longs;e, quod cum in primis &lpar;inquit Ari&longs;to&shy;<lb/>teles&rpar; linea, qu&aelig; ip&longs;ius circuli orbem complectitur, ac <lb/>peripheria, &longs;eu <expan abbr="circunfer&etilde;tia">circunferentia</expan> nuncupatur, &longs;it per &longs;e quoad la&shy;<lb/>titudinem, &amp; profunditatem indiui&longs;ibilis, &longs;imul tamen tan&shy;<lb/>quam ex duobus contrarijs inter &longs;e coniunctis con&longs;tituatur <lb/>concaua, &amp; curua, &longs;iu&egrave; conuexa. </s>           <s id="N112BE">Secund&ograve; admirabilem &longs;e natura circuli o&longs;tendit, &longs;i &longs;u&shy;<lb/>matur infacto e&longs;&longs;e, quod cum in primis &lpar;inquit Ari&longs;to&shy;<lb/>teles&rpar; linea, qu&aelig; ip&longs;ius circuli orbem complectitur, ac <lb/>peripheria, &longs;eu <expan abbr="circunfer&etilde;tia">circunferentia</expan> nuncupatur, &longs;it per &longs;e quoad la&shy;<lb/>titudinem, &amp; profunditatem indiui&longs;ibilis, &longs;imul tamen tan&shy;<lb/>quam ex duobus contrarijs inter &longs;e coniunctis con&longs;tituatur <lb/>concaua, &amp; curua, &longs;iu&egrave; conuexa. </s>
           <s id="N112D1">Etenim e&longs;t ver&egrave; terminus <lb/>extimus, &amp; conuexum ip&longs;ius circuli, ac &longs;imul ambiens, &amp; <lb/>complectens in &longs;ua concauitate ip&longs;am &longs;uper&longs;iclem circuli: <lb/>Concauum autem, &amp; conuexum &longs;e habent &longs;icut magnum, <lb/>&amp; paruum. </s>           <s id="N112D1">Etenim e&longs;t ver&egrave; terminus <lb/>extimus, &amp; conuexum ip&longs;ius circuli, ac &longs;imul ambiens, &amp; <lb/>complectens in &longs;ua concauitate ip&longs;am &longs;uperficilem circuli: <lb/>Concauum autem, &amp; conuexum &longs;e habent &longs;icut magnum, <lb/>&amp; paruum. </s>
           <s id="N112DC">Horum enim medium e&longs;t &aelig;quale, illorum ver&ograve; <lb/>rectum. </s>           <s id="N112DC">Horum enim medium e&longs;t &aelig;quale, illorum ver&ograve; <lb/>rectum. </s>
           <s id="N112E1">Quar&egrave; &longs;icut cum magnum, &amp; paruum inuicem, <lb/>commutantur, prius perueniunt ad &aelig;quale, qu&agrave;m ad hoc vt <lb/>magnum con&longs;tituatur paruum, &amp; paruum con&longs;tituatur ma&shy;<pb pagenum="36" xlink:href="005/01/044.jpg"/>gnum: ita qu&aelig;libet linea curua, &longs;eu conuexa antequam &longs;iat <lb/>concaua, prius debet fieri recta: ab&longs;urdum igitur apparet, ean&shy;<lb/>dem omnino circuli periferiam, &longs;imul con&longs;titui concauam, <lb/>&amp; conuexam. </s>           <s id="N112E1">Quar&egrave; &longs;icut cum magnum, &amp; paruum inuicem, <lb/>commutantur, prius perueniunt ad &aelig;quale, qu&agrave;m ad hoc vt <lb/>magnum con&longs;tituatur paruum, &amp; paruum con&longs;tituatur ma&shy;<pb pagenum="36" xlink:href="005/01/044.jpg"/>gnum: ita qu&aelig;libet linea curua, &longs;eu conuexa antequam fiat <lb/>concaua, prius debet fieri recta: ab&longs;urdum igitur apparet, ean&shy;<lb/>dem omnino circuli periferiam, &longs;imul con&longs;titui concauam, <lb/>&amp; conuexam. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N112F3" type="main">         <p id="N112F3" type="main">
           <s id="N112F5">Nec difficultatem euadunt, qui dicunt, concauum, &amp; con&shy;<lb/>uexum realiter non e&longs;&longs;e idem in circulo, &longs;eu curuitatem, &amp; <lb/>concauitatem non reperiri in eadem linea, &longs;ed in diuer&longs;is, it&agrave; <lb/>vt in circunferentia &longs;it tantum curuitas, &longs;e&ugrave; conuexum, con&shy;<lb/>cauitas ver&ograve; &longs;it potius in corpore extrin&longs;eco ambiente per li&shy;<lb/>neam illi corre&longs;pondentem. </s>           <s id="N112F5">Nec difficultatem euadunt, qui dicunt, concauum, &amp; con&shy;<lb/>uexum realiter non e&longs;&longs;e idem in circulo, &longs;eu curuitatem, &amp; <lb/>concauitatem non reperiri in eadem linea, &longs;ed in diuer&longs;is, it&agrave; <lb/>vt in circunferentia &longs;it tantum curuitas, &longs;e&ugrave; conuexum, con&shy;<lb/>cauitas ver&ograve; &longs;it potius in corpore extrin&longs;eco ambiente per li&shy;<lb/>neam illi corre&longs;pondentem. </s>
           <s id="N11302">Etenim cum linea corporis con&shy;<lb/>tinentis ambiens circulum, penetretur in eodem &longs;pacio cum <lb/>cir cunferentia ip&longs;ius circuli, <expan abbr="con&longs;idereturq.">con&longs;idereturque</expan> &longs;ola quantitas <lb/>ab&longs;tracta, &amp; figura vtriu&longs;que line&aelig; coincidentis, eadem &longs;em&shy;<lb/>per difficultas ob&longs;tabit; nemp&egrave; quo pacto fieri po&longs;&longs;it, vt <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> <lb/>longitudo latitudinis expers, circulum terminans, &longs;e&ugrave; circu&shy;<lb/>lariter exten&longs;a, &longs;imul &longs;it concaua, &amp; conuexa. </s>           <s id="N11302">Etenim cum linea corporis con&shy;<lb/>tinentis ambiens circulum, penetretur in eodem &longs;pacio cum <lb/>cir cunferentia ip&longs;ius circuli, <expan abbr="con&longs;idereturq.">con&longs;idereturque</expan> &longs;ola quantitas <lb/>ab&longs;tracta, &amp; figura vtriu&longs;que line&aelig; coincidentis, eadem &longs;em&shy;<lb/>per difficultas ob&longs;tabit; nemp&egrave; quo pacto fieri po&longs;&longs;it, vt <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> <lb/>longitudo latitudinis expers, circulum terminans, &longs;e&ugrave; circu&shy;<lb/>lariter exten&longs;a, &longs;imul &longs;it concaua, &amp; conuexa. </s>
           <s id="N11319">Sed nihil pro&shy;<lb/>hibet eandem circumferentiam indiuifibilem quoad latitudi&shy;<lb/>nem, &amp; profunditatem, &longs;imul e&longs;&longs;e concauam, &amp; conuexam <lb/>re&longs;pectu diuer&longs;orum, vt in alijs etiam lineatum figuris, ac &longs;u&shy;<lb/>per&longs;iciebus poterit exemplificari: &amp; vt eadem via dicitur <lb/>acliuis, &amp; decliuis; idemque magnum, &amp; paruum reipectu di&shy;<lb/>uer&longs;orum, qu&aelig; cum illo comparantur. </s>           <s id="N11319">Sed nihil pro&shy;<lb/>hibet eandem circumferentiam indiuisibilem quoad latitudi&shy;<lb/>nem, &amp; profunditatem, &longs;imul e&longs;&longs;e concauam, &amp; conuexam <lb/>re&longs;pectu diuer&longs;orum, vt in alijs etiam linearum figuris, ac &longs;u&shy;<lb/>perficiebus poterit exemplificari: &amp; vt eadem via dicitur <lb/>acliuis, &amp; decliuis; idemque magnum, &amp; paruum rei pectu di&shy;<lb/>uer&longs;orum, qu&aelig; cum illo comparantur. </s>
           <s id="N11328">Quo fit, vt admiran&shy;<lb/>dam quidem e&longs;&longs;e huiu&longs;modi proprietatem circuli iure dica&shy;<lb/>mus, nullam tamen in &longs;e <expan abbr="repugnanti&atilde;">repugnantiam</expan> inuoluere admittamus. </s>           <s id="N11328">Quo fit, vt admiran&shy;<lb/>dam quidem e&longs;&longs;e huiu&longs;modi proprietatem circuli iure dica&shy;<lb/>mus, nullam tamen in &longs;e <expan abbr="repugnanti&atilde;">repugnantiam</expan> inuoluere admittamus. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N11333" type="head">         <p id="N11333" type="head">
Line 642 
Line 642 
           <s id="N1133E">Textus Quintus.</s>           <s id="N1133E">Textus Quintus.</s>
         </p>         </p>
         <p id="N11341" type="main">         <p id="N11341" type="main">
           <s id="N11343">A<emph type="italics"/>ltervm autem, quod &longs;imul contrar&yuml;i <lb/>mouetur motionibus: &longs;imul enim ad anterio&shy;<lb/>rem mouetur locum, &amp; ad po&longs;teriorem. </s>           <s id="N11343">A<emph type="italics"/>ltervm autem, quod &longs;imul contrarijs <lb/>mouetur motionibus: &longs;imul enim ad anterio&shy;<lb/>rem mouetur locum, &amp; ad po&longs;teriorem. </s>
           <s id="N1134D">Et <lb/>ea, qu&aelig; circulum de&longs;cribit, linea eodem &longs;e <lb/>babet modo: Ex que enim incipit loco, illius <lb/>extremum, ad eundem rur&longs;us redit: Illa <lb/>enim continu&ograve; commota, extremum rur&longs;us efficitur primum.<emph.end type="italics"/><pb pagenum="37" xlink:href="005/01/045.jpg"/><emph type="italics"/>Quamobrem manife&longs;tum, quod inde muiatum e&longs;t. </s>           <s id="N1134D">Et <lb/>ea, qu&aelig; circulum de&longs;cribit, linea eodem &longs;e <lb/>habet modo: Ex que enim incipit loco, illius <lb/>extremum, ad eundem rur&longs;us redit: Illa <lb/>enim continu&ograve; commota, extremum rur&longs;us efficitur primum.<emph.end type="italics"/><pb pagenum="37" xlink:href="005/01/045.jpg"/><emph type="italics"/>Quamobrem manife&longs;tum, quod inde mutatum e&longs;t. </s>
           <s id="N11361">Quaprop&shy;<lb/>ter &lpar;vt dictum e&longs;t prius&rpar; non e&longs;t inconueniens, ip&longs;um miracutc&shy;<lb/>rum omnium e&longs;&longs;e principium.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N11361">Quaprop&shy;<lb/>ter &lpar;vt dictum e&longs;t prius&rpar; non e&longs;t inconueniens, ip&longs;um miraculo&shy;<lb/>rum omnium e&longs;&longs;e principium.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N1136A" type="main">         <p id="N1136A" type="main">
           <s id="N1136C"><emph type="italics"/>Ea igitur, qu&aelig; circa libram fiunt, ad virculum referuntur: <lb/>&ldquo;qu&aelig; verocirca vectem, ad ip&longs;am libram; alia autem fer&egrave; om-<emph.end type="italics"/><arrow.to.target n="marg13"/><lb/><emph type="italics"/>nia, qu&aelig; circa Menbanicas &longs;unt motiones, ad vectem. </s>           <s id="N1136C"><emph type="italics"/>Ea igitur, qu&aelig; circa libram fiunt, ad circulum referuntur: <lb/>&ldquo;qu&aelig; vero circa vectem, ad ip&longs;am libram; alia autem fer&egrave; om-<emph.end type="italics"/><arrow.to.target n="marg13"/><lb/><emph type="italics"/>nia, qu&aelig; circa Menbanicas &longs;unt motiones, ad vectem. </s>
           <s id="N1137C">Pra&shy;<lb/>tere&agrave; etiam quoniam vnica exi&longs;tente, qu&aelig; ex centro e&longs;t linea, <lb/>nullum aliud alij, qu&aelig; in illa &longs;unt, punctorum &aelig;qua velocitate <lb/>feratur; &longs;ed citius &longs;emper, quod &agrave; manente termino e&longs;t remo&shy;<lb/>tius, <expan abbr="pleraq.">pleraque</expan> miratulorum accidunt in circuli motionibus: de <lb/>quibus in &yuml;s, qu&aelig; po&longs;thac adducentur, qu&aelig;&longs;tionibus erit ma&shy;<lb/>nife&longs;tam.&rdquo;<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N1137C">Prae&shy;<lb/>tere&agrave; etiam quoniam vnica exi&longs;tente, qu&aelig; ex centro e&longs;t linea, <lb/>nullum aliud alij, qu&aelig; in illa &longs;unt, punctorum &aelig;qua velocitate <lb/>feratur; &longs;ed citius &longs;emper, quod &agrave; manente termino e&longs;t remo&shy;<lb/>tius, <expan abbr="pleraq.">pleraque</expan> miraculorum accidunt in circuli motionibus: de <lb/>quibus in ijs, qu&aelig; po&longs;thac adducentur, qu&aelig;&longs;tionibus erit ma&shy;<lb/>nife&longs;tam.&rdquo;<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N11391" type="margin">         <p id="N11391" type="margin">
           <s id="N11393"><margin.target id="marg13"/>Verba re&shy;<lb/>&longs;ecanda.</s>           <s id="N11393"><margin.target id="marg13"/>Verba re&shy;<lb/>&longs;ecanda.</s>
         </p>         </p>
         <p id="N1139A" type="main">         <p id="N1139A" type="main">
           <s id="N1139C"><emph type="italics"/>Quoniam autem fecundum contrarias &longs;imul motiones mo&shy;<lb/>uetur circulus; &amp; alierum quidem diametri ex tremum, vbi A, <lb/>in ante mouctur, alserum ver&ograve; vbi B, ad retro; efficiunt non&shy;<lb/>nulli, vt ab vnica motione multi contrario &longs;imul moueantur <lb/>circuli; que madmodum &longs;unt illi, quos in locis proponunt &longs;acris, <lb/>&aelig;neos, &amp; ferreos fabricantes orbiculos. </s>           <s id="N1139C"><emph type="italics"/>Quoniam autem secundum contrarias &longs;imul motiones mo&shy;<lb/>uetur circulus; &amp; alienum quidem diametri extremum, vbi A, <lb/>in ante mouetur, alterum ver&ograve; vbi B, ad retro; efficiunt non&shy;<lb/>nulli, vt ab vnica motione multi contrario &longs;imul moueantur <lb/>circuli; quemadmodum &longs;unt illi, quos in locis proponunt &longs;acris, <lb/>&aelig;neos, &amp; ferreos fabricantes orbiculos. </s>
           <s id="N113AB">Si enim AB, circu&shy;<lb/>lum alier contingerit, circulus in quo CD, mota circuli, in quo <lb/>AB, diametro in ante, mouebitur CD, ad retro diametro cir&shy;<lb/>culi, vbi e&longs;t A, circ&agrave; idem mota, In contrarium igitur moue&shy;<lb/>bitur circulus vbi CD, ad illum, vbi AB, El rur&longs;us ip&longs;e con&shy;<lb/>tiguum vbi EF, in contrarium &longs;ibi ip&longs;i mouebitur propter ean&shy;<lb/>dem cau&longs;am. </s>           <s id="N113AB">Si enim AB, circu&shy;<lb/>lum alier contingerit, circulus in quo CD, mota circuli, in quo <lb/>AB, diametro in ante, mouebitur CD, ad retro diametro cir&shy;<lb/>culi, vbi e&longs;t A, circ&agrave; idem mota, In contrarium igitur moue&shy;<lb/>bitur circulus vbi CD, ad illum, vbi AB, El rur&longs;us ip&longs;e con&shy;<lb/>tiguum vbi EF, in contrarium &longs;ibi ip&longs;i mouebitur propter ean&shy;<lb/>dem cau&longs;am. </s>
           <s id="N113BA">Eodem etiam modo &longs;i plures fuerint, idem <lb/>facient, vno &longs;olo commoto. </s>           <s id="N113BA">Eodem etiam modo &longs;i plures fuerint, idem <lb/>facient, vno &longs;olo commoto. </s>
           <s id="N113BF">Hanc lgitur in circulo exi&longs;tentem <lb/>animaduertens naturam Arcbitecti, in&longs;trumentum fabricant, <lb/>celantes principium, vt macbin&aelig; &longs;olum mani&longs;e&longs;tum &longs;it illud, <lb/>quod admirationem pr&aelig;&longs;tat, cau&longs;a ver&ograve; lateat.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N113BF">Hanc lgitur in circulo exi&longs;tentem <lb/>animaduertens naturam Architecti, in&longs;trumentum fabricant, <lb/>celantes principium, vt machin&aelig; &longs;olum manife&longs;tum &longs;it illud, <lb/>quod admirationem pr&aelig;&longs;tat, cau&longs;a ver&ograve; lateat.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N113CA" type="head">         <p id="N113CA" type="head">
           <s id="N113CC">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>           <s id="N113CC">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>
         </p>         </p>
         <p id="N113D0" type="main">         <p id="N113D0" type="main">
           <s id="N113D2">Tertio illud quoque admiratione dignum &longs;e&longs;e o&longs;&longs;ert in <lb/>circulo, quod, inquit Ari&longs;toteles, contrarijs &longs;imul fe&shy;<lb/>ratur motionibus, antror&longs;um videlicet, ac retror&longs;um, <lb/>&longs;ur&longs;um, ac deor&longs;um. </s>           <s id="N113D2">Tertio illud quoque admiratione dignum &longs;e&longs;e offert in <lb/>circulo, quod, inquit Ari&longs;toteles, contrarijs &longs;imul fe&shy;<lb/>ratur motionibus, antror&longs;um videlicet, ac retror&longs;um, <lb/>&longs;ur&longs;um, ac deor&longs;um. </s>
           <s id="N113DB">Dum enim pars circuli &longs;uperior de&longs;cen&shy;<lb/>dit, ac mouetur antror&longs;um, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->ad dexteram, altera pars illi <pb pagenum="38" xlink:href="005/01/046.jpg"/>oppo&longs;ita, qu&aelig; e&longs;t inferior, a&longs;cendit, ac mouetur retror&longs;um ad <lb/>leuam. </s>           <s id="N113DB">Dum enim pars circuli &longs;uperior de&longs;cen&shy;<lb/>dit, ac mouetur antror&longs;um, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->ad dexteram, altera pars illi <pb pagenum="38" xlink:href="005/01/046.jpg"/>oppo&longs;ita, qu&aelig; e&longs;t inferior, a&longs;cendit, ac mouetur retror&longs;um ad <lb/>leuam. </s>
           <s id="N113EB">Quod &longs;i huiu&longs;modi po&longs;itiones formaliter non con&shy;<lb/>&longs;tituantur ni&longs;i in quadam relatione, ac re&longs;pectu vnius partis ad <lb/>alteram, hoc parumrefert, cum fundamentaliter &longs;emper im&shy;<lb/>portent realem oppo&longs;itionem, ac diuer&longs;itatem loci, in quo <lb/>ip&longs;e partes relat&aelig; con&longs;tituuntur, vel ad quem tendunt <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> <lb/>ad terminum &longs;ui motus. </s>           <s id="N113EB">Quod &longs;i huiu&longs;modi po&longs;itiones formaliter non con&shy;<lb/>&longs;tituantur ni&longs;i in quadam relatione, ac re&longs;pectu vnius partis ad <lb/>alteram, hoc parumrefert, cum fundamentaliter &longs;emper im&shy;<lb/>portent realem oppo&longs;itionem, ac diuer&longs;itatem loci, in quo <lb/>ip&longs;e partes relat&aelig; con&longs;tituuntur, vel ad quem tendunt <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> <lb/>ad terminum &longs;ui motus. </s>
           <s id="N113FC">Quapropter idem Philo&longs;ophus &longs;u&shy;<lb/><figure id="id.005.01.046.1.jpg" xlink:href="005/01/046/1.jpg"/><lb/>biungit ex hac contra&shy;<lb/>rietate fieri, vt vnius <lb/>circuli motione, alij cir&shy;<lb/>culi in contrarium mo&shy;<lb/>ueantur. </s>           <s id="N113FC">Quapropter idem Philo&longs;ophus &longs;u&shy;<lb/><figure id="id.005.01.046.1.jpg" xlink:href="005/01/046/1.jpg"/><lb/>biungit ex hac contra&shy;<lb/>rietate fieri, vt vnius <lb/>circuli motione, alij cir&shy;<lb/>culi in contrarium mo&shy;<lb/>ueantur. </s>
           <s id="N1140F">Vt &longs;i con&longs;ti&shy;<lb/>tuatur circulus, qui pri&shy;<lb/>m&ograve; moueri debeat in&shy;<lb/>ter alios quaruor, <expan abbr="&longs;intq.">&longs;intque</expan> <lb/>omnes denticulati, <lb/>quem admodum videre <lb/>e&longs;t in horologijs, <expan abbr="alijsq.">alijsque</expan> <lb/>&longs;imilibus machinis, vt <lb/>in hac &longs;igura: Nam pars <lb/>&longs;uperor medij circuli, <lb/>qu&aelig; de&longs;cendit, impellit partem inferiorem &longs;uperioris circuli, <lb/>facitque eam a&longs;cendere. </s>           <s id="N1140F">Vt &longs;i con&longs;ti&shy;<lb/>tuatur circulus, qui pri&shy;<lb/>m&ograve; moueri debeat in&shy;<lb/>ter alios quaruor, <expan abbr="&longs;intq.">&longs;intque</expan> <lb/>omnes denticulati, <lb/>quem admodum videre <lb/>e&longs;t in horologijs, <expan abbr="alijsq.">alijsque</expan> <lb/>&longs;imilibus machinis, vt <lb/>in hac figura: Nam pars <lb/>&longs;uperor medij circuli, <lb/>qu&aelig; de&longs;cendit, impellit partem inferiorem &longs;uperioris circuli, <lb/>facitque eam a&longs;cendere. </s>
           <s id="N11430">Et pars inferior eiu&longs;dem medij cir&shy;<lb/>culi, a&longs;cendendo facit de&longs;cendere partem &longs;uperiorem circuli <lb/>inferioris. </s>           <s id="N11430">Et pars inferior eiu&longs;dem medij cir&shy;<lb/>culi, a&longs;cendendo facit de&longs;cendere partem &longs;uperiorem circuli <lb/>inferioris. </s>
           <s id="N11437">Deinde &longs;imiliter idem circulus medius dum dex&shy;<lb/>tror&longs;um mouetur, mouet circulum dexterum &longs;ini&longs;tror&longs;um, &amp; <lb/>&longs;ini&longs;trum dextror&longs;um. </s>           <s id="N11437">Deinde &longs;imiliter idem circulus medius dum dex&shy;<lb/>tror&longs;um mouetur, mouet circulum dexterum &longs;ini&longs;tror&longs;um, &amp; <lb/>&longs;ini&longs;trum dextror&longs;um. </s>
         </p>         </p>
Line 681 
Line 681 
         <pb pagenum="39" xlink:href="005/01/047.jpg"/>         <pb pagenum="39" xlink:href="005/01/047.jpg"/>
         <p id="N1147B" type="main">         <p id="N1147B" type="main">
           <s id="N1147D">Qu&aelig; autem de libra ac vatia punctorum &longs;emidiametri ve&shy;<lb/>locitate h&igrave;c docet Ari&longs;toteles, fru&longs;tra interpo&longs;ita &longs;unt ac pr&aelig;&shy;<lb/>ter Auctoris intentum, cum ad rem de qua agitur non perti&shy;<lb/>neant, ac alibi proprijs in locis repetantur. </s>           <s id="N1147D">Qu&aelig; autem de libra ac vatia punctorum &longs;emidiametri ve&shy;<lb/>locitate h&igrave;c docet Ari&longs;toteles, fru&longs;tra interpo&longs;ita &longs;unt ac pr&aelig;&shy;<lb/>ter Auctoris intentum, cum ad rem de qua agitur non perti&shy;<lb/>neant, ac alibi proprijs in locis repetantur. </s>
           <s id="N11486">Quare ex hoc <lb/>textu re&longs;ecanda e&longs;&longs;ent, incipiendo &agrave; particula &lpar;Ea igitur&rpar; <lb/>v&longs;que ad &lpar;erit manife&longs;tum&rpar; inclu&longs;iue, prout lineis confi&shy;<lb/>gnauimus. </s>           <s id="N11486">Quare ex hoc <lb/>textu re&longs;ecanda e&longs;&longs;ent, incipiendo &agrave; particula &lpar;Ea igitur&rpar; <lb/>v&longs;que ad &lpar;erit manife&longs;tum&rpar; inclu&longs;iue, prout lineis consi&shy;<lb/>gnauimus. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N1148F" type="head">         <p id="N1148F" type="head">
           <s id="N11491"><emph type="italics"/>De Quarta Circuli Proprietate.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>           <s id="N11491"><emph type="italics"/>De Quarta Circuli Proprietate.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
Line 691 
Line 691 
         </p>         </p>
         <p id="N1149E" type="main">         <p id="N1149E" type="main">
           <s id="N114A0">I<emph type="italics"/>n primis igitur qu&aelig; accidunt circa libram du&shy;<lb/>bitare faciunt, quam nam obcau&longs;am exactio&shy;<lb/>res minoribus maiores &longs;unt libr&aelig;. </s>           <s id="N114A0">I<emph type="italics"/>n primis igitur qu&aelig; accidunt circa libram du&shy;<lb/>bitare faciunt, quam nam obcau&longs;am exactio&shy;<lb/>res minoribus maiores &longs;unt libr&aelig;. </s>
           <s id="N114AA">IIuius au&shy;<lb/>tem rei principium est quamobrem in ip&longs;o cir&shy;<lb/>culo, qu&aelig; plus &agrave; centro di&longs;tat linea eadem vi <lb/>commota, citius fertur, qu&agrave;m illa qu&aelig; minus distat. </s>           <s id="N114AA">Huius au&shy;<lb/>tem rei principium est quamobrem in ip&longs;o cir&shy;<lb/>culo, qu&aelig; plus &agrave; centro di&longs;tat linea eadem vi <lb/>commota, citius fertur, qu&agrave;m illa qu&aelig; minus distat. </s>
           <s id="N114B3">Citius <lb/>enim bifariam dicitur: &longs;iue enim in minori tempore &aelig;qualem <lb/>pertran&longs;it locum, citius feci&longs;&longs;e dicimus: &longs;eu in &aelig;quali maio&shy;<lb/>rem. </s>           <s id="N114B3">Citius <lb/>enim bifariam dicitur: &longs;iue enim in minori tempore &aelig;qualem <lb/>pertran&longs;it locum, citius feci&longs;&longs;e dicimus: &longs;eu in &aelig;quali maio&shy;<lb/>rem. </s>
           <s id="N114BC">Maior autem in &aelig;quali tempore, maiorem de&longs;cribit cir&shy;<lb/>culum: qui enim extra e&longs;t, maior eo qui intus e&longs;t. </s>           <s id="N114BC">Maior autem in &aelig;quali tempore, maiorem de&longs;cribit cir&shy;<lb/>culum: qui enim extra e&longs;t, maior eo qui intus e&longs;t. </s>
           <s id="N114C1">Horum <lb/>autem cau&longs;a, quoniam duas fertur lationes ea qu&aelig; circulum <lb/>de&longs;cribit linea. </s>           <s id="N114C1">Horum <lb/>autem cau&longs;a, quoniam duas fertur lationes ea qu&aelig; circulum <lb/>de&longs;cribit linea. </s>
           <s id="N114C8">Quandoquidem igitur in proportione fertur <lb/>aliqua id quod fertur, &longs;uper rectam ferri nece&longs;&longs;e: Et b&aelig;c dia&shy;<lb/>meter efficitur &longs;igur&aelig; quam faciunt ill&aelig; qu&aelig; in buiu&longs;modi pro&shy;<lb/>portione coaptantur line&aelig;. </s>           <s id="N114C8">Quandoquidem igitur in proportione fertur <lb/>aliqua id quod fertur, &longs;uper rectam ferri nece&longs;&longs;e: Et h&aelig;c dia&shy;<lb/>meter efficitur figur&aelig; quam faciunt ill&aelig; qu&aelig; in huiu&longs;modi pro&shy;<lb/>portione coaptantur line&aelig;. </s>
           <s id="N114D1">Sit enim proportio &longs;eoundum quam <lb/>latum fertur, quam habet AB ad AC. &amp; A quidem fertur <lb/>ver&longs;us B: A B vero &longs;ubter&longs;eratur ver&longs;us MC: latum au&shy;<lb/>tem &longs;it A quidem ad D. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N114D1">Sit enim proportio &longs;ecundum quam <lb/>latum fertur, quam habet AB ad AC. &amp; A quidem fertur <lb/>ver&longs;us B: A B vero &longs;ubter&longs;eratur ver&longs;us MC: latum au&shy;<lb/>tem &longs;it A quidem ad D. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N114DB">Vbi autem est A B ver&longs;us E: quo&shy;<lb/>niam igitur lationis erat proportio, quam A B habet ad A C, <lb/>nece&longs;&longs;e e&longs;t &amp; A D ad A E hanc habere proportionem. </s>           <s id="N114DB">Vbi autem est A B ver&longs;us E: quo&shy;<lb/>niam igitur lationis erat proportio, quam A B habet ad A C, <lb/>nece&longs;&longs;e e&longs;t &amp; A D ad A E hanc habere proportionem. </s>
           <s id="N114E2">Simile <lb/>igitur est proportione paruum quadrilaterum maiori: quam&shy;<lb/>obrem &amp; eadem illorum e&longs;t diameter, &amp; A erit ad F. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N114E2">Simile <lb/>igitur est proportione paruum quadrilaterum maiori: quam&shy;<lb/>obrem &amp; eadem illorum e&longs;t diameter, &amp; A erit ad F. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N114EA">Eodem <lb/>etiam o&longs;tendetur modo, vbicunque latio deprabendatur; &longs;em-<emph.end type="italics"/><pb pagenum="40" xlink:href="005/01/048.jpg"/><emph type="italics"/>per enim &longs;upra diametrum erit. </s>           <s id="N114EA">Eodem <lb/>etiam o&longs;tendetur modo, vbicunque latio deprahendatur; &longs;em-<emph.end type="italics"/><pb pagenum="40" xlink:href="005/01/048.jpg"/><emph type="italics"/>per enim &longs;upra diametrum erit. </s>
           <s id="N114F8">Manife&longs;tum igitur, quod id <lb/>quod &longs;ecundum diametrum duabus fertur lationibus, nece&longs;&longs;a&shy;<lb/>ri&ograve; &longs;ecundum laterum proportionem fertur. </s>           <s id="N114F8">Manife&longs;tum igitur, quod id <lb/>quod &longs;ecundum diametrum duabus fertur lationibus, nece&longs;&longs;a&shy;<lb/>ri&ograve; &longs;ecundum laterum proportionem fertur. </s>
           <s id="N114FF">Si enim &longs;ecun&shy;<lb/>dum aliam quampiam, non fertur &longs;ecundam diametrum. <lb/></s>           <s id="N114FF">Si enim &longs;ecun&shy;<lb/>dum aliam quampiam, non fertur &longs;ecundam diametrum. <lb/></s>
           <s id="N11505">Si autem in nulla fertur proportione &longs;ecundum duas lationes <lb/>nullo in tempore, rectam e&longs;&longs;e lationem, e&longs;t impo&longs;&longs;ibile. </s>           <s id="N11505">Si autem in nulla fertur proportione &longs;ecundum duas lationes <lb/>nullo in tempore, rectam e&longs;&longs;e lationem, e&longs;t impo&longs;&longs;ibile. </s>
           <s id="N1150A">Sit enim <lb/>recta. </s>           <s id="N1150A">Sit enim <lb/>recta. </s>
           <s id="N1150F">Po&longs;ita igitur bac pro diametro, &amp; circumrepletis late&shy;<lb/>ribus, illud quod fertur, &longs;ecundum laterum proportionem fer&shy;<lb/>ri nece&longs;&longs;e e&longs;t: hoc enim demon&longs;tratum e&longs;t prius. </s>           <s id="N1150F">Po&longs;ita igitur hac pro diametro, &amp; circumrepletis late&shy;<lb/>ribus, illud quod fertur, &longs;ecundum laterum proportionem fer&shy;<lb/>ri nece&longs;&longs;e e&longs;t: hoc enim demon&longs;tratum e&longs;t prius. </s>
           <s id="N11516">Non igitur <lb/>restam efficiet id quod &longs;ecundum nullam proportionem, in nul&shy;<lb/>lo &longs;ertur tempore. </s>           <s id="N11516">Non igitur <lb/>rectam efficiet id quod &longs;ecundum nullam proportionem, in nul&shy;<lb/>lo fertur tempore. </s>
           <s id="N1151D">Si autem &longs;ecundum quampiam feratur <lb/>proportionem, &amp; in tempore quopiam, hoc nece&longs;&longs;e est tempus <lb/>rectam e&lt;32&gt;e lationem, per ea qu&aelig; retro &longs;unt dicta. </s>           <s id="N1151D">Si autem &longs;ecundum quampiam feratur <lb/>proportionem, &amp; in tempore quopiam, hoc nece&longs;&longs;e est tempus <lb/>rectam e&lt;32&gt;e lationem, per ea qu&aelig; retro &longs;unt dicta. </s>
           <s id="N11524">Quamob&shy;<lb/>remcirculare e&longs;t id, quod &longs;ecundum nullam proportionem nul&shy;<lb/>lo in tempore duas fertur lationes.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N11524">Quamob&shy;<lb/>remcirculare e&longs;t id, quod &longs;ecundum nullam proportionem nul&shy;<lb/>lo in tempore duas fertur lationes.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
Line 718 
Line 718 
           <s id="N11555">Quod ita &longs;e habere <lb/>o&longs;tendit ex eo, quia dupliciter aliquid intelligimus velocius <lb/>alio moueri; nempe, vel quia in minori tempore, &aelig;quale <lb/>&longs;patium pertran&longs;it; vel quia eodem tempore, maius interual&shy;<lb/>lum percurrit. </s>           <s id="N11555">Quod ita &longs;e habere <lb/>o&longs;tendit ex eo, quia dupliciter aliquid intelligimus velocius <lb/>alio moueri; nempe, vel quia in minori tempore, &aelig;quale <lb/>&longs;patium pertran&longs;it; vel quia eodem tempore, maius interual&shy;<lb/>lum percurrit. </s>
           <s id="N11560">Et hoc pacto inquit in de&longs;criptione circuli <lb/>contingere vt puncta qu&aelig; magis &agrave; centro di&longs;tant, velocius <lb/>moueantur. </s>           <s id="N11560">Et hoc pacto inquit in de&longs;criptione circuli <lb/>contingere vt puncta qu&aelig; magis &agrave; centro di&longs;tant, velocius <lb/>moueantur. </s>
           <s id="N11567">Siquidem eodem tempore maiorem de&longs;cribunt <pb pagenum="41" xlink:href="005/01/049.jpg"/>ambitum. </s>           <s id="N11567">Siquidem eodem tempore maiorem de&longs;cribunt <pb pagenum="41" xlink:href="005/01/049.jpg"/>ambitum. </s>
           <s id="N1156F">Maior enim e&longs;t circum &longs;erentia cireuli continentis, <lb/>qu&agrave;m contenti. </s>           <s id="N1156F">Maior enim e&longs;t circum &longs;erentia circuli continentis, <lb/>qu&agrave;m contenti. </s>
           <s id="N11574">Si autem circaidem centrum plures cir culi <lb/>ducantur, &longs;emper ille qui coeteros continet, &agrave; remotiori pun&shy;<lb/>cto &longs;emidiametri de&longs;cribetur, <expan abbr="proindeq.">proindeque</expan> qu&ograve; remotiora erunt <lb/>ip&longs;a puncta &longs;emidiametri &agrave; centro, e&ograve; velocius mouebuntur. </s>           <s id="N11574">Si autem circaidem centrum plures cir culi <lb/>ducantur, &longs;emper ille qui coeteros continet, &agrave; remotiori pun&shy;<lb/>cto &longs;emidiametri de&longs;cribetur, <expan abbr="proindeq.">proindeque</expan> qu&ograve; remotiora erunt <lb/>ip&longs;a puncta &longs;emidiametri &agrave; centro, e&ograve; velocius mouebuntur. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N11581" type="main">         <p id="N11581" type="main">
           <s id="N11583">Horum autem cau&longs;am e&longs;&longs;e inquit Ari&longs;toteles, quoniam &longs;e&shy;<lb/>midiameter circulum de&longs;cribens mouetur motu quodam <lb/>mixto ex duabus lationibus, nempe naturali, ac pr&aelig;ternatu&shy;<lb/>rali, vt infra &longs;equenti textu probabitur; quam duplicem la&shy;<lb/>tionem partes &longs;emidiametri non &aelig;qu&egrave; participant, hoc e&longs;t <lb/>non participant &longs;ecundum eandem proportionem. </s>           <s id="N11583">Horum autem cau&longs;am e&longs;&longs;e inquit Ari&longs;toteles, quoniam &longs;e&shy;<lb/>midiameter circulum de&longs;cribens mouetur motu quodam <lb/>mixto ex duabus lationibus, nempe naturali, ac pr&aelig;ternatu&shy;<lb/>rali, vt infra &longs;equenti textu probabitur; quam duplicem la&shy;<lb/>tionem partes &longs;emidiametri non &aelig;qu&egrave; participant, hoc e&longs;t <lb/>non participant &longs;ecundum eandem proportionem. </s>
           <s id="N11590">Quando&shy;<lb/>quidem, vt infra pariter ip&longs;e Philo&longs;ophus o&longs;tendit, partes qu&aelig; <lb/>remotiores &longs;unt &agrave; centro, magis participant de latione natu&shy;<lb/>rali: contra ver&ograve; qu&aelig; centro &longs;unt viciniores, magis partici&shy;<lb/>pant de motione pr&aelig;ternaturali. </s>           <s id="N11590">Quando&shy;<lb/>quidem, vt infra pariter ip&longs;e Philo&longs;ophus o&longs;tendit, partes qu&aelig; <lb/>remotiores &longs;unt &agrave; centro, magis participant de latione natu&shy;<lb/>rali: contra ver&ograve; qu&aelig; centro &longs;unt viciniores, magis partici&shy;<lb/>pant de motione pr&aelig;ternaturali. </s>
           <s id="N1159B">Si enim &longs;ecundum eandem <lb/>aliquam proportionem, duplicem illam lationem omnes ip&shy;<lb/>f&aelig; participarent, non vtique mouerentur motu circulari, &longs;ed <lb/>recto, vt &longs;tatim ip&longs;e demon&longs;trat. </s>           <s id="N1159B">Si enim &longs;ecundum eandem <lb/>aliquam proportionem, duplicem illam lationem omnes ip&shy;<lb/>s&aelig; participarent, non vtique mouerentur motu circulari, &longs;ed <lb/>recto, vt &longs;tatim ip&longs;e demon&longs;trat. </s>
           <s id="N115A4">Quare &longs;uppo&longs;ito qu&ograve;d mo&shy;<lb/>bile tanto velocius monetur, quanto magis participat de mo&shy;<lb/>tu naturali, vt ex dicendis etiam tex. <!-- REMOVE S-->8. con&longs;tabit, a primo ad <lb/>vltimum conuincitur, puncta vel partes &longs;emidiametri qu&ograve; <lb/>plus &agrave; centro di&longs;tauerint in de&longs;criptione circuli, e&ograve; c&oelig;lerius <lb/>moueri, qu&ograve; vero minus, co tardius. </s>           <s id="N115A4">Quare &longs;uppo&longs;ito qu&ograve;d mo&shy;<lb/>bile tanto velocius monetur, quanto magis participat de mo&shy;<lb/>tu naturali, vt ex dicendis etiam tex. <!-- REMOVE S-->8. con&longs;tabit, a primo ad <lb/>vltimum conuincitur, puncta vel partes &longs;emidiametri qu&ograve; <lb/>plus &agrave; centro di&longs;tauerint in de&longs;criptione circuli, e&ograve; c&oelig;lerius <lb/>moueri, qu&ograve; vero minus, eo tardius. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N115B3" type="main">         <p id="N115B3" type="main">
           <s id="N115B5">Et confirmari pote&longs;t argumento quod idem Philo&longs;ophus, <lb/>alijs interpo&longs;itis, &longs;equenti textu adiecit; niminum, quia &longs;i <lb/>duobus &lpar;inquit&rpar; ab eadem potentia latis, hoc quidem plus <lb/>repellatur vel impediatur ab aliquo, illud ver&ograve; minus; ratio&shy;<lb/>ni con&longs;entancum e&longs;t, tardius moueri id quod plus pr&aelig;pedi&shy;<lb/>tur, aut repellit ur: Sed line&aelig; circumduct&aelig; in circulo, vel pun&shy;<lb/>cta qu&aelig; &longs;unt in eius diametro, qu&ograve; magis appropinquantur <lb/>centro, e&ograve; magis repelluntur in motu circulari ac impediun&shy;<lb/>tur ab ip&longs;o centro; ergo tardius mouentur. </s>           <s id="N115B5">Et confirmari pote&longs;t argumento quod idem Philo&longs;ophus, <lb/>alijs interpo&longs;itis, &longs;equenti textu adiecit; nimirum, quia &longs;i <lb/>duobus &lpar;inquit&rpar; ab eadem potentia latis, hoc quidem plus <lb/>repellatur vel impediatur ab aliquo, illud ver&ograve; minus; ratio&shy;<lb/>ni con&longs;entaneum e&longs;t, tardius moueri id quod plus pr&aelig;pedi&shy;<lb/>tur, aut repellitur: Sed line&aelig; circumduct&aelig; in circulo, vel pun&shy;<lb/>cta qu&aelig; &longs;unt in eius diametro, qu&ograve; magis appropinquantur <lb/>centro, e&ograve; magis repelluntur in motu circulari ac impediun&shy;<lb/>tur ab ip&longs;o centro; ergo tardius mouentur. </s>
           <s id="N115C8">Minor propo&longs;itio <lb/>huius argumenti probatur; quia cum centrum &longs;it fixum &amp; <lb/>immotum, <expan abbr="eiq.">eique</expan> colligat&aelig; &longs;int omnes partes diametri per lon&shy;<lb/>gitudinem exten&longs;&aelig;, ill&aelig; qu&aelig; magis ei appropinquantur, ma&shy;<lb/>gis vinciuntur ac detinentur n&egrave; moueantur: qu&aelig; ver&ograve; magis <pb pagenum="42" xlink:href="005/01/050.jpg"/>ab eo di&longs;tant, magis relaxantur, <expan abbr="magisq.">magisque</expan> &longs;oluuntur &agrave; princi&shy;<lb/>pio detinente, ac propterea minus impediuntur n&egrave; ad im&shy;<lb/>pul&longs;um vel motum alterius moueantur, &amp; &longs;ic velocius fe&shy;<lb/>runtur. </s>           <s id="N115C8">Minor propo&longs;itio <lb/>huius argumenti probatur; quia cum centrum &longs;it fixum &amp; <lb/>immotum, <expan abbr="eiq.">eique</expan> colligat&aelig; &longs;int omnes partes diametri per lon&shy;<lb/>gitudinem exten&longs;&aelig;, ill&aelig; qu&aelig; magis ei appropinquantur, ma&shy;<lb/>gis vinciuntur ac detinentur n&egrave; moueantur: qu&aelig; ver&ograve; magis <pb pagenum="42" xlink:href="005/01/050.jpg"/>ab eo di&longs;tant, magis relaxantur, <expan abbr="magisq.">magisque</expan> &longs;oluuntur &agrave; princi&shy;<lb/>pio detinente, ac propterea minus impediuntur n&egrave; ad im&shy;<lb/>pul&longs;um vel motum alterius moueantur, &amp; &longs;ic velocius fe&shy;<lb/>runtur. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N115E6" type="main">         <p id="N115E6" type="main">
Line 743 
Line 743 
         <p id="N1162F" type="main">         <p id="N1162F" type="main">
           <s id="N11631">Rur&longs;us antequam ad exactam eius probationem ex Geo&shy;<lb/>metricis principijs accedamus, idem pr&aelig;libare licebit exem&shy;<lb/>plo huius figur&aelig;, quod non parum ad dilucidationem textus, <lb/><expan abbr="doctrin&aelig;q.">doctrin&aelig;que</expan> Ari&longs;totelis conducet. </s>           <s id="N11631">Rur&longs;us antequam ad exactam eius probationem ex Geo&shy;<lb/>metricis principijs accedamus, idem pr&aelig;libare licebit exem&shy;<lb/>plo huius figur&aelig;, quod non parum ad dilucidationem textus, <lb/><expan abbr="doctrin&aelig;q.">doctrin&aelig;que</expan> Ari&longs;totelis conducet. </s>
           <s id="N1163D">Sit enim corpus &longs;eu pon&shy;<lb/>dus quod moueri debeat con&longs;titutum &longs;uper planum vbi A, <lb/>mouentia ver&ograve; vbi B, C. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N1163D">Sit enim corpus &longs;eu pon&shy;<lb/>dus quod moueri debeat con&longs;titutum &longs;uper planum vbi A, <lb/>mouentia ver&ograve; vbi B, C. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N11645">Deinde &longs;upponamus &aelig;quali virtu&shy;<lb/>te &amp; &aelig;quali &longs;imul tempore vtrumque mouens ad &longs;e pondus <pb pagenum="43" xlink:href="005/01/051.jpg"/><figure id="id.005.01.051.1.jpg" xlink:href="005/01/051/1.jpg"/><lb/>ip&longs;um trahere; quod e&longs;t, eandem &longs;emper proportionem ad <lb/>inuicem &longs;eruare, vt bene&longs;icio trochlearum vel alterius in&longs;tru&shy;<lb/>menti. </s>           <s id="N11645">Deinde &longs;upponamus &aelig;quali virtu&shy;<lb/>te &amp; &aelig;quali &longs;imul tempore vtrumque mouens ad &longs;e pondus <pb pagenum="43" xlink:href="005/01/051.jpg"/><figure id="id.005.01.051.1.jpg" xlink:href="005/01/051/1.jpg"/><lb/>ip&longs;um trahere; quod e&longs;t, eandem &longs;emper proportionem ad <lb/>inuicem &longs;eruare, vt beneficio trochlearum vel alterius in&longs;tru&shy;<lb/>menti. </s>
           <s id="N11659">Tunc enim dicimus primo, corpus ip&longs;um mobile A <lb/>moueri motu quodam mixto ex duabus lationibus, nempe <lb/>qua appropinquatur ad B, &amp; qua appropinquantur ad C. <lb/><!-- KEEP S--></s>           <s id="N11659">Tunc enim dicimus primo, corpus ip&longs;um mobile A <lb/>moueri motu quodam mixto ex duabus lationibus, nempe <lb/>qua appropinquatur ad B, &amp; qua appropinquantur ad C. <lb/><!-- KEEP S--></s>
           <s id="N11662">Quia durante huiu&longs;modi motu, non datur in&longs;tans in quo non <lb/>magis ip&longs;um pondus A appropinquetur ad B, ac &longs;imul ad C. <lb/><!-- KEEP S--></s>           <s id="N11662">Quia durante huiu&longs;modi motu, non datur in&longs;tans in quo non <lb/>magis ip&longs;um pondus A appropinquetur ad B, ac &longs;imul ad C. <lb/><!-- KEEP S--></s>
           <s id="N11669">Pr&aelig;terea dicimus, huiu&longs;modi motum nece&longs;&longs;ari&ograve; e&longs;&longs;e rectum, <lb/>non ver&ograve; circularem, &longs;eu pondus non ni&longs;i &longs;uper rectam tunc <lb/>&longs;emper moueri. </s>           <s id="N11669">Pr&aelig;terea dicimus, huiu&longs;modi motum nece&longs;&longs;ari&ograve; e&longs;&longs;e rectum, <lb/>non ver&ograve; circularem, &longs;eu pondus non ni&longs;i &longs;uper rectam tunc <lb/>&longs;emper moueri. </s>
           <s id="N11670">Ftenim &longs;eruata eadem proportione, pon&shy;<lb/>dus ip&longs;um, &amp; qu&aelig;libet eius pars &aelig;qualiter vtrique mouenti in <lb/>&aelig;quali tempore deberet appropinquari: quia non e&longs;&longs;et maiot <lb/>ratio cur magis aut citius appropinquaretur ad B, qu&agrave;m ad C. <lb/><!-- KEEP S--></s>           <s id="N11670">Etenim &longs;eruata eadem proportione, pon&shy;<lb/>dus ip&longs;um, &amp; qu&aelig;libet eius pars &aelig;qualiter vtrique mouenti in <lb/>&aelig;quali tempore deberet appropinquari: quia non e&longs;&longs;et maior <lb/>ratio cur magis aut citius appropinquaretur ad B, qu&agrave;m ad C. <lb/><!-- KEEP S--></s>
           <s id="N1167B">At non po&longs;&longs;et &aelig;qualiter vtrique appropinquari, ni&longs;i feratur <pb pagenum="44" xlink:href="005/01/052.jpg"/>per diamctrom quadranguli A B C D, qu&aelig; e&longs;t recta A D; <lb/>&longs;iquidem in nulla alia parte interiecti &longs;pacij, di&longs;tantia e&longs;&longs;et <lb/>&aelig;qualis, vt &longs;en&longs;u con&longs;tat: Ergo &longs;eruata eadem proportione in <lb/>ip&longs;a duplici latione re&longs;pectu mobilis &amp; cuiu&longs;que partis ip&longs;ius, <lb/>motus nece&longs;&longs;ari&ograve; erit rectus, &longs;eu <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> &amp; qu&aelig;libet eius pars, <lb/>nonni&longs;i per rectam lineam poterit moueri. </s>           <s id="N1167B">At non po&longs;&longs;et &aelig;qualiter vtrique appropinquari, ni&longs;i feratur <pb pagenum="44" xlink:href="005/01/052.jpg"/>per diametrem quadranguli A B C D, qu&aelig; e&longs;t recta A D; <lb/>&longs;iquidem in nulla alia parte interiecti &longs;patij, di&longs;tantia e&longs;&longs;et <lb/>&aelig;qualis, vt &longs;en&longs;u con&longs;tat: Ergo &longs;eruata eadem proportione in <lb/>ip&longs;a duplici latione re&longs;pectu mobilis &amp; cuiu&longs;que partis ip&longs;ius, <lb/>motus nece&longs;&longs;ari&ograve; erit rectus, &longs;eu <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> &amp; qu&aelig;libet eius pars, <lb/>non ni&longs;i per rectam lineam poterit moueri. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N11691" type="main">         <p id="N11691" type="main">
           <s id="N11693">Deinde quod infert Ari&longs;toteles, circulare e&longs;&longs;e id quod &longs;e&shy;<lb/>cundum nullam proportionem, nullo in tempore duas pati&shy;<lb/>tur lationes, fal&longs;um e&longs;&longs;et etiam iuxta pr&aelig;fatam explication&eacute; <lb/>proportionis; ni&longs;i per circulare intelligeremus lato modo, id <lb/>quod e&longs;t curuum. </s>           <s id="N11693">Deinde quod infert Ari&longs;toteles, circulare e&longs;&longs;e id quod &longs;e&shy;<lb/>cundum nullam proportionem, nullo in tempore duas pati&shy;<lb/>tur lationes, fal&longs;um e&longs;&longs;et etiam iuxta pr&aelig;fatam explication&eacute; <lb/>proportionis; ni&longs;i per circulare intelligeremus lato modo, id <lb/>quod e&longs;t curuum. </s>
Line 760 
Line 760 
           <s id="N116C1">Sit inquit proportio ip&longs;arum lationum <lb/><figure id="id.005.01.052.1.jpg" xlink:href="005/01/052/1.jpg"/><lb/>quam habent inter <lb/>&longs;e latera A B &amp; AC <lb/>in dato rectangulo <lb/>A B C D. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N116C1">Sit inquit proportio ip&longs;arum lationum <lb/><figure id="id.005.01.052.1.jpg" xlink:href="005/01/052/1.jpg"/><lb/>quam habent inter <lb/>&longs;e latera A B &amp; AC <lb/>in dato rectangulo <lb/>A B C D. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N116D3">Et A <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> duplici motu <lb/>feratur, vno quo <lb/><expan abbr="t&etilde;dat">tendat</expan> ver&longs;us B, qua&shy;<lb/>&longs;i ex &longs;e incedendo <lb/>&longs;uper lineam A B: <lb/>altero ver&ograve;, quo &longs;imul cum ip&longs;a linea A B &longs;ubterferatur ver&shy;<lb/>&longs;us C, &longs;eu ver&longs;us lineam C D cum eadem &longs;emper proportio&shy;<lb/>ne. </s>           <s id="N116D3">Et A <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> duplici motu <lb/>feratur, vno quo <lb/><expan abbr="t&etilde;dat">tendat</expan> ver&longs;us B, qua&shy;<lb/>&longs;i ex &longs;e incedendo <lb/>&longs;uper lineam A B: <lb/>altero ver&ograve;, quo &longs;imul cum ip&longs;a linea A B &longs;ubterferatur ver&shy;<lb/>&longs;us C, &longs;eu ver&longs;us lineam C D cum eadem &longs;emper proportio&shy;<lb/>ne. </s>
           <s id="N116EC">Tunc dicimus punctum A motu ip&longs;o mixto, nece&longs;&longs;ari&ograve; <lb/>ferriper rectam A D, qu&aelig; e&longs;t diameter eiu&longs;dem quadrilateri <lb/>A B C D. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N116EC">Tunc dicimus punctum A motu ip&longs;o mixto, nece&longs;&longs;ari&ograve; <lb/>ferriper rectam A D, qu&aelig; e&longs;t diameter eiu&longs;dem quadrilateri <lb/>A B C D. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N116F4">Etcnim &longs;i <expan abbr="c&otilde;&longs;tituatur">con&longs;tituatur</expan> rectangulus minor A E F G <pb pagenum="45" xlink:href="005/01/053.jpg"/>proportionalis maiori A B C D, ac per motum proprium <lb/>ver&longs;us B, ip&longs;um punctum A peragrauerit quantum e&longs;t v&longs;que <lb/>ad E; &amp; per motum totius line&aelig; A B, ver&longs;us lineam C D, <lb/>peragrauerit quantum e&longs;t ab A, v&longs;que ad F, &longs;eruata eadem <lb/>proportione ip&longs;orum laterum; certe punctum A reperiri non <lb/>po&longs;&longs;et in E, neque in F; &longs;iquidem non fui&longs;&longs;et latum duabus <lb/>lationibus, nec peragra&longs;&longs;et &longs;pacium &longs;ecundum vtramque po&shy;<lb/>&longs;itionem, &longs;imul accedendo quantum &longs;ieri pote&longs;t ad B &amp; ad <lb/>C; &longs;ed vna tant&ugrave;m latione, alterum &longs;olum &longs;pacium percur&shy;<lb/>ri&longs;&longs;et. </s>           <s id="N116F4">Etenim &longs;i <expan abbr="c&otilde;&longs;tituatur">con&longs;tituatur</expan> rectangulus minor A E F G <pb pagenum="45" xlink:href="005/01/053.jpg"/>proportionalis maiori A B C D, ac per motum proprium <lb/>ver&longs;us B, ip&longs;um punctum A peragrauerit quantum e&longs;t v&longs;que <lb/>ad E; &amp; per motum totius line&aelig; A B, ver&longs;us lineam C D, <lb/>peragrauerit quantum e&longs;t ab A, v&longs;que ad F, &longs;eruata eadem <lb/>proportione ip&longs;orum laterum; certe punctum A reperiri non <lb/>po&longs;&longs;et in E, neque in F; &longs;iquidem non fui&longs;&longs;et latum duabus <lb/>lationibus, nec peragra&longs;&longs;et &longs;pacium &longs;ecundum vtramque po&shy;<lb/>&longs;itionem, &longs;imul accedendo quantum fieri pote&longs;t ad B &amp; ad <lb/>C; &longs;ed vna tant&ugrave;m latione, alterum &longs;olum &longs;pacium percur&shy;<lb/>ri&longs;&longs;et. </s>
           <s id="N11712">Reperietur ergo ip&longs;um. </s>           <s id="N11712">Reperietur ergo ip&longs;um. </s>
           <s id="N11715">punctum A vbi vtraque pro&shy;<lb/>gre&longs;&longs;io pote&longs;t verificari, vt in puncto G. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N11715">punctum A vbi vtraque pro&shy;<lb/>gre&longs;&longs;io pote&longs;t verificari, vt in puncto G. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N1171B">Quia nimirum F G <lb/>e&longs;t &aelig;qualis ip&longs;i A E, &amp; E G &aelig;qualis ip&longs;i A F, cum &longs;int latera <lb/>oppo&longs;ita eiu&longs;dem rectanguli, vt patet per 34. primi Elemen&shy;<lb/>torum Euclidis. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N1171B">Quia nimirum F G <lb/>e&longs;t &aelig;qualis ip&longs;i A E, &amp; E G &aelig;qualis ip&longs;i A F, cum &longs;int latera <lb/>oppo&longs;ita eiu&longs;dem rectanguli, vt patet per 34. primi Elemen&shy;<lb/>torum Euclidis. <!-- KEEP S--></s>
Line 782 
Line 782 
         <p id="N11791" type="main">         <p id="N11791" type="main">
           <s id="N11793">Q<emph type="italics"/>vod quidem igitur ea qu&aelig; circulum de&longs;cri&shy;<lb/>bit, duas &longs;imul feratur lationes, manifestum <lb/>e&longs;t c&ugrave;m ex istis, t&ugrave;m quia &longs;ecundum rectum <lb/>lata ad perpendiculum peruenit, vt &longs;it rur&longs;us <lb/>ip&longs;a &agrave; centro <expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan>. </s>           <s id="N11793">Q<emph type="italics"/>vod quidem igitur ea qu&aelig; circulum de&longs;cri&shy;<lb/>bit, duas &longs;imul feratur lationes, manifestum <lb/>e&longs;t c&ugrave;m ex istis, t&ugrave;m quia &longs;ecundum rectum <lb/>lata ad perpendiculum peruenit, vt &longs;it rur&longs;us <lb/>ip&longs;a &agrave; centro <expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan>. </s>
           <s id="N117A5">Sit circulus ABCD, <lb/>extremum autem vbi e&longs;t B. feratur ad ip&longs;um <lb/>D, peruenit &longs;ane aliquando ad ip&longs;um C. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N117A5">Sit circulus ABCD, <lb/>extremum autem vbi e&longs;t B. feratur ad ip&longs;um <lb/>D, peruenit &longs;ane aliquando ad ip&longs;um C. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N117AD">Siquidem igitur in <lb/>propurtione feratur, quam babet BE, EC, fertur vtique &longs;ecun&shy;<lb/>dum diametrum BC. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N117AD">Siquidem igitur in <lb/>proportione feratur, quam habet BE, EC, fertur vtique &longs;ecun&shy;<lb/>dum diametrum BC. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N117B5">N unc autem, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> in nulla proportione, <lb/>in circunferentia cert&egrave; fertur vbi BEC. </s>           <s id="N117B5">N unc autem, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> in nulla proportione, <lb/>in circunferentia cert&egrave; fertur vbi BEC. </s>
           <s id="N117BE">Si autem duobus ab <lb/><expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> potentia latis, hoc <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> plus repellatur, illud vero minus, <lb/>rationi <expan abbr="con&longs;entane&utilde;">con&longs;entaneum</expan> e&longs;t, tardius moueri id quod plus repellitur <lb/>eo quod repellitur minus. </s>           <s id="N117BE">Si autem duobus ab <lb/><expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> potentia latis, hoc <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> plus repellatur, illud vero minus, <lb/>rationi <expan abbr="con&longs;entane&utilde;">con&longs;entaneum</expan> e&longs;t, tardius moueri id quod plus repellitur <lb/>eo quod repellitur minus. </s>
           <s id="N117D2">Quod videtur acctdere maiori &amp; mi&shy;<lb/>nori illarum qu&aelig; ex centro circulos de&longs;cribunt. </s>           <s id="N117D2">Quod videtur accidere maiori &amp; mi&shy;<lb/>nori illarum qu&aelig; ex centro circulos de&longs;cribunt. </s>
           <s id="N117D7"><expan abbr="Quoni&atilde;">Quoniam</expan> enim <lb/>propius e&longs;t manenti, eius qu&aelig; minor e&longs;t, <expan abbr="extrem&utilde;">extremum</expan>, quam id quod <lb/>e&longs;t maioris, veluti rectum in contrarium, ad medium, tardius <lb/>fertur minoris extremum. </s>           <s id="N117D7"><expan abbr="Quoni&atilde;">Quoniam</expan> enim <lb/>propius e&longs;t manenti, eius qu&aelig; minor e&longs;t, <expan abbr="extrem&utilde;">extremum</expan>, quam id quod <lb/>e&longs;t maioris, veluti rectum in contrarium, ad medium, tardius <lb/>fertur minoris extremum. </s>
           <s id="N117E7">Omne quidem igitur circulum de&shy;<lb/>&longs;cribenti i&longs;tud accidi<gap/>: <expan abbr="ferturq.">ferturque</expan> eam qu&aelig; &longs;ecundum naturam <lb/>e&longs;t lationem, &longs;ecundum circumferentiam: illam vero qu&aelig; pr&aelig;&shy;<lb/>ter naturam, in tran&longs;uer&longs;um &amp; &longs;ecundum centrum. </s>           <s id="N117E7">Omne quidem igitur circulum de&shy;<lb/>&longs;cribenti i&longs;tud accidi<gap/>: <expan abbr="ferturq.">ferturque</expan> eam qu&aelig; &longs;ecundum naturam <lb/>e&longs;t lationem, &longs;ecundum circumferentiam: illam vero qu&aelig; pr&aelig;&shy;<lb/>ter naturam, in tran&longs;uer&longs;um &amp; &longs;ecundum centrum. </s>
           <s id="N117F6">Maio-<emph.end type="italics"/><pb pagenum="47" xlink:href="005/01/055.jpg"/><emph type="italics"/>tem autem &longs;emper eam qu&aelig; pr&aelig;ter naturam e&longs;t ip&longs;a minor <lb/>fertur: quia enim centro e&longs;t vicinior quod trahit, vincitur <lb/>magis.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N117F6">Maio-<emph.end type="italics"/><pb pagenum="47" xlink:href="005/01/055.jpg"/><emph type="italics"/>rem autem &longs;emper eam qu&aelig; pr&aelig;ter naturam e&longs;t ip&longs;a minor <lb/>fertur: quia enim centro e&longs;t vicinior quod trahit, vincitur <lb/>magis.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N11808" type="head">         <p id="N11808" type="head">
           <s id="N1180A">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>           <s id="N1180A">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>
         </p>         </p>
         <p id="N1180E" type="main">         <p id="N1180E" type="main">
           <s id="N11810">Qvamuis Philo&longs;ophus &longs;uperiori textu &longs;emel atque <lb/>iterum a&longs;&longs;ump&longs;erit, &longs;ernidiametrum, &longs;eu lineam <lb/>circulum de&longs;cribentem, duabus ferri lationibus, <lb/>prout explicuimus; huc tamen illud probandum <lb/>reliquit, &amp; ex dictis etiam de motu antror&longs;um &amp; retror&longs;um <lb/>manife&longs;tum e&longs;&longs;e docet. </s>           <s id="N11810">Qvamuis Philo&longs;ophus &longs;uperiori textu &longs;emel atque <lb/>iterum a&longs;&longs;ump&longs;erit, &longs;emidiametrum, &longs;eu lineam <lb/>circulum de&longs;cribentem, duabus ferri lationibus, <lb/>prout explicuimus; huc tamen illud probandum <lb/>reliquit, &amp; ex dictis etiam de motu antror&longs;um &amp; retror&longs;um <lb/>manife&longs;tum e&longs;&longs;e docet. </s>
           <s id="N1181D">Id igitur hic probat ex eo. </s>           <s id="N1181D">Id igitur hic probat ex eo. </s>
           <s id="N11820">Nam &longs;i <lb/>in de&longs;criptione circuli, &longs;emidiameter vnam tantum lationem <lb/>pateretur, vt verbi gratia naturalem, qua rect&agrave; tenderet ver&shy;<lb/>&longs;us, vnam aliquam differentiam &longs;itus, nunquam ad ip&longs;ius dia&shy;<lb/>metri perpendiculum perueniret. </s>           <s id="N11820">Nam &longs;i <lb/>in de&longs;criptione circuli, &longs;emidiameter vnam tantum lationem <lb/>pateretur, vt verbi gratia naturalem, qua rect&agrave; tenderet ver&shy;<lb/>&longs;us, vnam aliquam differentiam &longs;itus, nunquam ad ip&longs;ius dia&shy;<lb/>metri perpendiculum perueniret. </s>
           <s id="N1182B">Implicat enim vnica la&shy;<lb/>tione, aliquid &longs;imul rect&agrave; tendere, ac in tran&longs;uer&longs;um, quem&shy;<lb/>admodum &longs;e habet perpendiculum ad diametrum &agrave; qua pro&shy;<lb/>pendit: At &longs;emidiameter circulum de&longs;cribendo, aliquando <lb/>peruenit ad &longs;uum perpendiculum, ita vt coincidat cum illo: <lb/>Ergo non vnica, &longs;ed duplici latione conuincitur ferri. </s>           <s id="N1182B">Implicat enim vnica la&shy;<lb/>tione, aliquid &longs;imul rect&agrave; tendere, ac in tran&longs;uer&longs;um, quem&shy;<lb/>admodum &longs;e habet perpendiculum ad diametrum &agrave; qua pro&shy;<lb/>pendit: At &longs;emidiameter circulum de&longs;cribendo, aliquando <lb/>peruenit ad &longs;uum perpendiculum, ita vt coincidat cum illo: <lb/>Ergo non vnica, &longs;ed duplici latione conuincitur ferri. </s>
Line 806 
Line 806 
           <s id="N11851">Si igitur ip&longs;a recta <lb/>A E, altero eius extremo <lb/>manente in centro E, al&shy;<lb/>tero vero nemp&egrave; A, cir&shy;<lb/>cumferatur, aliquando <lb/>ab&longs;que dubio erit in ED, <lb/>qu&aelig; e&longs;t perpendicularis <lb/>diametro AC. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N11851">Si igitur ip&longs;a recta <lb/>A E, altero eius extremo <lb/>manente in centro E, al&shy;<lb/>tero vero nemp&egrave; A, cir&shy;<lb/>cumferatur, aliquando <lb/>ab&longs;que dubio erit in ED, <lb/>qu&aelig; e&longs;t perpendicularis <lb/>diametro AC. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N11863">Per <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <lb/>autem naturalem ip&longs;a AE, de&longs;cendi&longs;&longs;et in FD, vel ali&ograve; rect&egrave; <lb/>tran&longs;lata fui&longs;&longs;et. </s>           <s id="N11863">Per <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <lb/>autem naturalem ip&longs;a AE, de&longs;cendi&longs;&longs;et in FD, vel ali&ograve; rect&egrave; <lb/>tran&longs;lata fui&longs;&longs;et. </s>
           <s id="N1186E">Non ergo linea circulum de&longs;cribens fertur, <pb pagenum="48" xlink:href="005/01/056.jpg"/>vnico tantummodo motu ver&longs;us vnicam differentiam &longs;itus, <lb/>&longs;ed duplici motu, nempe mixto ex naturali &amp; pr&aelig;ternaturali; <lb/>ver&longs;us duplicem differentiam &longs;itus. </s>           <s id="N1186E">Non ergo linea circulum de&longs;cribens fertur, <pb pagenum="48" xlink:href="005/01/056.jpg"/>vnico tantummodo motu ver&longs;us vnicam differentiam &longs;itus, <lb/>&longs;ed duplici motu, nempe mixto ex naturali &amp; pr&aelig;ternaturali; <lb/>ver&longs;us duplicem differentiam &longs;itus. </s>
           <s id="N1187A">Naturali quippe, quo in <lb/>propo&longs;ita figura fertur ver&longs;us latus F D, pr&aelig;ternaturali ver&ograve;, <lb/>quo retrahitur in tran&longs;uer&longs;um ver&longs;us latus E D, co qu&ograve;d alte&shy;<lb/>rum eius extremum detineatur in centro E, vt clarius infra <lb/>patebit. </s>           <s id="N1187A">Naturali quippe, quo in <lb/>propo&longs;ita figura fertur ver&longs;us latus F D, pr&aelig;ternaturali ver&ograve;, <lb/>quo retrahitur in tran&longs;uer&longs;um ver&longs;us latus E D, eo qu&ograve;d alte&shy;<lb/>rum eius extremum detineatur in centro E, vt clarius infra <lb/>patebit. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N11885" type="main">         <p id="N11885" type="main">
           <s id="N11887">Quibus ita con&longs;titutis, reuertitur Ari&longs;toteles ad <expan abbr="proband&utilde;">probandum</expan>, <lb/>partes vel puncta &longs;emidiamet<gap/>i, e&ograve; velocius moueri, qu&ograve; plus <lb/>&agrave; centro di&longs;tauerint; c&ograve; ver&ograve; tardius, qu&ograve; magis ad centrum <lb/>acce&longs;&longs;erint. </s>           <s id="N11887">Quibus ita con&longs;titutis, reuertitur Ari&longs;toteles ad <expan abbr="proband&utilde;">probandum</expan>, <lb/>partes vel puncta &longs;emidiametri, e&ograve; velocius moueri, qu&ograve; plus <lb/>&agrave; centro di&longs;tauerint; e&ograve; ver&ograve; tardius, qu&ograve; magis ad centrum <lb/>acce&longs;&longs;erint. </s>
           <s id="N11896">Quod cum ad doctrinam in &longs;uperiori textu tra&shy;<lb/>ditam &longs;pectet, <expan abbr="illucq.">illucque</expan> propterea &agrave; nobis tran&longs;lat um &longs;it, ac &longs;a&shy;<lb/>tis expo&longs;itum, non e&longs;t cur hic rur&longs;us idem repetatur ac denuo <lb/>exponatur. </s>           <s id="N11896">Quod cum ad doctrinam in &longs;uperiori textu tra&shy;<lb/>ditam &longs;pectet, <expan abbr="illucq.">illucque</expan> propterea &agrave; nobis tran&longs;lat um &longs;it, ac &longs;a&shy;<lb/>tis expo&longs;itum, non e&longs;t cur hic rur&longs;us idem repetatur ac denuo <lb/>exponatur. </s>
           <s id="N118A3">Acceptionem autem &amp; explicationem motus <lb/>naturalis ac pr&aelig;ternaturalis, qua v&longs;i &longs;umus, &longs;ump&longs;imus ex co&shy;<lb/>dem Philo&longs;opho textu &longs;equenti, &amp; lib.            <s id="N118A3">Acceptionem autem &amp; explicationem motus <lb/>naturalis ac pr&aelig;ternaturalis, qua v&longs;i &longs;umus, &longs;ump&longs;imus ex co&shy;<lb/>dem Philo&longs;opho textu &longs;equenti, &amp; lib.
  
Line 819 
Line 819 
         </p>         </p>
         <pb pagenum="49" xlink:href="005/01/057.jpg"/>         <pb pagenum="49" xlink:href="005/01/057.jpg"/>
         <p id="N118DA" type="head">         <p id="N118DA" type="head">
           <s id="N118DC"><emph type="italics"/>Qua ratione partes diametri a oentro remotio&shy;<lb/>res magis participent de motu naturali, <lb/>propinquiores ver&ograve; magis de pr&aelig;&shy;<lb/>ternaturali.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N118DC"><emph type="italics"/>Qua ratione partes diametri a centro remotio&shy;<lb/>res magis participent de motu naturali, <lb/>propinquiores ver&ograve; magis de pr&aelig;&shy;<lb/>ternaturali.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N118E9" type="head">         <p id="N118E9" type="head">
           <s id="N118EB">Textus Octauus</s>           <s id="N118EB">Textus Octauus</s>
         </p>         </p>
         <p id="N118EE" type="main">         <p id="N118EE" type="main">
           <s id="N118F0">Q<emph type="italics"/>vod autem magis quod pr&aelig;ter naturam <lb/>e&longs;t mouetur ip&longs;a minor, quam maior illarum, <lb/>qu&aelig; ex centro circulos de&longs;cribunt, ex &yuml;s est <lb/>manifestum. </s>           <s id="N118F0">Q<emph type="italics"/>vod autem magis quod pr&aelig;ter naturam <lb/>e&longs;t mouetur ip&longs;a minor, quam maior illarum, <lb/>qu&aelig; ex centro circulos de&longs;cribunt, ex ijs est <lb/>manifestum. </s>
           <s id="N118FC">Sit circulus vbi B C D E, &amp; <lb/>alter in hoc minor, vbi M N O P, circ&agrave; <lb/>idem centrum A, &amp; pro&yuml;ciantur diametri <lb/>in magno quidem, in quibus C D, B E, in minori ver&ograve; ip&longs;&aelig; <lb/>M O, N P: &amp; altera parte longius quadratum &longs;uppleatur <lb/>D K R C: &longs;iquidem A B circulum de&longs;cribens ad id perue&shy;<lb/>niet, vnde e&longs;t egre&longs;&longs;a; manife&longs;tum e&longs;t, quod ad ip&longs;am fertur <lb/>AB. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N118FC">Sit circulus vbi B C D E, &amp; <lb/>alter in hoc minor, vbi M N O P, circ&agrave; <lb/>idem centrum A, &amp; projiciantur diametri <lb/>in magno quidem, in quibus C D, B E, in minori ver&ograve; ip&longs;&aelig; <lb/>M O, N P: &amp; altera parte longius quadratum &longs;uppleatur <lb/>D K R C: &longs;iquidem A B circulum de&longs;cribens ad id perue&shy;<lb/>niet, vnde e&longs;t egre&longs;&longs;a; manife&longs;tum e&longs;t, quod ad ip&longs;am fertur <lb/>AB. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N1190E">Similiter etiam A M adip&longs;am A M perueniet. </s>           <s id="N1190E">Similiter etiam A M adip&longs;am A M perueniet. </s>
           <s id="N11911">T ardi&ugrave;s <lb/>autem fertur A M, quam A B quemadmodum dictum <lb/>e&longs;t: quia maior fit repul&longs;io, &amp; magis retrabitur A M. </s>           <s id="N11911">T ardi&ugrave;s <lb/>autem fertur A M, quam A B quemadmodum dictum <lb/>e&longs;t: quia maior fit repul&longs;io, &amp; magis retrabitur A M. </s>
           <s id="N11918">Du&shy;<lb/>catur igitur ip&longs;a A L F, &amp; abip&longs;o L perpendiculum ad ip&shy;<lb/>&longs;am AB, ip&longs;a LQ in minore circulo: &amp; rur&longs;um ab L du&shy;<lb/>casur iuxt&agrave; A B L S, &amp; S T adip&longs;am A B perpendicu&shy;<lb/>lum, &amp; ip&longs;a FX: ip&longs;&aelig; igitur vbi &longs;unt ST, &amp; LQ, &aelig;qua&shy;<lb/>les: ip&longs;a erg&ograve; B T minor est, quam M <expan abbr="q.">que</expan> Aequales enim <lb/>rect&aelig; line&aelig; in &etail;qualibus coniecta circulis perpendiculares &agrave; <lb/>diametro, minorem diametri re&longs;ecant &longs;ectionem in maioribus <lb/>circulis. </s>           <s id="N11918">Du&shy;<lb/>catur igitur ip&longs;a A L F, &amp; ab ip&longs;o L perpendiculum ad ip&shy;<lb/>&longs;am AB, ip&longs;a LQ in minore circulo: &amp; rur&longs;um ab L du&shy;<lb/>catur iuxt&agrave; A B L S, &amp; S T ad ip&longs;am A B perpendicu&shy;<lb/>lum, &amp; ip&longs;a FX: ip&longs;&aelig; igitur vbi &longs;unt ST, &amp; LQ, &aelig;qua&shy;<lb/>les: ip&longs;a erg&ograve; B T minor est, quam M <expan abbr="q.">que</expan> Aequales enim <lb/>rect&aelig; line&aelig; in &etail;qualibus coniecta circulis perpendiculares &agrave; <lb/>diametro, minorem diametri re&longs;ecant &longs;ectionem in maioribus <lb/>circulis. </s>
           <s id="N1192F">Est autem ip&longs;a S T &aelig;qualis ip&longs;i L <expan abbr="q.">que</expan> In quan&shy;<lb/>to autem tempore ip&longs;a AL ip&longs;am ML lata e&longs;t, in tanto tem&shy;<lb/>poris &longs;patio in maiori circulo, maiorem, quam &longs;it B S, latum <lb/>erit extremum ip&longs;is AB. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N1192F">Est autem ip&longs;a S T &aelig;qualis ip&longs;i L <expan abbr="q.">que</expan> In quan&shy;<lb/>to autem tempore ip&longs;a AL ip&longs;am ML lata e&longs;t, in tanto tem&shy;<lb/>poris &longs;patio in maiori circulo, maiorem, quam &longs;it B S, latum <lb/>erit extremum ip&longs;is AB. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N1193D">Latio quidem igit ur &longs;ecundum na&shy;<lb/>turam &aelig;qualis: Ea autem, qu&aelig; pr&aelig;ter naturam e&longs;t minor, <lb/>videlicet B T, quam M <expan abbr="q.">que</expan> Oportet autem proportiona-<emph.end type="italics"/><pb pagenum="50" xlink:href="005/01/058.jpg"/><emph type="italics"/>biliter e&longs;&longs;e, &longs;icut quod est fecundum naturam, ita quod est <lb/>pr&aelig;ter naturam, ad id, quod est pr&aelig;ter naturan; maiorem <lb/>igitur circumferentiam pertran&longs;iuit, quam &longs;it ip&longs;a S B. </s>           <s id="N1193D">Latio quidem igit ur &longs;ecundum na&shy;<lb/>turam &aelig;qualis: Ea autem, qu&aelig; pr&aelig;ter naturam e&longs;t minor, <lb/>videlicet B T, quam M <expan abbr="q.">que</expan> Oportet autem proportiona-<emph.end type="italics"/><pb pagenum="50" xlink:href="005/01/058.jpg"/><emph type="italics"/>biliter e&longs;&longs;e, &longs;icut quod est fecundum naturam, ita quod est <lb/>pr&aelig;ter naturam, ad id, quod est pr&aelig;ter naturan; maiorem <lb/>igitur circumferentiam pertran&longs;iuit, quam &longs;it ip&longs;a S B. </s>
           <s id="N11955">Ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e autem e&longs;t ip&longs;am F B. in hoc tempore pertran&longs;i&lt;32&gt;e: bic <lb/>enim erit, quando proportion abiliter vtrinque accidis, quod e&longs;t <lb/>pr&aelig;ter naturam, ad id quod e&longs;t &longs;ecundum naturam. </s>           <s id="N11955">Ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e autem e&longs;t ip&longs;am F B. in hoc tempore pertran&longs;i&lt;32&gt;e: hic <lb/>enim erit, quando proportionabiliter vtrinque accidis, quod e&longs;t <lb/>pr&aelig;ter naturam, ad id quod e&longs;t &longs;ecundum naturam. </s>
           <s id="N1195E">Si igi&shy;<lb/>tur maius e&longs;t, quod &longs;ecundum naturam in maiori, &amp; quod e&longs;t <lb/>pr&aelig;ter naturam, magis vtique bic coincidit vno modo: ita <lb/>quod B &longs;it latum per ip&longs;am B F in tanto tempore, in quo <lb/>M punctum per ip&longs;am M L. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N1195E">Si igi&shy;<lb/>tur maius e&longs;t, quod &longs;ecundum naturam in maiori, &amp; quod e&longs;t <lb/>pr&aelig;ter naturam, magis vtique hic coincidit vno modo: ita <lb/>quod B &longs;it latum per ip&longs;am B F in tanto tempore, in quo <lb/>M punctum per ip&longs;am M L. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N1196A">Hic enim &longs;eeundum naturam <lb/>quidem &longs;igno B fit X F: e&longs;t enim ab ip&longs;o F perpendiculum: <lb/>pr&aelig;ter naturam ver&ograve; ad ip&longs;am X B. </s>           <s id="N1196A">Hic enim &longs;eeundum naturam <lb/>quidem &longs;igno B fit X F: e&longs;t enim ab ip&longs;o F perpendiculum: <lb/>pr&aelig;ter naturam ver&ograve; ad ip&longs;am X B. </s>
           <s id="N11971">E&longs;t autem quem ad&shy;<lb/>modum FX ad X B, &longs;ic L Q ad M <expan abbr="q.">que</expan> Manife&longs;tum <lb/>autem &longs;i coniunguntur ab ip&longs;a B M ad FL. </s>           <s id="N11971">E&longs;t autem quem ad&shy;<lb/>modum FX ad X B, &longs;ic L Q ad M <expan abbr="q.">que</expan> Manife&longs;tum <lb/>autem &longs;i coniunguntur ab ip&longs;a B M ad FL. </s>
           <s id="N1197C">Si autem mi&shy;<lb/>nor, aut mator, quam &longs;it FB erit illa, quam latum e&longs;t B, <lb/>non &longs;imiliter erit, neque proportionale in vtri&longs;que quod e&longs;t &longs;e&shy;<lb/>cundum naturam ad id quod e&longs;t pr&aelig;ter naturam. </s>           <s id="N1197C">Si autem mi&shy;<lb/>nor, aut maior, quam &longs;it FB erit illa, quam latum e&longs;t B, <lb/>non &longs;imiliter erit, neque proportionale in vtri&longs;que quod e&longs;t &longs;e&shy;<lb/>cundum naturam ad id quod e&longs;t pr&aelig;ter naturam. </s>
           <s id="N11985">Quam igi&shy;<lb/>tur ob cau&longs;am ab eadem potentia celerius fertur id quod plus <lb/>&agrave; centro di&longs;tat punctum ex &yuml;s, qu&aelig; dicta &longs;unt e&longs;t mani&shy;<lb/>fe&longs;tum.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N11985">Quam igi&shy;<lb/>tur ob cau&longs;am ab eadem potentia celerius fertur id quod plus <lb/>&agrave; centro di&longs;tat punctum ex ijs, qu&aelig; dicta &longs;unt e&longs;t mani&shy;<lb/>fe&longs;tum.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N11990" type="head">         <p id="N11990" type="head">
           <s id="N11992">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>           <s id="N11992">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>
         </p>         </p>
         <p id="N11996" type="main">         <p id="N11996" type="main">
           <s id="N11998">Ex a&longs;&longs;umptis ab Ari&longs;totele in illo priori argumento <lb/>iam &longs;upra textu 6. &agrave; nobis expo&longs;ito ad o&longs;tenden&shy;<lb/>dum in ip&longs;o circulo, qu&aelig; plus &agrave; centro di&longs;tat linea <lb/>eadem vi commota citius ferri qu&agrave;m illa, qu&aelig; minus di&longs;tat; <lb/>illud du<gap/>taxat ci probandum reman&longs;erat, videlicet partes <lb/>line&aelig; circulum de&longs;cribentis, qu&ograve; viciniores centro &longs;unt, e&ograve; <lb/>magis detrahi &agrave; motu naturali, <expan abbr="magisq.">magisque</expan> participare de motu <lb/>pr&aelig;ternaturali; E contr&agrave; ver&ograve; quo remotiores &longs;unt &agrave; cen&shy;<lb/>tro, magis participare de motu naturali, vt inde inferatur ve&shy;<lb/>locius moueri. </s>           <s id="N11998">Ex a&longs;&longs;umptis ab Ari&longs;totele in illo priori argumento <lb/>iam &longs;upra textu 6. &agrave; nobis expo&longs;ito ad o&longs;tenden&shy;<lb/>dum in ip&longs;o circulo, qu&aelig; plus &agrave; centro di&longs;tat linea <lb/>eadem vi commota citius ferri qu&agrave;m illa, qu&aelig; minus di&longs;tat; <lb/>illud dumtaxat ci probandum reman&longs;erat, videlicet partes <lb/>line&aelig; circulum de&longs;cribentis, qu&ograve; viciniores centro &longs;unt, e&ograve; <lb/>magis detrahi &agrave; motu naturali, <expan abbr="magisq.">magisque</expan> participare de motu <lb/>pr&aelig;ternaturali; E contr&agrave; ver&ograve; quo remotiores &longs;unt &agrave; cen&shy;<lb/>tro, magis participare de motu naturali, vt inde inferatur ve&shy;<lb/>locius moueri. </s>
           <s id="N119B3">Probat autem hoc modo; &longs;it enim, inquit, <lb/>Circulus B C D E; &amp; alter in hoc minor vbi M N O P <lb/>circ&agrave; idem centrum A. <expan abbr="Sintq.">Sintque</expan> Diametri maioris quidem C. <lb/>D, &amp; B E; minoris ver&ograve; M O, &amp; N P. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N119B3">Probat autem hoc modo; &longs;it enim, inquit, <lb/>Circulus B C D E; &amp; alter in hoc minor vbi M N O P <lb/>circ&agrave; idem centrum A. <expan abbr="Sintq.">Sintque</expan> Diametri maioris quidem C. <lb/>D, &amp; B E; minoris ver&ograve; M O, &amp; N P. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N119C1">Deinde complea-<pb pagenum="51" xlink:href="005/01/059.jpg"/><figure id="id.005.01.059.1.jpg" xlink:href="005/01/059/1.jpg"/><lb/>tur quadrangu&apos;um rectangulum D K R C nempe ducen&shy;<lb/>do lineam K R. paralellam, &amp; &aelig;qualem ip&longs;i D C. per pun&shy;<lb/>ctum B, &amp; claudendo ip&longs;as K R &amp; D C per lineas D K <lb/>&amp; C R. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N119C1">Deinde complea-<pb pagenum="51" xlink:href="005/01/059.jpg"/><figure id="id.005.01.059.1.jpg" xlink:href="005/01/059/1.jpg"/><lb/>tur quadrangulum rectangulum D K R C nempe ducen&shy;<lb/>do lineam K R. paralellam, &amp; &aelig;qualem ip&longs;i D C. per pun&shy;<lb/>ctum B, &amp; claudendo ip&longs;as K R &amp; D C per lineas D K <lb/>&amp; C R. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N119D6">Cum igitur motus naturalis cuiu&longs;libet line&aelig; dica&shy;<lb/>tur ille, quo recta fertur ver&longs;us eam partem in quam tendit, <lb/>&longs;i linea A B &longs;tantis circuli de&longs;cripti deo<gap/>&longs;um tenderet &longs;im&shy;<lb/>plici motu naturali, ab&longs;que dubio rect&egrave;, ac perpendiculari&shy;<lb/>ter tota &longs;imul caderet, &amp; coincid et cum C R. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N119D6">Cum igitur motus naturalis cuiu&longs;libet line&aelig; dica&shy;<lb/>tur ille, quo recta fertur ver&longs;us eam partem in quam tendit, <lb/>&longs;i linea A B &longs;tantis circuli de&longs;cripti deor&longs;um tenderet &longs;im&shy;<lb/>plici motu naturali, ab&longs;que dubio rect&egrave;, ac perpendiculari&shy;<lb/>ter tota &longs;imul caderet, &amp; coincid<gap/>et cum C R. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N119E4">Quoniam <lb/>vero non pote&longs;t ita ferri &longs;implici motu naturali, e&ograve; quod al&shy;<lb/>terum eius extremum detineatur in centro, ill&aelig; partes ip&shy;<lb/>&longs;ius dicentur magis participare de motu naturali, qu&aelig; re&shy;<lb/>ctius tendunt in ip&longs;am C R; hoc e&longs;t per lineam magis appro&shy;<lb/>pinquantem ad perpendiculum; &longs;icut &egrave; contr&agrave; ill&aelig; dicentur <lb/>magis detrahi &agrave; motu naturali, qu&aelig; magis incuruantur ten&shy;<lb/>dendo ver&longs;us lineam C D. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N119E4">Quoniam <lb/>vero non pote&longs;t ita ferri &longs;implici motu naturali, e&ograve; quod al&shy;<lb/>terum eius extremum detineatur in centro, ill&aelig; partes ip&shy;<lb/>&longs;ius dicentur magis participare de motu naturali, qu&aelig; re&shy;<lb/>ctius tendunt in ip&longs;am C R; hoc e&longs;t per lineam magis appro&shy;<lb/>pinquantem ad perpendiculum; &longs;icut &egrave; contr&agrave; ill&aelig; dicentur <lb/>magis detrahi &agrave; motu naturali, qu&aelig; magis incuruantur ten&shy;<lb/>dendo ver&longs;us lineam C D. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N119F6">Itaque progre&longs;&longs;as perpendicu&shy;<lb/>laris ver&longs;us C R erit motus naturalis, ver&longs;us autem C D erit <lb/>pr&aelig;ternaturalis Quod cert&egrave; videtur &longs;upponere Ari&longs;toteles. <lb/><!-- KEEP S--></s>           <s id="N119F6">Itaque progre&longs;&longs;as perpendicu&shy;<lb/>laris ver&longs;us C R erit motus naturalis, ver&longs;us autem C D erit <lb/>pr&aelig;ternaturalis Quod cert&egrave; videtur &longs;upponere Ari&longs;toteles. <lb/><!-- KEEP S--></s>
           <s id="N119FF">Nunc autem &longs;ic procedit ad o&longs;tenden lum propo&longs;itum, <lb/>nemp&egrave; partem dia necri propinquiorem centro, vt A M <pb pagenum="52" xlink:href="005/01/060.jpg"/>magis detrahi &agrave; motu naturali, ac tardi&ugrave;s moueri, qu&agrave;m <lb/>M B qu&aelig; magis di&longs;tat ab illo. </s>           <s id="N119FF">Nunc autem &longs;ic procedit ad o&longs;tenden lum propo&longs;itum, <lb/>nemp&egrave; partem diametri propinquiorem centro, vt A M <pb pagenum="52" xlink:href="005/01/060.jpg"/>magis detrahi &agrave; motu naturali, ac tardi&ugrave;s moueri, qu&agrave;m <lb/>M B qu&aelig; magis di&longs;tat ab illo. </s>
           <s id="N11A0B">Ducatur inquit &agrave; centro li&shy;<lb/>nea A L F; &amp; &agrave; puncto L perpendicularis ip&longs;i A B qu&aelig; <lb/>&longs;it L Q, &amp; rur&longs;us ab eodem L ducatur L S paralella ei&shy;<lb/>dem A B. </s>           <s id="N11A0B">Ducatur inquit &agrave; centro li&shy;<lb/>nea A L F; &amp; &agrave; puncto L perpendicularis ip&longs;i A B qu&aelig; <lb/>&longs;it L Q, &amp; rur&longs;us ab eodem L ducatur L S paralella ei&shy;<lb/>dem A B. </s>
           <s id="N11A14">Deinde &agrave; puncto S excitetur alia perpendicu&shy;<lb/>laris eidem AB. <expan abbr="Sitq.">Sitque</expan> ST; &amp; ab F item eidem perpendicu&shy;<lb/>laris F X. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N11A14">Deinde &agrave; puncto S excitetur alia perpendicu&shy;<lb/>laris eidem AB. <expan abbr="Sitq.">Sitque</expan> ST; &amp; ab F item eidem perpendicu&shy;<lb/>laris F X. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N11A20">His po&longs;itis linea QL erit &aelig;qualis line&aelig; T S, vt <lb/>patet ex 34. primi Euclidis, cum &longs;int latera oppo&longs;ita rectan&shy;<lb/>guli T L. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N11A20">His po&longs;itis linea QL erit &aelig;qualis line&aelig; T S, vt <lb/>patet ex 34. primi Euclidis, cum &longs;int latera oppo&longs;ita rectan&shy;<lb/>guli T L. <!-- KEEP S--></s>
Line 863 
Line 863 
           <s id="N11A6A">Id quod <lb/>primo loco erat probandum. </s>           <s id="N11A6A">Id quod <lb/>primo loco erat probandum. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N11A6F" type="main">         <p id="N11A6F" type="main">
           <s id="N11A71">Vlterius ver&ograve; quod punctum B magis moueatur motu <lb/>&longs;ecundum naturam, quam ip&longs;um punctum M probatur ex <lb/>co; Nam quo tempore punctum M latum fuerit v&longs;que ad <lb/>L; punctum B eodem tempore perueniet v&longs;que ad F. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N11A71">Vlterius ver&ograve; quod punctum B magis moueatur motu <lb/>&longs;ecundum naturam, quam ip&longs;um punctum M probatur ex <lb/>eo; Nam quo tempore punctum M latum fuerit v&longs;que ad <lb/>L; punctum B eodem tempore perueniet v&longs;que ad F. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N11A7B">Ete&shy;<lb/>nim cum ita &longs;e habere debeat motus naturalis ip&longs;ius B ad <lb/>motum pr&aelig;ter naturam eiu&longs;dem B quemadmodum &longs;e ha&shy;<lb/>bet motus naturalis ip&longs;ius M ad motum pr&aelig;ter naturam <pb pagenum="53" xlink:href="005/01/061.jpg"/>eiu&longs;dem M talis proportio &longs;olum verificari pote&longs;t in F, <lb/>nam proportio, quam habet linea F X referens &longs;pacium <lb/>tran&longs;actum &longs;ecundum naturam ad B X, quod ab eodem <lb/>puncto B tran&longs;actum e&longs;t pr&aelig;ter naturam in maiori circulo, <lb/>eadem e&longs;t, ac proportio line&aelig; QL tran&longs;act&aelig; &longs;ecundum <lb/>naturam ad lineam M Q tran&longs;actam pr&aelig;ter naturam in mi&shy;<lb/>nori circulo. </s>           <s id="N11A7B">Ete&shy;<lb/>nim cum ita &longs;e habere debeat motus naturalis ip&longs;ius B ad <lb/>motum pr&aelig;ter naturam eiu&longs;dem B quemadmodum &longs;e ha&shy;<lb/>bet motus naturalis ip&longs;ius M ad motum pr&aelig;ter naturam <pb pagenum="53" xlink:href="005/01/061.jpg"/>eiu&longs;dem M talis proportio &longs;olum verificari pote&longs;t in F, <lb/>nam proportio, quam habet linea F X referens &longs;pacium <lb/>tran&longs;actum &longs;ecundum naturam ad B X, quod ab eodem <lb/>puncto B tran&longs;actum e&longs;t pr&aelig;ter naturam in maiori circulo, <lb/>eadem e&longs;t, ac proportio line&aelig; QL tran&longs;act&aelig; &longs;ecundum <lb/>naturam ad lineam M Q tran&longs;actam pr&aelig;ter naturam in mi&shy;<lb/>nori circulo. </s>
           <s id="N11A95">Quod inde patere pote&longs;t, nam &longs;i ducantur re&shy;<lb/>ct&aelig; B F, &amp; M L efficientur duo triangula &aelig;quiangula <lb/>B X F, &amp; M Q L qu&aelig; per 4. &longs;exti habebunt latera pro&shy;<lb/>portionalia circ&agrave; &aelig;quales angulos: Vnde &longs;icut &longs;e habet F X <lb/>ad X B circa angulum. </s>           <s id="N11A95">Quod inde patere pote&longs;t, nam &longs;i ducantur re&shy;<lb/>ct&aelig; B F, &amp; M L efficientur duo triangula &aelig;quiangula <lb/>B X F, &amp; M Q L qu&aelig; per 4. &longs;exti habebunt latera pro&shy;<lb/>portionalia circ&agrave; &aelig;quales angulos: Vnde &longs;icut &longs;e habet F X <lb/>ad X B circa angulum. </s>
           <s id="N11AA0">rectum X, ita &longs;e habet L Q ad <lb/>QM circ&agrave; angulum rectum <expan abbr="q.">que</expan> Et permutando, &longs;icut &longs;e <lb/>habet F X ad L Q, it&agrave; X B ad QM per 16. Quinti. </s>           <s id="N11AA0">rectum X, ita &longs;e habet L Q ad <lb/>QM circ&agrave; angulum rectum <expan abbr="q.">que</expan> Et permutando, &longs;icut &longs;e <lb/>habet F X ad L Q, it&agrave; X B ad QM per 16. Quinti. </s>
Line 879 
Line 879 
           <s id="N11ADB">Attenta natura circuli cum &longs;uis proprietatibus mod&ograve; <lb/>explicatis ad hoc acumen humani ingenij iam pridem <lb/>peruenit, vt machinas qua&longs;dam excogitaret, qu&aelig; naturam <lb/>ip&longs;ius circuli participantes, motricem potentiam in motu <lb/>grauium ac leuium iuuarent. </s>           <s id="N11ADB">Attenta natura circuli cum &longs;uis proprietatibus mod&ograve; <lb/>explicatis ad hoc acumen humani ingenij iam pridem <lb/>peruenit, vt machinas qua&longs;dam excogitaret, qu&aelig; naturam <lb/>ip&longs;ius circuli participantes, motricem potentiam in motu <lb/>grauium ac leuium iuuarent. </s>
           <s id="N11AE6">Huiu&longs;modi autem machinas <lb/>in&longs;trumenta mechanica communiter appellamus, vtpot&egrave; <lb/>qu&aelig; mechanica &longs;peculatione adinuenta &longs;unt, <expan abbr="eademq.">eademque</expan> arte <pb pagenum="54" xlink:href="005/01/062.jpg"/>adhibentur tanquam in&longs;trumenta ad leuanda pondera, vel <lb/>quomodolibet mouenda grauia, qu&aelig; re&longs;pectiu&egrave; dicuntur <lb/>etiam leuia. </s>           <s id="N11AE6">Huiu&longs;modi autem machinas <lb/>in&longs;trumenta mechanica communiter appellamus, vtpot&egrave; <lb/>qu&aelig; mechanica &longs;peculatione adinuenta &longs;unt, <expan abbr="eademq.">eademque</expan> arte <pb pagenum="54" xlink:href="005/01/062.jpg"/>adhibentur tanquam in&longs;trumenta ad leuanda pondera, vel <lb/>quomodolibet mouenda grauia, qu&aelig; re&longs;pectiu&egrave; dicuntur <lb/>etiam leuia. </s>
           <s id="N11AFA">Sunt autem h&aelig;c in&longs;trumenta pr&aelig;cipua &longs;ex, ad <lb/>qu&aelig; c&aelig;tera omniareducuntur: nemp&egrave; Libra. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N11AFA">Sunt autem h&aelig;c in&longs;trumenta pr&aelig;cipua &longs;ex, ad <lb/>qu&aelig; c&aelig;tera omniareducuntur: nemp&egrave; Libra. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N11B00">Vectis, Tro&shy;<lb/>chlea, Axis in Peritrochio, Cuneus, &amp; Cochlea Et licet Ari&shy;<lb/>&longs;toteles di&longs;tinciam eorum tractationem pr&aelig;termi&longs;erit, ac <lb/>nonni&longs;i quatuor ex ip&longs;is hic, vel in &longs;equentibus qu&aelig;&longs;tionibus <lb/>pro opportunitate meminerit, &longs;upponit nihilominus <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> <lb/>certum, illa omnia ac &longs;imilia participare naturam circuli, <lb/>eorumque vim qua motricem augent potentiam in hoc ip&shy;<lb/>&longs;o con&longs;i&longs;tere, vt circuli proprietatem &longs;apiendo, facili&ugrave;s &amp; <lb/>mouerentur, &amp; motum pr&aelig;&longs;tarent oneribus ac ponderibus <lb/>mouendis, cum circularis &longs;ine orbicularis figura &longs;it omnium <lb/>mouenti&longs;&longs;ima. </s>           <s id="N11B00">Vectis, Tro&shy;<lb/>chlea, Axis in Peritrochio, Cuneus, &amp; Cochlea Et licet Ari&shy;<lb/>&longs;toteles di&longs;tinctam eorum tractationem pr&aelig;termi&longs;erit, ac <lb/>non ni&longs;i quatuor ex ip&longs;is hic, vel in &longs;equentibus qu&aelig;&longs;tionibus <lb/>pro opportunitate meminerit, &longs;upponit nihilominus <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> <lb/>certum, illa omnia ac &longs;imilia participare naturam circuli, <lb/>eorumque vim qua motricem augent potentiam in hoc ip&shy;<lb/>&longs;o con&longs;i&longs;tere, vt circuli proprietatem &longs;apiendo, facili&ugrave;s &amp; <lb/>mouerentur, &amp; motum pr&aelig;&longs;tarent oneribus ac ponderibus <lb/>mouendis, cum circularis &longs;ine orbicularis figura &longs;it omnium <lb/>mouenti&longs;&longs;ima. </s>
           <s id="N11B1B">Ait enim &longs;upra tex. <!-- REMOVE S-->5. Ea igitur qu&aelig; circa <lb/>libram fiunt, ad circulum referuntur: qu&aelig; ver&ograve; circa vectem, <lb/>ad ip&longs;am libram: alia autem fer&egrave; omnia, qu&aelig; circamecha&shy;<lb/>nicas &longs;unt motiones, ad vectem. </s>           <s id="N11B1B">Ait enim &longs;upra tex. <!-- REMOVE S-->5. Ea igitur qu&aelig; circa <lb/>libram fiunt, ad circulum referuntur: qu&aelig; ver&ograve; circa vectem, <lb/>ad ip&longs;am libram: alia autem fer&egrave; omnia, qu&aelig; circamecha&shy;<lb/>nicas &longs;unt motiones, ad vectem. </s>
           <s id="N11B26">Ex quibus infertur &longs;iue im&shy;<lb/>mediate, &longs;iue mediante, alia quadam ab&longs;tracta ratione quam <lb/>ip&longs;a participent, mechanica pen&egrave; omnia in&longs;trumenta in &longs;uis <lb/>motionibus ad circuli naturam referri. </s>           <s id="N11B26">Ex quibus infertur &longs;iue im&shy;<lb/>mediate, &longs;iue mediante, alia quadam ab&longs;tracta ratione quam <lb/>ip&longs;a participent, mechanica pen&egrave; omnia in&longs;trumenta in &longs;uis <lb/>motionibus ad circuli naturam referri. </s>
           <s id="N11B2F">Quod vt clarius te&shy;<lb/>neatur, pauca &longs;altem de &longs;ingulis ip&longs;is in&longs;trumentis hic adij&shy;<lb/>cere operepretium putauimus, ea &longs;cilicet tantummo&shy;<lb/>do, qu&aelig; ad in&longs;titutam textus dilucidationem no&shy;<lb/>uerimus pertinere, Cum exacta huiu&longs;modi <lb/>in&longs;trumentum tractatio habeatur apud <lb/>Heronem, Pappum, &amp; alios ve&shy;<lb/>teres, noui&longs;sim&egrave; ver&ograve; &amp; <lb/>accurati&longs;sim&egrave; apud <lb/>Guidum Vbal&shy;<lb/>dum <lb/><gap/> Marchionibus Montis, qui &longs;i&shy;<lb/>gillatim de illis pr&aelig;cla <lb/>rum librum in&shy;<lb/>&longs;tituit. </s>           <s id="N11B2F">Quod vt clarius te&shy;<lb/>neatur, pauca &longs;altem de &longs;ingulis ip&longs;is in&longs;trumentis hic adij&shy;<lb/>cere opere pretium putauimus, ea &longs;cilicet tantum mo&shy;<lb/>do, qu&aelig; ad in&longs;titutam textus dilucidationem no&shy;<lb/>uerimus pertinere, Cum exacta huiu&longs;modi <lb/>in&longs;trumentum tractatio habeatur apud <lb/>Heronem, Pappum, &amp; alios ve&shy;<lb/>teres, noui&longs;sim&egrave; ver&ograve; &amp; <lb/>accurati&longs;sim&egrave; apud <lb/>Guidum Vbal-<lb/>dum <lb/><gap/> Marchionibus Montis, qui &longs;i&shy;<lb/>gillatim de illis pr&aelig;cla<lb/>rum librum in&shy;<lb/>&longs;tituit. </s>
         </p>         </p>
         <pb pagenum="55" xlink:href="005/01/063.jpg"/>         <pb pagenum="55" xlink:href="005/01/063.jpg"/>
         <p id="N11B53" type="head">         <p id="N11B53" type="head">
           <s id="N11B55">DE LIBRA.</s>           <s id="N11B55">DE LIBRA.</s>
         </p>         </p>
         <p id="N11B58" type="main">         <p id="N11B58" type="main">
           <s id="N11B5A">Libra, qu&aelig; inter mechanica in&longs;trumenta iure <lb/>primum &longs;ibi vendicat locum, co quod imme&shy;<lb/>diatius, ac magis participet <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> circuli in <lb/>&longs;uis motionibus, e&longs;t <expan abbr="iug&utilde;">iugum</expan> <expan abbr="quodd&atilde;">quoddam</expan> ex medio <lb/>liber&egrave; &longs;u&longs;pen&longs;um, <expan abbr="axeq.">axeque</expan> <expan abbr="&longs;uffult&utilde;">&longs;uffultum</expan>, ac plano ho&shy;<lb/>rizontis <expan abbr="parallel&utilde;">parallelum</expan>, ex cuius <expan abbr="vtraq;">vtraque</expan> extremitate gemina lanx <lb/>pendet, <expan abbr="cuiusq.">cuiusque</expan> conuer&longs;ione circa ip&longs;um axem, dum altera <lb/>eleuatur, altera deprimitur, p&oacute;dus vel exce&longs;&longs;us <expan abbr="p&otilde;deris">ponderis</expan> cu <lb/>iu&longs;libet, deprehenditur, ac men&longs;uratur. </s>           <s id="N11B5A">Libra, qu&aelig; inter mechanica in&longs;trumenta iure <lb/>primum &longs;ibi vendicat locum, eo quod imme&shy;<lb/>diatius, ac magis participet <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> circuli in <lb/>&longs;uis motionibus, e&longs;t <expan abbr="iug&utilde;">iugum</expan> <expan abbr="quodd&atilde;">quoddam</expan> ex medio <lb/>liber&egrave; &longs;u&longs;pen&longs;um, <expan abbr="axeq.">axeque</expan> <expan abbr="&longs;uffult&utilde;">&longs;uffultum</expan>, ac plano ho&shy;<lb/>rizontis <expan abbr="parallel&utilde;">parallelum</expan>, ex cuius <expan abbr="vtraq;">vtraque</expan> extremitate gemina lanx <lb/>pendet, <expan abbr="cuiusq.">cuiusque</expan> conuer&longs;ione circa ip&longs;um axem, dum altera <lb/>eleuatur, altera deprimitur, p&oacute;ndus vel exce&longs;&longs;us <expan abbr="p&otilde;deris">ponderis</expan> cu<lb/>iu&longs;libet, deprehenditur, ac men&longs;uratur. </s>
           <s id="N11B91">Qua in de&longs;criptione <lb/>&longs;upponitur <expan abbr="iug&utilde;">iugum</expan> ex medio, trutina, &longs;eu axe &longs;u&longs;pen&longs;um, con&longs;ti&shy;<lb/>tui, ac manere parallelum plano horizontis propter <expan abbr="&aelig;qui-ponderanti&atilde;">&aelig;qui&shy;<lb/>ponderantiam</expan> vtriu&longs;que medietatis: <expan abbr="motumq.">motumque</expan> circularem, &longs;eu <lb/><expan abbr="conuer&longs;ion&etilde;">conuer&longs;ionem</expan> circa fulcimentum tanquam circa <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> im&shy;<lb/>motum, nonni&longs;i ratione <expan abbr="in&aelig;quali&utilde;">in&aelig;qualium</expan> <expan abbr="ponder&utilde;">ponderum</expan> in gemina lance <lb/>vtrinque pendentium illi competere: vnde &longs;i pondera &longs;int <lb/>&aelig;qualia, libra &longs;emper maneat, &amp; in &aelig;quilibrio con&longs;tituatur, <lb/>&longs;eu &aelig;quidi&longs;tans &agrave; plano horizontis. </s>           <s id="N11B91">Qua in de&longs;criptione <lb/>&longs;upponitur <expan abbr="iug&utilde;">iugum</expan> ex medio, trutina, &longs;eu axe &longs;u&longs;pen&longs;um, con&longs;ti&shy;<lb/>tui, ac manere parallelum plano horizontis propter <expan abbr="&aelig;qui-ponderanti&atilde;">&aelig;qui&shy;<lb/>ponderantiam</expan> vtriu&longs;que medietatis: <expan abbr="motumq.">motumque</expan> circularem, &longs;eu <lb/><expan abbr="conuer&longs;ion&etilde;">conuer&longs;ionem</expan> circa fulcimentum tanquam circa <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> im&shy;<lb/>motum, nonni&longs;i ratione <expan abbr="in&aelig;quali&utilde;">in&aelig;qualium</expan> <expan abbr="ponder&utilde;">ponderum</expan> in gemina lance <lb/>vtrinque pendentium illi competere: vnde &longs;i pondera &longs;int <lb/>&aelig;qualia, libra &longs;emper maneat, &amp; in &aelig;quilibrio con&longs;tituatur, <lb/>&longs;eu &aelig;quidi&longs;tans &agrave; plano horizontis. </s>
           <s id="N11BBF">Deinde ita &longs;upponitur, <lb/>pondera in lancibus impo&longs;ita, ex vtraque iugi extremitate <lb/><expan abbr="p&etilde;dere">pendere</expan>, vt hoc non &longs;it <expan abbr="nece&longs;&longs;ari&utilde;">nece&longs;&longs;arium</expan>, <expan abbr="neq;">neque</expan> e&longs;&longs;entialiter pertineat <lb/>ad <expan abbr="con&longs;titution&etilde;">con&longs;titutionem</expan> libr&aelig;, &longs;ed potius ad <expan abbr="commoditat&etilde;">commoditatem</expan> ponde&shy;<lb/>randi, cum &longs;atis intelligatur libra e&longs;&longs;entialiter con&longs;tituta <lb/>etiam ab&longs;que lancibus, ponderibus in ip&longs;is iugi extremita&shy;<lb/>tibus, adiacentibus, vt cernere e&longs;t in &longs;equentibus figuris. </s>           <s id="N11BBF">Deinde ita &longs;upponitur, <lb/>pondera in lancibus impo&longs;ita, ex vtraque iugi extremitate <lb/><expan abbr="p&etilde;dere">pendere</expan>, vt hoc non &longs;it <expan abbr="nece&longs;&longs;ari&utilde;">nece&longs;&longs;arium</expan>, <expan abbr="neq;">neque</expan> e&longs;&longs;entialiter pertineat <lb/>ad <expan abbr="con&longs;titution&etilde;">con&longs;titutionem</expan> libr&aelig;, &longs;ed potius ad <expan abbr="commoditat&etilde;">commoditatem</expan> ponde&shy;<lb/>randi, cum &longs;atis intelligatur libra e&longs;&longs;entialiter con&longs;tituta <lb/>etiam ab&longs;que lancibus, ponderibus in ip&longs;is iugi extremita&shy;<lb/>tibus, adiacentibus, vt cernere e&longs;t in &longs;equentibus figuris. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N11BE1" type="main">         <p id="N11BE1" type="main">
           <s id="N11BE3">Quo autem pacto libra in &longs;ui motione participet natu&shy;<lb/>ram circuli per &longs;e con&longs;tat con&longs;ideranti, iugum, diametri vi&shy;<lb/>cem gerere, axem ver&ograve; &longs;eu trutinam, aut <expan abbr="fulciment&utilde;">fulcimentum</expan> quod&shy;<lb/>libet, centri locum tenere, circa quod immotum, ip&longs;a dia&shy;<lb/>meter vertitur dum circulum de&longs;cribit; &longs;iquidem immoto <lb/>axe, &longs;eu fulcimento ip&longs;ius libr&aelig;, iugum, alterius extremita&shy;<lb/>tis depre&longs;sione ob exuperantiam <expan abbr="p&otilde;deris">ponderis</expan>, alterius ver&ograve; ele&shy;<lb/>uatione, circumagitur, non &longs;ecus ac diameter circulum <lb/>con&longs;iciendo. </s>           <s id="N11BE3">Quo autem pacto libra in &longs;ui motione participet natu&shy;<lb/>ram circuli per &longs;e con&longs;tat con&longs;ideranti, iugum, diametri vi&shy;<lb/>cem gerere, axem ver&ograve; &longs;eu trutinam, aut <expan abbr="fulciment&utilde;">fulcimentum</expan> quod&shy;<lb/>libet, centri locum tenere, circa quod immotum, ip&longs;a dia&shy;<lb/>meter vertitur dum circulum de&longs;cribit; &longs;iquidem immoto <lb/>axe, &longs;eu fulcimento ip&longs;ius libr&aelig;, iugum, alterius extremita&shy;<lb/>tis depre&longs;sione ob exuperantiam <expan abbr="p&otilde;deris">ponderis</expan>, alterius ver&ograve; ele&shy;<lb/>uatione, circumagitur, non &longs;ecus ac diameter circulum <lb/>conficiendo. </s>
           <s id="N11BFE">Quod &longs;i partes iugi vtrinque &agrave; centro produ&shy;<lb/>ct&aelig;, non &longs;int inter &longs;e <expan abbr="l&otilde;gitudine">longitudine</expan> &aelig;quales, quamuis &aelig;quipon&shy;<lb/>derantes; tunc quidem in ip&longs;is iugi conuer&longs;ione, ac circum&shy;<pb pagenum="56" xlink:href="005/01/064.jpg"/>latione duo circuli de&longs;cribentur alter altero malor, <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> <lb/>&agrave; duplici &longs;emidiametro circumlato, vt hic erit in&longs;picere. </s>           <s id="N11BFE">Quod &longs;i partes iugi vtrinque &agrave; centro produ&shy;<lb/>ct&aelig;, non &longs;int inter &longs;e <expan abbr="l&otilde;gitudine">longitudine</expan> &aelig;quales, quamuis &aelig;quipon&shy;<lb/>derantes; tunc quidem in ip&longs;is iugi conuer&longs;ione, ac circum&shy;<pb pagenum="56" xlink:href="005/01/064.jpg"/>latione duo circuli de&longs;cribentur alter altero maior, <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> <lb/>&agrave; duplici &longs;emidiametro circumlato, vt hic erit in&longs;picere. </s>
         </p>         </p>
         <figure id="id.005.01.064.1.jpg" xlink:href="005/01/064/1.jpg"/>         <figure id="id.005.01.064.1.jpg" xlink:href="005/01/064/1.jpg"/>
         <p id="N11C19" type="head">         <p id="N11C19" type="head">
           <s id="N11C1B">DE VECTE.</s>           <s id="N11C1B">DE VECTE.</s>
         </p>         </p>
         <p id="N11C1E" type="main">         <p id="N11C1E" type="main">
           <s id="N11C20">Vectis &longs;implex <expan abbr="quodd&atilde;">quoddam</expan> <expan abbr="in&longs;trument&utilde;">in&longs;trumentum</expan> e&longs;t ligneum, <lb/>vel <expan abbr="ferre&utilde;">ferreum</expan> &longs;atis oblongum veluti palus, aut fu&longs;ti<gap/><lb/>grandior, ad promouenda pondera; cuius vt <expan abbr="plu-rim&utilde;">plu&shy;<lb/>rimum</expan> altera extremitas <expan abbr="p&otilde;deri">ponderi</expan> eleuando &longs;ubijci&shy;<lb/>tur, altera ver&ograve; manu, &longs;eu <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> pr&aelig;mitur, &longs;ub&shy;<lb/>&longs;trato inter <expan abbr="vtramq;">vtramque</expan> aliquo fulcimento, cui inni&shy;<lb/>tatur, qu&ograve;d gr&aelig;c&egrave; hypomochilion appellatur, quodq <expan abbr="qu&atilde;to">quanto</expan> pro&shy;<lb/>pinquius ponderi locatur, tanto facilius ip&longs;o vecte leuatur. </s>           <s id="N11C20">Vectis &longs;implex <expan abbr="quodd&atilde;">quoddam</expan> <expan abbr="in&longs;trument&utilde;">in&longs;trumentum</expan> e&longs;t ligneum, <lb/>vel <expan abbr="ferre&utilde;">ferreum</expan> &longs;atis oblongum veluti palus, aut fu&longs;ti<gap/><lb/>grandior, ad promouenda pondera; cuius vt <expan abbr="plu-rim&utilde;">plu&shy;<lb/>rimum</expan> altera extremitas <expan abbr="p&otilde;deri">ponderi</expan> eleuando &longs;ubijci&shy;<lb/>tur, altera ver&ograve; manu, &longs;eu <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> pr&aelig;mitur, &longs;ub&shy;<lb/>&longs;trato inter <expan abbr="vtramq;">vtramque</expan> aliquo fulcimento, cui inni&shy;<lb/>tatur, qu&ograve;d gr&aelig;c&egrave; hypomochilion appellatur, <expan abbr="quodq">quoque</expan> <expan abbr="qu&atilde;to">quanto</expan> pro&shy;<lb/>pinquius ponderi locatur, tanto facilius ip&longs;o vecte leuatur. </s>
           <s id="N11C52">Ali&shy;<lb/>quando ver&ograve; altera extremitas <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ponderi, &longs;ed fulcimento &longs;ubij&shy;<lb/>citur, vel ei quoquomodo innititur <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> manenti valido, pon-<pb pagenum="57" xlink:href="005/01/065.jpg"/><expan abbr="dusq.">dusque</expan> eleuatur, aut deprimitur per vectis <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> mediam, qu&aelig; e&longs;t <lb/>inter <expan abbr="vtramq.">vtramque</expan> <expan abbr="extremitat&etilde;">extremitatem</expan> iuxta <expan abbr="eleuation&etilde;">eleuationem</expan>, aut <expan abbr="depre&longs;&longs;ion&etilde;">depre&longs;&longs;ionem</expan> al&shy;<lb/>terius extremitatis vbi applicatur <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan>: vel cert&egrave; <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> ele&shy;<lb/>uatur per <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> extremitatem, &longs;i in illa locetur, <expan abbr="manusq.">manusque</expan> aut po&shy;<lb/>tentia in medio adhibeatur. </s>           <s id="N11C52">Ali&shy;<lb/>quando ver&ograve; altera extremitas <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ponderi, &longs;ed fulcimento &longs;ubij&shy;<lb/>citur, vel ei quoquomodo innititur <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> manenti valido, pon-<pb pagenum="57" xlink:href="005/01/065.jpg"/><expan abbr="dusq.">dusque</expan> eleuatur, aut deprimitur per vectis <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> mediam, qu&aelig; e&longs;t <lb/>inter <expan abbr="vtramq.">vtramque</expan> <expan abbr="extremitat&etilde;">extremitatem</expan> iuxta <expan abbr="eleuation&etilde;">eleuationem</expan>, aut <expan abbr="depre&longs;&longs;ion&etilde;">depre&longs;&longs;ionem</expan> al&shy;<lb/>terius extremitatis vbi applicatur <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan>: vel cert&egrave; <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> ele&shy;<lb/>uatur per <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> extremitatem, &longs;i in illa locetur, <expan abbr="manusq.">manusque</expan> aut po&shy;<lb/>tentia in medio adhibeatur. </s>
           <s id="N11C95">Vnde tres nonnulli &longs;pecies <expan abbr="vecti&utilde;">vectium</expan> di&shy;<lb/>&longs;tinguunt, quas iuxta pr&aelig;dicta figuris <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> hic &longs;tuduimus expri&shy;<lb/>mere; Illud interim admonendo, eas omnes facil&egrave; in &longs;uis motio&shy;<lb/>nibus ad <expan abbr="circul&utilde;">circulum</expan> referri, cum ip&longs;&aelig; nonni&longs;i <expan abbr="diametr&utilde;">diametrum</expan>, vel <expan abbr="&longs;emidia-metr&utilde;">&longs;emidia&shy;<lb/>metrum</expan> <expan abbr="circul&utilde;">circulum</expan> circa <expan abbr="immot&utilde;">immotum</expan> <expan abbr="fulciment&utilde;">fulcimentum</expan> <expan abbr="de&longs;cribent&etilde;">de&longs;cribentem</expan> referant, vt <lb/>per &longs;e patet, ac prima qu&aelig; &longs;an&egrave; vtilior &amp; frequentius in v&longs;u e&longs;t, <lb/>ad <expan abbr="libr&atilde;">libram</expan> &agrave; <expan abbr="fulcim&etilde;to">fulcimento</expan> in&aelig;quales vtrinque partes <expan abbr="habent&etilde;">habentem</expan> eniden&shy;<lb/>ti&longs;sim&egrave; reducatur, vt amplius deinceps <expan abbr="c&otilde;&longs;tabit">con&longs;tabit</expan>. </s>           <s id="N11C95">Vnde tres nonnulli &longs;pecies <expan abbr="vecti&utilde;">vectium</expan> di&shy;<lb/>&longs;tinguunt, quas iuxta pr&aelig;dicta figuris <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> hic &longs;tuduimus expri&shy;<lb/>mere; Illud interim admonendo, eas omnes facil&egrave; in &longs;uis motio&shy;<lb/>nibus ad <expan abbr="circul&utilde;">circulum</expan> referri, cum ip&longs;&aelig; non ni&longs;i <expan abbr="diametr&utilde;">diametrum</expan>, vel <expan abbr="&longs;emidia-metr&utilde;">&longs;emidia&shy;<lb/>metrum</expan> <expan abbr="circul&utilde;">circulum</expan> circa <expan abbr="immot&utilde;">immotum</expan> <expan abbr="fulciment&utilde;">fulcimentum</expan> <expan abbr="de&longs;cribent&etilde;">de&longs;cribentem</expan> referant, vt <lb/>per &longs;e patet, ac prima qu&aelig; &longs;an&egrave; vtilior &amp; frequentius in v&longs;u e&longs;t, <lb/>ad <expan abbr="libr&atilde;">libram</expan> &agrave; <expan abbr="fulcim&etilde;to">fulcimento</expan> in&aelig;quales vtrinque partes <expan abbr="habent&etilde;">habentem</expan> euiden&shy;<lb/>ti&longs;sim&egrave; reducatur, vt amplius deinceps <expan abbr="c&otilde;&longs;tabit">con&longs;tabit</expan>. </s>
           <s id="N11CDA"><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> hoc quod e&longs;t <lb/>fulciri per <expan abbr="&longs;u&longs;pen&longs;ion&etilde;">&longs;u&longs;pen&longs;ionem</expan> beneficio trutin&aelig;, vel per <expan abbr="&longs;ubiection&etilde;">&longs;ubiectionem</expan> al&shy;<lb/>terius corporis, quod non minus axis, ac centri <expan abbr="vic&etilde;">vicem</expan> &longs;ubeat, e&longs;t <lb/>differentia valde accidentalis. </s>           <s id="N11CDA"><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> hoc quod e&longs;t <lb/>fulciri per <expan abbr="&longs;u&longs;pen&longs;ion&etilde;">&longs;u&longs;pen&longs;ionem</expan> beneficio trutin&aelig;, vel per <expan abbr="&longs;ubiection&etilde;">&longs;ubiectionem</expan> al&shy;<lb/>terius corporis, quod non minus axis, ac centri <expan abbr="vic&etilde;">vicem</expan> &longs;ubeat, e&longs;t <lb/>differentia valde accidentalis. </s>
         </p>         </p>
         <figure id="id.005.01.065.1.jpg" xlink:href="005/01/065/1.jpg"/>         <figure id="id.005.01.065.1.jpg" xlink:href="005/01/065/1.jpg"/>
Line 920 
Line 920 
         <figure id="id.005.01.066.1.jpg" xlink:href="005/01/066/1.jpg"/>         <figure id="id.005.01.066.1.jpg" xlink:href="005/01/066/1.jpg"/>
         <p id="N11D2E" type="main">         <p id="N11D2E" type="main">
           <s id="N11D30">Reducitur autem Trochlea ad Vectem, &amp; con&longs;equen&shy;<lb/>ter ad libram, quia vnu&longs;qui&longs;que orbiculus illius per diame&shy;<lb/>trum nititur proprio axiculo tanquam fulcimento, quod in&shy;<lb/>ter onus leuandum, aut &longs;u&longs;tinendum, &amp; potentiam eleuan&shy;<lb/>tem locatur, ita vt ad depre&longs;sionem vnius extremitatis dia-<pb pagenum="59" xlink:href="005/01/067.jpg"/>metri, vbi mouentis potentia applicatur, altera extremitas, <lb/>qu&aelig; onus &longs;u&longs;tinet, eleuetur; licet hoc nonimmediat&egrave; fiat; <lb/>&longs;ed mediante fune ductario, vt hic ad oculos &longs;pectandum <lb/>proponetur ac infra fu&longs;i&ugrave;s explicabitur qu&aelig;&longs;t. </s>           <s id="N11D30">Reducitur autem Trochlea ad Vectem, &amp; con&longs;equen&shy;<lb/>ter ad libram, quia vnu&longs;qui&longs;que orbiculus illius per diame&shy;<lb/>trum nititur proprio axiculo tanquam fulcimento, quod in&shy;<lb/>ter onus leuandum, aut &longs;u&longs;tinendum, &amp; potentiam eleuan&shy;<lb/>tem locatur, ita vt ad depre&longs;sionem vnius extremitatis dia-<pb pagenum="59" xlink:href="005/01/067.jpg"/>metri, vbi mouentis potentia applicatur, altera extremitas, <lb/>qu&aelig; onus &longs;u&longs;tinet, eleuetur; licet hoc nonimmediat&egrave; fiat; <lb/>&longs;ed mediante fune ductario, vt hic ad oculos &longs;pectandum <lb/>proponetur ac infra fu&longs;i&ugrave;s explicabitur qu&aelig;&longs;t. </s>
           <s id="N11D46">18. Sit enim <lb/>trochle&ccedil; orbiculus ABC, dia&shy;<lb/><figure id="id.005.01.067.1.jpg" xlink:href="005/01/067/1.jpg"/><lb/>meter ver&ograve; orbiculi linea ho&shy;<lb/>rizonti parallela AB, &amp; axicu&shy;<lb/>lus C, tanquam centrum lo&shy;<lb/>catum in medio: Deinde per <lb/>funem ductarium ab extremo <lb/>A propendeat onus D, &amp; ab <lb/>extremo B idem funis demit&shy;<lb/>tatur, cui applicara &longs;it poten&shy;<lb/>tia motiua in E. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N11D46">18. Sit enim <lb/>trochleae orbiculus ABC, dia&shy;<lb/><figure id="id.005.01.067.1.jpg" xlink:href="005/01/067/1.jpg"/><lb/>meter ver&ograve; orbiculi linea ho&shy;<lb/>rizonti parallela AB, &amp; axicu&shy;<lb/>lus C, tanquam centrum lo&shy;<lb/>catum in medio: Deinde per <lb/>funem ductarium ab extremo <lb/>A propendeat onus D, &amp; ab <lb/>extremo B idem funis demit&shy;<lb/>tatur, cui applicata &longs;it poten&shy;<lb/>tia motiua in E. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N11D64">Dicimus er&shy;<lb/>go totum orbiculum incum&shy;<lb/>bere, ac niti axiculo C tan&shy;<lb/>quam fulcimento per diame&shy;<lb/>trum eius AB in cuius medio <lb/>axiculus e&longs;t locatus, &amp; in cuius <lb/>extremis AB, vtrinque &longs;it tota <lb/>compre&longs;sio, nempe oneris ac potenti&aelig;; <expan abbr="proindeq.">proindeque</expan> ip&longs;am <lb/>diametrum AB, vectis vicem in motione gerere, qua&shy;<lb/>tenus nixa in pr&aelig;fato fulcimento C, ad depre&longs;&shy;<lb/>&longs;ionem extremimitatis B per vim trahen&shy;<lb/>tem in E, extremitas A nece&longs;&longs;ario <lb/>eleuatur, ac &longs;imul cum illa <lb/>pondus D pendens ex <lb/>ip&longs;a, vt per &longs;e <lb/>patet. </s>           <s id="N11D64">Dicimus er&shy;<lb/>go totum orbiculum incum&shy;<lb/>bere, ac niti axiculo C tan&shy;<lb/>quam fulcimento per diame&shy;<lb/>trum eius AB in cuius medio <lb/>axiculus e&longs;t locatus, &amp; in cuius <lb/>extremis AB, vtrinque &longs;it tota <lb/>compre&longs;sio, nempe oneris ac potenti&aelig;; <expan abbr="proindeq.">proindeque</expan> ip&longs;am <lb/>diametrum AB, vectis vicem in motione gerere, qua&shy;<lb/>tenus nixa in pr&aelig;fato fulcimento C, ad depre&longs;&shy;<lb/>&longs;ionem extreminitatis B per vim trahen&shy;<lb/>tem in E, extremitas A nece&longs;&longs;ario <lb/>eleuatur, ac &longs;imul cum illa <lb/>pondus D pendens ex <lb/>ip&longs;a, vt per &longs;e <lb/>patet. </s>
         </p>         </p>
         <pb pagenum="60" xlink:href="005/01/068.jpg"/>         <pb pagenum="60" xlink:href="005/01/068.jpg"/>
         <p id="N11D8D" type="head">         <p id="N11D8D" type="head">
           <s id="N11D8F">DE AXE IN PERITROCHIO.</s>           <s id="N11D8F">DE AXE IN PERITROCHIO.</s>
         </p>         </p>
         <p id="N11D92" type="main">         <p id="N11D92" type="main">
           <s id="N11D94">Axis in Peritrochio e&longs;t oblongus quidam <lb/>cylindrus Peritrochio firmiter in&longs;ixus, ac pa&shy;<lb/>rallelus horizontis plano locatus, cuius ex&shy;<lb/>trema in rotundis foraminibus immoti peg&shy;<lb/>matis expedit&egrave; vertuntur. </s>           <s id="N11D94">Axis in Peritrochio e&longs;t oblongus quidam <lb/>cylindrus Peritrochio firmiter infixus, ac pa&shy;<lb/>rallelus horizontis plano locatus, cuius ex&shy;<lb/>trema in rotundis foraminibus immoti peg&shy;<lb/>matis expedit&egrave; vertuntur. </s>
           <s id="N11D9F">Peritrochium ve&shy;<lb/>r&ograve;, e&longs;t machina rotunda, ad rot&aelig; &longs;eu tympani &longs;imilitudi&shy;<lb/>nem efformata, in cuius conuexa peripheria &longs;tipites qui &amp; <lb/>Scytal&aelig; vocantur, tanquam radij infinguntur; quibus admo&shy;<lb/>ta manu tota machina &longs;imul cum axe ver&longs;atur, ac funibus <lb/>circa axem conuolutis, trahuntur pondera illis alligata; vt <lb/>hic licebit in&longs;picere. </s>           <s id="N11D9F">Peritrochium ve&shy;<lb/>r&ograve;, e&longs;t machina rotunda, ad rot&aelig; &longs;eu tympani &longs;imilitudi&shy;<lb/>nem efformata, in cuius conuexa peripheria &longs;tipites qui &amp; <lb/>Scytal&aelig; vocantur, tanquam radij infinguntur; quibus admo&shy;<lb/>ta manu tota machina &longs;imul cum axe ver&longs;atur, ac funibus <lb/>circa axem conuolutis, trahuntur pondera illis alligata; vt <lb/>hic licebit in&longs;picere. </s>
         </p>         </p>
         <figure id="id.005.01.068.1.jpg" xlink:href="005/01/068/1.jpg"/>         <figure id="id.005.01.068.1.jpg" xlink:href="005/01/068/1.jpg"/>
         <p id="N11DB3" type="main">         <p id="N11DB3" type="main">
           <s id="N11DB5">Reducitur <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <lb/>tota huiu&longs;modi ma <lb/>china, &longs;eu in&longs;tru&shy;<lb/>mentum ad <expan abbr="vect&etilde;">vectem</expan>; <lb/>Nam &longs;i con&longs;idere&shy;<lb/>mus <expan abbr="con&longs;titut&utilde;">con&longs;titutum</expan> ex <lb/>diametro axis, ac <lb/>&longs;emidiametro Pe&shy;<lb/>ritrochij <expan abbr="coincid&etilde;-te">coinciden&shy;<lb/>te</expan> cum illa non ali&shy;<lb/>ter in circumuolu&shy;<lb/>tione &longs;e habere <expan abbr="c&otilde;-perimus">con&shy;<lb/>perimus</expan>, ac <expan abbr="Vect&etilde;">Vectem</expan>, <lb/>qui circa &longs;uum ful&shy;<lb/>cimentum vertitur, <lb/>tanquam circa pro&shy;<lb/>prium centrum. <lb/></s>           <s id="N11DB5">Reducitur <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <lb/>tota huiu&longs;modi ma <lb/>china, &longs;eu in&longs;tru&shy;<lb/>mentum ad <expan abbr="vect&etilde;">vectem</expan>; <lb/>Nam &longs;i con&longs;idere&shy;<lb/>mus <expan abbr="con&longs;titut&utilde;">con&longs;titutum</expan> ex <lb/>diametro axis, ac <lb/>&longs;emidiametro Pe&shy;<lb/>ritrochij <expan abbr="coincid&etilde;-te">coinciden&shy;<lb/>te</expan> cum illa non ali&shy;<lb/>ter in circumuolu&shy;<lb/>tione &longs;e habere <expan abbr="c&otilde;-perimus">com&shy;<lb/>perimus</expan>, ac <expan abbr="Vect&etilde;">Vectem</expan>, <lb/>qui circa &longs;uum ful&shy;<lb/>cimentum vertitur, <lb/>tanquam circa pro&shy;<lb/>prium centrum. <lb/></s>
           <s id="N11DF1">E&longs;to enim Axis &longs;imul, ac Peritrochij immobile centrum <lb/>A, circa quod vtriu&longs;que circumferentia de&longs;cripta &longs;it, nem&shy;<lb/>pe t&agrave;m Axis, qu&agrave;m Tympani ip&longs;ius Peritrochij cum &longs;cyta&shy;<lb/>lis; Diameter ver&ograve; Axis &longs;it linea BC; ac &longs;emidiameter Pe&shy;<lb/>titrochij AD, con&longs;tituentes integram lineam BD. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N11DF1">E&longs;to enim Axis &longs;imul, ac Peritrochij immobile centrum <lb/>A, circa quod vtriu&longs;que circumferentia de&longs;cripta &longs;it, nem&shy;<lb/>pe t&agrave;m Axis, qu&agrave;m Tympani ip&longs;ius Peritrochij cum &longs;cyta&shy;<lb/>lis; Diameter ver&ograve; Axis &longs;it linea BC; ac &longs;emidiameter Pe&shy;<lb/>titrochij AD, con&longs;tituentes integram lineam BD. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N11DFD">Tum <pb pagenum="61" xlink:href="005/01/069.jpg"/>ex Axe per funem BE propendeat onus F; <expan abbr="virtusq.">virtusque</expan> mo&shy;<lb/>uentis applicetur in &longs;cytala vbi e&longs;t ip&longs;um D. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N11DFD">Tum <pb pagenum="61" xlink:href="005/01/069.jpg"/>ex Axe per funem BE propendeat onus F; <expan abbr="virtusq.">virtusque</expan> mo&shy;<lb/>uentis applicetur in &longs;cytala vbi e&longs;t ip&longs;um D. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N11E0C">Ad motum <lb/>igitur deor&longs;um ip&longs;ius D, linea BD, non aliter &longs;e pote&longs;t <lb/>habere, ac vectis firmiter innixa immobili centro A, tan&shy;<lb/>quam fulcimento, ac dum pars AD deprimitur, altera. <lb/></s>           <s id="N11E0C">Ad motum <lb/>igitur deor&longs;um ip&longs;ius D, linea BD, non aliter &longs;e pote&longs;t <lb/>habere, ac vectis firmiter innixa immobili centro A, tan&shy;<lb/>quam fulcimento, ac dum pars AD deprimitur, altera. <lb/></s>
Line 944 
Line 944 
           <s id="N11E22">DE CVNEO.</s>           <s id="N11E22">DE CVNEO.</s>
         </p>         </p>
         <p id="N11E25" type="main">         <p id="N11E25" type="main">
           <s id="N11E27">Cvnevs e&longs;t &longs;implex quoddam in&longs;trumen&shy;<lb/>tum ad findenda, &longs;eu &longs;cind&eacute;da corpora apti&longs;&shy;<lb/>&longs;imum accedente percu&longs;&longs;ione. </s>           <s id="N11E27">Cvnevs e&longs;t &longs;implex quoddam in&longs;trumen&shy;<lb/>tum ad findenda, &longs;eu &longs;cind&eacute;nda corpora apti&longs;&shy;<lb/>&longs;imum accedente percu&longs;&longs;ione. </s>
           <s id="N11E2E">E&longs;t enim &longs;oli&shy;<lb/>dum, quod ex quadrangulari ba&longs;e <expan abbr="con&longs;urg&etilde;s">con&longs;urgens</expan>, <lb/>quatuor &longs;uperficiebus in peracutam aciem <lb/>terminantibus, clauditur. </s>           <s id="N11E2E">E&longs;t enim &longs;oli&shy;<lb/>dum, quod ex quadrangulari ba&longs;e <expan abbr="con&longs;urg&etilde;s">con&longs;urgens</expan>, <lb/>quatuor &longs;uperficiebus in peracutam aciem <lb/>terminantibus, clauditur. </s>
           <s id="N11E3B">Duabus videlicet &longs;ibi oppo&longs;itis <lb/>quadrangularibus, ac altera parte longioribus; duabus ver&ograve; <lb/>&longs;imiliter oppo&longs;itis, &longs;ed triangularibus in pr&aelig;dictam acutam, <lb/>&amp; oblongam aciem terminantibus. </s>           <s id="N11E3B">Duabus videlicet &longs;ibi oppo&longs;itis <lb/>quadrangularibus, ac altera parte longioribus; duabus ver&ograve; <lb/>&longs;imiliter oppo&longs;itis, &longs;ed triangularibus in pr&aelig;dictam acutam, <lb/>&amp; oblongam aciem terminantibus. </s>
           <s id="N11E44">Qu&aelig; &longs;an&egrave; acies cum in <lb/>timulam quamlibet <expan abbr="&longs;cind&etilde;d&aelig;">&longs;cindend&aelig;</expan> molis &longs;e in&longs;inuare pr&aelig;ualeat, <pb pagenum="62" xlink:href="005/01/070.jpg"/>adueniente valida percu&longs;&longs;ione, vt qu&aelig; per malle&uacute; &longs;uper ba&shy;<lb/>&longs;im adactum fieri con&longs;ueuit, facil&egrave; totum cuneum cogit ad&shy;<lb/>mittere, <expan abbr="proindeq.">proindeque</expan> partes molis ab inuicem &longs;ecedere, quod <lb/>e&longs;t molem<gap/>p&longs;am &longs;cindi, ac diuidi. </s>           <s id="N11E44">Qu&aelig; &longs;an&egrave; acies cum in <lb/>rimulam quamlibet <expan abbr="&longs;cind&etilde;d&aelig;">&longs;cindend&aelig;</expan> molis &longs;e in&longs;inuare pr&aelig;ualeat, <pb pagenum="62" xlink:href="005/01/070.jpg"/>adueniente valida percu&longs;&longs;ione, vt qu&aelig; per malle&uacute;m &longs;uper ba&shy;<lb/>&longs;im adactum fieri con&longs;ueuit, facil&egrave; totum cuneum cogit ad&shy;<lb/>mittere, <expan abbr="proindeq.">proindeque</expan> partes molis ab inuicem &longs;ecedere, quod <lb/>e&longs;t molem ip&longs;am &longs;cindi, ac diuidi. </s>
           <s id="N11E5E">Cunei ergo figura &longs;ic de&shy;<lb/>lineanda cen&longs;uimus ex quadrata ba&longs;i ABCD, excitando <lb/>&longs;operficiem quadrangularem DBEF, ac aliam triangula&shy;<lb/>rem CDE, qu&aelig; &longs;imul cum &longs;uis oppo&longs;itis omnes quatuor <lb/>de&longs;inant, ac terminentur in aciem EF. </s>           <s id="N11E5E">Cunei ergo figura &longs;ic de&shy;<lb/>lineanda cen&longs;uimus ex quadrata ba&longs;i ABCD, excitando <lb/>&longs;uperficiem quadrangularem DBEF, ac aliam triangula&shy;<lb/>rem CDE, qu&aelig; &longs;imul cum &longs;uis oppo&longs;itis omnes quatuor <lb/>de&longs;inant, ac terminentur in aciem EF. </s>
         </p>         </p>
         <figure id="id.005.01.070.1.jpg" xlink:href="005/01/070/1.jpg"/>         <figure id="id.005.01.070.1.jpg" xlink:href="005/01/070/1.jpg"/>
         <p id="N11E6E" type="main">         <p id="N11E6E" type="main">
           <s id="N11E70">Refertur aut&eacute; hoc quoque in&longs;tru&shy;<lb/>mentum ad vect&eacute;, eo quod ex duplici <lb/>vecte videatur con&longs;tare, vt infra qu&etail;&longs;t. <lb/></s>           <s id="N11E70">Refertur aut&eacute; hoc quoque in&longs;tru&shy;<lb/>mentum ad vect&eacute;, eo quod ex duplici <lb/>vecte videatur con&longs;tare, vt infra qu&etail;&longs;t. <lb/></s>
           <s id="N11E78">17. ex Ari&longs;totele magis ex profe&longs;&longs;o <lb/>probabitur. </s>           <s id="N11E78">17. ex Ari&longs;totele magis ex profe&longs;&longs;o <lb/>probabitur. </s>
           <s id="N11E7D">Etenim &longs;i con&longs;iderentur <lb/>duo eius latera, qu&aelig; ex ba&longs;i in aciem <lb/>terminantur, vt CE, &amp; DE non &longs;e&shy;<lb/>cus ac duo vectes &longs;ibi inuicem obuer&shy;<lb/>&longs;i, &amp; c&oacute;tra conantes reperientur, quo&shy;<lb/>rum <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> fulc menta &longs;unt partes &longs;cin&shy;<lb/>dendi corporis vtrinque con&longs;titut&aelig; vt <lb/>GH, quibus intrando cuneus innititur. </s>           <s id="N11E7D">Etenim &longs;i con&longs;iderentur <lb/>duo eius latera, qu&aelig; ex ba&longs;i in aciem <lb/>terminantur, vt CE, &amp; DE non &longs;e&shy;<lb/>cus ac duo vectes &longs;ibi inuicem obuer&shy;<lb/>&longs;i, &amp; c&oacute;ntra conantes reperientur, quo&shy;<lb/>rum <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> fulc menta &longs;unt partes &longs;cin&shy;<lb/>dendi corporis vtrinque con&longs;titut&aelig; vt <lb/>GH, quibus intrando cuneus innititur. </s>
           <s id="N11E92">Onera ver&ograve; &longs;unt re&shy;<lb/><figure id="id.005.01.070.2.jpg" xlink:href="005/01/070/2.jpg"/><lb/>reliqu&aelig; eiu&longs;dem corporis partes <lb/>&longs;ucce&longs;siu&egrave; dimouend&etail;, &amp; adinui&shy;<lb/>cem &longs;epar&aacute;d&aelig; per aciem intran&shy;<lb/>tem vbi E, vt in propo&longs;ita figu <lb/>ra e&longs;t l, &amp; K. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N11E92">Onera ver&ograve; &longs;unt re&shy;<lb/><figure id="id.005.01.070.2.jpg" xlink:href="005/01/070/2.jpg"/><lb/>reliqu&aelig; eiu&longs;dem corporis partes <lb/>&longs;ucce&longs;siu&egrave; dimouend&etail;, &amp; adinui&shy;<lb/>cem &longs;epar&aacute;d&aelig; per aciem intran&shy;<lb/>tem vbi E, vt in propo&longs;ita figu <lb/>ra e&longs;t l, &amp; K. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N11EA6">Nam pars vbi K <lb/>e&longs;t onus re&longs;pectu vectis CE in&shy;<lb/>nix&aelig; in G; &amp; pars vbi I, e&longs;t <lb/>onus re&longs;pectu vectis DE innix&aelig; <lb/>in H. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N11EA6">Nam pars vbi K <lb/>e&longs;t onus re&longs;pectu vectis CE in&shy;<lb/>nix&aelig; in G; &amp; pars vbi I, e&longs;t <lb/>onus re&longs;pectu vectis DE innix&aelig; <lb/>in H. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N11EB2">Et extrema in quibus ap&shy;<lb/>plicatur potentia &longs;unt initia ip&longs;o&shy;<lb/>rum laterum ex parte ba&longs;is vbi <lb/>fit tota percu&longs;&longs;io, nempe vbi C <lb/>&amp; D, qu&aelig; omnia aperti&longs;&longs;im&egrave; <lb/>citata qu&aelig;&longs;tione amplius con&longs;ta&shy;<lb/>bunt. </s>           <s id="N11EB2">Et extrema in quibus ap&shy;<lb/>plicatur potentia &longs;unt initia ip&longs;o&shy;<lb/>rum laterum ex parte ba&longs;is vbi <lb/>fit tota percu&longs;&longs;io, nempe vbi C <lb/>&amp; D, qu&aelig; omnia aperti&longs;&longs;im&egrave; <lb/>citata qu&aelig;&longs;tione amplius con&longs;ta&shy;<lb/>bunt. </s>


Legend:
Removed from v.1.4 
changed lines
 Added in v.1.6