Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to gueva_mecha_005_la_1627.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

Colored diff for /texts/archimedes/xml/gueva_mecha_005_la_1627.xml between version 1.6 and 1.11

version 1.6, 2004/08/19 16:52:33 version 1.11, 2004/09/08 15:36:20
Line 954 
Line 954 
         <p id="N11E6E" type="main">         <p id="N11E6E" type="main">
           <s id="N11E70">Refertur aut&eacute; hoc quoque in&longs;tru&shy;<lb/>mentum ad vect&eacute;, eo quod ex duplici <lb/>vecte videatur con&longs;tare, vt infra qu&etail;&longs;t. <lb/></s>           <s id="N11E70">Refertur aut&eacute; hoc quoque in&longs;tru&shy;<lb/>mentum ad vect&eacute;, eo quod ex duplici <lb/>vecte videatur con&longs;tare, vt infra qu&etail;&longs;t. <lb/></s>
           <s id="N11E78">17. ex Ari&longs;totele magis ex profe&longs;&longs;o <lb/>probabitur. </s>           <s id="N11E78">17. ex Ari&longs;totele magis ex profe&longs;&longs;o <lb/>probabitur. </s>
           <s id="N11E7D">Etenim &longs;i con&longs;iderentur <lb/>duo eius latera, qu&aelig; ex ba&longs;i in aciem <lb/>terminantur, vt CE, &amp; DE non &longs;e&shy;<lb/>cus ac duo vectes &longs;ibi inuicem obuer&shy;<lb/>&longs;i, &amp; c&oacute;ntra conantes reperientur, quo&shy;<lb/>rum <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> fulc menta &longs;unt partes &longs;cin&shy;<lb/>dendi corporis vtrinque con&longs;titut&aelig; vt <lb/>GH, quibus intrando cuneus innititur. </s>           <s id="N11E7D">Etenim &longs;i con&longs;iderentur <lb/>duo eius latera, qu&aelig; ex ba&longs;i in aciem <lb/>terminantur, vt CE, &amp; DE non &longs;e&shy;<lb/>cus ac duo vectes &longs;ibi inuicem obuer&shy;<lb/>&longs;i, &amp; c&oacute;ntra conantes reperientur, quo&shy;<lb/>rum <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> fulcimenta &longs;unt partes &longs;cin&shy;<lb/>dendi corporis vtrinque con&longs;titut&aelig; vt <lb/>GH, quibus intrando cuneus innititur. </s>
           <s id="N11E92">Onera ver&ograve; &longs;unt re&shy;<lb/><figure id="id.005.01.070.2.jpg" xlink:href="005/01/070/2.jpg"/><lb/>reliqu&aelig; eiu&longs;dem corporis partes <lb/>&longs;ucce&longs;siu&egrave; dimouend&etail;, &amp; adinui&shy;<lb/>cem &longs;epar&aacute;d&aelig; per aciem intran&shy;<lb/>tem vbi E, vt in propo&longs;ita figu <lb/>ra e&longs;t l, &amp; K. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N11E92">Onera ver&ograve; &longs;unt re&shy;<lb/><figure id="id.005.01.070.2.jpg" xlink:href="005/01/070/2.jpg"/><lb/>reliqu&aelig; eiu&longs;dem corporis partes <lb/>&longs;ucce&longs;siu&egrave; dimouend&etail;, &amp; adinui&shy;<lb/>cem &longs;epar&aacute;nd&aelig; per aciem intran&shy;<lb/>tem vbi E, vt in propo&longs;ita figu<lb/>ra e&longs;t l, &amp; K. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N11EA6">Nam pars vbi K <lb/>e&longs;t onus re&longs;pectu vectis CE in&shy;<lb/>nix&aelig; in G; &amp; pars vbi I, e&longs;t <lb/>onus re&longs;pectu vectis DE innix&aelig; <lb/>in H. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N11EA6">Nam pars vbi K <lb/>e&longs;t onus re&longs;pectu vectis CE in&shy;<lb/>nix&aelig; in G; &amp; pars vbi I, e&longs;t <lb/>onus re&longs;pectu vectis DE innix&aelig; <lb/>in H. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N11EB2">Et extrema in quibus ap&shy;<lb/>plicatur potentia &longs;unt initia ip&longs;o&shy;<lb/>rum laterum ex parte ba&longs;is vbi <lb/>fit tota percu&longs;&longs;io, nempe vbi C <lb/>&amp; D, qu&aelig; omnia aperti&longs;&longs;im&egrave; <lb/>citata qu&aelig;&longs;tione amplius con&longs;ta&shy;<lb/>bunt. </s>           <s id="N11EB2">Et extrema in quibus ap&shy;<lb/>plicatur potentia &longs;unt initia ip&longs;o&shy;<lb/>rum laterum ex parte ba&longs;is vbi <lb/>fit tota percu&longs;&longs;io, nempe vbi C <lb/>&amp; D, qu&aelig; omnia aperti&longs;&longs;im&egrave; <lb/>citata qu&aelig;&longs;tione amplius con&longs;ta&shy;<lb/>bunt. </s>
         </p>         </p>
Line 969 
Line 969 
           <s id="N11EEA">Etenim &longs;i in principio helicis <lb/>vbi C, onus congru&egrave; applicetur, vt <lb/>pila &longs;uper&longs;ignata H; ita tamen vt ex <lb/>aduer&longs;o non po&longs;&longs;it moueri, ni&longs;i &longs;uper <lb/>rectam IK, qua&longs;i intercepta inter cy&shy;<lb/>lindrum &amp; planum quoddam paralle&shy;<lb/>lum cylindro; ab&longs;que dubio, ad cir&shy;<lb/>cumuolutionem manubrij totiu&longs;que <lb/>cylindri, pondus H paulatim a&longs;cendet <lb/>ex C ad D, deinde ad E &amp; F, &amp; &longs;ic <lb/>deinceps. </s>           <s id="N11EEA">Etenim &longs;i in principio helicis <lb/>vbi C, onus congru&egrave; applicetur, vt <lb/>pila &longs;uper&longs;ignata H; ita tamen vt ex <lb/>aduer&longs;o non po&longs;&longs;it moueri, ni&longs;i &longs;uper <lb/>rectam IK, qua&longs;i intercepta inter cy&shy;<lb/>lindrum &amp; planum quoddam paralle&shy;<lb/>lum cylindro; ab&longs;que dubio, ad cir&shy;<lb/>cumuolutionem manubrij totiu&longs;que <lb/>cylindri, pondus H paulatim a&longs;cendet <lb/>ex C ad D, deinde ad E &amp; F, &amp; &longs;ic <lb/>deinceps. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N11F01" type="main">         <p id="N11F01" type="main">
           <s id="N11F03">Idenique pote&longs;t exemplificari in. <lb/></s>           <s id="N11F03">Idemque pote&longs;t exemplificari in. <lb/></s>
           <s id="N11F07">alia ip&longs;ius cochle&aelig; figura &aelig;quidi&longs;tantis <lb/>ab horizonte, vt AB, &longs;i apponatur <lb/>illi onus CD, tanquam cylindri con&shy;<lb/>caui ac &longs;triati, qui &amp; Tylum &agrave; Pappo, &amp; alijs Mechanicis, <lb/><figure id="id.005.01.071.2.jpg" xlink:href="005/01/071/2.jpg"/><pb pagenum="64" xlink:href="005/01/072.jpg"/>&amp; Cochle&aelig; f&oelig;mina vulg&ograve; appellatur. </s>           <s id="N11F07">alia ip&longs;ius cochle&aelig; figura &aelig;quidi&longs;tantis <lb/>ab horizonte, vt AB, &longs;i apponatur <lb/>illi onus CD, tanquam cylindri con&shy;<lb/>caui ac &longs;triati, qui &amp; Tylum &agrave; Pappo, &amp; alijs Mechanicis, <lb/><figure id="id.005.01.071.2.jpg" xlink:href="005/01/071/2.jpg"/><pb pagenum="64" xlink:href="005/01/072.jpg"/>&amp; Cochle&aelig; f&oelig;mina vulg&ograve; appellatur. </s>
           <s id="N11F1B">Nam ad conuer&longs;io&shy;<lb/>nem manubrij totiu&longs;que cylindri &longs;uper proprium axem, <lb/>mouebitur etiam ip&longs;um Tylum CD. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N11F1B">Nam ad conuer&longs;io&shy;<lb/>nem manubrij totiu&longs;que cylindri &longs;uper proprium axem, <lb/>mouebitur etiam ip&longs;um Tylum CD. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N11F23">Qu&aelig; omnia fus&egrave; Gui&shy;<lb/>dus Vbaldus demon&longs;trat. </s>           <s id="N11F23">Qu&aelig; omnia fus&egrave; Gui&shy;<lb/>dus Vbaldus demon&longs;trat. </s>
Line 1010 
Line 1010 
         <p id="N11FF5" type="main">         <p id="N11FF5" type="main">
           <s id="N11FF7">Quapropter &longs;i punctum <lb/>A fuerit centrum grauita&shy;<lb/><figure id="id.005.01.073.1.jpg" xlink:href="005/01/073/1.jpg"/><lb/>tis corporis BCD <expan abbr="quo-modocumq;">quo&shy;<lb/>modocumque</expan> diui&longs;i per <expan abbr="pla-n&atilde;">pla&shy;<lb/>nam</expan> EF tran&longs;euntem per ip&shy;<lb/>&longs;ummet centrum, atque <lb/>idem corpus ex eodem <lb/>puncto &longs;u&longs;penderetur, cer&shy;<lb/>t&egrave; quo ad po&longs;itionem ac <lb/>di&longs;po&longs;itionem &longs;uarum par&shy;<lb/>tium inuariatum omnino maneret; ita vt nullo pacto ip&longs;um <lb/>B, ac D verterentur circa punctum A tanquam circa cen&shy;<lb/>trum, &longs;ed eadem qua prius po&longs;itione manerent, &longs;iue pars <lb/>BEFC &aelig;qualis dimentionis inueniretur parti EDF, &longs;iue <lb/>in&aelig;qualis: &longs;emper enim &longs;ic coniunct&aelig; &aelig;queponderaret, e&longs;&shy;<lb/>&longs;entque &aelig;qualium momentorum. </s>           <s id="N11FF7">Quapropter &longs;i punctum <lb/>A fuerit centrum grauita&shy;<lb/><figure id="id.005.01.073.1.jpg" xlink:href="005/01/073/1.jpg"/><lb/>tis corporis BCD <expan abbr="quo-modocumq;">quo&shy;<lb/>modocumque</expan> diui&longs;i per <expan abbr="pla-n&atilde;">pla&shy;<lb/>nam</expan> EF tran&longs;euntem per ip&shy;<lb/>&longs;ummet centrum, atque <lb/>idem corpus ex eodem <lb/>puncto &longs;u&longs;penderetur, cer&shy;<lb/>t&egrave; quo ad po&longs;itionem ac <lb/>di&longs;po&longs;itionem &longs;uarum par&shy;<lb/>tium inuariatum omnino maneret; ita vt nullo pacto ip&longs;um <lb/>B, ac D verterentur circa punctum A tanquam circa cen&shy;<lb/>trum, &longs;ed eadem qua prius po&longs;itione manerent, &longs;iue pars <lb/>BEFC &aelig;qualis dimentionis inueniretur parti EDF, &longs;iue <lb/>in&aelig;qualis: &longs;emper enim &longs;ic coniunct&aelig; &aelig;queponderaret, e&longs;&shy;<lb/>&longs;entque &aelig;qualium momentorum. </s>
           <s id="N12026">Cumque in his, qu&aelig; &longs;u&shy;<lb/>&longs;penduntur ex aliquo puncto, vel etiam &longs;ic &longs;u&longs;pen&longs;&aelig; ferun&shy;<lb/>tur non detur motus circumuolutionis ab&longs;que exuperantia <lb/>alterius partis eorum, nec vna po&longs;&longs;it aliam &longs;uperare ni&longs;i per <lb/>exce&longs;&longs;um ponderis ip&longs;ius; hinc e&longs;t, vt immot&aelig; amb&aelig; ip&longs;&aelig; <lb/>partes per&longs;euerarent tanquam in &aelig;quilibrio con&longs;titut&aelig;. <lb/></s>           <s id="N12026">Cumque in his, qu&aelig; &longs;u&shy;<lb/>&longs;penduntur ex aliquo puncto, vel etiam &longs;ic &longs;u&longs;pen&longs;&aelig; ferun&shy;<lb/>tur non detur motus circumuolutionis ab&longs;que exuperantia <lb/>alterius partis eorum, nec vna po&longs;&longs;it aliam &longs;uperare ni&longs;i per <lb/>exce&longs;&longs;um ponderis ip&longs;ius; hinc e&longs;t, vt immot&aelig; amb&aelig; ip&longs;&aelig; <lb/>partes per&longs;euerarent tanquam in &aelig;quilibrio con&longs;titut&aelig;. <lb/></s>
           <s id="N12034">Idemque contingeret quocunque alio modo ip&longs;um corpus <pb pagenum="66" xlink:href="005/01/074.jpg"/>&longs;u&longs;pen&longs;um, aut etiam latum &agrave; principio con&longs;tirueretur. </s>           <s id="N12034">Idemque contingeret quocunque alio modo ip&longs;um corpus <pb pagenum="66" xlink:href="005/01/074.jpg"/>&longs;u&longs;pen&longs;um, aut etiam latum &agrave; principio con&longs;titueretur. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N1203C" type="main">         <p id="N1203C" type="main">
           <s id="N1203E">Quod &longs;i contra definitionem, &longs;eu de&longs;criptionem tradi&shy;<lb/>tam afferatur, multa dari po&longs;&longs;e corpora talis figur&aelig;, vt cen&shy;<lb/>trum grauitatis illorum non &longs;it intra, &longs;ed extra, quemadmo&shy;<lb/>dum exempli gratia in rota AB cuius quidem centrum <lb/>e&longs;&longs;et in C. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N1203E">Quod &longs;i contra definitionem, &longs;eu de&longs;criptionem tradi&shy;<lb/>tam afferatur, multa dari po&longs;&longs;e corpora talis figur&aelig;, vt cen&shy;<lb/>trum grauitatis illorum non &longs;it intra, &longs;ed extra, quemadmo&shy;<lb/>dum exempli gratia in rota AB cuius quidem centrum <lb/>e&longs;&longs;et in C. <!-- KEEP S--></s>
Line 1034 
Line 1034 
           <s id="N120C2"><expan abbr="Nullumq.">Nullumque</expan> e&longs;t inconueniens, idem corpus e&longs;&longs;e <lb/>po&longs;&longs;e mouens &amp; motum, cum in corpore graui &longs;it potentia <lb/>receptiua motus, &amp; grauitas, qu&aelig; e&longs;t <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> effectiua illius. </s>           <s id="N120C2"><expan abbr="Nullumq.">Nullumque</expan> e&longs;t inconueniens, idem corpus e&longs;&longs;e <lb/>po&longs;&longs;e mouens &amp; motum, cum in corpore graui &longs;it potentia <lb/>receptiua motus, &amp; grauitas, qu&aelig; e&longs;t <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> effectiua illius. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N120D0" type="main">         <p id="N120D0" type="main">
           <s id="N120D2">Diximus ver&ograve; grauia moueri deor&longs;um per <expan abbr="rect&atilde;">rectam</expan> lineam, <lb/>qu&aelig; centrum grauitatis ip&longs;orum, <expan abbr="centrumq.">centrumque</expan> mundi conne&shy;<lb/>ctit: Nam &longs;en&longs;u pariter con&longs;tat, illa non tendere ad ip&longs;um <lb/>mundi centrum per lineam aliquam obliquam, neque per <lb/>lineam rectam, qu&aelig; ab exrremo quoddam, vel quauis alia <lb/>parte ip&longs;ius ad mundi centrum extendatur, &longs;ed per <expan abbr="e&atilde;">eam</expan>, quam <lb/>diximus <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan>, qu&aelig; ab eius centro grauitatis rect&agrave; ad mun&shy;<lb/>di centrum propendet. </s>           <s id="N120D2">Diximus ver&ograve; grauia moueri deor&longs;um per <expan abbr="rect&atilde;">rectam</expan> lineam, <lb/>qu&aelig; centrum grauitatis ip&longs;orum, <expan abbr="centrumq.">centrumque</expan> mundi conne&shy;<lb/>ctit: Nam &longs;en&longs;u pariter con&longs;tat, illa non tendere ad ip&longs;um <lb/>mundi centrum per lineam aliquam obliquam, neque per <lb/>lineam rectam, qu&aelig; ab extremo quoddam, vel quauis alia <lb/>parte ip&longs;ius ad mundi centrum extendatur, &longs;ed per <expan abbr="e&atilde;">eam</expan>, quam <lb/>diximus <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan>, qu&aelig; ab eius centro grauitatis rect&agrave; ad mun&shy;<lb/>di centrum propendet. </s>
           <s id="N120F3">Omnis enim grauitas cuiu&longs;que <lb/>grauis ita in ip&longs;o grauitatis centro colligitur, &amp; coacerua&shy;<lb/>tur, vt extra ip&longs;um nihil grauitare propemodum in corpori&shy;<lb/>bus videatur: <expan abbr="proindeq.">proindeque</expan> non ni&longs;i ip&longs;omet centro rect&agrave; deor&shy;<lb/>&longs;um eadem corpora ferri con&longs;picimus naturali propen&longs;io&shy;<lb/>ne. </s>           <s id="N120F3">Omnis enim grauitas cuiu&longs;que <lb/>grauis ita in ip&longs;o grauitatis centro colligitur, &amp; coacerua&shy;<lb/>tur, vt extra ip&longs;um nihil grauitare propemodum in corpori&shy;<lb/>bus videatur: <expan abbr="proindeq.">proindeque</expan> non ni&longs;i ip&longs;omet centro rect&agrave; deor&shy;<lb/>&longs;um eadem corpora ferri con&longs;picimus naturali propen&longs;io&shy;<lb/>ne. </s>
           <s id="N12104">Quo pariter fit, vt &longs;i aliund&egrave; qu&agrave;m ab ip&longs;ius grauitatis <lb/>centro graue aliquod &longs;u&longs;pendatur, &longs;tatim grauitatis centro <lb/>deor&longs;um tendente conuertatur, nec manere vnquam po&longs;&longs;it <lb/>donec ip&longs;um grauitatis centrum &longs;ub puncto &longs;u&longs;pen&longs;ionis per <lb/>lineam horizonti perpendicularem con&longs;tituatur. </s>           <s id="N12104">Quo pariter fit, vt &longs;i aliund&egrave; qu&agrave;m ab ip&longs;ius grauitatis <lb/>centro graue aliquod &longs;u&longs;pendatur, &longs;tatim grauitatis centro <lb/>deor&longs;um tendente conuertatur, nec manere vnquam po&longs;&longs;it <lb/>donec ip&longs;um grauitatis centrum &longs;ub puncto &longs;u&longs;pen&longs;ionis per <lb/>lineam horizonti perpendicularem con&longs;tituatur. </s>
           <s id="N1210F">Quando&shy;<lb/>quidem tunc idem e&longs;t, ac &longs;i corpus per ip&longs;ummet grauita&shy;<pb pagenum="68" xlink:href="005/01/076.jpg"/>tis centrum &longs;u&longs;penderetur, cum per eandem lineam ei li&shy;<lb/>ceat grauitare, vt latius ac rect&egrave; pro&longs;equitur Guidus Vbal&shy;<lb/>dus loco citato. </s>           <s id="N1210F">Quando&shy;<lb/>quidem tunc idem e&longs;t, ac &longs;i corpus per ip&longs;ummet grauita&shy;<pb pagenum="68" xlink:href="005/01/076.jpg"/>tis centrum &longs;u&longs;penderetur, cum per eandem lineam ei li&shy;<lb/>ceat grauitare, vt latius ac rect&egrave; pro&longs;equitur Guidus Vbal&shy;<lb/>dus loco citato. </s>
Line 1050 
Line 1050 
         </p>         </p>
         <p id="N12145" type="main">         <p id="N12145" type="main">
           <s id="N12147">Con&longs;tat enim hoc cum aperta deductione ex dictis de <lb/>mobilitate naturali, t&ugrave;m clara ac patenti experientia; <lb/>ita vt nulla fer&egrave; indigeat probatione, aut explicatione, pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;ertim in doctrina Ari&longs;totelis, qui quantum attinet ad prin&shy;<lb/>cipium extrin&longs;ecum, &agrave; quo prouenire diximus pr&aelig;ternatu&shy;<lb/>ralem motionem, cum 8 Phy&longs;icor. <!-- REMOVE S-->tex. <!-- REMOVE S-->33. dixi&longs;&longs;et: Omnia, <lb/>qu&aelig; mouentur, aut natura moueri, aut pr&aelig;ter naturam, ac <lb/>violentia; mox addit: Et qu&aelig; vi &amp; pr&aelig;ter naturam, omnia <lb/>&agrave; quodam, &amp; ab alio. </s>           <s id="N12147">Con&longs;tat enim hoc cum aperta deductione ex dictis de <lb/>mobilitate naturali, t&ugrave;m clara ac patenti experientia; <lb/>ita vt nulla fer&egrave; indigeat probatione, aut explicatione, pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;ertim in doctrina Ari&longs;totelis, qui quantum attinet ad prin&shy;<lb/>cipium extrin&longs;ecum, &agrave; quo prouenire diximus pr&aelig;ternatu&shy;<lb/>ralem motionem, cum 8 Phy&longs;icor. <!-- REMOVE S-->tex. <!-- REMOVE S-->33. dixi&longs;&longs;et: Omnia, <lb/>qu&aelig; mouentur, aut natura moueri, aut pr&aelig;ter naturam, ac <lb/>violentia; mox addit: Et qu&aelig; vi &amp; pr&aelig;ter naturam, omnia <lb/>&agrave; quodam, &amp; ab alio. </s>
           <s id="N1215E">Iuxta commune illud pronunciatum <lb/>&agrave; &longs;e prius traditum, &amp; ab omnibus receptum nimirum, om&shy;<lb/>ne quod mouetur, ab alio moueri. </s>           <s id="N1215E">Iuxta commune illud pronuntiatum <lb/>&agrave; &longs;e prius traditum, &amp; ab omnibus receptum nimirum, om&shy;<lb/>ne quod mouetur, ab alio moueri. </s>
           <s id="N12165">Quod quipp&egrave; loquendo <lb/>&longs;altem de motu pr&aelig;ternaturali in rebus inanimatis, e&longs;t ir&shy;<lb/>refragabile. </s>           <s id="N12165">Quod quipp&egrave; loquendo <lb/>&longs;altem de motu pr&aelig;ternaturali in rebus inanimatis, e&longs;t ir&shy;<lb/>refragabile. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N1216C" type="main">         <p id="N1216C" type="main">
           <s id="N1216E">Illud tamen apud nonnullos adhuc non e&longs;t omnino ex&shy;<lb/>ploratum, ac non paruam habet difficultatem, quo videli&shy;<lb/>cet pacto violentia ip&longs;a corporibus ab extrin&longs;eco inferatur; <lb/>quau&egrave; ratione, eadem corpora po&longs;tquam ab impul&longs;ore, vel <lb/>proijciente rece&longs;&longs;erint, ex &longs;e pr&aelig;ternaturaliter moueantur. <pb pagenum="69" xlink:href="005/01/077.jpg"/>Quod cum partim ad mer&egrave; phy&longs;icam &longs;peculationem perti&shy;<lb/>neat in 7. &amp; 8. de phy&longs;ico auditu; partim ver&ograve; in&longs;ra cum <lb/>Ari&longs;totele qu&aelig;&longs;t. </s>           <s id="N1216E">Illud tamen apud nonnullos adhuc non e&longs;t omnino ex&shy;<lb/>ploratum, ac non paruam habet difficultatem, quo videli&shy;<lb/>cet pacto violentia ip&longs;a corporibus ab extrin&longs;eco inferatur; <lb/>quau&egrave; ratione, eadem corpora po&longs;tquam ab impul&longs;ore, vel <lb/>proijciente rece&longs;&longs;erint, ex &longs;e pr&aelig;ternaturaliter moueantur. <pb pagenum="69" xlink:href="005/01/077.jpg"/>Quod cum partim ad mer&egrave; phy&longs;icam &longs;peculationem perti&shy;<lb/>neat in 7. &amp; 8. de phy&longs;ico auditu; partim ver&ograve; infra cum <lb/>Ari&longs;totele qu&aelig;&longs;t. </s>
           <s id="N12182">32. &amp; 33. explicandum &longs;it, h&igrave;c non erit <lb/>di&longs;cutiendum, &longs;ed tantum ex dicendis, ac probandis &longs;uppo&shy;<lb/>nere oportet, nullam vnquam inferri po&longs;&longs;e violentiam per <lb/>motum localem ab&longs;que productione, ac impre&longs;&longs;ione quali&shy;<lb/>tatis cuiu&longs;dam in ip&longs;o mobili, qu&aelig; communiter appellari &longs;o&shy;<lb/>let impetus &longs;iue impul&longs;us, ac de qua &longs;&aelig;pe nobis redibit &longs;er&shy;<lb/>mo in ijs qu&aelig;&longs;tionibus. </s>           <s id="N12182">32. &amp; 33. explicandum &longs;it, h&igrave;c non erit <lb/>di&longs;cutiendum, &longs;ed tantum ex dicendis, ac probandis &longs;uppo&shy;<lb/>nere oportet, nullam vnquam inferri po&longs;&longs;e violentiam per <lb/>motum localem ab&longs;que productione, ac impre&longs;&longs;ione quali&shy;<lb/>tatis cuiu&longs;dam in ip&longs;o mobili, qu&aelig; communiter appellari &longs;o&shy;<lb/>let impetus &longs;iue impul&longs;us, ac de qua &longs;&aelig;pe nobis redibit &longs;er&shy;<lb/>mo in ijs qu&aelig;&longs;tionibus. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N12191" type="main">         <p id="N12191" type="main">
Line 1074 
Line 1074 
           <s id="N12209">Ve&shy;<lb/>ctionem ver&ograve; e&longs;&longs;e motum per accidens; nam id quod vehi&shy;<lb/>tur ex co mouetur, quia e&longs;t in eo, quod mouetur. </s>           <s id="N12209">Ve&shy;<lb/>ctionem ver&ograve; e&longs;&longs;e motum per accidens; nam id quod vehi&shy;<lb/>tur ex co mouetur, quia e&longs;t in eo, quod mouetur. </s>
           <s id="N12210">Quoniam <lb/>ver&ograve; id quod vehit mouetur aut pul&longs;um, aut tractum, aut <lb/>vertigine actum, ex hoc infert, vt &amp; Vectio tripliciter fieri <lb/>po&longs;sit, iuxta triplicem motum pr&aelig;dictum. </s>           <s id="N12210">Quoniam <lb/>ver&ograve; id quod vehit mouetur aut pul&longs;um, aut tractum, aut <lb/>vertigine actum, ex hoc infert, vt &amp; Vectio tripliciter fieri <lb/>po&longs;sit, iuxta triplicem motum pr&aelig;dictum. </s>
           <s id="N12219">Denique Verti&shy;<lb/>ginem ait e&longs;&longs;e motum compo&longs;itum ex tractione, &amp; pul&longs;io&shy;<lb/>ne. </s>           <s id="N12219">Denique Verti&shy;<lb/>ginem ait e&longs;&longs;e motum compo&longs;itum ex tractione, &amp; pul&longs;io&shy;<lb/>ne. </s>
           <s id="N12220">Ad quas quippe quatuor &longs;pecies reuocari po&longs;&longs;unt ali&aelig; <lb/>quamplures motiones pr&aelig;ternaturales, ac violent&aelig;, quibus <lb/>accommodata &longs;unt in&longs;trumenta, ac machinamenta, de qui&shy;<lb/>bus Additione prima egimus, cunctaqu&egrave; alia, qu&aelig; ex illis <lb/>con&longs;lantur, vel ad ea reducuntur. </s>           <s id="N12220">Ad quas quippe quatuor &longs;pecies reuocari po&longs;&longs;unt ali&aelig; <lb/>quam plures motiones pr&aelig;ternaturales, ac violent&aelig;, quibus <lb/>accommodata &longs;unt in&longs;trumenta, ac machinamenta, de qui&shy;<lb/>bus Additione prima egimus, cunctaqu&egrave; alia, qu&aelig; ex illis <lb/>con&longs;tantur, vel ad ea reducuntur. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N1222B" type="main">         <p id="N1222B" type="main">
           <s id="N1222D">Quamobrem pr&aelig;ternaturalis mobilitas grauium, ac le&shy;<lb/>nium pluries vocatur etiam artificio&longs;a. </s>           <s id="N1222D">Quamobrem pr&aelig;ternaturalis mobilitas grauium, ac le&shy;<lb/>nium pluries vocatur etiam artificio&longs;a. </s>
           <s id="N12232">Nam licet interdum <lb/>&agrave; cau&longs;is naturalibus, nulla interueniente hominum indu&longs;tria <lb/>aut violentia, vis aliqua corporibus inferatur, qua pr&aelig;terna&shy;<lb/>turaliter ip&longs;a compelluntur moueri, vt cum ignitos lapides <lb/>&egrave; montibus quibu&longs;dam videmus erumpere, &amp; in altum &longs;u&shy;<lb/>&longs;tolli; vel ferrea corpora &agrave; magnete &longs;ur&longs;um attrahi, ac pen&shy;<lb/>dentia&longs;u&longs;tineri. </s>           <s id="N12232">Nam licet interdum <lb/>&agrave; cau&longs;is naturalibus, nulla interueniente hominum indu&longs;tria <lb/>aut violentia, vis aliqua corporibus inferatur, qua pr&aelig;terna&shy;<lb/>turaliter ip&longs;a compelluntur moueri, vt cum ignitos lapides <lb/>&egrave; montibus quibu&longs;dam videmus erumpere, &amp; in altum &longs;u&shy;<lb/>&longs;tolli; vel ferrea corpora &agrave; magnete &longs;ur&longs;um attrahi, ac pen&shy;<lb/>dentia&longs;u&longs;tineri. </s>
           <s id="N12241">S&aelig;pius tamen corpora non ni&longs;i artificio&longs;a <lb/>violentia ex indu&longs;tria ip&longs;is illata pr&aelig;ternaturaliter, vt dice&shy;<lb/>bamus con&longs;tat moueri. </s>           <s id="N12241">S&aelig;pius tamen corpora non ni&longs;i artificio&longs;a <lb/>violentia ex indu&longs;tria ip&longs;is illata pr&aelig;ternaturaliter, vt dice&shy;<lb/>bamus con&longs;tat moueri. </s>
           <s id="N12248">Ita vt ctiam motus eorum pr&aelig;ter&shy;<lb/>naturales, qui ab aliqua cau&longs;a naturali oriuntur, <expan abbr="aliosq.">aliosque</expan> &longs;imi&shy;<lb/>les, ad imitationem natur&aelig;, ars ip&longs;a violentiam applicando, <lb/>augendo, minuendo, ac di&longs;tinguendo producat. </s>           <s id="N12248">Ita vt etiam motus eorum pr&aelig;ter&shy;<lb/>naturales, qui ab aliqua cau&longs;a naturali oriuntur, <expan abbr="aliosq.">aliosque</expan> &longs;imi&shy;<lb/>les, ad imitationem natur&aelig;, ars ip&longs;a violentiam applicando, <lb/>augendo, minuendo, ac di&longs;tinguendo producat. </s>
           <s id="N12255">Vt per&longs;pi&shy;<lb/>cu&egrave; ob&longs;eruare e&longs;t in motibus violentis &longs;ulfurei pulueris <lb/>virtute, ac artis magi&longs;terio productis ad euerrendas moles, <lb/>explodendas ingentes pilas, ac diruendas portas vrbium, <lb/>ac munitionum: nec non in motibus, qui a&eacute;ris, vel aqu&aelig; <lb/>bene&longs;icio multimoda cum arte di&longs;po&longs;ito fiunt, ad nauium <lb/>admirabilem lationem, <expan abbr="earumq.">earumque</expan> cur&longs;us moderationem; &amp; <lb/>ad tam varios machinarum &longs;e mouentium, &longs;eu &longs;piritalium <lb/>v&longs;us, de quibus &longs;crip&longs;it Hero, cum in iis omnibus ars natu-<pb pagenum="71" xlink:href="005/01/079.jpg"/>ram &aelig;mulando, vel eam comitando magnopere elucear, <lb/>nec minus ad ip&longs;am vim pr&aelig;ternaturaliter inferendam con&shy;<lb/>ducat. </s>           <s id="N12255">Vt per&longs;pi&shy;<lb/>cu&egrave; ob&longs;eruare e&longs;t in motibus violentis &longs;ulfurei pulueris <lb/>virtute, ac artis magi&longs;terio productis ad euerrendas moles, <lb/>explodendas ingentes pilas, ac diruendas portas vrbium, <lb/>ac munitionum: nec non in motibus, qui a&eacute;ris, vel aqu&aelig; <lb/>beneficio multimoda cum arte di&longs;po&longs;ito fiunt, ad nauium <lb/>admirabilem lationem, <expan abbr="earumq.">earumque</expan> cur&longs;us moderationem; &amp; <lb/>ad tam varios machinarum &longs;e mouentium, &longs;eu &longs;piritalium <lb/>v&longs;us, de quibus &longs;crip&longs;it Hero, cum in iis omnibus ars natu-<pb pagenum="71" xlink:href="005/01/079.jpg"/>ram &aelig;mulando, vel eam comitando magnopere elucear, <lb/>nec minus ad ip&longs;am vim pr&aelig;ternaturaliter inferendam con&shy;<lb/>ducat. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N12275" type="main">         <p id="N12275" type="main">
           <s id="N12277">Ad hanc igitur motionem artificio&longs;am, ac pr&aelig;ternatura&shy;<lb/>lem vniuer&longs;a facultas Mechani&ccedil;a ordinatur, vt &longs;upra expli&shy;<lb/>cuimus: quatenus mirabili &longs;uo magiftcrio rationabiliter per <lb/>cau&longs;as procedendo, docet quo pacto grauia cuncta, aut le&shy;<lb/>uia po&longs;&longs;int &longs;ecundum omnem po&longs;itionem moueri, &amp; cuius <lb/>virtute, quau&egrave; proportione illius ad pondus; in qua di&longs;tan&shy;<lb/>tia, <expan abbr="quibusq.">quibusque</expan> adminiculis, machinis, &amp; in&longs;trumenris, &amp; id ge&shy;<lb/>nus alia; qu&aelig; non parua ex parte con&longs;tabunt ex is, qu&aelig; <lb/>Ari&longs;toteles vltra &longs;uperius allata, &amp; &agrave; nobis expo&longs;ita, in &longs;e&shy;<lb/>quentibus qu&aelig;&longs;tionibus tradit. </s>           <s id="N12277">Ad hanc igitur motionem artificio&longs;am, ac pr&aelig;ternatura&shy;<lb/>lem vniuer&longs;a facultas Mechani&ccedil;a ordinatur, vt &longs;upra expli&shy;<lb/>cuimus: quatenus mirabili &longs;uo magisterio rationabiliter per <lb/>cau&longs;as procedendo, docet quo pacto grauia cuncta, aut le&shy;<lb/>uia po&longs;&longs;int &longs;ecundum omnem po&longs;itionem moueri, &amp; cuius <lb/>virtute, quau&egrave; proportione illius ad pondus; in qua di&longs;tan&shy;<lb/>tia, <expan abbr="quibusq.">quibusque</expan> adminiculis, machinis, &amp; in&longs;trumentis, &amp; id ge&shy;<lb/>nus alia; qu&aelig; non parua ex parte con&longs;tabunt ex is, qu&aelig; <lb/>Ari&longs;toteles vltra &longs;uperius allata, &amp; &agrave; nobis expo&longs;ita, in &longs;e&shy;<lb/>quentibus qu&aelig;&longs;tionibus tradit. </s>
           <s id="N12290">Cum alias exacta, &amp; pe&shy;<lb/>culiaris vniu&longs;cuiu&longs;que grauis, aut leuis prout artificios&egrave; mo&shy;<lb/>ueri debeat con&longs;ideratio, ad di&longs;tinctas Mechanic&aelig; facul&shy;<lb/>tatis partes iam enumeratas, quas ip&longs;e Philo&longs;ophus non e&longs;t <lb/>aggre&longs;&longs;us; quippe qui vniuer&longs;alia duntaxat principia huius <lb/>admirabilis di&longs;ciplin&etail; in hac prima parte afferre &longs;tatuerit, <lb/>cau&longs;as po&longs;tea in &longs;ecunda parte allaturus eorum, qu&aelig; in &longs;e&shy;<lb/>quentibus qu&aelig;&longs;tionibus proponuntur ad maiorem explica&shy;<lb/>tionem, &amp; applicationem eorundem principiorum, ex qui&shy;<lb/>bus ali&aelig; infinit&aelig; pen&egrave; conclu&longs;iones po&longs;&longs;unt deduci. </s>           <s id="N12290">Cum alias exacta, &amp; pe&shy;<lb/>culiaris vniu&longs;cuiu&longs;que grauis, aut leuis prout artificios&egrave; mo&shy;<lb/>ueri debeat con&longs;ideratio, ad di&longs;tinctas Mechanic&aelig; facul&shy;<lb/>tatis partes iam enumeratas, quas ip&longs;e Philo&longs;ophus non e&longs;t <lb/>aggre&longs;&longs;us; quippe qui vniuer&longs;alia duntaxat principia huius <lb/>admirabilis di&longs;ciplin&etail; in hac prima parte afferre &longs;tatuerit, <lb/>cau&longs;as po&longs;tea in &longs;ecunda parte allaturus eorum, qu&aelig; in &longs;e&shy;<lb/>quentibus qu&aelig;&longs;tionibus proponuntur ad maiorem explica&shy;<lb/>tionem, &amp; applicationem eorundem principiorum, ex qui&shy;<lb/>bus ali&aelig; infinit&aelig; pen&egrave; conclu&longs;iones po&longs;&longs;unt deduci. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N122A5" type="main">         <p id="N122A5" type="main">
           <s id="N122A7">Sed illud hic &longs;ummopere animaduertendum putauimus <lb/><expan abbr="Archimed&etilde;">Archimedem</expan>, quem iure inter huius di&longs;ciplin&aelig; parentes opti&shy;<lb/>mos liter&aelig; omnes maxima cum laude commemerant, non <lb/>diuer&longs;a ab ijs, qu&etail; Ari&longs;toteles tradidit principia a&longs;&longs;ump&longs;i&longs;&longs;e, <lb/>ac in &longs;uis de &aelig;queponderantibus libris protuli&longs;&longs;e, vt fals&ograve; <lb/>nonnulli commini&longs;cuntur; quinim&ograve; tradita ab ip&longs;o Philo&longs;o&shy;<lb/>pho &longs;uppo&longs;ui&longs;&longs;e, &amp; amplius, ad particularia de&longs;cendendo, <lb/>extendi&longs;&longs;e, ac planiora reddidi&longs;&longs;e, vt ingenu&egrave; fatetur Guidus <lb/>Vbaldus in Pr&aelig;fatione primi de &aelig;queponderantibus libri <lb/><expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> Archimedis. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N122A7">Sed illud hic &longs;ummopere animaduertendum putauimus <lb/><expan abbr="Archimed&etilde;">Archimedem</expan>, quem iure inter huius di&longs;ciplin&aelig; parentes opti&shy;<lb/>mos liter&aelig; omnes maxima cum laude commemorant, non <lb/>diuer&longs;a ab ijs, qu&etail; Ari&longs;toteles tradidit principia a&longs;&longs;ump&longs;i&longs;&longs;e, <lb/>ac in &longs;uis de &aelig;queponderantibus libris protuli&longs;&longs;e, vt fals&ograve; <lb/>nonnulli commini&longs;cuntur; quin im&ograve; tradita ab ip&longs;o Philo&longs;o&shy;<lb/>pho &longs;uppo&longs;ui&longs;&longs;e, &amp; amplius, ad particularia de&longs;cendendo, <lb/>extendi&longs;&longs;e, ac planiora reddidi&longs;&longs;e, vt ingenu&egrave; fatetur Guidus <lb/>Vbaldus in Pr&aelig;fatione primi de &aelig;queponderantibus libri <lb/><expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> Archimedis. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N122C3">Ari&longs;toteles enim &lpar;vt vel vno vtar exem&shy;<lb/>plo&rpar; loquendo de motione circulati, ad quam reducuntur <lb/>pen&egrave; omnes motiones, qu&aelig; mechanicis in&longs;trumentis, at que <lb/>artibus fiunt, pr&aelig;&longs;tanti&longs;simum illud con&longs;tituit principium, <lb/>qu&aelig; &longs;unt in maiori &agrave; centro di&longs;tantia, maiorem quoque ha&shy;<pb pagenum="72" xlink:href="005/01/080.jpg"/>bere virtutem ad motum, <expan abbr="velociusq.">velociusque</expan> moueri, vt &longs;upra vidi&shy;<lb/>mus tex. <!-- REMOVE S-->6. Quod &longs;an&egrave; principium non &longs;olum admittit Ar&shy;<lb/>chimedes, at que &longs;upponit, &longs;ed con&longs;equenter ad illud vlte&shy;<lb/>rius inquirit, <expan abbr="tradiditq.">tradiditque</expan> quanto maior &longs;it virtus, qu&aelig; habe&shy;<lb/>tur in maiori illa di&longs;tantia, eamq ab ip&longs;ius di&longs;tanti&aelig; pro&shy;<lb/>portione indagando, recepti&longs;simum aliud fundamentum <lb/><arrow.to.target n="marg17"/> mechanicum &longs;tatuit, nimirum, it a &longs;e habere pondus ad pon&shy;<lb/>dus, vt di&longs;tantia ad di&longs;tantiam &agrave; puncto vnde pondera &longs;u&shy;<lb/>&longs;penduntur, permutata videlicet ratione, vt infra qu&aelig;&longs;t. </s>           <s id="N122C3">Ari&longs;toteles enim &lpar;vt vel vno vtar exem&shy;<lb/>plo&rpar; loquendo de motione circulati, ad quam reducuntur <lb/>pen&egrave; omnes motiones, qu&aelig; mechanicis in&longs;trumentis, atque <lb/>artibus fiunt, pr&aelig;&longs;tanti&longs;simum illud con&longs;tituit principium, <lb/>qu&aelig; &longs;unt in maiori &agrave; centro di&longs;tantia, maiorem quoque ha&shy;<pb pagenum="72" xlink:href="005/01/080.jpg"/>bere virtutem ad motum, <expan abbr="velociusq.">velociusque</expan> moueri, vt &longs;upra vidi&shy;<lb/>mus tex. <!-- REMOVE S-->6. Quod &longs;an&egrave; principium non &longs;olum admittit Ar&shy;<lb/>chimedes, at que &longs;upponit, &longs;ed con&longs;equenter ad illud vlte&shy;<lb/>rius inquirit, <expan abbr="tradiditq.">tradiditque</expan> quanto maior &longs;it virtus, qu&aelig; habe&shy;<lb/>tur in maiori illa di&longs;tantia, <expan abbr="eamq">eamque</expan> ab ip&longs;ius di&longs;tanti&aelig; pro&shy;<lb/>portione indagando, recepti&longs;simum aliud fundamentum <lb/><arrow.to.target n="marg17"/> mechanicum &longs;tatuit, nimirum, it a &longs;e habere pondus ad pon&shy;<lb/>dus, vt di&longs;tantia ad di&longs;tantiam &agrave; puncto vnde pondera &longs;u&shy;<lb/>&longs;penduntur, permutata videlicet ratione, vt infra qu&aelig;&longs;t. </s>
           <s id="N122F0">3. <lb/>explicabitur. </s>           <s id="N122F0">3. <lb/>explicabitur. </s>
           <s id="N122F5">Cui fundamento tota Archimedis doctrina, <lb/><expan abbr="veraq.">veraque</expan> mechanica innititur contemplatio. </s>           <s id="N122F5">Cui fundamento tota Archimedis doctrina, <lb/><expan abbr="veraq.">veraque</expan> mechanica innititur contemplatio. </s>
           <s id="N122FD">Illud tamen an&shy;<lb/>tea patefecerat Ari&longs;toteles in &longs;uis mechanicis, qu&aelig;&longs;t. </s>           <s id="N122FD">Illud tamen an&shy;<lb/>tea patefecerat Ari&longs;toteles in &longs;uis mechanicis, qu&aelig;&longs;t. </s>
Line 1107 
Line 1107 
           <s id="N1233D">SECVND A PARS <lb/>MECHANICES <lb/>ARISTOTELIS STAGIRITAE <lb/>IN QVA PLVRES QV AESTIONES <lb/>continentur, ac &longs;oluuntur iuxta principia in <lb/>priori parte tradita.</s>           <s id="N1233D">SECVND A PARS <lb/>MECHANICES <lb/>ARISTOTELIS STAGIRITAE <lb/>IN QVA PLVRES QV AESTIONES <lb/>continentur, ac &longs;oluuntur iuxta principia in <lb/>priori parte tradita.</s>
         </p>         </p>
         <p id="N1234A" type="main">         <p id="N1234A" type="main">
           <s id="N1234C"><emph type="italics"/>Explicata vniuer&longs;ali doctrina principiorum, <lb/>ex quibus tanquam ex iactis fundamen&shy;<lb/>tis inconficiendis demon&longs;trationibus omnis <lb/>mechanica &longs;iructura con&longs;urgit, particulares <lb/>qu&aelig;&longs;tiones Philo&longs;ophus proponit, in qua&shy;<lb/>rum &longs;olutionibus ip&longs;a vniuer&longs;alis doctrina, <lb/>vt pr&aelig;monuimus, applicatur.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N1234C"><emph type="italics"/>Explicata vniuer&longs;ali doctrina principiorum, <lb/>ex quibus tanquam ex iactis fundamen&shy;<lb/>tis inconficiendis demon&longs;trationibus omnis <lb/>mechanica &longs;tructura con&longs;urgit, particulares <lb/>qu&aelig;&longs;tiones Philo&longs;ophus proponit, in qua&shy;<lb/>rum &longs;olutionibus ip&longs;a vniuer&longs;alis doctrina, <lb/>vt pr&aelig;monuimus, applicatur.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N1235F" type="head">         <p id="N1235F" type="head">
           <s id="N12361">Qu&aelig;&longs;tio Prima.</s>           <s id="N12361">Qu&aelig;&longs;tio Prima.</s>
         </p>         </p>
         <p id="N12364" type="main">         <p id="N12364" type="main">
           <s id="N12366">C<emph type="italics"/>vr autem maiores libr&aelig; exactio&shy;<lb/>res &longs;unt minoribus, palam e&longs;t ex &yuml;s. <lb/></s>           <s id="N12366">C<emph type="italics"/>vr autem maiores libr&aelig; exactio&shy;<lb/>res &longs;unt minoribus, palam e&longs;t ex ijs. <lb/></s>
           <s id="N1236F">Spartum enim fit centrum, id namq&shy;<lb/>manet. </s>           <s id="N1236F">Spartum enim fit centrum, id <expan abbr="namq.">namque</expan> <lb/>manet. </s>
           <s id="N12374">Quod autem libr&aelig; vtrinque <lb/>e&longs;t, exeuntes &agrave; centro.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N12374">Quod autem libr&aelig; vtrinque <lb/>e&longs;t, exeuntes &agrave; centro.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N1237B" type="main">         <p id="N1237B" type="main">
           <s id="N1237D"><emph type="italics"/>Ab eodem igitur pondere citius mo&shy;<lb/>ueri nece&lt;32&gt;e e&longs;t extremum libr&aelig;, quo <lb/>plus &agrave; &longs;parto di&longs;ce&longs;&longs;erit. </s>           <s id="N1237D"><emph type="italics"/>Ab eodem igitur pondere citius mo&shy;<lb/>ueri nece&lt;32&gt;e e&longs;t extremum libr&aelig;, quo <lb/>plus &agrave; &longs;parto di&longs;ce&longs;&longs;erit. </s>
           <s id="N12386">Et nonnuila <lb/>quidem in paruis libris impo&longs;ita non mani&longs;e&longs;ta &longs;en&longs;ui &longs;unt <lb/>pondera: in magnis autem mani&longs;e&longs;ta. </s>           <s id="N12386">Et nonnulla <lb/>quidem in paruis libris impo&longs;ita non manife&longs;ta &longs;en&longs;ui &longs;unt <lb/>pondera: in magnis autem manife&longs;ta. </s>
           <s id="N1238D">Nibil enim prohibet <lb/>minorem moueri magnitudinem, qu&agrave;m vt vi&longs;ioni &longs;it mani&shy;<lb/>fe&longs;ta. </s>           <s id="N1238D">Nihil enim prohibet <lb/>minorem moueri magnitudinem, qu&agrave;m vt vi&longs;ioni &longs;it mani&shy;<lb/>fe&longs;ta. </s>
           <s id="N12394">In magna autem hbra idem pondus vi&longs;ibile effieit ma-<emph.end type="italics"/><pb pagenum="74" xlink:href="005/01/082.jpg"/><emph type="italics"/>gnitudo. </s>           <s id="N12394">In magna autem libra idem pondus vi&longs;ibile efficit ma-<emph.end type="italics"/><pb pagenum="74" xlink:href="005/01/082.jpg"/><emph type="italics"/>gnitudo. </s>
           <s id="N123A0">Qu&aelig;dam ver&ograve; manifesta quidem &longs;unt in vtri&longs;que, <lb/>&longs;ed mult&ograve; magis in maioribus, quoniam mult&ograve; maior inclina&shy;<lb/>tionis fit magnitudo ab eodem pondere in maioribus. </s>           <s id="N123A0">Qu&aelig;dam ver&ograve; manifesta quidem &longs;unt in vtri&longs;que, <lb/>&longs;ed mult&ograve; magis in maioribus, quoniam mult&ograve; maior inclina&shy;<lb/>tionis fit magnitudo ab eodem pondere in maioribus. </s>
           <s id="N123A7">Quam&shy;<lb/>obrem machinantur &yuml;, qui purpuram vendunt. </s>           <s id="N123A7">Quam&shy;<lb/>obrem machinantur &yuml;, qui purpuram vendunt. </s>
           <s id="N123AC">vt pendendo <lb/>defraudent, tum ad medium &longs;partum non ponentes, tum plum&shy;<lb/>bum in alterutram libr&aelig; partem infundentes, aut ligni, quod <lb/>ad radicem vergebat, in eam, quam deferri volunt partem <lb/>con&longs;tituentes: aut &longs;i nodum babuerit. </s>           <s id="N123AC">vt pendendo <lb/>defraudent, tum ad medium &longs;partum non ponentes, tum plum&shy;<lb/>bum in alterutram libr&aelig; partem infundentes, aut ligni, quod <lb/>ad radicem vergebat, in eam, quam deferri volunt partem <lb/>con&longs;tituentes: aut &longs;i nodum habuerit. </s>
           <s id="N123B7">Ligni enim grauior il&shy;<lb/>la est pars, in qua est radix. </s>           <s id="N123B7">Ligni enim grauior il&shy;<lb/>la est pars, in qua est radix. </s>
           <s id="N123BC">Nodus ver&ograve; radix qu&aelig;dam e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N123BC">Nodus ver&ograve; radix qu&aelig;dam e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
Line 1151 
Line 1151 
           <s id="N1248A">Denique ex ijs animaduertit Ati&longs;toteles modum, quo <lb/>nonnulli vendentes purpuram, vel crocum, aut aliud huiu&longs;&shy;<lb/>modi, emptores defraudant. </s>           <s id="N1248A">Denique ex ijs animaduertit Ati&longs;toteles modum, quo <lb/>nonnulli vendentes purpuram, vel crocum, aut aliud huiu&longs;&shy;<lb/>modi, emptores defraudant. </s>
           <s id="N12491">Ita namque &lpar;vt ip&longs;e ait&rpar; con&shy;<lb/>&longs;truunt libram, vt &longs;partum quo illa &longs;u&longs;penditur, &longs;eu axis cir&shy;<lb/>ca quem illa conuertitur, non &longs;it pror&longs;us in medio iugi, ac <lb/>proinde vnum brachium illius, &longs;it longius altero, &aelig;qu&egrave; ta&shy;<lb/>men grauitet, vt tegatur deceptio. </s>           <s id="N12491">Ita namque &lpar;vt ip&longs;e ait&rpar; con&shy;<lb/>&longs;truunt libram, vt &longs;partum quo illa &longs;u&longs;penditur, &longs;eu axis cir&shy;<lb/>ca quem illa conuertitur, non &longs;it pror&longs;us in medio iugi, ac <lb/>proinde vnum brachium illius, &longs;it longius altero, &aelig;qu&egrave; ta&shy;<lb/>men grauitet, vt tegatur deceptio. </s>
           <s id="N1249C">Infundunt enim plum&shy;<lb/>bum in brachium, quod minorem habet longitudinem, vel <lb/>illud ex grauiori ligno conficiunt, vt puta nodo&longs;o, aut ad ra&shy;<lb/>dicem vergente: &amp; &longs;ic minorem habens longitudinem <lb/>&aelig;queponderat habenti maiorem, <expan abbr="libraq.">libraque</expan> ip&longs;a hau dquaquam <lb/>apparet vitio&longs;a &longs;iue iniu&longs;ta. </s>           <s id="N1249C">Infundunt enim plum&shy;<lb/>bum in brachium, quod minorem habet longitudinem, vel <lb/>illud ex grauiori ligno conficiunt, vt puta nodo&longs;o, aut ad ra&shy;<lb/>dicem vergente: &amp; &longs;ic minorem habens longitudinem <lb/>&aelig;queponderat habenti maiorem, <expan abbr="libraq.">libraque</expan> ip&longs;a hau dquaquam <lb/>apparet vitio&longs;a &longs;iue iniu&longs;ta. </s>
           <s id="N124AD">Deinde ver&ograve; mercem in eam <lb/>lancem imponunt, qu&aelig; ex longiori brachio pendet; vbi cer&shy;<lb/>t&egrave; quodlibet pondus magis gtauitare nece&longs;&longs;e e&longs;t, qu&agrave;m in <lb/>oppo&longs;ita lance. </s>           <s id="N124AD">Deinde ver&ograve; mercem in eam <lb/>lancem imponunt, qu&aelig; ex longiori brachio pendet; vbi cer&shy;<lb/>t&egrave; quodlibet pondus magis grauitare nece&longs;&longs;e e&longs;t, qu&agrave;m in <lb/>oppo&longs;ita lance. </s>
           <s id="N124B6">Siquidem brach<gap/>j extremum ex quo pen&shy;<lb/>det, magis di&longs;tat a centro; <expan abbr="ideoq.">ideoque</expan> quamuis adulterin&aelig; non <lb/>&longs;int <expan abbr="ponder&utilde;">ponderum</expan> not&aelig;, merces maioris ponderis putatur, qu&agrave;m <lb/>reuera &longs;it, ac tanti ex fraude venditur. </s>           <s id="N124B6">Siquidem brachij extremum ex quo pen&shy;<lb/>det, magis di&longs;tat a centro; <expan abbr="ideoq.">ideoque</expan> quamuis adulterin&aelig; non <lb/>&longs;int <expan abbr="ponder&utilde;">ponderum</expan> not&aelig;, merces maioris ponderis putatur, qu&agrave;m <lb/>reuera &longs;it, ac tanti ex fraude venditur. </s>
           <s id="N124C9">Vnde etiam &longs;i libra <lb/>lancibus vacuis &aelig;quilibrium demon&longs;tret, &amp; &aelig;qualibus in <lb/>pondere, &aelig;qualia addantur, &aelig;qu&egrave; illa ponderare non &longs;equi&shy;<lb/>tur, dum &aelig;qu&egrave; &agrave; centro libr&aelig; non di&longs;tant. </s>           <s id="N124C9">Vnde etiam &longs;i libra <lb/>lancibus vacuis &aelig;quilibrium demon&longs;tret, &amp; &aelig;qualibus in <lb/>pondere, &aelig;qualia addantur, &aelig;qu&egrave; illa ponderare non &longs;equi&shy;<lb/>tur, dum &aelig;qu&egrave; &agrave; centro libr&aelig; non di&longs;tant. </s>
           <s id="N124D2">N&agrave;m ratione &longs;i&shy;<lb/>tus qu&aelig;libet additio ponderis po&longs;tea in ip&longs;is lancibus facta, <lb/>&longs;emper eandem &longs;eruare debet proportionem, vt magis gra&shy;<lb/>uitet in loco di&longs;tantiori, qu&agrave;m in propinquiori; vt exactius <lb/>adhuc con&longs;tare pote&longs;t ex Archimede in primo lib. <!-- REMOVE S-->Aeque&shy;<lb/>ponderan. <!-- REMOVE S-->po&longs;tulat. </s>           <s id="N124D2">N&agrave;m ratione &longs;i&shy;<lb/>tus qu&aelig;libet additio ponderis po&longs;tea in ip&longs;is lancibus facta, <lb/>&longs;emper eandem &longs;eruare debet proportionem, vt magis gra&shy;<lb/>uitet in loco di&longs;tantiori, qu&agrave;m in propinquiori; vt exactius <lb/>adhuc con&longs;tare pote&longs;t ex Archimede in primo lib. <!-- REMOVE S-->Aeque&shy;<lb/>ponderan. <!-- REMOVE S-->po&longs;tulat. </s>
           <s id="N124E3">2. &amp; explicatione Guidi Vbaldi &egrave; Mar&shy;<lb/>chionibus Montis ibidem ac tract. <!-- REMOVE S-->de libra prop.            <s id="N124E3">2. &amp; explicatione Guidi Vbaldi &egrave; Mar&shy;<lb/>chionibus Montis ibidem ac tract. <!-- REMOVE S-->de libra prop.
Line 1169 
Line 1169 
           <s id="N12532">Qu&aelig;&longs;tio Secunda.</s>           <s id="N12532">Qu&aelig;&longs;tio Secunda.</s>
         </p>         </p>
         <p id="N12535" type="main">         <p id="N12535" type="main">
           <s id="N12537">C<emph type="italics"/>vr &longs;iquidem cur&longs;um &longs;uerit &longs;partum, qnan&shy;<lb/>do deor&longs;um lato pondere qui&longs;piem id amouet, <lb/>rur&longs;um a&longs;cendit libra: &longs;i autem deor&longs;um con&shy;<lb/>&longs;titutum fuerit, non a&longs;oendit, &longs;ed manet? </s>           <s id="N12537">C<emph type="italics"/>vr &longs;iquidem cur&longs;um &longs;uerit &longs;partum, quan&shy;<lb/>do deor&longs;um lato pondere qui&longs;piam id amouet, <lb/>rur&longs;um a&longs;cendit libra: &longs;i autem deor&longs;um con&shy;<lb/>&longs;titutum fuerit, non a&longs;cendit, &longs;ed manet? </s>
           <s id="N12543">An <lb/>quia &longs;ur&longs;um quidem &longs;parto <gap/>xi&longs;&longs;ente plus li&shy;<lb/>br&aelig; extra perpendiculum fit: quare nece&longs;&longs;e <lb/>e&longs;t deor&longs;um ferri id quod plus e&longs;t, donec a&longs;cendat, qu&aelig; bi&longs;a&shy;<lb/>riam libram diuidit, ad ip&longs;um perpendiculum, c&ugrave;m onus in&shy;<lb/>cumbat ad libr&aelig; partem &longs;ur&longs;um raptum.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N12543">An <lb/>quia &longs;ur&longs;um quidem &longs;parto existente plus li&shy;<lb/>br&aelig; extra perpendiculum fit: quare nece&longs;&longs;e <lb/>e&longs;t deor&longs;um ferri id quod plus e&longs;t, donec a&longs;cendat, qu&aelig; bifa&shy;<lb/>riam libram diuidit, ad ip&longs;um perpendiculum, c&ugrave;m onus in&shy;<lb/>cumbat ad libr&aelig; partem &longs;ur&longs;um raptum.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N12554" type="main">         <p id="N12554" type="main">
           <s id="N12556"><emph type="italics"/>Sit libra recta, vbi BC, &longs;partum autem AD. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N12556"><emph type="italics"/>Sit libra recta, vbi BC, &longs;partum autem AD. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N1255C">Hoc igi&shy;<lb/>tur deor&longs;um proiecto perpendiculum erit, vbi ADM. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N1255C">Hoc igi&shy;<lb/>tur deor&longs;um proiecto perpendiculum erit, vbi ADM. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N12562">Si igi&shy;<lb/>tur in ip&longs;o B ponatur onus, B quidem erit, vbi E, C antem <lb/>vbi H s quamobrem ea, qu&aelig; bifariam libram &longs;ecat, prim&ograve; <lb/>quidem erit DM ip&longs;ius perpendi<gap/>uli: incumbente autem <lb/>onere DG, quare libr&aelig; ip&longs;ius vbi EH, qu&ograve;d extra perpen&shy;<lb/>diculum e&longs;t AM, vbi e&longs;t PQ, maius e&longs;i dimidio. </s>           <s id="N12562">Si igi&shy;<lb/>tur in ip&longs;o B ponatur onus, B quidem erit, vbi E, C autem <lb/>vbi H s quamobrem ea, qu&aelig; bifariam libram &longs;ecat, prim&ograve; <lb/>quidem erit DM ip&longs;ius perpendiculi: incumbente autem <lb/>onere DG, quare libr&aelig; ip&longs;ius vbi EH, qu&ograve;d extra perpen&shy;<lb/>diculum e&longs;t AM, vbi e&longs;t PQ, maius e&longs;i dimidio. </s>
           <s id="N12571">Si igitur <lb/>amoueatur onus ab ip&longs;o E, nece&longs;&longs;e e&longs;t deor&longs;um ferri H mi&shy;<lb/>vus enim e&longs;t E. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N12571">Si igitur <lb/>amoueatur onus ab ip&longs;o E, nece&longs;&longs;e e&longs;t deor&longs;um ferri H mi&shy;<lb/>nus enim e&longs;t E. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N12579">Siquidem igitur &longs;ur&longs;um babuerit &longs;partum,<emph.end type="italics"/><pb pagenum="78" xlink:href="005/01/086.jpg"/><emph type="italics"/>rur&longs;um propter boc a&longs;cendit libra. </s>           <s id="N12579">Siquidem igitur &longs;ur&longs;um habuerit &longs;partum,<emph.end type="italics"/><pb pagenum="78" xlink:href="005/01/086.jpg"/><emph type="italics"/>rur&longs;um propter hoc a&longs;cendit libra. </s>
           <s id="N12585">Si autem deor&longs;um fuerit <lb/>in quod &longs;ub&longs;tat, contrarium facit. </s>           <s id="N12585">Si autem deor&longs;um fuerit <lb/>in quod &longs;ub&longs;tat, contrarium facit. </s>
           <s id="N1258A">Plus enim dimidio fit li&shy;<lb/>br&aelig;, qu&aelig; deor&longs;um e&longs;t pars, qu&agrave;m quod per pendiculum &longs;ecet: <lb/>quapropter non a&longs;cendit. </s>           <s id="N1258A">Plus enim dimidio fit li&shy;<lb/>br&aelig;, qu&aelig; deor&longs;um e&longs;t pars, qu&agrave;m quod per pendiculum &longs;ecet: <lb/>quapropter non a&longs;cendit. </s>
           <s id="N12591">Eleuata enim pars leuior e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N12591">Eleuata enim pars leuior e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N12596" type="main">         <p id="N12596" type="main">
           <s id="N12598"><emph type="italics"/>Sit libra recta vbi NG: perpondiculum autem KLM. <lb/><!-- KEEP S--></s>           <s id="N12598"><emph type="italics"/>Sit libra recta vbi NG: perpendiculum autem KLM. <lb/><!-- KEEP S--></s>
           <s id="N1259F">Bifariam igitur &longs;ecatur KG. </s>           <s id="N1259F">Bifariam igitur &longs;ecatur KG. </s>
           <s id="N125A2">Impo&longs;ilo autem onere in ip&longs;o <lb/>N, erit quidem N vbi O, ip&longs;um autem G, vbi R, KL <lb/>autem vbi LP. </s>           <s id="N125A2">Impo&longs;ito autem onere in ip&longs;o <lb/>N, erit quidem N vbi O, ip&longs;um autem G, vbi R, KL <lb/>autem vbi LP. </s>
           <s id="N125A9">Quare maius e&longs;t KO, quam LR, ip&longs;o <lb/>PKL. </s>           <s id="N125A9">Quare maius e&longs;t KO, quam LR, ip&longs;o <lb/>PKL. </s>
           <s id="N125AE">Et ablato igitur onere, nete&lt;32&gt;e e&longs;t manere; incumbit <lb/>enim ceu onus exce&longs;&longs;us medietatis eius vbi e&longs;t F.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>           <s id="N125AE">Et ablato igitur onere, nete&lt;32&gt;e e&longs;t manere; incumbit <lb/>enim ceu onus exce&longs;&longs;us medietatis eius vbi e&longs;t F.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
         </p>         </p>
Line 1196 
Line 1196 
           <s id="N125BE">Cvm axis vel &longs;partum, quod gerit vicem axis, &amp; quo <lb/>&longs;u&longs;penditur libra, locari po&longs;&longs;it tum &longs;upra, tum infra <lb/>iugum ip&longs;ius libr&aelig;, qu&aelig;rit modo Ari&longs;toteles quid <lb/>cau&longs;&aelig; &longs;it, vt &longs;i locetur &longs;upra, appo&longs;ito in alteram lancem <lb/>pondere, de&longs;cendat quippe illa, &longs;ed eo amoto ex &longs;e iterum <lb/>in pri&longs;tinum locum a&longs;cendat: &longs;i ver&ograve; axis locetur infra, lanx <lb/>illa maneat, &amp; non reuertatur. </s>           <s id="N125BE">Cvm axis vel &longs;partum, quod gerit vicem axis, &amp; quo <lb/>&longs;u&longs;penditur libra, locari po&longs;&longs;it tum &longs;upra, tum infra <lb/>iugum ip&longs;ius libr&aelig;, qu&aelig;rit modo Ari&longs;toteles quid <lb/>cau&longs;&aelig; &longs;it, vt &longs;i locetur &longs;upra, appo&longs;ito in alteram lancem <lb/>pondere, de&longs;cendat quippe illa, &longs;ed eo amoto ex &longs;e iterum <lb/>in pri&longs;tinum locum a&longs;cendat: &longs;i ver&ograve; axis locetur infra, lanx <lb/>illa maneat, &amp; non reuertatur. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N125CD" type="main">         <p id="N125CD" type="main">
           <s id="N125CF">Porr&ograve; prima hius qu&aelig;&longs;tionis pars &longs;i phy&longs;ic&egrave; con&longs;idere&shy;<lb/>tur, non paruam videtur inuoluere difficultatem. </s>           <s id="N125CF">Porr&ograve; prima huius qu&aelig;&longs;tionis pars &longs;i phy&longs;ic&egrave; con&longs;idere&shy;<lb/>tur, non paruam videtur inuoluere difficultatem. </s>
           <s id="N125D4">Etenim <lb/>nullum apparet agens, &agrave; quo talis a&longs;cen&longs;us depre&longs;&longs;&aelig; lancis <lb/>procedat. </s>           <s id="N125D4">Etenim <lb/>nullum apparet agens, &agrave; quo talis a&longs;cen&longs;us depre&longs;&longs;&aelig; lancis <lb/>procedat. </s>
           <s id="N125DB">Cum enim quodlibet graue tendat deor&longs;um, cau&shy;<lb/>&longs;a huiu&longs;modi eleuationis, &amp; a&longs;cen&longs;ionis non pote&longs;t e&longs;&longs;e for&shy;<lb/>ma aliqua intrin&longs;eca; nec pro extrin&longs;eca a&longs;&longs;ignari pote&longs;t <lb/>alia, ni&longs;i grauitas alterius lancis, qua &longs;cilicet illa de&longs;cen&shy;<lb/>dendo, hanc faciat a&longs;cendere. </s>           <s id="N125DB">Cum enim quodlibet graue tendat deor&longs;um, cau&shy;<lb/>&longs;a huiu&longs;modi eleuationis, &amp; a&longs;cen&longs;ionis non pote&longs;t e&longs;&longs;e for&shy;<lb/>ma aliqua intrin&longs;eca; nec pro extrin&longs;eca a&longs;&longs;ignari pote&longs;t <lb/>alia, ni&longs;i grauitas alterius lancis, qua &longs;cilicet illa de&longs;cen&shy;<lb/>dendo, hanc faciat a&longs;cendere. </s>
           <s id="N125E6">Verum cum vtraque lanx <lb/>&aelig;qualis molis, &amp; grauitatis con&longs;tituatur, nequit altera alteri <lb/>pr&aelig;ponderare, <expan abbr="de&longs;cen&longs;uq.">de&longs;cen&longs;uque</expan> proprio eam eleuare. </s>           <s id="N125E6">Verum cum vtraque lanx <lb/>&aelig;qualis molis, &amp; grauitatis con&longs;tituatur, nequit altera alteri <lb/>pr&aelig;ponderare, <expan abbr="de&longs;cen&longs;uq.">de&longs;cen&longs;uque</expan> proprio eam eleuare. </s>
Line 1206 
Line 1206 
         <pb pagenum="79" xlink:href="005/01/087.jpg"/>         <pb pagenum="79" xlink:href="005/01/087.jpg"/>
         <p id="N12608" type="main">         <p id="N12608" type="main">
           <s id="N1260A">Nihilominus etiam phy&longs;icis principijs inh&aelig;rendo exijs, <lb/>qu&aelig; Ari&longs;toteles in pr&aelig;&longs;entibus docet, optim&egrave; huic difficul&shy;<lb/>tati pote&longs;t occurri, <expan abbr="primaq.">primaque</expan> pars qu&aelig;&longs;tionis re&longs;olui. </s>           <s id="N1260A">Nihilominus etiam phy&longs;icis principijs inh&aelig;rendo exijs, <lb/>qu&aelig; Ari&longs;toteles in pr&aelig;&longs;entibus docet, optim&egrave; huic difficul&shy;<lb/>tati pote&longs;t occurri, <expan abbr="primaq.">primaque</expan> pars qu&aelig;&longs;tionis re&longs;olui. </s>
           <s id="N12615">Nam <lb/>&longs;uppo&longs;ito, quod pars iugi, qu&etail; eleuatur di&longs;tinguatur &agrave; parte, <lb/>qu&aelig; deprimitur per lineam perpendicularem cadentem &agrave; <lb/>centro circa quod conuertitur libra, &longs;eu ab axe, vel &longs;parto <lb/>ad centrum terr&aelig;, vt fen&longs;u con&longs;tabit in &longs;equenti figura: &longs;i&shy;<lb/>quidem quidquid libr&aelig; e&longs;t ad leuam, v.g. <!-- REMOVE S-->talis line&aelig;, rapi&shy;<lb/>tur deor&longs;um; quidquid ver&ograve; e&longs;t ad dexteram attollitur &longs;ur&shy;<lb/>&longs;um: hoc inquam &longs;uppo&longs;ito, ait Ari&longs;toteles, quod &longs;i libra <lb/>axem, &longs;eu centrum habeat &longs;upra iugum, ac per depre&longs;&longs;io&shy;<lb/>nem alterius partis illius, altera eleuetur, plus quippe libr&aelig; <lb/>e&longs;&longs;et ex parte eleuata, qu&agrave;m ex parte depre&longs;&longs;a: proindeq&shy;<lb/>pars eleuata nece&longs;&longs;eri&ograve; de&longs;cendet, &amp; ad de&longs;cen&longs;um illius, <lb/>&longs;equitur depre&longs;&longs;am a&longs;cendere, quou&longs;que vtraque con&longs;titua&shy;<lb/>tur &aelig;qualis, ac reuertatur ad &aelig;quilibrium. </s>           <s id="N12615">Nam <lb/>&longs;uppo&longs;ito, quod pars iugi, qu&etail; eleuatur di&longs;tinguatur &agrave; parte, <lb/>qu&aelig; deprimitur per lineam perpendicularem cadentem &agrave; <lb/>centro circa quod conuertitur libra, &longs;eu ab axe, vel &longs;parto <lb/>ad centrum terr&aelig;, vt sen&longs;u con&longs;tabit in &longs;equenti figura: &longs;i&shy;<lb/>quidem quidquid libr&aelig; e&longs;t ad leuam, v.g. <!-- REMOVE S-->talis line&aelig;, rapi&shy;<lb/>tur deor&longs;um; quidquid ver&ograve; e&longs;t ad dexteram attollitur &longs;ur&shy;<lb/>&longs;um: hoc inquam &longs;uppo&longs;ito, ait Ari&longs;toteles, quod &longs;i libra <lb/>axem, &longs;eu centrum habeat &longs;upra iugum, ac per depre&longs;&longs;io&shy;<lb/>nem alterius partis illius, altera eleuetur, plus quippe libr&aelig; <lb/>e&longs;&longs;et ex parte eleuata, qu&agrave;m ex parte depre&longs;&longs;a: <expan abbr="proindeq.">proindeque</expan> <lb/>pars eleuata nece&longs;&longs;eri&ograve; de&longs;cendet, &amp; ad de&longs;cen&longs;um illius, <lb/>&longs;equitur depre&longs;&longs;am a&longs;cendere, quou&longs;que vtraque con&longs;titua&shy;<lb/>tur &aelig;qualis, ac reuertatur ad &aelig;quilibrium. </s>
           <s id="N12634">Id quod ita &longs;e <lb/>habere &longs;ic probat. </s>           <s id="N12634">Id quod ita &longs;e <lb/>habere &longs;ic probat. </s>
           <s id="N12639">Nam &longs;i iugum libr&aelig; &longs;it BC in &aelig;quilibrio <lb/><figure id="id.005.01.087.1.jpg" xlink:href="005/01/087/1.jpg"/><lb/>con&longs;titutum: &longs;partum <lb/>autem quo <expan abbr="&longs;u&longs;p&etilde;ditur">&longs;u&longs;penditur</expan>, <lb/>AD, ita videlicet, vt <lb/>axis &longs;it ip&longs;um D, quod <lb/>e&longs;t punctum &longs;upra lati&shy;<lb/>tudinem iugi. </s>           <s id="N12639">Nam &longs;i iugum libr&aelig; &longs;it BC in &aelig;quilibrio <lb/><figure id="id.005.01.087.1.jpg" xlink:href="005/01/087/1.jpg"/><lb/>con&longs;titutum: &longs;partum <lb/>autem quo <expan abbr="&longs;u&longs;p&etilde;ditur">&longs;u&longs;penditur</expan>, <lb/>AD, ita videlicet, vt <lb/>axis &longs;it ip&longs;um D, quod <lb/>e&longs;t punctum &longs;upra lati&shy;<lb/>tudinem iugi. </s>
           <s id="N12652">Dein&shy;<lb/>de &longs;partum proijciatur <lb/>deor&longs;um, <expan abbr="efficiatq.">efficiatque</expan> per&shy;<lb/>pendicularem ADM. <lb/><!-- KEEP S--></s>           <s id="N12652">Dein&shy;<lb/>de &longs;partum proijciatur <lb/>deor&longs;um, <expan abbr="efficiatq.">efficiatque</expan> per&shy;<lb/>pendicularem ADM. <lb/><!-- KEEP S--></s>
Line 1214 
Line 1214 
           <s id="N12667">Quamobrem linea, qu&aelig; in <lb/>priori &longs;itu libram diuidebat bifariam, e&longs;t ip&longs;a perpendicu&shy;<lb/>laris DM. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N12667">Quamobrem linea, qu&aelig; in <lb/>priori &longs;itu libram diuidebat bifariam, e&longs;t ip&longs;a perpendicu&shy;<lb/>laris DM. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N1266F">Illa ver&ograve; qu&aelig; po&longs;tea eodem pacto diuidit in, <lb/>po&longs;teriori &longs;itu propter onus, quod incumbit in E, erit <lb/>DG. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N1266F">Illa ver&ograve; qu&aelig; po&longs;tea eodem pacto diuidit in, <lb/>po&longs;teriori &longs;itu propter onus, quod incumbit in E, erit <lb/>DG. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N12677">Quare ea pars libr&aelig;, &longs;eu iugi. </s>           <s id="N12677">Quare ea pars libr&aelig;, &longs;eu iugi. </s>
           <s id="N1267A">EH, qu&aelig; e&longs;t extra <lb/>perpendiculum AM ver&longs;us H maiorerit dimidio nem&shy;<lb/>pe quantum importat triangulus DGM, quod &longs;patium <lb/>Ari&longs;toteles &longs;ignauit <expan abbr="Pq.">Pque</expan> Si igitur amoueaturonus, quod <pb pagenum="80" xlink:href="005/01/088.jpg"/>deprimit in E, nece&longs;&longs;e e&longs;t deor&longs;um ferri partem vbi H. <lb/><figure id="id.005.01.088.1.jpg" xlink:href="005/01/088/1.jpg"/><lb/><expan abbr="Siquid&etilde;">Siquidem</expan> pars illa ma&shy;<lb/>ior e&longs;t qu&agrave;m h&aelig;c vbi <lb/>E, qu&aelig; per <expan abbr="con&longs;equ&etilde;s">con&longs;equens</expan> <lb/>&longs;ur&longs;um a&longs;cen det, &amp; &longs;ic <lb/>rur&longs;us libra con&longs;titue&shy;<lb/>tur in &aelig;quilibrio quod <lb/>erat probandum. </s>           <s id="N1267A">EH, qu&aelig; e&longs;t extra <lb/>perpendiculum AM ver&longs;us H maior erit dimidio nem&shy;<lb/>pe quantum importat triangulus DGM, quod &longs;patium <lb/>Ari&longs;toteles &longs;ignauit <expan abbr="Pq.">PQ</expan> Si igitur amoueatur onus, quod <pb pagenum="80" xlink:href="005/01/088.jpg"/>deprimit in E, nece&longs;&longs;e e&longs;t deor&longs;um ferri partem vbi H. <lb/><figure id="id.005.01.088.1.jpg" xlink:href="005/01/088/1.jpg"/><lb/><expan abbr="Siquid&etilde;">Siquidem</expan> pars illa ma&shy;<lb/>ior e&longs;t qu&agrave;m h&aelig;c vbi <lb/>E, qu&aelig; per <expan abbr="con&longs;equ&etilde;s">con&longs;equens</expan> <lb/>&longs;ur&longs;um a&longs;cendet, &amp; &longs;ic <lb/>rur&longs;us libra con&longs;titue&shy;<lb/>tur in &aelig;quilibrio quod <lb/>erat probandum. </s>
           <s id="N126A7">Se&shy;<lb/>cunda ver&ograve; pars huius <lb/>qu&aelig;&longs;tionis facilius ab <lb/>eodem Ari&longs;totele probatur. </s>           <s id="N126A7">Se&shy;<lb/>cunda ver&ograve; pars huius <lb/>qu&aelig;&longs;tionis facilius ab <lb/>eodem Ari&longs;totele probatur. </s>
           <s id="N126B0">Quoniam &longs;i &longs;partum, &longs;eu axis <lb/>infra iugum locetur, maior pars libr&etail; e&longs;&longs;et illa, qu&etail; deor&shy;<lb/>&longs;um ex impo&longs;ito pondere reperiretur depre&longs;&longs;a, qu&agrave;m qu&etail; <lb/>&longs;ur&longs;um e&longs;&longs;et elata. </s>           <s id="N126B0">Quoniam &longs;i &longs;partum, &longs;eu axis <lb/>infra iugum locetur, maior pars libr&etail; e&longs;&longs;et illa, qu&etail; deor&shy;<lb/>&longs;um ex impo&longs;ito pondere reperiretur depre&longs;&longs;a, qu&agrave;m qu&etail; <lb/>&longs;ur&longs;um e&longs;&longs;et elata. </s>
           <s id="N126B9">Porr&ograve; plus dimidio contineret, <expan abbr="proin-deq.">proin&shy;<lb/>deque</expan> etiam ablato pondere adhuc magis grauitaret, ac pro&shy;<lb/>pterea ad equilibrium redire minim&egrave; po&longs;&longs;et. </s>           <s id="N126B9">Porr&ograve; plus dimidio contineret, <expan abbr="proin-deq.">proin&shy;<lb/>deque</expan> etiam ablato pondere adhuc magis grauitaret, ac pro&shy;<lb/>pterea ad equilibrium redire minim&egrave; po&longs;&longs;et. </s>
Line 1226 
Line 1226 
           <s id="N1270B">Quandoquidem exce&longs;&longs;us il&shy;<lb/>le &longs;upra medietatem, tanquam onus quoddam ei &longs;emper in&shy;<lb/>cumbit. </s>           <s id="N1270B">Quandoquidem exce&longs;&longs;us il&shy;<lb/>le &longs;upra medietatem, tanquam onus quoddam ei &longs;emper in&shy;<lb/>cumbit. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N12712" type="main">         <p id="N12712" type="main">
           <s id="N12714">Huic autem Ati&longs;totelis demon&longs;trationi addi etiam po-<pb pagenum="81" xlink:href="005/01/089.jpg"/>te&longs;t alia &longs;umpta ex centro grauitatis, vt proprium e&longs;t me&shy;<lb/>chanicarum &longs;peculationum. </s>           <s id="N12714">Huic autem Ari&longs;totelis demon&longs;trationi addi etiam po-<pb pagenum="81" xlink:href="005/01/089.jpg"/>te&longs;t alia &longs;umpta ex centro grauitatis, vt proprium e&longs;t me&shy;<lb/>chanicarum &longs;peculationum. </s>
           <s id="N1271E">Porr&ograve; libr&aelig; iam explicat&aelig; cen&shy;<lb/>trum grauitatis e&longs;t punctum in medio iugi intrapo&longs;itum, vt <lb/>patet ex definitione. </s>           <s id="N1271E">Porr&ograve; libr&aelig; iam explicat&aelig; cen&shy;<lb/>trum grauitatis e&longs;t punctum in medio iugi intrapo&longs;itum, vt <lb/>patet ex definitione. </s>
           <s id="N12725">Nam circa illud <expan abbr="vndiq.">vndique</expan> partes &aelig;qua&shy;<lb/>lium &longs;unt momentorum. </s>           <s id="N12725">Nam circa illud <expan abbr="vndiq.">vndique</expan> partes &aelig;qua&shy;<lb/>lium &longs;unt momentorum. </s>
           <s id="N1272E">Quando autem libra e&longs;t in Aequi&shy;<lb/>librio con&longs;tituta, huiu&longs;modi centrum coincidit in eandem <lb/>lineam perpendiculatem, in qua e&longs;t centrum circumuolu&shy;<lb/>tionis, &longs;eu axis ip&longs;ius libr&aelig;, ac centrum mundi; &longs;iue axis po&shy;<lb/>natur &longs;upra, &longs;iue infra <expan abbr="iug&utilde;">iugum</expan>, vt videre e&longs;t in de&longs;criptis figuris. <lb/></s>           <s id="N1272E">Quando autem libra e&longs;t in Aequi&shy;<lb/>librio con&longs;tituta, huiu&longs;modi centrum coincidit in eandem <lb/>lineam perpendiculatem, in qua e&longs;t centrum circumuolu&shy;<lb/>tionis, &longs;eu axis ip&longs;ius libr&aelig;, ac centrum mundi; &longs;iue axis po&shy;<lb/>natur &longs;upra, &longs;iue infra <expan abbr="iug&utilde;">iugum</expan>, vt videre e&longs;t in de&longs;criptis figuris. <lb/></s>
Line 1236 
Line 1236 
           <s id="N12769">Qu&etail; <lb/>omnia ab&longs;que alia figura per&longs;picua e&longs;&longs;e po&longs;&longs;unt ex de&longs;cri&shy;<lb/>ptis, ac fu&longs;i&ugrave;s, &amp; exacti&ugrave;s traduntur, cum &agrave; Guidone Vbaldo <lb/>tractatu de libra, tum &agrave; Bernardino Baldo in hac qu&aelig;&longs;tione, <lb/>qui tantam in centro grauitatis vim e&longs;&longs;e animaduertit ad <lb/>pr&aelig;ponderandum, vt hinc colligat, libras qu&aelig; axem habent <lb/>&longs;upra iugum, non &agrave; quouis paruo pondere moueri, vel peni&shy;<lb/>tus declinare, &longs;ed ab eo <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan>, quod &longs;uperet <expan abbr="re&longs;i&longs;tenti&atilde;">re&longs;i&longs;tentiam</expan> cen&shy;<lb/>tri grauitatis, qu&etail; re&longs;i&longs;tentia proportionaliter eo maior ex&shy;<lb/>peritur, quo minus grauitatis <expan abbr="c&etilde;tr&utilde;">centrum</expan> di&longs;tat ab axe, &longs;eu centro <lb/>circa quod ip&longs;a libra conuertitur, vt <expan abbr="ibid&etilde;">ibidem</expan> ip&longs;e demon&longs;trat. </s>           <s id="N12769">Qu&etail; <lb/>omnia ab&longs;que alia figura per&longs;picua e&longs;&longs;e po&longs;&longs;unt ex de&longs;cri&shy;<lb/>ptis, ac fu&longs;i&ugrave;s, &amp; exacti&ugrave;s traduntur, cum &agrave; Guidone Vbaldo <lb/>tractatu de libra, tum &agrave; Bernardino Baldo in hac qu&aelig;&longs;tione, <lb/>qui tantam in centro grauitatis vim e&longs;&longs;e animaduertit ad <lb/>pr&aelig;ponderandum, vt hinc colligat, libras qu&aelig; axem habent <lb/>&longs;upra iugum, non &agrave; quouis paruo pondere moueri, vel peni&shy;<lb/>tus declinare, &longs;ed ab eo <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan>, quod &longs;uperet <expan abbr="re&longs;i&longs;tenti&atilde;">re&longs;i&longs;tentiam</expan> cen&shy;<lb/>tri grauitatis, qu&etail; re&longs;i&longs;tentia proportionaliter eo maior ex&shy;<lb/>peritur, quo minus grauitatis <expan abbr="c&etilde;tr&utilde;">centrum</expan> di&longs;tat ab axe, &longs;eu centro <lb/>circa quod ip&longs;a libra conuertitur, vt <expan abbr="ibid&etilde;">ibidem</expan> ip&longs;e demon&longs;trat. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N12790" type="main">         <p id="N12790" type="main">
           <s id="N12792">Verum quamuis pr&aelig;dicta omnia vera &longs;int, adhuc tamen <lb/>aliquod de&longs;ideratur ad ad&aelig;quatam omnino rationem tra&shy;<lb/>dendam, cur axe exi&longs;tente &longs;upra iugum, &longs;i eleuetur vna pars <pb pagenum="82" xlink:href="005/01/090.jpg"/>illius ad depre&longs;&longs;ionem alterius, <expan abbr="cau&longs;aq.">cau&longs;aque</expan> depre&longs;&longs;ionis remo&shy;<lb/>ucatur, &longs;tatim pars illa eleuata pr&aelig;cipiti cur&longs;u de&longs;cendat, <lb/><expan abbr="redeatq.">redeatque</expan> in pri&longs;tinum locum. </s>           <s id="N12792">Verum quamuis pr&aelig;dicta omnia vera &longs;int, adhuc tamen <lb/>aliquod de&longs;ideratur ad ad&aelig;quatam omnino rationem tra&shy;<lb/>dendam, cur axe exi&longs;tente &longs;upra iugum, &longs;i eleuetur vna pars <pb pagenum="82" xlink:href="005/01/090.jpg"/>illius ad depre&longs;&longs;ionem alterius, <expan abbr="cau&longs;aq.">cau&longs;aque</expan> depre&longs;&longs;ionis remo&shy;<lb/>ueatur, &longs;tatim pars illa eleuata pr&aelig;cipiti cur&longs;u de&longs;cendat, <lb/><expan abbr="redeatq.">redeatque</expan> in pri&longs;tinum locum. </s>
           <s id="N127A9">Siquidem exce&longs;&longs;us ille partis <lb/>eleuat&aelig;, quem ex Ari&longs;totele explicuimus, <expan abbr="rur&longs;umq.">rur&longs;umque</expan> ratio <lb/>centri grauitatis pr&aelig;dicta non videntur &longs;ufficere, nec tanti <lb/>e&longs;&longs;e momenti, vt <expan abbr="tant&atilde;">tantam</expan> motionem <expan abbr="tamqu&atilde;">tamquam</expan> pr&aelig;cipitem de&shy;<lb/>&longs;cen&longs;um cau&longs;are pr&aelig;ualeant. </s>           <s id="N127A9">Siquidem exce&longs;&longs;us ille partis <lb/>eleuat&aelig;, quem ex Ari&longs;totele explicuimus, <expan abbr="rur&longs;umq.">rur&longs;umque</expan> ratio <lb/>centri grauitatis pr&aelig;dicta non videntur &longs;ufficere, nec tanti <lb/>e&longs;&longs;e momenti, vt <expan abbr="tant&atilde;">tantam</expan> motionem <expan abbr="tamqu&atilde;">tamquam</expan> pr&aelig;cipitem de&shy;<lb/>&longs;cen&longs;um cau&longs;are pr&aelig;ualeant. </s>
           <s id="N127C0">Cum &amp; centrum grauitatis <lb/>parum, aut imperceptibiliter remoueatur &agrave; linea illa ca&shy;<lb/>dente ab axe ad centrum mundi; &amp; exce&longs;&longs;us partis eleuat&aelig; <lb/>non modo paruus &longs;it, &longs;ed paruum etiam ab eadem linea di&shy;<lb/>&longs;tet vbi minus pr&aelig;ponderantia experitur. </s>           <s id="N127C0">Cum &amp; centrum grauitatis <lb/>parum, aut imperceptibiliter remoueatur &agrave; linea illa ca&shy;<lb/>dente ab axe ad centrum mundi; &amp; exce&longs;&longs;us partis eleuat&aelig; <lb/>non modo paruus &longs;it, &longs;ed paruum etiam ab eadem linea di&shy;<lb/>&longs;tet vbi minus pr&aelig;ponderantia experitur. </s>
           <s id="N127CB">Etenim &longs;i huiu&longs;&shy;<lb/>modi exce&longs;&longs;us appenderetur tanquam onus in libra, qu&aelig; in <lb/>&aelig;quilibrio &longs;it con&longs;tituta, ac prope axem in &longs;imili &longs;itu, ac e&longs;t <lb/>ille, quem in ca&longs;u no&longs;tro retinet, ab&longs;que dubio parum, aut <lb/>nihil pr&aelig;ponderaret brachium in quo appenderetur. </s>           <s id="N127CB">Etenim &longs;i huiu&longs;&shy;<lb/>modi exce&longs;&longs;us appenderetur tanquam onus in libra, qu&aelig; in <lb/>&aelig;quilibrio &longs;it con&longs;tituta, ac prope axem in &longs;imili &longs;itu, ac e&longs;t <lb/>ille, quem in ca&longs;u no&longs;tro retinet, ab&longs;que dubio parum, aut <lb/>nihil pr&aelig;ponderaret brachium in quo appenderetur. </s>
Line 1248 
Line 1248 
           <s id="N127F5">Non <lb/>quia ratione &longs;itus re vera maiorem, aut minorem grauita&shy;<lb/>tem acquirat, &longs;ed quia magis, vel minus &longs;u&longs;tinetur ab in&shy;<lb/>&longs;trumento in illo &longs;itu iuxta maiorem, aut minorem propin&shy;<lb/>quitatem, quam &longs;itus habet cum linea explicata, vt Guido <lb/>Vbaldus animaduertit, tractatu de Libra, prop.            <s id="N127F5">Non <lb/>quia ratione &longs;itus re vera maiorem, aut minorem grauita&shy;<lb/>tem acquirat, &longs;ed quia magis, vel minus &longs;u&longs;tinetur ab in&shy;<lb/>&longs;trumento in illo &longs;itu iuxta maiorem, aut minorem propin&shy;<lb/>quitatem, quam &longs;itus habet cum linea explicata, vt Guido <lb/>Vbaldus animaduertit, tractatu de Libra, prop.
  
 4. ante med. <lb/></s> 4. ante med. <lb/></s>
           <s id="N12803">Cum igitur pondus &longs;uperioris lancis in eo loco magis di&longs;tet <lb/>aliena perpendiculari pr&aelig;dicta, qu&agrave;m pondus inferioris, &longs;e&shy;<lb/>quitur magis grauitare &longs;uperiorem lancem, qu&agrave;m grauitet <lb/>inferior, atque adeo h&aelig;c ab illa tanquam ab in&aelig;quali pro&shy;<lb/>portione vitutis moueri, &amp; &longs;ur&longs;um ferri v&longs;quequo ad &aelig;qua-<pb pagenum="83" xlink:href="005/01/091.jpg"/>lem cum illa &agrave; cathectu di&longs;tantiam, ac proinde grauitatem <lb/>perueniat, vt in &aelig;quilibrio contingit&shy;</s>           <s id="N12803">Cum igitur pondus &longs;uperioris lancis in eo loco magis di&longs;tet <lb/>aliena perpendiculari pr&aelig;dicta, qu&agrave;m pondus inferioris, &longs;e&shy;<lb/>quitur magis grauitare &longs;uperiorem lancem, qu&agrave;m grauitet <lb/>inferior, atque adeo h&aelig;c ab illa tanquam ab in&aelig;quali pro&shy;<lb/>portione virtutis moueri, &amp; &longs;ur&longs;um ferri v&longs;quequo ad &aelig;qua-<pb pagenum="83" xlink:href="005/01/091.jpg"/>lem cum illa &agrave; cathectu di&longs;tantiam, ac proinde grauitatem <lb/>perueniat, vt in &aelig;quilibrio contingit&shy;</s>
         </p>         </p>
         <p id="N12815" type="main">         <p id="N12815" type="main">
           <s id="N12817">Superiorem autem lancem modo pr&aelig;dicto &agrave; linea ca&shy;<lb/>thectus magis remoueri, &longs;ic pote&longs;t <expan abbr="dem&otilde;&longs;trari">demon&longs;trari</expan> exemplo hu&shy;<lb/>ius figur&aelig;. </s>           <s id="N12817">Superiorem autem lancem modo pr&aelig;dicto &agrave; linea ca&shy;<lb/>thectus magis remoueri, &longs;ic pote&longs;t <expan abbr="dem&otilde;&longs;trari">demon&longs;trari</expan> exemplo hu&shy;<lb/>ius figur&aelig;. </s>
Line 1277 
Line 1277 
           <s id="N1291F">Qu&aelig;&longs;tio Tertia.<!-- KEEP S--></s>           <s id="N1291F">Qu&aelig;&longs;tio Tertia.<!-- KEEP S--></s>
         </p>         </p>
         <p id="N12923" type="main">         <p id="N12923" type="main">
           <s id="N12925">C<emph type="italics"/>vr exigu&aelig; vires &lpar;quemadmodum &agrave; principi<gap/><lb/>dictum e&longs;t&rpar; vecte, magna mouent pondera, <lb/>vectis in&longs;uper onus accipientes? </s>           <s id="N12925">C<emph type="italics"/>vr exigu&aelig; vires &lpar;quemadmodum &agrave; principio<lb/>dictum e&longs;t&rpar; vecte, magna mouent pondera, <lb/>vectis in&longs;uper onus accipientes? </s>
           <s id="N12930">cum faci&shy;<lb/>lius &longs;it minorem mouere grauitatem: minor <lb/>autem e&longs;t &longs;ine vecte. </s>           <s id="N12930">cum faci&shy;<lb/>lius &longs;it minorem mouere grauitatem: minor <lb/>autem e&longs;t &longs;ine vecte. </s>
           <s id="N12937">An quoniam ip&longs;e ve&shy;<lb/>ctis e&longs;t in cau&longs;a libra exi&longs;tens, &longs;partum infer&shy;<lb/>n&egrave; habens, in in&aelig;qualia diui&longs;a. </s>           <s id="N12937">An quoniam ip&longs;e ve&shy;<lb/>ctis e&longs;t in cau&longs;a libra exi&longs;tens, &longs;partum infer&shy;<lb/>n&egrave; habens, in in&aelig;qualia diui&longs;a. </s>
           <s id="N1293E">Hypomochlion enim est &longs;par&shy;<lb/>tum: ambo namque stant vt centrum. </s>           <s id="N1293E">Hypomochlion enim est &longs;par&shy;<lb/>tum: ambo namque stant vt centrum. </s>
           <s id="N12943">Quoniam autem ab <lb/>&aelig;quali pondere celeri&ugrave;s mouetur maior earum, qu&aelig; &agrave; centro <lb/>&longs;unt: duo ver&ograve; pondera, quod mouet, &amp; quod mouetur: quod <lb/>igitur motum pondus ad mouens, longitudo patitur ad longi&shy;<lb/>tudinem. </s>           <s id="N12943">Quoniam autem ab <lb/>&aelig;quali pondere celeri&ugrave;s mouetur maior earum, qu&aelig; &agrave; centro <lb/>&longs;unt: duo ver&ograve; pondera, quod mouet, &amp; quod mouetur: quod <lb/>igitur motum pondus ad mouens, longitudo patitur ad longi&shy;<lb/>tudinem. </s>
           <s id="N1294E">Semper autem quanto ab hypomochlio di&longs;tabit ma&shy;<lb/>gis, tant&ograve; facili&ugrave;s mouebit. </s>           <s id="N1294E">Semper autem quanto ab hypomochlio di&longs;tabit ma&shy;<lb/>gis, tant&ograve; facili&ugrave;s mouebit. </s>
           <s id="N12953">Cau&longs;a autem e&longs;t, qu&aelig; retr&ograve; com&shy;<lb/>memorata est: quoniam qu&aelig; plus &agrave; centro distat, maiorem <lb/>de&longs;cribit circulum: quare ab eadem potentia plus &longs;eparabitur <lb/>mouens illud, quod plus ab hypomochlio di&longs;tabit. </s>           <s id="N12953">Cau&longs;a autem e&longs;t, qu&aelig; retr&ograve; com&shy;<lb/>memorata est: quoniam qu&aelig; plus &agrave; centro distat, maiorem <lb/>de&longs;cribit circulum: quare ab eadem potentia plus &longs;eparabitur <lb/>mouens illud, quod plus ab hypomochlio di&longs;tabit. </s>
           <s id="N1295C">Sit vectis <lb/>vbi AB, pondus vbi C, quod mouet autem, vbi D, hypo&shy;<lb/>mocblion vbi E, quod autem vbi e&longs;t D, mouens vbi F. mo&shy;<lb/>tum autem vbi C. pondus vbi G.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>           <s id="N1295C">Sit vectis <lb/>vbi AB, pondus vbi C, quod mouet autem, vbi D, hypo&shy;<lb/>mochlion vbi E, quod autem vbi e&longs;t D, mouens vbi F. mo&shy;<lb/>tum autem vbi C. pondus vbi G.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
         </p>         </p>
         <p id="N12968" type="head">         <p id="N12968" type="head">
           <s id="N1296A">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>           <s id="N1296A">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>
Line 1305 
Line 1305 
           <s id="N129C2">Tunc &longs;i con&longs;ideretur, eadem erit <lb/><figure id="id.005.01.094.1.jpg" xlink:href="005/01/094/1.jpg"/><pb pagenum="87" xlink:href="005/01/095.jpg"/><figure id="id.005.01.095.1.jpg" xlink:href="005/01/095/1.jpg"/><lb/>ratio ac de libra, cuius iugum &longs;it AB, lances ver&ograve; C, D, <lb/>&amp; axis, &longs;eu fulcimentum E. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N129C2">Tunc &longs;i con&longs;ideretur, eadem erit <lb/><figure id="id.005.01.094.1.jpg" xlink:href="005/01/094/1.jpg"/><pb pagenum="87" xlink:href="005/01/095.jpg"/><figure id="id.005.01.095.1.jpg" xlink:href="005/01/095/1.jpg"/><lb/>ratio ac de libra, cuius iugum &longs;it AB, lances ver&ograve; C, D, <lb/>&amp; axis, &longs;eu fulcimentum E. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N129D9">Siquidem ip&longs;um D pendens <lb/>ex longiori brachio libr&aelig;, pr&aelig;ponderat ip&longs;i C. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N129D9">Siquidem ip&longs;um D pendens <lb/>ex longiori brachio libr&aelig;, pr&aelig;ponderat ip&longs;i C. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N129DF">Quemad&shy;<lb/>modum potentia applicata in vecte vbi D, &longs;uperat graui&shy;<lb/>tatem ponderis C. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N129DF">Quemad&shy;<lb/>modum potentia applicata in vecte vbi D, &longs;uperat graui&shy;<lb/>tatem ponderis C. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N129E7">Axis ver&ograve; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ponatur infra iugum, &longs;iue <lb/>ip&longs;um ingum &longs;it &longs;u&longs;pen&longs;um per trutinam, aut &longs;partum, &longs;iue <lb/>innixum &longs;it alteri corpori immobili, idem &longs;emper pr&aelig;&longs;tat, <lb/>ac fulcimentum vectis vbi E. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N129E7">Axis ver&ograve; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ponatur infra iugum, &longs;iue <lb/>ip&longs;um iugum &longs;it &longs;u&longs;pen&longs;um per trutinam, aut &longs;partum, &longs;iue <lb/>innixum &longs;it alteri corpori immobili, idem &longs;emper pr&aelig;&longs;tat, <lb/>ac fulcimentum vectis vbi E. <!-- KEEP S--></s>
         </p>         </p>
         <p id="N129F5" type="main">         <p id="N129F5" type="main">
           <s id="N129F7">Quoniam autem &lpar;pro&longs;equitur Ari&longs;toteles&rpar; ab &aelig;quali <lb/>pondere celerius, &longs;iue facilius mouetur brachium libr&aelig;, <lb/>quod magis &agrave; centro di&longs;ce&longs;&longs;erit, vt explicatum e&longs;t de libra, <lb/>qu&aelig; alterum brachium longius obtinet, eam ad circulum <lb/>reducendo: hinc fit, vt cum duo &longs;int, qu&aelig; in ambis extre&shy;<lb/>mitatibus vectis pr&aelig;munt, vel ponderant, nempe mouens <lb/>in vna, &amp; motum in alia; illud magis pr&aelig;ponderet, quod <lb/>longiorem vectis extremitatem pr&aelig;&longs;&longs;erit; &longs;eu quanto magis <lb/>&agrave; fulcimento di&longs;ce&longs;&longs;erit, quamuis ali&agrave;s ip&longs;a ponderantia in <lb/>&longs;e &longs;int &aelig;qualia, hoc e&longs;t virtus mouentis &aelig;qualis &longs;it moto <lb/>ponderi, &amp; longior pars vectis &aelig;qu&egrave; grauitet, ac breuior. <lb/></s>           <s id="N129F7">Quoniam autem &lpar;pro&longs;equitur Ari&longs;toteles&rpar; ab &aelig;quali <lb/>pondere celerius, &longs;iue facilius mouetur brachium libr&aelig;, <lb/>quod magis &agrave; centro di&longs;ce&longs;&longs;erit, vt explicatum e&longs;t de libra, <lb/>qu&aelig; alterum brachium longius obtinet, eam ad circulum <lb/>reducendo: hinc fit, vt cum duo &longs;int, qu&aelig; in ambis extre&shy;<lb/>mitatibus vectis pr&aelig;sunt, vel ponderant, nempe mouens <lb/>in vna, &amp; motum in alia; illud magis pr&aelig;ponderet, quod <lb/>longiorem vectis extremitatem pr&aelig;&longs;&longs;erit; &longs;eu quanto magis <lb/>&agrave; fulcimento di&longs;ce&longs;&longs;erit, quamuis ali&agrave;s ip&longs;a ponderantia in <lb/>&longs;e &longs;int &aelig;qualia, hoc e&longs;t virtus mouentis &aelig;qualis &longs;it moto <lb/>ponderi, &amp; longior pars vectis &aelig;qu&egrave; grauitet, ac breuior. <lb/></s>
           <s id="N12A0F">Quod totum, vt ip&longs;emet Ari&longs;toteles inquit, de&longs;umitur ab <pb pagenum="88" xlink:href="005/01/096.jpg"/>explicato illo principio; quoniam &longs;cilicet, qu&aelig; plus &agrave; cen&shy;<lb/>tro di&longs;tat linea, &longs;eu extremitas &longs;emidiametri, maiorem de&shy;<lb/>&longs;cribit circumferentiam, qu&aelig; &longs;an&egrave; cum magis ad rectam li&shy;<lb/>neam accedat, facilius, ac velocius per ip&longs;am fertur &longs;emidia&shy;<lb/>meter, tanquam per viam magis connaturalem, vt ibidem <lb/>explicuimus. </s>           <s id="N12A0F">Quod totum, vt ip&longs;emet Ari&longs;toteles inquit, de&longs;umitur ab <pb pagenum="88" xlink:href="005/01/096.jpg"/>explicato illo principio; quoniam &longs;cilicet, qu&aelig; plus &agrave; cen&shy;<lb/>tro di&longs;tat linea, &longs;eu extremitas &longs;emidiametri, maiorem de&shy;<lb/>&longs;cribit circumferentiam, qu&aelig; &longs;an&egrave; cum magis ad rectam li&shy;<lb/>neam accedat, facilius, ac velocius per ip&longs;am fertur &longs;emidia&shy;<lb/>meter, tanquam per viam magis connaturalem, vt ibidem <lb/>explicuimus. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N12A21" type="main">         <p id="N12A21" type="main">
           <s id="N12A23">Illud autem, quod Ari&longs;toteles interpo&longs;uit, nempe: Quod <lb/>igitur motum pondus admouens, longitudo patitur ad lon&shy;<lb/>gitudinem: idem e&longs;t, ac dicere, eandem proportionem ha&shy;<lb/>bere motricem potentiam ad pondus leuandum, quam ha&shy;<lb/>bet eius longitudo, &longs;eu di&longs;tantia &agrave; centro vectis ad longitu&shy;<lb/>dinem, &longs;eu di&longs;tantiam ponderis ab eodem centro vbi e&longs;t <lb/>fulcimentum. </s>           <s id="N12A23">Illud autem, quod Ari&longs;toteles interpo&longs;uit, nempe: Quod <lb/>igitur motum pondus admouens, longitudo patitur ad lon&shy;<lb/>gitudinem: idem e&longs;t, ac dicere, eandem proportionem ha&shy;<lb/>bere motricem potentiam ad pondus leuandum, quam ha&shy;<lb/>bet eius longitudo, &longs;eu di&longs;tantia &agrave; centro vectis ad longitu&shy;<lb/>dinem, &longs;eu di&longs;tantiam ponderis ab eodem centro vbi e&longs;t <lb/>fulcimentum. </s>
           <s id="N12A32">Quare &longs;ubiungit: Semper autem quanto ab <lb/>hypomochlio, ide&longs;t fulcimento, di&longs;tabit magis, tanto facilius <lb/>mouebit. </s>           <s id="N12A32">Quare &longs;ubiungit: Semper autem quanto ab <lb/>hypomochlio, ide&longs;t fulcimento, di&longs;tabit magis, tanto facilius <lb/>mouebit. </s>
           <s id="N12A39">H&aelig;c ille, qu&aelig; po&longs;tea exactius tradita &longs;unt ab&shy;<lb/>Archimede in &longs;uo primo libro &aelig;queponderantium propo&shy;<lb/>&longs;itione &longs;exta; &amp; acuti&longs;&longs;im&egrave; probantur &agrave; Guido Vbaldo &egrave; <lb/>Marchionibus Montis in &longs;uis Mechanicis tractatu de libra <lb/>propo&longs;itione &longs;exta; ac de vecte propo&longs;itione quarta. </s>           <s id="N12A39">H&aelig;c ille, qu&aelig; po&longs;tea exactius tradita &longs;unt ab <lb/>Archimede in &longs;uo primo libro &aelig;queponderantium propo&shy;<lb/>&longs;itione &longs;exta; &amp; acuti&longs;&longs;im&egrave; probantur &agrave; Guido Vbaldo &egrave; <lb/>Marchionibus Montis in &longs;uis Mechanicis tractatu de libra <lb/>propo&longs;itione &longs;exta; ac de vecte propo&longs;itione quarta. </s>
           <s id="N12A44">De&shy;<lb/>mon&longs;trant enim in &aelig;quilibrijs, t&agrave;m vectis, qu&agrave;m libr&aelig;, ita &longs;e <lb/>habere pondus ad pondus, vt brachium ad brachium ex <lb/>commutata proportione. </s>           <s id="N12A44">De&shy;<lb/>mon&longs;trant enim in &aelig;quilibrijs, t&agrave;m vectis, qu&agrave;m libr&aelig;, ita &longs;e <lb/>habere pondus ad pondus, vt brachium ad brachium ex <lb/>commutata proportione. </s>
           <s id="N12A4D">Sit enim vectis, aut libra AB &longs;uf&shy;<lb/>fulta, aut &longs;u&longs;pen&longs;a in C. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N12A4D">Sit enim vectis, aut libra AB &longs;uf&shy;<lb/>fulta, aut &longs;u&longs;pen&longs;a in C. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N12A53">Brachium autem CA &longs;it verbi <lb/><figure id="id.005.01.096.1.jpg" xlink:href="005/01/096/1.jpg"/><lb/>gratia vnius <lb/>palmi. </s>           <s id="N12A53">Brachium autem CA &longs;it verbi <lb/><figure id="id.005.01.096.1.jpg" xlink:href="005/01/096/1.jpg"/><lb/>gratia vnius <lb/>palmi. </s>
Line 1335 
Line 1335 
           <s id="N12AE3">Stant autem vectis, &amp; libra dum manent in &aelig;quili&shy;<lb/>brio, &amp; nihilominus parua potentia ingens &longs;u&longs;tinet pondus. </s>           <s id="N12AE3">Stant autem vectis, &amp; libra dum manent in &aelig;quili&shy;<lb/>brio, &amp; nihilominus parua potentia ingens &longs;u&longs;tinet pondus. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N12AE8" type="main">         <p id="N12AE8" type="main">
           <s id="N12AEA">Veruntamen &longs;i verba Ari&longs;totelis exactius pen&longs;entur non <lb/>id &longs;igni&longs;icant, nec ille talem cau&longs;am formaliter in maiori <lb/>velocitate, &longs;ed in maiori grauitate, aut virtute con&longs;tituit, <lb/>qu&aelig; brachij maiorem longitudinem con&longs;equitur. </s>           <s id="N12AEA">Veruntamen &longs;i verba Ari&longs;totelis exactius pen&longs;entur non <lb/>id &longs;ignificant, nec ille talem cau&longs;am formaliter in maiori <lb/>velocitate, &longs;ed in maiori grauitate, aut virtute con&longs;tituit, <lb/>qu&aelig; brachij maiorem longitudinem con&longs;equitur. </s>
           <s id="N12AF3">Etenim <lb/>cum dixit: <emph type="italics"/>Zuoniam autem ab &aelig;quali ponaere celerius mo&shy;<lb/>uetur maior earum, qu&aelig; &agrave; centro &longs;unt.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N12AF3">Etenim <lb/>cum dixit: <emph type="italics"/>Quoniam autem ab &aelig;quali pondere celerius mo&shy;<lb/>uetur maior earum, qu&aelig; &agrave; centro &longs;unt.<emph.end type="italics"/></s>
           <s id="N12AFF"> Idem per <emph type="italics"/>celerius<emph.end type="italics"/> ac <lb/>per <emph type="italics"/>facilius<emph.end type="italics"/> intellexit. </s>           <s id="N12AFF"> Idem per <emph type="italics"/>celerius<emph.end type="italics"/> ac <lb/>per <emph type="italics"/>facilius<emph.end type="italics"/> intellexit. </s>
           <s id="N12B10">Quandoquidem paulo po&longs;t id ip&longs;um <lb/>repetens, ait. <emph type="italics"/>Semper autem quanio ab hy<gap/>mochlio di<gap/>&shy;<lb/>bit magis, tanto facilius mouebit.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N12B10">Quandoquidem paulo po&longs;t id ip&longs;um <lb/>repetens, ait. <emph type="italics"/>Semper autem quanto ab hypomochlio dicta&shy;<lb/>bit magis, tanto facilius mouebit.<emph.end type="italics"/></s>
           <s id="N12B20"> Et quidem in motu locali <lb/>velocitas &longs;emper facilitatem inuoluit, aut &longs;upponit, <expan abbr="ip&longs;aq.">ip&longs;aque</expan> <pb pagenum="90" xlink:href="005/01/098.jpg"/>maior velocitas, ac facilitas motus, maiorem grauitatem, aut <lb/>maiorem virtutem motiuam nece&longs;&longs;ario indicat, vt palam e&longs;t <lb/>in motibus t&agrave;m naturalibus, qu&agrave;m violentis. </s>           <s id="N12B20"> Et quidem in motu locali <lb/>velocitas &longs;emper facilitatem inuoluit, aut &longs;upponit, <expan abbr="ip&longs;aq.">ip&longs;aque</expan> <pb pagenum="90" xlink:href="005/01/098.jpg"/>maior velocitas, ac facilitas motus, maiorem grauitatem, aut <lb/>maiorem virtutem motiuam nece&longs;&longs;ario indicat, vt palam e&longs;t <lb/>in motibus t&agrave;m naturalibus, qu&agrave;m violentis. </s>
           <s id="N12B32">Nam corpus <lb/>qu&ograve; grauius, e&ograve; velocius de&longs;cendit, &longs;i non detineatur; &amp; <lb/>proiecta, e&ograve; velocius inter medium percurrunt, quo maio&shy;<lb/>rem impul&longs;um &agrave; proijciente recipiunt. </s>           <s id="N12B32">Nam corpus <lb/>qu&ograve; grauius, e&ograve; velocius de&longs;cendit, &longs;i non detineatur; &amp; <lb/>proiecta, e&ograve; velocius inter medium percurrunt, quo maio&shy;<lb/>rem impul&longs;um &agrave; proijciente recipiunt. </s>
           <s id="N12B3B"><expan abbr="Ip&longs;aq.">Ip&longs;aque</expan> animalia tan&shy;<lb/>to progrediuntur velocius, <expan abbr="citiusq.">citiusque</expan> per incu&longs;&longs;ionem impul&shy;<lb/>&longs;us grauia mouent, quanto maiorem virtutem motiuam <lb/>adepta fuerit cum pari di&longs;po&longs;itione in&longs;trumentorum. </s>           <s id="N12B3B"><expan abbr="Ip&longs;aq.">Ip&longs;aque</expan> animalia tan&shy;<lb/>to progrediuntur velocius, <expan abbr="citiusq.">citiusque</expan> per incu&longs;&longs;ionem impul&shy;<lb/>&longs;us grauia mouent, quanto maiorem virtutem motiuam <lb/>adepta fuerit cum pari di&longs;po&longs;itione in&longs;trumentorum. </s>
Line 1348 
Line 1348 
           <s id="N12B58">Qu&aelig;&longs;tio Quarta.</s>           <s id="N12B58">Qu&aelig;&longs;tio Quarta.</s>
         </p>         </p>
         <p id="N12B5B" type="main">         <p id="N12B5B" type="main">
           <s id="N12B5D">C<emph type="italics"/>vr &yuml;, qui in nauis medio &longs;unt remiges, ma&shy;<lb/>xim&egrave; nauem mouent? </s>           <s id="N12B5D">C<emph type="italics"/>vr ij, qui in nauis medio &longs;unt remiges, ma&shy;<lb/>xim&egrave; nauem mouent? </s>
           <s id="N12B65">an quia remus vectis <lb/>est, hypomochlion autem fit &longs;calmus? </s>           <s id="N12B65">an quia remus vectis <lb/>est, hypomochlion autem fit &longs;calmus? </s>
           <s id="N12B6A">&longs;tat <lb/>enim ille: pondus ver&ograve; mare est, quod propel&shy;<lb/>lit remus: vectem autem mouens est ip&longs;e re&shy;<lb/>mex. </s>           <s id="N12B6A">&longs;tat <lb/>enim ille: pondus ver&ograve; mare est, quod propel&shy;<lb/>lit remus: vectem autem mouens est ip&longs;e re&shy;<lb/>mex. </s>
           <s id="N12B73">Semper autem plus mouet ponderis, <lb/>quant&ograve; magis ab hypomochlio distabit quicumque id mouet. <lb/></s>           <s id="N12B73">Semper autem plus mouet ponderis, <lb/>quant&ograve; magis ab hypomochlio distabit quicumque id mouet. <lb/></s>
           <s id="N12B79">Maior enim ita fit, qu&aelig; ex centro. </s>           <s id="N12B79">Maior enim ita fit, qu&aelig; ex centro. </s>
           <s id="N12B7C">Scalmus autem hypomo&shy;<lb/>chlion exi&longs;tens, centrum e&longs;t. </s>           <s id="N12B7C">Scalmus autem hypomo&shy;<lb/>chlion exi&longs;tens, centrum e&longs;t. </s>
           <s id="N12B81">In medio autem nauis plurimum <lb/>remi intus e&longs;t: illa enim parte lati&longs;&longs;ima e&longs;i nauis: quare ma&shy;<lb/>ior vtrinque remi pars vtrorumque nauis parietum intrin&longs;e&shy;<lb/>cus e&longs;i. </s>           <s id="N12B81">In medio autem nauis plurimum <lb/>remi intus e&longs;t: illa enim parte lati&longs;&longs;ima e&longs;i nauis: quare ma&shy;<lb/>ior vtrinque remi pars vtrorumque nauis parietum intrin&longs;e&shy;<lb/>cus e&longs;i. </s>
           <s id="N12B8A">Mouetur autem nauis, quoniam appellente ad ma&shy;<lb/>re remo, extremum illius, quod intus e&longs;t, in ante proinouetur: <lb/>nauem ver&ograve; &longs;calmo alligatam &longs;imul promoueri contingit, <lb/>quo remi extremum. </s>           <s id="N12B8A">Mouetur autem nauis, quoniam appellente ad ma&shy;<lb/>re remo, extremum illius, quod intus e&longs;t, in ante promouetur: <lb/>nauem ver&ograve; &longs;calmo alligatam &longs;imul promoueri contingit, <lb/>quo remi extremum. </s>
           <s id="N12B93">V bi enim plurimum maris diuidit re&shy;<lb/>mus, e&ograve; maxim&egrave; propelli nece&longs;&longs;e e&longs;i. </s>           <s id="N12B93">V bi enim plurimum maris diuidit re&shy;<lb/>mus, e&ograve; maxim&egrave; propelli nece&longs;&longs;e e&longs;i. </s>
           <s id="N12B98">Plurim&ugrave;m autem diuidit, <lb/>vbi pars plurima remi &agrave; &longs;calmo e&longs;t. </s>           <s id="N12B98">Plurim&ugrave;m autem diuidit, <lb/>vbi pars plurima remi &agrave; &longs;calmo e&longs;t. </s>
           <s id="N12B9D">Et eam ob cau&longs;am remi&shy;<lb/>ges, qui in media &longs;unt naui, mouent illam maxim&egrave;. </s>           <s id="N12B9D">Et eam ob cau&longs;am remi&shy;<lb/>ges, qui in media &longs;unt naui, mouent illam maxim&egrave;. </s>
Line 1374 
Line 1374 
         <p id="N12BEF" type="main">         <p id="N12BEF" type="main">
           <s id="N12BF1">Ex quo Ari&longs;toteles aliam quoque rationem de&longs;umit, <lb/>quam cum priori &lpar;perob&longs;cur&egrave; tamen&rpar; connectit: Quia ni&shy;<lb/>mirum adhuc foris pars remi in medio nauis con&longs;tituti, lon&shy;<lb/>gior e&longs;t iuxta proportionem pr&aelig;dictam, qu&aelig; ad commodi&shy;<lb/>tatem remigationis &longs;emper &longs;eruatur in v&longs;u. </s>           <s id="N12BF1">Ex quo Ari&longs;toteles aliam quoque rationem de&longs;umit, <lb/>quam cum priori &lpar;perob&longs;cur&egrave; tamen&rpar; connectit: Quia ni&shy;<lb/>mirum adhuc foris pars remi in medio nauis con&longs;tituti, lon&shy;<lb/>gior e&longs;t iuxta proportionem pr&aelig;dictam, qu&aelig; ad commodi&shy;<lb/>tatem remigationis &longs;emper &longs;eruatur in v&longs;u. </s>
           <s id="N12BFC">Longior autem <lb/>remi pars externa, &longs;eu palmula, maiorem aqu&aelig; portionem <lb/>diuidit, ac propellit, magi&longs;que propterea nauem promouet, <lb/>qu&agrave;m qu&aelig; breuior e&longs;t ratione proportionis, ac &longs;itus. </s>           <s id="N12BFC">Longior autem <lb/>remi pars externa, &longs;eu palmula, maiorem aqu&aelig; portionem <lb/>diuidit, ac propellit, magi&longs;que propterea nauem promouet, <lb/>qu&agrave;m qu&aelig; breuior e&longs;t ratione proportionis, ac &longs;itus. </s>
           <s id="N12C05">Quare <lb/>ob&longs;eruandum e&longs;t, eam e&longs;&longs;e debitam remorum proportio&shy;<lb/>nem inter &longs;e, qu&aelig; e&longs;t inter &longs;itum, &amp; &longs;itum nauis vbi con&longs;ti&shy;<lb/>tuuntur, ita vt vbi latior fuerit nauis, ibi productiores remi <lb/>con&longs;tituantur ex vtraque parte ip&longs;orum, qu&aelig; e&longs;t vtrinque &agrave; <lb/>fcalmo. </s>           <s id="N12C05">Quare <lb/>ob&longs;eruandum e&longs;t, eam e&longs;&longs;e debitam remorum proportio&shy;<lb/>nem inter &longs;e, qu&aelig; e&longs;t inter &longs;itum, &amp; &longs;itum nauis vbi con&longs;ti&shy;<lb/>tuuntur, ita vt vbi latior fuerit nauis, ibi productiores remi <lb/>con&longs;tituantur ex vtraque parte ip&longs;orum, qu&aelig; e&longs;t vtrinque &agrave; <lb/>scalmo. </s>
           <s id="N12C12">Hoc e&longs;t tam intus ex parte manubrij, qu&agrave;m foris <pb pagenum="92" xlink:href="005/01/100.jpg"/>ex parte palmul&aelig;. </s>           <s id="N12C12">Hoc e&longs;t tam intus ex parte manubrij, qu&agrave;m foris <pb pagenum="92" xlink:href="005/01/100.jpg"/>ex parte palmul&aelig;. </s>
           <s id="N12C1A">Et &longs;ic qui in medio &longs;unt remi, eo quod ibi <lb/>lati&longs;sima &longs;it nauis, longi&longs;&longs;imi &longs;unt, <expan abbr="maxim&egrave;q.">maxim&egrave;que</expan> proinde nauim <lb/>promouent; qui ver&ograve; puppim ver&longs;us, aliquantulum breuio&shy;<lb/>res; ac breui&longs;&longs;imi, qui con&longs;tituuntur ad proram, propter ean&shy;<lb/>dem rationem; <expan abbr="ideoq.">ideoque</expan> minus, ac minus proportionaliter na&shy;<lb/>uem ip&longs;am valent mouere, &longs;eu vniformiter difformiter. </s>           <s id="N12C1A">Et &longs;ic qui in medio &longs;unt remi, eo quod ibi <lb/>lati&longs;sima &longs;it nauis, longi&longs;&longs;imi &longs;unt, <expan abbr="maxim&egrave;q.">maxim&egrave;que</expan> proinde nauim <lb/>promouent; qui ver&ograve; puppim ver&longs;us, aliquantulum breuio&shy;<lb/>res; ac breui&longs;&longs;imi, qui con&longs;tituuntur ad proram, propter ean&shy;<lb/>dem rationem; <expan abbr="ideoq.">ideoque</expan> minus, ac minus proportionaliter na&shy;<lb/>uem ip&longs;am valent mouere, &longs;eu vniformiter difformiter. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N12C2F" type="main">         <p id="N12C2F" type="main">
           <s id="N12C31">Explorati&longs;&longs;imum e&longs;t hoc experimentum, <expan abbr="ratioq.">ratioque</expan> vt vidi&shy;<lb/>mus manife&longs;ta. </s>           <s id="N12C31">Explorati&longs;&longs;imum e&longs;t hoc experimentum, <expan abbr="ratioq.">ratioque</expan> vt vidi&shy;<lb/>mus manife&longs;ta. </s>
           <s id="N12C3A">Sed contra Ari&longs;totelem obijciunt Blanca&shy;<lb/>nus, &amp; <gap/>aldus, qu&ograve;d mare potius, qu&agrave;m &longs;calmus rationem <lb/>habere videatur fulcimenti. </s>           <s id="N12C3A">Sed contra Ari&longs;totelem obijciunt Blanca&shy;<lb/>nus, &amp; Baldus, qu&ograve;d mare potius, qu&agrave;m &longs;calmus rationem <lb/>habere videatur fulcimenti. </s>
           <s id="N12C43">Siquidem &longs;calmus eo quod af&shy;<lb/>fixus &longs;it naui, non manet, vt <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> e&longs;t fulcimenti, &longs;ed fer&shy;<lb/>tur cum illa. </s>           <s id="N12C43">Siquidem &longs;calmus eo quod af&shy;<lb/>fixus &longs;it naui, non manet, vt <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> e&longs;t fulcimenti, &longs;ed fer&shy;<lb/>tur cum illa. </s>
           <s id="N12C4E">Quare in ip&longs;orum &longs;ententia, ita remus con&longs;ti&shy;<lb/>tuitur vectis, vt <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> habeat in extremitate palmul&aelig;, qua <lb/>mari adh&aelig;ret, atque innititur tanquam fulcimento; pondus <lb/><expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> &longs;it nauis, &amp; <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> mouentis applicetur in manubrio. </s>           <s id="N12C4E">Quare in ip&longs;orum &longs;ententia, ita remus con&longs;ti&shy;<lb/>tuitur vectis, vt <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> habeat in extremitate palmul&aelig;, qua <lb/>mari adh&aelig;ret, atque innititur tanquam fulcimento; pondus <lb/><expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> &longs;it nauis, &amp; <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> mouentis applicetur in manubrio. </s>
         </p>         </p>
Line 1398 
Line 1398 
           <s id="N12CD4">Sed forta&longs;&shy;<lb/>&longs;e difficile poterit hoc penitus determinari. </s>           <s id="N12CD4">Sed forta&longs;&shy;<lb/>&longs;e difficile poterit hoc penitus determinari. </s>
           <s id="N12CD9">Pendet enim <lb/>non modo &agrave; proportione partium remi, nempe quomodo <lb/>&longs;e habeat pars, qu&aelig; e&longs;t &agrave; &longs;calmo ad extremum manubrij ad <lb/>eam, qu&aelig; e&longs;t &agrave; &longs;calmo ad extremum palmul&aelig;; ver&ugrave;m etiam <lb/>ab applicatione palmul&aelig; in mare, vt &longs;i plus vel minus intro&shy;<lb/>mittatur, <expan abbr="maioremq.">maioremque</expan> portionem aqu&aelig; depellat. </s>           <s id="N12CD9">Pendet enim <lb/>non modo &agrave; proportione partium remi, nempe quomodo <lb/>&longs;e habeat pars, qu&aelig; e&longs;t &agrave; &longs;calmo ad extremum manubrij ad <lb/>eam, qu&aelig; e&longs;t &agrave; &longs;calmo ad extremum palmul&aelig;; ver&ugrave;m etiam <lb/>ab applicatione palmul&aelig; in mare, vt &longs;i plus vel minus intro&shy;<lb/>mittatur, <expan abbr="maioremq.">maioremque</expan> portionem aqu&aelig; depellat. </s>
           <s id="N12CEA">Quando&shy;<lb/>quidem &longs;i profund&egrave; palmula immergatur, <expan abbr="magnamq.">magnamque</expan> por&shy;<lb/>tionem aqu&aelig; per illam remiger conetur depellere, tunc pro&shy;<lb/>culdubio, minus mouebitur aqua retror&longs;um, qu&agrave;m nauis an&shy;<lb/>tror&longs;um. </s>           <s id="N12CEA">Quando&shy;<lb/>quidem &longs;i profund&egrave; palmula immergatur, <expan abbr="magnamq.">magnamque</expan> por&shy;<lb/>tionem aqu&aelig; per illam remiger conetur depellere, tunc pro&shy;<lb/>culdubio, minus mouebitur aqua retror&longs;um, qu&agrave;m nauis an&shy;<lb/>tror&longs;um. </s>
           <s id="N12CF9">Quod ex eo &longs;it palam, nam &longs;i nauis in mare me&shy;<lb/>diet inter duos &longs;copulos, ad quos palmul&aelig; po&longs;&longs;int pertinge&shy;<lb/>re, &longs;imili conatu remiges &longs;copulos pul&longs;ando <gap/> aquam pul&shy;<lb/>&longs;are con&longs;ueuerunt, magis profecto nau<gap/> ip&longs;am mouebunt. <lb/></s>           <s id="N12CF9">Quod ex eo &longs;it palam, nam &longs;i nauis in mare me&shy;<lb/>diet inter duos &longs;copulos, ad quos palmul&aelig; po&longs;&longs;int pertinge&shy;<lb/>re, &longs;imili conatu remiges &longs;copulos pul&longs;ando ac aquam pul&shy;<lb/>&longs;are con&longs;ueuerunt, magis profecto nauem ip&longs;am mouebunt. <lb/></s>
           <s id="N12D07">Quod &longs;i alioquin palmul&aelig; minim&egrave; immergantur, &longs;ed veluti <lb/>&longs;olam &longs;uper&longs;iciem aqu&aelig; depellant, certum etiam e&longs;t, magis <lb/>aquam illam depul&longs;am <expan abbr="totamq.">totamque</expan> fer&egrave; in &longs;pumam redactam <lb/>abire, quam nauem vlterius progredi, aut moueri </s>           <s id="N12D07">Quod &longs;i alioquin palmul&aelig; minim&egrave; immergantur, &longs;ed veluti <lb/>&longs;olam &longs;uperficiem aqu&aelig; depellant, certum etiam e&longs;t, magis <lb/>aquam illam depul&longs;am <expan abbr="totamq.">totamque</expan> fer&egrave; in &longs;pumam redactam <lb/>abire, quam nauem vlterius progredi, aut moueri </s>
         </p>         </p>
         <p id="N12D14" type="margin">         <p id="N12D14" type="margin">
           <s id="N12D16"><margin.target id="marg18"/>Polyb. <!-- REMOVE S-->lib. <lb/><!-- REMOVE S-->1.longe an&shy;<lb/>te med.</s>           <s id="N12D16"><margin.target id="marg18"/>Polyb. <!-- REMOVE S-->lib. <lb/><!-- REMOVE S-->1.longe an&shy;<lb/>te med.</s>
Line 1420 
Line 1420 
           <s id="N12D7B">Ari&longs;toteles autem loquitur de motu recto. </s>           <s id="N12D7B">Ari&longs;toteles autem loquitur de motu recto. </s>
           <s id="N12D7E">Deinde non ex <lb/>eo, quod punctum C eodem tempore maius &longs;patium per&shy;<lb/>currat, qu&agrave;m punctum D vtpot&egrave; magis di&longs;tans &agrave; centro B, <lb/>iccirco &longs;equitur, magis mouere nauim remiges, qui ibi &longs;cal&shy;<lb/>mum habent affixum. </s>           <s id="N12D7E">Deinde non ex <lb/>eo, quod punctum C eodem tempore maius &longs;patium per&shy;<lb/>currat, qu&agrave;m punctum D vtpot&egrave; magis di&longs;tans &agrave; centro B, <lb/>iccirco &longs;equitur, magis mouere nauim remiges, qui ibi &longs;cal&shy;<lb/>mum habent affixum. </s>
           <s id="N12D89">Etenim alia, per quam plura &longs;unt pun&shy;<lb/>cta in ip&longs;a naui, qu&aelig; maius adhuc &longs;patium percurrunt, quam <lb/>C, tanquam &agrave; centro remotiora; in quibus tamen &longs;i con&longs;ti&shy;<lb/>tueretur &longs;calmus, minus nauem remiges valerent mouere, <lb/>vt in cu&longs;pide puppis, vel pror&aelig;. </s>           <s id="N12D89">Etenim alia, per quam plura &longs;unt pun&shy;<lb/>cta in ip&longs;a naui, qu&aelig; maius adhuc &longs;patium percurrunt, quam <lb/>C, tanquam &agrave; centro remotiora; in quibus tamen &longs;i con&longs;ti&shy;<lb/>tueretur &longs;calmus, minus nauem remiges valerent mouere, <lb/>vt in cu&longs;pide puppis, vel pror&aelig;. </s>
           <s id="N12D94">Quare motus ip&longs;ius C, &amp; <lb/>cuiu&longs;libet alterins puncti remotionis &agrave; centro, quamuis ve&shy;<lb/>locior &longs;it, qu&agrave;m m<gap/>us ip&longs;ius D, procedere pote&longs;t magis <lb/>ab impul&longs;uimpre&longs;&longs;o in ip&longs;o D, qu&agrave;m ab impul&longs;u impre&longs;&longs;o <lb/>in eodem C, &amp; &longs;ic magis mouere nauim eos, qui in nauis <lb/>medio &longs;unt remiges, etiam loquendo de motu circulari. </s>           <s id="N12D94">Quare motus ip&longs;ius C, &amp; <lb/>cuiu&longs;libet alterius puncti remotionis &agrave; centro, quamuis ve&shy;<lb/>locior &longs;it, qu&agrave;m m<gap/>us ip&longs;ius D, procedere pote&longs;t magis <lb/>ab impul&longs;u impre&longs;&longs;o in ip&longs;o D, qu&agrave;m ab impul&longs;u impre&longs;&longs;o <lb/>in eodem C, &amp; &longs;ic magis mouere nauim eos, qui in nauis <lb/>medio &longs;unt remiges, etiam loquendo de motu circulari. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N12DA3" type="main">         <p id="N12DA3" type="main">
           <s id="N12DA5">Rur&longs;us ex ip&longs;<gap/> Baldi probatione, atque conclu&longs;ione &longs;e&shy;<lb/>queretur, &longs;calmum vnius remi, magis di&longs;tare &agrave; &longs;calmo alte-<pb pagenum="95" xlink:href="005/01/103.jpg"/>rius po&longs;t lationem nauis, qu&agrave;m antea. </s>           <s id="N12DA5">Rur&longs;us ex ip&longs;a Baldi probatione, atque conclu&longs;ione &longs;e&shy;<lb/>queretur, &longs;calmum vnius remi, magis di&longs;tare &agrave; &longs;calmo alte-<pb pagenum="95" xlink:href="005/01/103.jpg"/>rius po&longs;t lationem nauis, qu&agrave;m antea. </s>
           <s id="N12DB1">Quod &longs;ic pote&longs;t ex <lb/>proprijs di&longs;tinctius expo&longs;itis o&longs;tendi. </s>           <s id="N12DB1">Quod &longs;ic pote&longs;t ex <lb/>proprijs di&longs;tinctius expo&longs;itis o&longs;tendi. </s>
           <s id="N12DB6">Sint duo remi ante <lb/>motionem du&aelig; <lb/><figure id="id.005.01.103.1.jpg" xlink:href="005/01/103/1.jpg"/><lb/>&aelig;quales para&shy;<lb/>lell&aelig;, nempe <lb/>ADB in medio <lb/>nauis; &amp; ACB <lb/>ver&longs;us proram. <lb/></s>           <s id="N12DB6">Sint duo remi ante <lb/>motionem du&aelig; <lb/><figure id="id.005.01.103.1.jpg" xlink:href="005/01/103/1.jpg"/><lb/>&aelig;quales para&shy;<lb/>lell&aelig;, nempe <lb/>ADB in medio <lb/>nauis; &amp; ACB <lb/>ver&longs;us proram. <lb/></s>
           <s id="N12DCC"><expan abbr="Quor&utilde;">Quorum</expan> <expan abbr="manu-bri&utilde;">manu&shy;<lb/>brium</expan> &longs;it A, pal&shy;<lb/>mula ver&ograve; B <lb/>Sitque fcalmus <lb/>vnius in D, al&shy;<lb/>terius ver&ograve; in <lb/>C, magis <expan abbr="di-&longs;t&atilde;s">di&shy;<lb/>&longs;tans</expan> &agrave; B. </s>           <s id="N12DCC"><expan abbr="Quor&utilde;">Quorum</expan> <expan abbr="manu-bri&utilde;">manu&shy;<lb/>brium</expan> &longs;it A, pal&shy;<lb/>mula ver&ograve; B <lb/>Sitque scalmus <lb/>vnius in D, al&shy;<lb/>terius ver&ograve; in <lb/>C, magis <expan abbr="di-&longs;t&atilde;s">di&shy;<lb/>&longs;tans</expan> &agrave; B. </s>
           <s id="N12DE8">Dein&shy;<lb/>de po&longs;t latio&shy;<lb/>nem <expan abbr="c&otilde;&longs;tituan-tur">con&longs;tituan&shy;<lb/>tur</expan> ijdem remi <lb/>ADB in EGB, &amp; ACB in EFB, vtrorumque extremis, <lb/>&longs;iue palmulis manentibus in eodem puncto B, &amp; vtrorum&shy;<lb/>que manubrijs &aelig;qualiter &agrave; priori loco <expan abbr="di&longs;t&atilde;tibus">di&longs;tantibus</expan> per &aelig;qua&shy;<lb/>les arcus AE vtriu&longs;que remi. </s>           <s id="N12DE8">Dein&shy;<lb/>de po&longs;t latio&shy;<lb/>nem <expan abbr="c&otilde;&longs;tituan-tur">con&longs;tituan&shy;<lb/>tur</expan> ijdem remi <lb/>ADB in EGB, &amp; ACB in EFB, vtrorumque extremis, <lb/>&longs;iue palmulis manentibus in eodem puncto B, &amp; vtrorum&shy;<lb/>que manubrijs &aelig;qualiter &agrave; priori loco <expan abbr="di&longs;t&atilde;tibus">di&longs;tantibus</expan> per &aelig;qua&shy;<lb/>les arcus AE vtriu&longs;que remi. </s>
           <s id="N12E01">Scalmus ver&ograve; D con&longs;citua&shy;<lb/>tur in G, &amp; &longs;calmus C in F; &longs;itque maius &longs;patium CF, <lb/>quam DG, vt rect&egrave; Baldus a&longs;&longs;umebat. </s>           <s id="N12E01">Scalmus ver&ograve; D con&longs;titua&shy;<lb/>tur in G, &amp; &longs;calmus C in F; &longs;itque maius &longs;patium CF, <lb/>quam DG, vt rect&egrave; Baldus a&longs;&longs;umebat. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N12E08" type="main">         <p id="N12E08" type="main">
           <s id="N12E0A">Dico igitur punctum G magis di&longs;tare &agrave; puncto F &lpar;qu&aelig; <lb/>e&longs;t di&longs;tantia vnius fcalmi ab altero po&longs;t lationem&rpar; qu&agrave;m <lb/>punctum D di&longs;tet &agrave; puncto C, qu&aelig; erat di&longs;tantia eorun&shy;<lb/>dem ante motionem. </s>           <s id="N12E0A">Dico igitur punctum G magis di&longs;tare &agrave; puncto F &lpar;qu&aelig; <lb/>e&longs;t di&longs;tantia vnius scalmi ab altero po&longs;t lationem&rpar; qu&agrave;m <lb/>punctum D di&longs;tet &agrave; puncto C, qu&aelig; erat di&longs;tantia eorun&shy;<lb/>dem ante motionem. </s>
           <s id="N12E13">Ducantur enim rect&aelig; CD &amp; FG <lb/>&longs;ignantes vtramque di&longs;tantiam. </s>           <s id="N12E13">Ducantur enim rect&aelig; CD &amp; FG <lb/>&longs;ignantes vtramque di&longs;tantiam. </s>
           <s id="N12E18">Et &agrave; puncto D, vbi prius <lb/>erat &longs;calmus remi exi&longs;tentis in medio nauis, excitetur alia <lb/>recta linea v&longs;que ad G, vbi idem &longs;calmus con&longs;tituitur po&longs;t&shy;<lb/>modum, atque &longs;uper ip&longs;a latera CD, &amp; DG fiat paralel&shy;<lb/>logrammum CDGH. </s>           <s id="N12E18">Et &agrave; puncto D, vbi prius <lb/>erat &longs;calmus remi exi&longs;tentis in medio nauis, excitetur alia <lb/>recta linea v&longs;que ad G, vbi idem &longs;calmus con&longs;tituitur po&longs;t&shy;<lb/>modum, atque &longs;uper ip&longs;a latera CD, &amp; DG fiat paralel&shy;<lb/>logrammum CDGH. </s>
           <s id="N12E23">Tunc quippe latus GH erit &aelig;quale <lb/>lateri CD &amp; latus GD &aelig;quale erit lateri HC, eo quod <lb/>&longs;int oppo&longs;ita, vt patet per 34 primi Euclidis. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N12E23">Tunc quippe latus GH erit &aelig;quale <lb/>lateri CD &amp; latus GD &aelig;quale erit lateri HC, eo quod <lb/>&longs;int oppo&longs;ita, vt patet per 34 primi Euclidis. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N12E2B">Quoniam <pb pagenum="96" xlink:href="005/01/104.jpg"/>ver&ograve; &longs;patium DG po&longs;itum e&longs;t minus, quam &longs;patium CF, <lb/>&longs;equitur lineam CH pertingere non po&longs;&longs;e v&longs;que ad pun&shy;<lb/>ctum F, cum ip&longs;a &longs;it &aelig;qualis ad DG. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N12E2B">Quoniam <pb pagenum="96" xlink:href="005/01/104.jpg"/>ver&ograve; &longs;patium DG po&longs;itum e&longs;t minus, quam &longs;patium CF, <lb/>&longs;equitur lineam CH pertingere non po&longs;&longs;e v&longs;que ad pun&shy;<lb/>ctum F, cum ip&longs;a &longs;it &aelig;qualis ad DG. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N12E38">Cumque ip&shy;<lb/><figure id="id.005.01.104.1.jpg" xlink:href="005/01/104/1.jpg"/><lb/>&longs;ius extremum <lb/>vbi H, &longs;it pari&shy;<lb/>ter terminus li&shy;<lb/>ne&etail;, &longs;eu lateris <lb/>GH, &longs;equitur <lb/>vlterius, vt ne&shy;<lb/>que linea GH <lb/>pertingere po&longs;&shy;<lb/>&longs;it <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad pun&shy;<lb/>ctum P. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N12E38">Cumque ip&shy;<lb/><figure id="id.005.01.104.1.jpg" xlink:href="005/01/104/1.jpg"/><lb/>&longs;ius extremum <lb/>vbi H, &longs;it pari&shy;<lb/>ter terminus li&shy;<lb/>ne&etail;, &longs;eu lateris <lb/>GH, &longs;equitur <lb/>vlterius, vt ne&shy;<lb/>que linea GH <lb/>pertingere po&longs;&shy;<lb/>&longs;it <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad pun&shy;<lb/>ctum P. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N12E5A">Erit <lb/>igitur maior li&shy;<lb/>nea GF qu&agrave;m <lb/>&longs;it linea GH, &amp; <lb/>linea CD, qu&aelig; <lb/>e&longs;t illi &aelig;qualis, <lb/>quod erat pro. <lb/></s>           <s id="N12E5A">Erit <lb/>igitur maior li&shy;<lb/>nea GF qu&agrave;m <lb/>&longs;it linea GH, &amp; <lb/>linea CD, qu&aelig; <lb/>e&longs;t illi &aelig;qualis, <lb/>quod erat pro<lb/></s>
           <s id="N12E6A">bandum. </s>           <s id="N12E6A">bandum. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N12E6D" type="main">         <p id="N12E6D" type="main">
           <s id="N12E6F"><expan abbr="It&etilde;">Item</expan> hinc manife&longs;t&egrave; apparet fal&longs;um <expan abbr="quoq;">quoque</expan> e&longs;&longs;e, manubrium <lb/>remiad proram, vel puppim exi&longs;tentis, &aelig;quale &longs;patium per&shy;<lb/>tran&longs;ire, ac manubrium alterius remi in nauis medio con&longs;ti&shy;<lb/>tuti, palmulis vtriu&longs;que remi in eodem &longs;itu, &longs;eu puncto ma&shy;<lb/>nentibus, vt &agrave; Baldo a&longs;&longs;umebatur ad probandam &longs;uam con&shy;<lb/>clu&longs;ionem. </s>           <s id="N12E6F"><expan abbr="It&etilde;">Item</expan> hinc manife&longs;t&egrave; apparet fal&longs;um <expan abbr="quoq;">quoque</expan> e&longs;&longs;e, manubrium <lb/>remiad proram, vel puppim exi&longs;tentis, &aelig;quale &longs;patium per&shy;<lb/>tran&longs;ire, ac manubrium alterius remi in nauis medio con&longs;ti&shy;<lb/>tuti, palmulis vtriu&longs;que remi in eodem &longs;itu, &longs;eu puncto ma&shy;<lb/>nentibus, vt &agrave; Baldo a&longs;&longs;umebatur ad probandam &longs;uam con&shy;<lb/>clu&longs;ionem. </s>
           <s id="N12E83">Quod ita facil&egrave; o&longs;tenditur ex hucu&longs;que demon&shy;<lb/>&longs;tratis. </s>           <s id="N12E83">Quod ita facil&egrave; o&longs;tenditur ex huiu&longs;que demon&shy;<lb/>&longs;tratis. </s>
           <s id="N12E88">Nam &longs;i eo tempore quo &longs;calmus D fertur in G, <lb/>&longs;calmus C fertur in H ad &aelig;qualem di&longs;tantiam, vt proba&shy;<lb/>tum e&longs;t; vtique manubrium ip&longs;ius remi ad proram con&longs;ti&shy;<lb/>tuti, non erit in E, &longs;ed in I, vbi de&longs;init recta ducta &agrave; <lb/>centro B, per punctum H ad arcum AE. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N12E88">Nam &longs;i eo tempore quo &longs;calmus D fertur in G, <lb/>&longs;calmus C fertur in H ad &aelig;qualem di&longs;tantiam, vt proba&shy;<lb/>tum e&longs;t; vtique manubrium ip&longs;ius remi ad proram con&longs;ti&shy;<lb/>tuti, non erit in E, &longs;ed in I, vbi de&longs;init recta ducta &agrave; <lb/>centro B, per punctum H ad arcum AE. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N12E94">Cumque AI <lb/>differat ab AE tanquam pars &agrave; toto, &amp; vterque arcus AE <lb/>&longs;it alter alteri &aelig;qualis ex con&longs;tructione, palam fit, maius <lb/>&longs;patium percurrere manubrium A remi ADB in medio <lb/>nauis con&longs;tituti, dum fertur v&longs;que ad E, qu&agrave;m manubrium <lb/>alterius remi, quo d fertur v&longs;que ad I. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N12E94">Cumque AI <lb/>differat ab AE tanquam pars &agrave; toto, &amp; vterque arcus AE <lb/>&longs;it alter alteri &aelig;qualis ex con&longs;tructione, palam fit, maius <lb/>&longs;patium percurrere manubrium A remi ADB in medio <lb/>nauis con&longs;tituti, dum fertur v&longs;que ad E, qu&agrave;m manubrium <lb/>alterius remi, quo d fertur v&longs;que ad I. <!-- KEEP S--></s>
         </p>         </p>
Line 1461 
Line 1461 
           <s id="N12EE3">Videmus enim per impul&longs;um remigum incu&longs;&longs;um <lb/>in parte dextera &longs;calmum, ac nauigium moueri ad &longs;ini&longs;tram. <lb/></s>           <s id="N12EE3">Videmus enim per impul&longs;um remigum incu&longs;&longs;um <lb/>in parte dextera &longs;calmum, ac nauigium moueri ad &longs;ini&longs;tram. <lb/></s>
           <s id="N12EE9">Et ratio ip&longs;a &longs;uadet, quia cum nauis ita &longs;upernatet in aqua, <lb/>vt quoquouer&longs;um dimoueri valeat, quando nouam po&longs;itio&shy;<lb/>nem acquirit, per impul&longs;um in vno tantum latere acceptum <lb/>nece&longs;&longs;ari&ograve; intelligitur conuerti circa centrum &longs;u&aelig; grauita&shy;<lb/>tis. </s>           <s id="N12EE9">Et ratio ip&longs;a &longs;uadet, quia cum nauis ita &longs;upernatet in aqua, <lb/>vt quoquouer&longs;um dimoueri valeat, quando nouam po&longs;itio&shy;<lb/>nem acquirit, per impul&longs;um in vno tantum latere acceptum <lb/>nece&longs;&longs;ari&ograve; intelligitur conuerti circa centrum &longs;u&aelig; grauita&shy;<lb/>tis. </s>
           <s id="N12EF4">Illi&longs;a igitur palmula in aquam in parte dextera, ab <expan abbr="eaq.">eaque</expan> <lb/>ob re&longs;i&longs;tentiam repul&longs;a, non &longs;ecus ac &longs;emidiametri extre&shy;<lb/>mum, nauim tanquam circulum ad &longs;ini&longs;tram mouebit. <lb/></s>           <s id="N12EF4">Illi&longs;a igitur palmula in aquam in parte dextera, ab <expan abbr="eaq.">eaque</expan> <lb/>ob re&longs;i&longs;tentiam repul&longs;a, non &longs;ecus ac &longs;emidiametri extre&shy;<lb/>mum, nauim tanquam circulum ad &longs;ini&longs;tram mouebit. <lb/></s>
           <s id="N12F00">Idem enim efficit aqua remigationi ob&longs;i&longs;tens, ac &longs;i quis pal&shy;<lb/>mulam repelleret in contrariam parcem. </s>           <s id="N12F00">Idem enim efficit aqua remigationi ob&longs;i&longs;tens, ac &longs;i quis pal&shy;<lb/>mulam repelleret in contrariam partem. </s>
           <s id="N12F05">Cumque talis <lb/>remigatio fiat per modum circuli circa &longs;calmum proceden&shy;<lb/>do dextror&longs;um, &longs;equitur repul&longs;um accipi, ac &longs;ieri per op&shy;<lb/>po&longs;itum procedendo &longs;ini&longs;tror&longs;um. </s>           <s id="N12F05">Cumque talis <lb/>remigatio fiat per modum circuli circa &longs;calmum proceden&shy;<lb/>do dextror&longs;um, &longs;equitur repul&longs;um accipi, ac fieri per op&shy;<lb/>po&longs;itum procedendo &longs;ini&longs;tror&longs;um. </s>
           <s id="N12F0E">Quamobrem ad hoc, <lb/>vt nauigium rect&agrave; antror&longs;um procedat, ex vtraque parte <lb/>&longs;imul remiges conantur impellere, vt ex vtroque motu cir&shy;<lb/>culari, &amp; contrario, re&longs;ultet vnus rectus, ac mixtus. </s>           <s id="N12F0E">Quamobrem ad hoc, <lb/>vt nauigium rect&agrave; antror&longs;um procedat, ex vtraque parte <lb/>&longs;imul remiges conantur impellere, vt ex vtroque motu cir&shy;<lb/>culari, &amp; contrario, re&longs;ultet vnus rectus, ac mixtus. </s>
           <s id="N12F17">Vt cer&shy;<lb/>nere e&longs;t in hac figura, in qua &longs;it remus AB, cuius manu&shy;<pb pagenum="98" xlink:href="005/01/106.jpg"/>brium A; palmula B, &longs;calmus ver&ograve; C; ac &longs;patium, <lb/>quod percurrit pal&shy;<lb/><figure id="id.005.01.106.1.jpg" xlink:href="005/01/106/1.jpg"/><lb/>mula per motum <lb/>proprium ip&longs;ius re&shy;<lb/>mi circa &longs;calmum <lb/><expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> circa cen&shy;<lb/>trum &longs;it arcus BD. <lb/><!-- KEEP S--></s>           <s id="N12F17">Vt cer&shy;<lb/>nere e&longs;t in hac figura, in qua &longs;it remus AB, cuius manu&shy;<pb pagenum="98" xlink:href="005/01/106.jpg"/>brium A; palmula B, &longs;calmus ver&ograve; C; ac &longs;patium, <lb/>quod percurrit pal&shy;<lb/><figure id="id.005.01.106.1.jpg" xlink:href="005/01/106/1.jpg"/><lb/>mula per motum <lb/>proprium ip&longs;ius re&shy;<lb/>mi circa &longs;calmum <lb/><expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> circa cen&shy;<lb/>trum &longs;it arcus BD. <lb/><!-- KEEP S--></s>
           <s id="N12F38">Dico igitur per im&shy;<lb/>pul&longs;um incu&longs;&longs;um in <lb/>arcu BD palmu&shy;<lb/>lam nece&longs;&longs;ari&ograve; re&shy;<lb/>pelli in oppo&longs;itum per arcum BE, ac per con&longs;equens vir&shy;<lb/>tute huiu&longs;modi remigationis, &longs;calmum C, non ferri in <lb/>F, &longs;ed in G; ita vt arcus. </s>           <s id="N12F38">Dico igitur per im&shy;<lb/>pul&longs;um incu&longs;&longs;um in <lb/>arcu BD palmu&shy;<lb/>lam nece&longs;&longs;ari&ograve; re&shy;<lb/>pelli in oppo&longs;itum per arcum BE, ac per con&longs;equens vir&shy;<lb/>tute huiu&longs;modi remigationis, &longs;calmum C, non ferri in <lb/>F, &longs;ed in G; ita vt arcus. </s>
           <s id="N12F47">CG re&longs;pondeat ip&longs;i BE: Alio&shy;<lb/>quin repul&longs;us non opponeretur impul&longs;ui. </s>           <s id="N12F47">CG re&longs;pondeat ip&longs;i BE: Alio&shy;<lb/>quin repul&longs;us non opponeretur impul&longs;ui. </s>
           <s id="N12F4C">Iam ergo per im&shy;<lb/>pul&longs;um incu&longs;&longs;um ex parte dextera, &longs;calmus C, &amp; vn&agrave; cum <lb/>illo nauigium mouebitur ad &longs;ini&longs;tram. </s>           <s id="N12F4C">Iam ergo per im&shy;<lb/>pul&longs;um incu&longs;&longs;um ex parte dextera, &longs;calmus C, &amp; vn&agrave; cum <lb/>illo nauigium mouebitur ad &longs;ini&longs;tram. </s>
           <s id="N12F53">Quod cum &longs;imilitet <lb/>verificetur &egrave; contra, vt per impetum incu&longs;&longs;um ex parte &longs;i&shy;<lb/>ni&longs;tra, nauigium moueatur ad dexteram: hinc &longs;it, vt ex <lb/>contrarijs motionibus vtrinque procedentibus. </s>           <s id="N12F53">Quod cum &longs;imiliter <lb/>verificetur &egrave; contra, vt per impetum incu&longs;&longs;um ex parte &longs;i&shy;<lb/>ni&longs;tra, nauigium moueatur ad dexteram: hinc &longs;it, vt ex <lb/>contrarijs motionibus vtrinque procedentibus. </s>
           <s id="N12F5C">compona&shy;<lb/>tur vnus motus rectus, quo nauigium fertur antror&longs;um, vt <lb/>per lineam mediam, ac rectam CH. </s>           <s id="N12F5C">compona&shy;<lb/>tur vnus motus rectus, quo nauigium fertur antror&longs;um, vt <lb/>per lineam mediam, ac rectam CH. </s>
           <s id="N12F63">Quod valde diuer&shy;<lb/>&longs;um e&longs;t ab eo, quod a&longs;&longs;umebatur &agrave; Baldo. </s>           <s id="N12F63">Quod valde diuer&shy;<lb/>&longs;um e&longs;t ab eo, quod a&longs;&longs;umebatur &agrave; Baldo. </s>
         </p>         </p>
Line 1483 
Line 1483 
           <s id="N12F99">Hypomochlion enim in contra&shy;<lb/>rium ver&longs;atur: mare ver&ograve; anteri&ugrave;s, &amp; illud exteri&ugrave;s: illud <lb/>autem &longs;equitur nauis, quoniam illi e&longs;t alligata. </s>           <s id="N12F99">Hypomochlion enim in contra&shy;<lb/>rium ver&longs;atur: mare ver&ograve; anteri&ugrave;s, &amp; illud exteri&ugrave;s: illud <lb/>autem &longs;equitur nauis, quoniam illi e&longs;t alligata. </s>
           <s id="N12FA0">Et remus <lb/>quidem &longs;ecundum latitudinem onus propellens, &amp; ab eodem <lb/>repul&longs;us, in rectum propellit: gubernaculum autem vt obli&shy;<lb/>quum iacet, hinc inde in obliquum motionem facit. </s>           <s id="N12FA0">Et remus <lb/>quidem &longs;ecundum latitudinem onus propellens, &amp; ab eodem <lb/>repul&longs;us, in rectum propellit: gubernaculum autem vt obli&shy;<lb/>quum iacet, hinc inde in obliquum motionem facit. </s>
           <s id="N12FA9">In ex&shy;<lb/>tremo autem, &amp; non in medio iacet, quoniam mouenti facilli&shy;<lb/>mum e&longs;t ab extremo motum mouere. </s>           <s id="N12FA9">In ex&shy;<lb/>tremo autem, &amp; non in medio iacet, quoniam mouenti facilli&shy;<lb/>mum e&longs;t ab extremo motum mouere. </s>
           <s id="N12FB0">Prima enim pars celer&shy;<lb/>rim&egrave; fertur, &amp; quoniam quemadmodum in &yuml;s, qu&aelig; ferun&shy;<lb/>tur, in fine deficit latio, &longs;ic ip&longs;ius continui, in fine imbecilli&longs;&shy;<lb/>&longs;ima e&longs;t latio. </s>           <s id="N12FB0">Prima enim pars celer&shy;<lb/>rim&egrave; fertur, &amp; quoniam quemadmodum in ijs, qu&aelig; ferun&shy;<lb/>tur, in fine deficit latio, &longs;ic ip&longs;ius continui, in fine imbecilli&longs;&shy;<lb/>&longs;ima e&longs;t latio. </s>
           <s id="N12FB9">Imbecilli&longs;sima autem ad expellendum e&longs;t fa&shy;<lb/>cilis. </s>           <s id="N12FB9">Imbecilli&longs;sima autem ad expellendum e&longs;t fa&shy;<lb/>cilis. </s>
           <s id="N12FBE">Propter h&aelig;c igitur in puppi gubernaculum ponitur: <lb/>nec minus, quoniam parua ibi motione facta, mult&ograve; maius <lb/>interuallum fit in vltimo. </s>           <s id="N12FBE">Propter h&aelig;c igitur in puppi gubernaculum ponitur: <lb/>nec minus, quoniam parua ibi motione facta, mult&ograve; maius <lb/>interuallum fit in vltimo. </s>
           <s id="N12FC5">Quia &aelig;qualis angulus &longs;emper <lb/>maiorem &longs;pectat, <expan abbr="tant&ograve;q.">tant&ograve;que</expan> magis, quant&ograve; maiores fuerint il&shy;<lb/>l&aelig;, qu&aelig; continent. </s>           <s id="N12FC5">Quia &aelig;qualis angulus &longs;emper <lb/>maiorem &longs;pectat, <expan abbr="tant&ograve;q.">tant&ograve;que</expan> magis, quant&ograve; maiores fuerint il&shy;<lb/>l&aelig;, qu&aelig; continent. </s>
           <s id="N12FD0">Ex &yuml;s etiam manife&longs;ium e&longs;t, quam ob <lb/>cau&longs;am magis in contrarium procedit nauigium, qu&agrave;m re&shy;<lb/>mi ip&longs;ius palmula: eadem magnitudo &yuml;&longs;dem mota viribus, <lb/>in aere plus, qu&agrave;m in aqua progreditur. </s>           <s id="N12FD0">Ex ijs etiam manife&longs;tum e&longs;t, quam ob <lb/>cau&longs;am magis in contrarium procedit nauigium, qu&agrave;m re&shy;<lb/>mi ip&longs;ius palmula: eadem magnitudo ij&longs;dem mota viribus, <lb/>in aere plus, qu&agrave;m in aqua progreditur. </s>
           <s id="N12FD9">Sit enim AB remus, <lb/>C ver&ograve; &longs;calmus. </s>           <s id="N12FD9">Sit enim AB remus, <lb/>C ver&ograve; &longs;calmus. </s>
           <s id="N12FDE">A autem in nauigio &longs;it remi principium, B <lb/>ver&ograve; in mari palmula. </s>           <s id="N12FDE">A autem in nauigio &longs;it remi principium, B <lb/>ver&ograve; in mari palmula. </s>
           <s id="N12FE3">Si igitur A vbi D <expan abbr="tran&longs;tat&utilde;">tran&longs;tatum</expan> e&longs;t, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> erit <lb/>B vbi E; &aelig;qualis enim BE ip&longs;i AD; &aelig;quale igitur tran&longs;tatum <lb/>erit, &longs;ed erat minus. </s>           <s id="N12FE3">Si igitur A vbi D <expan abbr="tran&longs;tat&utilde;">tran&longs;tatum</expan> e&longs;t, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> erit <lb/>B vbi E; &aelig;qualis enim BE ip&longs;i AD; &aelig;quale igitur tran&longs;tatum <lb/>erit, &longs;ed erat minus. </s>
Line 1500 
Line 1500 
           <s id="N13019">V bi igitur <lb/>applicatum e&longs;t gubernaculum, id oportet rei mot&aelig; ceu quoddam <lb/>intelligere medium, &amp; quemadmodum &longs;calmus remo. </s>           <s id="N13019">V bi igitur <lb/>applicatum e&longs;t gubernaculum, id oportet rei mot&aelig; ceu quoddam <lb/>intelligere medium, &amp; quemadmodum &longs;calmus remo. </s>
           <s id="N13020">Me&shy;<lb/>dium autem procedit &longs;ecundum quod gubernaculum tran&longs;-<emph.end type="italics"/><pb pagenum="100" xlink:href="005/01/108.jpg"/><emph type="italics"/>fertur. </s>           <s id="N13020">Me&shy;<lb/>dium autem procedit &longs;ecundum quod gubernaculum tran&longs;-<emph.end type="italics"/><pb pagenum="100" xlink:href="005/01/108.jpg"/><emph type="italics"/>fertur. </s>
           <s id="N1302E">Siquidem intror&longs;us agit, &amp; puppis e&ograve; transfertur, <lb/>prora ver&ograve; ad contrarium vergit. </s>           <s id="N1302E">Siquidem intror&longs;us agit, &amp; puppis e&ograve; transfertur, <lb/>prora ver&ograve; ad contrarium vergit. </s>
           <s id="N13033">In eodem enim exi&longs;tents <lb/>prora, totum transfertur nauigium.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N13033">In eodem enim exi&longs;tente <lb/>prora, totum transfertur nauigium.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N1303A" type="head">         <p id="N1303A" type="head">
           <s id="N1303C">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>           <s id="N1303C">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>
Line 1508 
Line 1508 
         <p id="N13040" type="main">         <p id="N13040" type="main">
           <s id="N13042">Celebris e&longs;t h&aelig;c qu&aelig;&longs;tio tum propter communem <lb/>admirationem ortam ex paruitate gubernaculi, ac <lb/>temonis re&longs;pectu magn&aelig; molis nauigij, qu&aelig; illius <lb/>beneficio circumfertur: tum propter difficultatem, qu&aelig; <lb/>circa &longs;olutionem eiu&longs;dem qu&aelig;&longs;tionis, ac doctrinam Philo&shy;<lb/>&longs;ophi hic &longs;e&longs;e offert. </s>           <s id="N13042">Celebris e&longs;t h&aelig;c qu&aelig;&longs;tio tum propter communem <lb/>admirationem ortam ex paruitate gubernaculi, ac <lb/>temonis re&longs;pectu magn&aelig; molis nauigij, qu&aelig; illius <lb/>beneficio circumfertur: tum propter difficultatem, qu&aelig; <lb/>circa &longs;olutionem eiu&longs;dem qu&aelig;&longs;tionis, ac doctrinam Philo&shy;<lb/>&longs;ophi hic &longs;e&longs;e offert. </s>
           <s id="N1304F">Quare vt luculentius in expo&longs;itione <lb/>procedamus, di&longs;tinguendum prius nobis erit inter ip&longs;um <lb/>remonem, &longs;eu clauum, &amp; gubernaculum, quamuis ambo ad <lb/>vnicum pertineant in&longs;trumentum, ac &longs;&aelig;pe vnum pro alio <lb/>v&longs;urpetur. </s>           <s id="N1304F">Quare vt luculentius in expo&longs;itione <lb/>procedamus, di&longs;tinguendum prius nobis erit inter ip&longs;um <lb/>remonem, &longs;eu clauum, &amp; gubernaculum, quamuis ambo ad <lb/>vnicum pertineant in&longs;trumentum, ac &longs;&aelig;pe vnum pro alio <lb/>v&longs;urpetur. </s>
           <s id="N1305A">Temonem itaque in pr&aelig;&longs;enti vocamus cum <lb/>Ari&longs;totele alam illam ligneam, &longs;eu tabulam ad al&aelig; veluti <lb/>fimilitudinem efformatam, qu&aelig; duplici cardine liber&egrave; in <lb/>dor&longs;o puppis affigitur, <expan abbr="mariq.">marique</expan> ex parte immergitur, &amp; pro <lb/>opportunitate huc atque illuc ad directionem nauis con&shy;<lb/>uertitur. </s>           <s id="N1305A">Temonem itaque in pr&aelig;&longs;enti vocamus cum <lb/>Ari&longs;totele alam illam ligneam, &longs;eu tabulam ad al&aelig; veluti <lb/>similitudinem efformatam, qu&aelig; duplici cardine liber&egrave; in <lb/>dor&longs;o puppis affigitur, <expan abbr="mariq.">marique</expan> ex parte immergitur, &amp; pro <lb/>opportunitate huc atque illuc ad directionem nauis con&shy;<lb/>uertitur. </s>
           <s id="N1306B">Gubernaculum ver&ograve; appellamus an&longs;am, qua te&shy;<lb/>mo ip&longs;e manu cietur; cuius videlicet alterum extremum <lb/>lato foramine excipit caput temonis; alterum intra nauim <lb/>&longs;e extendit tanquam mamibrium ad v&longs;um Gubernatoris. </s>           <s id="N1306B">Gubernaculum ver&ograve; appellamus an&longs;am, qua te&shy;<lb/>mo ip&longs;e manu cietur; cuius videlicet alterum extremum <lb/>lato foramine excipit caput temonis; alterum intra nauim <lb/>&longs;e extendit tanquam manubrium ad v&longs;um Gubernatoris. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N13074" type="main">         <p id="N13074" type="main">
           <s id="N13076">Deinde duplex con&longs;ideranda erit motio nauis mediante <lb/>huiu&longs;cemodi in&longs;trumento, quod ex gubernaculo, ac temo&shy;<lb/>ne con&longs;truitur. </s>           <s id="N13076">Deinde duplex con&longs;ideranda erit motio nauis mediante <lb/>huiu&longs;cemodi in&longs;trumento, quod ex gubernaculo, ac temo&shy;<lb/>ne con&longs;truitur. </s>
           <s id="N1307D">Vna e&longs;t, qu&aelig; &agrave; gubernatore procedit per <lb/>motum ip&longs;ius gubernaculi, ac temonis, &longs;iue nauis aliunde <lb/>etiam moueatur &longs;iue quie&longs;cat. </s>           <s id="N1307D">Vna e&longs;t, qu&aelig; &agrave; gubernatore procedit per <lb/>motum ip&longs;ius gubernaculi, ac temonis, &longs;iue nauis aliunde <lb/>etiam moueatur &longs;iue quie&longs;cat. </s>
           <s id="N13084">Quandoquidem dum temo, <lb/>qui rect&agrave; manebat mouetur in tran&longs;uer&longs;um pura ad dexte&shy;<lb/>ram, vel &longs;ini&longs;tram, nece&longs;&longs;ari&ograve;, maris <expan abbr="portion&etilde;">portionem</expan> propellit ver&shy;<lb/>&longs;us eam partem, in quam inclinatur, nece&longs;&longs;arioq: ab ea pro&shy;<lb/>pter re&longs;i&longs;tentiam repellitur in contrarium: &amp; &longs;ic temo cum <lb/>puppi, cui e&longs;t affixus, repul&longs;o accepto in dextera, mouebi&shy;<lb/>tur ad &longs;ini&longs;tram, vel &egrave; conuer&longs;o. </s>           <s id="N13084">Quandoquidem dum temo, <lb/>qui rect&agrave; manebat mouetur in tran&longs;uer&longs;um pura ad dexte&shy;<lb/>ram, vel &longs;ini&longs;tram, nece&longs;&longs;ari&ograve;, maris <expan abbr="portion&etilde;">portionem</expan> propellit ver&shy;<lb/>&longs;us eam partem, in quam inclinatur, <expan abbr="nece&longs;&longs;arioq:">nece&longs;&longs;arioque</expan> ab ea pro&shy;<lb/>pter re&longs;i&longs;tentiam repellitur in contrarium: &amp; &longs;ic temo cum <lb/>puppi, cui e&longs;t affixus, repul&longs;o accepto in dextera, mouebi&shy;<lb/>tur ad &longs;ini&longs;tram, vel &egrave; conuer&longs;o. </s>
           <s id="N13097">Non enim aliter &longs;e habet <lb/>gubernaculum &longs;imul cum temone in hac motione, qu&agrave;m <lb/>remus con&longs;titutus in cu&longs;pide puppis per longum iuxtare-<pb pagenum="101" xlink:href="005/01/109.jpg"/>ctitudinem carin&aelig;, ita vt &longs;calmus &longs;it in ip&longs;a cu&longs;pide, manu&shy;<lb/>brium intra puppim, &amp; palmula foris mari immer&longs;a. </s>           <s id="N13097">Non enim aliter &longs;e habet <lb/>gubernaculum &longs;imul cum temone in hac motione, qu&agrave;m <lb/>remus con&longs;titutus in cu&longs;pide puppis per longum iuxtare-<pb pagenum="101" xlink:href="005/01/109.jpg"/>ctitudinem carin&aelig;, ita vt &longs;calmus &longs;it in ip&longs;a cu&longs;pide, manu&shy;<lb/>brium intra puppim, &amp; palmula foris mari immer&longs;a. </s>
           <s id="N130A5">Quia <lb/>nimirum eodem pacto &longs;i remi palmula mare propellerer ad <lb/>dexteram, ab eo vtique per re&longs;i&longs;tentiam repul&longs;a, &longs;imul cum <lb/>toto remo, &longs;calmo, ac puppi pergeret ad &longs;ini&longs;tram prora <lb/>manente immota, vel qua&longs;i immota. </s>           <s id="N130A5">Quia <lb/>nimirum eodem pacto &longs;i remi palmula mare propellerer ad <lb/>dexteram, ab eo vtique per re&longs;i&longs;tentiam repul&longs;a, &longs;imul cum <lb/>toto remo, &longs;calmo, ac puppi pergeret ad &longs;ini&longs;tram prora <lb/>manente immota, vel qua&longs;i immota. </s>
           <s id="N130B0">Et hoc pacto magna <lb/>nauigia ab&longs;que remis &longs;olo temone conuerti &longs;olent in <lb/>portu. </s>           <s id="N130B0">Et hoc pacto magna <lb/>nauigia ab&longs;que remis &longs;olo temone conuerti &longs;olent in <lb/>portu. </s>
Line 1523 
Line 1523 
           <s id="N130B9">Altera ver&ograve; motio nauis, qu&aelig; &longs;it mediante gubernaculo, <lb/>ac temone, e&longs;t illa, qu&aelig; non procedit ab ip&longs;o gubernatore <lb/>tanquam &agrave; mouente, &longs;ed tanquam &agrave; &longs;u&longs;tinente temonem <lb/>in obliqua po&longs;itione ad excipiendum impetum maris oc&shy;<lb/>currentis, quo nauis ip&longs;a aliquantulum inclinatur. </s>           <s id="N130B9">Altera ver&ograve; motio nauis, qu&aelig; &longs;it mediante gubernaculo, <lb/>ac temone, e&longs;t illa, qu&aelig; non procedit ab ip&longs;o gubernatore <lb/>tanquam &agrave; mouente, &longs;ed tanquam &agrave; &longs;u&longs;tinente temonem <lb/>in obliqua po&longs;itione ad excipiendum impetum maris oc&shy;<lb/>currentis, quo nauis ip&longs;a aliquantulum inclinatur. </s>
           <s id="N130C4">Obliqu&egrave; <lb/>namque con&longs;tituto temone, <expan abbr="nauigioq.">nauigioque</expan> ad anteriora progre&shy;<lb/>diente, nece&longs;&longs;ari&ograve; mare obuians temonem in ea parte, qua <lb/>tran&longs;uer&longs;um e&longs;t, offendit, <expan abbr="ip&longs;umq.">ip&longs;umque</expan> repellit. </s>           <s id="N130C4">Obliqu&egrave; <lb/>namque con&longs;tituto temone, <expan abbr="nauigioq.">nauigioque</expan> ad anteriora progre&shy;<lb/>diente, nece&longs;&longs;ari&ograve; mare obuians temonem in ea parte, qua <lb/>tran&longs;uer&longs;um e&longs;t, offendit, <expan abbr="ip&longs;umq.">ip&longs;umque</expan> repellit. </s>
           <s id="N130D5">Per quem repul&shy;<lb/>&longs;um temo ip&longs;e cum recta in contrarium ferri non po&longs;&longs;it, vi&shy;<lb/>delicet retror&longs;um, eo quod puppi &longs;it affixus procedenti an&shy;<lb/>tror&longs;um, obliqu&egrave; &longs;altem ab itinere dimouetur, &amp; cum eo <lb/>tota nauis &agrave; latere aliquantulum circumuertitur, vt mox in&shy;<lb/>fra latius explicabitur. </s>           <s id="N130D5">Per quem repul&shy;<lb/>&longs;um temo ip&longs;e cum recta in contrarium ferri non po&longs;&longs;it, vi&shy;<lb/>delicet retror&longs;um, eo quod puppi &longs;it affixus procedenti an&shy;<lb/>tror&longs;um, obliqu&egrave; &longs;altem ab itinere dimouetur, &amp; cum eo <lb/>tota nauis &agrave; latere aliquantulum circumuertitur, vt mox in&shy;<lb/>fra latius explicabitur. </s>
           <s id="N130E2">Illod interim adnotando, eandem <lb/>e&longs;&longs;e rationem de aqua in contrarium fluente, temonemque <lb/>cum naui &longs;tantem feriente, ac de aqua &longs;tante, inquam temo <lb/>obliqu&egrave; con&longs;titutus dum fertur cum naui offendat. </s>           <s id="N130E2">Illud interim adnotando, eandem <lb/>e&longs;&longs;e rationem de aqua in contrarium fluente, temonemque <lb/>cum naui &longs;tantem feriente, ac de aqua &longs;tante, inquam temo <lb/>obliqu&egrave; con&longs;titutus dum fertur cum naui offendat. </s>
           <s id="N130EB">Non <lb/>minus enim vim patitur &longs;olidum manens &agrave; fluido currente, <lb/>quod excipit, vt velum &agrave; vento, qu&agrave;m &longs;olidum currens &agrave; <lb/>fluido manente; vt verticilla ex papiro, qu&aelig; dum ge&longs;tantur <lb/>&agrave; pueris currentibus, circumaguntur ab aere quie&longs;cente, vel <lb/>tenuiter obuiante. </s>           <s id="N130EB">Non <lb/>minus enim vim patitur &longs;olidum manens &agrave; fluido currente, <lb/>quod excipit, vt velum &agrave; vento, qu&agrave;m &longs;olidum currens &agrave; <lb/>fluido manente; vt verticilla ex papiro, qu&aelig; dum ge&longs;tantur <lb/>&agrave; pueris currentibus, circumaguntur ab aere quie&longs;cente, vel <lb/>tenuiter obuiante. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N130F8" type="main">         <p id="N130F8" type="main">
           <s id="N130FA">His ergo pr&aelig;notatis facil&egrave; vim &longs;olutionis Ari&longs;totelis in <lb/>hac qu&aelig;&longs;tione percipiemus. </s>           <s id="N130FA">His ergo pr&aelig;notatis facil&egrave; vim &longs;olutionis Ari&longs;totelis in <lb/>hac qu&aelig;&longs;tione percipiemus. </s>
           <s id="N130FF">Ait enim ex eo guberna ulum, <lb/>ac temonem tantas vires habere in motione nauis, quod <lb/>vtrunque &longs;e habeat tanquam vectis, mare autem tanquam <lb/>onus, &amp; gubernator, tanquam potentia. </s>           <s id="N130FF">Ait enim ex eo gubernaculum, <lb/>ac temonem tantas vires habere in motione nauis, quod <lb/>vtrunque &longs;e habeat tanquam vectis, mare autem tanquam <lb/>onus, &amp; gubernator, tanquam potentia. </s>
           <s id="N13108">Et enim &longs;i loqua&shy;<lb/>mur de prima motione &longs;upra explicata, non minus in illa <lb/>habet rationem vectis gubernaculum cum temone, qu&agrave;m <pb pagenum="102" xlink:href="005/01/110.jpg"/>remus; Nec minus con&longs;tituitur mouens gubernator, qu&agrave;m <lb/>remiger, vt per &longs;e patet. </s>           <s id="N13108">Et enim &longs;i loqua&shy;<lb/>mur de prima motione &longs;upra explicata, non minus in illa <lb/>habet rationem vectis gubernaculum cum temone, qu&agrave;m <pb pagenum="102" xlink:href="005/01/110.jpg"/>remus; Nec minus con&longs;tituitur mouens gubernator, qu&agrave;m <lb/>remiger, vt per &longs;e patet. </s>
           <s id="N13116">Si ver&ograve; loquamur de &longs;ecunda mo&shy;<lb/>tione, adhuc idem in&longs;trumentum in illa con&longs;tituitur vectis <lb/>ad &longs;u&longs;tinendum impetum maris; innixum &longs;cilicet fulcimen&shy;<lb/>to, &longs;eu cardini, quo puppi coniungitur: Non &longs;ecus, ac quod&shy;<lb/>libet lignum alteri quomodolibet innixum ad &longs;u&longs;tinendum <lb/>onus impo&longs;itum. </s>           <s id="N13116">Si ver&ograve; loquamur de &longs;ecunda mo&shy;<lb/>tione, adhuc idem in&longs;trumentum in illa con&longs;tituitur vectis <lb/>ad &longs;u&longs;tinendum impetum maris; innixum &longs;cilicet fulcimen&shy;<lb/>to, &longs;eu cardini, quo puppi coniungitur: Non &longs;ecus, ac quod&shy;<lb/>libet lignum alteri quomodolibet innixum ad &longs;u&longs;tinendum <lb/>onus impo&longs;itum. </s>
           <s id="N13123">Gubernator autem con&longs;tituitur potentia, <lb/>nam adhibendo gubernaculum, temonem ip&longs;um &longs;u&longs;tentat <lb/>obliquum contra &longs;luctus maris, veluti qui vecte pondus <lb/>quod cumque &longs;u&longs;tinet, etiam &longs;i non moueatur. </s>           <s id="N13123">Gubernator autem con&longs;tituitur potentia, <lb/>nam adhibendo gubernaculum, temonem ip&longs;um &longs;u&longs;tentat <lb/>obliquum contra fluctus maris, veluti qui vecte pondus <lb/>quod cumque &longs;u&longs;tinet, etiam &longs;i non moueatur. </s>
           <s id="N1312C">Mare deni&shy;<lb/>que in vtraque motione con&longs;tituitur onus; quoniam vel e&longs;t <lb/>id quod propellitur, vel id quod &longs;u&longs;tinetur per temonem <lb/>tran&longs;uer&longs;um ne direct&egrave; in oppo&longs;itum fluat. </s>           <s id="N1312C">Mare deni&shy;<lb/>que in vtraque motione con&longs;tituitur onus; quoniam vel e&longs;t <lb/>id quod propellitur, vel id quod &longs;u&longs;tinetur per temonem <lb/>tran&longs;uer&longs;um ne direct&egrave; in oppo&longs;itum fluat. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N13135" type="main">         <p id="N13135" type="main">
           <s id="N13137">Quamobrem immerit&ograve; nonnulli Ari&longs;totelem <expan abbr="redargu&utilde;t">redarguunt</expan>, <lb/>dicentes, mare habere potius rationem potenti&aelig; mouentis <lb/>totam puppim cum temone; Nam &longs;icut &longs;axum, vectem cui <lb/>imponitur &longs;emper premit appetendo de&longs;cen&longs;um ad ima, <lb/>&amp; tamen e&longs;t onus re&longs;pectu potenti&aelig;, qu&aelig; vectem &longs;u&longs;tinet in <lb/>illo &longs;itu, ita mare, licet &longs;ucce&longs;&longs;iu&egrave; temonem impellat, ratio&shy;<lb/>nem habet oneris re&longs;pectu potenti&aelig; manutenentis temo&shy;<lb/>nem in illo &longs;itu contra ictus eiu&longs;dem maris. </s>           <s id="N13137">Quamobrem immerit&ograve; nonnulli Ari&longs;totelem <expan abbr="redargu&utilde;t">redarguunt</expan>, <lb/>dicentes, mare habere potius rationem potenti&aelig; mouentis <lb/>totam puppim cum temone; Nam &longs;icut &longs;axum, vectem cui <lb/>imponitur &longs;emper premit appetendo de&longs;cen&longs;um ad ima, <lb/>&amp; tamen e&longs;t onus re&longs;pectu potenti&aelig;, qu&aelig; vectem &longs;u&longs;tinet in <lb/>illo &longs;itu, ita mare, licet &longs;ucce&longs;&longs;iu&egrave; temonem impellat, ratio&shy;<lb/>nem habet oneris re&longs;pectu potenti&aelig; manutenentis temo&shy;<lb/>nem in illo &longs;itu contra ictus eiu&longs;dem maris. </s>
           <s id="N1314C">Quod &longs;i ip&longs;e <lb/>temo cum puppi, cui adh&aelig;ret ver&egrave; &longs;imul moueatur &agrave; mare, <lb/>per accidens e&longs;t, <expan abbr="proceditq.">proceditque</expan> &agrave; fluxibilitate aqu&aelig;, in qua diu <lb/>permanere non pote&longs;t puppis omnino immota ad &longs;u&longs;tinen&shy;<lb/>dum in &longs;uo cardine ip&longs;um temonem. </s>           <s id="N1314C">Quod &longs;i ip&longs;e <lb/>temo cum puppi, cui adh&aelig;ret ver&egrave; &longs;imul moueatur &agrave; mare, <lb/>per accidens e&longs;t, <expan abbr="proceditq.">proceditque</expan> &agrave; fluxibilitate aqu&aelig;, in qua diu <lb/>permanere non pote&longs;t puppis omnino immota ad &longs;u&longs;tinen&shy;<lb/>dum in &longs;uo cardine ip&longs;um temonem. </s>
           <s id="N1315B">Motus enim fulcimen&shy;<lb/>ti per accidens &longs;e habet ad motum, vel operationem pro&shy;<lb/>priam vectis; vt motus &longs;calmi cum naui, cui e&longs;t affixus ad <lb/>motionem remi, qui tanquam vectis fulcitur in illo; vel mo&shy;<lb/>tus cuiuflibet fulcimenti, quod a&longs;portatur cum curru, ad <lb/>motionem vectis eidem innixi. </s>           <s id="N1315B">Motus enim fulcimen&shy;<lb/>ti per accidens &longs;e habet ad motum, vel operationem pro&shy;<lb/>priam vectis; vt motus &longs;calmi cum naui, cui e&longs;t affixus ad <lb/>motionem remi, qui tanquam vectis fulcitur in illo; vel mo&shy;<lb/>tus cuiuslibet fulcimenti, quod a&longs;portatur cum curru, ad <lb/>motionem vectis eidem innixi. </s>
           <s id="N13168">Vnde potentia re&longs;pectu ve&shy;<lb/>ctis dicitur illa, qu&aelig; vectem adhibet, onus mouendo, vel &longs;u&shy;<lb/>&longs;tentando, non autem illa, qu&aelig; mouet fulcimentum. </s>           <s id="N13168">Vnde potentia re&longs;pectu ve&shy;<lb/>ctis dicitur illa, qu&aelig; vectem adhibet, onus mouendo, vel &longs;u&shy;<lb/>&longs;tentando, non autem illa, qu&aelig; mouet fulcimentum. </s>
           <s id="N1316F">Quare <lb/>tunc rect&egrave; mare diceretur potentia, cum mediante impetu <lb/>incu&longs;&longs;o in temonem, ip&longs;o tanquam vecte adhibito, moueret <lb/><expan abbr="man&utilde;">manum</expan> gubernatoris. </s>           <s id="N1316F">Quare <lb/>tunc rect&egrave; mare diceretur potentia, cum mediante impetu <lb/>incu&longs;&longs;o in temonem, ip&longs;o tanquam vecte adhibito, moueret <lb/><expan abbr="man&utilde;">manum</expan> gubernatoris. </s>
           <s id="N1317B"><expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> igitur contra accidat, nempe, vt po&shy;<lb/>tius gubernator adhibito temone mare ad latus depellat, <pb pagenum="103" xlink:href="005/01/111.jpg"/>vel <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> excipiat re&longs;i&longs;tendo, iure &amp; <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> optimo guberna&shy;<lb/>tor ab Ari&longs;totele con&longs;tituitur potentia, mare autem onus. </s>           <s id="N1317B"><expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> igitur contra accidat, nempe, vt po&shy;<lb/>tius gubernator adhibito temone mare ad latus depellat, <pb pagenum="103" xlink:href="005/01/111.jpg"/>vel <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> excipiat re&longs;i&longs;tendo, iure &amp; <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> optimo guberna&shy;<lb/>tor ab Ari&longs;totele con&longs;tituitur potentia, mare autem onus. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N13192" type="main">         <p id="N13192" type="main">
           <s id="N13194">Sic autem explicato principio, ac in&longs;trum ento vtriu&longs;que <lb/>motionis, explicat Ari&longs;toteles modum, quo procedit &longs;ecun&shy;<lb/>da motio &agrave; nobis prop&longs;ita, qu&aelig; poti&longs;&longs;ima e&longs;t, &amp; maioris <lb/>long&egrave; momenti quam prima: <expan abbr="aitq.">aitque</expan> temonem &lpar;quem cum <lb/>gubernaculo &longs;&aelig;p&egrave; confundit&rpar; non accipere mare &longs;ecundum <lb/>latitudinem nauis, &longs;eu quod ad latera nauis e&longs;t, eo modo <lb/>quo accipit remus, depellendo illud retror&longs;um, vt per repul&shy;<lb/>&longs;um inde acceptum, nauigium feratur antror&longs;um, quia nihil <lb/>temo nauigio confert, quo ad motum antror&longs;um, vt in fine <lb/>etiam qu&aelig;&longs;tionis idem Philo&longs;ophus animaduertit: Sed ac&shy;<lb/>cipere mare commotum, quod illi obuiat &longs;ecundum longi&shy;<lb/>tudinem nauis &agrave; prora in puppim. </s>           <s id="N13194">Sic autem explicato principio, ac in&longs;trumento vtriu&longs;que <lb/>motionis, explicat Ari&longs;toteles modum, quo procedit &longs;ecun&shy;<lb/>da motio &agrave; nobis propo&longs;ita, qu&aelig; poti&longs;&longs;ima e&longs;t, &amp; maioris <lb/>long&egrave; momenti quam prima: <expan abbr="aitq.">aitque</expan> temonem &lpar;quem cum <lb/>gubernaculo &longs;&aelig;p&egrave; confundit&rpar; non accipere mare &longs;ecundum <lb/>latitudinem nauis, &longs;eu quod ad latera nauis e&longs;t, eo modo <lb/>quo accipit remus, depellendo illud retror&longs;um, vt per repul&shy;<lb/>&longs;um inde acceptum, nauigium feratur antror&longs;um, quia nihil <lb/>temo nauigio confert, quo ad motum antror&longs;um, vt in fine <lb/>etiam qu&aelig;&longs;tionis idem Philo&longs;ophus animaduertit: Sed ac&shy;<lb/>cipere mare commotum, quod illi obuiat &longs;ecundum longi&shy;<lb/>tudinem nauis &agrave; prora in puppim. </s>
           <s id="N131B1">Nam qua parte temo <lb/>vergit foris, <expan abbr="matiq.">matique</expan> eius ala obuertitur ad alterum latus na&shy;<lb/>uigij, mare &longs;ecundum longitudinem nauis ei obuians exci&shy;<lb/>pit intra <expan abbr="angul&utilde;">angulum</expan>, quem cum naui con&longs;tituit. </s>           <s id="N131B1">Nam qua parte temo <lb/>vergit foris, <expan abbr="matiq.">matique</expan> eius ala obuertitur ad alterum latus na&shy;<lb/>uigij, mare &longs;ecundum longitudinem nauis ei obuians exci&shy;<lb/>pit intra <expan abbr="angul&utilde;">angulum</expan>, quem cum naui con&longs;tituit. </s>
           <s id="N131C2">Excipiendo au&shy;<lb/>tem iliud vim patitur in <expan abbr="contrari&utilde;">contrarium</expan>, tollereturq ni&longs;i fulciretur <lb/>in cardine. </s>           <s id="N131C2">Excipiendo au&shy;<lb/>tem illud vim patitur in <expan abbr="contrari&utilde;">contrarium</expan>, <expan abbr="tollereturq">tollereturque</expan> ni&longs;i fulciretur <lb/>in cardine. </s>
           <s id="N131CD">Cum igitur nec auferri po&longs;&longs;it &agrave; puppi, nec retro&shy;<lb/>cedere in <expan abbr="direct&utilde;">directum</expan> <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> cur&longs;um nauigij, hinc fit, vt cedendo <lb/><expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> in parte quoad po&longs;itionem, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> prius habebat, nauem <lb/><expan abbr="ips&atilde;">ipsam</expan> inclinet obliqu&egrave;; &longs;iqui&shy;<lb/><figure id="id.005.01.111.1.jpg" xlink:href="005/01/111/1.jpg"/><lb/>dem dimoto vno latere an&shy;<lb/>guli &agrave; &longs;ua po&longs;itione, <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> <lb/>dimoueri nece&longs;&longs;e e&longs;t, cu&longs;pi&shy;<lb/>de manente in eodem &longs;itu. <lb/></s>           <s id="N131CD">Cum igitur nec auferri po&longs;&longs;it &agrave; puppi, nec retro&shy;<lb/>cedere in <expan abbr="direct&utilde;">directum</expan> <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> cur&longs;um nauigij, hinc fit, vt cedendo <lb/><expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> in parte quoad po&longs;itionem, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> prius habebat, nauem <lb/><expan abbr="ips&atilde;">ipsam</expan> inclinet obliqu&egrave;; &longs;iqui&shy;<lb/><figure id="id.005.01.111.1.jpg" xlink:href="005/01/111/1.jpg"/><lb/>dem dimoto vno latere an&shy;<lb/>guli &agrave; &longs;ua po&longs;itione, <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> <lb/>dimoueri nece&longs;&longs;e e&longs;t, cu&longs;pi&shy;<lb/>de manente in eodem &longs;itu. <lb/></s>
           <s id="N131FB">Quod &longs;ic pote&longs;t amplius <lb/>explicari. </s>           <s id="N131FB">Quod &longs;ic pote&longs;t amplius <lb/>explicari. </s>
           <s id="N13200">E&longs;to nauis AB; <lb/>cuius puppis A, prora B, te&shy;<lb/>mo ver&ograve; AC obliqu&egrave; con&shy;<lb/>&longs;titutus ad &longs;ini&longs;tram, ac &longs;uf&shy;<lb/>fultus in A, vbi eius cardo <lb/>ad puppim po&longs;itus e&longs;t, &amp; <lb/>vbi <expan abbr="angul&utilde;">angulum</expan> efficiat <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="l&otilde;gi-tudine">longi&shy;<lb/>tudine</expan> nauis, qui &longs;it BAC. <lb/></s>           <s id="N13200">E&longs;to nauis AB; <lb/>cuius puppis A, prora B, te&shy;<lb/>mo ver&ograve; AC obliqu&egrave; con&shy;<lb/>&longs;titutus ad &longs;ini&longs;tram, ac &longs;uf&shy;<lb/>fultus in A, vbi eius cardo <lb/>ad puppim po&longs;itus e&longs;t, &amp; <lb/>vbi <expan abbr="angul&utilde;">angulum</expan> efficiat <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="l&otilde;gi-tudine">longi&shy;<lb/>tudine</expan> nauis, qui &longs;it BAC. <lb/></s>
           <s id="N1321E">Deinde mare obuians incidat in ip&longs;am AC. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N1321E">Deinde mare obuians incidat in ip&longs;am AC. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N13222">Tunc dicimus <pb pagenum="104" xlink:href="005/01/112.jpg"/>punctum C fore, vt transferatur ver&longs;us D; punctum ver&ograve; <lb/>B, quod proram de&longs;ignat, ver&longs;us E, cardine manente <lb/>immoto vbi A. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N13222">Tunc dicimus <pb pagenum="104" xlink:href="005/01/112.jpg"/>punctum C fore, vt transferatur ver&longs;us D; punctum ver&ograve; <lb/>B, quod proram de&longs;ignat, ver&longs;us E, cardine manente <lb/>immoto vbi A. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N1322F">Etenim cum mare &longs;olum impellat temo&shy;<lb/>nem inquantum obliqu&egrave; con&longs;tituitur, &amp; &agrave; nauis rectitudine <lb/>deuiat, efficacius impellit extremum vbi C, quod magis <lb/>elongatur ab ea, qu&agrave;m reliquas partes, qu&aelig; minus, ac mi&shy;<lb/>nus di&longs;tant. </s>           <s id="N1322F">Etenim cum mare &longs;olum impellat temo&shy;<lb/>nem inquantum obliqu&egrave; con&longs;tituitur, &amp; &agrave; nauis rectitudine <lb/>deuiat, efficacius impellit extremum vbi C, quod magis <lb/>elongatur ab ea, qu&agrave;m reliquas partes, qu&aelig; minus, ac mi&shy;<lb/>nus di&longs;tant. </s>
           <s id="N1323A">Proindeq remi&longs;&longs;ius, ac remi&longs;&longs;ius agit in illas <lb/>vniformiter difformiter v&longs;que ad punctum A, vbi &longs;icut ter&shy;<lb/>minatur di&longs;tantia, ac diuiatio, ita etiam deficit impul&longs;us. </s>           <s id="N1323A"><expan abbr="Proindeq">Proindeque</expan> remi&longs;&longs;ius, ac remi&longs;&longs;ius agit in illas <lb/>vniformiter difformiter v&longs;que ad punctum A, vbi &longs;icut ter&shy;<lb/>minatur di&longs;tantia, ac diuitatio, ita etiam deficit impul&longs;us. </s>
           <s id="N13241">Ex <lb/>quo &longs;equitur punctum A, per&longs;e non moueri ad talem im&shy;<lb/>pul&longs;um, &longs;ed tantum lineam AC circa illud tanquam &longs;emi&shy;<lb/>diametrum circa centrum conuerti, ac declinare ver&longs;us D. <lb/><!-- KEEP S--></s>           <s id="N13241">Ex <lb/>quo &longs;equitur punctum A, per&longs;e non moueri ad talem im&shy;<lb/>pul&longs;um, &longs;ed tantum lineam AC circa illud tanquam &longs;emi&shy;<lb/>diametrum circa centrum conuerti, ac declinare ver&longs;us D. <lb/><!-- KEEP S--></s>
           <s id="N1324C">Cumque longitudo nauis angulum cum ip&longs;a latitudine te&shy;<lb/>monis efficiat, &longs;equitur vlterius, vt tran&longs;lato ip&longs;o latere <lb/>AC, in AD, &longs;imul transferatur AB in AE, quod e&longs;t na&shy;<lb/>uem declinare &agrave; &longs;ua rectitudine, ad obliquam po&longs;itionem <lb/>temonis mare intra angulum excipienris. </s>           <s id="N1324C">Cumque longitudo nauis angulum cum ip&longs;a latitudine te&shy;<lb/>monis efficiat, &longs;equitur vlterius, vt tran&longs;lato ip&longs;o latere <lb/>AC, in AD, &longs;imul transferatur AB in AE, quod e&longs;t na&shy;<lb/>uem declinare &agrave; &longs;ua rectitudine, ad obliquam po&longs;itionem <lb/>temonis mare intra angulum excipientis. </s>
           <s id="N13257">Diximus punctum <lb/>A per &longs;e non moueri ob talem impul&longs;um, nam per acci&shy;<lb/>dens, nempe propter maris incon&longs;tantiam, ac fluxibilitatem <lb/>etiam ip&longs;um puppis extremum aliquantulum dimouetur <lb/>cum cardine, quo temo fulcitur, &longs;icut quodlibet fulcimen&shy;<lb/>tum ad motum vectis ob incon&longs;tantiam &longs;oli. </s>           <s id="N13257">Diximus punctum <lb/>A per &longs;e non moueri ob talem impul&longs;um, nam per acci&shy;<lb/>dens, nempe propter maris incon&longs;tantiam, ac fluxibilitatem <lb/>etiam ip&longs;um puppis extremum aliquantulum dimouetur <lb/>cum cardine, quo temo fulcitur, &longs;icut quodlibet fulcimen&shy;<lb/>tum ad motum vectis ob incon&longs;tantiam &longs;oli. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N13264" type="main">         <p id="N13264" type="main">
           <s id="N13266">Contrario autem modo temonem innixum, ait Ari&longs;toce&shy;<lb/>les nauem inclinare, quoniam temo rationem habet vectis, <lb/>vt dictum e&longs;t cardini innixi tanquam fulcimento, mare au&shy;<lb/>tem &longs;e habet, vt onus: At omnis vectis mediat inter fulci&shy;<lb/>mentum, &amp; onus, nec aliter quam fulcimento tanquam cen&shy;<lb/>tro inh&aelig;rendo, onus per modum circuli in contrarium mo&shy;<lb/>uet, aut cert&egrave; &longs;u&longs;tinet in tali po&longs;itione; Ergo dum temo &longs;u&shy;<lb/>&longs;tinet mare cardini innixus tamquam fulcimento, &amp; angu&shy;<lb/>lum cum naui efficit ad excipiendum mare interius, cardo <lb/>manebit exterius tanquam ex alia parte ip&longs;ius vectis illi <lb/>contraria, ad quam facit nauem inclinarc. </s>           <s id="N13266">Contrario autem modo temonem innixum, ait Ari&longs;tote&shy;<lb/>les nauem inclinare, quoniam temo rationem habet vectis, <lb/>vt dictum e&longs;t cardini innixi tanquam fulcimento, mare au&shy;<lb/>tem &longs;e habet, vt onus: At omnis vectis mediat inter fulci&shy;<lb/>mentum, &amp; onus, nec aliter quam fulcimento tanquam cen&shy;<lb/>tro inh&aelig;rendo, onus per modum circuli in contrarium mo&shy;<lb/>uet, aut cert&egrave; &longs;u&longs;tinet in tali po&longs;itione; Ergo dum temo &longs;u&shy;<lb/>&longs;tinet mare cardini innixus tamquam fulcimento, &amp; angu&shy;<lb/>lum cum naui efficit ad excipiendum mare interius, cardo <lb/>manebit exterius tanquam ex alia parte ip&longs;ius vectis illi <lb/>contraria, ad quam facit nauem inclinari. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N1327D" type="main">         <p id="N1327D" type="main">
           <s id="N1327F">Ad h&aelig;c Ari&longs;toteles rationem quandam affert cur in ex&shy;<lb/>tremo nauigij, &amp; non in medio temo, &longs;eu clauus locetur, <lb/><expan abbr="aitq.">aitque</expan> eam e&longs;&longs;e, quoniam id quod fertur, facilius ab incepto <pb pagenum="105" xlink:href="005/01/113.jpg"/>itinere, &longs;eu &agrave; rectitudine &longs;ui motus declinat, cum in po&longs;tre&shy;<lb/>ma eius parte ex latere diuer&longs;um aliquem impul&longs;um acce&shy;<lb/>pit, qu&agrave;m &longs;i accip at in alia parte anteriori. </s>           <s id="N1327F">Ad h&aelig;c Ari&longs;toteles rationem quandam affert cur in ex&shy;<lb/>tremo nauigij, &amp; non in medio temo, &longs;eu clauus locetur, <lb/><expan abbr="aitq.">aitque</expan> eam e&longs;&longs;e, quoniam id quod fertur, facilius ab incepto <pb pagenum="105" xlink:href="005/01/113.jpg"/>itinere, &longs;eu &agrave; rectitudine &longs;ui motus declinat, cum in po&longs;tre&shy;<lb/>ma eius parte ex latere diuer&longs;um aliquem impul&longs;um acce&shy;<lb/>pit, qu&agrave;m &longs;i accipiat in alia parte anteriori. </s>
           <s id="N13292">Prima enim. <lb/></s>           <s id="N13292">Prima enim. <lb/></s>
           <s id="N13296">&longs;eu anterior pars lati <expan abbr="c&otilde;tinui">continui</expan>, inten&longs;iori impetu fertur, qu&agrave;m <lb/>partes &longs;ub&longs;equentes, <expan abbr="validiu&longs;q.">validiu&longs;que</expan> propterea in &longs;uo motu per&longs;i&shy;<lb/>&longs;tit, <expan abbr="contrarijsq.">contrarijsque</expan> omnibus ob&longs;i&longs;tit. </s>           <s id="N13296">&longs;eu anterior pars lati <expan abbr="c&otilde;tinui">continui</expan>, inten&longs;iori impetu fertur, qu&agrave;m <lb/>partes &longs;ub&longs;equentes, <expan abbr="validiu&longs;q.">validiu&longs;que</expan> propterea in &longs;uo motu per&longs;i&shy;<lb/>&longs;tit, <expan abbr="contrarijsq.">contrarijsque</expan> omnibus ob&longs;i&longs;tit. </s>
           <s id="N132A9">E contra ver&ograve; vltima. <lb/></s>           <s id="N132A9">E contra ver&ograve; vltima. <lb/></s>
           <s id="N132AD">pars, tanquam remi&longs;&longs;iorem vim con&longs;ecuta, imbecillius mo&shy;<lb/>uetur, ac facilius c&aelig;dit. </s>           <s id="N132AD">pars, tanquam remi&longs;&longs;iorem vim con&longs;ecuta, imbecillius mo&shy;<lb/>uetur, ac facilius c&aelig;dit. </s>
           <s id="N132B2">Id quod maxim&egrave; in proiectis ob&shy;<lb/>&longs;eruare licebit. </s>           <s id="N132B2">Id quod maxim&egrave; in proiectis ob&shy;<lb/>&longs;eruare licebit. </s>
           <s id="N132B7">Impetus namque in ea &agrave; proijciente im&shy;<lb/>pre&longs;&longs;us, &longs;emper maior e&longs;t in eorum parte anteriori, qu&agrave;m in <lb/>&longs;equentibus: &longs;eu illa pars eorum con&longs;t tuitur anteriot, c&aelig;&shy;<lb/>terasq in latione pr&aelig;cedit, in qua maior impetus fuerit <lb/>impre&longs;&longs;us. </s>           <s id="N132B7">Impetus namque in ea &agrave; proijciente im&shy;<lb/>pre&longs;&longs;us, &longs;emper maior e&longs;t in eorum parte anteriori, qu&agrave;m in <lb/>&longs;equentibus: &longs;eu illa pars eorum con&longs;tituitur anterior, c&aelig;&shy;<lb/><expan abbr="terasq">terasque</expan> in latione pr&aelig;cedit, in qua maior impetus fuerit <lb/>impre&longs;&longs;us. </s>
           <s id="N132C2">Vnde cum den&longs;itas materi&aelig;, aut grauitas &longs;ubie&shy;<lb/>cti, inten&longs;ioris impetus capax redat ip&longs;um proiectum, hinc <lb/>fit, vt etiam &longs;i in principio motus pars grauior, vel den&longs;ior <lb/>fuerit po&longs;terior in progre&longs;&longs;u euadat anterior. </s>           <s id="N132C2">Vnde cum den&longs;itas materi&aelig;, aut grauitas &longs;ubie&shy;<lb/>cti, inten&longs;ioris impetus capax redat ip&longs;um proiectum, hinc <lb/>fit, vt etiam &longs;i in principio motus pars grauior, vel den&longs;ior <lb/>fuerit po&longs;terior in progre&longs;&longs;u euadat anterior. </s>
           <s id="N132CB">Quod apert&egrave; <lb/>in proiectione baculi experimur quando anteponitur extre&shy;<lb/>mum leuius, &amp; po&longs;ponitur grauius; nam ex &longs;e ip&longs;a extrema <lb/>permutantur in aere, <expan abbr="priusq.">priusque</expan> grauius qu&agrave;m leuius quo ten&shy;<lb/>debant pertingit. </s>           <s id="N132CB">Quod apert&egrave; <lb/>in proiectione baculi experimur quando anteponitur extre&shy;<lb/>mum leuius, &amp; po&longs;ponitur grauius; nam ex &longs;e ip&longs;a extrema <lb/>permutantur in aere, <expan abbr="priusq.">priusque</expan> grauius qu&agrave;m leuius quo ten&shy;<lb/>debant pertingit. </s>
           <s id="N132DA">Certum ergo relinquitur, vt quo <gap/>nte&shy;<lb/>riores fuerint partes ip&longs;is lati continui, eo validius ferantur <lb/>tanquam maiorem adept&aelig;, aut &longs;ortit&aelig; impetum, quo ver&ograve; <lb/>po&longs;teriores, eo imbecillius, vnde etiam facilius vincantur. <lb/></s>           <s id="N132DA">Certum ergo relinquitur, vt quo ante&shy;<lb/>riores fuerint partes ip&longs;is lati continui, eo validius ferantur <lb/>tanquam maiorem adept&aelig;, aut &longs;ortit&aelig; impetum, quo ver&ograve; <lb/>po&longs;teriores, eo imbecillius, vnde etiam facilius vincantur. <lb/></s>
           <s id="N132E6">Hoc ip&longs;um itaque applicando in latione nauis, ait Ari&longs;tote&shy;<lb/>les, quod cum nauis rect&agrave; fertur antror&longs;um, facilius e&longs;t illam <lb/>&agrave; cur&longs;u deflectere puppim &agrave; latere impellendo, qu&agrave;m aliam <lb/>eiu&longs;dem nauis partem mediam, aut proram. </s>           <s id="N132E6">Hoc ip&longs;um itaque applicando in latione nauis, ait Ari&longs;tote&shy;<lb/>les, quod cum nauis rect&agrave; fertur antror&longs;um, facilius e&longs;t illam <lb/>&agrave; cur&longs;u deflectere puppim &agrave; latere impellendo, qu&agrave;m aliam <lb/>eiu&longs;dem nauis partem mediam, aut proram. </s>
           <s id="N132EF">Siquidem in <lb/>puppi tanquam in po&longs;trema lati corpotis parte imbecilli&longs;&longs;i&shy;<lb/>ma virtus e&longs;t impetus impre&longs;&longs;i, in <expan abbr="eaq.">eaque</expan> terminatur, ac deficit <lb/>latio. </s>           <s id="N132EF">Siquidem in <lb/>puppi tanquam in po&longs;trema lati corporis parte imbecilli&longs;&longs;i&shy;<lb/>ma virtus e&longs;t impetus impre&longs;&longs;i, in <expan abbr="eaq.">eaque</expan> terminatur, ac deficit <lb/>latio. </s>
           <s id="N132FC">Quare appo&longs;it&egrave; clauus in puppilocatur ad excipien&shy;<lb/>dos ibi maris impul&longs;us, vt facilius &agrave; rectitudine itineris na&shy;<lb/>uis ip&longs;a deflectat. </s>           <s id="N132FC">Quare appo&longs;it&egrave; clauus in puppilocatur ad excipien&shy;<lb/>dos ibi maris impul&longs;us, vt facilius &agrave; rectitudine itineris na&shy;<lb/>uis ip&longs;a deflectat. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N13303" type="main">         <p id="N13303" type="main">
           <s id="N13305">Qu&aelig; profect&ograve; Ari&longs;totelis doctrina, eiusq applicatio, &longs;a&shy;<lb/>no modo intelligenda e&longs;t. </s>           <s id="N13305">Qu&aelig; profect&ograve; Ari&longs;totelis doctrina, <expan abbr="eiusq">eiusque</expan> applicatio, &longs;a&shy;<lb/>no modo intelligenda e&longs;t. </s>
           <s id="N1330A">Nam licet quando nauigia vni&shy;<lb/>co velo in prora locato feruntur, pr&aelig;cipuus impetus per <lb/>malum circa ip&longs;am proram incutiatur; nihilominus quando <pb pagenum="106" xlink:href="005/01/114.jpg"/>remis, vel pluribus velis nauigare contingit, <expan abbr="puppisq.">puppisque</expan> pari&shy;<lb/>ter obtinet &longs;uum; res aliter &longs;e habet, cum pari, aut maiori <lb/>impetu, tunc puppis qu&agrave;m prora feratur, quippe qu&aelig; illum <lb/>refundere etiam valeat vlterius in ip&longs;am proram. </s>           <s id="N1330A">Nam licet quando nauigia vni&shy;<lb/>co velo in prora locato feruntur, pr&aelig;cipuus impetus per <lb/>malum circa ip&longs;am proram incutiatur; nihilominus quando <pb pagenum="106" xlink:href="005/01/114.jpg"/>remis, vel pluribus velis nauigare contingit, <expan abbr="puppisq.">puppisque</expan> pari&shy;<lb/>ter obtinet &longs;uum; res aliter &longs;e habet, cum pari, aut maiori <lb/>impetu, tunc puppis qu&agrave;m prora feratur, quippe qu&aelig; illum <lb/>refundere etiam valeat vlterius in ip&longs;am proram. </s>
           <s id="N13320">Id quod <lb/>patet cum ex maiori velocitate, qua mouetur nauigium, ac <lb/>ip&longs;a prora adhibitis etiam velis, aut remis in puppi, &longs;eu pro&shy;<lb/>pe illam; tum ex maiori conatu, quem adhibent remiges, <lb/>qu&ograve; magis prope puppim remigauerint; vt hinc in triremi&shy;<lb/>bus ad priores &longs;ingulos remos promouendos con&longs;tituantur <lb/>remiges quini, aut &longs;eni, ad reliquos ver&ograve;, proram ver&longs;us pro&shy;<lb/>cedendo, quaterni, ac tandem terni. </s>           <s id="N13320">Id quod <lb/>patet cum ex maiori velocitate, qua mouetur nauigium, ac <lb/>ip&longs;a prora adhibitis etiam velis, aut remis in puppi, &longs;eu pro&shy;<lb/>pe illam; tum ex maiori conatu, quem adhibent remiges, <lb/>qu&ograve; magis prope puppim remigauerint; vt hinc in triremi&shy;<lb/>bus ad priores &longs;ingulos remos promouendos con&longs;tituantur <lb/>remiges quini, aut &longs;eni, ad reliquos ver&ograve;, proram ver&longs;us pro&shy;<lb/>cedendo, quaterni, ac tandem terni. </s>
           <s id="N13331">Vbi autem maior co&shy;<lb/>natus adhibetur, ibi maior imprimitur impetus. </s>           <s id="N13331">Vbi autem maior co&shy;<lb/>natus adhibetur, ibi maior imprimitur impetus. </s>
Line 1592 
Line 1592 
           <s id="N1337A">Quia nimirum parua mo&shy;<lb/>tione per temonem facta in eo &longs;itu, multo maius interual&shy;<lb/>lum prora obliqu&egrave; declinando percurrit, vt patere pote&longs;t <lb/>ex pr&aelig;cedenti figura <expan abbr="tantoq.">tantoque</expan> magis, quanto longior fuerit <pb pagenum="107" xlink:href="005/01/115.jpg"/>ip&longs;a nauis. </s>           <s id="N1337A">Quia nimirum parua mo&shy;<lb/>tione per temonem facta in eo &longs;itu, multo maius interual&shy;<lb/>lum prora obliqu&egrave; declinando percurrit, vt patere pote&longs;t <lb/>ex pr&aelig;cedenti figura <expan abbr="tantoq.">tantoque</expan> magis, quanto longior fuerit <pb pagenum="107" xlink:href="005/01/115.jpg"/>ip&longs;a nauis. </s>
           <s id="N1338C">Etenim idem, vel &aelig;qualis angulus, quo in&shy;<lb/>ter longiores lineas continetur, eo maiorem ba&longs;im &longs;ubten&shy;<lb/>dit, &longs;eu &longs;pectat, vt con&longs;tare etiam pote&longs;t per quartam propo&shy;<lb/>&longs;itionem &longs;exti Euclidis. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N1338C">Etenim idem, vel &aelig;qualis angulus, quo in&shy;<lb/>ter longiores lineas continetur, eo maiorem ba&longs;im &longs;ubten&shy;<lb/>dit, &longs;eu &longs;pectat, vt con&longs;tare etiam pote&longs;t per quartam propo&shy;<lb/>&longs;itionem &longs;exti Euclidis. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N13396">Cum igitur longitudo nauis con&longs;i&shy;<lb/>derata in priori &longs;itu, deinde in po&longs;teriori po&longs;t <expan abbr="motion&etilde;">motionem</expan> <expan abbr="cir-cular&etilde;">cir&shy;<lb/>cularem</expan>, immota fer&egrave; manente cu&longs;pide puppis, <expan abbr="angul&utilde;">angulum</expan> quen&shy;<lb/>dam efficiat, vt BAE, cuius ba&longs;is EB: tanto maiorem ip&longs;a <lb/>prora veluti ba&longs;im tran&longs;mittet ad motionem temonis quan&shy;<lb/>to longior fuerit ip&longs;a nauis. </s>           <s id="N13396">Cum igitur longitudo nauis con&longs;i&shy;<lb/>derata in priori &longs;itu, deinde in po&longs;teriori po&longs;t <expan abbr="motion&etilde;">motionem</expan> <expan abbr="cir-cular&etilde;">cir&shy;<lb/>cularem</expan>, immota fer&egrave; manente cu&longs;pide puppis, <expan abbr="angul&utilde;">angulum</expan> quen&shy;<lb/>dam efficiat, vt BAE, cuius ba&longs;is EB: tanto maiorem ip&longs;a <lb/>prora veluti ba&longs;im tran&longs;mittet ad motionem temonis quan&shy;<lb/>to longior fuerit ip&longs;a nauis. </s>
           <s id="N133AF">Quod quippe non contingeret <lb/>&longs;i alibi temo con&longs;titutus <lb/>fui&longs;&longs;et, indeq talismotio <lb/><figure id="id.005.01.115.1.jpg" xlink:href="005/01/115/1.jpg"/><lb/>initium &longs;umeret. </s>           <s id="N133AF">Quod quippe non contingeret <lb/>&longs;i alibi temo con&longs;titutus <lb/>fui&longs;&longs;et, <expan abbr="indeq">indeque</expan> talis motio <lb/><figure id="id.005.01.115.1.jpg" xlink:href="005/01/115/1.jpg"/><lb/>initium &longs;umeret. </s>
           <s id="N133BE">Quam&shy;<lb/>obrem con&longs;entanea idem <lb/>Ari&longs;toteles protulit lib.            <s id="N133BE">Quam&shy;<lb/>obrem con&longs;entanea idem <lb/>Ari&longs;toteles protulit lib.
  
 de <lb/>motu animal. <!-- KEEP S--></s> de <lb/>motu animal. <!-- KEEP S--></s>
Line 1605 
Line 1605 
           <s id="N133E3">Ari&longs;toteles pertran&longs;it, cuius &longs;olutionem hic in&longs;erit, vt po&shy;<lb/>&longs;tea ex ea melius pr&aelig;fata confirmet. </s>           <s id="N133E3">Ari&longs;toteles pertran&longs;it, cuius &longs;olutionem hic in&longs;erit, vt po&shy;<lb/>&longs;tea ex ea melius pr&aelig;fata confirmet. </s>
           <s id="N133E8">Ait igitur ex ijs etiam <lb/>manife&longs;tum e&longs;&longs;e, quam ob cau&longs;am magis procedat naui&shy;<lb/>gium antror&longs;um, qu&agrave;m ip&longs;ius remi palmula mare reijciens <lb/>c&aelig;dat retror&longs;um. </s>           <s id="N133E8">Ait igitur ex ijs etiam <lb/>manife&longs;tum e&longs;&longs;e, quam ob cau&longs;am magis procedat naui&shy;<lb/>gium antror&longs;um, qu&agrave;m ip&longs;ius remi palmula mare reijciens <lb/>c&aelig;dat retror&longs;um. </s>
           <s id="N133F1">Eadem enim &lpar;inquit&rpar; magnitudo, ij&longs;&shy;<lb/>dem mota viribus, plus in aere progreditur, qu&agrave;m in aqua; <lb/>eo &longs;cilicet, quod minorem in aere inueniat re&longs;i&longs;tentiam. <lb/></s>           <s id="N133F1">Eadem enim &lpar;inquit&rpar; magnitudo, ij&longs;&shy;<lb/>dem mota viribus, plus in aere progreditur, qu&agrave;m in aqua; <lb/>eo &longs;cilicet, quod minorem in aere inueniat re&longs;i&longs;tentiam. <lb/></s>
           <s id="N133F9">Quod ip&longs;e quamuis ob&longs;cur&egrave; propter defectum quorundam <lb/>verborum, ac fal&longs;itatem characterum, quibus figuram pro&shy;<lb/>pont, &longs;ic fer&egrave; explicat in propo&longs;ito. </s>           <s id="N133F9">Quod ip&longs;e quamuis ob&longs;cur&egrave; propter defectum quorundam <lb/>verborum, ac fal&longs;itatem characterum, quibus figuram pro&shy;<lb/>ponit, &longs;ic fer&egrave; explicat in propo&longs;ito. </s>
           <s id="N13400">Sitremus AB, &longs;cal-<pb pagenum="108" xlink:href="005/01/116.jpg"/><figure id="id.005.01.116.1.jpg" xlink:href="005/01/116/1.jpg"/><lb/>mus ver&ograve; C, remi manubrium A, palmula in mari B. <lb/></s>           <s id="N13400">Sitremus AB, &longs;cal-<pb pagenum="108" xlink:href="005/01/116.jpg"/><figure id="id.005.01.116.1.jpg" xlink:href="005/01/116/1.jpg"/><lb/>mus ver&ograve; C, remi manubrium A, palmula in mari B. <lb/></s>
           <s id="N1340F">Si igitur manubrium A per aerem transferatur in D; vti&shy;<lb/>que palmula B transferri non poterit per aquam in E. <lb/><!-- KEEP S--></s>           <s id="N1340F">Si igitur manubrium A per aerem transferatur in D; vti&shy;<lb/>que palmula B transferri non poterit per aquam in E. <lb/><!-- KEEP S--></s>
           <s id="N13416">Quandoquidem non po&longs;&longs;et cum maiori re&longs;i&longs;tentia &aelig;quale <lb/>&longs;patium pertran&longs;ire, quemadmodum e&longs;t &longs;patium BE ip&longs;i <lb/>AD. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N13416">Quandoquidem non po&longs;&longs;et cum maiori re&longs;i&longs;tentia &aelig;quale <lb/>&longs;patium pertran&longs;ire, quemadmodum e&longs;t &longs;patium BE ip&longs;i <lb/>AD. <!-- KEEP S--></s>
Line 1614 
Line 1614 
         </p>         </p>
         <p id="N13434" type="main">         <p id="N13434" type="main">
           <s id="N13436">Addit pr&aelig;terea Ari&longs;toteles, quod inter i&longs;tos duos motus <lb/>contrarios id quod &longs;tabit, &longs;eu manebit, erit medium pun&shy;<lb/>ctum vbi C, nempe vbi con&longs;tituitur &longs;calmus circa quem <lb/>remus conuertitur. </s>           <s id="N13436">Addit pr&aelig;terea Ari&longs;toteles, quod inter i&longs;tos duos motus <lb/>contrarios id quod &longs;tabit, &longs;eu manebit, erit medium pun&shy;<lb/>ctum vbi C, nempe vbi con&longs;tituitur &longs;calmus circa quem <lb/>remus conuertitur. </s>
           <s id="N1343F">Siquidem ver&egrave; re&longs;pectu manubrij, ac <lb/>palmul&aelig;, tanquam ex<gap/>remorum diametri circulariter du&shy;<lb/>ct&aelig;, &longs;calmus ip&longs;e tanquam <expan abbr="c&etilde;trum">centrum</expan> manebit. </s>           <s id="N1343F">Siquidem ver&egrave; re&longs;pectu manubrij, ac <lb/>palmul&aelig;, tanquam extremorum diametri circulariter du&shy;<lb/>ct&aelig;, &longs;calmus ip&longs;e tanquam <expan abbr="c&etilde;trum">centrum</expan> manebit. </s>
           <s id="N1344C">Quare &longs;calmus <lb/>C nunquam procederet ad partes D, nempe antror&longs;um, <lb/>ni&longs;i commoueretur nauigium, cui e&longs;t affixus, &amp; eo transfer&shy;<lb/>retur, vbi remi e&longs;t principium, cum &longs;emper nauigium per <lb/>impul&longs;um in ip&longs;a remigatione acceptum, &longs;equatur motum. <lb/></s>           <s id="N1344C">Quare &longs;calmus <lb/>C nunquam procederet ad partes D, nempe antror&longs;um, <lb/>ni&longs;i commoueretur nauigium, cui e&longs;t affixus, &amp; eo transfer&shy;<lb/>retur, vbi remi e&longs;t principium, cum &longs;emper nauigium per <lb/>impul&longs;um in ip&longs;a remigatione acceptum, &longs;equatur motum. <lb/></s>
           <s id="N13458">principij mouentis nempe manubrij &agrave; quo fertur antror&shy;<lb/>&longs;um, &amp; &longs;ic impo&longs;ito per motum manubrij ab A v&longs;que ad <lb/>D, &longs;calmus, qui erat in C, con&longs;tituetur in H, palmula re&shy;<lb/>trocedente &agrave; B v&longs;que ad F. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N13458">principij mouentis nempe manubrij &agrave; quo fertur antror&shy;<lb/>&longs;um, &amp; &longs;ic impo&longs;ito per motum manubrij ab A v&longs;que ad <lb/>D, &longs;calmus, qui erat in C, con&longs;tituetur in H, palmula re&shy;<lb/>trocedente &agrave; B v&longs;que ad F. <!-- KEEP S--></s>
         </p>         </p>
Line 1624 
Line 1624 
           <s id="N13480">ratione fiat. </s>           <s id="N13480">ratione fiat. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N13483" type="main">         <p id="N13483" type="main">
           <s id="N13485">Dicendum ergo e&longs;t, <expan abbr="aliqu&atilde;do">aliquando</expan> <expan abbr="nauigi&utilde;">nauigium</expan> in <expan abbr="anter&itilde;ora">anterinora</expan> moue&shy;<lb/><gap/>i ab&longs;que eo, quod palmula rettocedat, aliquando ver&ograve; tan&shy;<lb/>tum prouehi nauigium, quantum palmula retroce&longs;&longs;erit; &longs;ed <lb/>vt plurimum, magis procedinauigium, qu&agrave;m palmula in. <lb/></s>           <s id="N13485">Dicendum ergo e&longs;t, <expan abbr="aliqu&atilde;do">aliquando</expan> <expan abbr="nauigi&utilde;">nauigium</expan> in <expan abbr="anter&itilde;ora">anterinora</expan> moue&shy;<lb/>ri ab&longs;que eo, quod palmula retrocedat, aliquando ver&ograve; tan&shy;<lb/>tum prouehi nauigium, quantum palmula retroce&longs;&longs;erit; &longs;ed <lb/>vt plurimum, magis procedi nauigium, qu&agrave;m palmula in. <lb/></s>
           <s id="N1349C">contrarium c&aelig;dat. </s>           <s id="N1349C">contrarium c&aelig;dat. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N1349F" type="main">         <p id="N1349F" type="main">
           <s id="N134A1">Prima pars huius a&longs;&longs;ertionis in duobus ca&longs;ibus verifica&shy;<lb/>tur. </s>           <s id="N134A1">Prima pars huius a&longs;&longs;ertionis in duobus ca&longs;ibus verifica&shy;<lb/>tur. </s>
           <s id="N134A6">Prior e&longs;t, cum &aelig;quale &longs;patium pertran&longs;ierit nauigium, <lb/>ac remi manubrium motu proprio, quo &longs;eilicet circa &longs;cal&shy;<lb/>mum conuertitur: tunc eorum palmula manet immota. <lb/></s>           <s id="N134A6">Prior e&longs;t, cum &aelig;quale &longs;patium pertran&longs;ierit nauigium, <lb/>ac remi manubrium motu proprio, quo &longs;cilicet circa &longs;cal&shy;<lb/>mum conuertitur: tunc eorum palmula manet immota. <lb/></s>
           <s id="N134AE">Nam &longs;i exempli gratia nauigium pertran&longs;eat palmum &longs;pa&shy;<lb/>tij, manubrium ver&ograve; &longs;imul &longs;uo motu proprio alterum, iam, <lb/>in fine ip&longs;ius remigationis ip&longs;urn manubrium per duos pal&shy;<lb/>mos di&longs;tabit &agrave; loco priori vnde di&longs;ce&longs;&longs;erat. </s>           <s id="N134AE">Nam &longs;i exempli gratia nauigium pertran&longs;eat palmum &longs;pa&shy;<lb/>tij, manubrium ver&ograve; &longs;imul &longs;uo motu proprio alterum, iam, <lb/>in fine ip&longs;ius remigationis ip&longs;um manubrium per duos pal&shy;<lb/>mos di&longs;tabit &agrave; loco priori vnde di&longs;ce&longs;&longs;erat. </s>
           <s id="N134B7">At palmula cum <lb/>per motum quidem nauigij anterius tran&longs;lata e&longs;&longs;et ad &longs;pa&shy;<lb/>tium vnius palmi, per motum ver&ograve; manubrij &longs;imul retro&shy;<lb/>ee&longs;&longs;i&longs;&longs;et ad alium palmum &lpar;fiquidem tantum retrocedit pal&shy;<lb/>mula quantum antecedit manubrium motu proprio, &longs;uppo&shy;<lb/>&longs;&longs;to, quod &aelig;qu&egrave; di&longs;tent &agrave; &longs;calmo&rpar; &longs;equitur ver&egrave; ac &longs;implici&shy;<lb/>ter ip&longs;am palmulam dimotam non fui&longs;&longs;e. </s>           <s id="N134B7">At palmula cum <lb/>per motum quidem nauigij anterius tran&longs;lata e&longs;&longs;et ad &longs;pa&shy;<lb/>tium vnius palmi, per motum ver&ograve; manubrij &longs;imul retro&shy;<lb/>ce&longs;&longs;i&longs;&longs;et ad alium palmum &lpar;siquidem tantum retrocedit pal&shy;<lb/>mula quantum antecedit manubrium motu proprio, &longs;uppo&shy;<lb/>&longs;ito, quod &aelig;qu&egrave; di&longs;tent &agrave; &longs;calmo&rpar; &longs;equitur ver&egrave; ac &longs;implici&shy;<lb/>ter ip&longs;am palmulam dimotam non fui&longs;&longs;e. </s>
           <s id="N134C6">Sicut homo qui <lb/>pari pa&longs;&longs;a graditur contra cur&longs;um nauigij &agrave; prora in pup&shy;<lb/>pim, &longs;impliciter non mouetur, quia &longs;emper eandem &longs;eruat <lb/>di&longs;tantiam &agrave; punctis fixis, vt a terra, vel c&aelig;lo. </s>           <s id="N134C6">Sicut homo qui <lb/>pari pa&longs;&longs;a graditur contra cur&longs;um nauigij &agrave; prora in pup&shy;<lb/>pim, &longs;impliciter non mouetur, quia &longs;emper eandem &longs;eruat <lb/>di&longs;tantiam &agrave; punctis fixis, vt a terra, vel c&aelig;lo. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N134CF" type="main">         <p id="N134CF" type="main">
           <s id="N134D1">Notand<gap/>m tamen e&longs;t in ca&longs;u de&longs;cripto, nauigium non. <lb/></s>           <s id="N134D1">Notandum tamen e&longs;t in ca&longs;u de&longs;cripto, nauigium non. <lb/></s>
           <s id="N134D7">moueri &longs;ola virtute eiu&longs;dem remigationis. </s>           <s id="N134D7">moueri &longs;ola virtute eiu&longs;dem remigationis. </s>
           <s id="N134DA">Nam &longs;patium, <lb/>quod percurrit virtute illius, nec computari po&longs;&longs;et vltra il&shy;<lb/>&longs;ud, quod &longs;imul percurrit manubrium motu proprio; nec <lb/>vnquam e&longs;&longs;et illi equale. </s>           <s id="N134DA">Nam &longs;patium, <lb/>quod percurrit virtute illius, nec computari po&longs;&longs;et vltra il&shy;<lb/>lud, quod &longs;imul percurrit manubrium motu proprio; nec <lb/>vnquam e&longs;&longs;et illi equale. </s>
           <s id="N134E3">Semper enim plus mouetur ma-<pb pagenum="110" xlink:href="005/01/118.jpg"/>nubrium, quam &longs;calmus eodem tempore ad impullum il&shy;<lb/>lius; nauis autem mouetur ad motum &longs;calmi. </s>           <s id="N134E3">Semper enim plus mouetur ma-<pb pagenum="110" xlink:href="005/01/118.jpg"/>nubrium, quam &longs;calmus eodem tempore ad impulsum il&shy;<lb/>lius; nauis autem mouetur ad motum &longs;calmi. </s>
           <s id="N134ED">Quod clarius <lb/>patebit in &longs;ubiecta figura; in qua &longs;it remus AB, cuius ma&shy;<lb/>nubrium A, pal&shy;<lb/><figure id="id.005.01.118.1.jpg" xlink:href="005/01/118/1.jpg"/><lb/>mula B, &longs;calmus <lb/>ver&ograve; &longs;it in pun&shy;<lb/>cto medio vbi C. <lb/><!-- KEEP S--></s>           <s id="N134ED">Quod clarius <lb/>patebit in &longs;ubiecta figura; in qua &longs;it remus AB, cuius ma&shy;<lb/>nubrium A, pal&shy;<lb/><figure id="id.005.01.118.1.jpg" xlink:href="005/01/118/1.jpg"/><lb/>mula B, &longs;calmus <lb/>ver&ograve; &longs;it in pun&shy;<lb/>cto medio vbi C. <lb/><!-- KEEP S--></s>
           <s id="N13502">Deinde promo-&shy;<lb/>ueatur manubrium <lb/>A motu proprio <lb/>v&longs;que ad D, palmnla manente in B. </s>           <s id="N13502">Deinde promo-&shy;<lb/>ueatur manubrium <lb/>A motu proprio <lb/>v&longs;que ad D, palmula manente in B. </s>
           <s id="N1350B">Scalmus ver&ograve; C, <lb/>eodem tempore pertran&longs;eat &longs;patium CE, quod &longs;it &aelig;quale <lb/>ip&longs;i AD; <expan abbr="&longs;ubtendanturq.">&longs;ubtendanturque</expan> &aelig;quales rect&aelig; ip&longs;is arcubus AD, <lb/>&amp; CE, &amp; con&longs;tituatur paralellogrammum DECA, &longs;u&shy;<lb/>per ip&longs;um AB. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N1350B">Scalmus ver&ograve; C, <lb/>eodem tempore pertran&longs;eat &longs;patium CE, quod &longs;it &aelig;quale <lb/>ip&longs;i AD; <expan abbr="&longs;ubtendanturq.">&longs;ubtendanturque</expan> &aelig;quales rect&aelig; ip&longs;is arcubus AD, <lb/>&amp; CE, &amp; con&longs;tituatur paralellogrammum DECA, &longs;u&shy;<lb/>per ip&longs;um AB. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N1351B">Tunc dico &longs;calmum C vn&agrave; cum nauigio <lb/>tran&longs;latum non fui&longs;&longs;e v&longs;que ad E virtute &longs;ola eiu&longs;dem re&shy;<lb/>migationis, &longs;eu proprij motus manubrij ab A v&longs;que ad D, <lb/>palmula manente in B. </s>           <s id="N1351B">Tunc dico &longs;calmum C vn&agrave; cum nauigio <lb/>tran&longs;latum non fui&longs;&longs;e v&longs;que ad E virtute &longs;ola eiu&longs;dem re&shy;<lb/>migationis, &longs;eu proprij motus manubrij ab A v&longs;que ad D, <lb/>palmula manente in B. </s>
           <s id="N13524">Siquidem hoc &longs;olo motu remus <lb/>AB con&longs;titueretur in recta DB, cuius punctum medium <lb/>vbi&longs;calmus po&longs;itus e&longs;t e&longs;&longs;et in F, non autem in E, qua <lb/>pertran&longs;ire non pote&longs;t recta DB. </s>           <s id="N13524">Siquidem hoc &longs;olo motu remus <lb/>AB con&longs;titueretur in recta DB, cuius punctum medium <lb/>vbi&longs;calmus po&longs;itus e&longs;t e&longs;&longs;et in F, non autem in E, qua <lb/>pertran&longs;ire non pote&longs;t recta DB. </s>
Line 1651 
Line 1651 
         </p>         </p>
         <p id="N1356B" type="main">         <p id="N1356B" type="main">
           <s id="N1356D">Po&longs;terior ver&ograve; ca&longs;us, in quo verificatur palmulam ad mo&shy;<lb/>tum antror&longs;um nauigij <expan abbr="n&otilde;">non</expan> retrocedere, e&longs;t cum celerius fer&shy;<lb/>tur nauigium, qu&agrave;m remi manubrium. </s>           <s id="N1356D">Po&longs;terior ver&ograve; ca&longs;us, in quo verificatur palmulam ad mo&shy;<lb/>tum antror&longs;um nauigij <expan abbr="n&otilde;">non</expan> retrocedere, e&longs;t cum celerius fer&shy;<lb/>tur nauigium, qu&agrave;m remi manubrium. </s>
           <s id="N13578"><expan abbr="Siquid&etilde;">Siquidem</expan> cum in tan&shy;<lb/>tum palmula po&longs;&longs;it retrocedere, inquantum manubrium <lb/>motu proprio in anteriora amplius progreditur qu&agrave;m naui&shy;<lb/>gium, &longs;i celerius feratur nauigium qu&agrave;m manubrium, ma&shy;<lb/>in&longs;que proinde &longs;patium percurrat, palmula nullo modo po&shy;<lb/>terit retrocedere. </s>           <s id="N13578"><expan abbr="Siquid&etilde;">Siquidem</expan> cum in tan&shy;<lb/>tum palmula po&longs;&longs;it retrocedere, in quantum manubrium <lb/>motu proprio in anteriora amplius progreditur qu&agrave;m naui&shy;<lb/>gium, &longs;i celerius feratur nauigium qu&agrave;m manubrium, ma&shy;<lb/>iu&longs;que proinde &longs;patium percurrat, palmula nullo modo po&shy;<lb/>terit retrocedere. </s>
           <s id="N13588">Etenim po&longs;ito, quod manubrium motu <lb/>proprio decurrat &longs;patium bipalmare, per totidem palmos <lb/>palmula retrocederet, &longs;i nauigium maneret immotum: At <lb/>&longs;i &longs;imul nauigium percurrat &longs;patium quadripalmare, nihil <lb/>palmula retrocedet. </s>           <s id="N13588">Etenim po&longs;ito, quod manubrium motu <lb/>proprio decurrat &longs;patium bipalmare, per totidem palmos <lb/>palmula retrocederet, &longs;i nauigium maneret immotum: At <lb/>&longs;i &longs;imul nauigium percurrat &longs;patium quadripalmare, nihil <lb/>palmula retrocedet. </s>
           <s id="N13593">Nam quo tempore retrocederet <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, <lb/>duplum progrederetur in contrarium. </s>           <s id="N13593">Nam quo tempore retrocederet <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, <lb/>duplum progrederetur in contrarium. </s>
         </p>         </p>
Line 1662 
Line 1662 
         <p id="N135BE" type="main">         <p id="N135BE" type="main">
           <s id="N135C0">Tertia denique a&longs;&longs;ertionis pars, nempe magis, vt pluri&shy;<lb/>mum pr&ograve;gre di nauigium, qu&agrave;m palmulam incontrarium, <lb/>ex dictis fer&egrave; o&longs;tenditur aperti&longs;sim&egrave;. </s>           <s id="N135C0">Tertia denique a&longs;&longs;ertionis pars, nempe magis, vt pluri&shy;<lb/>mum pr&ograve;gre di nauigium, qu&agrave;m palmulam incontrarium, <lb/>ex dictis fer&egrave; o&longs;tenditur aperti&longs;sim&egrave;. </s>
           <s id="N135C7">Quia licet maius &longs;pa&shy;<lb/>tium decurrat remi manubrium, qu&agrave;m nauigium, quando <lb/>ip&longs;um nauigium mouetur &longs;ol&ugrave;m in virtute eiu&longs;dem remiga&shy;<lb/>tionis, vt frequentius accidit: rar&ograve; tamen exce&longs;&longs;us ad dimi&shy;<lb/>dium videtur pertingere, ita vt manubrium motu proprio <lb/>duplum conficiat &longs;patium, qu&agrave;m nauigium. </s>           <s id="N135C7">Quia licet maius &longs;pa&shy;<lb/>tium decurrat remi manubrium, qu&agrave;m nauigium, quando <lb/>ip&longs;um nauigium mouetur &longs;ol&ugrave;m in virtute eiu&longs;dem remiga&shy;<lb/>tionis, vt frequentius accidit: rar&ograve; tamen exce&longs;&longs;us ad dimi&shy;<lb/>dium videtur pertingere, ita vt manubrium motu proprio <lb/>duplum conficiat &longs;patium, qu&agrave;m nauigium. </s>
           <s id="N135D4">Cum autem <lb/>huiu&longs;modi exce&longs;&longs;us ad dimidium non pertingit, neque pal&shy;<lb/>mula per &aelig;quale &longs;patium retrocedet, &longs;ed minns. </s>           <s id="N135D4">Cum autem <lb/>huiu&longs;modi exce&longs;&longs;us ad dimidium non pertingit, neque pal&shy;<lb/>mula per &aelig;quale &longs;patium retrocedet, &longs;ed minus. </s>
           <s id="N135DB">Vnde &longs;i <lb/>manubrium progrediatur vt tria; nauigium vero vt duo, pal-<pb pagenum="112" xlink:href="005/01/120.jpg"/>mula retrocedet vt vnum: tantum &longs;cilicet quantum e&longs;t <lb/>&longs;patium, quo excedit illud, quod conficitur per motum <lb/>contrarium. </s>           <s id="N135DB">Vnde &longs;i <lb/>manubrium progrediatur vt tria; nauigium vero vt duo, pal-<pb pagenum="112" xlink:href="005/01/120.jpg"/>mula retrocedet vt vnum: tantum &longs;cilicet quantum e&longs;t <lb/>&longs;patium, quo excedit illud, quod conficitur per motum <lb/>contrarium. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N135E9" type="main">         <p id="N135E9" type="main">
Line 1692 
Line 1692 
           <s id="N1374C">Etenim &longs;i temo per &longs;ui con&shy;<lb/>uer&longs;ionem, vel obliquam po&longs;itionem fluctus maris &agrave; dex&shy;<lb/>tris excipiat, ab&longs;que dubio puppis ad &longs;ini&longs;tram declinabit, <lb/>prora manente fer&egrave; immota, eo quod impetus obliqu&egrave; &longs;it <lb/>impre&longs;&longs;us, &amp; illuc v&longs;que pertingere nequeat, vel ob &longs;uam <lb/>imbecillitatem ibi tandem langue&longs;cat. </s>           <s id="N1374C">Etenim &longs;i temo per &longs;ui con&shy;<lb/>uer&longs;ionem, vel obliquam po&longs;itionem fluctus maris &agrave; dex&shy;<lb/>tris excipiat, ab&longs;que dubio puppis ad &longs;ini&longs;tram declinabit, <lb/>prora manente fer&egrave; immota, eo quod impetus obliqu&egrave; &longs;it <lb/>impre&longs;&longs;us, &amp; illuc v&longs;que pertingere nequeat, vel ob &longs;uam <lb/>imbecillitatem ibi tandem langue&longs;cat. </s>
           <s id="N13759">Quod facil&egrave; con&shy;<lb/>templari e&longs;t in &longs;ubiecta, quam delineauimus nauicula, cuius <lb/>linea AB refert gubernaculum cum temone affixo in ip&longs;a <lb/>cu&longs;pide puppis vbi C, ac prora con&longs;tituitur in G. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N13759">Quod facil&egrave; con&shy;<lb/>templari e&longs;t in &longs;ubiecta, quam delineauimus nauicula, cuius <lb/>linea AB refert gubernaculum cum temone affixo in ip&longs;a <lb/>cu&longs;pide puppis vbi C, ac prora con&longs;tituitur in G. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N13763">Nam <lb/>dato quod extremum temonis B, mare dextror&longs;um exci&shy;<lb/>piens, aut propellens transferatur in D per motum guber&shy;<lb/>naculi ab A in E, vtique cu&longs;pis puppis, qu&aelig; e&longs;t in C <lb/>transferetur &longs;ini&longs;tror&longs;um vn&agrave; cum tota nauicula ver&longs;us F, <lb/>prora ip&longs;a in eodem puncto manente, vel parum inde di&shy;<lb/>mota, vt v&longs;que ad punctum H; ita vt nauicula, qu&aelig; erat <pb pagenum="116" xlink:href="005/01/124.jpg"/><figure id="id.005.01.124.1.jpg" xlink:href="005/01/124/1.jpg"/><lb/>in CG, con&longs;tituatur in FG, vel in <lb/>FH. </s>           <s id="N13763">Nam <lb/>dato quod extremum temonis B, mare dextror&longs;um exci&shy;<lb/>piens, aut propellens transferatur in D per motum guber&shy;<lb/>naculi ab A in E, vtique cu&longs;pis puppis, qu&aelig; e&longs;t in C <lb/>transferetur &longs;ini&longs;tror&longs;um vn&agrave; cum tota nauicula ver&longs;us F, <lb/>prora ip&longs;a in eodem puncto manente, vel parum inde di&shy;<lb/>mota, vt v&longs;que ad punctum H; ita vt nauicula, qu&aelig; erat <pb pagenum="116" xlink:href="005/01/124.jpg"/><figure id="id.005.01.124.1.jpg" xlink:href="005/01/124/1.jpg"/><lb/>in CG, con&longs;tituatur in FG, vel in <lb/>FH. </s>
           <s id="N1377F">Licet hoc non &longs;emper veri&shy;<lb/>ficetur cum &longs;&aelig;pius impetus per <lb/>remonem incu&longs;&longs;us &agrave; mare in hu&shy;<lb/>iu&longs;modi ca&longs;u &longs;uperare, ac tran&longs;&shy;<lb/>ferre nequeat centrum grauitatis <lb/>totius nauis, quod e&longs;t circa me&shy;<lb/>dium illius, <expan abbr="proindeq.">proindeque</expan> tota longi&shy;<lb/>tudo nauis conuerti non po&longs;&longs;it <lb/>tanquam &longs;emidiameter circa ter&shy;<lb/>minum prorar, tanquam circa cen&shy;<lb/>trum, &longs;ed potius centrum huius <lb/>conuer&longs;ionis con&longs;tituatur in ip&longs;o centro grauitatis totius <lb/>nauis, vel in alio puncto line&aelig; per ip&longs;um ad centrum mundi <lb/>cadentis. </s>           <s id="N1377F">Licet hoc non &longs;emper veri&shy;<lb/>ficetur cum &longs;&aelig;pius impetus per <lb/>remonem incu&longs;&longs;us &agrave; mare in hu&shy;<lb/>iu&longs;modi ca&longs;u &longs;uperare, ac tran&longs;&shy;<lb/>ferre nequeat centrum grauitatis <lb/>totius nauis, quod e&longs;t circa me&shy;<lb/>dium illius, <expan abbr="proindeq.">proindeque</expan> tota longi&shy;<lb/>tudo nauis conuerti non po&longs;&longs;it <lb/>tanquam &longs;emidiameter circa ter&shy;<lb/>minum prorae, tanquam circa cen&shy;<lb/>trum, &longs;ed potius centrum huius <lb/>conuer&longs;ionis con&longs;tituatur in ip&longs;o centro grauitatis totius <lb/>nauis, vel in alio puncto line&aelig; per ip&longs;um ad centrum mundi <lb/>cadentis. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N137A0" type="main">         <p id="N137A0" type="main">
           <s id="N137A2">In pr&aelig;dictis ergo ca&longs;ibus, &amp; cum explicata limitatione <lb/>loquendo de nauigio, quod nullo pacto fertur antror&longs;um <lb/>intelligitur verificari, quod docuit Ari&longs;toteles. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N137A2">In pr&aelig;dictis ergo ca&longs;ibus, &amp; cum explicata limitatione <lb/>loquendo de nauigio, quod nullo pacto fertur antror&longs;um <lb/>intelligitur verificari, quod docuit Ari&longs;toteles. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N137AA">In eodem <lb/>exi&longs;tente prora, totum transferri nauigium; Alioquin &longs;i &longs;er&shy;<lb/>mo fui&longs;&longs;et de nauigio, quod plenis velis, aut remis mare <lb/>tran&longs;mittit, verificari cert&egrave; non po&longs;&longs;et; cum talis ac tanta <lb/>&longs;it vis eiu&longs;dem cur&longs;us, quo recta in anteriora citi&longs;sim&egrave; fer&shy;<lb/>tur, vt non &longs;inat ip&longs;am puppim per occur&longs;um maris, quod <lb/>incidit in temonem &agrave; &longs;uo recto tramite admodum &longs;altem <lb/>diuerti, &longs;icut &agrave; puncto &longs;u&aelig; quietis facil&egrave; ip&longs;a dimouetur cum <lb/>nauis quie&longs;cit. </s>           <s id="N137AA">In eodem <lb/>exi&longs;tente prora, totum transferri nauigium; Alioquin &longs;i &longs;er&shy;<lb/>mo fui&longs;&longs;et de nauigio, quod plenis velis, aut remis mare <lb/>tran&longs;mittit, verificari cert&egrave; non po&longs;&longs;et; cum talis ac tanta <lb/>&longs;it vis eiu&longs;dem cur&longs;us, quo recta in anteriora citi&longs;sim&egrave; fer&shy;<lb/>tur, vt non &longs;inat ip&longs;am puppim per occur&longs;um maris, quod <lb/>incidit in temonem &agrave; &longs;uo recto tramite admodum &longs;altem <lb/>diuerti, &longs;icut &agrave; puncto &longs;u&aelig; quietis facil&egrave; ip&longs;a dimouetur cum <lb/>nauis quie&longs;cit. </s>
           <s id="N137BD">Licet enim promoto &longs;ernel antror&longs;um naui&shy;<lb/>gio, temo per obliquam &longs;ui con&longs;titutionem, &amp; immediatum <lb/>repul&longs;nm quem patitur, omnino re&longs;i&longs;tere nequeat occur&shy;<lb/>rentibus fluctibus, <expan abbr="cogaturq.">cogaturque</expan> moueri, velut in gyrum circa <lb/>ip&longs;ius puppis extremum; vim tamen quam patitur transfun&shy;<lb/>dit in longitudinem nauis, tanquam in alterum latus, cum <lb/>quo efficit angulum, vt in principio cum &longs;ua figura expre&longs;si&shy;<lb/>mus: Vnde cum non &longs;olum ad motum vnius lateris in an&shy;<lb/>gulo, moueatur alterum, &longs;ed facilius &longs;it, vtrumque latus cir&shy;<lb/>culariter moueri, cu&longs;pide anguli tanquam centro manente <pb pagenum="117" xlink:href="005/01/125.jpg"/>immota ob aliquo <expan abbr="limpediment&utilde;">limpedimentum</expan>, qu&agrave;m <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> <expan abbr="angul&utilde;">angulum</expan> &longs;imul <lb/>transferri; hinc e&longs;t, vt re&longs;i&longs;tentia nouis orta ex impetu indi&shy;<lb/>rectum tendente, &longs;ufficiat vt cu&longs;pis pr&aelig;dicti anguli, qu&aelig; in <lb/>propo&longs;ito e&longs;t vbi puppis extremum; minim&egrave; dimoueatur &agrave; <lb/>tramite &longs;uper <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> fertur, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> &longs;ufficiat quin prora <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> <lb/>extremum alterius lateris moueatur ad motum lateris, quod <lb/>con&longs;tituitur &agrave; temone, ita vt temone ad leuam repul&longs;o lon&shy;<lb/>gitudo nauis cum prora ad dexteram vergat. </s>           <s id="N137BD">Licet enim promoto &longs;emel antror&longs;um naui&shy;<lb/>gio, temo per obliquam &longs;ui con&longs;titutionem, &amp; immediatum <lb/>repul&longs;um quem patitur, omnino re&longs;i&longs;tere nequeat occur&shy;<lb/>rentibus fluctibus, <expan abbr="cogaturq.">cogaturque</expan> moueri, velut in gyrum circa <lb/>ip&longs;ius puppis extremum; vim tamen quam patitur transfun&shy;<lb/>dit in longitudinem nauis, tanquam in alterum latus, cum <lb/>quo efficit angulum, vt in principio cum &longs;ua figura expre&longs;si&shy;<lb/>mus: Vnde cum non &longs;olum ad motum vnius lateris in an&shy;<lb/>gulo, moueatur alterum, &longs;ed facilius &longs;it, vtrumque latus cir&shy;<lb/>culariter moueri, cu&longs;pide anguli tanquam centro manente <pb pagenum="117" xlink:href="005/01/125.jpg"/>immota ob aliquod <expan abbr="limpediment&utilde;">impedimentum</expan>, qu&agrave;m <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> <expan abbr="angul&utilde;">angulum</expan> &longs;imul <lb/>transferri; hinc e&longs;t, vt re&longs;i&longs;tentia nouis orta ex impetu indi&shy;<lb/>rectum tendente, &longs;ufficiat vt cu&longs;pis pr&aelig;dicti anguli, qu&aelig; in <lb/>propo&longs;ito e&longs;t vbi puppis extremum; minim&egrave; dimoueatur &agrave; <lb/>tramite &longs;uper <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> fertur, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> &longs;ufficiat quin prora <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> <lb/>extremum alterius lateris moueatur ad motum lateris, quod <lb/>con&longs;tituitur &agrave; temone, ita vt temone ad leuam repul&longs;o lon&shy;<lb/>gitudo nauis cum prora ad dexteram vergat. </s>
           <s id="N13805">Prouenit au&shy;<lb/>tem maior h&aelig;c facilitas motus lateris vtriu&longs;que, circa pro&shy;<lb/>priam cu&longs;pidem, tum ex facilitate motus circularis in vni&shy;<lb/>uer&longs;um, tum ex ip&longs;a re&longs;i&longs;tentia, qua cu&longs;pis anguli, quem effi&shy;<lb/>ciunt detinetur ab impul&longs;o in directum n&egrave; moueatur obli&shy;<lb/>qu&egrave; in tran&longs;uer&longs;um. </s>           <s id="N13805">Prouenit au&shy;<lb/>tem maior h&aelig;c facilitas motus lateris vtriu&longs;que, circa pro&shy;<lb/>priam cu&longs;pidem, tum ex facilitate motus circularis in vni&shy;<lb/>uer&longs;um, tum ex ip&longs;a re&longs;i&longs;tentia, qua cu&longs;pis anguli, quem effi&shy;<lb/>ciunt detinetur ab impul&longs;o in directum n&egrave; moueatur obli&shy;<lb/>qu&egrave; in tran&longs;uer&longs;um. </s>
           <s id="N13812">Innititur enim ei tanquam fulcimento, <lb/>ip&longs;aque latera induunt rationem vectis cuiu&longs;dam angulo&longs;i <lb/>in medio fulti, qui &longs;an&egrave; facilius conuertitur circa fulcimen&shy;<lb/>tum ad motum alterius extremi, qu&agrave;m &longs;imul &longs;ecundum &longs;e <lb/>totum ali&ograve; transferatur. </s>           <s id="N13812">Innititur enim ei tanquam fulcimento, <lb/>ip&longs;aque latera induunt rationem vectis cuiu&longs;dam angulo&longs;i <lb/>in medio fulti, qui &longs;an&egrave; facilius conuertitur circa fulcimen&shy;<lb/>tum ad motum alterius extremi, qu&agrave;m &longs;imul &longs;ecundum &longs;e <lb/>totum ali&ograve; transferatur. </s>
           <s id="N1381D">Antror&longs;um ergo naui promota, <lb/>ip&longs;e impetus promotionis, &longs;eu cur&longs;us impedit ne puppis ex&shy;<lb/>tremum in tran&longs;uer&longs;um dimoueatur, non autem ob&longs;tat quin <lb/>ad motionem obliquam temonis, conuertatur &longs;ecum &amp; <lb/>prora, cum propter vim illatam, qu&aelig; vrgentibus fluctibus, in <lb/>illam transfunditur; tum propter facilitatem conuer&longs;ionis <lb/>explicatam, con&longs;entane&egrave; ad doctrinam &longs;upra traditam, <expan abbr="men-temq.">men&shy;<lb/>temque</expan> Ari&longs;totelis aientis. </s>           <s id="N1381D">Antror&longs;um ergo naui promota, <lb/>ip&longs;e impetus promotionis, &longs;eu cur&longs;us impedit ne puppis ex&shy;<lb/>tremum in tran&longs;uer&longs;um dimoueatur, non autem ob&longs;tat quin <lb/>ad motionem obliquam temonis, conuertatur &longs;ecum &amp; <lb/>prora, cum propter vim illatam, qu&aelig; vrgentibus fluctibus, in <lb/>illam transfunditur; tum propter facilitatem conuer&longs;ionis <lb/>explicatam, con&longs;entane&egrave; ad doctrinam &longs;upra traditam, <expan abbr="men-temq.">men&shy;<lb/>temque</expan> Ari&longs;totelis aientis. </s>
Line 1709 
Line 1709 
           <s id="N13851">Idem <lb/>enim e&longs;t vtrinque &aelig;qualia pondera &longs;u&longs;tinere, ac impetus <lb/>pariter &aelig;quales. </s>           <s id="N13851">Idem <lb/>enim e&longs;t vtrinque &aelig;qualia pondera &longs;u&longs;tinere, ac impetus <lb/>pariter &aelig;quales. </s>
           <s id="N13858">Cum autem &agrave; dextris, vel &agrave; &longs;ini&longs;tris ex na&shy;<pb pagenum="118" xlink:href="005/01/126.jpg"/>ui lignum aliquod, vt temo, vel aliud non ab&longs;imile promi&shy;<lb/>nuerit, cui mare obuians, maiorem impetum incutiat, iam <lb/>non e&longs;t amplius &aelig;qualis impetus vtrinque incu&longs;&longs;us. </s>           <s id="N13858">Cum autem &agrave; dextris, vel &agrave; &longs;ini&longs;tris ex na&shy;<pb pagenum="118" xlink:href="005/01/126.jpg"/>ui lignum aliquod, vt temo, vel aliud non ab&longs;imile promi&shy;<lb/>nuerit, cui mare obuians, maiorem impetum incutiat, iam <lb/>non e&longs;t amplius &aelig;qualis impetus vtrinque incu&longs;&longs;us. </s>
           <s id="N13864">Ac &longs;icut <lb/>libram cum ip&longs;a maius pondus altero brachio &longs;u&longs;tinet incli&shy;<lb/>nari nece&longs;&longs;e e&longs;t, ac cedere &longs;ecundum illud brachium ex quo <lb/>maius pondus propendet: ita nauim inclinari oportet &longs;e&shy;<lb/>cundum illam partem, in qua maiorem impetum excipit, <lb/>quod &longs;it per circumuer&longs;ionem totius longitudinis nauis ad <lb/>latus ip&longs;um vnde magis percutitur, prout paul&ograve; ante de&longs;cri&shy;<lb/>p&longs;imus. </s>           <s id="N13864">Ac &longs;icut <lb/>libram cum ip&longs;a maius pondus altero brachio &longs;u&longs;tinet incli&shy;<lb/>nari nece&longs;&longs;e e&longs;t, ac cedere &longs;ecundum illud brachium ex quo <lb/>maius pondus propendet: ita nauim inclinari oportet &longs;e&shy;<lb/>cundum illam partem, in qua maiorem impetum excipit, <lb/>quod &longs;it per circumuer&longs;ionem totius longitudinis nauis ad <lb/>latus ip&longs;um vnde magis percutitur, prout paul&ograve; ante de&longs;cri&shy;<lb/>p&longs;imus. </s>
           <s id="N13875">Licet hic dicendi modus, ip&longs;umq, fundamentum, <lb/>quo nititur verificari po&longs;&longs;it, tum &longs;i centrum motionis circu&shy;<lb/>laris, quam experimur in naui con&longs;tituatur in cu&longs;pide pup&shy;<lb/>pis, tum &longs;i con&longs;tituatur in prora, vt per &longs;e patet. </s>           <s id="N13875">Licet hic dicendi modus, <expan abbr="ip&longs;umq,">ip&longs;umque</expan> fundamentum, <lb/>quo nititur verificari po&longs;&longs;it, tum &longs;i centrum motionis circu&shy;<lb/>laris, quam experimur in naui con&longs;tituatur in cu&longs;pide pup&shy;<lb/>pis, tum &longs;i con&longs;tituatur in prora, vt per &longs;e patet. </s>
           <s id="N1387E">Sed forta&longs;&shy;<lb/>&longs;e multo melius &longs;i con&longs;tituatur in medio, &longs;eu in centro gra&shy;<lb/>uitatis totius nauis, circa quod facilius e&longs;t intelligere ip&longs;am <lb/>muis conuer&longs;ionem, &longs;iue inquiete, &longs;iue in motu. </s>           <s id="N1387E">Sed forta&longs;&shy;<lb/>&longs;e multo melius &longs;i con&longs;tituatur in medio, &longs;eu in centro gra&shy;<lb/>uitatis totius nauis, circa quod facilius e&longs;t intelligere ip&longs;am <lb/>nauis conuer&longs;ionem, &longs;iue inquiete, &longs;iue in motu. </s>
           <s id="N13887">Quomo&shy;<lb/>docunque enim temo obliqu&egrave; con&longs;titutus vim patiatur ab <lb/>aqua; Nimirum &longs;iue excipiendo illam fluentem, &amp; obuian&shy;<lb/>tem; &longs;iue impingendo in illam quie&longs;centem, &longs;emper dimo&shy;<lb/>tio illa circularis intelligetur pertingere v&longs;que ad cen&shy;<lb/>trum grauitatis totius nauis, cum quatemo vnum corpus <lb/>efficitur. </s>           <s id="N13887">Quomo&shy;<lb/>docunque enim temo obliqu&egrave; con&longs;titutus vim patiatur ab <lb/>aqua; Nimirum &longs;iue excipiendo illam fluentem, &amp; obuian&shy;<lb/>tem; &longs;iue impingendo in illam quie&longs;centem, &longs;emper dimo&shy;<lb/>tio illa circularis intelligetur pertingere v&longs;que ad cen&shy;<lb/>trum grauitatis totius nauis, cum quatemo vnum corpus <lb/>efficitur. </s>
           <s id="N13896">At in re tam occulta, qu&aelig; etiam dum ante ocu&shy;<lb/>los ver&longs;atur, adhuc imaginationem comprehen&longs;ionemque <lb/>ob&longs;eruantis fugit, con&longs;ultius erit ab Ari&longs;totelis doctrina non <lb/>di&longs;cedere. </s>           <s id="N13896">At in re tam occulta, qu&aelig; etiam dum ante ocu&shy;<lb/>los ver&longs;atur, adhuc imaginationem comprehen&longs;ionemque <lb/>ob&longs;eruantis fugit, con&longs;ultius erit ab Ari&longs;totelis doctrina non <lb/>di&longs;cedere. </s>
         </p>         </p>
Line 1718 
Line 1718 
           <s id="N138A1">Qu&aelig;&longs;tio Sexta.</s>           <s id="N138A1">Qu&aelig;&longs;tio Sexta.</s>
         </p>         </p>
         <p id="N138A4" type="main">         <p id="N138A4" type="main">
           <s id="N138A6">C<emph type="italics"/>vr quanto antenna &longs;ublimior fuerit, y&longs;dem <lb/>velis, &amp; vento eodem c&aelig;le, i&ugrave;s feruntur na&shy;<lb/>uigia? </s>           <s id="N138A6">C<emph type="italics"/>vr quanto antenna &longs;ublimior fuerit, ij&longs;dem <lb/>velis, &amp; vento eodem c&aelig;le, i&ugrave;s feruntur na&shy;<lb/>uigia? </s>
           <s id="N138B0">An quia malus quidem fit vectis, hy&shy;<lb/>pomocblion ver&ograve; mali &longs;edes, in qua colloca&shy;<lb/>tur: pondus autem quod moueri debet, ip&longs;um <lb/>nauigium; mouens ver&ograve; is, qui vela tendit, <lb/>&longs;piritus? </s>           <s id="N138B0">An quia malus quidem fit vectis, hy&shy;<lb/>pomochlion ver&ograve; mali &longs;edes, in qua colloca&shy;<lb/>tur: pondus autem quod moueri debet, ip&longs;um <lb/>nauigium; mouens ver&ograve; is, qui vela tendit, <lb/>&longs;piritus? </s>
           <s id="N138BB">Si igitur quando remotius fuerit hypomocblion,<emph.end type="italics"/><pb pagenum="119" xlink:href="005/01/127.jpg"/><emph type="italics"/>facilius eadem potentia, &amp; citius idem mouet pondus, altius <lb/>sert&egrave; &longs;ublata antenna velum &agrave; mali &longs;ede, qu&aelig; h<gap/>pomochlion <lb/>e&longs;t, remotius faciens, id efficiet.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N138BB">Si igitur quando remotius fuerit hypomochlion,<emph.end type="italics"/><pb pagenum="119" xlink:href="005/01/127.jpg"/><emph type="italics"/>facilius eadem potentia, &amp; citius idem mouet pondus, altius <lb/>sert&egrave; &longs;ublata antenna velum &agrave; mali &longs;ede, qu&aelig; hypomochlion <lb/>e&longs;t, remotius faciens, id efficiet.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N138CF" type="head">         <p id="N138CF" type="head">
           <s id="N138D1">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>           <s id="N138D1">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>
Line 1737 
Line 1737 
           <s id="N13934">Porr&ograve; malus ab&longs;olut&egrave; con&longs;ideratus in latione nauis, <lb/>virtute ventorum, fulcimentum obtinet circa profundam <lb/>&longs;edem vbi locatur in nauis carina, <expan abbr="eiq.">eique</expan> innititur per &longs;ui ex&shy;<lb/>tremum infimum, qua parte, &longs;eu facie vergit ad puppim. <lb/></s>           <s id="N13934">Porr&ograve; malus ab&longs;olut&egrave; con&longs;ideratus in latione nauis, <lb/>virtute ventorum, fulcimentum obtinet circa profundam <lb/>&longs;edem vbi locatur in nauis carina, <expan abbr="eiq.">eique</expan> innititur per &longs;ui ex&shy;<lb/>tremum infimum, qua parte, &longs;eu facie vergit ad puppim. <lb/></s>
           <s id="N13942">Onus autem &longs;eu nauem promouet per partem ip&longs;ius altio&shy;<pb pagenum="120" xlink:href="005/01/128.jpg"/>rem ex ijs, qu&aelig; intra foramen continentur, vnde ip&longs;e malus <lb/>foris prodit in altum, tanquam arbor &egrave; terra; <expan abbr="vrgetq.">vrgetque</expan> &longs;ecun&shy;<lb/>dum eam ip&longs;ius partis faciem, qu&aelig; ad proram re&longs;picit vbi <lb/>vltimo foramen de&longs;init. </s>           <s id="N13942">Onus autem &longs;eu nauem promouet per partem ip&longs;ius altio&shy;<pb pagenum="120" xlink:href="005/01/128.jpg"/>rem ex ijs, qu&aelig; intra foramen continentur, vnde ip&longs;e malus <lb/>foris prodit in altum, tanquam arbor &egrave; terra; <expan abbr="vrgetq.">vrgetque</expan> &longs;ecun&shy;<lb/>dum eam ip&longs;ius partis faciem, qu&aelig; ad proram re&longs;picit vbi <lb/>vltimo foramen de&longs;init. </s>
           <s id="N13954">Siquidem ibi tota fer&egrave; vis incuti&shy;<lb/>tur naui ad progrediendum antror&longs;um, vt videre e&longs;t in hac <lb/>figura, in qua extremum mali fundo innixum &longs;it A, cuius <lb/>facies puppim <lb/>re&longs;piciens B; <lb/><figure id="id.005.01.128.1.jpg" xlink:href="005/01/128/1.jpg"/><lb/>pars ver&ograve; ip&shy;<lb/>&longs;ius mali, qu&aelig; <lb/><expan abbr="fl&atilde;tibus">flantibus</expan> ventis <lb/>&agrave; tergo naui&shy;<lb/>gium pr&aelig;mit, <lb/>vel vrget in an&shy;<lb/>te, vbi C, &egrave; <expan abbr="c&otilde;-&longs;pectu">con&shy;<lb/>&longs;pectu</expan> pror&etail;; &amp; <lb/>locus antenn&aelig; <lb/>in ip&longs;o malo, &longs;it <lb/>D; vbi tota pe&shy;<lb/>n&egrave; virtus im&shy;<lb/>pellentis &longs;piri&shy;<lb/>tus refunditur, <lb/>vt diximus ra&shy;<lb/>tione veli <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> <lb/>excipientis. </s>           <s id="N13954">Siquidem ibi tota fer&egrave; vis incuti&shy;<lb/>tur naui ad progrediendum antror&longs;um, vt videre e&longs;t in hac <lb/>figura, in qua extremum mali fundo innixum &longs;it A, cuius <lb/>facies puppim <lb/>re&longs;piciens B; <lb/><figure id="id.005.01.128.1.jpg" xlink:href="005/01/128/1.jpg"/><lb/>pars ver&ograve; ip&shy;<lb/>&longs;ius mali, qu&aelig; <lb/><expan abbr="fl&atilde;tibus">flantibus</expan> ventis <lb/>&agrave; tergo naui&shy;<lb/>gium pr&aelig;mit, <lb/>vel vrget in an&shy;<lb/>te, vbi C, &egrave; <expan abbr="c&otilde;-&longs;pectu">con&shy;<lb/>&longs;pectu</expan> pror&etail;; &amp; <lb/>locus antenn&aelig; <lb/>in ip&longs;o malo, &longs;it <lb/>D; vbi tota pe&shy;<lb/>n&egrave; virtus im&shy;<lb/>pellentis &longs;piri&shy;<lb/>tus refunditur, <lb/>vt diximus ra&shy;<lb/>tione veli <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> <lb/>excipientis. </s>
           <s id="N13992"><expan abbr="I&atilde;">Iam</expan> <lb/>igitur <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> ex <lb/>hoc, malum <lb/>per &longs;e &longs;umptum propri&egrave; vectem con&longs;titui in ip&longs;a ventorum <lb/>impul&longs;ione, cum fulcimentum habeat in parte di&longs;tincta ab <lb/>ea, qua nauem promouet, &amp; ab ea, qua mouetur &agrave; vento, vt <lb/>in &longs;imili commune e&longs;t omnibus vectibus; vndc quo altius <lb/>con&longs;tituetur antenna, vt verbi gratia &longs;i eleuaretur v&longs;que ad <lb/>E, eo celerius moueretur nauigium, quia virtutem impellen&shy;<lb/>tem reciperet in parte &agrave; centro vectis di&longs;tantiori. </s>           <s id="N13992"><expan abbr="I&atilde;">Iam</expan> <lb/>igitur <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> ex <lb/>hoc, malum <lb/>per &longs;e &longs;umptum propri&egrave; vectem con&longs;titui in ip&longs;a ventorum <lb/>impul&longs;ione, cum fulcimentum habeat in parte di&longs;tincta ab <lb/>ea, qua nauem promouet, &amp; ab ea, qua mouetur &agrave; vento, vt <lb/>in &longs;imili commune e&longs;t omnibus vectibus; vnde quo altius <lb/>con&longs;tituetur antenna, vt verbi gratia &longs;i eleuaretur v&longs;que ad <lb/>E, eo celerius moueretur nauigium, quia virtutem impellen&shy;<lb/>tem reciperet in parte &agrave; centro vectis di&longs;tantiori. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N139AE" type="main">         <p id="N139AE" type="main">
           <s id="N139B0">Altera ver&ograve; vectis ratio, qu&aelig; con&longs;ideratur in malo con&shy;<lb/>iunctim cum nauis carina, e&longs;t huiu&longs;modi. </s>           <s id="N139B0">Altera ver&ograve; vectis ratio, qu&aelig; con&longs;ideratur in malo con&shy;<lb/>iunctim cum nauis carina, e&longs;t huiu&longs;modi. </s>
           <s id="N139B5">Quoniam vt rect&egrave; <pb pagenum="121" xlink:href="005/01/129.jpg"/>pr&aelig;notat Baldus, e&longs;t qu&aelig;dam vectium &longs;pecies, cuius bra&shy;<lb/>chia in angulum de&longs;inunt, <expan abbr="ip&longs;iusq.">ip&longs;iusque</expan> anguli cu&longs;pis in operatio&shy;<lb/>ne con&longs;tituitur centrum, ac fulcimentum circa quod bra&shy;<lb/>chia conuertuntur. </s>           <s id="N139B5">Quoniam vt rect&egrave; <pb pagenum="121" xlink:href="005/01/129.jpg"/>pr&aelig;notat Baldus, e&longs;t qu&aelig;dam vectium &longs;pecies, cuius bra&shy;<lb/>chia in angulum de&longs;inunt, <expan abbr="ip&longs;iusq.">ip&longs;iusque</expan> anguli cu&longs;pis in operatio&shy;<lb/>ne con&longs;tituitur centrum, ac fulcimentum circa quod bra&shy;<lb/>chia conuertuntur. </s>
           <s id="N139C7">Ad quam &longs;peciem reducitur ferreus <lb/>malleus prout eam partem continet, qua clauos reuellit. <lb/></s>           <s id="N139C7">Ad quam &longs;peciem reducitur ferreus <lb/>malleus prout eam partem continet, qua clauos reuellit. <lb/></s>
           <s id="N139CD">Etenim vt ob&longs;eruari pote&longs;t in hac &longs;igura, mallei manubrium <lb/>con&longs;tituit vnum brachium AB; alterum ver&ograve; pars qua cla&shy;<lb/>uos reuellit, nempe BC. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N139CD">Etenim vt ob&longs;eruari pote&longs;t in hac figura, mallei manubrium <lb/>con&longs;tituit vnum brachium AB; alterum ver&ograve; pars qua cla&shy;<lb/>uos reuellit, nempe BC. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N139D5">Et ex vtri&longs;que fit angulus ABC, <lb/>ip&longs;o malleo in extractione clauorum <lb/>cu&longs;pidi innixo vbi B. </s>           <s id="N139D5">Et ex vtri&longs;que fit angulus ABC, <lb/>ip&longs;o malleo in extractione clauorum <lb/>cu&longs;pidi innixo vbi B. </s>
         </p>         </p>
         <figure id="id.005.01.129.1.jpg" xlink:href="005/01/129/1.jpg"/>         <figure id="id.005.01.129.1.jpg" xlink:href="005/01/129/1.jpg"/>
Line 1763 
Line 1763 
         </p>         </p>
         <p id="N13A91" type="main">         <p id="N13A91" type="main">
           <s id="N13A93">Denique ex his expediri etiam pote&longs;t alia qu&aelig;&longs;tio, cur <lb/>nimirum fluctuante aliquantulum mare, ac minim&egrave; velis <lb/>munito, aut progrediente nauigio, quo altius &longs;ublimatur an&shy;<lb/>tenna, minus ip&longs;um commoueatur; vt in &longs;tatione nauium at&shy;<lb/>que triremium extra portum &longs;olet contingere. </s>           <s id="N13A93">Denique ex his expediri etiam pote&longs;t alia qu&aelig;&longs;tio, cur <lb/>nimirum fluctuante aliquantulum mare, ac minim&egrave; velis <lb/>munito, aut progrediente nauigio, quo altius &longs;ublimatur an&shy;<lb/>tenna, minus ip&longs;um commoueatur; vt in &longs;tatione nauium at&shy;<lb/>que triremium extra portum &longs;olet contingere. </s>
           <s id="N13A9E">Etenim <lb/>iuxta pr&aelig;dicta facil&egrave; re&longs;pondetur, tunc quoque malum, ve&shy;<lb/>ctis rationem habere, altero in extremo &longs;uffulti prope na&shy;<lb/>uis carinam: antennam ver&ograve; oneris vicem &longs;ubire, ac mare <lb/>fluctuans, potenti&aelig; mouentis, cuius virtus mediante naui-<pb pagenum="123" xlink:href="005/01/131.jpg"/>gio applicatur vecti inter fulcimentum, &amp; onus; nempe vbi <lb/>malus ip&longs;e vltimo intra corpus nauigij continetur, vt paul<gap/><lb/>ante de&longs;crip&longs;imus. </s>           <s id="N13A9E">Etenim <lb/>iuxta pr&aelig;dicta facil&egrave; re&longs;pondetur, tunc quoque malum, ve&shy;<lb/>ctis rationem habere, altero in extremo &longs;uffulti prope na&shy;<lb/>uis carinam: antennam ver&ograve; oneris vicem &longs;ubire, ac mare <lb/>fluctuans, potenti&aelig; mouentis, cuius virtus mediante naui-<pb pagenum="123" xlink:href="005/01/131.jpg"/>gio applicatur vecti inter fulcimentum, &amp; onus; nempe vbi <lb/>malus ip&longs;e vltimo intra corpus nauigij continetur, vt paulo <lb/>ante de&longs;crip&longs;imus. </s>
           <s id="N13AB3">Dum enim iactatur &longs;imul cum nauigio <lb/>malus, ac propterea cogitur inclinari, ob&longs;tat quantum po&shy;<lb/>te&longs;t antenna in &longs;uperiori eius parte alligata tanquam onus <lb/>incumbens, quod perpendiculariter ad mundi centrum gra&shy;<lb/>uitans, re&longs;i&longs;tit inclinationi, ne contra propriam rectitudinem, <lb/>ac naturalem propen&longs;ionem &agrave; perpendiculo deuians, obli&shy;<lb/>qu&egrave; ad latera vergat. </s>           <s id="N13AB3">Dum enim iactatur &longs;imul cum nauigio <lb/>malus, ac propterea cogitur inclinari, ob&longs;tat quantum po&shy;<lb/>te&longs;t antenna in &longs;uperiori eius parte alligata tanquam onus <lb/>incumbens, quod perpendiculariter ad mundi centrum gra&shy;<lb/>uitans, re&longs;i&longs;tit inclinationi, ne contra propriam rectitudinem, <lb/>ac naturalem propen&longs;ionem &agrave; perpendiculo deuians, obli&shy;<lb/>qu&egrave; ad latera vergat. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N13AC2" type="main">         <p id="N13AC2" type="main">
           <s id="N13AC4">Magis autem, aut minus vale<gap/>tre&longs;i&longs;tere, iuxta maiorem, <lb/>aut minorem di&longs;tantiam, quam habet &agrave; &longs;ede mali, vbi con&shy;<lb/>&longs;tituitur centrum ip&longs;ius motus circularis, quem ad commo&shy;<lb/>tionem nauigij per varios arcus conficit malus. </s>           <s id="N13AC4">Magis autem, aut minus valet re&longs;i&longs;tere, iuxta maiorem, <lb/>aut minorem di&longs;tantiam, quam habet &agrave; &longs;ede mali, vbi con&shy;<lb/>&longs;tituitur centrum ip&longs;ius motus circularis, quem ad commo&shy;<lb/>tionem nauigij per varios arcus conficit malus. </s>
           <s id="N13ACF">Quo enim <lb/>plus &agrave; centro, &longs;eu fulcimento di&longs;ce&longs;&longs;erit onus, eo difficilius <lb/>dimouetur: di&longs;tabit autem tanto magis &agrave; &longs;ede mali, ac fun&shy;<lb/>do nauis antenna, quant&ograve; altius &longs;ublimatur. </s>           <s id="N13ACF">Quo enim <lb/>plus &agrave; centro, &longs;eu fulcimento di&longs;ce&longs;&longs;erit onus, eo difficilius <lb/>dimouetur: di&longs;tabit autem tanto magis &agrave; &longs;ede mali, ac fun&shy;<lb/>do nauis antenna, quant&ograve; altius &longs;ublimatur. </s>
           <s id="N13AD8">Accedit quia <lb/>&longs;imul magis di&longs;tabit &agrave; parte vbi vis incutitur malo in &longs;um&shy;<lb/>mo foramine nauis hinc inde illum impellentis: potentia <lb/>ver&ograve; remotius ab onere applicata, qu&agrave;m &agrave; fulcimento ve&shy;<lb/>ctis, minus illud mouere pote&longs;t quando fulcimentum con&shy;<lb/>&longs;tituitur in altero vectis extremo: Vt &longs;i qui&longs;piam extremo <lb/>&longs;ari&longs;&longs;&aelig; alicubi obfirmato, ac manu prope ip&longs;um extremum <lb/>illi admota, aliquod pondus altero extremo dimouere co&shy;<lb/>netur. </s>           <s id="N13AD8">Accedit quia <lb/>&longs;imul magis di&longs;tabit &agrave; parte vbi vis incutitur malo in &longs;um&shy;<lb/>mo foramine nauis hinc inde illum impellentis: potentia <lb/>ver&ograve; remotius ab onere applicata, qu&agrave;m &agrave; fulcimento ve&shy;<lb/>ctis, minus illud mouere pote&longs;t quando fulcimentum con&shy;<lb/>&longs;tituitur in altero vectis extremo: Vt &longs;i qui&longs;piam extremo <lb/>&longs;ari&longs;&longs;&aelig; alicubi obfirmato, ac manu prope ip&longs;um extremum <lb/>illi admota, aliquod pondus altero extremo dimouere co&shy;<lb/>netur. </s>
           <s id="N13AEB">Antenna ergo remoti&longs;&longs;im&egrave; &agrave; loco vbi virtus impul&shy;<lb/>&longs;iua in malo refunditur collocata, difficillim&egrave; commouetur, <lb/>proindeq &longs;imul cum illa totum nauigium cuius commotio&shy;<lb/>ni magis valebit ob&longs;tare. </s>           <s id="N13AEB">Antenna ergo remoti&longs;&longs;im&egrave; &agrave; loco vbi virtus impul&shy;<lb/>&longs;iua in malo refunditur collocata, difficillim&egrave; commouetur, <lb/><expan abbr="proindeq">proindeque</expan> &longs;imul cum illa totum nauigium cuius commotio&shy;<lb/>ni magis valebit ob&longs;tare. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N13AF4" type="main">         <p id="N13AF4" type="main">
           <s id="N13AF6">Quod &longs;an&egrave; verificatur in mediocri, vel modica fluctuum <lb/>eleuatione, vt con&longs;ult&ograve; innuimus; alioquin nimis extuante <lb/>mare, <expan abbr="nimisq.">nimisque</expan> obtume&longs;centibus vndis, dum valid&egrave; iactatur <lb/>nauigium, oppo&longs;itum experimur. </s>           <s id="N13AF6">Quod &longs;an&egrave; verificatur in mediocri, vel modica fluctuum <lb/>eleuatione, vt con&longs;ult&ograve; innuimus; alioquin nimis extuante <lb/>mare, <expan abbr="nimisq.">nimisque</expan> obtume&longs;centibus vndis, dum valid&egrave; iactatur <lb/>nauigium, oppo&longs;itum experimur. </s>
Line 1783 
Line 1783 
         <p id="N13B2D" type="main">         <p id="N13B2D" type="main">
           <s id="N13B2F">C<emph type="italics"/>vr quando ex puppi nauigare volue&shy;<lb/>rint, non flante ex puppi vento, veli qui&shy;<lb/>dem partem, qu&aelig; ad gubernatorem vergit, <lb/>con&longs;tringunt: illam ver&ograve; qu&aelig; proram v<gap/>r&longs;us <lb/>e&longs;t, pedem facientes relaxant? </s>           <s id="N13B2F">C<emph type="italics"/>vr quando ex puppi nauigare volue&shy;<lb/>rint, non flante ex puppi vento, veli qui&shy;<lb/>dem partem, qu&aelig; ad gubernatorem vergit, <lb/>con&longs;tringunt: illam ver&ograve; qu&aelig; proram v<gap/>r&longs;us <lb/>e&longs;t, pedem facientes relaxant? </s>
           <s id="N13B3F">An quia re&shy;<lb/>trahere quidem mult&ograve; exi&longs;tente vento guber&shy;<lb/>na culum non potest: pauco autem pote&longs;t, quem con&longs;tringunt? <lb/></s>           <s id="N13B3F">An quia re&shy;<lb/>trahere quidem mult&ograve; exi&longs;tente vento guber&shy;<lb/>na culum non potest: pauco autem pote&longs;t, quem con&longs;tringunt? <lb/></s>
           <s id="N13B47">Propellit quidem igitur ip&longs;e ventus: in puppim ver&ograve; illum <lb/>constituit gubernaculum retrabens, &amp; mare compellens: &longs;i&shy;<lb/>mul &amp; naut&aelig; ip&longs;i cum vento contendunt: in contrarium enim <lb/>&longs;e reclinant partem.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N13B47">Propellit quidem igitur ip&longs;e ventus: in puppim ver&ograve; illum <lb/>constituit gubernaculum retrahens, &amp; mare compellens: &longs;i&shy;<lb/>mul &amp; naut&aelig; ip&longs;i cum vento contendunt: in contrarium enim <lb/>&longs;e reclinant partem.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N13B52" type="head">         <p id="N13B52" type="head">
           <s id="N13B54">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>           <s id="N13B54">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>
Line 1796 
Line 1796 
         <p id="N13B9D" type="main">         <p id="N13B9D" type="main">
           <s id="N13B9F">H&aelig;c ex Ari&longs;totele, qu&aelig; vt clarius dilucidentur, &longs;it nauis AB, <lb/>cuius puppis A, prora ver&ograve; B, gubernaculum obliqu&egrave; con&longs;ti&shy;<lb/>tutum AC; temo &longs;imili&shy;<lb/><figure id="id.005.01.133.1.jpg" xlink:href="005/01/133/1.jpg"/><lb/>ter AD, malus E, ac ve&shy;<lb/>lum &longs;ecundum <expan abbr="infim&atilde;">infimam</expan> &longs;ui <lb/>oram, &longs;it curua linea FG, <lb/>lateraliter ventum exci&shy;<lb/>piens ex parte dextera <lb/>vbi H. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N13B9F">H&aelig;c ex Ari&longs;totele, qu&aelig; vt clarius dilucidentur, &longs;it nauis AB, <lb/>cuius puppis A, prora ver&ograve; B, gubernaculum obliqu&egrave; con&longs;ti&shy;<lb/>tutum AC; temo &longs;imili&shy;<lb/><figure id="id.005.01.133.1.jpg" xlink:href="005/01/133/1.jpg"/><lb/>ter AD, malus E, ac ve&shy;<lb/>lum &longs;ecundum <expan abbr="infim&atilde;">infimam</expan> &longs;ui <lb/>oram, &longs;it curua linea FG, <lb/>lateraliter ventum exci&shy;<lb/>piens ex parte dextera <lb/>vbi H. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N13BBD">Tunc qua&longs;i pugna <lb/><expan abbr="qu&aelig;d&atilde;">qu&aelig;dam</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;ideretur">con&longs;ideretur</expan> inter <lb/><expan abbr="vent&utilde;">ventum</expan>, ac temonem. </s>           <s id="N13BBD">Tunc qua&longs;i pugna <lb/><expan abbr="qu&aelig;d&atilde;">qu&aelig;dam</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;ideretur">con&longs;ideretur</expan> inter <lb/><expan abbr="vent&utilde;">ventum</expan>, ac temonem. </s>
           <s id="N13BCE"><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> <lb/>flante vento ex H, <expan abbr="naui-gi&utilde;">naui&shy;<lb/>gium</expan> transferri deberet in <lb/>oppo&longs;itum, hoc e&longs;t &longs;ini&shy;<lb/><gap/>tror&longs;um ver&longs;us I per li&shy;<lb/>neam HLI. </s>           <s id="N13BCE"><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> <lb/>flante vento ex H, <expan abbr="naui-gi&utilde;">naui&shy;<lb/>gium</expan> transferri deberet in <lb/>oppo&longs;itum, hoc e&longs;t &longs;ini&shy;<lb/>&longs;tror&longs;um ver&longs;us I per li&shy;<lb/>neam HLI. </s>
           <s id="N13BE3">Incidentibus <lb/>autem fluctibus maris in <lb/>alam temonis AD, prora <lb/>ex B conuerti deberet in H, circa ip&longs;um <expan abbr="punct&utilde;">punctum</expan> A <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> cen&shy;<lb/>trum talis motionis obliqu&aelig;, vt probatum e&longs;t. </s>           <s id="N13BE3">Incidentibus <lb/>autem fluctibus maris in <lb/>alam temonis AD, prora <lb/>ex B conuerti deberet in H, circa ip&longs;um <expan abbr="punct&utilde;">punctum</expan> A <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> cen&shy;<lb/>trum talis motionis obliqu&aelig;, vt probatum e&longs;t. </s>
           <s id="N13BF6">Quoniam ver&ograve; <lb/>neutrum pr&aelig;ualet, nauis, medium cur&longs;um tenens, transfertur <lb/>antror&longs;um ver&longs;us K quo pergere, ac velificare cupiunt naut&aelig;, <lb/>qui iccirco in tali po&longs;itione nauim cum velo con&longs;tituunt. </s>           <s id="N13BF6">Quoniam ver&ograve; <lb/>neutrum pr&aelig;ualet, nauis, medium cur&longs;um tenens, transfertur <lb/>antror&longs;um ver&longs;us K quo pergere, ac velificare cupiunt naut&aelig;, <lb/>qui iccirco in tali po&longs;itione nauim cum velo con&longs;tituunt. </s>
         </p>         </p>
Line 1821 
Line 1821 
           <s id="N13D05">Vnde quo magis velum appropinquatur pup&shy;<lb/>pi, eo magis temo pr&aelig;ualet contra impul&longs;um ventorum ad <lb/>conuertendam nauim obliqu&egrave;. </s>           <s id="N13D05">Vnde quo magis velum appropinquatur pup&shy;<lb/>pi, eo magis temo pr&aelig;ualet contra impul&longs;um ventorum ad <lb/>conuertendam nauim obliqu&egrave;. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N13D0C" type="main">         <p id="N13D0C" type="main">
           <s id="N13D0E">Quod autem ait Piccolomineus, in hac motione nauis cari&shy;<lb/>nam vectis vicem obtinere, qu&aelig; centro grauitatis ip&longs;ius nauis <lb/>tanquam fulcimento innixa mare mouente, ac impellente te&shy;<lb/>monem, ventum in prora &longs;u&longs;tineat tanquam onus, valde ambi&shy;<lb/><gap/>uum e&longs;t. </s>           <s id="N13D0E">Quod autem ait Piccolomineus, in hac motione nauis cari&shy;<lb/>nam vectis vicem obtinere, qu&aelig; centro grauitatis ip&longs;ius nauis <lb/>tanquam fulcimento innixa mare mouente, ac impellente te&shy;<lb/>monem, ventum in prora &longs;u&longs;tineat tanquam onus, valde ambi&shy;<lb/>guum e&longs;t. </s>
           <s id="N13D1A">Tum quia non minus ventus per velum, qu&agrave;m ma&shy;<lb/>re per temonem pote&longs;t habere rationem potenti&aelig; mouentis. <lb/></s>           <s id="N13D1A">Tum quia non minus ventus per velum, qu&agrave;m ma&shy;<lb/>re per temonem pote&longs;t habere rationem potenti&aelig; mouentis. <lb/></s>
           <s id="N13D20">Tum etiam quia ventus pr&aelig;cipu&egrave; non &longs;u&longs;tinetur in prora, &longs;ed <lb/>potius in parte veli, qu&aelig; vergit ad puppim, vt dictum e&longs;t. </s>           <s id="N13D20">Tum etiam quia ventus pr&aelig;cipu&egrave; non &longs;u&longs;tinetur in prora, &longs;ed <lb/>potius in parte veli, qu&aelig; vergit ad puppim, vt dictum e&longs;t. </s>
         </p>         </p>
Line 1845 
Line 1845 
         <p id="N13E03" type="main">         <p id="N13E03" type="main">
           <s id="N13E05">C<emph type="italics"/>vr ex figurarum genere qu&aelig;cunque rotun&shy;<lb/>d&aelig; &longs;unt, &amp; circinat&aelig;, facilius mouentur? <lb/></s>           <s id="N13E05">C<emph type="italics"/>vr ex figurarum genere qu&aelig;cunque rotun&shy;<lb/>d&aelig; &longs;unt, &amp; circinat&aelig;, facilius mouentur? <lb/></s>
           <s id="N13E0E">Trifariam autem circulum rotari contingit. <lb/></s>           <s id="N13E0E">Trifariam autem circulum rotari contingit. <lb/></s>
           <s id="N13E12">Aut enim &longs;ecundum ab&longs;idem centro &longs;imul mo&shy;<lb/>to, quemadmodum plau&longs;tri vertitur rota: aut <lb/>circa manens centrum, veluti trochle&aelig; &longs;tante <lb/>centro, aut in pauimento manente centro, &longs;icut figuli rota con&shy;<lb/>nertitur: an celerrima quidem huiu&longs;modi &longs;unt, quoniam par&shy;<lb/>na &longs;ui parte planum contingunt, veluti circulus &longs;ecundum <lb/>punctum, &amp; quoniam non offen&longs;ant. </s>           <s id="N13E12">Aut enim &longs;ecundum ab&longs;idem centro &longs;imul mo&shy;<lb/>to, quemadmodum plau&longs;tri vertitur rota: aut <lb/>circa manens centrum, veluti trochle&aelig; &longs;tante <lb/>centro, aut in pauimento manente centro, &longs;icut figuli rota con&shy;<lb/>vertitur: an celerrima quidem huiu&longs;modi &longs;unt, quoniam par&shy;<lb/>ia &longs;ui parte planum contingunt, veluti circulus &longs;ecundum <lb/>punctum, &amp; quoniam non offen&longs;ant. </s>
           <s id="N13E21">A terra enim &longs;emotus e&longs;t <lb/>angulus. </s>           <s id="N13E21">A terra enim &longs;emotus e&longs;t <lb/>angulus. </s>
           <s id="N13E26">Pr&aelig;terea etiam cui obuiam fiunt corpori, id rur&longs;um <lb/>&longs;ecundum pu&longs;illum tangunt. </s>           <s id="N13E26">Pr&aelig;terea etiam cui obuiam fiunt corpori, id rur&longs;um <lb/>&longs;ecundum pu&longs;illum tangunt. </s>
           <s id="N13E2B">Si autem rectilineum e&longs;&longs;et, re&shy;<lb/>ctitudine &longs;ua multum plani contingeret. </s>           <s id="N13E2B">Si autem rectilineum e&longs;&longs;et, re&shy;<lb/>ctitudine &longs;ua multum plani contingeret. </s>
Line 1854 
Line 1854 
           <s id="N13E3D">C&ugrave;m autem mouetur plus illico, ad quod mouetur, ceri inde nu&shy;<lb/>tans, ab impellente facilius in ante mouetur. </s>           <s id="N13E3D">C&ugrave;m autem mouetur plus illico, ad quod mouetur, ceri inde nu&shy;<lb/>tans, ab impellente facilius in ante mouetur. </s>
           <s id="N13E42">Quo enim vnum&shy;<lb/>quodque vergit, mouetur ex facili. </s>           <s id="N13E42">Quo enim vnum&shy;<lb/>quodque vergit, mouetur ex facili. </s>
           <s id="N13E47">Siquidem difficulter ad <lb/>contrarium nutus &longs;ui mouetur motum. </s>           <s id="N13E47">Siquidem difficulter ad <lb/>contrarium nutus &longs;ui mouetur motum. </s>
           <s id="N13E4C">Praterea nonnulli <lb/>autumant, quod circult linea in perpeti ver&longs;atur motu, quem&shy;<lb/>&aelig;dmodum manentia propter contrarium nixum manent: &longs;icut <lb/>maioribus contingit circulis ad minores. </s>           <s id="N13E4C">Praeterea nonnulli <lb/>autumant, quod circule linea in perpeti ver&longs;atur motu, quem&shy;<lb/>admodum manentia propter contrarium nixum manent: &longs;icut <lb/>maioribus contingit circulis ad minores. </s>
           <s id="N13E55">Celeri&ugrave;s enim ab <lb/>&aelig;quali mouentur potentia maiores circuli, <expan abbr="mouentq.">mouentque</expan> onera, <lb/>quoniam circuli maioris angulus ad minoris angulum, circu&shy;<lb/>li nutum babet quendam: &amp; &longs;icut diameter ad diametrum, <lb/>ita maior circulus ad minorem. </s>           <s id="N13E55">Celeri&ugrave;s enim ab <lb/>&aelig;quali mouentur potentia maiores circuli, <expan abbr="mouentq.">mouentque</expan> onera, <lb/>quoniam circuli maioris angulus ad minoris angulum, circu&shy;<lb/>li nutum habet quendam: &amp; &longs;icut diameter ad diametrum, <lb/>ita maior circulus ad minorem. </s>
           <s id="N13E64">Infiniti autem &longs;unt minores. <lb/></s>           <s id="N13E64">Infiniti autem &longs;unt minores. <lb/></s>
           <s id="N13E68">Si autem ad alterum nutum babet circulus, &longs;imiliter e&longs;t ben&egrave; <lb/>mobilis. </s>           <s id="N13E68">Si autem ad alterum nutum habet circulus, &longs;imiliter e&longs;t ben&egrave; <lb/>mobilis. </s>
           <s id="N13E6D">Et aliam &longs;an&egrave; babet inclinationem circulus, &amp; <gap/>a<emph.end type="italics"/><pb pagenum="130" xlink:href="005/01/138.jpg"/><emph type="italics"/>qu&aelig; &agrave; circulo mouentur, licet planitiem ab&longs;ide non contingat, <lb/>&longs;ed aut iuxta planitiem, aut oeluti trochle&aelig;. </s>           <s id="N13E6D">Et aliam &longs;an&egrave; habet inclinationem circulus, &amp; <gap/>a<emph.end type="italics"/><pb pagenum="130" xlink:href="005/01/138.jpg"/><emph type="italics"/>qu&aelig; &agrave; circulo mouentur, licet planitiem ab&longs;ide non contingat, <lb/>&longs;ed aut iuxta planitiem, aut ueluti trochle&aelig;. </s>
           <s id="N13E7D">Etenim hoc &longs;e <lb/>habentes modo facillim&egrave; mouentur, &amp; onera commouent. </s>           <s id="N13E7D">Etenim hoc &longs;e <lb/>habentes modo facillim&egrave; mouentur, &amp; onera commouent. </s>
           <s id="N13E82">An <lb/>quia parua &longs;ui portione c&ugrave;m tangit, tum offen&longs;at circulus, &longs;ed <lb/>aliam ob cau&longs;am? </s>           <s id="N13E82">An <lb/>quia parua &longs;ui portione c&ugrave;m tangit, tum offen&longs;at circulus, &longs;ed <lb/>aliam ob cau&longs;am? </s>
           <s id="N13E89">ea autem e&longs;t, qu&aelig; dicta est prius, quod circu&shy;<lb/>lus &longs;cilicet ex duabus effectus e&longs;t lationibus: quamobrem il&shy;<lb/>larum alteram pro nutu &longs;emper habet, &amp; veluti continu&ograve; mo&shy;<lb/>tum illum moueat quicumque mouent, quando &longs;ecundum cir&shy;<lb/>tumferentiam illum mouerint: latam enim ip&longs;am mouent. <lb/></s>           <s id="N13E89">ea autem e&longs;t, qu&aelig; dicta est prius, quod circu&shy;<lb/>lus &longs;cilicet ex duabus effectus e&longs;t lationibus: quamobrem il&shy;<lb/>larum alteram pro nutu &longs;emper habet, &amp; veluti continu&ograve; mo&shy;<lb/>tum illum moueat quicumque mouent, quando &longs;ecundum cir&shy;<lb/>cumferentiam illum mouerint: latam enim ip&longs;am mouent. <lb/></s>
           <s id="N13E95">Eam quidem igilur, qu&aelig; in obliquum e&longs;t, motionem, ip&longs;um <lb/>impellit mouens: &longs;ecundum ver&ograve; illam, qu&aelig; &longs;uper diametrum <lb/>est, &longs;eip&longs;um mouet circulus.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N13E95">Eam quidem igitur, qu&aelig; in obliquum e&longs;t, motionem, ip&longs;um <lb/>impellit mouens: &longs;ecundum ver&ograve; illam, qu&aelig; &longs;uper diametrum <lb/>est, &longs;e ip&longs;um mouet circulus.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N13E9E" type="head">         <p id="N13E9E" type="head">
           <s id="N13EA0">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>           <s id="N13EA0">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>
         </p>         </p>
         <p id="N13EA4" type="main">         <p id="N13EA4" type="main">
           <s id="N13EA6">Vt qu&aelig;&longs;tioni re&longs;pondeat Ari&longs;toteles cur corpora, <lb/>qu&aelig; rotundam, aut orbiculatam figuram obtinent, <lb/>&longs;ecundum illam facilius moueantur, triplicem mo&shy;<lb/>dum di&longs;tinguit, quo ip&longs;a moueri rotando contingit. </s>           <s id="N13EA6">Vt qu&aelig;&longs;tioni re&longs;pondeat Ari&longs;toteles cur corpora, <lb/>qu&aelig; rotundam, aut orbiculatam figuram obtinent, <lb/>&longs;ecundum illam facilius moueantur, triplicem mo&shy;<lb/>dum di&longs;tinguit, quo ip&longs;a moueri rotando contingit. </s>
           <s id="N13EAF"><expan abbr="Pri-mumq.">Pri&shy;<lb/>mumque</expan> e&longs;&longs;e docet, quo &longs;ecundum ab&longs;idem, &longs;eu extimam ip&shy;<lb/>forum curuaturam cientur, moto &longs;imul etiam centro, vt <lb/>plau&longs;trorum rot&aelig;, qu&aelig; &longs;imul cum axe feruntur. </s>           <s id="N13EAF"><expan abbr="Pri-mumq.">Pri&shy;<lb/>mumque</expan> e&longs;&longs;e docet, quo &longs;ecundum ab&longs;idem, &longs;eu extimam ip&shy;<lb/>sorum curuaturam cientur, moto &longs;imul etiam centro, vt <lb/>plau&longs;trorum rot&aelig;, qu&aelig; &longs;imul cum axe feruntur. </s>
           <s id="N13EBB">Secundum <lb/>ver&ograve; modum, ait e&longs;&longs;e illum, quo circularia ip&longs;a corpora re&shy;<lb/>cta quidem &longs;tantia, &longs;eu rect&egrave; ad horizontem con&longs;tituta mo&shy;<lb/>uentur circa centrum immotum; veluti &longs;tantes trochlea&shy;<lb/>rum rotul&aelig;, qu&aelig; circa manentem axem, &longs;eu centrum ad di&shy;<lb/>uer&longs;os v&longs;us conuertuntur. </s>           <s id="N13EBB">Secundum <lb/>ver&ograve; modum, ait e&longs;&longs;e illum, quo circularia ip&longs;a corpora re&shy;<lb/>cta quidem &longs;tantia, &longs;eu rect&egrave; ad horizontem con&longs;tituta mo&shy;<lb/>uentur circa centrum immotum; veluti &longs;tantes trochlea&shy;<lb/>rum rotul&aelig;, qu&aelig; circa manentem axem, &longs;eu centrum ad di&shy;<lb/>uer&longs;os v&longs;us conuertuntur. </s>
           <s id="N13EC8">Tertium denique modum e&longs;&longs;e <lb/>inquit, quo circa immotum pariter centrum mouentur, non <lb/>tamen &longs;tando, &longs;ed qua&longs;i pro&longs;trata iuxta planitiem &longs;oli, aut <lb/>pauimenti horizonti paralellam; &longs;icut rota figuli, qu&aelig; ad <lb/>impul&longs;um pedis illius conuertitur, ac circumagitur &longs;upra <lb/>axim pauimento perpendiculariter affixum, &longs;eruando &longs;em&shy;<lb/>per eandem di&longs;tantiam ab horizonte. </s>           <s id="N13EC8">Tertium denique modum e&longs;&longs;e <lb/>inquit, quo circa immotum pariter centrum mouentur, non <lb/>tamen &longs;tando, &longs;ed qua&longs;i pro&longs;trata iuxta planitiem &longs;oli, aut <lb/>pauimenti horizonti paralellam; &longs;icut rota figuli, qu&aelig; ad <lb/>impul&longs;um pedis illius conuertitur, ac circumagitur &longs;upra <lb/>axim pauimento perpendiculariter affixum, &longs;eruando &longs;em&shy;<lb/>per eandem di&longs;tantiam ab horizonte. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N13ED7" type="main">         <p id="N13ED7" type="main">
           <s id="N13ED9">Loquendo itaque de primo modo, pluribus ex cau&longs;is, ait <lb/>Ari&longs;toteles pr&aelig;fata corpora celerius, ac facilius moueri <lb/>qu&agrave;m illa, qu&aelig; rectilineas adepta &longs;unt figuras, &longs;eu rectilineis <lb/>figuris terminantur, vt triangulari, vel quadrangulari, pirami-<pb pagenum="131" xlink:href="005/01/139.jpg"/>des, &amp; cubi. </s>           <s id="N13ED9">Loquendo itaque de primo modo, pluribus ex cau&longs;is, ait <lb/>Ari&longs;toteles pr&aelig;fata corpora celerius, ac facilius moueri <lb/>qu&agrave;m illa, qu&aelig; rectilineas adepta &longs;unt figuras, &longs;eu rectilineis <lb/>figuris terminantur, vt triangulari, vel quadrangulari, pirami-<pb pagenum="131" xlink:href="005/01/139.jpg"/>des, &amp; cubi. </s>
           <s id="N13EE7">Prima e&longs;t, quia minima &longs;ui parte planum con&shy;<lb/>tingunt hoc e&longs;t minori, quam cuiu&longs;libet alterius figur&aelig; cor&shy;<lb/>pora, re&longs;pectu, verbi gratia &longs;ph&aelig;r&aelig;, qu&aelig; planum tangit in <lb/>puncto. </s>           <s id="N13EE7">Prima e&longs;t, quia minima &longs;ui parte planum con&shy;<lb/>tingunt hoc e&longs;t minori, quam cuiu&longs;libet alterius figur&aelig; cor&shy;<lb/>pora, re&longs;pectu, verbi gratia &longs;ph&aelig;r&aelig;, qu&aelig; planum tangit in <lb/>puncto. </s>
           <s id="N13EF0">Secunda ver&ograve; e&longs;t, quia hoc pacto non offendunt, aut <lb/>impingunt ni&longs;i &longs;cilicet rarius, ac difficilius; A terra enim &longs;e&shy;<lb/>motus e&longs;t angulus, inquit Ari&longs;toteles, nimnum angulum <lb/>contingenti&aelig;, &longs;eu contactus, quia po&longs;t punctum contingen&shy;<lb/>ti&aelig;, totum latus curuilineum ip&longs;orum corporum orbicula&shy;<lb/>rium, quod cum plano con&longs;tituit huiu&longs;modi angulum, &egrave; ter&shy;<lb/>ra eleuatur; ac propterea minus impingunt in offendicula, <lb/>qu&agrave;m alia corpora, quorum latera <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;tatim po&longs;t minimum <lb/>contactum eleuantur, &longs;ed ip&longs;i plano, &longs;eu terr&aelig; adh&aelig;rent. <lb/></s>           <s id="N13EF0">Secunda ver&ograve; e&longs;t, quia hoc pacto non offendunt, aut <lb/>impingunt ni&longs;i &longs;cilicet rarius, ac difficilius; A terra enim &longs;e&shy;<lb/>motus e&longs;t angulus, inquit Ari&longs;toteles, nimirum angulum <lb/>contingenti&aelig;, &longs;eu contactus, quia po&longs;t punctum contingen&shy;<lb/>ti&aelig;, totum latus curuilineum ip&longs;orum corporum orbicula&shy;<lb/>rium, quod cum plano con&longs;tituit huiu&longs;modi angulum, &egrave; ter&shy;<lb/>ra eleuatur; ac propterea minus impingunt in offendicula, <lb/>qu&agrave;m alia corpora, quorum latera <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;tatim po&longs;t minimum <lb/>contactum eleuantur, &longs;ed ip&longs;i plano, &longs;eu terr&aelig; adh&aelig;rent. <lb/></s>
           <s id="N13F08">Tertia cau&longs;a e&longs;t, nam huiu&longs;modi corpora cuicunque ob&shy;<lb/>uient offendiculo, illud pariter nonni&longs;i &longs;ecundum pu&longs;illam <lb/>&longs;ui partem attingunt, eadem ratione, qua planum, &longs;eu &longs;olum <lb/>&longs;uper quod ip&longs;a mouentur, &longs;ecus, ac rectilineam figuram ha&shy;<lb/>bentia, qu&aelig; &longs;emper &longs;ua rectitudine &longs;ecundum magnam, vel <lb/>&longs;altem maiorem partem contingunt. </s>           <s id="N13F08">Tertia cau&longs;a e&longs;t, nam huiu&longs;modi corpora cuicunque ob&shy;<lb/>uient offendiculo, illud pariter nonni&longs;i &longs;ecundum pu&longs;illam <lb/>&longs;ui partem attingunt, eadem ratione, qua planum, &longs;eu &longs;olum <lb/>&longs;uper quod ip&longs;a mouentur, &longs;ecus, ac rectilineam figuram ha&shy;<lb/>bentia, qu&aelig; &longs;emper &longs;ua rectitudine &longs;ecundum magnam, vel <lb/>&longs;altem maiorem partem contingunt. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N13F15" type="main">         <p id="N13F15" type="main">
Line 1886 
Line 1886 
           <s id="N13F29">Etenim &longs;i con&longs;tituatur &longs;u&shy;<lb/>per planum AB horizonti <lb/><figure id="id.005.01.139.1.jpg" xlink:href="005/01/139/1.jpg"/><lb/>paralellum erecta aliqua <lb/>rota, vt CDEF tanquam <lb/>circulus, eius diameter &agrave; <lb/>contactu plani vbi C per&shy;<lb/>pendiculariter ad angulos <lb/>rectos per centrum &longs;upra <lb/>tra&longs;cendens ad D, totam <lb/>rotam eiu&longs;que pondus in <lb/>duas partes &aelig;quales di&longs;tri&shy;<lb/>buet, nempe in DFC, &amp; <lb/>DEC. <expan abbr="Eritq.">Eritque</expan> ip&longs;a rota in <pb pagenum="132" xlink:href="005/01/140.jpg"/>&aelig;quilibrio, quia non magis vna quam altera pars vtrinque <lb/>&agrave; perpendiculo DC grauitare pote&longs;t. </s>           <s id="N13F29">Etenim &longs;i con&longs;tituatur &longs;u&shy;<lb/>per planum AB horizonti <lb/><figure id="id.005.01.139.1.jpg" xlink:href="005/01/139/1.jpg"/><lb/>paralellum erecta aliqua <lb/>rota, vt CDEF tanquam <lb/>circulus, eius diameter &agrave; <lb/>contactu plani vbi C per&shy;<lb/>pendiculariter ad angulos <lb/>rectos per centrum &longs;upra <lb/>tra&longs;cendens ad D, totam <lb/>rotam eiu&longs;que pondus in <lb/>duas partes &aelig;quales di&longs;tri&shy;<lb/>buet, nempe in DFC, &amp; <lb/>DEC. <expan abbr="Eritq.">Eritque</expan> ip&longs;a rota in <pb pagenum="132" xlink:href="005/01/140.jpg"/>&aelig;quilibrio, quia non magis vna quam altera pars vtrinque <lb/>&agrave; perpendiculo DC grauitare pote&longs;t. </s>
           <s id="N13F55">Quod &longs;i impul&longs;us <lb/>quamuis perexiguus in ip&longs;am rotam &agrave; motore incutiatur, <lb/>vt ex parte E ver&longs;us F, &longs;tatim pars vbi F nutabit ac pro&shy;<lb/>pendet ver&longs;us B; <expan abbr="&longs;uoq.">&longs;uoque</expan> nutu, totam rotam &longs;ecum trahet il&shy;<lb/>luc. </s>           <s id="N13F55">Quod &longs;i impul&longs;us <lb/>quamuis perexiguus in ip&longs;am rotam &agrave; motore incutiatur, <lb/>vt ex parte E ver&longs;us F, &longs;tatim pars vbi F nutabit ac pro&shy;<lb/>pendet ver&longs;us B; <expan abbr="&longs;uoq.">&longs;uoque</expan> nutu, totam rotam &longs;ecum trahet il&shy;<lb/>luc. </s>
           <s id="N13F64">Nam qu&aelig;libet vis pote&longs;t &aelig;quiponderantia ab &aelig;quili&shy;<lb/>brio dimouere. </s>           <s id="N13F64">Nam qu&aelig;libet vis pote&longs;t &aelig;quiponderantia ab &aelig;quili&shy;<lb/>brio dimouere. </s>
           <s id="N13F69">Semel autem mota ip&longs;a rota, ni&longs;i impe&shy;<lb/>diatur deinceps nutabit ad partem ver&longs;us qu&agrave;m prim&ograve; fuit <lb/>incitata; ideoq facil&egrave; vlterius atque vlterius mouebitur. <lb/></s>           <s id="N13F69">Semel autem mota ip&longs;a rota, ni&longs;i impe&shy;<lb/>diatur deinceps nutabit ad partem ver&longs;us qu&agrave;m prim&ograve; fuit <lb/>incitata; ideoque facil&egrave; vlterius atque vlterius mouebitur. <lb/></s>
           <s id="N13F71">Quo enim vnumquodque vergit, mouetur ex facili, &longs;ubdit <lb/>ip&longs;e Philo&longs;ophus, &longs;icut vice ver&longs;a difficulter in contrarium; <lb/>vt fu&longs;ius con&longs;tabit qu&aelig;&longs;t. </s>           <s id="N13F71">Quo enim vnumquodque vergit, mouetur ex facili, &longs;ubdit <lb/>ip&longs;e Philo&longs;ophus, &longs;icut vice ver&longs;a difficulter in contrarium; <lb/>vt fu&longs;ius con&longs;tabit qu&aelig;&longs;t. </s>
           <s id="N13F78">31. </s>           <s id="N13F78">31. </s>
         </p>         </p>
Line 1899 
Line 1899 
           <s id="N13FA6">Circulus enim vel glo&shy;<lb/>bus non tangit planum, ni&longs;i in puncto in quod eius diame&shy;<lb/>ter incidit ad angulos rectos; quo &longs;an&egrave; pacto cadere non <lb/>pote&longs;t perpendicularis tendens ad mundi centrum in pla&shy;<lb/>num, quod non e&longs;t horizonti paralellum. </s>           <s id="N13FA6">Circulus enim vel glo&shy;<lb/>bus non tangit planum, ni&longs;i in puncto in quod eius diame&shy;<lb/>ter incidit ad angulos rectos; quo &longs;an&egrave; pacto cadere non <lb/>pote&longs;t perpendicularis tendens ad mundi centrum in pla&shy;<lb/>num, quod non e&longs;t horizonti paralellum. </s>
           <s id="N13FB1">Cumque pr&aelig;&shy;<lb/>dictum punctum, cui poti&longs;&longs;imum onus incumbit, &longs;u&longs;tineri <lb/>non po&longs;&longs;it ab eo, quod non contingit; hinc fit, vt &longs;emper <lb/>ver&longs;us inferiores partes decliues propendat, ac nutet, de&shy;<lb/>feratque propterea ip&longs;a orbiculata corpora quou&longs;que ab <lb/>alio fulciatur. </s>           <s id="N13FB1">Cumque pr&aelig;&shy;<lb/>dictum punctum, cui poti&longs;&longs;imum onus incumbit, &longs;u&longs;tineri <lb/>non po&longs;&longs;it ab eo, quod non contingit; hinc fit, vt &longs;emper <lb/>ver&longs;us inferiores partes decliues propendat, ac nutet, de&shy;<lb/>feratque propterea ip&longs;a orbiculata corpora quou&longs;que ab <lb/>alio fulciatur. </s>
           <s id="N13FBE">Vt per&longs;picu&egrave; apparebit in propo&longs;ita &longs;ph&aelig;ra <pb pagenum="133" xlink:href="005/01/141.jpg"/>vel rota ABC, &longs;i decliue <lb/><figure id="id.005.01.141.1.jpg" xlink:href="005/01/141/1.jpg"/><lb/>planum DE contingat in <lb/>C ad angulos rectos ip&longs;ius <lb/>diametri BC: linea ver&ograve; <lb/>cadens per centrum ip&longs;ius <lb/>&longs;ph&aelig;r&aelig; ad centrum mundi, <lb/>&longs;it AF. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N13FBE">Vt per&longs;picu&egrave; apparebit in propo&longs;ita &longs;ph&aelig;ra <pb pagenum="133" xlink:href="005/01/141.jpg"/>vel rota ABC, &longs;i decliue <lb/><figure id="id.005.01.141.1.jpg" xlink:href="005/01/141/1.jpg"/><lb/>planum DE contingat in <lb/>C ad angulos rectos ip&longs;ius <lb/>diametri BC: linea ver&ograve; <lb/>cadens per centrum ip&longs;ius <lb/>&longs;ph&aelig;r&aelig; ad centrum mundi, <lb/>&longs;it AF. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N13FD9">Nam &longs;ic totum fe&shy;<lb/>r&egrave; onus incumberet in pun&shy;<lb/>cto G, quod cum fulciri <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> po&longs;&longs;it in ip&longs;a DE, quam <lb/>nullo modo tangit, nece&longs;&longs;a&shy;<lb/>ri&ograve; <expan abbr="prop&etilde;det">propendet</expan> in F, <expan abbr="rapietq.">rapietque</expan> <lb/>&longs;ecum ad partes E totum <lb/>globum, qui deinceps rur&shy;<lb/>&longs;us eadem ratione nutabit per aliud &longs;imile punctum, <expan abbr="infe-tiusq.">infe&shy;<lb/>tiusque</expan> citi&longs;&longs;imo cur&longs;u de&longs;cendet &longs;uccedentibus &longs;ibi ad inui&shy;<lb/>cem punctis, ac partibus. </s>           <s id="N13FD9">Nam &longs;ic totum fe&shy;<lb/>r&egrave; onus incumberet in pun&shy;<lb/>cto G, quod cum fulciri <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> po&longs;&longs;it in ip&longs;a DE, quam <lb/>nullo modo tangit, nece&longs;&longs;a&shy;<lb/>ri&ograve; <expan abbr="prop&etilde;det">propendet</expan> in F, <expan abbr="rapietq.">rapietque</expan> <lb/>&longs;ecum ad partes E totum <lb/>globum, qui deinceps rur&shy;<lb/>&longs;us eadem ratione nutabit per aliud &longs;imile punctum, <expan abbr="infe-tiusq.">infe&shy;<lb/>riusque</expan> citi&longs;&longs;imo cur&longs;u de&longs;cendet &longs;uccedentibus &longs;ibi ad inui&shy;<lb/>cem punctis, ac partibus. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N13FFF" type="main">         <p id="N13FFF" type="main">
           <s id="N14001">Ex hac autem maxima aptitudine, quam rot&aelig;, vel &longs;imili<gap/><lb/>orbiculata corpora habent ad motum, occa&longs;ionem &longs;ump&longs;i&longs;&shy;<lb/>&longs;e videntur nonnulli arbitrandi, circuli periferiam nunquam <lb/>quie&longs;cere, &longs;ed perpetuo motu cieri, vt hic &longs;ubiungit Ari&longs;to&shy;<lb/>teles. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N14001">Ex hac autem maxima aptitudine, quam rot&aelig;, vel &longs;imilia <lb/>orbiculata corpora habent ad motum, occa&longs;ionem &longs;ump&longs;i&longs;&shy;<lb/>&longs;e videntur nonnulli arbitrandi, circuli periferiam nunquam <lb/>quie&longs;cere, &longs;ed perpetuo motu cieri, vt hic &longs;ubiungit Ari&longs;to&shy;<lb/>teles. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N1400E">Quia &longs;cilicet circulus contrarium nixum non habet, <lb/>quo re&longs;i&longs;tat motui, aut motori &longs;icut corpora manentia, qu&aelig; <lb/>ex eo quie&longs;cunt, velmanent, quia habent, in quo contra ni&shy;<lb/>tantur, &amp; quo ob&longs;i&longs;tant motui, ac mouenti. </s>           <s id="N1400E">Quia &longs;cilicet circulus contrarium nixum non habet, <lb/>quo re&longs;i&longs;tat motui, aut motori &longs;icut corpora manentia, qu&aelig; <lb/>ex eo quie&longs;cunt, velmanent, quia habent, in quo contra ni&shy;<lb/>tantur, &amp; quo ob&longs;i&longs;tant motui, ac mouenti. </s>
           <s id="N14017">Vbiaddendum <lb/>quippe fui&longs;&longs;et ab Ari&longs;totele, fals&ograve; eos ita putare; nam licet <lb/>circuli periferia nixum non habeat, quo retardetur, aut im&shy;<lb/>pediatur &agrave; proprio motu; non tamen &longs;emper habet in &longs;e <lb/>principium proximum, ac formale &longs;ui motus, quod cert&egrave; <lb/>cum &longs;it qualitas impetus impre&longs;&longs;i, h&aelig;c paulatim ex &longs;e re&shy;<lb/>mittitur, ac tandem deficit, vt patet in proiectis, qu&aelig; iccirco <lb/>de&longs;i&longs;tunt &agrave; motu. </s>           <s id="N14017">Vbiaddendum <lb/>quippe fui&longs;&longs;et ab Ari&longs;totele, fals&ograve; eos ita putare; nam licet <lb/>circuli periferia nixum non habeat, quo retardetur, aut im&shy;<lb/>pediatur &agrave; proprio motu; non tamen &longs;emper habet in &longs;e <lb/>principium proximum, ac formale &longs;ui motus, quod cert&egrave; <lb/>cum &longs;it qualitas impetus impre&longs;&longs;i, h&aelig;c paulatim ex &longs;e re&shy;<lb/>mittitur, ac tandem deficit, vt patet in proiectis, qu&aelig; iccirco <lb/>de&longs;i&longs;tunt &agrave; motu. </s>
         </p>         </p>
Line 1938 
Line 1938 
           <s id="N14111">Ex parte ver&ograve; portionis circunferenti&aelig;, &longs;eu la&shy;<lb/>teris curui; quia CD magis etiam di&longs;tat ab eodem centro, <lb/>ac minus curuatur, qu&agrave;m GH; <expan abbr="minusq.">minusque</expan> proinde retrahitur <lb/>n&egrave; moueatur motu naturali, ad rectum &longs;cilicet magis ap&shy;<lb/>propinquanti ideoque velocius ac facilius. </s>           <s id="N14111">Ex parte ver&ograve; portionis circunferenti&aelig;, &longs;eu la&shy;<lb/>teris curui; quia CD magis etiam di&longs;tat ab eodem centro, <lb/>ac minus curuatur, qu&agrave;m GH; <expan abbr="minusq.">minusque</expan> proinde retrahitur <lb/>n&egrave; moueatur motu naturali, ad rectum &longs;cilicet magis ap&shy;<lb/>propinquanti ideoque velocius ac facilius. </s>
           <s id="N14120">Sed angulus C <lb/>inclinari non pote&longs;t ver&longs;us L quin &longs;ecum rapiat angulum <lb/>G, quem intra &longs;e continet. </s>           <s id="N14120">Sed angulus C <lb/>inclinari non pote&longs;t ver&longs;us L quin &longs;ecum rapiat angulum <lb/>G, quem intra &longs;e continet. </s>
           <s id="N14127">Igitur angulus ip&longs;e C, nutum, <lb/>&amp; propen&longs;ionem habet ad angulum G, vt &longs;imul ac facilius <lb/>moueantur modo quo diximus ad quemlibet impul&longs;um <lb/>motoris. </s>           <s id="N14127">Igitur angulus ip&longs;e C, nutum, <lb/>&amp; propen&longs;ionem habet ad angulum G, vt &longs;imul ac facilius <lb/>moueantur modo quo diximus ad quemlibet impul&longs;um <lb/>motoris. </s>
           <s id="N14130">Cumque in&longs;initi &longs;int huiu&longs;modi anguli in explica&shy;<lb/>tis circulis, hinc &longs;it, vt rect&egrave; ex illis concludat Ari&longs;toteles, <lb/>mobiliores e&longs;&longs;e circulos maiores, ac celerius moueri ab ea&shy;<pb pagenum="136" xlink:href="005/01/144.jpg"/>dem, vel &aelig;quali potentia; &longs;icut celerius mouentur maiores <lb/>libr&aelig;, qu&agrave;m minores ab eodem, vel &aelig;quali pondere. </s>           <s id="N14130">Cumque infiniti &longs;int huiu&longs;modi anguli in explica&shy;<lb/>tis circulis, hinc &longs;it, vt rect&egrave; ex illis concludat Ari&longs;toteles, <lb/>mobiliores e&longs;&longs;e circulos maiores, ac celerius moueri ab ea&shy;<pb pagenum="136" xlink:href="005/01/144.jpg"/>dem, vel &aelig;quali potentia; &longs;icut celerius mouentur maiores <lb/>libr&aelig;, qu&agrave;m minores ab eodem, vel &aelig;quali pondere. </s>
           <s id="N1413E">Non <lb/>enim aliter &longs;e habet circulus &longs;tans &longs;uper planum, qu&agrave;m libra <lb/>&longs;upra fulcimentum in &aelig;quilibrio con&longs;tituta. </s>           <s id="N1413E">Non <lb/>enim aliter &longs;e habet circulus &longs;tans &longs;uper planum, qu&agrave;m libra <lb/>&longs;upra fulcimentum in &aelig;quilibrio con&longs;tituta. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N14145" type="main">         <p id="N14145" type="main">
           <s id="N14147">At Ari&longs;totelem per angulos circuli intelligere angulo<gap/><lb/>&agrave; nobis explicatos, illud confirmat, quod cum dixi&longs;&longs;et an&shy;<lb/>gulum circuli maioris habere nutum ad angulum circuli <lb/>minoris, qua&longs;i id probans ait: Et &longs;icut diameter ad diame&shy;<lb/>trum, ita circumferentia ad circumferentiam. </s>           <s id="N14147">At Ari&longs;totelem per angulos circuli intelligere angulos <lb/>&agrave; nobis explicatos, illud confirmat, quod cum dixi&longs;&longs;et an&shy;<lb/>gulum circuli maioris habere nutum ad angulum circuli <lb/>minoris, qua&longs;i id probans ait: Et &longs;icut diameter ad diame&shy;<lb/>trum, ita circumferentia ad circumferentiam. </s>
           <s id="N14153">In quibus <lb/>verbis vtrumque ip&longs;orum angulorum latus comprehendit <lb/>nempe rectum, &amp; <expan abbr="curu&utilde;">curuum</expan>. </s>           <s id="N14153">In quibus <lb/>verbis vtrumque ip&longs;orum angulorum latus comprehendit <lb/>nempe rectum, &amp; <expan abbr="curu&utilde;">curuum</expan>. </s>
           <s id="N1415E"><expan abbr="Idemq.">Idemque</expan> e&longs;t, ac dicere, quia <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> pr&aelig;&shy;<lb/>dicti anguli con&longs;tent ex huiu&longs;modi lateribus, &longs;icut latera ma&shy;<lb/>iora, eo quod magis di&longs;tent &agrave; centro, velocius mouentur; ita <lb/>pariter angulus ex illis con&longs;titutus, velocius mouebitur; ma&shy;<lb/>gis enim di&longs;tat &agrave; centro extremum diametri maioris, qu&agrave;m <lb/>minoris, &longs;imiliter que portio maioris circumferenti&aelig; ab illo <lb/>de&longs;cript&aelig;, qu&agrave;m minoris, vt per &longs;e patet. </s>           <s id="N1415E"><expan abbr="Idemq.">Idemque</expan> e&longs;t, ac dicere, quia <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> pr&aelig;&shy;<lb/>dicti anguli con&longs;tent ex huiu&longs;modi lateribus, &longs;icut latera ma&shy;<lb/>iora, eo quod magis di&longs;tent &agrave; centro, velocius mouentur; ita <lb/>pariter angulus ex illis con&longs;titutus, velocius mouebitur; ma&shy;<lb/>gis enim di&longs;tat &agrave; centro extremum diametri maioris, qu&agrave;m <lb/>minoris, &longs;imiliter que portio maioris circumferenti&aelig; ab illo <lb/>de&longs;cript&aelig;, qu&agrave;m minoris, vt per &longs;e patet. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N14174" type="main">         <p id="N14174" type="main">
           <s id="N14176">Quod autem Baldus obijcit Ari&longs;toteli, pr&aelig;dictum nu&shy;<lb/>tum, quem ip&longs;e gratis explicat per angulos fectores, nul&shy;<lb/>lam arguere maiorem mobilitatem circuli maioris, eo quod <lb/>quantum vnus &longs;ector adiuuat de&longs;cen&longs;um ex vna parte, tan&shy;<lb/>tum alter oppo&longs;itus retardet a&longs;cen&longs;um ex alia, nihil con&shy;<lb/>uincit. </s>           <s id="N14176">Quod autem Baldus obijcit Ari&longs;toteli, pr&aelig;dictum nu&shy;<lb/>tum, quem ip&longs;e gratis explicat per angulos sectores, nul&shy;<lb/>lam arguere maiorem mobilitatem circuli maioris, eo quod <lb/>quantum vnus &longs;ector adiuuat de&longs;cen&longs;um ex vna parte, tan&shy;<lb/>tum alter oppo&longs;itus retardet a&longs;cen&longs;um ex alia, nihil con&shy;<lb/>uincit. </s>
           <s id="N14183">Nam idem dici po&longs;&longs;et de extremitate diametri lon&shy;<lb/>gius &agrave; centro di&longs;tante, vt nihil conferat ad maiorem veloci&shy;<lb/>tatem, eo quod altera extremitas tantundem debeat retar&shy;<lb/>dare; Quod &longs;an&egrave; fal&longs;um e&longs;t, quoniam tam in illo, qu&agrave;m in <lb/>i&longs;to motu &longs;upponitur impetus aliquis impre&longs;&longs;us, virtute cu&shy;<lb/>ius motus ip&longs;e exerceatur, ac vna pars circuli, vel diametri <lb/>&longs;uperet aliam &aelig;qualem. </s>           <s id="N14183">Nam idem dici po&longs;&longs;et de extremitate diametri lon&shy;<lb/>gius &agrave; centro di&longs;tante, vt nihil conferat ad maiorem veloci&shy;<lb/>tatem, eo quod altera extremitas tantundem debeat retar&shy;<lb/>dare; Quod &longs;an&egrave; fal&longs;um e&longs;t, quoniam tam in illo, qu&agrave;m in <lb/>i&longs;to motu &longs;upponitur impetus aliquis impre&longs;&longs;us, virtute cu&shy;<lb/>ius motus ip&longs;e exerceatur, ac vna pars circuli, vel diametri <lb/>&longs;uperet aliam &aelig;qualem. </s>
           <s id="N14192">Alioquin &longs;icut &longs;ola maior di&longs;tan&shy;<lb/>tia extremitatis diametri non &longs;ufficit ad motum illius; ita <lb/>nec maior nutus circuli maioris. </s>           <s id="N14192">Alioquin &longs;icut &longs;ola maior di&longs;tan&shy;<lb/>tia extremitatis diametri non &longs;ufficit ad motum illius; ita <lb/>nec maior nutus circuli maioris. </s>
           <s id="N14199">Vtrumque tamen confert <lb/>ad velocitatem &longs;uppo&longs;ito motu. </s>           <s id="N14199">Vtrumque tamen confert <lb/>ad velocitatem &longs;uppo&longs;ito motu. </s>
           <s id="N1419E">Nam virtus illa impre&longs;&longs;a <lb/>nutu proprio ip&longs;ius circuli adiuta, efficacius operatur in e<gap/><lb/>parte vbi imprimitur, vel in quam prius impre&longs;&longs;a fuerir &agrave; <lb/>motore. </s>           <s id="N1419E">Nam virtus illa impre&longs;&longs;a <lb/>nutu proprio ip&longs;ius circuli adiuta, efficacius operatur in ea <lb/>parte vbi imprimitur, vel in quam prius impre&longs;&longs;a fuerit &agrave; <lb/>motore. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N141A8" type="main">         <p id="N141A8" type="main">
           <s id="N141AA">Quod ver&ograve; adducit ad probandum potius minores circu-<pb pagenum="137" xlink:href="005/01/145.jpg"/>los videri ad motum faciliores, eo quod maior e&longs;t angulus <lb/>contingenti&aelig; ad planum, circumferenti&aelig; minotis, qu&agrave;m <lb/>maioris circuli, vt in &longs;ubiecta figura maior e&longs;t angulus ABC, <lb/>qu&agrave;m DBC: probat quidem mi&shy;<lb/><figure id="id.005.01.145.1.jpg" xlink:href="005/01/145/1.jpg"/><lb/>nores circulos minus offen&longs;are <lb/>propter maiorem eleuationem <lb/>ip&longs;ius anguli &agrave; terra, vt &longs;upra ex <lb/>plicuimus; &longs;ed non probat per &longs;e <lb/>facilius moueri; im&ograve; oppo&longs;itum. <lb/></s>           <s id="N141AA">Quod ver&ograve; adducit ad probandum potius minores circu-<pb pagenum="137" xlink:href="005/01/145.jpg"/>los videri ad motum faciliores, eo quod maior e&longs;t angulus <lb/>contingenti&aelig; ad planum, circumferenti&aelig; minoris, qu&agrave;m <lb/>maioris circuli, vt in &longs;ubiecta figura maior e&longs;t angulus ABC, <lb/>qu&agrave;m DBC: probat quidem mi&shy;<lb/><figure id="id.005.01.145.1.jpg" xlink:href="005/01/145/1.jpg"/><lb/>nores circulos minus offen&longs;are <lb/>propter maiorem eleuationem <lb/>ip&longs;ius anguli &agrave; terra, vt &longs;upra ex<lb/>plicuimus; &longs;ed non probat per &longs;e <lb/>facilius moueri; im&ograve; oppo&longs;itum. <lb/></s>
           <s id="N141C9">Nam quo curuior e&longs;t linea, eo re&shy;<lb/>motior &agrave; moturecto, ac naturali, <lb/><expan abbr="ideoq.">ideoque</expan> tardius mouetur, vt cum <lb/>Ari&longs;totele pariter probauimus in <lb/>principio. </s>           <s id="N141C9">Nam quo curuior e&longs;t linea, eo re&shy;<lb/>motior &agrave; moturecto, ac naturali, <lb/><expan abbr="ideoq.">ideoque</expan> tardius mouetur, vt cum <lb/>Ari&longs;totele pariter probauimus in <lb/>principio. </s>
           <s id="N141D7">Nec recurrere fas e&longs;tad rotam materialem, qu&aelig; <lb/>&longs;i maior fit, maiore &longs;ui parte tangit planum, cum idip&longs;um <lb/>de&longs;truat eius a&longs;&longs;umptum, quod fundatur in eleuatione an&shy;<lb/>guli contactus &longs;upra punctum B &longs;upponendo contactum <lb/>fieri in puncto ip&longs;o B, &amp; non in parte diui&longs;ibili. </s>           <s id="N141D7">Nec recurrere fas e&longs;tad rotam materialem, qu&aelig; <lb/>&longs;i maior fit, maiore &longs;ui parte tangit planum, cum idip&longs;um <lb/>de&longs;truat eius a&longs;&longs;umptum, quod fundatur in eleuatione an&shy;<lb/>guli contactus &longs;upra punctum B &longs;upponendo contactum <lb/>fieri in puncto ip&longs;o B, &amp; non in parte diui&longs;ibili. </s>
           <s id="N141E2">Quod &longs;i di&shy;<lb/>catur reuera fieri in parte diui&longs;ibili tanto maiore, quanto <lb/>maior fuerit circumferentia, tunc variatur &longs;uppo&longs;itio ante&shy;<lb/>cedentis in con&longs;equenti, <expan abbr="nihilq.">nihilque</expan> propterea ver&egrave; concluditur. </s>           <s id="N141E2">Quod &longs;i di&shy;<lb/>catur reuera fieri in parte diui&longs;ibili tanto maiore, quanto <lb/>maior fuerit circumferentia, tunc variatur &longs;uppo&longs;itio ante&shy;<lb/>cedentis in con&longs;equenti, <expan abbr="nihilq.">nihilque</expan> propterea ver&egrave; concluditur. </s>
Line 1972 
Line 1972 
         </p>         </p>
         <p id="N14245" type="main">         <p id="N14245" type="main">
           <s id="N14247">Vtitur autem Ari&longs;toteles illis verbis: &longs;ecundum ver&ograve; il&shy;<lb/>lam &lpar;&longs;cilicet motionem&rpar; qu&aelig; &longs;upra diametrum e&longs;t, &longs;eip&longs;um <lb/>mouet circulus: ad connotandam ip&longs;am motionem mi&longs;tam, <lb/>ac circularem re&longs;ultantem ex duabus lationibus explicatis. <lb/></s>           <s id="N14247">Vtitur autem Ari&longs;toteles illis verbis: &longs;ecundum ver&ograve; il&shy;<lb/>lam &lpar;&longs;cilicet motionem&rpar; qu&aelig; &longs;upra diametrum e&longs;t, &longs;eip&longs;um <lb/>mouet circulus: ad connotandam ip&longs;am motionem mi&longs;tam, <lb/>ac circularem re&longs;ultantem ex duabus lationibus explicatis. <lb/></s>
           <s id="N14251">Quam quidem &longs;uper diametrum quadrilateri exempli&longs;ica&shy;<lb/>uerat in principio, non &longs;eruata tamen eadem proportione <lb/>Quod non abs re fuerit in hac figura palam exprimere. </s>           <s id="N14251">Quam quidem &longs;uper diametrum quadrilateri exemplifica&shy;<lb/>uerat in principio, non &longs;eruata tamen eadem proportione <lb/>Quod non abs re fuerit in hac figura palam exprimere. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N14258" type="main">         <p id="N14258" type="main">
           <s id="N1425A">Sit enim circulus ABCD <lb/><figure id="id.005.01.146.1.jpg" xlink:href="005/01/146/1.jpg"/><lb/>circa centrum E, cuius &longs;emi&shy;<lb/>diameter EC. </s>           <s id="N1425A">Sit enim circulus ABCD <lb/><figure id="id.005.01.146.1.jpg" xlink:href="005/01/146/1.jpg"/><lb/>circa centrum E, cuius &longs;emi&shy;<lb/>diameter EC. </s>
           <s id="N14267">A qua excite&shy;<lb/>tur quadratum ECFD. <expan abbr="Sitq.">Sitque</expan> <lb/>diameter quadrati recta CD. <lb/><!-- KEEP S--></s>           <s id="N14267">A qua excite&shy;<lb/>tur quadratum ECFD. <expan abbr="Sitq.">Sitque</expan> <lb/>diameter quadrati recta CD. <lb/><!-- KEEP S--></s>
           <s id="N14274">Dico igitur quod &longs;i punctum <lb/>C, quod e&longs;t extremum &longs;emi&shy;<lb/>diametri, moueri debeat <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> <lb/>ad D, circa immotum <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> <lb/>E, nullo fer&egrave; conatu mouen&shy;<lb/>tis mouebitur per arcum, cui <lb/>&longs;ubtenditur recta CD. <expan abbr="Eo-demq.">Eo&shy;<lb/>demque</expan> tempore ip&longs;um D transferetur in A; &longs;icut etiam <lb/>A in B, &amp; B vbinunc e&longs;t punctum C: quod e&longs;t, totum <lb/>circulum nullo, aut paruo negotio, &agrave; mouente circulariter <lb/>moueri. </s>           <s id="N14274">Dico igitur quod &longs;i punctum <lb/>C, quod e&longs;t extremum &longs;emi&shy;<lb/>diametri, moueri debeat <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> <lb/>ad D, circa immotum <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> <lb/>E, nullo fer&egrave; conatu mouen&shy;<lb/>tis mouebitur per arcum, cui <lb/>&longs;ubtenditur recta CD. <expan abbr="Eo-demq.">Eo&shy;<lb/>demque</expan> tempore ip&longs;um D transferetur in A; &longs;icut etiam <lb/>A in B, &amp; B vbinunc e&longs;t punctum C: quod e&longs;t, totum <lb/>circulum nullo, aut paruo negotio, &agrave; mouente circulariter <lb/>moueri. </s>
           <s id="N14297">Cum enim punctum C per lationem &longs;ecundum <lb/>naturam, ad quam ex &longs;e habet nutum, &amp; propen&longs;io&shy;<lb/>nem, qualibet exigua vi moueatur yer&longs;us F; per latio-<pb pagenum="139" xlink:href="005/01/147.jpg"/>nem ver&ograve; pr&aelig;ter naturam retrahatur ver&longs;us centrum E; im&shy;<lb/>pellente &longs;cilicet ip&longs;o mouente; vtique &longs;i pari proportione <lb/>ip&longs;orum laterum CF, &amp; CE deduceretur, ip&longs;is duabus <lb/>lationibu proculdubio moueretur per diametrum CD, vt <lb/>cum Ari&longs;totele demon&longs;trauimus in principio. </s>           <s id="N14297">Cum enim punctum C per lationem &longs;ecundum <lb/>naturam, ad quam ex &longs;e habet nutum, &amp; propen&longs;io&shy;<lb/>nem, qualibet exigua vi moueatur ver&longs;us F; per latio-<pb pagenum="139" xlink:href="005/01/147.jpg"/>nem ver&ograve; pr&aelig;ter naturam retrahatur ver&longs;us centrum E; im&shy;<lb/>pellente &longs;cilicet ip&longs;o mouente; vtique &longs;i pari proportione <lb/>ip&longs;orum laterum CF, &amp; CE deduceretur, ip&longs;is duabus <lb/>lationibus proculdubio moueretur per diametrum CD, vt <lb/>cum Ari&longs;totele demon&longs;trauimus in principio. </s>
           <s id="N142AB">At cum non <lb/>&longs;eruetur eadem proportio inter lationem &longs;ecundum natu&shy;<lb/>ram, ac pr&aelig;ter naturam, vt ibi etiam explicuimus; hinc fit, vt <lb/>punctum C moueatur per arcum CD, cui diameter qua&shy;<lb/>drati &longs;ubtenditur, &amp; in quo nulla e&longs;t pars, &longs;uper quam di&longs;ce&shy;<lb/>dendo &agrave; puncto C, non moueatur vtraque latione, nunc <lb/>magis; nune minus &longs;e appropinquando puncto F, ac &longs;etuan&shy;<lb/>do &longs;emper eandem di&longs;tantiam &agrave; centro E. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N142AB">At cum non <lb/>&longs;eruetur eadem proportio inter lationem &longs;ecundum natu&shy;<lb/>ram, ac pr&aelig;ter naturam, vt ibi etiam explicuimus; hinc fit, vt <lb/>punctum C moueatur per arcum CD, cui diameter qua&shy;<lb/>drati &longs;ubtenditur, &amp; in quo nulla e&longs;t pars, &longs;uper quam di&longs;ce&shy;<lb/>dendo &agrave; puncto C, non moueatur vtraque latione, nunc <lb/>magis; nunc minus &longs;e appropinquando puncto F, ac &longs;eruan&shy;<lb/>do &longs;emper eandem di&longs;tantiam &agrave; centro E. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N142BD">Mouetur it a que <lb/>punctum C v&longs;que ad D, motione re&longs;ultante ex duabus <lb/>lationibus explicatis: at que adeo nulla alia adhibita vi, aut <lb/>impul&longs;u, qui corre&longs;pondeat ei &longs;icut illis, vt dictum e&longs;t. </s>           <s id="N142BD">Mouetur it a que <lb/>punctum C v&longs;que ad D, motione re&longs;ultante ex duabus <lb/>lationibus explicatis: at que adeo nulla alia adhibita vi, aut <lb/>impul&longs;u, qui corre&longs;pondeat ei &longs;icut illis, vt dictum e&longs;t. </s>
           <s id="N142C6">Et <lb/>&longs;ic verificatur, quod ait Ari&longs;toteles: &longs;ecundum hanc motio&shy;<lb/>nem, qu&aelig; fit &longs;uper diametrum; &lpar;nempe per arcum, cui illa <lb/>&longs;ubtenditur&rpar; &longs;eip&longs;um mouere circulum. </s>           <s id="N142C6">Et <lb/>&longs;ic verificatur, quod ait Ari&longs;toteles: &longs;ecundum hanc motio&shy;<lb/>nem, qu&aelig; fit &longs;uper diametrum; &lpar;nempe per arcum, cui illa <lb/>&longs;ubtenditur&rpar; &longs;eip&longs;um mouere circulum. </s>
         </p>         </p>
Line 1987 
Line 1987 
           <s id="N142D1">Qu&aelig;&longs;tio Nona.</s>           <s id="N142D1">Qu&aelig;&longs;tio Nona.</s>
         </p>         </p>
         <p id="N142D4" type="main">         <p id="N142D4" type="main">
           <s id="N142D6">C<emph type="italics"/>vr ea, qu&aelig; per maiores circulos tolluntur, &amp; <lb/>trabuntur, facilius &amp; citius moueri contin&shy;<lb/>git, veluti maioribus trocbleis, qu&agrave;m mino&shy;<lb/>ribus, &amp; &longs;cytalis &longs;imiliter? </s>           <s id="N142D6">C<emph type="italics"/>vr ea, qu&aelig; per maiores circulos tolluntur, &amp; <lb/>trahuntur, facilius &amp; citius moueri contin&shy;<lb/>git, veluti maioribus trochleis, qu&agrave;m mino&shy;<lb/>ribus, &amp; &longs;cytalis &longs;imiliter? </s>
           <s id="N142E2">An quoniam <lb/>quant&ograve; maior fuerit illa, qu&aelig; &agrave; centro e&longs;t, in <lb/>&aelig;quali tempore maius mouetur &longs;patium? <lb/></s>           <s id="N142E2">An quoniam <lb/>quant&ograve; maior fuerit illa, qu&aelig; &agrave; centro e&longs;t, in <lb/>&aelig;quali tempore maius mouetur &longs;patium? <lb/></s>
           <s id="N142EA">Quamobrem &aelig;quali inexi&longs;tente onere, idem faciet: quemad&shy;<lb/>modum diximas, maiores libras minoribus exactiores e&longs;&longs;e. <lb/></s>           <s id="N142EA">Quamobrem &aelig;quali inexi&longs;tente onere, idem faciet: quemad&shy;<lb/>modum diximus, maiores libras minoribus exactiores e&longs;&longs;e. <lb/></s>
           <s id="N142F0">Spartum enim in illis centrum e&longs;t: libr&aelig; autem vtrin que par&shy;<lb/>tes, qu&aelig; ex centro &longs;unt, exi&longs;tunt.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N142F0">Spartum enim in illis centrum e&longs;t: libr&aelig; autem vtrin que par&shy;<lb/>tes, qu&aelig; ex centro &longs;unt, exi&longs;tunt.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N142F7" type="head">         <p id="N142F7" type="head">
           <s id="N142F9">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>           <s id="N142F9">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>
         </p>         </p>
         <p id="N142FD" type="main">         <p id="N142FD" type="main">
           <s id="N142FF">Maior e&longs;t difficultas, &amp; controuer&longs;ia circa experien&shy;<lb/>tiamhic <expan abbr="&longs;uppo&longs;it&atilde;">&longs;uppo&longs;itam</expan> ab Ari&longs;totele, dum qu&aelig;&longs;tionem <lb/>proponit, quam circa cau&longs;am ip&longs;ius addnctam in <pb pagenum="140" xlink:href="005/01/148.jpg"/>&longs;olutione. </s>           <s id="N142FF">Maior e&longs;t difficultas, &amp; controuer&longs;ia circa experien&shy;<lb/>tiam hic <expan abbr="&longs;uppo&longs;it&atilde;">&longs;uppo&longs;itam</expan> ab Ari&longs;totele, dum qu&aelig;&longs;tionem <lb/>proponit, quam circa cau&longs;am ip&longs;ius adductam in <pb pagenum="140" xlink:href="005/01/148.jpg"/>&longs;olutione. </s>
           <s id="N1430F">Scribit enim facilius ac celerius tolli, ac trahi <lb/>pondera per maiores circulos, qu&agrave;m per minores. </s>           <s id="N1430F">Scribit enim facilius ac celerius tolli, ac trahi <lb/>pondera per maiores circulos, qu&agrave;m per minores. </s>
           <s id="N14314">Con&longs;ti&shy;<lb/>tuitque exemplum de trochleis, ac &longs;cytalis, qu&aelig; &longs;i maiores <lb/>&longs;int, aptius onera mouent. </s>           <s id="N14314">Con&longs;ti&shy;<lb/>tuitque exemplum de trochleis, ac &longs;cytalis, qu&aelig; &longs;i maiores <lb/>&longs;int, aptius onera mouent. </s>
           <s id="N1431B">Quod fal&longs;um omnino e&longs;&longs;e cona&shy;<lb/>tur o&longs;tendere Blancanus ex Guido Vbaldo. </s>           <s id="N1431B">Quod fal&longs;um omnino e&longs;&longs;e cona&shy;<lb/>tur o&longs;tendere Blancanus ex Guido Vbaldo. </s>
           <s id="N14320">Nam &longs;implex <lb/>trochlea per rotulam cui funis &longs;upern&egrave; inditur nullas addit <lb/>vires potenti&aelig; mouenti, eo quod reducatur ad vectem, cu&shy;<lb/>ius fultura e&longs;t in medio ip&longs;ius. </s>           <s id="N14320">Nam &longs;implex <lb/>trochlea per rotulam cui funis &longs;upern&egrave; inditur nullas addit <lb/>vires potenti&aelig; mouenti, eo quod reducatur ad vectem, cu&shy;<lb/>ius fultura e&longs;t in medio ip&longs;ius. </s>
           <s id="N14329">Vnde &longs;iue rotula illa magna <lb/>fuerit &longs;iue paiua, &longs;emper eadem ratione nullam augere po&shy;<lb/>te&longs;t facilitatem, aut velocitatem in hac motione. </s>           <s id="N14329">Vnde &longs;iue rotula illa magna <lb/>fuerit &longs;iue parua, &longs;emper eadem ratione nullam augere po&shy;<lb/>te&longs;t facilitatem, aut velocitatem in hac motione. </s>
           <s id="N14330">Subdit que <lb/>Blancanus, experientia quoque con&longs;tare eodem labore <lb/>aquam hauriri, &longs;iue rotula illa magna fuerit &longs;iue parua. </s>           <s id="N14330">Subdit que <lb/>Blancanus, experientia quoque con&longs;tare eodem labore <lb/>aquam hauriri, &longs;iue rotula illa magna fuerit &longs;iue parua. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N14337" type="main">         <p id="N14337" type="main">
           <s id="N14339">Verum &longs;i hoc vniuer&longs;aliter demon&longs;traret experientia, &longs;ru&shy;<lb/>&longs;tra pa&longs;&longs;im adhiberentur trochle&aelig; ad leuanda, ac trahenda <lb/>pondera; nec e&longs;&longs;et cur iuxta maiorem ponderum grauita&shy;<lb/>tem, maioribus rotis, ac trochleis <expan abbr="vter&etilde;tur">vterentur</expan> Architecti quan&shy;<lb/>do minoribus vti po&longs;&longs;ent. </s>           <s id="N14339">Verum &longs;i hoc vniuer&longs;aliter demon&longs;traret experientia, fru&shy;<lb/>&longs;tra pa&longs;&longs;im adhiberentur trochle&aelig; ad leuanda, ac trahenda <lb/>pondera; nec e&longs;&longs;et cur iuxta maiorem ponderum grauita&shy;<lb/>tem, maioribus rotis, ac trochleis <expan abbr="vter&etilde;tur">vterentur</expan> Architecti quan&shy;<lb/>do minoribus vti po&longs;&longs;ent. </s>
           <s id="N14348">Quamuis igitur &longs;implex trochlea <lb/>&longs;upern&egrave; appen&longs;a nullam addat vim potenti&aelig; motrici, &longs;icut <lb/>nec vectis, cuius fulcimentum non &longs;it propinquius oneri; <lb/>multam tamen affert commoditatem. </s>           <s id="N14348">Quamuis igitur &longs;implex trochlea <lb/>&longs;upern&egrave; appen&longs;a nullam addat vim potenti&aelig; motrici, &longs;icut <lb/>nec vectis, cuius fulcimentum non &longs;it propinquius oneri; <lb/>multam tamen affert commoditatem. </s>
           <s id="N14351">Vnde eadem quip&shy;<lb/>p&egrave; vi, &longs;ed; non eodem labore eleuatur onus beneficio tro&shy;<lb/>chle&aelig;, aut vectis pr&aelig;dicti, qu&agrave;m &longs;ine illis. </s>           <s id="N14351">Vnde eadem quip&shy;<lb/>p&egrave; vi, &longs;ed; non eodem labore eleuatur onus beneficio tro&shy;<lb/>chle&aelig;, aut vectis pr&aelig;dicti, qu&agrave;m &longs;ine illis. </s>
           <s id="N14358">Commoditas enim <lb/>minuit laborem, ac &longs;i non auget potentiam, confert tamen <lb/>ad applicationem, &amp; exercitium illius: id quod e&longs;t augere <lb/>facilitatem. </s>           <s id="N14358">Commoditas enim <lb/>minuit laborem, ac &longs;i non auget potentiam, confert tamen <lb/>ad applicationem, &amp; exercitium illius: id quod e&longs;t augere <lb/>facilitatem. </s>
           <s id="N14361">Rur&longs;us qu&aelig;cumque &longs;it facilitas, qua rotis, vel <lb/>trochleis pondera leuantur, certum e&longs;t velocius ea leuari <lb/>maioribus, qu&agrave;m minoribus rotis; &longs;ed hoc ip&longs;um e&longs;t faci&shy;<lb/>lius mouere, quia licet non omnis facilitas includat veloci&shy;<lb/>tatem, vt pater in pluribus machinis tractorijs, qu&aelig; facilius, <lb/>&longs;ed tardius mouent; nihilominus velocitas &longs;emper inuoluit <lb/>facilitatem; Ergo nihil contra experientiam a&longs;&longs;ump&longs;it Ari&shy;<lb/>&longs;toteles, vt Blancanus contendit. </s>           <s id="N14361">Rur&longs;us qu&aelig;cumque &longs;it facilitas, qua rotis, vel <lb/>trochleis pondera leuantur, certum e&longs;t velocius ea leuari <lb/>maioribus, qu&agrave;m minoribus rotis; &longs;ed hoc ip&longs;um e&longs;t faci&shy;<lb/>lius mouere, quia licet non omnis facilitas includat veloci&shy;<lb/>tatem, vt pater in pluribus machinis tractorijs, qu&aelig; facilius, <lb/>&longs;ed tardius mouent; nihilominus velocitas &longs;emper inuoluit <lb/>facilitatem; Ergo nihil contra experientiam a&longs;&longs;ump&longs;it Ari&shy;<lb/>&longs;toteles, vt Blancanus contendit. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N14372" type="main">         <p id="N14372" type="main">
           <s id="N14374">Baldus item ait non e&longs;&longs;e &longs;impliciter verum idip&longs;um, quod <lb/>Philo&longs;ophus a&longs;&longs;erit, vt &longs;cilicet quo maiores fuerint trochle&aelig;, <lb/>c&ograve; facilius moueant. </s>           <s id="N14374">Baldus item ait non e&longs;&longs;e &longs;impliciter verum idip&longs;um, quod <lb/>Philo&longs;ophus a&longs;&longs;erit, vt &longs;cilicet quo maiores fuerint trochle&aelig;, <lb/>e&ograve; facilius moueant. </s>
           <s id="N1437B">Quia tam maior, qu&agrave;m minor trochlea <lb/>per eius centrum grauitatis diuiditur &agrave; perpendiculari ea-<pb pagenum="141" xlink:href="005/01/149.jpg"/>dente ad centrum mundi in duas partes &aelig;quales, &amp; &aelig;qu&egrave; <lb/>ponderantes, ac proinde &longs;emper e&longs;t eadem illarum pro&shy;<lb/>portio inter &longs;e, &amp; eadem ponderum ratio, ex qua prouenit <lb/>motus. </s>           <s id="N1437B">Quia tam maior, qu&agrave;m minor trochlea <lb/>per eius centrum grauitatis diuiditur &agrave; perpendiculari ea-<pb pagenum="141" xlink:href="005/01/149.jpg"/>dente ad centrum mundi in duas partes &aelig;quales, &amp; &aelig;qu&egrave; <lb/>ponderantes, ac proinde &longs;emper e&longs;t eadem illarum pro&shy;<lb/>portio inter &longs;e, &amp; eadem ponderum ratio, ex qua prouenit <lb/>motus. </s>
           <s id="N1438B">Fatetur tamen hoc tantum procedere ab&longs;tract&egrave; lo&shy;<lb/>quendo cum alioquin in trochleis, ac rotis materialibus ne&shy;<lb/>gare non po&longs;&longs;it experientiam quam &longs;upponit Ari&longs;toteles. <lb/><!-- KEEP S--></s>           <s id="N1438B">Fatetur tamen hoc tantum procedere ab&longs;tract&egrave; lo&shy;<lb/>quendo cum alioquin in trochleis, ac rotis materialibus ne&shy;<lb/>gare non po&longs;&longs;it experientiam quam &longs;upponit Ari&longs;toteles. <lb/><!-- KEEP S--></s>
           <s id="N14394">Quare totam maiorem facilitatem, quam experimur in ip&longs;is <lb/>trochleis, ac rotis maioribus, ip&longs;e ad maiorem proportio&shy;<lb/>nem, quam vt plurimum rota maior habet cum proprio axe <lb/>reducit. </s>           <s id="N14394">Quare totam maiorem facilitatem, quam experimur in ip&longs;is <lb/>trochleis, ac rotis maioribus, ip&longs;e ad maiorem proportio&shy;<lb/>nem, quam vt plurimum rota maior habet cum proprio axe <lb/>reducit. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N1439D" type="main">         <p id="N1439D" type="main">
           <s id="N1439F">Sed quidquid &longs;it de facilitate, aut difficultate &longs;imul <expan abbr="pro-ueni&etilde;te">pro&shy;<lb/>ueniente</expan> ex hoc capite, quam cert&egrave; admittimus, ac infra <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>explicabimus: &longs;i&longs;tendo in &longs;ola ratione maioris, aut minoris <lb/>ambitus rot&aelig; prout hic &longs;upponit Ari&longs;toteles, c&aelig;teris &longs;cilicet <lb/>paribus; explorati&longs;&longs;imum e&longs;t, ac negari minim&egrave; pote&longs;t, quam <lb/>facilius adhuc &longs;eruata eadem proportione axis, &longs;eu cra&longs;&longs;itiei <lb/>illius ad ambitum rot&aelig;, ferantur <expan abbr="p&otilde;dera">pondera</expan>, &longs;i maioribus a&longs;por&shy;<lb/>tentur, eleuentur; aut trahantur rotis; &longs;icut etiam &longs;cytalis, de <lb/>quibus hic eadem e&longs;t ratio. </s>           <s id="N1439F">Sed quidquid &longs;it de facilitate, aut difficultate &longs;imul <expan abbr="pro-ueni&etilde;te">pro&shy;<lb/>ueniente</expan> ex hoc capite, quam cert&egrave; admittimus, ac infra <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>explicabimus: &longs;i&longs;tendo in &longs;ola ratione maioris, aut minoris <lb/>ambitus rot&aelig; prout hic &longs;upponit Ari&longs;toteles, c&aelig;teris &longs;cilicet <lb/>paribus; explorati&longs;&longs;imum e&longs;t, ac negari minim&egrave; pote&longs;t, quam <lb/>facilius adhuc &longs;eruata eadem proportione axis, &longs;eu cra&longs;&longs;itiei <lb/>illius ad ambitum rot&aelig;, ferantur <expan abbr="p&otilde;dera">pondera</expan>, &longs;i maioribus a&longs;por&shy;<lb/>tentur, eleuentur; aut trahantur rotis; &longs;icut etiam &longs;cytalis, de <lb/>quibus hic eadem e&longs;t ratio. </s>
           <s id="N143BE">Loquitur autem Ari&longs;toteles <lb/>de illo genere <expan abbr="&longs;eytalar&utilde;">&longs;eytalarum</expan>, qu&aelig; &longs;imiliter circa axim <expan abbr="coniunct&utilde;">coniunctum</expan> <lb/>ad eleuanda pondera conuertuntur, appo&longs;ito in altera ex&shy;<lb/>tremitate <expan abbr="illar&utilde;">illarum</expan> ferreo quoddam manubrio, vt in &longs;pecie e&longs;t <lb/>in &longs;ubiecta figura. </s>           <s id="N143BE">Loquitur autem Ari&longs;toteles <lb/>de illo genere <expan abbr="&longs;eytalar&utilde;">&longs;cytalarum</expan>, qu&aelig; &longs;imiliter circa axim <expan abbr="coniunct&utilde;">coniunctum</expan> <lb/>ad eleuanda pondera conuertuntur, appo&longs;ito in altera ex&shy;<lb/>tremitate <expan abbr="illar&utilde;">illarum</expan> ferreo quoddam manubrio, vt in &longs;pecie e&longs;t <lb/>in &longs;ubiecta figura. </s>
           <s id="N143D5">Scytala enim de &longs;e <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan> &longs;ignificat lignum <lb/>quoddam <expan abbr="oblong&utilde;">oblongum</expan>, ac teres <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> <expan abbr="cylindr&utilde;">cylindrum</expan>, cui <expan abbr="quandoq.">quandoque</expan> <lb/>alijs adiunctis diuer&longs;&aelig; machin&aelig;, ac in&longs;trumenta vectoria, &longs;i&shy;<lb/>ue tractoria efficiuntur, quorum nonnulla adhuc &longs;oytal&aelig; <lb/>vocantur, vt h&aelig;c de qua loquimur, &amp; alia de qua infra qu&aelig;&shy;<lb/>&longs;tione 11. </s>           <s id="N143D5">Scytala enim de &longs;e <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan> &longs;ignificat lignum <lb/>quoddam <expan abbr="oblong&utilde;">oblongum</expan>, ac teres <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> <expan abbr="cylindr&utilde;">cylindrum</expan>, cui <expan abbr="quandoq.">quandoque</expan> <lb/>alijs adiunctis diuer&longs;&aelig; machin&aelig;, ac in&longs;trumenta vectoria, &longs;i&shy;<lb/>ue tractoria efficiuntur, quorum nonnulla adhuc &longs;cytal&aelig; <lb/>vocantur, vt h&aelig;c de qua loquimur, &amp; alia de qua infra qu&aelig;&shy;<lb/>&longs;tione 11. </s>
         </p>         </p>
         <figure id="id.005.01.149.1.jpg" xlink:href="005/01/149/1.jpg"/>         <figure id="id.005.01.149.1.jpg" xlink:href="005/01/149/1.jpg"/>
         <p id="N143FB" type="main">         <p id="N143FB" type="main">
Line 2033 
Line 2033 
           <s id="N14433">Magis <lb/>enim retardat, ac impedit axis cra&longs;&longs;ior, quam &longs;ubtilior. </s>           <s id="N14433">Magis <lb/>enim retardat, ac impedit axis cra&longs;&longs;ior, quam &longs;ubtilior. </s>
           <s id="N14438">Quod <lb/>adhuc &lpar;aliter tamen qu&agrave;m ille&rpar; po&longs;&longs;umus probare; Nimirum <lb/>quia ambitus &longs;ubtilioris axis per minorem &longs;ui partem attin&shy;<lb/>git rotam, qu&agrave;m ambitus cra&longs;&longs;ioris: &amp; &longs;ic minus impedit <lb/>circumuolutionem. </s>           <s id="N14438">Quod <lb/>adhuc &lpar;aliter tamen qu&agrave;m ille&rpar; po&longs;&longs;umus probare; Nimirum <lb/>quia ambitus &longs;ubtilioris axis per minorem &longs;ui partem attin&shy;<lb/>git rotam, qu&agrave;m ambitus cra&longs;&longs;ioris: &amp; &longs;ic minus impedit <lb/>circumuolutionem. </s>
           <s id="N14443">Itemque po&longs;t punctum, quod e&longs;t in <lb/>&longs;ummitate circumferenti&aelig;, &amp; cui poti&longs;&longs;imum onus rot&aelig; in&shy;<lb/>cumbit, partes vtrinque circulariter declinantes, decliuio&shy;<lb/>res &longs;unt in axe &longs;ubtiliori; eo quod minor circumferentia <lb/>magis curuetur; &longs;icut &egrave; contra qu&aelig; amplior e&longs;t, rectius pro&shy;<lb/>cedat, &longs;iue magis rect&aelig; appropinquetur. </s>           <s id="N14443">Itemque po&longs;t punctum, quod e&longs;t in <lb/>&longs;ummitate circumferenti&aelig;, &amp; cui poti&longs;&longs;imum onus rot&aelig; in&shy;<lb/>cumbit, partes vtrinque circulariter declinantes, decliuio&shy;<lb/>res &longs;unt in axe &longs;ubtiliori; eo quod minor circumferentia <lb/>magis curuetur; &longs;icut &egrave; contra qu&aelig; amplior e&longs;t, rectius pro&shy;<lb/>cedat, &longs;iue magis rect&aelig; appropinquetur. </s>
           <s id="N14450">Cumque partes <lb/>decliuiores, minus valeant onus &longs;u&longs;tinere n&egrave; dilabatur, <lb/>qu&agrave;m partes, qu&aelig; minus declinant; hinc fit, vt &longs;ubtilior <lb/>axis ex decliuiotibus con&longs;titutus, minus retardet, aut impe&shy;<lb/>diat rot&aelig; circumuolutionem. </s>           <s id="N14450">Cumque partes <lb/>decliuiores, minus valeant onus &longs;u&longs;tinere n&egrave; dilabatur, <lb/>qu&agrave;m partes, qu&aelig; minus declinant; hinc fit, vt &longs;ubtilior <lb/>axis ex decliuioribus con&longs;titutus, minus retardet, aut impe&shy;<lb/>diat rot&aelig; circumuolutionem. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N1445B" type="main">         <p id="N1445B" type="main">
           <s id="N1445D">C&aelig;terum data axium paritate, pr&aelig;ter cau&longs;am ab Ari&longs;to&shy;<lb/>tele a&longs;&longs;ignatam adhuc duplici ex capite reperiemus, maio&shy;<lb/>res rotas citi&ugrave;s, ac facili&ugrave;s qu&agrave;m minores conuolui. </s>           <s id="N1445D">C&aelig;terum data axium paritate, pr&aelig;ter cau&longs;am ab Ari&longs;to&shy;<lb/>tele a&longs;&longs;ignatam adhuc duplici ex capite reperiemus, maio&shy;<lb/>res rotas citi&ugrave;s, ac facili&ugrave;s qu&agrave;m minores conuolui. </s>
Line 2048 
Line 2048 
           <s id="N144B8">Qu&aelig;&longs;tio Decima.</s>           <s id="N144B8">Qu&aelig;&longs;tio Decima.</s>
         </p>         </p>
         <p id="N144BB" type="main">         <p id="N144BB" type="main">
           <s id="N144BD">C<emph type="italics"/>vr facilius quando &longs;ine pondere e&longs;t, moue&shy;<lb/>tur libra, qu&agrave;m c&ugrave;m pondus babet? </s>           <s id="N144BD">C<emph type="italics"/>vr facilius quando &longs;ine pondere e&longs;t, moue&shy;<lb/>tur libra, qu&agrave;m c&ugrave;m pondus habet? </s>
           <s id="N144C5"><expan abbr="&longs;imiliq.">&longs;imilique</expan> <lb/>modo rota, &amp; buiu&longs;modi quippiam, quod gra&shy;<lb/>uius quidem e&longs;t, maius autem minore, &amp; le&shy;<lb/>uiore? </s>           <s id="N144C5"><expan abbr="&longs;imiliq.">&longs;imilique</expan> <lb/>modo rota, &amp; huiu&longs;modi quippiam, quod gra&shy;<lb/>uius quidem e&longs;t, maius autem minore, &amp; le&shy;<lb/>uiore? </s>
           <s id="N144D1">An quia non &longs;olum in contrarium, <lb/>quod graue e&longs;t, &longs;ed in obliquum etiam diffi&shy;<lb/>culter mouetur? </s>           <s id="N144D1">An quia non &longs;olum in contrarium, <lb/>quod graue e&longs;t, &longs;ed in obliquum etiam diffi&shy;<lb/>culter mouetur? </s>
           <s id="N144D8">In contrarium enim ei, ad quod vergit onus, <lb/>mouere difficile e&longs;t: quo autem vergit, e&longs;t facil&egrave;: in obliquum <lb/>autem baud quaquam vergit.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N144D8">In contrarium enim ei, ad quod vergit onus, <lb/>mouere difficile e&longs;t: quo autem vergit, e&longs;t facil&egrave;: in obliquum <lb/>autem haud quaquam vergit.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N144E1" type="head">         <p id="N144E1" type="head">
           <s id="N144E3">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>           <s id="N144E3">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>
         </p>         </p>
         <p id="N144E7" type="main">         <p id="N144E7" type="main">
           <s id="N144E9">Dvo in vnum collecta qu&aelig;rit hic Ari&longs;toteles, nempe <lb/>cur facilius moueatur r&agrave;m libra ponderibus vacua <lb/>re&longs;pectu &longs;ui ip&longs;ius cum pondera &longs;u&longs;tinet; qu&agrave;m ro-<pb pagenum="144" xlink:href="005/01/152.jpg"/>ta leuior re&longs;pectu grauioris, non &longs;olum &aelig;qualis magnitudi&shy;<lb/>nis, &longs;ed etiam maioris, quam ali&agrave;s qu&aelig;&longs;tione pr&aelig;cedenti di&shy;<lb/>xerat mouerifacilius, ac velocius minore c&aelig;teris paribus. <lb/></s>           <s id="N144E9">Dvo in vnum collecta qu&aelig;rit hic Ari&longs;toteles, nempe <lb/>cur facilius moueatur t&agrave;m libra ponderibus vacua <lb/>re&longs;pectu &longs;ui ip&longs;ius cum pondera &longs;u&longs;tinet; qu&agrave;m ro-<pb pagenum="144" xlink:href="005/01/152.jpg"/>ta leuior re&longs;pectu grauioris, non &longs;olum &aelig;qualis magnitudi&shy;<lb/>nis, &longs;ed etiam maioris, quam ali&agrave;s qu&aelig;&longs;tione pr&aelig;cedenti di&shy;<lb/>xerat moueri facilius, ac velocius minore c&aelig;teris paribus. <lb/></s>
           <s id="N144FA"><expan abbr="Cau&longs;amq.">Cau&longs;amque</expan> &longs;ci&longs;citandi eam e&longs;&longs;e videtur, quoniam libra in <lb/>&aelig;quilibrio con&longs;tituta, &longs;icut etiam rota &longs;tans perpendicula&shy;<lb/>riter &longs;uper planum, aut in axe &longs;uffulta, qu&aelig; &longs;imilem habet <lb/>rationem, cuiu&longs;cunque grauitatis fuerit, &longs;tatim atque ex ali&shy;<lb/>qua parte impingatur, vel onus aliquod alteri eius extremo <lb/>&longs;uperaddatur; amplius manere non pote&longs;t in illo &longs;itu, aut <lb/>po&longs;itione, eo quod nece&longs;&longs;ari&ograve; &aelig;quilibrium aufe atur per <lb/>additionem ponderis, vel impetum incu&longs;&longs;um in alteram eius <lb/>extremitatem; <expan abbr="proindeq.">proindeque</expan> &longs;iue ip&longs;a libra &longs;itferrea, &longs;iue li&shy;<lb/>gnea grauior, aut leuior, &aelig;qu&egrave; facil&egrave; deberet moueri: idem&shy;<lb/>que verificari de rota. </s>           <s id="N144FA"><expan abbr="Cau&longs;amq.">Cau&longs;amque</expan> &longs;ci&longs;citandi eam e&longs;&longs;e videtur, quoniam libra in <lb/>&aelig;quilibrio con&longs;tituta, &longs;icut etiam rota &longs;tans perpendicula&shy;<lb/>riter &longs;uper planum, aut in axe &longs;uffulta, qu&aelig; &longs;imilem habet <lb/>rationem, cuiu&longs;cunque grauitatis fuerit, &longs;tatim atque ex ali&shy;<lb/>qua parte impingatur, vel onus aliquod alteri eius extremo <lb/>&longs;uperaddatur; amplius manere non pote&longs;t in illo &longs;itu, aut <lb/>po&longs;itione, eo quod nece&longs;&longs;ari&ograve; &aelig;quilibrium auferatur per <lb/>additionem ponderis, vel impetum incu&longs;&longs;um in alteram eius <lb/>extremitatem; <expan abbr="proindeq.">proindeque</expan> &longs;iue ip&longs;a libra &longs;it ferrea, &longs;iue li&shy;<lb/>gnea grauior, aut leuior, &aelig;qu&egrave; facil&egrave; deberet moueri: idem&shy;<lb/>que verificari de rota. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N14518" type="main">         <p id="N14518" type="main">
           <s id="N1451A">Qu&aelig;&longs;tioni tamen re&longs;pondet Ari&longs;toteles, grauiora corpo&shy;<lb/>ra difficilius moueri non modo direct&egrave; contra proprium <lb/>nutum, quo tendunt deor&longs;um, vt cum fur&longs;um eleuantur; &longs;ed <lb/>etiam obliqu&egrave; cum feruntur ad latera in tran&longs;uer&longs;um, quo <lb/>cert&egrave; natura &longs;ua pondus non vergit. </s>           <s id="N1451A">Qu&aelig;&longs;tioni tamen re&longs;pondet Ari&longs;toteles, grauiora corpo&shy;<lb/>ra difficilius moueri non modo direct&egrave; contra proprium <lb/>nutum, quo tendunt deor&longs;um, vt cum rur&longs;um eleuantur; &longs;ed <lb/>etiam obliqu&egrave; cum feruntur ad latera in tran&longs;uer&longs;um, quo <lb/>cert&egrave; natura &longs;ua pondus non vergit. </s>
           <s id="N14525">Quamobrem hoc ip&shy;<lb/>&longs;o, quod libra, vel rota dimoueri non po&longs;&longs;it ah &aelig;qui&shy;<lb/>librio, quin obliqu&egrave; cireumferatur per motum mi&longs;tum, ac <lb/>pr&aelig;ter naturalem circa proprium fulcimentum, vel axim; <lb/>quo grauior fuerit, eo difficilius mouebitur, <expan abbr="magisq.">magisque</expan> huic <lb/>motui repugnabit, grauior autem e&longs;t libra ponderibus onu&shy;<lb/>&longs;ta, qu&agrave;m vacua. </s>           <s id="N14525">Quamobrem hoc ip&shy;<lb/>&longs;o, quod libra, vel rota dimoueri non po&longs;&longs;it ab &aelig;qui&shy;<lb/>librio, quin obliqu&egrave; circumferatur per motum mi&longs;tum, ac <lb/>pr&aelig;ter naturalem circa proprium fulcimentum, vel axim; <lb/>quo grauior fuerit, eo difficilius mouebitur, <expan abbr="magisq.">magisque</expan> huic <lb/>motui repugnabit, grauior autem e&longs;t libra ponderibus onu&shy;<lb/>&longs;ta, qu&agrave;m vacua. </s>
           <s id="N14538"><expan abbr="Similiterq.">Similiterque</expan> rota ferrea, qu&agrave;m lignea, vel <lb/>ferrea, aut lignea quadripalmaris diametri, qu&agrave;m alia eiu&longs;&shy;<lb/>dem materi&aelig;, &longs;ed bipalmaris. </s>           <s id="N14538"><expan abbr="Similiterq.">Similiterque</expan> rota ferrea, qu&agrave;m lignea, vel <lb/>ferrea, aut lignea quadripalmaris diametri, qu&agrave;m alia eiu&longs;&shy;<lb/>dem materi&aelig;, &longs;ed bipalmaris. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N14542" type="main">         <p id="N14542" type="main">
Line 2099 
Line 2099 
         <p id="N1463D" type="main">         <p id="N1463D" type="main">
           <s id="N1463F">C<emph type="italics"/>vr &longs;uper &longs;cytalas facilius portantur one&shy;<lb/>ra, qu&agrave;m &longs;uper currus, c&ugrave;m tamen &yuml; ma&shy;<lb/>gnas habeant rotas, ill&aelig; ver&ograve; pu&longs;illas? </s>           <s id="N1463F">C<emph type="italics"/>vr &longs;uper &longs;cytalas facilius portantur one&shy;<lb/>ra, qu&agrave;m &longs;uper currus, c&ugrave;m tamen &yuml; ma&shy;<lb/>gnas habeant rotas, ill&aelig; ver&ograve; pu&longs;illas? </s>
           <s id="N14649">An <lb/>quoniam in &longs;cytalis nulla e&longs;t offen&longs;atio, in <lb/>curribus autem axis est, ad quem offen&longs;ant. <lb/></s>           <s id="N14649">An <lb/>quoniam in &longs;cytalis nulla e&longs;t offen&longs;atio, in <lb/>curribus autem axis est, ad quem offen&longs;ant. <lb/></s>
           <s id="N14651">De&longs;uper enim illum pr&aelig;munt, &amp; &agrave; lateri&shy;<lb/>bus. </s>           <s id="N14651">De&longs;uper enim illum premunt, &amp; &agrave; lateri&shy;<lb/>bus. </s>
           <s id="N14656">Quod autem e&longs;t in &longs;cytalis, ad i&longs;th&aelig;c duo mouetur, &amp; <lb/>infern&egrave; &longs;ub&longs;trato &longs;patio, &amp; onere &longs;uperimpo&longs;ito. </s>           <s id="N14656">Quod autem e&longs;t in &longs;cytalis, ad i&longs;th&aelig;c duo mouetur, &amp; <lb/>infern&egrave; &longs;ub&longs;trato &longs;patio, &amp; onere &longs;uperimpo&longs;ito. </s>
           <s id="N1465B">In viri&longs;&shy;<lb/>que enim &yuml;s reuoluitur locis circulus, &amp; motus impellitur.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N1465B">In viri&longs;&shy;<lb/>que enim ijs reuoluitur locis circulus, &amp; motus impellitur.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N14662" type="head">         <p id="N14662" type="head">
           <s id="N14664">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>           <s id="N14664">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>
Line 2132 
Line 2132 
         <p id="N14710" type="main">         <p id="N14710" type="main">
           <s id="N14712">C<emph type="italics"/>vr longi&ugrave;s feruntur mi&longs;&longs;ilia funda, qu&agrave;m <lb/>manu mi&longs;&longs;a, c&ugrave;m alioqui proiector manu <lb/>magis pondus comprehendat, qu&agrave;m c&ugrave;m il&shy;<lb/>lud &longs;u&longs;pendit? </s>           <s id="N14712">C<emph type="italics"/>vr longi&ugrave;s feruntur mi&longs;&longs;ilia funda, qu&agrave;m <lb/>manu mi&longs;&longs;a, c&ugrave;m alioqui proiector manu <lb/>magis pondus comprehendat, qu&agrave;m c&ugrave;m il&shy;<lb/>lud &longs;u&longs;pendit? </s>
           <s id="N1471E">Pr&aelig;terea &longs;ic quidem duo mo&shy;<lb/>uet pondera, fund&aelig; videlicet, &amp; mi&longs;silis: illo <lb/>autem modo &longs;olum mi&longs;sile. </s>           <s id="N1471E">Pr&aelig;terea &longs;ic quidem duo mo&shy;<lb/>uet pondera, fund&aelig; videlicet, &amp; mi&longs;silis: illo <lb/>autem modo &longs;olum mi&longs;sile. </s>
           <s id="N14725">An quia in funda <lb/>quidem commotum mi&longs;sile funditor pro&yuml;cit? </s>           <s id="N14725">An quia in funda <lb/>quidem commotum mi&longs;sile funditor proijcit? </s>
           <s id="N1472A">Fundam enim <lb/>circulo, &longs;ubinde rotans, id iaculatur: ex manu autem, &agrave; quie&shy;<lb/>te e&longs;t initium: omnia autem c&ugrave;m in motu &longs;unt, qu&agrave;m c&ugrave;m <lb/>quie&longs;cunt, facili&ugrave;s mouentur. </s>           <s id="N1472A">Fundam enim <lb/>circulo, &longs;ubinde rotans, id iaculatur: ex manu autem, &agrave; quie&shy;<lb/>te e&longs;t initium: omnia autem c&ugrave;m in motu &longs;unt, qu&agrave;m c&ugrave;m <lb/>quie&longs;cunt, facili&ugrave;s mouentur. </s>
           <s id="N14733">An &amp; eam ob cau&longs;am est, &longs;ed<emph.end type="italics"/><pb pagenum="150" xlink:href="005/01/158.jpg"/><emph type="italics"/>nec minus etiam, quia in fund&aelig; v&longs;u manus quidem fit cen&shy;<lb/>trum: &longs;unda ver&ograve;, quod &agrave; centro exit? </s>           <s id="N14733">An &amp; eam ob cau&longs;am est, &longs;ed <emph.end type="italics"/><pb pagenum="150" xlink:href="005/01/158.jpg"/><emph type="italics"/>nec minus etiam, quia in fund&aelig; v&longs;u manus quidem fit cen&shy;<lb/>trum: funda ver&ograve;, quod &agrave; centro exit? </s>
           <s id="N14741">Quanto autem pro&shy;<lb/>ductius fuerit id, quod &agrave; centro e&longs;t, tant&ograve; citi&ugrave;s mouetur. <lb/></s>           <s id="N14741">Quanto autem pro&shy;<lb/>ductius fuerit id, quod &agrave; centro e&longs;t, tant&ograve; citi&ugrave;s mouetur. <lb/></s>
           <s id="N14747">Toctus autem, qui manu fit, fund&aelig; re&longs;pectu breuis e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N14747">Tactus autem, qui manu fit, fund&aelig; re&longs;pectu breuis e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N1474C" type="head">         <p id="N1474C" type="head">
           <s id="N1474E">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>           <s id="N1474E">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>
         </p>         </p>
         <p id="N14752" type="main">         <p id="N14752" type="main">
           <s id="N14754">Dvas hic Ariftoreles rationes dubitandi proponit, <lb/>vt explicet cau&longs;am cur longius ferantur mi&longs;silia <lb/>funda, qu&agrave;m manu mi&longs;&longs;a. </s>           <s id="N14754">Dvas hic Aristoreles rationes dubitandi proponit, <lb/>vt explicet cau&longs;am cur longius ferantur mi&longs;silia <lb/>funda, qu&agrave;m manu mi&longs;&longs;a. </s>
           <s id="N1475B">Prima e&longs;t, quia proie&shy;<lb/>ctor melius mi&longs;&longs;ilia ip&longs;a manu comprehendit, qu&agrave;m cum <lb/>funda &longs;u&longs;pendit: Quod autem melius comprehenditur, va&shy;<lb/>lidius iacitur ac propterea longius mittitur: Potius itaque <lb/>manu mi&longs;&longs;a, qu&agrave;m funda proiecta mi&longs;silia longius ferri de&shy;<lb/>berent. </s>           <s id="N1475B">Prima e&longs;t, quia proie&shy;<lb/>ctor melius mi&longs;&longs;ilia ip&longs;a manu comprehendit, qu&agrave;m cum <lb/>funda &longs;u&longs;pendit: Quod autem melius comprehenditur, va&shy;<lb/>lidius iacitur ac propterea longius mittitur: Potius itaque <lb/>manu mi&longs;&longs;a, qu&agrave;m funda proiecta mi&longs;silia longius ferri de&shy;<lb/>berent. </s>
           <s id="N14768">Secunda ver&ograve; ratio e&longs;t, nam <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> funda quis proijcit; <lb/>duo &longs;imul mouet <expan abbr="p&otilde;dera">pondera</expan>; fund&aacute; nempe <expan abbr="ips&atilde;">ipsam</expan>, &amp; mi&longs;sile, quod <lb/>proijcit; <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> autem funda <expan abbr="n&otilde;">non</expan> mouet ni&longs;i proiectum: At am&shy;<lb/>plius quilibet mouere valet quando <expan abbr="tot&atilde;">totam</expan> eius vim applicat <lb/>in vnum, qu&agrave;m cum di&longs;tribuit in plura: Ergo magis ac remo&shy;<lb/>tius proiector manu mittet, ac proijciet, qu&agrave;m funda. </s>           <s id="N14768">Secunda ver&ograve; ratio e&longs;t, nam <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> funda quis proijcit; <lb/>duo &longs;imul mouet <expan abbr="p&otilde;dera">pondera</expan>; fund&aacute; nempe <expan abbr="ips&atilde;">ipsam</expan>, &amp; mi&longs;sile, quod <lb/>proijcit; <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> autem funda <expan abbr="n&otilde;">non</expan> mouet ni&longs;i proiectum: At am&shy;<lb/>plius quilibet mouere valet quando <expan abbr="tot&atilde;">totam</expan> eius vim applicat <lb/>in vnum, qu&agrave;m cum di&longs;tribuit in plura: Ergo magis ac remo&shy;<lb/>tius proiector manu mittet, ac proijciet, qu&agrave;m funda. </s>
         </p>         </p>
Line 2152 
Line 2152 
           <s id="N147A9">Omnia autem cum in motu &longs;unt, <lb/>facilius vlterius per nouum impul&longs;um feruntur, qu&agrave;m cum <lb/>quie&longs;cunt, ac tunc prim&ograve; moueri coguntur. </s>           <s id="N147A9">Omnia autem cum in motu &longs;unt, <lb/>facilius vlterius per nouum impul&longs;um feruntur, qu&agrave;m cum <lb/>quie&longs;cunt, ac tunc prim&ograve; moueri coguntur. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N147B0" type="main">         <p id="N147B0" type="main">
           <s id="N147B2">Quocirca vt h&aelig;c doctrina iuxta rei veritatem clarius elu&shy;<lb/>ce&longs;cat, ob&longs;eruandum e&longs;t, proiecta in rigore loquendo non <lb/>&longs;tatim po&longs;t quietem &egrave; manu iaculantis elabi; &longs;ed aliquan&shy;<lb/>tulum &longs;altem prius manu ip&longs;a comitante moueri antequam <lb/>cmittantur. </s>           <s id="N147B2">Quocirca vt h&aelig;c doctrina iuxta rei veritatem clarius elu&shy;<lb/>ce&longs;cat, ob&longs;eruandum e&longs;t, proiecta in rigore loquendo non <lb/>&longs;tatim po&longs;t quietem &egrave; manu iaculantis elabi; &longs;ed aliquan&shy;<lb/>tulum &longs;altem prius manu ip&longs;a comitante moueri antequam <lb/>emittantur. </s>
           <s id="N147BD">Motus enim brachij iaculantis arcum quen&shy;<lb/>dam &longs;emper de&longs;cribit, in cuius fine, non autem in principio <lb/>mi&longs;silia proijciuntur; &amp; qu&ograve; longius proijcienda &longs;unt e&ograve; <pb pagenum="151" xlink:href="005/01/159.jpg"/>maiorem arcum brachium ip&longs;um efficit; magis nimirum <lb/>prius retrocedendo, magi&longs;que po&longs;tea antror&longs;um &longs;e exten&shy;<lb/>dendo, atque in fine exten&longs;ionis &egrave; manu mi&longs;silia dimitten&shy;<lb/>do. </s>           <s id="N147BD">Motus enim brachij iaculantis arcum quen&shy;<lb/>dam &longs;emper de&longs;cribit, in cuius fine, non autem in principio <lb/>mi&longs;silia proijciuntur; &amp; qu&ograve; longius proijcienda &longs;unt e&ograve; <pb pagenum="151" xlink:href="005/01/159.jpg"/>maiorem arcum brachium ip&longs;um efficit; magis nimirum <lb/>prius retrocedendo, magi&longs;que po&longs;tea antror&longs;um &longs;e exten&shy;<lb/>dendo, atque in fine exten&longs;ionis &egrave; manu mi&longs;silia dimitten&shy;<lb/>do. </s>
           <s id="N147CF">Alioqui ni&longs;i manus im&ograve; etiam brachium &longs;imul cum il&shy;<lb/>lis antea moueretur, nec impetum inferre, nec proijcere <lb/>ip&longs;a valeret. </s>           <s id="N147CF">Alioqui ni&longs;i manus im&ograve; etiam brachium &longs;imul cum il&shy;<lb/>lis antea moueretur, nec impetum inferre, nec proijcere <lb/>ip&longs;a valeret. </s>
           <s id="N147D6">Quare cum ait Ari&longs;toteles, nullam antecede&shy;<lb/>re commotionem in proiectione, qu&aelig; fit &longs;ola manu, intelli&shy;<lb/>gendus non e&longs;t de commotione immediata coniuncta, &amp; <lb/>qua&longs;i e&longs;&longs;entialiter pertinente ad eundem actum proiectio&shy;<lb/>nis: &longs;ed de commotione di&longs;po&longs;itiua accidentali, &amp; qua&longs;i re&shy;<lb/>mota ad ip&longs;um actum iaculandi, vt e&longs;t pr&aelig;cedens illa irro&shy;<lb/>tatio, &amp; agitatio fund&aelig;. </s>           <s id="N147D6">Quare cum ait Ari&longs;toteles, nullam antecede&shy;<lb/>re commotionem in proiectione, qu&aelig; fit &longs;ola manu, intelli&shy;<lb/>gendus non e&longs;t de commotione immediata coniuncta, &amp; <lb/>qua&longs;i e&longs;&longs;entialiter pertinente ad eundem actum proiectio&shy;<lb/>nis: &longs;ed de commotione di&longs;po&longs;itiua accidentali, &amp; qua&longs;i re&shy;<lb/>mota ad ip&longs;um actum iaculandi, vt e&longs;t pr&aelig;cedens illa irro&shy;<lb/>tatio, &amp; agitatio fund&aelig;. </s>
Line 2217 
Line 2217 
         <p id="N14964" type="main">         <p id="N14964" type="main">
           <s id="N14966">Cvm plura iugum de &longs;e po&longs;&longs;it &longs;ignificare, hoc loco &longs;u&shy;<lb/>mitur ab Ari&longs;totele pro <expan abbr="in&longs;trum&etilde;to">in&longs;trumento</expan> quodam ligneo, <lb/>quo textores in machina textoria. </s>           <s id="N14966">Cvm plura iugum de &longs;e po&longs;&longs;it &longs;ignificare, hoc loco &longs;u&shy;<lb/>mitur ab Ari&longs;totele pro <expan abbr="in&longs;trum&etilde;to">in&longs;trumento</expan> quodam ligneo, <lb/>quo textores in machina textoria. </s>
           <s id="N14971">vtuntur, vt &longs;ta&shy;<lb/>men <expan abbr="telasq.">telasque</expan> conuoluant. </s>           <s id="N14971">vtuntur, vt &longs;ta&shy;<lb/>men <expan abbr="telasq.">telasque</expan> conuoluant. </s>
           <s id="N1497A">Oblongum itaque ac teres quod&shy;<lb/>dam lignum e&longs;t &longs;uper tran&longs;uer&longs;a ip&longs;ius textrin&aelig; locatum, <pb pagenum="155" xlink:href="005/01/163.jpg"/>bina circa <lb/><figure id="id.005.01.163.1.jpg" xlink:href="005/01/163/1.jpg"/><lb/><expan abbr="vtramq.">vtramque</expan> ex&shy;<lb/>tremitatem <lb/><expan abbr="hab&etilde;s">habens</expan> fora&shy;<lb/>mina, qui&shy;<lb/>bus toti&shy;<lb/>dem collo&shy;<lb/>pes, &longs;eu fu&shy;<lb/>&longs;tes infigun&shy;<lb/>tur, vt faci&shy;<lb/>li&ugrave;s iugum ip&longs;um eorum beneficio cum opus fuerit conuer&shy;<lb/>tatur, vt pr&aelig;&longs;efert &longs;ub&longs;trata figura. </s>           <s id="N1497A">Oblongum itaque ac teres quod&shy;<lb/>dam lignum e&longs;t &longs;uper tran&longs;uer&longs;a ip&longs;ius textrin&aelig; locatum, <pb pagenum="155" xlink:href="005/01/163.jpg"/>bina circa <lb/><figure id="id.005.01.163.1.jpg" xlink:href="005/01/163/1.jpg"/><lb/><expan abbr="vtramq.">vtramque</expan> ex&shy;<lb/>tremitatem <lb/><expan abbr="hab&etilde;s">habens</expan> fora&shy;<lb/>mina, qui&shy;<lb/>bus toti&shy;<lb/>dem collo&shy;<lb/>pes, &longs;eu fu&shy;<lb/>&longs;tes infigun&shy;<lb/>tur, vt faci&shy;<lb/>li&ugrave;s iugum ip&longs;um eorum beneficio cum opus fuerit conuer&shy;<lb/>tatur, vt pr&aelig; &longs;efert &longs;ub&longs;trata figura. &lt;</s>
         </p>         </p>
         <p id="N149A6" type="main">         <p id="N149A6" type="main">
           <s id="N149A8">Sucula item quamuis alia po&longs;&longs;it &longs;ignificare, hic tamen <lb/>machinam &longs;ignificat tractorij generis, qu&aelig; ex tereti ligno, <lb/>aut lignorum compagine con&longs;tat, adiuncto axe &longs;uffulta <lb/>&aelig;quidi&longs;tante &agrave; plano horizontis, duobus, vel pluribus col&shy;<lb/>lopibus pari longitudine vtrinque immobiliter ad&longs;tantibus <lb/>tanquam rot&aelig; radijs circa modiolum, quibus admota ma&shy;<lb/>nu, &longs;ucula ip&longs;a circa proprium axem obuoluitur, <expan abbr="funeq.">funeque</expan> cir&shy;<lb/>cumducto, pondera &longs;ubleuat, vt pr&aelig;oculis hic e&longs;t videre <lb/>in eius figura. </s>           <s id="N149A8">Sucula item quamuis alia po&longs;&longs;it &longs;ignificare, hic tamen <lb/>machinam &longs;ignificat tractorij generis, qu&aelig; ex tereti ligno, <lb/>aut lignorum compagine con&longs;tat, adiuncto axe &longs;uffulta <lb/>&aelig;quidi&longs;tante &agrave; plano horizontis, duobus, vel pluribus col&shy;<lb/>lopibus pari longitudine vtrinque immobiliter ad&longs;tantibus <lb/>tanquam rot&aelig; radijs circa modiolum, quibus admota ma&shy;<lb/>nu, &longs;ucula ip&longs;a circa proprium axem obuoluitur, <expan abbr="funeq.">funeque</expan> cir&shy;<lb/>cumducto, pondera &longs;ubleuat, vt pr&aelig;oculis hic e&longs;t videre <lb/>in eius figura. </s>
Line 2227 
Line 2227 
           <s id="N149D7"><expan abbr="Itemq.">Itemque</expan> cur gracilio&shy;<lb/>res &longs;uccul&aelig; facilius <lb/>pariter ab <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> po&shy;<lb/>tentia circumuoluantur, qu&agrave;m cra&longs;&longs;iores. </s>           <s id="N149D7"><expan abbr="Itemq.">Itemque</expan> cur gracilio&shy;<lb/>res &longs;uccul&aelig; facilius <lb/>pariter ab <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> po&shy;<lb/>tentia circumuoluantur, qu&agrave;m cra&longs;&longs;iores. </s>
           <s id="N149E7">Vtriu&longs;que &longs;ubin&shy;<lb/>de cau&longs;am e&longs;&longs;e inquit, quod in vtraque machina quilibet <lb/>collops tanquam vectis &longs;e habet, cuius <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan>, ac fulcimen&shy;<lb/>tum e&longs;t in medio iugi, vel &longs;ucul&aelig;, &longs;iue in intimo axe coniun&shy;<lb/>cto, aut &longs;altem in ip&longs;is concepto: potentia ver&ograve; in extremi-<pb pagenum="156" xlink:href="005/01/164.jpg"/>tate, qu&aelig; extra ip&longs;um iugum, vel &longs;uculam prominet, vbi <lb/>manus communiter adhibetur: ac onus con&longs;tituitur in exti&shy;<lb/>ma ip&longs;a vtriu&longs;que corporis &longs;uperficie, quam fortiter pr&aelig;&shy;<lb/>mendo vbi &egrave; foramine prodit, &longs;ecum conuoluit, ac ver&longs;at. <lb/></s>           <s id="N149E7">Vtriu&longs;que &longs;ubin&shy;<lb/>de cau&longs;am e&longs;&longs;e inquit, quod in vtraque machina quilibet <lb/>collops tanquam vectis &longs;e habet, cuius <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan>, ac fulcimen&shy;<lb/>tum e&longs;t in medio iugi, vel &longs;ucul&aelig;, &longs;iue in intimo axe coniun&shy;<lb/>cto, aut &longs;altem in ip&longs;is concepto: potentia ver&ograve; in extremi-<pb pagenum="156" xlink:href="005/01/164.jpg"/>tate, qu&aelig; extra ip&longs;um iugum, vel &longs;uculam prominet, vbi <lb/>manus communiter adhibetur: ac onus con&longs;tituitur in exti&shy;<lb/>ma ip&longs;a vtriu&longs;que corporis &longs;uperficie, quam fortiter pr&aelig;&shy;<lb/>mendo vbi &egrave; foramine prodit, &longs;ecum conuoluit, ac ver&longs;at. <lb/></s>
           <s id="N14A02">Cuius quippe vectis &longs;imilitudinem, &amp; operationem hacte&shy;<lb/>nus etiam in malo expre&longs;simus loquendo de motione nauis <lb/>vento agitat&aelig;. </s>           <s id="N14A02">Cuius quippe vectis &longs;imilitudinem, &amp; operationem hacte&shy;<lb/>nus etiam in malo expre&longs;simus loquendo de motione nauis <lb/>vento agitat&aelig;. </s>
           <s id="N14A09">Cum itaque plus atque celerius transfera&shy;<lb/>tur ab eadem potentia extremum &longs;emidiametri, quod ma&shy;<lb/>gis &agrave; centro di&longs;tat in de&longs;criptione circuli, nec non plus, ac <lb/>facilius mouere valeat extremum vectis, quod longius &agrave; <lb/>fulcimento re&longs;pectu oneris leuandi protenditur, qu&ograve; lon&shy;<lb/>giores fuerint collopes, &longs;emidiametri, ac vectis rationem <lb/>adepti, <expan abbr="magisq.">magisque</expan> eorum extrema &agrave; fulcimento, &longs;eu centro <lb/>in &longs;uperficie conuoluenda di&longs;tauerint, e&ograve; facili&ugrave;s iugum, aut <lb/>&longs;uculam contorquendo ver&longs;abune. </s>           <s id="N14A09">Cum itaque plus atque celerius transfera&shy;<lb/>tur ab eadem potentia extremum &longs;emidiametri, quod ma&shy;<lb/>gis &agrave; centro di&longs;tat in de&longs;criptione circuli, nec non plus, ac <lb/>facilius mouere valeat extremum vectis, quod longius &agrave; <lb/>fulcimento re&longs;pectu oneris leuandi protenditur, qu&ograve; lon&shy;<lb/>giores fuerint collopes, &longs;emidiametri, ac vectis rationem <lb/>adepti, <expan abbr="magisq.">magisque</expan> eorum extrema &agrave; fulcimento, &longs;eu centro <lb/>in &longs;uperficie conuoluenda di&longs;tauerint, e&ograve; facili&ugrave;s iugum, aut <lb/>&longs;uculam contorquendo ver&longs;abunt. </s>
           <s id="N14A20">Quoniam ver&ograve; in omni <lb/>vecte maior, aut minor di&longs;tantia, qu&agrave;m &agrave; centro, vel fulci&shy;<lb/>mento habet extremum, in quo applicatur potentia, atten&shy;<lb/>ditur &longs;olummodo re&longs;pectu di&longs;tanti&aelig;, quam &longs;imul habet onus <lb/>ab eodem centro, vel fulcimento; hinc fit, vt in graciliori&shy;<lb/>bus &longs;uculis, minore exi&longs;tente di&longs;tantia &agrave; centro ad circum&shy;<lb/>ferentiam, &longs;eu extimam &longs;uperficiem conuexam vbi con&longs;ti&shy;<lb/>tuitur onus, &amp; vbi fit collopis pr&aelig;&longs;sio, maior di&longs;tantia relin&shy;<lb/>quatur v&longs;que ad alterum extremum eiu&longs;dem collopis, quod <lb/>e&longs;t extra; ac iuxtamaiorem hanc proporrionem, magis pa&shy;<lb/>riter collops ip&longs;e mouere &longs;uculam valeat. </s>           <s id="N14A20">Quoniam ver&ograve; in omni <lb/>vecte maior, aut minor di&longs;tantia, qu&agrave;m &agrave; centro, vel fulci&shy;<lb/>mento habet extremum, in quo applicatur potentia, atten&shy;<lb/>ditur &longs;olummodo re&longs;pectu di&longs;tanti&aelig;, quam &longs;imul habet onus <lb/>ab eodem centro, vel fulcimento; hinc fit, vt in graciliori&shy;<lb/>bus &longs;uculis, minore exi&longs;tente di&longs;tantia &agrave; centro ad circum&shy;<lb/>ferentiam, &longs;eu extimam &longs;uperficiem conuexam vbi con&longs;ti&shy;<lb/>tuitur onus, &amp; vbi fit collopis pr&aelig;&longs;sio, maior di&longs;tantia relin&shy;<lb/>quatur v&longs;que ad alterum extremum eiu&longs;dem collopis, quod <lb/>e&longs;t extra; ac iuxta maiorem hanc proportionem, magis pa&shy;<lb/>riter collops ip&longs;e mouere &longs;uculam valeat. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N14A37" type="main">         <p id="N14A37" type="main">
           <s id="N14A39">Quod &longs;i contra hanc expo&longs;itionem obijciatur, qu&ograve;d Ari&shy;<lb/>&longs;toteles pal&agrave;m &amp; ab&longs;olut&egrave; docuerit, t&agrave;m &longs;uculam, qu&agrave;m iu&shy;<lb/>gum <expan abbr="c&otilde;&longs;titui">con&longs;titui</expan> centrum in collopum motione; ex quo a&longs;&longs;um&shy;<lb/>pto minus concluderentur, qu&aelig; de ip&longs;ius mente relata &longs;unt; <lb/>Occurrendum e&longs;t, id &longs;ano modo e&longs;&longs;e intelligendum. </s>           <s id="N14A39">Quod &longs;i contra hanc expo&longs;itionem obijciatur, qu&ograve;d Ari&shy;<lb/>&longs;toteles pal&agrave;m &amp; ab&longs;olut&egrave; docuerit, t&agrave;m &longs;uculam, qu&agrave;m iu&shy;<lb/>gum <expan abbr="c&otilde;&longs;titui">con&longs;titui</expan> centrum in collopum motione; ex quo a&longs;&longs;um&shy;<lb/>pto minus concluderentur, qu&aelig; de ip&longs;ius mente relata &longs;unt; <lb/>Occurrendum e&longs;t, id &longs;ano modo e&longs;&longs;e intelligendum. </s>
Line 2241 
Line 2241 
         </p>         </p>
         <p id="N14A71" type="main">         <p id="N14A71" type="main">
           <s id="N14A73">C<emph type="italics"/>vr eiu&longs;dem magnitudinis lignum facili&ugrave;s <lb/>genu. </s>           <s id="N14A73">C<emph type="italics"/>vr eiu&longs;dem magnitudinis lignum facili&ugrave;s <lb/>genu. </s>
           <s id="N14A7B">frangitur, &longs;i qui&longs;piam &aelig;qu&egrave; deductis <lb/>manibus extrema comprehendens fregerie, <lb/>qu&agrave;m &longs;i iuxta genu: &amp; &longs;i terr&aelig; illud appli&shy;<lb/>cans pelle &longs;uperimpo&longs;ito, manu long&egrave; didu&shy;<lb/>cta confregerit, qu&agrave;m prop&egrave;? </s>           <s id="N14A7B">frangitur, &longs;i qui&longs;piam &aelig;qu&egrave; deductis <lb/>manibus extrema comprehendens fregerit, <lb/>qu&agrave;m &longs;i iuxta genu: &amp; &longs;i terr&aelig; illud appli&shy;<lb/>cans pelle &longs;uperimpo&longs;ito, manu long&egrave; didu&shy;<lb/>cta confregerit, qu&agrave;m prop&egrave;? </s>
           <s id="N14A86">An quia ibi <lb/>quidem genu centr<gap/> e&longs;t, b&igrave;s ver&ograve; ip&longs;e pes. </s>           <s id="N14A86">An quia ibi <lb/>quidem genu centr<gap/> e&longs;t, b&igrave;s ver&ograve; ip&longs;e pes. </s>
           <s id="N14A8D">Quant&ograve; autem <lb/>remoti&ugrave;s &agrave; centro fuerit, facili&ugrave;s mouetur quodcunque. </s>           <s id="N14A8D">Quant&ograve; autem <lb/>remoti&ugrave;s &agrave; centro fuerit, facili&ugrave;s mouetur quodcunque. </s>
           <s id="N14A92">Mo&shy;<lb/>ueri autem quod frangitur, nece&longs;&longs;e est.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N14A92">Mo&shy;<lb/>ueri autem quod frangitur, nece&longs;&longs;e est.<emph.end type="italics"/></s>
Line 2262 
Line 2262 
           <s id="N14B05"><expan abbr="Cumq.">Cumque</expan> ex hac motione, &amp; <lb/>inclinatione vtriu&longs;que dimidij procedat ip&longs;a fractio ligni, &longs;e&shy;<lb/>quitur etiam facilius long&egrave; qu&agrave;m prop&egrave; diductis manibus <lb/>ip&longs;um lignum confringi. </s>           <s id="N14B05"><expan abbr="Cumq.">Cumque</expan> ex hac motione, &amp; <lb/>inclinatione vtriu&longs;que dimidij procedat ip&longs;a fractio ligni, &longs;e&shy;<lb/>quitur etiam facilius long&egrave; qu&agrave;m prop&egrave; diductis manibus <lb/>ip&longs;um lignum confringi. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N14B11" type="main">         <p id="N14B11" type="main">
           <s id="N14B13">Cur autem non ob&longs;tante pr&aelig;dicta di&longs;paritate in modo, <lb/>quo frangitur lignum, c&aelig;teris paribus<gap/>difficilius <expan abbr="fu&atilde;gatur">fuangatur</expan> <lb/>&longs;i cra&longs;sius ip&longs;um &longs;it, qu&agrave;m &longs;i gracilius, non docet Ari&longs;tote&shy;<lb/>les. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N14B13">Cur autem non ob&longs;tante pr&aelig;dicta di&longs;paritate in modo, <lb/>quo frangitur lignum, c&aelig;teris paribus difficilius <expan abbr="fu&atilde;gatur">frangatur</expan> <lb/>&longs;i cra&longs;sius ip&longs;um &longs;it, qu&agrave;m &longs;i gracilius, non docet Ari&longs;tote&shy;<lb/>les. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N14B23">Ex ip&longs;a <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> rei natura qui&longs;que &longs;tatim intelliget ab&longs;que <lb/>eo, quod recurrat cum Baldo ad rationem illam angulati <lb/>vectis, quam dicit habere <expan abbr="vtrumq.">vtrumque</expan> dimidium ligni pr&aelig;rupti. <lb/></s>           <s id="N14B23">Ex ip&longs;a <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> rei natura qui&longs;que &longs;tatim intelliget ab&longs;que <lb/>eo, quod recurrat cum Baldo ad rationem illam angulati <lb/>vectis, quam dicit habere <expan abbr="vtrumq.">vtrumque</expan> dimidium ligni pr&aelig;rupti. <lb/></s>
           <s id="N14B33">Siquidem cum tota difficultas, qu&aelig; reperitur in fractione <lb/>ligni oriatur ex re&longs;i&longs;tentia partium &longs;eparandarum, eo quod <lb/>h&aelig; inter &longs;e naturali nexu coniunct&aelig;, nece&longs;&longs;ari&ograve; ob&longs;tent &longs;e&shy;<lb/>parationi ab inuicem: quo plures fuerint ip&longs;&aelig; partes, eo ma&shy;<lb/>gis ob&longs;tabunt, <expan abbr="difficiliusq.">difficiliusque</expan> proinde per earum diui&longs;ionem <lb/>lignum quodlibet ex ip&longs;is compo&longs;itum confringetur. </s>           <s id="N14B33">Siquidem cum tota difficultas, qu&aelig; reperitur in fractione <lb/>ligni oriatur ex re&longs;i&longs;tentia partium &longs;eparandarum, eo quod <lb/>h&aelig; inter &longs;e naturali nexu coniunct&aelig;, nece&longs;&longs;ari&ograve; ob&longs;tent &longs;e&shy;<lb/>parationi ab inuicem: quo plures fuerint ip&longs;&aelig; partes, eo ma&shy;<lb/>gis ob&longs;tabunt, <expan abbr="difficiliusq.">difficiliusque</expan> proinde per earum diui&longs;ionem <lb/>lignum quodlibet ex ip&longs;is compo&longs;itum confringetur. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N14B44" type="main">         <p id="N14B44" type="main">
           <s id="N14B46">Illud etiam hic qu&aelig;ri po&longs;&longs;et, quod Ari&longs;toteles pr&aelig;termi&shy;<lb/>&longs;it, cur prius ex parte &longs;uperiori, ac extra angulum, quem effi&shy;<lb/>ciunt dimidia ligni inclinata, qu&agrave;m ex parte inferiori in cu&shy;<lb/>&longs;pide ip&longs;ius anguli vbi <expan abbr="c&etilde;trum">centrum</expan> motionis con&longs;tituitur, fractio <lb/>ip&longs;a ligni &longs;equatur. </s>           <s id="N14B46">Illud etiam hic qu&aelig;ri po&longs;&longs;et, quod Ari&longs;toteles pr&aelig;termi&shy;<lb/>&longs;it, cur prius ex parte &longs;uperiori, ac extra angulum, quem effi&shy;<lb/>ciunt dimidia ligni inclinata, qu&agrave;m ex parte inferiori in cu&shy;<lb/>&longs;pide ip&longs;ius anguli vbi <expan abbr="c&etilde;trum">centrum</expan> motionis con&longs;tituitur, fractio <lb/>ip&longs;a ligni &longs;equatur. </s>
           <s id="N14B55">Facilisque erit re&longs;pon&longs;io &longs;i dicamus id <lb/>&longs;ieri, quia ill&aelig; partes continui in fractione prius ab inuicem <lb/>&longs;eparantur, qu&aelig; &amp; citius &amp; longius coguntur di&longs;cedere: In <lb/>fractione autem ligni per inclinationem, &amp; complicationem <lb/>vtriu&longs;que dimidij, ex partibus cra&longs;sitiei, qu&aelig; ab inuicem di-<pb pagenum="159" xlink:href="005/01/167.jpg"/>uelluntur, ill&aelig; citius ac longius ab inuicem coguntur di&longs;ce&shy;<lb/>dere, qu&aelig; magis di&longs;tant &agrave; puncto, quod con&longs;tituitur cen&shy;<lb/>trum in hac motione; quia nimirum ill&aelig; di&longs;cedendo, maio&shy;<lb/>rem &longs;emper arcum de&longs;cribunt eodem tempore, quam qu&aelig; <lb/>propinquiores &longs;unt centro. </s>           <s id="N14B55">Facilisque erit re&longs;pon&longs;io &longs;i dicamus id <lb/>fieri, quia ill&aelig; partes continui in fractione prius ab inuicem <lb/>&longs;eparantur, qu&aelig; &amp; citius &amp; longius coguntur di&longs;cedere: In <lb/>fractione autem ligni per inclinationem, &amp; complicationem <lb/>vtriu&longs;que dimidij, ex partibus cra&longs;sitiei, qu&aelig; ab inuicem di-<pb pagenum="159" xlink:href="005/01/167.jpg"/>uelluntur, ill&aelig; citius ac longius ab inuicem coguntur di&longs;ce&shy;<lb/>dere, qu&aelig; magis di&longs;tant &agrave; puncto, quod con&longs;tituitur cen&shy;<lb/>trum in hac motione; quia nimirum ill&aelig; di&longs;cedendo, maio&shy;<lb/>rem &longs;emper arcum de&longs;cribunt eodem tempore, quam qu&aelig; <lb/>propinquiores &longs;unt centro. </s>
           <s id="N14B6D">Ill&aelig; igitur ip&longs;&aelig; partes cra&longs;&longs;itiei <lb/>di&longs;tantiores a centro prius, ac citius ab inuicem &longs;eparantur, <lb/>ac proinde fractio non ab ip&longs;o centro, vel parte inferiori vbi <lb/>fulcitur, &longs;ed &agrave; parte &longs;uperiori, ac remotiori ab illo, initium <lb/>&longs;umere debet. </s>           <s id="N14B6D">Ill&aelig; igitur ip&longs;&aelig; partes cra&longs;&longs;itiei <lb/>di&longs;tantiores a centro prius, ac citius ab inuicem &longs;eparantur, <lb/>ac proinde fractio non ab ip&longs;o centro, vel parte inferiori vbi <lb/>fulcitur, &longs;ed &agrave; parte &longs;uperiori, ac remotiori ab illo, initium <lb/>&longs;umere debet. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N14B78" type="main">         <p id="N14B78" type="main">
Line 2277 
Line 2277 
           <s id="N14B91">Partes <lb/>ver&ograve; qu&aelig; ab in&shy;<lb/>uicem &longs;eparan&shy;<lb/>tur &longs;int ill&aelig;, qu&aelig; <lb/>exi&longs;tunt in lineis <lb/>DC, &amp; EC re&shy;<lb/>pr&etail;&longs;entantes la&shy;<lb/>titudinem, vel <lb/>cra&longs;sitiem ligni. <lb/></s>           <s id="N14B91">Partes <lb/>ver&ograve; qu&aelig; ab in&shy;<lb/>uicem &longs;eparan&shy;<lb/>tur &longs;int ill&aelig;, qu&aelig; <lb/>exi&longs;tunt in lineis <lb/>DC, &amp; EC re&shy;<lb/>pr&etail;&longs;entantes la&shy;<lb/>titudinem, vel <lb/>cra&longs;sitiem ligni. <lb/></s>
           <s id="N14BA5">Dicimus ergo ex <lb/>huiu&longs;modi par&shy;<lb/>tibus, qu&aelig; &longs;unt in ip&longs;is lineis DC, &amp; EC, illas qu&aelig; magis <lb/>di&longs;tant &agrave; puncto C citius moueri, ac per maius interuallum <lb/>ab inuicem &longs;eparari: quod e&longs;t prius confringi, qu&agrave;m qu&aelig; <lb/>prop inquiores &longs;unt puncto C. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N14BA5">Dicimus ergo ex <lb/>huiu&longs;modi par&shy;<lb/>tibus, qu&aelig; &longs;unt in ip&longs;is lineis DC, &amp; EC, illas qu&aelig; magis <lb/>di&longs;tant &agrave; puncto C citius moueri, ac per maius interuallum <lb/>ab inuicem &longs;eparari: quod e&longs;t prius confringi, qu&agrave;m qu&aelig; <lb/>prop inquiores &longs;unt puncto C. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N14BB3">Siquidem ip&longs;um C non <lb/>modo con&longs;tituitur centrum in hac motione re&longs;pectu &longs;emi&shy;<lb/>circuli AFB; &longs;ed etiam re&longs;pectu &longs;emicirculi GDEH, qui <lb/>efficitur &agrave; punctis DE, vt tandem DA po&longs;t ab&longs;olutam <lb/>complicationem ligni reperiatur in GI; &amp; EB in HK. </s>           <s id="N14BB3">Siquidem ip&longs;um C non <lb/>modo con&longs;tituitur centrum in hac motione re&longs;pectu &longs;emi&shy;<lb/>circuli AFB; &longs;ed etiam re&longs;pectu &longs;emicirculi GDEH, qui <lb/>efficitur &agrave; punctis DE, vt tandem DA po&longs;t ab&longs;olutam <lb/>complicationem ligni reperiatur in GI; &amp; EB in HK. </s>
           <s id="N14BBE">Qua&shy;<lb/>propter line&aelig; DC, &amp; EC con&longs;tituuntur tanquam duo &longs;e&shy;<lb/>midiametri, cuius partes quo remotiores fuerint &agrave; centro <lb/>C, eo velocius ab eadem potentia mouentur, maiusq &longs;pa&shy;<lb/>tium in &aelig;quali tempore percurrunt, vt &longs;&etail;pius probatum e&longs;t. </s>           <s id="N14BBE">Qua&shy;<lb/>propter line&aelig; DC, &amp; EC con&longs;tituuntur tanquam duo &longs;e&shy;<lb/>midiametri, cuius partes quo remotiores fuerint &agrave; centro <lb/>C, eo velocius ab eadem potentia mouentur, <expan abbr="maiusq">maiusque</expan> &longs;pa&shy;<lb/>tium in &aelig;quali tempore percurrunt, vt &longs;&etail;pius probatum e&longs;t. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N14BC9" type="main">         <p id="N14BC9" type="main">
           <s id="N14BCB">Diximus autem prius &longs;eparari partes di&longs;tantiores &agrave; pun-<pb pagenum="160" xlink:href="005/01/168.jpg"/>cto C in ip&longs;is lineis DC, &amp; EC, loquendo de illis prout <lb/>repr&aelig;&longs;entant materialem cra&longs;sitiem ligni, qu&aelig; non &longs;tatim <lb/>ac tota &longs;imul di&longs;rumpitur. </s>           <s id="N14BCB">Diximus autem prius &longs;eparari partes di&longs;tantiores &agrave; pun-<pb pagenum="160" xlink:href="005/01/168.jpg"/>cto C in ip&longs;is lineis DC, &amp; EC, loquendo de illis prout <lb/>repr&aelig;&longs;entant materialem cra&longs;sitiem ligni, qu&aelig; non &longs;tatim <lb/>ac tota &longs;imul di&longs;rumpitur. </s>
Line 2305 
Line 2305 
           <s id="N14C38">Croc&aelig; apud Gr&aelig;cosidem &longs;ignificant, ac apud Lati&shy;<lb/>nos vmbilici, quorum meminit Cicero 2. de Orato&shy;<lb/>re; <expan abbr="&longs;untq.">&longs;untque</expan> expoliti illi calculi, qui in littoribus repe&shy;<lb/>riuntur continua maris agitatione attriti, ac inorbicularem, <lb/>vel rotundam figuram redacti, vt qui in glarea arenis vi&longs;un-<pb pagenum="161" xlink:href="005/01/169.jpg"/>tur admi&longs;ti. </s>           <s id="N14C38">Croc&aelig; apud Gr&aelig;cosidem &longs;ignificant, ac apud Lati&shy;<lb/>nos vmbilici, quorum meminit Cicero 2. de Orato&shy;<lb/>re; <expan abbr="&longs;untq.">&longs;untque</expan> expoliti illi calculi, qui in littoribus repe&shy;<lb/>riuntur continua maris agitatione attriti, ac inorbicularem, <lb/>vel rotundam figuram redacti, vt qui in glarea arenis vi&longs;un-<pb pagenum="161" xlink:href="005/01/169.jpg"/>tur admi&longs;ti. </s>
           <s id="N14C4C">De ijs igitur hic loquens Ari&longs;toteles, qu&aelig;rit, <lb/>qua de cau&longs;a rotundam potius quam aliam figuram per at&shy;<lb/>tritionem ac perpetuam illam agitationem adipi&longs;cantur, <lb/>cum frequentius ex lapidibus, ac fragmentis alterius figur&aelig; <lb/>efficiantur. </s>           <s id="N14C4C">De ijs igitur hic loquens Ari&longs;toteles, qu&aelig;rit, <lb/>qua de cau&longs;a rotundam potius quam aliam figuram per at&shy;<lb/>tritionem ac perpetuam illam agitationem adipi&longs;cantur, <lb/>cum frequentius ex lapidibus, ac fragmentis alterius figur&aelig; <lb/>efficiantur. </s>
           <s id="N14C57">Quod enim &longs;ecundum omnes &longs;ui partes paula&shy;<lb/>tim conteritur, ac minuitur, vniformiter difformiter contun&shy;<lb/>di debet, ac &longs;en&longs;im attenuari, eadem partium proportione <lb/>&longs;eruata, <expan abbr="eademq.">eademque</expan> proinde figura. </s>           <s id="N14C57">Quod enim &longs;ecundum omnes &longs;ui partes paula&shy;<lb/>tim conteritur, ac minuitur, vniformiter difformiter contun&shy;<lb/>di debet, ac &longs;en&longs;im attenuari, eadem partium proportione <lb/>&longs;eruata, <expan abbr="eademq.">eademque</expan> proinde figura. </s>
           <s id="N14C64">Non igitur &longs;atis apparet <lb/>cur ex tot tanquam ex diuer&longs;is &longs;iguris te&longs;tarum o&longs;treorum <lb/><expan abbr="concarumq.">concarumque</expan> ac lapidum angularium non ni&longs;i rotundam, &amp; <lb/>orbicularem formam eorum reliqui&aelig; videantur &longs;eruare, <lb/><expan abbr="eiu&longs;demq.">eiu&longs;demque</expan> figur&aelig; pen&egrave; omnes euadant cuius non erant. </s>           <s id="N14C64">Non igitur &longs;atis apparet <lb/>cur ex tot tanquam ex diuer&longs;is figuris te&longs;tarum o&longs;treorum <lb/><expan abbr="concarumq.">concarumque</expan> ac lapidum angularium non ni&longs;i rotundam, &amp; <lb/>orbicularem formam eorum reliqui&aelig; videantur &longs;eruare, <lb/><expan abbr="eiu&longs;demq.">eiu&longs;demque</expan> figur&aelig; pen&egrave; omnes euadant cuius non erant. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N14C75" type="main">         <p id="N14C75" type="main">
           <s id="N14C77">Huic autem qu&aelig;&longs;tioni Ari&longs;toteles re&longs;pondet, partes, qu&aelig; <lb/>magis &agrave; centro, &longs;eu puncto medio circumlati corporis rece&shy;<lb/>dunt, cum celerius in eius circumuolutione ferantur &lpar;maius <lb/>videlicet in &aelig;quali tempore &longs;patium in rotatione conficien&shy;<lb/>do&rpar; vehementius impetere, <expan abbr="vicinaq.">vicinaque</expan> corpora rotando per&shy;<lb/>cutere, qu&agrave;m partes centro propinquiores; velocitas enim <lb/>auget impul&longs;um: Qu&aelig; autem partes <expan abbr="vehem&etilde;tius">vehementius</expan> impetunt, <lb/>atque impingunt, &longs;i fragiles in &longs;e &longs;int, facilius etiam refran&shy;<lb/>guntur. </s>           <s id="N14C77">Huic autem qu&aelig;&longs;tioni Ari&longs;toteles re&longs;pondet, partes, qu&aelig; <lb/>magis &agrave; centro, &longs;eu puncto medio circumlati corporis rece&shy;<lb/>dunt, cum celerius in eius circumuolutione ferantur &lpar;maius <lb/>videlicet in &aelig;quali tempore &longs;patium in rotatione conficien&shy;<lb/>do&rpar; vehementius impetere, <expan abbr="vicinaq.">vicinaque</expan> corpora rotando per&shy;<lb/>cutere, qu&agrave;m partes centro propinquiores; velocitas enim <lb/>auget impul&longs;um: Qu&aelig; autem partes <expan abbr="vehem&etilde;tius">vehementius</expan> impetunt, <lb/>atque impingunt, &longs;i fragiles in &longs;e &longs;int, facilius etiam refran&shy;<lb/>guntur. </s>
Line 2315 
Line 2315 
           <s id="N14CA5">Quod &longs;i ex hoc Ari&longs;totelis di&longs;cur&longs;u &longs;equatur maiores <lb/>croceas rotundiores fieri, qu&agrave;m minores propter maiorem <lb/>&agrave; centro di&longs;tantiam, qua in rotatione prominentes partes <lb/>facilius contunduntur; id cert&egrave; ab experientia non e&longs;t om&shy;<lb/>nino alienum, vt Baldus arbitratur; &longs;icut nec ip&longs;as croceas <lb/>circa centrum conuerti, quamuis alijs, ac diuer&longs;is etiam mo&shy;<lb/>tionibus agitentur. </s>           <s id="N14CA5">Quod &longs;i ex hoc Ari&longs;totelis di&longs;cur&longs;u &longs;equatur maiores <lb/>croceas rotundiores fieri, qu&agrave;m minores propter maiorem <lb/>&agrave; centro di&longs;tantiam, qua in rotatione prominentes partes <lb/>facilius contunduntur; id cert&egrave; ab experientia non e&longs;t om&shy;<lb/>nino alienum, vt Baldus arbitratur; &longs;icut nec ip&longs;as croceas <lb/>circa centrum conuerti, quamuis alijs, ac diuer&longs;is etiam mo&shy;<lb/>tionibus agitentur. </s>
           <s id="N14CB4">Si enim in pluribus littoribus attentius <lb/>ob&longs;erua&longs;&longs;et, vidi&longs;&longs;et vtique fluctuum iactatione fluxu, ac re&shy;<lb/>fluxu, non modo glareas, paruo&longs;que lapillos circa centrum <lb/>omnino conuolui, &longs;ed etiam maiores vmbilicos, &amp; non me&shy;<pb pagenum="162" xlink:href="005/01/170.jpg"/>diocria &longs;axa &longs;imiliter in orbem ruere, <expan abbr="&longs;e&longs;eq.">&longs;e&longs;eque</expan> collidere, qu&aelig; <lb/>ni&longs;i magna valde &longs;int, vt rotari minus commod&egrave; po&longs;sint, <lb/>mutua ip&longs;orum colli&longs;ione, orbiculata euadunt, vel ad orbi&shy;<lb/>cularem figuram accedunt magis qu&agrave;m minores lapilli, vel <lb/>te&longs;t&aelig;. </s>           <s id="N14CB4">Si enim in pluribus littoribus attentius <lb/>ob&longs;erua&longs;&longs;et, vidi&longs;&longs;et vtique fluctuum iactatione fluxu, ac re&shy;<lb/>fluxu, non modo glareas, paruo&longs;que lapillos circa centrum <lb/>omnino conuolui, &longs;ed etiam maiores vmbilicos, &amp; non me&shy;<pb pagenum="162" xlink:href="005/01/170.jpg"/>diocria &longs;axa &longs;imiliter in orbem ruere, <expan abbr="&longs;e&longs;eq.">&longs;e&longs;eque</expan> collidere, qu&aelig; <lb/>ni&longs;i magna valde &longs;int, vt rotari minus commod&egrave; po&longs;sint, <lb/>mutua ip&longs;orum colli&longs;ione, orbiculata euadunt, vel ad orbi&shy;<lb/>cularem figuram accedunt magis qu&agrave;m minores lapilli, vel <lb/>te&longs;t&aelig;. </s>
           <s id="N14CCE">Vnde lati&longs;sim&aelig; plag&aelig; vi&longs;untur his tantum rotundis <lb/>lapidibus &longs;trat&aelig;, nulla fer&egrave; admi&longs;ta arena, parua te&longs;ta, vel <lb/>glarea. </s>           <s id="N14CCE">Vnde lati&longs;sim&aelig; plag&aelig; vi&longs;untur his tantum rotundis <lb/>lapidibus &longs;trat&aelig;, nulla fer&egrave; admi&longs;ta arena, parua te&longs;ta, vel <lb/>glarea. </s>
           <s id="N14CD5">Quod ver&ograve; non omnes lapides leuigatos, ac rotun&shy;<lb/>dos tanquam torno fabrefactos &longs;e videantur o&longs;tendere; id <lb/>potius materi&aelig; varietati eribuendum e&longs;t, qua non omnes <lb/>partes &aelig;qu&egrave; fiagiles con&longs;tituuntur, vt pariter po&longs;sint &longs;ua <lb/>volubilitate contundi. </s>           <s id="N14CD5">Quod ver&ograve; non omnes lapides leuigatos, ac rotun&shy;<lb/>dos tanquam torno fabrefactos &longs;e videantur o&longs;tendere; id <lb/>potius materi&aelig; varietati tribuendum e&longs;t, qua non omnes <lb/>partes &aelig;qu&egrave; fragiles con&longs;tituuntur, vt pariter po&longs;sint &longs;ua <lb/>volubilitate contundi. </s>
           <s id="N14CE0">Im&ograve; minores vmbilicos, vt plurim&ugrave;m <lb/>fragiliorem adeptos e&longs;&longs;e materiam argumento e&longs;&longs;e pote&longs;t <lb/>ip&longs;a eorum paruitas. </s>           <s id="N14CE0">Im&ograve; minores vmbilicos, vt plurim&ugrave;m <lb/>fragiliorem adeptos e&longs;&longs;e materiam argumento e&longs;&longs;e pote&longs;t <lb/>ip&longs;a eorum paruitas. </s>
           <s id="N14CE7">Non enim ex magnis parui facti e&longs;&longs;ent, <lb/>ni&longs;i materia, ex qua con&longs;tant facil&egrave; cederet, ac cedendo vni&shy;<lb/>formiter attenuaretur, ex quo prouenit leuitas. </s>           <s id="N14CE7">Non enim ex magnis parui facti e&longs;&longs;ent, <lb/>ni&longs;i materia, ex qua con&longs;tant facil&egrave; cederet, ac cedendo vni&shy;<lb/>formiter attenuaretur, ex quo prouenit leuitas. </s>
         </p>         </p>
Line 2352 
Line 2352 
           <s id="N14D9E">Ex ijs autem duobus qu&aelig;&longs;itis, &longs;ecundo tantum <expan abbr="re&longs;p&otilde;det">re&longs;pondet</expan> <lb/>Ari&longs;toteles, cum ex eius &longs;olutione facil&egrave; patere po&longs;sit &longs;olu&shy;<lb/>tio primi. </s>           <s id="N14D9E">Ex ijs autem duobus qu&aelig;&longs;itis, &longs;ecundo tantum <expan abbr="re&longs;p&otilde;det">re&longs;pondet</expan> <lb/>Ari&longs;toteles, cum ex eius &longs;olutione facil&egrave; patere po&longs;sit &longs;olu&shy;<lb/>tio primi. </s>
           <s id="N14DA9">Ait igitur ex hoc procedere maiorem inflexio&shy;<pb pagenum="164" xlink:href="005/01/172.jpg"/>nem ligni procerioris, quod cum lignum ita &longs;u&longs;pen&longs;um, &longs;i&shy;<lb/>mul con&longs;tituatur vectis, &amp; onus, fulcimentum habens prope <lb/>alterum extremum in manu &agrave; qua eleuatur; quanto exten&shy;<lb/>&longs;ius fuerit id quod &agrave; fulcimento e&longs;t ver&longs;us alteram extremi&shy;<lb/>tatem, qu&aelig; con&longs;tituitur pondus; tanto magis ip&longs;um inflecti <lb/>nece&longs;&longs;e e&longs;t, &longs;uppo&longs;ito quod vectis ip&longs;a &longs;eu lignum, ex &longs;e fle&shy;<lb/>ctile &longs;it; id quod non contingit in breuibus lignis, aut vecti&shy;<lb/>bus etiam &longs;i eadem &longs;eruetur proportio: Porr&ograve; extremum, <lb/>quod grauitat parum &longs;emper di&longs;tat &agrave; fulcimento. </s>           <s id="N14DA9">Ait igitur ex hoc procedere maiorem inflexio&shy;<pb pagenum="164" xlink:href="005/01/172.jpg"/>nem ligni procerioris, quod cum lignum ita &longs;u&longs;pen&longs;um, &longs;i&shy;<lb/>mul con&longs;tituatur vectis, &amp; onus, fulcimentum habens prope <lb/>alterum extremum in manu &agrave; qua eleuatur; quanto exten&shy;<lb/>&longs;ius fuerit id quod &agrave; fulcimento e&longs;t ver&longs;us alteram extremi&shy;<lb/>tatem, qu&aelig; con&longs;tituitur pondus; tanto magis ip&longs;um inflecti <lb/>nece&longs;&longs;e e&longs;t, &longs;uppo&longs;ito quod vectis ip&longs;a &longs;eu lignum, ex &longs;e fle&shy;<lb/>ctile &longs;it; id quod non contingit in breuibus lignis, aut vecti&shy;<lb/>bus etiam &longs;i eadem &longs;eruetur proportio: Porr&ograve; extremum, <lb/>quod grauitat parum &longs;emper di&longs;tat &agrave; fulcimento. </s>
           <s id="N14DC1">Sit enim <lb/>&longs;ari&longs;&longs;a decem cubitorum longitudinis aliquantulum incli&shy;<lb/><figure id="id.005.01.172.1.jpg" xlink:href="005/01/172/1.jpg"/><lb/>nata ip&longs;a AB, cuius manubrium A, cu&longs;pis B, &longs;uffulta di&shy;<lb/>gitis vbi C, pollice pr&aelig;mente in A tanquam potentia <lb/>eleuante. </s>           <s id="N14DC1">Sit enim <lb/>&longs;ari&longs;&longs;a decem cubitorum longitudinis aliquantulum incli&shy;<lb/><figure id="id.005.01.172.1.jpg" xlink:href="005/01/172/1.jpg"/><lb/>nata ip&longs;a AB, cuius manubrium A, cu&longs;pis B, &longs;uffulta di&shy;<lb/>gitis vbi C, pollice pr&aelig;mente in A tanquam potentia <lb/>eleuante. </s>
           <s id="N14DD2">Eodemq pacto con&longs;tituatur gracilior &longs;urculu<gap/><lb/>bicubitus DE fultus in F. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N14DD2"><expan abbr="Eodemq">Eodemque</expan> pacto con&longs;tituatur gracilior &longs;urculus <lb/>bicubitus DE fultus in F. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N14DD9">Dico igitur &longs;ari&longs;&longs;am magis in&shy;<lb/>clinari qu&agrave;m &longs;urculum, eo quod licet vtiumque habeat ra&shy;<lb/>tionem vectis &longs;imul &amp; oneris; pondus tamen con&longs;titutus in <lb/>B magis di&longs;tat &agrave; fulcimento C, qu&agrave;m quod <expan abbr="c&otilde;&longs;tituitur">con&longs;tituitur</expan> in E <lb/>ab ip&longs;o F; <expan abbr="magisq.">magisque</expan> propterea grauitat, &amp; inclinat deor&longs;um, <lb/>paulatim recedendo &agrave; rectitudine, quam &longs;tans, vel in &longs;olo <lb/>iacens habebat. </s>           <s id="N14DD9">Dico igitur &longs;ari&longs;&longs;am magis in&shy;<lb/>clinari qu&agrave;m &longs;urculum, eo quod licet vtrumque habeat ra&shy;<lb/>tionem vectis &longs;imul &amp; oneris; pondus tamen con&longs;titutus in <lb/>B magis di&longs;tat &agrave; fulcimento C, qu&agrave;m quod <expan abbr="c&otilde;&longs;tituitur">con&longs;tituitur</expan> in E <lb/>ab ip&longs;o F; <expan abbr="magisq.">magisque</expan> propterea grauitat, &amp; inclinat deor&longs;um, <lb/>paulatim recedendo &agrave; rectitudine, quam &longs;tans, vel in &longs;olo <lb/>iacens habebat. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N14DF0" type="main">         <p id="N14DF0" type="main">
           <s id="N14DF2">Quod non abs re fuerit aliund&egrave; etiam confirmare, ac vl&shy;<lb/>terius declarare, notando prius ad inflexionem <expan abbr="c&otilde;tinui">continui</expan> duo <lb/>nece&longs;&longs;ario requiri. </s>           <s id="N14DF2">Quod non abs re fuerit aliund&egrave; etiam confirmare, ac vl&shy;<lb/>terius declarare, notando prius ad inflexionem <expan abbr="c&otilde;tinui">continui</expan> duo <lb/>nece&longs;&longs;ario requiri. </s>
           <s id="N14DFD">Vnum e&longs;t determinata, ac proportiona&shy;<lb/>ta qu&aelig;dam virtus &longs;iue ponderis, &longs;iue motricis potenti&aelig;, ita <lb/>vt ab alia minori nulla cau&longs;ari po&longs;&longs;it talis inflexio. </s>           <s id="N14DFD">Vnum e&longs;t determinata, ac proportiona&shy;<lb/>ta qu&aelig;dam virtus &longs;iue ponderis, &longs;iue motricis potenti&aelig;, ita <lb/>vt ab alia minori nulla cau&longs;ari po&longs;&longs;it talis inflexio. </s>
           <s id="N14E04"><expan abbr="Qu&otilde;d">Quond</expan> <lb/>cert&egrave; <expan abbr="c&otilde;mune">commune</expan> e&longs;t omnibus cau&longs;is naturalibus re&longs;pectu pro&shy;<lb/>priorum effectuum, ad quos ordinantur. </s>           <s id="N14E04"><expan abbr="Qu&otilde;d">Quod</expan> <lb/>cert&egrave; <expan abbr="c&otilde;mune">commune</expan> e&longs;t omnibus cau&longs;is naturalibus re&longs;pectu pro&shy;<lb/>priorum effectuum, ad quos ordinantur. </s>
           <s id="N14E12">Alterum ver&ograve; e&longs;t <pb pagenum="165" xlink:href="005/01/173.jpg"/>con&longs;tipatio qu&aelig;dam aliquarum partium, aliarumque laxa&shy;<lb/>tio in corporibus flexibilibus tanquam conden&longs;atio, ac ra&shy;<lb/>refactio. </s>           <s id="N14E12">Alterum ver&ograve; e&longs;t <pb pagenum="165" xlink:href="005/01/173.jpg"/>con&longs;tipatio qu&aelig;dam aliquarum partium, aliarumque laxa&shy;<lb/>tio in corporibus flexibilibus tanquam conden&longs;atio, ac ra&shy;<lb/>refactio. </s>
           <s id="N14E1E">Non enim po&longs;&longs;et continuum inflecti ni&longs;i partes il&shy;<lb/>lius, qu&aelig; concauam &longs;uperficiem con&longs;tituunt vici&longs;&longs;im con&longs;ti&shy;<lb/>parentur; ill&aelig; ver&ograve; qu&aelig; conuexam, laxarentur; &longs;eu quo fie&shy;<lb/>ri pote&longs;t extenderentur. </s>           <s id="N14E1E">Non enim po&longs;&longs;et continuum inflecti ni&longs;i partes il&shy;<lb/>lius, qu&aelig; concauam &longs;uperficiem con&longs;tituunt vici&longs;&longs;im con&longs;ti&shy;<lb/>parentur; ill&aelig; ver&ograve; qu&aelig; conuexam, laxarentur; &longs;eu quo fie&shy;<lb/>ri pote&longs;t extenderentur. </s>
           <s id="N14E27">Cumque &longs;en&longs;im natura ab vno ad <lb/>aliud in omnibus gradum faciat; hinc e&longs;t, vt non in qualibet <lb/>longitudine &longs;iue di&longs;tantia &aelig;qu&egrave; fieri po&longs;&longs;it inflexio, &longs;ed lon&shy;<lb/>g&egrave; facilius in ea, in qua paulatim procedendo, ita partes va&shy;<lb/>lent curuari, vt &longs;ingul&aelig; &agrave; rectitudine non videantur recede&shy;<lb/>re. </s>           <s id="N14E27">Cumque &longs;en&longs;im natura ab vno ad <lb/>aliud in omnibus gradum faciat; hinc e&longs;t, vt non in qualibet <lb/>longitudine &longs;iue di&longs;tantia &aelig;qu&egrave; fieri po&longs;&longs;it inflexio, &longs;ed lon&shy;<lb/>g&egrave; facilius in ea, in qua paulatim procedendo, ita partes va&shy;<lb/>lent curuari, vt &longs;ingul&aelig; &agrave; rectitudine non videantur recede&shy;<lb/>re. </s>
Line 2370 
Line 2370 
           <s id="N14E4B">E contra ver&ograve; quo bre&shy;<lb/>uiora extiterint, eo minor e&longs;t virtus huiu&longs;modi; qu&aelig; tandem <lb/>&longs;i minor &longs;it minima, qu&aelig; &longs;ufficere po&longs;sit ad motionem, nullo <lb/>pacto valet inflectere, vt patet in &longs;urculis calamis ac paleis, <lb/>qu&aelig; cum leuitate materi&aelig;, t&ugrave;m breuitate corporis, graui&shy;<lb/>tare non po&longs;&longs;unt quantum &longs;ufficiat ad motum inflexionis. <lb/></s>           <s id="N14E4B">E contra ver&ograve; quo bre&shy;<lb/>uiora extiterint, eo minor e&longs;t virtus huiu&longs;modi; qu&aelig; tandem <lb/>&longs;i minor &longs;it minima, qu&aelig; &longs;ufficere po&longs;sit ad motionem, nullo <lb/>pacto valet inflectere, vt patet in &longs;urculis calamis ac paleis, <lb/>qu&aelig; cum leuitate materi&aelig;, t&ugrave;m breuitate corporis, graui&shy;<lb/>tare non po&longs;&longs;unt quantum &longs;ufficiat ad motum inflexionis. <lb/></s>
           <s id="N14E59">Quod &longs;i breuitas ligni compen&longs;etur magna cra&longs;&longs;itiei, ob&longs;ta&shy;<lb/>bit ex alio capite ip&longs;amet eadem cra&longs;sities propter maio&shy;<lb/>rem multitudinem partium, quarum ali&aelig; con&longs;tipari, ali&aelig; au&shy;<lb/>tem laxari debent cum fit ip&longs;a inflexio. </s>           <s id="N14E59">Quod &longs;i breuitas ligni compen&longs;etur magna cra&longs;&longs;itiei, ob&longs;ta&shy;<lb/>bit ex alio capite ip&longs;amet eadem cra&longs;sities propter maio&shy;<lb/>rem multitudinem partium, quarum ali&aelig; con&longs;tipari, ali&aelig; au&shy;<lb/>tem laxari debent cum fit ip&longs;a inflexio. </s>
           <s id="N14E62">Secundo ver&ograve; nam <lb/>quanto maior e&longs;t longitudo ip&longs;ius flexilis, tanto minor con&shy;<lb/>&longs;tituitur laxatio, &amp; con&longs;tipatio &longs;ingularum partium, qu&aelig; ar&shy;<lb/>cum inflexionis efficiunt, meliu&longs;que valent &longs;en&longs;im inflecti. <lb/></s>           <s id="N14E62">Secundo ver&ograve; nam <lb/>quanto maior e&longs;t longitudo ip&longs;ius flexilis, tanto minor con&shy;<lb/>&longs;tituitur laxatio, &amp; con&longs;tipatio &longs;ingularum partium, qu&aelig; ar&shy;<lb/>cum inflexionis efficiunt, meliu&longs;que valent &longs;en&longs;im inflecti. <lb/></s>
           <s id="N14E6C">Vice autem ver&longs;a, qu&ograve; breuior e&longs;t longitudo illius, e&ograve; magis <lb/>&longs;ingul&aelig; partes curuari debent, vt totius continui &longs;iat infle&shy;<lb/>xio. </s>           <s id="N14E6C">Vice autem ver&longs;a, qu&ograve; breuior e&longs;t longitudo illius, e&ograve; magis <lb/>&longs;ingul&aelig; partes curuari debent, vt totius continui fiat infle&shy;<lb/>xio. </s>
           <s id="N14E73"><expan abbr="Ideoq.">Ideoque</expan> difficilius curuantur, &amp; inflectuntur etiam &longs;i gra&shy;<lb/>cile &longs;it ip&longs;um lignum, quod debet inflecti. </s>           <s id="N14E73"><expan abbr="Ideoq.">Ideoque</expan> difficilius curuantur, &amp; inflectuntur etiam &longs;i gra&shy;<lb/>cile &longs;it ip&longs;um lignum, quod debet inflecti. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N14E7B" type="main">         <p id="N14E7B" type="main">
Line 2385 
Line 2385 
           <s id="N14ED1">Quare nihil determinari pote&longs;t quo ad hoc ni&longs;i per&shy;<lb/>&longs;pecta, vt diximus di&longs;po&longs;itione materi&aelig;, <expan abbr="variaq.">variaque</expan> proportio&shy;<lb/>ne, qu&aelig; diuer&longs;imod&egrave; iuxta maiorem, aut minorem corpo&shy;<lb/>rum magnitudinem operatur. </s>           <s id="N14ED1">Quare nihil determinari pote&longs;t quo ad hoc ni&longs;i per&shy;<lb/>&longs;pecta, vt diximus di&longs;po&longs;itione materi&aelig;, <expan abbr="variaq.">variaque</expan> proportio&shy;<lb/>ne, qu&aelig; diuer&longs;imod&egrave; iuxta maiorem, aut minorem corpo&shy;<lb/>rum magnitudinem operatur. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N14EDE" type="main">         <p id="N14EDE" type="main">
           <s id="N14EE0">Denique vt dictum e&longs;t de eleuatione, ac &longs;u&longs;pen&longs;ione li&shy;<lb/>gni, vel alterius corporis oblongi &longs;umpti ab altera tantum <lb/>extremitate, vt exemplificauimus in &longs;ari&longs;&longs;a, idem dicendum <lb/>e&longs;t de eleuatione, ac &longs;u&longs;pen&longs;ione, qu&aelig; fit, vel ex ambabus <lb/>extremitatibus; vel ex medio inter illas: Nam &longs;i vtrinque ab <lb/>extremitatibus &longs;u&longs;pendatur aliquod lignum ad paralellum <lb/>horizonti, duo quidem in illo vectes fient in ip&longs;is extremita&shy;<lb/>tibus fulti, ponderaq in communi puncto intermedio gra&shy;<lb/>uitabunt tanquam in remoti&longs;simo &longs;itu ab vtriu&longs;que fultura. <lb/></s>           <s id="N14EE0">Denique vt dictum e&longs;t de eleuatione, ac &longs;u&longs;pen&longs;ione li&shy;<lb/>gni, vel alterius corporis oblongi &longs;umpti ab altera tantum <lb/>extremitate, vt exemplificauimus in &longs;ari&longs;&longs;a, idem dicendum <lb/>e&longs;t de eleuatione, ac &longs;u&longs;pen&longs;ione, qu&aelig; fit, vel ex ambabus <lb/>extremitatibus; vel ex medio inter illas: Nam &longs;i vtrinque ab <lb/>extremitatibus &longs;u&longs;pendatur aliquod lignum ad paralellum <lb/>horizonti, duo quidem in illo vectes fient in ip&longs;is extremita&shy;<lb/>tibus fulti, <expan abbr="ponderaq">ponderaque</expan> in communi puncto intermedio gra&shy;<lb/>uitabunt tanquam in remoti&longs;simo &longs;itu ab vtriu&longs;que fultura. <lb/></s>
           <s id="N14EF4">Quapropter ibidem fiet vtriu&longs;que vectis, &longs;eu totius ligni in&shy;<lb/>flexio, &longs;uppo&longs;ita vt diximus flexibilitate materi&aelig;, <expan abbr="ip&longs;aq.">ip&longs;aque</expan> ce-<pb pagenum="167" xlink:href="005/01/175.jpg"/>dente &longs;uomet ponderi. </s>           <s id="N14EF4">Quapropter ibidem fiet vtriu&longs;que vectis, &longs;eu totius ligni in&shy;<lb/>flexio, &longs;uppo&longs;ita vt diximus flexibilitate materi&aelig;, <expan abbr="ip&longs;aq.">ip&longs;aque</expan> ce-<pb pagenum="167" xlink:href="005/01/175.jpg"/>dente &longs;uomet ponderi. </s>
           <s id="N14F02">Alioquin lignum ip&longs;um, aut non <lb/>recederet &agrave; &longs;ua rectitudine, aut frangeretur. </s>           <s id="N14F02">Alioquin lignum ip&longs;um, aut non <lb/>recederet &agrave; &longs;ua rectitudine, aut frangeretur. </s>
           <s id="N14F07">Quod &longs;i &longs;u&shy;<lb/>&longs;pendatur ex medio, in ip&longs;o medio fulcietur vtrumque di&shy;<lb/>midium, ceu duplex vectis vtrinque applicatus, extremita&shy;<lb/>tibus vtrinque pariter grauitantibus, ac propendentibus <lb/>tanquam in remoti&longs;&longs;imo loco &agrave; communi centro &longs;iue f&ugrave;lci&shy;<lb/>mento. </s>           <s id="N14F07">Quod &longs;i &longs;u&shy;<lb/>&longs;pendatur ex medio, in ip&longs;o medio fulcietur vtrumque di&shy;<lb/>midium, ceu duplex vectis vtrinque applicatus, extremita&shy;<lb/>tibus vtrinque pariter grauitantibus, ac propendentibus <lb/>tanquam in remoti&longs;&longs;imo loco &agrave; communi centro &longs;iue f&ugrave;lci&shy;<lb/>mento. </s>
Line 2396 
Line 2396 
         </p>         </p>
         <p id="N14F1E" type="main">         <p id="N14F1E" type="main">
           <s id="N14F20">C<emph type="italics"/>vr &agrave; paruo existente cuneo magna &longs;cindun&shy;<lb/>tur pondera, &amp; corporum moles, <expan abbr="validaq.">validaque</expan> fit <lb/>impre&longs;sio? </s>           <s id="N14F20">C<emph type="italics"/>vr &agrave; paruo existente cuneo magna &longs;cindun&shy;<lb/>tur pondera, &amp; corporum moles, <expan abbr="validaq.">validaque</expan> fit <lb/>impre&longs;sio? </s>
           <s id="N14F2E">An quia cuneus duo &longs;unt vectes, <lb/>&longs;ibi inuicem contrar&yuml;? </s>           <s id="N14F2E">An quia cuneus duo &longs;unt vectes, <lb/>&longs;ibi inuicem contrarii? </s>
           <s id="N14F33">vterque autem &amp; <lb/>pondus habet, &amp; bypomochlion; quod diuellit, <lb/>&amp; comprimit. </s>           <s id="N14F33">vterque autem &amp; <lb/>pondus habet, &amp; hypomochlion; quod diuellit, <lb/>&amp; comprimit. </s>
           <s id="N14F3A">Plag&aelig; quin etiam ip&longs;ius latio <lb/>pondus, quod percutit, &amp; mouet, magnum facit, &amp; quoniam <lb/>motum mouet, ip&longs;a celeritate valentius fit. </s>           <s id="N14F3A">Plag&aelig; quin etiam ip&longs;ius latio <lb/>pondus, quod percutit, &amp; mouet, magnum facit, &amp; quoniam <lb/>motum mouet, ip&longs;a celeritate valentius fit. </s>
           <s id="N14F41">Paruo autem exi&shy;<lb/>stente vect&aelig;, magn&aelig; illum con&longs;equuntur vires: quamobrem <lb/>vltra magnitudinis decentiam latet mouens. </s>           <s id="N14F41">Paruo autem exi&shy;<lb/>stente vect&aelig;, magn&aelig; illum con&longs;equuntur vires: quamobrem <lb/>vltra magnitudinis decentiam latet mouens. </s>
           <s id="N14F48">Sit cuneus vbi <lb/>ABC, quod ver&ograve; cuneo &longs;cinditur DEFG. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N14F48">Sit cuneus vbi <lb/>ABC, quod ver&ograve; cuneo &longs;cinditur DEFG. <!-- KEEP S--></s>
Line 2414 
Line 2414 
           <s id="N14F81"><expan abbr="Soluitq.">Soluitque</expan> &longs;tatim, quia in <pb pagenum="168" xlink:href="005/01/176.jpg"/>cuneo, duo &longs;unt vectes &longs;ibi inuicem aduer&longs;i, quorum vter&shy;<lb/>que &amp; pondus habet, &amp; fulcimentum, quod comprimens <lb/>diuellit; impul&longs;u &longs;cilicet accepto ab ip&longs;o motore, qui dum <lb/>cuneum malleo, vel alio corpore percutit, &longs;imul vtroque <lb/>vtitur vecte. </s>           <s id="N14F81"><expan abbr="Soluitq.">Soluitque</expan> &longs;tatim, quia in <pb pagenum="168" xlink:href="005/01/176.jpg"/>cuneo, duo &longs;unt vectes &longs;ibi inuicem aduer&longs;i, quorum vter&shy;<lb/>que &amp; pondus habet, &amp; fulcimentum, quod comprimens <lb/>diuellit; impul&longs;u &longs;cilicet accepto ab ip&longs;o motore, qui dum <lb/>cuneum malleo, vel alio corpore percutit, &longs;imul vtroque <lb/>vtitur vecte. </s>
           <s id="N14F94">Magna autem vis illi incutitur ex mallei per&shy;<lb/>cu&longs;&longs;ione, eo quod malleus celerrim&egrave; motus moueat &longs;iue <lb/>percutiat. </s>           <s id="N14F94">Magna autem vis illi incutitur ex mallei per&shy;<lb/>cu&longs;&longs;ione, eo quod malleus celerrim&egrave; motus moueat &longs;iue <lb/>percutiat. </s>
           <s id="N14F9B">Lationis enim celeritate validius ferit. </s>           <s id="N14F9B">Lationis enim celeritate validius ferit. </s>
           <s id="N14F9E">Ob vectis <lb/>igitur naturam, quam cuneus participat, &amp; qua vires augen&shy;<lb/>tur, validamque mallei percu&longs;&longs;ionem, magnas contingit <lb/>&longs;cindi, aut &longs;aitem findi corporum moles, paruo adhibito <lb/>cuneo in rimula ip&longs;ius molis. </s>           <s id="N14F9E">Ob vectis <lb/>igitur naturam, quam cuneus participat, &amp; qua vires augen&shy;<lb/>tur, validamque mallei percu&longs;&longs;ionem, magnas contingit <lb/>&longs;cindi, aut &longs;altem findi corporum moles, paruo adhibito <lb/>cuneo in rimula ip&longs;ius molis. </s>
           <s id="N14FA9">Quod adhuc &longs;chemate decla&shy;<lb/>rans, h&aelig;c fer&egrave; &longs;ubnectit idem Ari&longs;toteles. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N14FA9">Quod adhuc &longs;chemate decla&shy;<lb/>rans, h&aelig;c fer&egrave; &longs;ubnectit idem Ari&longs;toteles. <!-- KEEP S--></s>
         </p>         </p>
         <p id="N14FAF" type="main">         <p id="N14FAF" type="main">
Line 2428 
Line 2428 
         </p>         </p>
         <p id="N14FFA" type="main">         <p id="N14FFA" type="main">
           <s id="N14FFC">Huic autem Ari&longs;totelis doctrin&aelig;, ac &longs;olutioni duo obijcit <lb/>Baldus. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N14FFC">Huic autem Ari&longs;totelis doctrin&aelig;, ac &longs;olutioni duo obijcit <lb/>Baldus. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N15002">Primum e&longs;t, quia &longs;i darentur explicati vectes in cu&shy;<lb/>neo, eorum extremitates inuicem contendentes in puncto <lb/>B altera alteri ne quidquam operarentur e&longs;&longs;et impedimen&shy;<lb/><gap/>o, vt late probat Guidus Vbaldus tractatu de cuneo. </s>           <s id="N15002">Primum e&longs;t, quia &longs;i darentur explicati vectes in cu&shy;<lb/>neo, eorum extremitates inuicem contendentes in puncto <lb/>B altera alteri ne quidquam operarentur e&longs;&longs;et impedimen&shy;<lb/>to, vt late probat Guidus Vbaldus tractatu de cuneo. </s>
           <s id="N1500C">Se-<pb pagenum="169" xlink:href="005/01/177.jpg"/>cundum ver&ograve; e&longs;t, quia in ip&longs;o &longs;ci&longs;&longs;ionis actu, facta aliqua di&shy;<lb/>&longs;tractione partium molis adhuc non in totum di&longs;ci&longs;&longs;&aelig;, ver&shy;<lb/>tex cunei, quo pondera vtrinque diuelli, ac moueri debe&shy;<lb/>rent, nihil vt plurimum tangit in rimula dum ip&longs;a vlterius <lb/>dilatatur. </s>           <s id="N1500C">Se-<pb pagenum="169" xlink:href="005/01/177.jpg"/>cundum ver&ograve; e&longs;t, quia in ip&longs;o &longs;ci&longs;&longs;ionis actu, facta aliqua di&shy;<lb/>&longs;tractione partium molis adhuc non in totum di&longs;ci&longs;&longs;&aelig;, ver&shy;<lb/>tex cunei, quo pondera vtrinque diuelli, ac moueri debe&shy;<lb/>rent, nihil vt plurimum tangit in rimula dum ip&longs;a vlterius <lb/>dilatatur. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N1501C" type="main">         <p id="N1501C" type="main">
           <s id="N1501E">Ad primum tamen re&longs;pondetur, &longs;i concipiamus in cuneo <lb/>vectes explicatos ex parte A vrgere ver&longs;us G, &amp; ex parte <lb/>C vrgere ver&longs;us D; verticem ver&ograve; non tran&longs;gredi punctum <lb/>B; &longs;ed in eo quie&longs;cere: tunc quidem &longs;equi, extrema ip&longs;orum <lb/>vectium &longs;ibi inuicem ob&longs;tare in puncto B, n&egrave; in contratium <lb/>moueantur, moueantque adiacentia pondera modo de&longs;cri&shy;<lb/>pto. </s>           <s id="N1501E">Ad primum tamen re&longs;pondetur, &longs;i concipiamus in cuneo <lb/>vectes explicatos ex parte A vrgere ver&longs;us G, &amp; ex parte <lb/>C vrgere ver&longs;us D; verticem ver&ograve; non tran&longs;gredi punctum <lb/>B; &longs;ed in eo quie&longs;cere: tunc quidem &longs;equi, extrema ip&longs;orum <lb/>vectium &longs;ibi inuicem ob&longs;tare in puncto B, n&egrave; in contrarium <lb/>moueantur, moueantque adiacentia pondera modo de&longs;cri&shy;<lb/>pto. </s>
           <s id="N1502D">At &longs;i concipiamus, vt re vera e&longs;t apicem ip&longs;um &longs;imul <lb/>pergere ad partes EF: tunc in ip&longs;o motu optim&egrave; intellige&shy;<lb/>mus, concurrentiam extremorum vtriu&longs;que vectis in vni&shy;<lb/>cum illud punctum terminatiuum verticis, nihil ob&longs;tare <lb/>quominus pars vectis, qu&aelig; &longs;equitur po&longs;t illud vbi K, impel&shy;<lb/>lat aliam &longs;ibi corre&longs;pondentem in mole &longs;cindenda ver&longs;us <lb/>N: &amp; pars vbi H, aliam &longs;imilem ver&longs;us M. </s>           <s id="N1502D">At &longs;i concipiamus, vt re vera e&longs;t apicem ip&longs;um &longs;imul <lb/>pergere ad partes EF: tunc in ip&longs;o motu optim&egrave; intellige&shy;<lb/>mus, concurrentiam extremorum vtriu&longs;que vectis in vni&shy;<lb/>cum illud punctum terminatiuum verticis, nihil ob&longs;tare <lb/>quominus pars vectis, qu&aelig; &longs;equitur po&longs;t illud vbi K, impel&shy;<lb/>lat aliam &longs;ibi corre&longs;pondentem in mole &longs;cindenda ver&longs;us <lb/>N: &amp; pars vbi H, aliam &longs;imilem ver&longs;us M. </s>
           <s id="N1503C">Siquidem hoc <lb/>ip&longs;o, quod vertex vlterius pergit, partes illum vtrinque con&shy;<lb/>&longs;equentes in proportionatum &longs;ibi locum &longs;uccedere non po&longs;&shy;<lb/>&longs;ent, ni&longs;i prius inde <expan abbr="expeller&etilde;tur">expellerentur</expan> per &longs;ci&longs;&longs;ionem partes molis, <lb/>qu&aelig; eundem locum occupabant. </s>           <s id="N1503C">Siquidem hoc <lb/>ip&longs;o, quod vertex vlterius pergit, partes illum vtrinque con&shy;<lb/>&longs;equentes in proportionatum &longs;ibi locum &longs;uccedere non po&longs;&shy;<lb/>&longs;ent, ni&longs;i prius inde <expan abbr="expeller&etilde;tur">expellerentur</expan> per &longs;ci&longs;&longs;ionem partes molis, <lb/>qu&aelig; eundem locum occupabant. </s>
           <s id="N1504B">Pars autem vbi K in <lb/>mole &longs;cindenda non expellitur inde virtute vectis AB; &longs;icut <lb/>nec H virtute vectis CB; cum nullam vim vtraque pati <lb/>po&longs;&longs;it &agrave; vecte ni&longs;i illa nitatur in contrariam partem. </s>           <s id="N1504B">Pars autem vbi K in <lb/>mole &longs;cindenda non expellitur inde virtute vectis AB; &longs;icut <lb/>nec H virtute vectis CB; cum nullam vim vtraque pati <lb/>po&longs;&longs;it &agrave; vecte ni&longs;i illa nitatur in contrariam partem. </s>
Line 2450 
Line 2450 
           <s id="N150B3">C&aelig;terum &longs;i quis vrgeat ex Guido Vbaldo, potius verti&shy;<lb/>cem cunei e&longs;&longs;e commune <expan abbr="fulciment&utilde;">fulcimentum</expan> vtriu&longs;que vectis pon&shy;<lb/>dera ver&ograve; mediare inter fulcimentum, ac potentiam, ita vt <lb/>vectis AB fulta in ip&longs;o B moueat molis partem vbi e&longs;t I, <lb/>tanquam onus ver&longs;us G. <expan abbr="Similiterq.">Similiterque</expan> vectis CB ibidem <lb/>fulta, partem L ver&longs;us D. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N150B3">C&aelig;terum &longs;i quis vrgeat ex Guido Vbaldo, potius verti&shy;<lb/>cem cunei e&longs;&longs;e commune <expan abbr="fulciment&utilde;">fulcimentum</expan> vtriu&longs;que vectis pon&shy;<lb/>dera ver&ograve; mediare inter fulcimentum, ac potentiam, ita vt <lb/>vectis AB fulta in ip&longs;o B moueat molis partem vbi e&longs;t I, <lb/>tanquam onus ver&longs;us G. <expan abbr="Similiterq.">Similiterque</expan> vectis CB ibidem <lb/>fulta, partem L ver&longs;us D. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N150C9">Occurrendum e&longs;t, hoc cum alijs, <lb/>qu&aelig; Guidus Vbaldus fus&egrave; pro&longs;equitur, probare quidem <lb/>talem pariter vectis rationem competere ip&longs;is AB &amp; <lb/>CB; prout con&longs;tituuntur in cuneo: nihil tamen contra <lb/>Ari&longs;totelem concludere; cuius propterea di&longs;cur&longs;um refe&shy;<lb/>rens Guidus Vbaldus minim&egrave; improbat. </s>           <s id="N150C9">Occurrendum e&longs;t, hoc cum alijs, <lb/>qu&aelig; Guidus Vbaldus fus&egrave; pro&longs;equitur, probare quidem <lb/>talem pariter vectis rationem competere ip&longs;is AB &amp; <lb/>CB; prout con&longs;tituuntur in cuneo: nihil tamen contra <lb/>Ari&longs;totelem concludere; cuius propterea di&longs;cur&longs;um refe&shy;<lb/>rens Guidus Vbaldus minim&egrave; improbat. </s>
           <s id="N150D6">Nihil enim prohi&shy;<lb/>bet, quominus idem numero vectis &longs;ecundum diuer&longs;as ra&shy;<lb/>tiones ad duas, ac diuer&longs;as vectium &longs;pecies pertineat, vtriu&longs;-<pb pagenum="171" xlink:href="005/01/179.jpg"/>que &longs;cilicet vices gerendo atque exercendo: <expan abbr="idemq.">idemque</expan> cor&shy;<lb/>pus &longs;imul po&longs;&longs;it e&longs;&longs;e fulcimentum, &amp; onus quod mouetur <lb/>per vectem re&longs;pectu diuer&longs;orum, vt in &longs;imili &longs;upra explicui&shy;<lb/>mus qu&aelig;&longs;t. </s>           <s id="N150D6">Nihil enim prohi&shy;<lb/>bet, quominus idem numero vectis &longs;ecundum diuer&longs;as ra&shy;<lb/>tiones ad duas, ac diuer&longs;as vectium &longs;pecies pertineat, vtriu&longs;-<pb pagenum="171" xlink:href="005/01/179.jpg"/>que &longs;cilicet vices gerendo atque exercendo: <expan abbr="idemq.">idemque</expan> cor&shy;<lb/>pus &longs;imul po&longs;&longs;it e&longs;&longs;e fulcimentum, &amp; onus quod mouetur <lb/>per vectem re&longs;pectu diuer&longs;orum, vt in &longs;imili &longs;upra explicui&shy;<lb/>mus qu&aelig;&longs;t. </s>
           <s id="N150EC">3. Optime igitur &longs;ecundum vtranque vectis ra&shy;<lb/>tioncm dicere po&longs;&longs;umus, cuneum virtutis incrementum &longs;u&shy;<lb/>mere &agrave; duplici vecte, quam continet, &amp; ab ictu percu&longs;&longs;ionis, <lb/>qua validius omni alio impul&longs;u ip&longs;e adhibetur. </s>           <s id="N150EC">3. Optime igitur &longs;ecundum vtranque vectis ra&shy;<lb/>tionem dicere po&longs;&longs;umus, cuneum virtutis incrementum &longs;u&shy;<lb/>mere &agrave; duplici vecte, quam continet, &amp; ab ictu percu&longs;&longs;ionis, <lb/>qua validius omni alio impul&longs;u ip&longs;e adhibetur. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N150F5" type="head">         <p id="N150F5" type="head">
           <s id="N150F7">Qu&aelig;&longs;tio Decimaoctaua.</s>           <s id="N150F7">Qu&aelig;&longs;tio Decimaoctaua.</s>
         </p>         </p>
         <p id="N150FA" type="main">         <p id="N150FA" type="main">
           <s id="N150FC">C<emph type="italics"/>vr &longs;i qui&longs;piam trochleas componens duas in <lb/>&longs;ignis duobus &aelig;d &longs;e inuicem iunctis contrario <lb/>ad trochleas moto circulo &longs;unem circumdu&shy;<lb/>xerit, cuius alterum quidem caput &longs;ignorum <lb/>appendatur alteri, alterum ver&ograve; trochleis &longs;it <lb/>innixum, &amp; &agrave; funis initio trahere c&oelig;perit, <lb/>magna trahit pondera, licet imbecillium fuerit virium? </s>           <s id="N150FC">C<emph type="italics"/>vr &longs;i qui&longs;piam trochleas componens duas in <lb/>&longs;ignis duobus ad &longs;e inuicem iunctis contrario <lb/>ad trochleas moto circulo funem circumdu&shy;<lb/>xerit, cuius alterum quidem caput &longs;ignorum <lb/>appendatur alteri, alterum ver&ograve; trochleis &longs;it <lb/>innixum, &amp; &agrave; funis initio trahere c&oelig;perit, <lb/>magna trahit pondera, licet imbecillium fuerit virium? </s>
           <s id="N1510E">An <lb/>quia idem pondus &agrave; minori potentia &longs;i mouetur, vecte medio <lb/>transfertur magis, qu&agrave;m &agrave; manu? </s>           <s id="N1510E">An <lb/>quia idem pondus &agrave; minori potentia &longs;i mouetur, vecte medio <lb/>transfertur magis, qu&agrave;m &agrave; manu? </s>
           <s id="N15115">Trochlea autem idem ve&shy;<lb/>cti facit. </s>           <s id="N15115">Trochlea autem idem ve&shy;<lb/>cti facit. </s>
           <s id="N1511A">Quamobrem &longs;i vna facilius trahet, &amp; ab vnic<gap/><lb/>tractu mult&ograve; grauius trahet, qu&agrave;m facere po&longs;sit manus, idip&shy;<lb/>fum du&aelig; trochle&aelig; plus qu&agrave;m in dupla velocitate leuabunt. <lb/></s>           <s id="N1511A">Quamobrem &longs;i vna facilius trahet, &amp; ab vnico <lb/>tractu mult&ograve; grauius trahet, qu&agrave;m facere po&longs;sit manus, idip&shy;<lb/>sum du&aelig; trochle&aelig; plus qu&agrave;m in dupla velocitate leuabunt. <lb/></s>
           <s id="N15123">Minus enim altera trahit, qu&agrave;m &longs;i ip&longs;a per &longs;eip&longs;am trahe&shy;<lb/>ret, quando circa alteram iniectus fuerit funis, illa namque <lb/>minus etiam pondus effecit. </s>           <s id="N15123">Minus enim altera trahit, qu&agrave;m &longs;i ip&longs;a per &longs;eip&longs;am trahe&shy;<lb/>ret, quando circa alteram iniectus fuerit funis, illa namque <lb/>minus etiam pondus effecit. </s>
           <s id="N1512A"><expan abbr="Pariq.">Parique</expan> modo &longs;i ad plures iniectus <lb/>fuerit funis in paucis trochleis, multa fit differentia, quamob&shy;<lb/>rem &agrave; prima pondere quatuor minas trahente, ab vltima trahi <lb/>mult&ograve; minus. </s>           <s id="N1512A"><expan abbr="Pariq.">Parique</expan> modo &longs;i ad plures iniectus <lb/>fuerit funis in paucis trochleis, multa fit differentia, quamob&shy;<lb/>rem &agrave; prima pondere quatuor minas trahente, ab vltima trahi <lb/>mult&ograve; minus. </s>
           <s id="N15136">Et in re &etail;dificatoria faciliter magna mouent <lb/>pondera, traducunt enim ab una trochlea ad aliam, &amp; rur&longs;us <lb/>ab illa ad &longs;uculas, &amp; vectes. </s>           <s id="N15136">Et in re &etail;dificatoria faciliter magna mouent <lb/>pondera, traducunt enim ab una trochlea ad aliam, &amp; rur&longs;us <lb/>ab illa ad &longs;uculas, &amp; vectes. </s>
Line 2469 
Line 2469 
           <s id="N15146">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>           <s id="N15146">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>
         </p>         </p>
         <p id="N1514A" type="main">         <p id="N1514A" type="main">
           <s id="N1514C">Svppo&longs;ita de&longs;criptione trochle&aelig;, <expan abbr="eiusq.">eiusque</expan> multiplici di&shy;<lb/>&longs;tinctione quam &longs;upra prima parte tex. <!-- REMOVE S-->8. Additione <lb/>prima tradidimus, illud in pr&aelig;&longs;enti prim&ograve; notandum <pb pagenum="172" xlink:href="005/01/180.jpg"/>occutrit, <expan abbr="Ari&longs;totel&etilde;">Ari&longs;totelem</expan> hic non agere ni&longs;i de trochlea, qu&aelig; vni&shy;<lb/>cam, ac &longs;implicem rotulam contineat, quam pariter eodem <lb/>nomine trochleam appellat, ac di&longs;tinguit &agrave; tigno, &longs;eu ligno, <lb/>quod illam tanquam conceptaculum quoddam, aut cap&longs;u&shy;<lb/>la in&longs;ertam continet; cum re vera communi acceptione <lb/>trochlea, vt diximus vtrumque &longs;imul &longs;ignificet, nempe, &amp; <lb/>rotulam inditam &longs;iue orbiculum, &amp; cap&longs;ulam continentem. <lb/></s>           <s id="N1514C">Svppo&longs;ita de&longs;criptione trochle&aelig;, <expan abbr="eiusq.">eiusque</expan> multiplici di&shy;<lb/>&longs;tinctione quam &longs;upra prima parte tex. <!-- REMOVE S-->8. Additione <lb/>prima tradidimus, illud in pr&aelig;&longs;enti prim&ograve; notandum <pb pagenum="172" xlink:href="005/01/180.jpg"/>occurrit, <expan abbr="Ari&longs;totel&etilde;">Ari&longs;totelem</expan> hic non agere ni&longs;i de trochlea, qu&aelig; vni&shy;<lb/>cam, ac &longs;implicem rotulam contineat, quam pariter eodem <lb/>nomine trochleam appellat, ac di&longs;tinguit &agrave; tigno, &longs;eu ligno, <lb/>quod illam tanquam conceptaculum quoddam, aut cap&longs;u&shy;<lb/>la in&longs;ertam continet; cum re vera communi acceptione <lb/>trochlea, vt diximus vtrumque &longs;imul &longs;ignificet, nempe, &amp; <lb/>rotulam inditam &longs;iue orbiculum, &amp; cap&longs;ulam continentem. <lb/></s>
           <s id="N1516F">Nec audiendus e&longs;t Piccolomineus dum ait tigna hic apud <lb/><expan abbr="Ari&longs;totel&etilde;">Ari&longs;totelem</expan>, non &longs;ignificare ligna pr&aelig;dicta, &longs;eu thecas ligneas, <lb/>rotulas continentes, &longs;ed trabes ad &longs;e inuicem iunctas, qui&shy;<lb/>bus trochle&aelig; cum pondere &longs;u&longs;tinentur. </s>           <s id="N1516F">Nec audiendus e&longs;t Piccolomineus dum ait tigna hic apud <lb/><expan abbr="Ari&longs;totel&etilde;">Ari&longs;totelem</expan>, non &longs;ignificare ligna pr&aelig;dicta, &longs;eu thecas ligneas, <lb/>rotulas continentes, &longs;ed trabes ad &longs;e inuicem iunctas, qui&shy;<lb/>bus trochle&aelig; cum pondere &longs;u&longs;tinentur. </s>
           <s id="N1517B">Quandoquidem &longs;i <lb/>hoc e&longs;&longs;et, Philo&longs;ophus <expan abbr="n&otilde;">non</expan> dixi&longs;&longs;et, alterum extremum funis <lb/>ductarij, altero <expan abbr="tignor&utilde;">tignorum</expan> appendi. </s>           <s id="N1517B">Quandoquidem &longs;i <lb/>hoc e&longs;&longs;et, Philo&longs;ophus <expan abbr="n&otilde;">non</expan> dixi&longs;&longs;et, alterum extremum funis <lb/>ductarij, altero <expan abbr="tignor&utilde;">tignorum</expan> appendi. </s>
           <s id="N1518A">Cum certum &longs;it, funem du&shy;<lb/>ctarium nullo modo ad trabem aliquam appendi, &longs;ed ad ip&shy;<lb/>&longs;um extremum trochle&aelig; &longs;uperioris, &longs;eu ligni, quod rotulam <lb/>tegit, ac per axiculum regit, vt &longs;tatim patebit. </s>           <s id="N1518A">Cum certum &longs;it, funem du&shy;<lb/>ctarium nullo modo ad trabem aliquam appendi, &longs;ed ad ip&shy;<lb/>&longs;um extremum trochle&aelig; &longs;uperioris, &longs;eu ligni, quod rotulam <lb/>tegit, ac per axiculum regit, vt &longs;tatim patebit. </s>
Line 2479 
Line 2479 
           <s id="N151A9">His ergo pr&aelig;mi&longs;&longs;is ad <expan abbr="nomin&utilde;">nominum</expan> dilucidationem, qu&aelig;ritur <lb/>hic ab Ari&longs;totele, qua de cau&longs;a <expan abbr="c&otilde;tingat">contingat</expan>, vt &longs;i quis duas tro&shy;<lb/>chleas ad <expan abbr="inuic&etilde;">inuicem</expan> ex oppo&longs;ito componat, &amp; fune ad <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> ro&shy;<lb/>tulas circumducto, alterum eius caput alteri trochle&aelig;, &longs;eu <lb/>ligno rotulam continenti appendat, alterum ver&ograve; manu tra&shy;<lb/>hat, magna eleuet pondera, quamuis imbecilla &longs;it virtus tra&shy;<lb/>hentis. </s>           <s id="N151A9">His ergo pr&aelig;mi&longs;&longs;is ad <expan abbr="nomin&utilde;">nominum</expan> dilucidationem, qu&aelig;ritur <lb/>hic ab Ari&longs;totele, qua de cau&longs;a <expan abbr="c&otilde;tingat">contingat</expan>, vt &longs;i quis duas tro&shy;<lb/>chleas ad <expan abbr="inuic&etilde;">inuicem</expan> ex oppo&longs;ito componat, &amp; fune ad <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> ro&shy;<lb/>tulas circumducto, alterum eius caput alteri trochle&aelig;, &longs;eu <lb/>ligno rotulam continenti appendat, alterum ver&ograve; manu tra&shy;<lb/>hat, magna eleuet pondera, quamuis imbecilla &longs;it virtus tra&shy;<lb/>hentis. </s>
           <s id="N151C8"><expan abbr="Cau&longs;amq.">Cau&longs;amque</expan> mox red dit; quia nimirum facilius vel po&shy;<lb/>tius vectis adiumento qu&agrave;m &longs;ola manu, mouentur pondera <lb/>&agrave; minori potentia; rotula ver&ograve; in trochlea vectis vicem obti&shy;<lb/>net, &longs;eu vectis habet virtutem. </s>           <s id="N151C8"><expan abbr="Cau&longs;amq.">Cau&longs;amque</expan> mox red dit; quia nimirum facilius vel po&shy;<lb/>tius vectis adiumento qu&agrave;m &longs;ola manu, mouentur pondera <lb/>&agrave; minori potentia; rotula ver&ograve; in trochlea vectis vicem obti&shy;<lb/>net, &longs;eu vectis habet virtutem. </s>
           <s id="N151D4">Cumque in trochleis pr&aelig;di&shy;<lb/>cto modo applicatis, non tantum vna, &longs;ed du&aelig; &longs;altem rotu&shy;<lb/>l&aelig; tanquam totidem vectes adhibeantur, mirum non e&longs;t &longs;i <lb/><expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> beneficio, celerius, ac facilius, <expan abbr="maioraq.">maioraque</expan> leuentur pon&shy;<lb/>dera qu&agrave;m &longs;it virtus <expan abbr="trah&etilde;tis">trahentis</expan>. </s>           <s id="N151D4">Cumque in trochleis pr&aelig;di&shy;<lb/>cto modo applicatis, non tantum vna, &longs;ed du&aelig; &longs;altem rotu&shy;<lb/>l&aelig; tanquam totidem vectes adhibeantur, mirum non e&longs;t &longs;i <lb/><expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> beneficio, celerius, ac facilius, <expan abbr="maioraq.">maioraque</expan> leuentur pon&shy;<lb/>dera qu&agrave;m &longs;it virtus <expan abbr="trah&etilde;tis">trahentis</expan>. </s>
           <s id="N151EA">Im&ograve; &longs;i vnius rotul&aelig; adiumen-<pb pagenum="173" xlink:href="005/01/181.jpg"/>to plus <expan abbr="faciliusq.">faciliusque</expan> leuatur qu&agrave;m &longs;ola manu, &longs;i du&aelig; fuerint ro&shy;<lb/>tul&aelig;, plus ac celerius leuabitur, qu&agrave;m in dupla proportione, <lb/>&amp; &longs;ic deinceps tanto magis, &longs;eu maius pondus, quant&ograve; plu&shy;<lb/>res extiterint rotul&aelig; in ip&longs;is duabus, vel pluribus trochleis <lb/>adhibit&aelig;; ita vt ex multiplicatio<gap/>o <expan abbr="totular&utilde;">totularum</expan>, intelligatur au&shy;<lb/>geri virtutem trahentis, ac pondus imminui, cum cert&egrave; plu&shy;<lb/>ribus impertiatur tanquam diui&longs;um. </s>           <s id="N151EA">Im&ograve; &longs;i vnius rotul&aelig; adiumen-<pb pagenum="173" xlink:href="005/01/181.jpg"/>to plus <expan abbr="faciliusq.">faciliusque</expan> leuatur qu&agrave;m &longs;ola manu, &longs;i du&aelig; fuerint ro&shy;<lb/>tul&aelig;, plus ac celerius leuabitur, qu&agrave;m in dupla proportione, <lb/>&amp; &longs;ic deinceps tanto magis, &longs;eu maius pondus, quant&ograve; plu&shy;<lb/>res extiterint rotul&aelig; in ip&longs;is duabus, vel pluribus trochleis <lb/>adhibit&aelig;; ita vt ex multiplicatione <expan abbr="totular&utilde;">rotularum</expan>, intelligatur au&shy;<lb/>geri virtutem trahentis, ac pondus imminui, cum cert&egrave; plu&shy;<lb/>ribus impertiatur tanquam diui&longs;um. </s>
           <s id="N15208">Quare inquit Ari&longs;tote&shy;<lb/>les in re &aelig;dificatoria, multiplicatis trochleis &longs;uculis, ac ve&shy;<lb/><figure id="id.005.01.181.1.jpg" xlink:href="005/01/181/1.jpg"/><lb/>ctibus magna <expan abbr="mou&etilde;tur">mouentur</expan> <expan abbr="p&otilde;de">ponde</expan> <lb/>ra non &longs;ecus ac multiplicatis <lb/>tantummodo trochleis, qu&etail; <lb/>vectis <expan abbr="vic&etilde;">vicem</expan> <expan abbr="ger&utilde;t">gerunt</expan> vt diximus. </s>           <s id="N15208">Quare inquit Ari&longs;tote&shy;<lb/>les in re &aelig;dificatoria, multiplicatis trochleis &longs;uculis, ac ve&shy;<lb/><figure id="id.005.01.181.1.jpg" xlink:href="005/01/181/1.jpg"/><lb/>ctibus magna <expan abbr="mou&etilde;tur">mouentur</expan> <expan abbr="p&otilde;de">ponde</expan> <lb/>ra non &longs;ecus ac multiplicatis <lb/>tantummodo trochleis, qu&etail; <lb/>vectis <expan abbr="vic&etilde;">vicem</expan> <expan abbr="ger&utilde;t">gerunt</expan> vt diximus. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N1522B" type="main">         <p id="N1522B" type="main">
Line 2490 
Line 2490 
         <p id="N15281" type="main">         <p id="N15281" type="main">
           <s id="N15283">Quod vt <expan abbr="pal&atilde;">palam</expan> omnino fiat, <lb/><expan abbr="di&longs;tinguend&utilde;">di&longs;tinguendum</expan> in primis e&longs;t in&shy;<lb/>ter orbiculos &longs;uperioris, &amp; <pb pagenum="174" xlink:href="005/01/182.jpg"/>inferioris trochle&aelig;, <expan abbr="quandoquid&etilde;">quandoquidem</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="vterq.">vterque</expan> idem genus ve&shy;<lb/>ctis exprimit, aut participat. </s>           <s id="N15283">Quod vt <expan abbr="pal&atilde;">palam</expan> omnino fiat, <lb/><expan abbr="di&longs;tinguend&utilde;">di&longs;tinguendum</expan> in primis e&longs;t in&shy;<lb/>ter orbiculos &longs;uperioris, &amp; <pb pagenum="174" xlink:href="005/01/182.jpg"/>inferioris trochle&aelig;, <expan abbr="quandoquid&etilde;">quandoquidem</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="vterq.">vterque</expan> idem genus ve&shy;<lb/>ctis exprimit, aut participat. </s>
           <s id="N152A4">Si igitur <expan abbr="orbicul&utilde;">orbiculum</expan> trochle&aelig; &longs;u&shy;<lb/>perioris, hoc e&longs;t &longs;upern&egrave; appen&longs;&aelig; con&longs;ideremus, eam ratio&shy;<lb/>nem v&egrave;ctis obtinere comperiemus, quam participat etiam <lb/>libra &aelig;qualium brachiorum, nempe, cuius fulcimentum in&shy;<lb/>ter pondus, &amp; potentiam collocatur. </s>           <s id="N152A4">Si igitur <expan abbr="orbicul&utilde;">orbiculum</expan> trochle&aelig; &longs;u&shy;<lb/>perioris, hoc e&longs;t &longs;upern&egrave; appen&longs;&aelig; con&longs;ideremus, eam ratio&shy;<lb/>nem v&egrave;ctis obtinere comperiemus, quam participat etiam <lb/>libra &aelig;qualium brachiorum, nempe, cuius fulcimentum in&shy;<lb/>ter pondus, &amp; potentiam collocatur. </s>
           <s id="N152B3">Potr&ograve; diameter or&shy;<lb/>biculi orizonti parallela FG longitudinem vectis refert, <lb/>axiculus ver&ograve; qui in centro e&longs;t vbi H, fulcimentum. </s>           <s id="N152B3">Porr&ograve; diameter or&shy;<lb/>biculi orizonti parallela FG longitudinem vectis refert, <lb/>axiculus ver&ograve; qui in centro e&longs;t vbi H, fulcimentum. </s>
           <s id="N152BA">Deinde <lb/>diametri extremum F &agrave; quo pondus cum inferiori trochlea <lb/>per funem propendet, vectis extremum exprimit, cui onus <lb/>e&longs;t alligatum. </s>           <s id="N152BA">Deinde <lb/>diametri extremum F &agrave; quo pondus cum inferiori trochlea <lb/>per funem propendet, vectis extremum exprimit, cui onus <lb/>e&longs;t alligatum. </s>
           <s id="N152C3">Alterum ver&ograve; diametri extremum G, vectis <lb/>extremum de&longs;ignat, cui virtus mouentis applicatur. </s>           <s id="N152C3">Alterum ver&ograve; diametri extremum G, vectis <lb/>extremum de&longs;ignat, cui virtus mouentis applicatur. </s>
         </p>         </p>
Line 2514 
Line 2514 
           <s id="N15368"><expan abbr="videreq.">videreque</expan> e&longs;t in &longs;equenti <lb/>figura. </s>           <s id="N15368"><expan abbr="videreq.">videreque</expan> e&longs;t in &longs;equenti <lb/>figura. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N15370" type="main">         <p id="N15370" type="main">
           <s id="N15372">Quoniam &longs;i trochlea ABC &longs;u&longs;pen&shy;<lb/>datur per funem eius orbiculo cir&shy;<lb/>cumductum, cuius vnum <expan abbr="extrem&utilde;">extremum</expan> &longs;it <lb/>in D &longs;tabiliter alligatum, alterum ver&ograve; <lb/>&agrave; potentia in E con&longs;tituta &longs;u&longs;tineatur; <lb/>ac pondus F ab ip&longs;a inferiori parte <lb/>trochle&aelig; vbi B propendeat &longs;ubliga&shy;<lb/>tum, pondus ip&longs;um <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan>, non quidem <lb/>&agrave; &longs;ola potentia E, nec &agrave; &longs;olo &longs;u&longs;ten<gap/><pb pagenum="176" xlink:href="005/01/184.jpg"/>taculo D &longs;u&longs;tineri intelligetur, &longs;ed &longs;imul ab vtroque, ita <lb/>vt dimidium, alterutri re&longs;pondeat virtuti. </s>           <s id="N15372">Quoniam &longs;i trochlea ABC &longs;u&longs;pen&shy;<lb/>datur per funem eius orbiculo cir&shy;<lb/>cumductum, cuius vnum <expan abbr="extrem&utilde;">extremum</expan> &longs;it <lb/>in D &longs;tabiliter alligatum, alterum ver&ograve; <lb/>&agrave; potentia in E con&longs;tituta &longs;u&longs;tineatur; <lb/>ac pondus F ab ip&longs;a inferiori parte <lb/>trochle&aelig; vbi B propendeat &longs;ubliga&shy;<lb/>tum, pondus ip&longs;um <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan>, non quidem <lb/>&agrave; &longs;ola potentia E, nec &agrave; &longs;olo &longs;u&longs;ten<pb pagenum="176" xlink:href="005/01/184.jpg"/>taculo D &longs;u&longs;tineri intelligetur, &longs;ed &longs;imul ab vtroque, ita <lb/>vt dimidium, alterutri re&longs;pondeat virtuti. </s>
           <s id="N15395">Quo fit vt cum <lb/>potentia ad pondus attollendum, ip&longs;a inferiori trochlea vti&shy;<lb/>tur tanquam vecte non paruam virtutem ab ip&longs;a trochlea <lb/>mutuetur, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ecus ac &agrave; vecte, cuius alterum extremum fir&shy;<lb/>miter alicubi &longs;it innixum, ad eleuandum pondus, quod ex <lb/>eius medio pendeat, vt con&longs;tare pote&longs;t in de&longs;cripto vecte <lb/><figure id="id.005.01.184.1.jpg" xlink:href="005/01/184/1.jpg"/><lb/>ABC, cuius extre&shy;<lb/>mum C fulciatur in <lb/>D, extremum ver&ograve; <lb/>A &longs;it &agrave; <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> ele&shy;<lb/>uandum, &amp; ex pun&shy;<lb/>cto medio B <expan abbr="prop&etilde;-deat">propen&shy;<lb/>deat</expan> onus <expan abbr="alligat&utilde;">alligatum</expan>, <lb/>quod &longs;it ip&longs;um E. <lb/><!-- KEEP S--></s>           <s id="N15395">Quo fit vt cum <lb/>potentia ad pondus attollendum, ip&longs;a inferiori trochlea vti&shy;<lb/>tur tanquam vecte non paruam virtutem ab ip&longs;a trochlea <lb/>mutuetur, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ecus ac &agrave; vecte, cuius alterum extremum fir&shy;<lb/>miter alicubi &longs;it innixum, ad eleuandum pondus, quod ex <lb/>eius medio pendeat, vt con&longs;tare pote&longs;t in de&longs;cripto vecte <lb/><figure id="id.005.01.184.1.jpg" xlink:href="005/01/184/1.jpg"/><lb/>ABC, cuius extre&shy;<lb/>mum C fulciatur in <lb/>D, extremum ver&ograve; <lb/>A &longs;it &agrave; <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> ele&shy;<lb/>uandum, &amp; ex pun&shy;<lb/>cto medio B <expan abbr="prop&etilde;-deat">propen&shy;<lb/>deat</expan> onus <expan abbr="alligat&utilde;">alligatum</expan>, <lb/>quod &longs;it ip&longs;um E. <lb/><!-- KEEP S--></s>
           <s id="N153CA">Nam &amp; &longs;i pondus <lb/>potenti&aelig; vires excederet, <expan abbr="duplamq.">duplamque</expan> fer&egrave; proportionem ha&shy;<lb/>beret re&longs;pectu earum, omnino tamen beneficio vectis tolle&shy;<lb/>retur, cum dimidium tant&ugrave;m illius ip&longs;i potenti&aelig; re&longs;ponde&shy;<lb/>ret. </s>           <s id="N153CA">Nam &amp; &longs;i pondus <lb/>potenti&aelig; vires excederet, <expan abbr="duplamq.">duplamque</expan> fer&egrave; proportionem ha&shy;<lb/>beret re&longs;pectu earum, omnino tamen beneficio vectis tolle&shy;<lb/>retur, cum dimidium tant&ugrave;m illius ip&longs;i potenti&aelig; re&longs;ponde&shy;<lb/>ret. </s>
           <s id="N153D9">Quod &longs;i plures orbiculi in ip&longs;a inferiori trochlea con&shy;<lb/>tineantur, idem fiet, ac &longs;i totidem vectibus eiu&longs;dem tationis <lb/>idem pondus ab eadem potentia moueatur. </s>           <s id="N153D9">Quod &longs;i plures orbiculi in ip&longs;a inferiori trochlea con&shy;<lb/>tineantur, idem fiet, ac &longs;i totidem vectibus eiu&longs;dem rationis <lb/>idem pondus ab eadem potentia moueatur. </s>
           <s id="N153E0">Nam cum &longs;in&shy;<lb/>gulis pariter onus leuandum impartiri debeat, qu&ograve; plures <lb/>fuerint rotul&aelig; &longs;icut vectes, e&ograve; minus potenti&aelig; ad leuandum <lb/>propria virtute relinquitur, ac propterea minor, ac minor <lb/>virtus in trahente requiritur iuxta numerum rotularum. </s>           <s id="N153E0">Nam cum &longs;in&shy;<lb/>gulis pariter onus leuandum impartiri debeat, qu&ograve; plures <lb/>fuerint rotul&aelig; &longs;icut vectes, e&ograve; minus potenti&aelig; ad leuandum <lb/>propria virtute relinquitur, ac propterea minor, ac minor <lb/>virtus in trahente requiritur iuxta numerum rotularum. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N153EB" type="main">         <p id="N153EB" type="main">
Line 2530 
Line 2530 
           <s id="N1541C">Qu&aelig;&longs;tio Decimanona.</s>           <s id="N1541C">Qu&aelig;&longs;tio Decimanona.</s>
         </p>         </p>
         <p id="N1541F" type="main">         <p id="N1541F" type="main">
           <s id="N15421">C<emph type="italics"/>vr &longs;i quis &longs;uper lignum magnam imponat <lb/>&longs;ecurim, <expan abbr="de&longs;uperq.">de&longs;uperque</expan> illi magnum ad&yuml;ciat pon&shy;<lb/>dus, ligni quippiam, quod curandum &longs;it, non <lb/>diuidit: &longs;i ver&ograve; &longs;ecurim extollens percutiat, <lb/>illud &longs;cindit, c&ugrave;m alioqui mult&ograve; minus ha&shy;<lb/>beat ponderis id, quod percutit, qu&agrave;m id quod <lb/>&longs;uperiacet, &amp; premit? </s>           <s id="N15421">C<emph type="italics"/>vr &longs;i quis &longs;uper lignum magnam imponat <lb/>&longs;ecurim, <expan abbr="de&longs;uperq.">de&longs;uperque</expan> illi magnum adijciat pon&shy;<lb/>dus, ligni quippiam, quod curandum &longs;it, non <lb/>diuidit: &longs;i ver&ograve; &longs;ecurim extollens percutiat, <lb/>illud &longs;cindit, c&ugrave;m alioqui mult&ograve; minus ha&shy;<lb/>beat ponderis id, quod percutit, qu&agrave;m id quod <lb/>&longs;uperiacet, &amp; premit? </s>
           <s id="N15437">An quia omnia cum motu fiunt, &amp; <lb/>graue ip&longs;um, grauitatis magis a&longs;&longs;umit motum dum mouetur, <lb/>qu&agrave;m dum quie&longs;cit. </s>           <s id="N15437">An quia omnia cum motu fiunt, &amp; <lb/>graue ip&longs;um, grauitatis magis a&longs;&longs;umit motum dum mouetur, <lb/>qu&agrave;m dum quie&longs;cit. </s>
           <s id="N1543E">Incumbens igitur connatam graui mo&shy;<lb/>tionem non mouetur, motum ver&ograve; &amp; &longs;ecundum hanc moue&shy;<lb/>tur, &amp; &longs;ecundum eam, qu&aelig; est percutientis. </s>           <s id="N1543E">Incumbens igitur connatam graui mo&shy;<lb/>tionem non mouetur, motum ver&ograve; &amp; &longs;ecundum hanc moue&shy;<lb/>tur, &amp; &longs;ecundum eam, qu&aelig; est percutientis. </s>
           <s id="N15445">Pr&aelig;terea &longs;e-<emph.end type="italics"/><pb pagenum="178" xlink:href="005/01/186.jpg"/><emph type="italics"/>curis ip&longs;a efficitur cuneus. </s>           <s id="N15445">Pr&aelig;terea &longs;e-<emph.end type="italics"/><pb pagenum="178" xlink:href="005/01/186.jpg"/><emph type="italics"/>curis ip&longs;a efficitur cuneus. </s>
Line 2540 
Line 2540 
           <s id="N1545C">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>           <s id="N1545C">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>
         </p>         </p>
         <p id="N15460" type="main">         <p id="N15460" type="main">
           <s id="N15462">Tam qu&aelig;&longs;tionis propo&longs;itio qu&agrave;m dubitandi ratio <lb/>per &longs;e e&longs;t manife&longs;ta, ex quo nimirum contingat, vt <lb/>&longs;i quis &longs;uper lignum magnam imponat &longs;ecurim, <expan abbr="de-&longs;uperq.">de&shy;<lb/>&longs;uperque</expan> ingens illi adi; ciat pondus, nihil con&longs;ideratione di&shy;<lb/>gnum, aut alicuius momenti diuidat; &longs;i ver&ograve; &longs;ecurim ip&longs;am <lb/>extollens percutiat, illud &longs;cindat, etiam &longs;i multo minus illa <lb/>habeat ponderis, quam id quod &longs;uperiacet, ac pr&aelig;mit. <lb/></s>           <s id="N15462">Tam qu&aelig;&longs;tionis propo&longs;itio qu&agrave;m dubitandi ratio <lb/>per &longs;e e&longs;t manife&longs;ta, ex quo nimirum contingat, vt <lb/>&longs;i quis &longs;uper lignum magnam imponat &longs;ecurim, <expan abbr="de-&longs;uperq.">de&shy;<lb/>&longs;uperque</expan> ingens illi adijciat pondus, nihil con&longs;ideratione di&shy;<lb/>gnum, aut alicuius momenti diuidat; &longs;i ver&ograve; &longs;ecurim ip&longs;am <lb/>extollens percutiat, illud &longs;cindat, etiam &longs;i multo minus illa <lb/>habeat ponderis, quam id quod &longs;uperiacet, ac pr&aelig;mit. <lb/></s>
           <s id="N15476">Quod profecto ex eo euenire docet, quia cum omnia motu <lb/>fiant, &amp; graue ip&longs;um maiorem grauitatem acquirat per mo&shy;<lb/>tum, magis etiam mouet dum mouetur, qu&agrave;m dum quie&shy;<lb/>&longs;cit. </s>           <s id="N15476">Quod profecto ex eo euenire docet, quia cum omnia motu <lb/>fiant, &amp; graue ip&longs;um maiorem grauitatem acquirat per mo&shy;<lb/>tum, magis etiam mouet dum mouetur, qu&agrave;m dum quie&shy;<lb/>&longs;cit. </s>
           <s id="N1547F">Quare licet maior &longs;it grauitas innata totius incumben&shy;<lb/>tis oneris quod pr&aelig;mit, nempe &longs;ecuris cum &longs;uperadiecto <lb/>pondere, qu&agrave;m &longs;it &longs;olius mot&aelig; &longs;ecuris; nihilominus dum <lb/>prius elata &longs;ecuris deijcitur, non mod&ograve; operatur per inna&shy;<lb/>tam &longs;ibi grauitatem, &longs;ed per eam, quam in ip&longs;o motu acqui&shy;<lb/>rit, &amp; per impetum &agrave; percutiente impre&longs;&longs;um. </s>           <s id="N1547F">Quare licet maior &longs;it grauitas innata totius incumben&shy;<lb/>tis oneris quod pr&aelig;mit, nempe &longs;ecuris cum &longs;uperadiecto <lb/>pondere, qu&agrave;m &longs;it &longs;olius mot&aelig; &longs;ecuris; nihilominus dum <lb/>prius elata &longs;ecuris deijcitur, non mod&ograve; operatur per inna&shy;<lb/>tam &longs;ibi grauitatem, &longs;ed per eam, quam in ip&longs;o motu acqui&shy;<lb/>rit, &amp; per impetum &agrave; percutiente impre&longs;&longs;um. </s>
           <s id="N1548C">Vnde mirum <lb/>non e&longs;t, &longs;i tune efficacius percutiat, ac ita percutiendo <lb/>&longs;cindat lignum, quod percutit. </s>           <s id="N1548C">Vnde mirum <lb/>non e&longs;t, &longs;i tune efficacius percutiat, ac ita percutiendo <lb/>&longs;cindat lignum, quod percutit. </s>
Line 2568 
Line 2568 
           <s id="N155BA">Vt videre e&longs;t in de&shy;<lb/>&longs;cripto manubrio AB, cuius alterum extremum fulcitur <lb/><figure id="id.005.01.189.1.jpg" xlink:href="005/01/189/1.jpg"/><lb/>in A qua&longs;i tanquam in centro &longs;ui motus; alterum ver&ograve; pro&shy;<lb/>mouet &longs;ecurim in B: &amp; pars vbi C, impul&longs;um recipit &agrave; <lb/>potentia motrice tendentem in D. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N155BA">Vt videre e&longs;t in de&shy;<lb/>&longs;cripto manubrio AB, cuius alterum extremum fulcitur <lb/><figure id="id.005.01.189.1.jpg" xlink:href="005/01/189/1.jpg"/><lb/>in A qua&longs;i tanquam in centro &longs;ui motus; alterum ver&ograve; pro&shy;<lb/>mouet &longs;ecurim in B: &amp; pars vbi C, impul&longs;um recipit &agrave; <lb/>potentia motrice tendentem in D. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N155CC">Quo fit vt ip&longs;um manu&shy;<lb/>brium tanquam vectis, ac &longs;emidiameter circulariter mouea&shy;<lb/>tur, <expan abbr="efficiatq.">efficiatque</expan> arcum, &longs;eu lineam BE. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N155CC">Quo fit vt ip&longs;um manu&shy;<lb/>brium tanquam vectis, ac &longs;emidiameter circulariter mouea&shy;<lb/>tur, <expan abbr="efficiatq.">efficiatque</expan> arcum, &longs;eu lineam BE. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N155D8">Quamuis contingat <lb/>vltimum extremum A aliquantulum retrocedere ver&longs;us <lb/>F, eo quod fulcimentum non &longs;it omnino &longs;tabile, nec po&longs;sit <lb/>ei tam exact&egrave; ip&longs;um extremum manubrij applicari. </s>           <s id="N155D8">Quamuis contingat <lb/>vltimum extremum A aliquantulum retrocedere ver&longs;us <lb/>F, eo quod fulcimentum non &longs;it omnino &longs;tabile, nec po&longs;sit <lb/>ei tam exact&egrave; ip&longs;um extremum manubrij applicari. </s>
           <s id="N155E1">Cum <lb/>itaque omnia, qu&aelig; vectis vicem obtinent, ac circulariter &longs;uo <lb/>innixa fulcimento cientur, apti&longs;sim&egrave; virtutem, &longs;eu impul&shy;<lb/>&longs;um &agrave; mouente recipiant, &longs;equitur vt hac eciam ratione &longs;e&shy;<lb/>curis ip&longs;a per motum circularem magnam vim ad &longs;cinden&shy;<lb/>dum adipi&longs;catur. </s>           <s id="N155E1">Cum <lb/>itaque omnia, qu&aelig; vectis vicem obtinent, ac circulariter &longs;uo <lb/>innixa fulcimento cientur, apti&longs;sim&egrave; virtutem, &longs;eu impul&shy;<lb/>&longs;um &agrave; mouente recipiant, &longs;equitur vt hac etiam ratione &longs;e&shy;<lb/>curis ip&longs;a per motum circularem magnam vim ad &longs;cinden&shy;<lb/>dum adipi&longs;catur. </s>
         </p>         </p>
         <pb pagenum="182" xlink:href="005/01/190.jpg"/>         <pb pagenum="182" xlink:href="005/01/190.jpg"/>
         <p id="N155F2" type="main">         <p id="N155F2" type="main">
Line 2587 
Line 2587 
           <s id="N1563F">Maxim&egrave; autem <lb/>omnium ad &longs;tipites loratos, qui communiter ad enuclean&shy;<lb/>dum triticum in area ab agriculis adhibentur. </s>           <s id="N1563F">Maxim&egrave; autem <lb/>omnium ad &longs;tipites loratos, qui communiter ad enuclean&shy;<lb/>dum triticum in area ab agriculis adhibentur. </s>
           <s id="N15646">Hi enim im&shy;<lb/>petu accepto per motum circularem incredibili vehemen&shy;<lb/>tia ac virtute percutiunt. </s>           <s id="N15646">Hi enim im&shy;<lb/>petu accepto per motum circularem incredibili vehemen&shy;<lb/>tia ac virtute percutiunt. </s>
           <s id="N1564D">Porr&ograve; cum alter ex alterius extre&shy;<lb/>mitate cui loris alligatur liber&egrave; pendeat, ac per ip&longs;um tan&shy;<lb/>quam per manubrium &longs;atis procerum circulariter agitetur, <lb/>long&egrave; &agrave; centro, quod e&longs;t in iunctura lacerti cum humero <lb/>percutientis, &longs;uum qua&longs;i circulum perficit; <expan abbr="proindeq.">proindeque</expan> citi&longs;&shy;<lb/>&longs;im&egrave; fertur, vnde &amp; validi&longs;sim&egrave; ferit, ac percutit. </s>           <s id="N1564D">Porr&ograve; cum alter ex alterius extre&shy;<lb/>mitate cui loris alligatur liber&egrave; pendeat, ac per ip&longs;um tan&shy;<lb/>quam per manubrium &longs;atis procerum circulariter agitetur, <lb/>long&egrave; &agrave; centro, quod e&longs;t in iunctura lacerti cum humero <lb/>percutientis, &longs;uum qua&longs;i circulum perficit; <expan abbr="proindeq.">proindeque</expan> citi&longs;&shy;<lb/>&longs;im&egrave; fertur, vnde &amp; validi&longs;sim&egrave; ferit, ac percutit. </s>
           <s id="N1565E">Iuxta <lb/>quamiationem colligitur, quod &amp; experientia comproba&shy;<lb/>tur pr&aelig;dicta omnia in&longs;trumenta maximam, acpr&aelig;cipuam <lb/>virt utem &longs;ortiri in extremo, quod magis di&longs;tat &agrave; centro &longs;ui <lb/>motus. </s>           <s id="N1565E">Iuxta <lb/>quam rationem colligitur, quod &amp; experientia comproba&shy;<lb/>tur pr&aelig;dicta omnia in&longs;trumenta maximam, ac pr&aelig;cipuam <lb/>virtutem &longs;ortiri in extremo, quod magis di&longs;tat &agrave; centro &longs;ui <lb/>motus. </s>
         </p>         </p>
         <pb pagenum="183" xlink:href="005/01/191.jpg"/>         <pb pagenum="183" xlink:href="005/01/191.jpg"/>
         <p id="N1566D" type="main">         <p id="N1566D" type="main">
Line 2606 
Line 2606 
           <s id="N156CE">Qu&aelig;&longs;tio Vige&longs;ima.</s>           <s id="N156CE">Qu&aelig;&longs;tio Vige&longs;ima.</s>
         </p>         </p>
         <p id="N156D1" type="main">         <p id="N156D1" type="main">
           <s id="N156D3">C<emph type="italics"/>vr &longs;tatera qua carnes ponderantur, paruo ap&shy;<lb/>pendiculo magna trutinat onera c&ugrave; alioqui <lb/>tota dimidiata exi&longs;tat libra<gap/>vbi enim onus im&shy;<lb/>ponitur &longs;ol&ugrave;m &longs;u&longs;penditur lanx: in altera <lb/>ver&ograve; parte &longs;ola est &longs;tatera. </s>           <s id="N156D3">C<emph type="italics"/>vr &longs;tatera qua carnes ponderantur, paruo ap&shy;<lb/>pendiculo magna trutinat onera c&ugrave;m alioqui <lb/>tota dimidiata exi&longs;tat libra<gap/>vbi enim onus im&shy;<lb/>ponitur &longs;ol&ugrave;m &longs;u&longs;penditur lanx: in altera <lb/>ver&ograve; parte &longs;ola est &longs;tatera. </s>
           <s id="N156E3">An quia &longs;imul li&shy;<lb/>bra &amp; vectem ip&longs;am contingit e&longs;&longs;e &longs;tateram? <lb/></s>           <s id="N156E3">An quia &longs;imul li&shy;<lb/>bra &amp; vectem ip&longs;am contingit e&longs;&longs;e &longs;tateram? <lb/></s>
           <s id="N156E9">libram quidem, vbi &longs;partorum quodcumque &longs;tatera fit cen&shy;<lb/>trum: in altera enim parte lancem, in altera autem pro lance <lb/>&aelig;quipond&yuml; appendiculum habet, quod libr&aelig; incumbit, ceu &longs;i <lb/>quis alteram apponeret lancem, &amp; illi pondus imponeret. </s>           <s id="N156E9">libram quidem, vbi &longs;partorum quodcumque &longs;tatera fit cen&shy;<lb/>trum: in altera enim parte lancem, in altera autem pro lance <lb/>&aelig;quipondij appendiculum habet, quod libr&aelig; incumbit, ceu &longs;i <lb/>quis alteram apponeret lancem, &amp; illi pondus imponeret. </s>
           <s id="N156F2">Ma&shy;<lb/>nife&longs;tum enim quod tantundem trabit ponderis ei, quod in al&shy;<lb/>tera iacet lance. </s>           <s id="N156F2">Ma&shy;<lb/>nife&longs;tum enim quod tantundem trahit ponderis ei, quod in al&shy;<lb/>tera iacet lance. </s>
           <s id="N156F9">Quemadmodum autem &longs;i vna libra mult&aelig; <lb/>&longs;int libr&aelig;, &longs;ic talia in&longs;unt &longs;parta multa in eiu&longs;modi libra, <lb/>quorum vniu&longs;cuiu&longs;cuiu&longs;que quod intrin&longs;ecus e&longs;t ad appendiculum, <lb/>&longs;tater&aelig; e&longs;t dimidium: &amp; omnino i&longs;thuc libra e&longs;t, vnam qui&shy;<lb/>dem habens lancem, in qua pondus appenditur: alteram ve&shy;<lb/>r&ograve; vbi id &longs;tatera &aelig;quipondium. </s>           <s id="N156F9">Quemadmodum autem &longs;i vna libra mult&aelig; <lb/>&longs;int libr&aelig;, &longs;ic talia in&longs;unt &longs;parta multa in eiu&longs;modi libra, <lb/>quorum vniu&longs;cuiusque quod intrin&longs;ecus e&longs;t ad appendiculum, <lb/>&longs;tater&aelig; e&longs;t dimidium: &amp; omnino i&longs;thuc libra e&longs;t, vnam qui&shy;<lb/>dem habens lancem, in qua pondus appenditur: alteram ve&shy;<lb/>r&ograve; vbi id &longs;tatera &aelig;quipondium. </s>
           <s id="N15706">Quamobrem appendiculum <lb/>ad alteram &longs;ui partem e&longs;t &longs;tatera. </s>           <s id="N15706">Quamobrem appendiculum <lb/>ad alteram &longs;ui partem e&longs;t &longs;tatera. </s>
           <s id="N1570B">Huiu&longs;modi autem exi&shy;<lb/>&longs;tens mult&aelig; &longs;unt libr&aelig;, totque quot fuerint &longs;parta. </s>           <s id="N1570B">Huiu&longs;modi autem exi&shy;<lb/>&longs;tens mult&aelig; &longs;unt libr&aelig;, totque quot fuerint &longs;parta. </s>
           <s id="N15710">Semper <lb/>autem quod lanci propinquius e&longs;t &longs;partum, <expan abbr="appens&ograve;q.">appens&ograve;que</expan> oneri, <lb/>maius trahit pondus, quoniam fit quidem omnis &longs;tatera in&shy;<lb/>uer&longs;us vectis<gap/>, hypornocblion namque vnumquodque &longs;par&shy;<lb/>tum &longs;upern&egrave; exi&longs;tens, pondus ver&ograve; id quod lanci ine&longs;t. </s>           <s id="N15710">Semper <lb/>autem quod lanci propinquius e&longs;t &longs;partum, <expan abbr="appens&ograve;q.">appens&ograve;que</expan> oneri, <lb/>maius trahit pondus, quoniam fit quidem omnis &longs;tatera in&shy;<lb/>uer&longs;us vectis<gap/>, hypornochlion namque vnumquodque &longs;par&shy;<lb/>tum &longs;upern&egrave; exi&longs;tens, pondus ver&ograve; id quod lanci ine&longs;t. </s>
           <s id="N15721">Quan&shy;<lb/>t&ograve; autem productior vectis fuerit longitudo ab ip&longs;o hypomo&shy;<lb/>chlio, tant&ograve; ibi quidem facilius mouet, hic autem &aelig;quilibrium <lb/>facit, pondu&longs;que &longs;tater&aelig; trutinat, quod ad &aelig;quipond&yuml; vergit ap&shy;<lb/>pendiculam.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N15721">Quan&shy;<lb/>t&ograve; autem productior vectis fuerit longitudo ab ip&longs;o hypomo&shy;<lb/>chlio, tant&ograve; ibi quidem facilius mouet, hic autem &aelig;quilibrium <lb/>facit, pondu&longs;que &longs;tater&aelig; trutinat, quod ad &aelig;quipondij vergit ap&shy;<lb/>pendiculam.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p id="N1572E" type="head">         <p id="N1572E" type="head">
           <s id="N15730">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>           <s id="N15730">COMMENTARIVS.<!-- KEEP S--></s>
Line 2627 
Line 2627 
         </p>         </p>
         <p id="N15765" type="main">         <p id="N15765" type="main">
           <s id="N15767">Mox deinde cau&longs;am ip&longs;am in eo docet con&longs;i&longs;tere, qu&ograve;d <lb/>&longs;tatera, libr&aelig; &longs;imul ac vectis rationem induat, ac vtriu&longs;que <lb/>vicem obtineat. </s>           <s id="N15767">Mox deinde cau&longs;am ip&longs;am in eo docet con&longs;i&longs;tere, qu&ograve;d <lb/>&longs;tatera, libr&aelig; &longs;imul ac vectis rationem induat, ac vtriu&longs;que <lb/>vicem obtineat. </s>
           <s id="N1576E">Libr&aelig; nimirum, quia reuera e&longs;t veluti iu&shy;<lb/>gum tran&longs;uer&longs;um, &longs;eu ha&longs;ta bilancis ex puncto qua&longs;i medio <lb/>&longs;u&longs;pen&longs;a, atque vtrinque ponderibus pendentibus librata <lb/>circa ip&longs;um punctum <expan abbr="intermedi&utilde;">intermedium</expan>. <gap/> &longs;u&longs;penditur tanquam <lb/>circa centrum, vel axem. </s>           <s id="N1576E">Libr&aelig; nimirum, quia reuera e&longs;t veluti iu&shy;<lb/>gum tran&longs;uer&longs;um, &longs;eu ha&longs;ta bilancis ex puncto qua&longs;i medio <lb/>&longs;u&longs;pen&longs;a, atque vtrinque ponderibus pendentibus librata <lb/>circa ip&longs;um punctum <expan abbr="intermedi&utilde;">intermedium</expan>. Quo &longs;u&longs;penditur tanquam <lb/>circa centrum, vel axem. </s>
           <s id="N1577F">Q<gap/>muis enim &longs;tatera con&longs;titua&shy;<lb/>tur ex in&aelig;qualibus br<gap/>nijs, &amp; ex altero tantum lanx vna <lb/>propendeat; vel cert&egrave; loco lancis vnci nonnulli demittan&shy;<lb/>tur, qui mercibus, aut rebus ponderandis compacti, eas non <lb/>minus commod&egrave; &longs;u&longs;tinent, vt in &longs;ubiecta figura. </s>           <s id="N1577F">Qamuis enim &longs;tatera con&longs;titua&shy;<lb/>tur ex in&aelig;qualibus brachijs, &amp; ex altero tantum lanx vna <lb/>propendeat; vel cert&egrave; loco lancis vnci nonnulli demittan&shy;<lb/>tur, qui mercibus, aut rebus ponderandis compacti, eas non <lb/>minus commod&egrave; &longs;u&longs;tinent, vt in &longs;ubiecta figura. </s>
           <s id="N1578E">Ex altero <pb pagenum="186" xlink:href="005/01/194.jpg"/>ver&ograve;nonni&longs;i appendiculum &aelig;quipondij &longs;u&longs;pen&longs;um depen&shy;<lb/>deat: Semper tamen ip&longs;a &longs;tatera libram refert, cum eius <lb/>axis, ac fulcimentum &longs;it inter onus, &amp; &aelig;quipondium, <expan abbr="ip&longs;iusq.">ip&longs;iusque</expan> <lb/><figure id="id.005.01.194.1.jpg" xlink:href="005/01/194/1.jpg"/><lb/>&aelig;quipondij appendiculum, alterius lancis, vel vnci cum <lb/>pondere vicem &longs;ubeat; &longs;iue ip&longs;um fulcimentum, aut &longs;par&shy;<lb/>tum con&longs;tituatur in puncto omnino medio, &longs;iue &longs;ecus, vnde <lb/>prouenit in&aelig;qualitas brachiorum, cum h&aelig;c libr&aelig; naturam <lb/>non auferat, nec immutet, vt diximus &longs;uo loco. </s>           <s id="N1578E">Ex altero <pb pagenum="186" xlink:href="005/01/194.jpg"/>ver&ograve;nonni&longs;i appendiculum &aelig;quipondij &longs;u&longs;pen&longs;um depen&shy;<lb/>deat: Semper tamen ip&longs;a &longs;tatera libram refert, cum eius <lb/>axis, ac fulcimentum &longs;it inter onus, &amp; &aelig;quipondium, <expan abbr="ip&longs;iusq.">ip&longs;iusque</expan> <lb/><figure id="id.005.01.194.1.jpg" xlink:href="005/01/194/1.jpg"/><lb/>&aelig;quipondij appendiculum, alterius lancis, vel vnci cum <lb/>pondere vicem &longs;ubeat; &longs;iue ip&longs;um fulcimentum, aut &longs;par&shy;<lb/>tum con&longs;tituatur in puncto omnino medio, &longs;iue &longs;ecus, vnde <lb/>prouenit in&aelig;qualitas brachiorum, cum h&aelig;c libr&aelig; naturam <lb/>non auferat, nec immutet, vt diximus &longs;uo loco. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N157AE" type="main">         <p id="N157AE" type="main">
           <s id="N157B0"><expan abbr="Rur&longs;umq.">Rur&longs;umque</expan> vectis pariter naturam &longs;imul &longs;ortitur &longs;tatera, <lb/>quia fulcimentum habet vbi incumbit in axe, &longs;eu &longs;parto, <lb/>quod idem e&longs;t, ac punctum vnde &longs;u&longs;penditur, &amp; circa quod <lb/>ip&longs;a conuertitur, <expan abbr="pondusq.">pondusque</expan> leuandum con&longs;tituitur merces <lb/>in lancem inuecta, vel vncis infixa; &amp; potentia mouens, ip&shy;<lb/>&longs;um appendiculum &aelig;quipondij. </s>           <s id="N157B0"><expan abbr="Rur&longs;umq.">Rur&longs;umque</expan> vectis pariter naturam &longs;imul &longs;ortitur &longs;tatera, <lb/>quia fulcimentum habet vbi incumbit in axe, &longs;eu &longs;parto, <lb/>quod idem e&longs;t, ac punctum vnde &longs;u&longs;penditur, &amp; circa quod <lb/>ip&longs;a conuertitur, <expan abbr="pondusq.">pondusque</expan> leuandum con&longs;tituitur merces <lb/>in lancem inuecta, vel vncis infixa; &amp; potentia mouens, ip&shy;<lb/>&longs;um appendiculum &aelig;quipondij. </s>
           <s id="N157C4">Cum igitur ea &longs;it vectis, ac <lb/>libr&aelig; natura <expan abbr="propriaq.">propriaque</expan> conditlo,<gap/> cum alterum eius &agrave; ful&shy;<lb/>cimento brachium longius protenditur, vt in &longs;tatera contin&shy;<lb/>git, paruo in ip&longs;ius extremitate adhibito pondere, magnam <lb/>valeat molem ex altero breuiori brachio pendentem attol&shy;<lb/>lere, iuxta proportionem vtriu&longs;que di&longs;tanti&aelig; &agrave; centro, vt <pb pagenum="187" xlink:href="005/01/195.jpg"/>alibi demon&longs;trauimus; planum profecto relinquitur, qua <lb/>ratione, paruo appendiculo in &longs;tatera, magna leuari po&longs;&longs;int <lb/>pondera, vt intendebat Philo&longs;ophus. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N157C4">Cum igitur ea &longs;it vectis, ac <lb/>libr&aelig; natura <expan abbr="propriaq.">propriaque</expan> conditio,<gap/> cum alterum eius &agrave; ful&shy;<lb/>cimento brachium longius protenditur, vt in &longs;tatera contin&shy;<lb/>git, paruo in ip&longs;ius extremitate adhibito pondere, magnam <lb/>valeat molem ex altero breuiori brachio pendentem attol&shy;<lb/>lere, iuxta proportionem vtriu&longs;que di&longs;tanti&aelig; &agrave; centro, vt <pb pagenum="187" xlink:href="005/01/195.jpg"/>alibi demon&longs;trauimus; planum profecto relinquitur, qua <lb/>ratione, paruo appendiculo in &longs;tatera, magna leuari po&longs;&longs;int <lb/>pondera, vt intendebat Philo&longs;ophus. <!-- KEEP S--></s>
         </p>         </p>
         <p id="N157E1" type="main">         <p id="N157E1" type="main">
           <s id="N157E3">Quoniam ver&ograve; in pr&aelig;fato di&longs;cur&longs;u &longs;emel atque iterum <lb/>Ari&longs;toteles docuit, &longs;tateram e&longs;&longs;e velutilibram, in qua plures <lb/>&longs;int libr&aelig;, ac totidem quot fuerint &longs;parta, hinc Blancanus <lb/>conijcit, apud Pri&longs;cos, &longs;tateram ex multis trutinis, &longs;eu &longs;par&shy;<lb/>tis compactam fui&longs;&longs;e, paribus interuallis per totam longi&shy;<lb/>tudinem ip&longs;ius &longs;tater&aelig; di&longs;&longs;eminatis; Ex quibus &longs;ingulis <lb/>prout pondus po&longs;tulabat, illa &longs;u&longs;penderetur, appendiculo <lb/>&longs;emper in extremitate &longs;ui brachij immoto manente; Itaut <lb/>tantum mercis lanci imponeretur, quantum appendiculo <lb/>&aelig;quiponderaret, iuxta <expan abbr="&longs;ituation&etilde;">&longs;ituationem</expan> cuiu&longs;libet trutin&aelig;. </s>           <s id="N157E3">Quoniam ver&ograve; in pr&aelig;fato di&longs;cur&longs;u &longs;emel atque iterum <lb/>Ari&longs;toteles docuit, &longs;tateram e&longs;&longs;e velutilibram, in qua plures <lb/>&longs;int libr&aelig;, ac totidem quot fuerint &longs;parta, hinc Blancanus <lb/>conijcit, apud Pri&longs;cos, &longs;tateram ex multis trutinis, &longs;eu &longs;par&shy;<lb/>tis compactam fui&longs;&longs;e, paribus interuallis per totam longi&shy;<lb/>tudinem ip&longs;ius &longs;tater&aelig; di&longs;&longs;eminatis; Ex quibus &longs;ingulis <lb/>prout pondus po&longs;tulabat, illa &longs;u&longs;penderetur, appendiculo <lb/>&longs;emper in extremitate &longs;ui brachij immoto manente; Itaut <lb/>tantum mercis lanci imponeretur, quantum appendiculo <lb/>&aelig;quiponderaret, iuxta <expan abbr="&longs;ituation&etilde;">&longs;ituationem</expan> cuiu&longs;libet trutin&aelig;. </s>
Line 2644 
Line 2644 
         <p id="N15816" type="main">         <p id="N15816" type="main">
           <s id="N15818">Verumenimuer&ograve; non &longs;atis id colligitur ex Ari&longs;totele, nec <lb/>videtur nece&longs;&longs;arium ad verificandum dictum illud eiu&longs;dem <lb/>Philo&longs;ophi. </s>           <s id="N15818">Verumenimuer&ograve; non &longs;atis id colligitur ex Ari&longs;totele, nec <lb/>videtur nece&longs;&longs;arium ad verificandum dictum illud eiu&longs;dem <lb/>Philo&longs;ophi. </s>
           <s id="N1581F">Quandoquidem etiam &longs;tatera prout mod&ograve; apud <lb/>no&longs;trates e&longs;t in v&longs;u, ex duplici &longs;altem trutina &longs;olet con&longs;tare, <lb/>vna qu&aelig; loco vnde lanx pendet e&longs;t propior, altera ver&ograve; <lb/>qu&aelig; aliquantulum e&longs;t remotior, &amp; in oppo&longs;ito, &longs;eu inuer&longs;o <lb/>&longs;tater&aelig; latere locatur: Ac per propiorem vtique onera ma&shy;<lb/>iora, per remotiorem ver&ograve; minora con&longs;ueuerunt librari; li&shy;<lb/>bero &longs;emper manente appendiculo, vt per reliquum &longs;tater&aelig; <lb/>brachium iuxta exigentiam ponderis di&longs;currere valeat. <lb/></s>           <s id="N1581F">Quandoquidem etiam &longs;tatera prout mod&ograve; apud <lb/>no&longs;trates e&longs;t in v&longs;u, ex duplici &longs;altem trutina &longs;olet con&longs;tare, <lb/>vna qu&aelig; loco vnde lanx pendet e&longs;t propior, altera ver&ograve; <lb/>qu&aelig; aliquantulum e&longs;t remotior, &amp; in oppo&longs;ito, &longs;eu inuer&longs;o <lb/>&longs;tater&aelig; latere locatur: Ac per propiorem vtique onera ma&shy;<lb/>iora, per remotiorem ver&ograve; minora con&longs;ueuerunt librari; li&shy;<lb/>bero &longs;emper manente appendiculo, vt per reliquum &longs;tater&aelig; <lb/>brachium iuxta exigentiam ponderis di&longs;currere valeat. <lb/></s>
           <s id="N15831">Quamobrem hac quoque in &longs;tatera con<gap/>i videntur plu&shy;<lb/>res libr&aelig;, cum &longs;altem duplex in ea trutina reperiatur, qu&aelig; <lb/>tanquam duplex libra de&longs;eruit ad maiora, vel minora one&shy;<lb/>ra aptius ponderanda, &amp; vt eadem &longs;ecundum maiores, vel <lb/>minores differentias ponderum quando opus fuerit innote&shy;<lb/>&longs;cant. </s>           <s id="N15831">Quamobrem hac quoque in &longs;tatera contineri videntur plu&shy;<lb/>res libr&aelig;, cum &longs;altem duplex in ea trutina reperiatur, qu&aelig; <lb/>tanquam duplex libra de&longs;eruit ad maiora, vel minora one&shy;<lb/>ra aptius ponderanda, &amp; vt eadem &longs;ecundum maiores, vel <lb/>minores differentias ponderum quando opus fuerit innote&shy;<lb/>&longs;cant. </s>
           <s id="N15840">Et quidem cum Ari&longs;toteles ait: ac &longs;i vna libra mult&aelig; <pb pagenum="188" xlink:href="005/01/196.jpg"/>&longs;int libr&aelig;, eo quod in ea in&longs;int &longs;parta multa: forta&longs;&longs;e idem <lb/>intellexit per multa, vel multas, ac plura, vel plures; cum no&shy;<lb/>men Gr&aelig;cum <foreign lang="greek">pollo\s</foreign> vtrumque &longs;ignificet, &amp; &agrave; Cierone <lb/><foreign lang="greek">w_olla\</foreign> in Tim&aelig;o Platonis vertatur plures. </s>           <s id="N15840">Et quidem cum Ari&longs;toteles ait: ac &longs;i vna libra mult&aelig; <pb pagenum="188" xlink:href="005/01/196.jpg"/>&longs;int libr&aelig;, eo quod in ea in&longs;int &longs;parta multa: forta&longs;&longs;e idem <lb/>intellexit per multa, vel multas, ac plura, vel plures; cum no&shy;<lb/>men Gr&aelig;cum <foreign lang="greek">pollo\s</foreign> vtrumque &longs;ignificet, &amp; &agrave; Cicerone <lb/><foreign lang="greek">w_olla\</foreign> in Tim&aelig;o Platonis vertatur plures. </s>
           <s id="N15855">Ni&longs;i etiam cum <lb/>Baldo rect&egrave; dixerimus, &longs;tateram tot libras con&longs;titui, quot <lb/>&longs;unt tran&longs;lationes appendiculi de loco ad locum; quia toties <lb/>variatur proportio, <expan abbr="proindeq.">proindeque</expan> etiam libra. </s>           <s id="N15855">Ni&longs;i etiam cum <lb/>Baldo rect&egrave; dixerimus, &longs;tateram tot libras con&longs;titui, quot <lb/>&longs;unt tran&longs;lationes appendiculi de loco ad locum; quia toties <lb/>variatur proportio, <expan abbr="proindeq.">proindeque</expan> etiam libra. </s>
           <s id="N15862">Quare gratis ad <lb/>exponenda verba Ari&longs;totelis putat Blancanus &longs;tater&aelig; ap&shy;<lb/>pendiculum apud veteres fui&longs;&longs;e immobile, <expan abbr="ip&longs;amq.">ip&longs;amque</expan> &longs;tateram <lb/>ex tot &longs;partis, &longs;eu trutinis con&longs;ta&longs;&longs;e, quot erant metienda <lb/>pondera: Quamuis alioquin id non fuerit impo&longs;&longs;ibile, &longs;ed <lb/>laborio&longs;um duntaxat, &amp; inutile. </s>           <s id="N15862">Quare gratis ad <lb/>exponenda verba Ari&longs;totelis putat Blancanus &longs;tater&aelig; ap&shy;<lb/>pendiculum apud veteres fui&longs;&longs;e immobile, <expan abbr="ip&longs;amq.">ip&longs;amque</expan> &longs;tateram <lb/>ex tot &longs;partis, &longs;eu trutinis con&longs;ta&longs;&longs;e, quot erant metienda <lb/>pondera: Quamuis alioquin id non fuerit impo&longs;&longs;ibile, &longs;ed <lb/>laborio&longs;um duntaxat, &amp; inutile. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N15873" type="main">         <p id="N15873" type="main">
           <s id="N15875">Diximus, non impo&longs;&longs;ibile: Nam quolibet in lance onere <lb/>impo&longs;ito, e&longs;t adinuenire centrum grauitatis totius &longs;tater&aelig; <lb/>&longs;ic con&longs;titut&aelig;, ex quo &longs;i ip&longs;a per trutinam &longs;u&longs;pendatur, <lb/>&longs;tabit <expan abbr="&aelig;quiponderabitq.">&aelig;quiponderabitque</expan> appendiculum immobile ip&longs;i one&shy;<lb/>ri in lance impo&longs;ito. </s>           <s id="N15875">Diximus, non impo&longs;&longs;ibile: Nam quolibet in lance onere <lb/>impo&longs;ito, e&longs;t adinuenire centrum grauitatis totius &longs;tater&aelig; <lb/>&longs;ic con&longs;titut&aelig;, ex quo &longs;i ip&longs;a per trutinam &longs;u&longs;pendatur, <lb/>&longs;tabit <expan abbr="&aelig;quiponderabitq.">&aelig;quiponderabitque</expan> appendiculum immobile ip&longs;i one&shy;<lb/>ri in lance impo&longs;ito. </s>
           <s id="N15884">Vnde &longs;ingula puncta longitudinis &longs;ta&shy;<lb/>ter&aelig; con&longs;titui po&longs;&longs;unt centra grauitatis re&longs;pectu diuer&longs;orum <lb/>onerum imponibilium, ac in quolibet illorum poterit truti&shy;<lb/>na locari, qu&aelig; ad determinatum &longs;uum onus librandum de&shy;<lb/>&longs;eruiat. </s>           <s id="N15884">Vnde &longs;ingula puncta longitudinis &longs;ta&shy;<lb/>ter&aelig; con&longs;titui po&longs;&longs;unt centra grauitatis re&longs;pectu diuer&longs;orum <lb/>onerum imponibilium, ac in quolibet illorum poterit truti&shy;<lb/>na locari, qu&aelig; ad determinatum &longs;uum onus librandum de&shy;<lb/>&longs;eruiat. </s>
           <s id="N1588F">Diximus tamen hoc e&longs;&longs;e laborio&longs;um, &amp; inutile, <lb/>tum quia difficilius e&longs;t multiplicare trutinas, <expan abbr="ip&longs;amq.">ip&longs;amque</expan> totam <lb/>&longs;tateram diuer&longs;is ex punctis &longs;u&longs;pendere ad quamlibet oneris <lb/>differentiam digno&longs;cendam, cum &longs;ola appendiculi mobili&shy;<lb/>tate, atque di&longs;cur&longs;u id con&longs;equi po&longs;&longs;it: tum etiam quia ad <lb/>panciora onera libranda, <expan abbr="paucioresq.">paucioresque</expan> admodum ponderum <lb/>differentias percipiendas de&longs;eruire po&longs;&longs;et ip&longs;a huiu&longs;modi <lb/>&longs;tatera. </s>           <s id="N1588F">Diximus tamen hoc e&longs;&longs;e laborio&longs;um, &amp; inutile, <lb/>tum quia difficilius e&longs;t multiplicare trutinas, <expan abbr="ip&longs;amq.">ip&longs;amque</expan> totam <lb/>&longs;tateram diuer&longs;is ex punctis &longs;u&longs;pendere ad quamlibet oneris <lb/>differentiam digno&longs;cendam, cum &longs;ola appendiculi mobili&shy;<lb/>tate, atque di&longs;cur&longs;u id con&longs;equi po&longs;&longs;it: tum etiam quia ad <lb/>pauciora onera libranda, <expan abbr="paucioresq.">paucioresque</expan> admodum ponderum <lb/>differentias percipiendas de&longs;eruire po&longs;&longs;et ip&longs;a huiu&longs;modi <lb/>&longs;tatera. </s>
           <s id="N158A8">Cum cert&egrave; multiplicari trutin&aelig; non valeant ad nu&shy;<lb/>merum linearum, aut denticulorum, in quos mod&ograve; diuer&shy;<lb/>&longs;um e&longs;t brachium &longs;tater&aelig;, &amp; in quos di&longs;currens appendicu&shy;<lb/>lum pro opportimitate transfertur, vt &longs;ingulis notis, &longs;eu li&shy;<lb/>neis, &longs;ingula onera trutinentur, ac determinat&egrave; quodlibet <lb/>corum pondus di&longs;tincti&longs;&longs;im&egrave; innote&longs;cat. </s>           <s id="N158A8">Cum cert&egrave; multiplicari trutin&aelig; non valeant ad nu&shy;<lb/>merum linearum, aut denticulorum, in quos mod&ograve; diuer&shy;<lb/>&longs;um e&longs;t brachium &longs;tater&aelig;, &amp; in quos di&longs;currens appendicu&shy;<lb/>lum pro opportunitate transfertur, vt &longs;ingulis notis, &longs;eu li&shy;<lb/>neis, &longs;ingula onera trutinentur, ac determinat&egrave; quodlibet <lb/>eorum pondus di&longs;tincti&longs;&longs;im&egrave; innote&longs;cat. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N158B5" type="main">         <p id="N158B5" type="main">
           <s id="N158B7">Addit autem Ari&longs;toteles qu&ograve;d quant&ograve; propinquius one&shy;<lb/>ri in lance, vel vncis appen&longs;o &longs;partum con&longs;tituitur, tanto <lb/>magis onus ip&longs;um, &longs;eu maius onus valet &longs;tatera leuare. </s>           <s id="N158B7">Addit autem Ari&longs;toteles qu&ograve;d quant&ograve; propinquius one&shy;<lb/>ri in lance, vel vncis appen&longs;o &longs;partum con&longs;tituitur, tanto <lb/>magis onus ip&longs;um, &longs;eu maius onus valet &longs;tatera leuare. </s>
Line 2669 
Line 2669 
         <p id="N1591A" type="main">         <p id="N1591A" type="main">
           <s id="N1591C">C<emph type="italics"/>vr medici facilius dentes extrahunt denti&shy;<lb/>forcipis onere adiecto, qu&agrave;m &longs;i &longs;ola vtantur <lb/>manu? </s>           <s id="N1591C">C<emph type="italics"/>vr medici facilius dentes extrahunt denti&shy;<lb/>forcipis onere adiecto, qu&agrave;m &longs;i &longs;ola vtantur <lb/>manu? </s>
           <s id="N15926">An quia ex mana magis, qu&agrave;m ex den&shy;<lb/>tiforcipe lubricus elabitur dens? </s>           <s id="N15926">An quia ex mana magis, qu&agrave;m ex den&shy;<lb/>tiforcipe lubricus elabitur dens? </s>
           <s id="N1592B">An ferro id <lb/>potius accidit, qu&agrave;m digitis, quoniam vndique <lb/>dentem non comprehendunt, quod mollis di&shy;<lb/>gitorum facit caro, adb&aelig;ret enim &amp; complectitur magis. </s>           <s id="N1592B">An ferro id <lb/>potius accidit, qu&agrave;m digitis, quoniam vndique <lb/>dentem non comprehendunt, quod mollis di&shy;<lb/>gitorum facit caro, adh&aelig;ret enim &amp; complectitur magis. </s>
           <s id="N15934">An <lb/>quia dentiforcipes duo &longs;unt contrar&yuml; vectes, vnicum habentes <lb/>hypomochlion, eius &longs;cilicet in&longs;trumenti connexionem? </s>           <s id="N15934">An <lb/>quia dentiforcipes duo &longs;unt contrarij vectes, vnicum habentes <lb/>hypomochlion, eius &longs;cilicet in&longs;trumenti connexionem? </s>
           <s id="N1593B">Hoc <lb/>igitur ad extractionem vtuntur organo, vt facilius moueant. <lb/></s>           <s id="N1593B">Hoc <lb/>igitur ad extractionem vtuntur organo, vt facilius moueant. <lb/></s>
           <s id="N15941">Sit dentiforcipis alterum quidem extremum vbi e&longs;t A; alterum <lb/>autem quod extrahit, B, vectis autem vbi A D F, alter ver&ograve; <lb/>vectis vbi BCE, hypomochlion autem CGD, connexio ver&ograve; <lb/>vbi G, dens autem pondus. </s>           <s id="N15941">Sit dentiforcipis alterum quidem extremum vbi e&longs;t A; alterum <lb/>autem quod extrahit, B, vectis autem vbi A D F, alter ver&ograve; <lb/>vectis vbi BCE, hypomochlion autem CGD, connexio ver&ograve; <lb/>vbi G, dens autem pondus. </s>
           <s id="N1594A">V troque igitur B &amp; F &longs;imul com&shy;<lb/>prehendentes mouent: quomodo autem commotus fuerit, faci&shy;<lb/>lius manu trahitur, qu&agrave;m instrumento.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N1594A">V troque igitur B &amp; F &longs;imul com&shy;<lb/>prehendentes mouent: quomodo autem commotus fuerit, faci&shy;<lb/>lius manu trahitur, qu&agrave;m instrumento.<emph.end type="italics"/></s>
Line 2681 
Line 2681 
         <p id="N15959" type="main">         <p id="N15959" type="main">
           <s id="N1595B">Qv&aelig;ritur in pr&aelig;&longs;enti ab Ari&longs;totele, ex quo nam pro&shy;<lb/>ueniat, vt facilius dentes extrahantur denti&longs;orcipis <lb/>adhibito in&longs;trumento, qu&agrave;m &longs;ola manu, immediata <lb/>opera digitorum. </s>           <s id="N1595B">Qv&aelig;ritur in pr&aelig;&longs;enti ab Ari&longs;totele, ex quo nam pro&shy;<lb/>ueniat, vt facilius dentes extrahantur denti&longs;orcipis <lb/>adhibito in&longs;trumento, qu&agrave;m &longs;ola manu, immediata <lb/>opera digitorum. </s>
           <s id="N15964">Ac prim&ograve; ex eo, inquit videri po&longs;&longs;e, id or-<pb pagenum="190" xlink:href="005/01/198.jpg"/>tum habere, qu&ograve;d cum dens lubricus in &longs;e &longs;it, magis for&shy;<lb/>&longs;an &egrave; manu qu&aelig; leuis, &amp; mollis e&longs;t, qu&agrave;m ex rudi, ac tenaci <lb/>forcipe elabatur. </s>           <s id="N15964">Ac prim&ograve; ex eo, inquit videri po&longs;&longs;e, id or-<pb pagenum="190" xlink:href="005/01/198.jpg"/>tum habere, qu&ograve;d cum dens lubricus in &longs;e &longs;it, magis for&shy;<lb/>&longs;an &egrave; manu qu&aelig; leuis, &amp; mollis e&longs;t, qu&agrave;m ex rudi, ac tenaci <lb/>forcipe elabatur. </s>
           <s id="N15970"><expan abbr="Statimq.">Statimque</expan> hanc ip&longs;am rationem impugnat, <lb/>ac penitus euertit, inquiens, potius ferro, qu&agrave;m digitis con&shy;<lb/>tingere, vt dens ab illis apprehen&longs;us, propteri &longs;ui lubricita&shy;<lb/>tem aufugiat. </s>           <s id="N15970"><expan abbr="Statimq.">Statimque</expan> hanc ip&longs;am rationem impugnat, <lb/>ac penitus euertit, inquiens, potius ferro, qu&agrave;m digitis con&shy;<lb/>tingere, vt dens ab illis apprehen&longs;us, propter &longs;ui lubricita&shy;<lb/>tem aufugiat. </s>
           <s id="N1597C">Quandoquidem ferrum, &longs;eu ferrei denti&longs;orci&shy;<lb/>pes, minus qu&agrave;m digiti <expan abbr="vndiq.">vndique</expan> dentem valent comprehen&shy;<lb/>dere. </s>           <s id="N1597C">Quandoquidem ferrum, &longs;eu ferrei dentiforci&shy;<lb/>pes, minus qu&agrave;m digiti <expan abbr="vndiq.">vndique</expan> dentem valent comprehen&shy;<lb/>dere. </s>
           <s id="N15987">Mollis enim digitorum caro cedendo, ac flectendo <lb/>&longs;e&longs;e, adh&aelig;ret, &amp; complectitur magis qu&agrave;m ferrum pr&aelig; &longs;ua <lb/>duritic, ac in flexibilitate. </s>           <s id="N15987">Mollis enim digitorum caro cedendo, ac flectendo <lb/>&longs;e&longs;e, adh&aelig;ret, &amp; complectitur magis qu&agrave;m ferrum pr&aelig; &longs;ua <lb/>duritie, ac in flexibilitate. </s>
           <s id="N1598E">Vnde perperam huiu&longs;modi Ari&longs;to&shy;<lb/>telis verba intelligunt cum ij, qui ea tanquam in confirma&shy;<lb/>tionem prioris rationis, aut &longs;olutionis dicta exponunt: tum <lb/>etiam qui ex oppo&longs;ito, ea ip&longs;a propo&longs;itam qu&etail;&longs;tionis &longs;uppo&shy;<lb/>&longs;itionem arbitrantur de&longs;truere. </s>           <s id="N1598E">Vnde perperam huiu&longs;modi Ari&longs;to&shy;<lb/>telis verba intelligunt cum ij, qui ea tanquam in confirma&shy;<lb/>tionem prioris rationis, aut &longs;olutionis dicta exponunt: tum <lb/>etiam qui ex oppo&longs;ito, ea ip&longs;a propo&longs;itam qu&etail;&longs;tionis &longs;uppo&shy;<lb/>&longs;itionem arbitrantur de&longs;truere. </s>
           <s id="N15999">Etenim non &longs;uppo&longs;itioni, &amp; <lb/>experienti&aelig; a&longs;&longs;umpt&aelig;, &longs;ed priori duntaxat opponuntur &longs;olu&shy;<lb/>tioni, vt vidimus, <expan abbr="rationemq.">rationemque</expan> dubitandi non mediocliter au&shy;<lb/>gent, vt magis ea, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> traditurus e&longs;t vera &longs;olutio eluce&longs;cat. </s>           <s id="N15999">Etenim non &longs;uppo&longs;itioni, &amp; <lb/>experienti&aelig; a&longs;&longs;umpt&aelig;, &longs;ed priori duntaxat opponuntur &longs;olu&shy;<lb/>tioni, vt vidimus, <expan abbr="rationemq.">rationemque</expan> dubitandi non mediocriter au&shy;<lb/>gent, vt magis ea, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> traditurus e&longs;t vera &longs;olutio eluce&longs;cat. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N159AA" type="main">         <p id="N159AA" type="main">
           <s id="N159AC">Soluit igitur Ari&longs;toteles <expan abbr="qu&aelig;&longs;tion&etilde;">qu&aelig;&longs;tionem</expan> dicens, id ex eo con&shy;<lb/>tingere, qu&ograve;d in dentiforcipe duo continentur vectes &longs;ibi in&shy;<lb/>uicem contrarij, videlicet ip&longs;a dentiforcipis brachia, quorum <lb/>vnicum e&longs;t commune hypomochlion, neinpe ip&longs;a vtriu&longs;que <lb/>connexio, parisq alterius ad <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> in<gap/> exio, qua <expan abbr="inuic&etilde;">inuicem</expan> ob&shy;<lb/>uiantur. </s>           <s id="N159AC">Soluit igitur Ari&longs;toteles <expan abbr="qu&aelig;&longs;tion&etilde;">qu&aelig;&longs;tionem</expan> dicens, id ex eo con&shy;<lb/>tingere, qu&ograve;d in dentiforcipe duo continentur vectes &longs;ibi in&shy;<lb/>uicem contrarij, videlicet ip&longs;a dentiforcipis brachia, quorum <lb/>vnicum e&longs;t commune hypomochlion, nempe ip&longs;a vtriu&longs;que <lb/>connexio, parisque alterius ad <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> inf<gap/>exio, qua <expan abbr="inuic&etilde;">inuicem</expan> ob&shy;<lb/>uiantur. </s>
           <s id="N159C7">Proindeq, <expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> <expan abbr="vecti&utilde;">vectium</expan> virtute arctius, ac validius, <lb/>qu&agrave;m digitis <expan abbr="dent&etilde;">dentem</expan> per&longs;tringi, <expan abbr="faciliusq.">faciliusque</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;equenter">con&longs;equenter</expan> auelli. </s>           <s id="N159C7">Proindeq, <expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> <expan abbr="vecti&utilde;">vectium</expan> virtute arctius, ac validius, <lb/>qu&agrave;m digitis <expan abbr="dent&etilde;">dentem</expan> per&longs;tringi, <expan abbr="faciliusq.">faciliusque</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;equenter">con&longs;equenter</expan> auelli. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N159E0" type="main">         <p id="N159E0" type="main">
Line 2697 
Line 2697 
           <s id="N159FE">Alter ver&ograve; <lb/>AD &longs;uffulti in con&shy;<lb/>nexione qua&longs;i axe <lb/><expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> vbi E. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N159FE">Alter ver&ograve; <lb/>AD &longs;uffulti in con&shy;<lb/>nexione qua&longs;i axe <lb/><expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> vbi E. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N15A0B">Pon&shy;<lb/>du&longs;que &longs;it ip&longs;um <lb/>dens F. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N15A0B">Pon&shy;<lb/>du&longs;que &longs;it ip&longs;um <lb/>dens F. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N15A13">Vtroque <pb pagenum="191" xlink:href="005/01/199.jpg"/>igitur vecte &longs;imul admoto per extrema BD ip&longs;um dentem <lb/>tanquam onus in contrarium repellendo, validi&longs;&longs;im&egrave; con&shy;<lb/>&longs;tringent adhibita, &longs;cilicet manu in AC, qua extremum <lb/>A compellatur ver&longs;us C, &amp; extremum C ver&longs;us A. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N15A13">Vtroque <pb pagenum="191" xlink:href="005/01/199.jpg"/>igitur vecte &longs;imul admoto per extrema BD ip&longs;um dentem <lb/>tanquam onus in contrarium repellendo, validi&longs;&longs;im&egrave; con&shy;<lb/>&longs;tringent adhibita, &longs;cilicet manu in AC, qua extremum <lb/>A compellatur ver&longs;us C, &amp; extremum C ver&longs;us A. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N15A22">Dens <lb/><expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> ita con&longs;trictus facil&egrave; dimouetur, ar dimotus extrahi&shy;<lb/>tur. </s>           <s id="N15A22">Dens <lb/><expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> ita con&longs;trictus facil&egrave; dimouetur, ac dimotus extrahi&shy;<lb/>tur. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N15A2C" type="main">         <p id="N15A2C" type="main">
           <s id="N15A2E">H&aelig;c fer&egrave; Ari&longs;toteles, qu&aelig; tamen vt rect&egrave; Baldus ob&longs;er&shy;<lb/>uat, con&longs;trictionem potius, quam dimotionem, &amp; ab&longs;tractio&shy;<lb/>nem dentis demon&longs;trant. </s>           <s id="N15A2E">H&aelig;c fer&egrave; Ari&longs;toteles, qu&aelig; tamen vt rect&egrave; Baldus ob&longs;er&shy;<lb/>uat, con&longs;trictionem potius, quam dimotionem, &amp; ab&longs;tractio&shy;<lb/>nem dentis demon&longs;trant. </s>
Line 2714 
Line 2714 
           <s id="N15A7A">Quocirca admittenda non erunt, qu&aelig; Baldus aliter Phi&shy;<lb/>lo&longs;ophus hac in re profert, quamuis acut&egrave; fuerint excogita&shy;<lb/>ta, cum ait, dentiforcipis partium, quibus dens apprehendi&shy;<lb/>tur, eam qu&aelig; longior e&longs;t, potenti&aelig; mouentis loco &longs;uccede&shy;<lb/>re, breuiorem ver&ograve; fulcimentum con&longs;titui: Quandoquidem <lb/>in v&longs;u dentiforcipis ad extrahendum dentem etiam prout <pb pagenum="192" xlink:href="005/01/200.jpg"/>ab ip&longs;o explicatur, fulcimentum non pote&longs;t con&longs;titui in ip&longs;a <lb/>breuiori dentiforcipis parte, qua apprehenditur dens; tum <lb/>quia h&aelig;c &longs;imul cum altera parte mouetur, licet per mino&shy;<lb/>rem circulationem, qu&aelig; &longs;an&egrave; fit circa punctum illud gingi&shy;<lb/>u&aelig;, cui in ab&longs;tractione conuertendo &longs;e&longs;e innititur dens, &amp; &agrave; <lb/>quo &longs;emper dentiforcipis extremum aliquantulum di&longs;tat, <lb/>eo quod nequeat ad illam v&longs;que partem gingiu&aelig; interio&shy;<lb/>rem, ac &longs;olidam vbi huiu&longs;modi fit nixus pertingere: tum, <lb/>etiam quia e&longs;to pars ip&longs;a breuior per &longs;ui extremum non, <lb/>moueretur ad motum alterius, &longs;ed quie&longs;ceret, non propte&shy;<lb/>rea &longs;equeretur con&longs;titui fulcimentum huius motionis. </s>           <s id="N15A7A">Quocirca admittenda non erunt, qu&aelig; Baldus aliter Phi&shy;<lb/>lo&longs;ophus hac in re profert, quamuis acut&egrave; fuerint excogita&shy;<lb/>ta, cum ait, dentiforcipis partium, quibus dens apprehendi&shy;<lb/>tur, eam qu&aelig; longior e&longs;t, potenti&aelig; mouentis loco &longs;uccede&shy;<lb/>re, breuiorem ver&ograve; fulcimentum con&longs;titui: Quandoquidem <lb/>in v&longs;u dentiforcipis ad extrahendum dentem etiam prout <pb pagenum="192" xlink:href="005/01/200.jpg"/>ab ip&longs;o explicatur, fulcimentum non pote&longs;t con&longs;titui in ip&longs;a <lb/>breuiori dentiforcipis parte, qua apprehenditur dens; tum <lb/>quia h&aelig;c &longs;imul cum altera parte mouetur, licet per mino&shy;<lb/>rem circulationem, qu&aelig; &longs;an&egrave; fit circa punctum illud gingi&shy;<lb/>u&aelig;, cui in ab&longs;tractione conuertendo &longs;e&longs;e innititur dens, &amp; &agrave; <lb/>quo &longs;emper dentiforcipis extremum aliquantulum di&longs;tat, <lb/>eo quod nequeat ad illam v&longs;que partem gingiu&aelig; interio&shy;<lb/>rem, ac &longs;olidam vbi huiu&longs;modi fit nixus pertingere: tum, <lb/>etiam quia e&longs;to pars ip&longs;a breuior per &longs;ui extremum non, <lb/>moueretur ad motum alterius, &longs;ed quie&longs;ceret, non propte&shy;<lb/>rea &longs;equeretur con&longs;titui fulcimentum huius motionis. </s>
           <s id="N15AA0">Nam <lb/>punctum cuiu&longs;libet vectis corre&longs;pondens puncto fulcimen&shy;<lb/>ti cui innititur, penetratur cum illo, &amp; &longs;imul cum illo quie&shy;<lb/>&longs;cit in motione ip&longs;iusmet vectis; &amp; tamen non pote&longs;t con&shy;<lb/>&longs;titui fulcimentum &longs;u&aelig; propri&aelig; motionis. </s>           <s id="N15AA0">Nam <lb/>punctum cuiu&longs;libet vectis corre&longs;pondens puncto fulcimen&shy;<lb/>ti cui innititur, penetratur cum illo, &amp; &longs;imul cum illo quie&shy;<lb/>&longs;cit in motione ip&longs;iusmet vectis; &amp; tamen non pote&longs;t con&shy;<lb/>&longs;titui fulcimentum &longs;u&aelig; propri&aelig; motionis. </s>
           <s id="N15AAB">Nimirum quia, <lb/>nihil in &longs;eip&longs;o pote&longs;t fulciri, &longs;ed &longs;emper inter fulcimentum, <lb/>&amp; &longs;uffultum ea debet e&longs;&longs;e di&longs;tinctio, qu&aelig; e&longs;t inter mobile, <lb/>&amp; immobile, vel commotum, &amp; immotum. </s>           <s id="N15AAB">Nimirum quia, <lb/>nihil in &longs;eip&longs;o pote&longs;t fulciri, &longs;ed &longs;emper inter fulcimentum, <lb/>&amp; &longs;uffultum ea debet e&longs;&longs;e di&longs;tinctio, qu&aelig; e&longs;t inter mobile, <lb/>&amp; immobile, vel commotum, &amp; immotum. </s>
           <s id="N15AB4">Quare cum, <lb/>con&longs;titutum ex dente, ac forcipe &longs;e habeat per <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> vnius <lb/>vectis, non &longs;ecus ac &longs;i e&longs;&longs;et vnicum corpus continuum, <lb/>etiam &longs;i <expan abbr="&longs;ecund&utilde;m">&longs;ecundumm</expan> punctum aliquod &longs;ibi intrin&longs;ecum quie&shy;<lb/>&longs;ceret, ac circa illud &longs;ecundum reliquas &longs;ui partes circulari&shy;<lb/>ter moueretur; Non propterea po&longs;&longs;et illi tanquam proprio <lb/>fulcimento in &longs;ua ip&longs;ius motione inniti. </s>           <s id="N15AB4">Quare cum, <lb/>con&longs;titutum ex dente, ac forcipe &longs;e habeat per <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> vnius <lb/>vectis, non &longs;ecus ac &longs;i e&longs;&longs;et vnicum corpus continuum, <lb/>etiam &longs;i <expan abbr="&longs;ecund&utilde;m">&longs;ecundum</expan> punctum aliquod &longs;ibi intrin&longs;ecum quie&shy;<lb/>&longs;ceret, ac circa illud &longs;ecundum reliquas &longs;ui partes circulari&shy;<lb/>ter moueretur; Non propterea po&longs;&longs;et illi tanquam proprio <lb/>fulcimento in &longs;ua ip&longs;ius motione inniti. </s>
           <s id="N15ACB">Potius igitur fulci&shy;<lb/>mentum con&longs;tituendum e&longs;t extrin&longs;ecum, in ea gingiu&aelig; par&shy;<lb/>te, quam de&longs;crip&longs;imus vbi dens ip&longs;e in auul&longs;ione fulcitur, ac <lb/>pr&aelig;mit, <expan abbr="doloremq.">doloremque</expan> infert non minus, quam vbi ex oppo&longs;ito <lb/>dimot&aelig; cius radicire&longs;i&longs;titur. </s>           <s id="N15ACB">Potius igitur fulci&shy;<lb/>mentum con&longs;tituendum e&longs;t extrin&longs;ecum, in ea gingiu&aelig; par&shy;<lb/>te, quam de&longs;crip&longs;imus vbi dens ip&longs;e in auul&longs;ione fulcitur, ac <lb/>pr&aelig;mit, <expan abbr="doloremq.">doloremque</expan> infert non minus, quam vbi ex oppo&longs;ito <lb/>dimot&aelig; eius radici re&longs;i&longs;titur. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N15ADA" type="main">         <p id="N15ADA" type="main">
           <s id="N15ADC">In calce tandem huius qu&aelig;&longs;tionis Ari&longs;toteles &longs;ubnectit, <lb/>dentem commotum facilius manu &longs;ola qu&agrave;m in&longs;trumento <lb/>&longs;imul auferri. </s>           <s id="N15ADC">In calce tandem huius qu&aelig;&longs;tionis Ari&longs;toteles &longs;ubnectit, <lb/>dentem commotum facilius manu &longs;ola qu&agrave;m in&longs;trumento <lb/>&longs;imul auferri. </s>
Line 2729 
Line 2729 
         <p id="N15B14" type="main">         <p id="N15B14" type="main">
           <s id="N15B16">C<emph type="italics"/>vr nuces ab&longs;que ictu facil&egrave; confringuntur in&shy;<lb/>strumentis, qua ad eum fiunt v&longs;um. </s>           <s id="N15B16">C<emph type="italics"/>vr nuces ab&longs;que ictu facil&egrave; confringuntur in&shy;<lb/>strumentis, qua ad eum fiunt v&longs;um. </s>
           <s id="N15B1E">Multum <lb/>enim aufertur virium, motionis &longs;cilicet &amp; vio&shy;<lb/>lentia. </s>           <s id="N15B1E">Multum <lb/>enim aufertur virium, motionis &longs;cilicet &amp; vio&shy;<lb/>lentia. </s>
           <s id="N15B25">Praterea duro &amp; graui comprimens in&shy;<lb/>&longs;trumento citi&ugrave;s confringet, qu&agrave;m ligneo &amp; <lb/>leui. </s>           <s id="N15B25">Praeterea duro &amp; graui comprimens in&shy;<lb/>&longs;trumento citi&ugrave;s confringet, qu&agrave;m ligneo &amp; <lb/>leui. </s>
           <s id="N15B2C">An quia &longs;ic vtrunque &agrave; duobus compri&shy;<lb/>mitur vectibus ip&longs;a nux, &agrave; vecte autem facil&egrave; <lb/>diuelluntur onera? </s>           <s id="N15B2C">An quia &longs;ic vtrunque &agrave; duobus compri&shy;<lb/>mitur vectibus ip&longs;a nux, &agrave; vecte autem facil&egrave; <lb/>diuelluntur onera? </s>
           <s id="N15B33">Id enim instrumentum ex duobus com&shy;<lb/>ponitur vectibus, idem habentibus bypomochlion, connexio&shy;<lb/>nem videlicet ip&longs;am, vbi est A, quemadmodum igitur fue&shy;<lb/>ro diducta &longs;ecundum extrema molis CD, ip&longs;&aelig; FE &longs;ic &agrave; par&shy;<lb/>ua faciliter potentia conducuntur, quod igitur cum percu&longs;sio&shy;<lb/>ne feci&longs;&longs;et pondus id valentiores ill&aelig; EC, &amp; FD vectes effi&shy;<lb/>eiunt. </s>           <s id="N15B33">Id enim instrumentum ex duobus com&shy;<lb/>ponitur vectibus, idem habentibus hypomochlion, connexio&shy;<lb/>nem videlicet ip&longs;am, vbi est A, quemadmodum igitur fue&shy;<lb/>ro diducta &longs;ecundum extrema molis CD, ip&longs;&aelig; FE &longs;ic &agrave; par&shy;<lb/>ua faciliter potentia conducuntur, quod igitur cum percu&longs;sio&shy;<lb/>ne feci&longs;&longs;et pondus id valentiores ill&aelig; EC, &amp; FD vectes effi&shy;<lb/>ciunt. </s>
           <s id="N15B42">Eleuatione enim in contrarium elati, &amp; comprimentes <lb/>frangunt vbi e&longs;t K. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N15B42">Eleuatione enim in contrarium elati, &amp; comprimentes <lb/>frangunt vbi e&longs;t K. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N15B48">Hanc etiam ob cau&longs;am quanto vicinius <lb/>fuerit K ip&longs;um A, confringitur celerius. </s>           <s id="N15B48">Hanc etiam ob cau&longs;am quanto vicinius <lb/>fuerit K ip&longs;um A, confringitur celerius. </s>
           <s id="N15B4D">Quant&ograve; enim ab bipo&shy;<lb/>mochlio plus di&longs;tat vectis, facilius &amp; plus mouet ab codem <lb/>potentia. </s>           <s id="N15B4D">Quant&ograve; enim ab hipo&shy;<lb/>mochlio plus di&longs;tat vectis, facilius &amp; plus mouet ab codem <lb/>potentia. </s>
           <s id="N15B54">E&longs;t igitur A quidem bipomochlion: ip&longs;a autem DAF <lb/>vectis, &amp; item ip&longs;a CAE. </s>           <s id="N15B54">E&longs;t igitur A quidem hipomochlion: ip&longs;a autem DAF <lb/>vectis, &amp; item ip&longs;a CAE. </s>
           <s id="N15B59">Quant&ograve; igitur ip&longs;um K vicinius <lb/>fuerit angulo ip&longs;ius A, tant&ograve; vicinius fit connexioni, vbi est <lb/>A, hoc autem e&longs;t bypomochlion, ab eadem igitur potentia appli&shy;<lb/>cante FE plus extolli nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>           <s id="N15B59">Quant&ograve; igitur ip&longs;um K vicinius <lb/>fuerit angulo ip&longs;ius A, tant&ograve; vicinius fit connexioni, vbi est <lb/>A, hoc autem hypomochlion, ab eadem igitur potentia appli&shy;<lb/>cante FE plus extolli nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>
           <s id="N15B62">Quamobrem quoniam ex <lb/>contario e&longs;t eleuatio, nece&longs;&longs;e e&longs;t magis comprimi, quod autem <lb/>comprimitur magis, citius frangitur.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N15B62">Quamobrem quoniam ex <lb/>contario e&longs;t eleuatio, nece&longs;&longs;e e&longs;t magis comprimi, quod autem <lb/>comprimitur magis, citius frangitur.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <pb pagenum="194" xlink:href="005/01/202.jpg"/>         <pb pagenum="194" xlink:href="005/01/202.jpg"/>
Line 2754 
Line 2754 
           <s id="N15BAD">Attamen ip&longs;e Philo&longs;ophus huiu&longs;modi difficultatem ac <lb/>dubitationem exeodem principio, quo pr&aelig;cedentem qu&aelig;&shy;<lb/>&longs;tionem &longs;oluerat, apti&longs;&longs;im&egrave; ac breui&longs;&longs;im&egrave; diluit, inquiens, <lb/>explicatum in&longs;trumentum duobus brachijs tanquam duo&shy;<lb/>bus vectibus contrarijs, ad &longs;e&longs;e inuicem conuer&longs;is con&longs;tare, <lb/>vnico fulcimento innixis, quod e&longs;t vtriu&longs;que connexio ac <lb/>veluti axis: duorum autem vectium compre&longs;&longs;ione, vt pot&egrave; <lb/>qui magnam vim habeant comprimendi, &aelig;qu&egrave; facile nuces <lb/>amygdalas, vel id genus alia confringi, ac ictu vel percu&longs;&longs;io&shy;<lb/>ne cum impetu. </s>           <s id="N15BAD">Attamen ip&longs;e Philo&longs;ophus huiu&longs;modi difficultatem ac <lb/>dubitationem exeodem principio, quo pr&aelig;cedentem qu&aelig;&shy;<lb/>&longs;tionem &longs;oluerat, apti&longs;&longs;im&egrave; ac breui&longs;&longs;im&egrave; diluit, inquiens, <lb/>explicatum in&longs;trumentum duobus brachijs tanquam duo&shy;<lb/>bus vectibus contrarijs, ad &longs;e&longs;e inuicem conuer&longs;is con&longs;tare, <lb/>vnico fulcimento innixis, quod e&longs;t vtriu&longs;que connexio ac <lb/>veluti axis: duorum autem vectium compre&longs;&longs;ione, vt pot&egrave; <lb/>qui magnam vim habeant comprimendi, &aelig;qu&egrave; facile nuces <lb/>amygdalas, vel id genus alia confringi, ac ictu vel percu&longs;&longs;io&shy;<lb/>ne cum impetu. </s>
           <s id="N15BC2">Quod vt ad oculos etiam pateat, con&longs;ti&shy;<lb/>tuatur primo in&longs;trumentum ABCD, cuius brachia &longs;int AD <lb/>&amp; CB &longs;uffulta in connexione vtriu&longs;que vbi E. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N15BC2">Quod vt ad oculos etiam pateat, con&longs;ti&shy;<lb/>tuatur primo in&longs;trumentum ABCD, cuius brachia &longs;int AD <lb/>&amp; CB &longs;uffulta in connexione vtriu&longs;que vbi E. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N15BCA">Nux ver&ograve; <lb/><expan abbr="confring&etilde;da">confringenda</expan> locetur inter A &amp; C vbi F, nempe inter extre&shy;<lb/>ma brachiorum ea parte qua minus di&longs;tant &agrave; fulcimento. <lb/></s>           <s id="N15BCA">Nux ver&ograve; <lb/><expan abbr="confring&etilde;da">confringenda</expan> locetur inter A &amp; C vbi F, nempe inter extre&shy;<lb/>ma brachiorum ea parte qua minus di&longs;tant &agrave; fulcimento. <lb/></s>
           <s id="N15BD5">Potentia ver&ograve; confringentis applicetur in extremis ecrun&shy;<lb/>dem brachiorum ea parte, qua magis di&longs;tant a fulcimento, <pb pagenum="195" xlink:href="005/01/203.jpg"/><figure id="id.005.01.203.1.jpg" xlink:href="005/01/203/1.jpg"/><lb/>tanquam in manubrijs, <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan> in BD. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N15BD5">Potentia ver&ograve; confringentis applicetur in extremis eorun&shy;<lb/>dem brachiorum ea parte, qua magis di&longs;tant a fulcimento, <pb pagenum="195" xlink:href="005/01/203.jpg"/><figure id="id.005.01.203.1.jpg" xlink:href="005/01/203/1.jpg"/><lb/>tanquam in manubrijs, <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan> in BD. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N15BEA">Con&longs;ideretur dein&shy;<lb/>de vtrum que brachium tanquam duplicem vectem moueri <lb/>circa immotum fulcimentum E; ita vt ad motum B ver&longs;us <lb/>D, alterum extremum nempe C appropinquetur ad A; &amp; &egrave; <lb/>conuer&longs;o, ad motum D ver&longs;us B, ip&longs;um A appropinquetur <lb/>ad C. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N15BEA">Con&longs;ideretur dein&shy;<lb/>de vtrum que brachium tanquam duplicem vectem moueri <lb/>circa immotum fulcimentum E; ita vt ad motum B ver&longs;us <lb/>D, alterum extremum nempe C appropinquetur ad A; &amp; &egrave; <lb/>conuer&longs;o, ad motum D ver&longs;us B, ip&longs;um A appropinquetur <lb/>ad C. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N15BF8">Tunc dicimus nucem, qu&etail; quidem tanquam pondus <lb/>ab vtroque extremo duplicis vectis AC pellitur ac repelli&shy;<lb/>tur, facil&egrave; comprimi, ac tandem nimia compre&longs;&longs;ione con&shy;<lb/>fringi, &longs;iquidem dum magis ac magis ip&longs;a extrema AC ad <lb/>inuicem appropinquantur, nece&longs;&longs;ari&ograve; qu&aelig; inter ip&longs;a interci&shy;<lb/>pitur, nucem comprimunt, &amp; comprimendo confringunt. </s>           <s id="N15BF8">Tunc dicimus nucem, qu&etail; quidem tanquam pondus <lb/>ab vtroque extremo duplicis vectis AC pellitur ac repelli&shy;<lb/>tur, facil&egrave; comprimi, ac tandem nimia compre&longs;&longs;ione con&shy;<lb/>fringi, &longs;iquidem dum magis ac magis ip&longs;a extrema AC ad <lb/>inuicem appropinquantur, nece&longs;&longs;ari&ograve; qu&aelig; inter ip&longs;a interci&shy;<lb/>pitur, nucem comprimunt, &amp; comprimendo confringunt. </s>
         </p>         </p>
Line 2784 
Line 2784 
           <s id="N15D20">Quando igitur corpus <expan abbr="confringend&utilde;">confringendum</expan> col&shy;<lb/>locatur inter extrema <expan abbr="brachior&utilde;">brachiorum</expan> pr&aelig;fati in&longs;trumenti longi&longs;&shy;<lb/>&longs;ime a centro, <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan> &longs;patium in fractione percurrunt ip&longs;a ex&shy;<lb/>trema, <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> alia oppo&longs;ita in quibus applicatur potentia. </s>           <s id="N15D20">Quando igitur corpus <expan abbr="confringend&utilde;">confringendum</expan> col&shy;<lb/>locatur inter extrema <expan abbr="brachior&utilde;">brachiorum</expan> pr&aelig;fati in&longs;trumenti longi&longs;&shy;<lb/>&longs;ime a centro, <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan> &longs;patium in fractione percurrunt ip&longs;a ex&shy;<lb/>trema, <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> alia oppo&longs;ita in quibus applicatur potentia. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N15D39" type="main">         <p id="N15D39" type="main">
           <s id="N15D3B">Quod fi corpus confringendum collocetur propinquius <lb/>centro, &longs;eu connexioni brachiorum E, ita vt exten&longs;io eius <lb/>AF, qu&aelig; per confractionem deperditur, con&longs;tituatur exem&shy;<lb/>pli gratia in HI, A tran&longs;lato in H &longs;uper eandem lineam, <lb/>AD, &amp; F in I ver&longs;us lineam CB; &amp; per ip&longs;um punctum <lb/>I, &amp; centrum E excitetur alia diagonalis KL, qu&aelig; pa&shy;<lb/>riter de&longs;ignet locum, ac fitum quo transferri debet idem <lb/>brachium AD po&longs;t confractionem: Tunc maiorem ar&shy;<lb/>cum inueniemus de&longs;cribitura in ip&longs;a compre&longs;&longs;ione extrema <lb/>DA, quam &longs;it &longs;patium HI, quod deperditur per illam. <lb/></s>           <s id="N15D3B">Quod fi corpus confringendum collocetur propinquius <lb/>centro, &longs;eu connexioni brachiorum E, ita vt exten&longs;io eius <lb/>AF, qu&aelig; per confractionem deperditur, con&longs;tituatur exem&shy;<lb/>pli gratia in HI, A tran&longs;lato in H &longs;uper eandem lineam, <lb/>AD, &amp; F in I ver&longs;us lineam CB; &amp; per ip&longs;um punctum <lb/>I, &amp; centrum E excitetur alia diagonalis KL, qu&aelig; pa&shy;<lb/>riter de&longs;ignet locum, ac situm quo transferri debet idem <lb/>brachium AD po&longs;t confractionem: Tunc maiorem ar&shy;<lb/>cum inueniemus de&longs;cribitura in ip&longs;a compre&longs;&longs;ione extrema <lb/>DA, quam &longs;it &longs;patium HI, quod deperditur per illam. <lb/></s>
           <s id="N15D51">Quandoquidem A transferetur in K, &amp; D in L: Spatium <lb/>autem DL continet &longs;patium DG, &longs;icut &longs;patium AK con&shy;<lb/>tinet &longs;patium AF &aelig;quale ip&longs;i HI, quo propterea maius e&longs;t <lb/>ip&longs;um AK, &amp; DL, qu&aelig; per rationem &longs;uprafactam &longs;unt <lb/>&aelig;qualia. </s>           <s id="N15D51">Quandoquidem A transferetur in K, &amp; D in L: Spatium <lb/>autem DL continet &longs;patium DG, &longs;icut &longs;patium AK con&shy;<lb/>tinet &longs;patium AF &aelig;quale ip&longs;i HI, quo propterea maius e&longs;t <lb/>ip&longs;um AK, &amp; DL, qu&aelig; per rationem &longs;uprafactam &longs;unt <lb/>&aelig;qualia. </s>
           <s id="N15D5C">Rur&longs;us ver&ograve; &longs;i excitetur linea recta &agrave; puncto A <lb/>ad punctum K, &amp; con&longs;iderentur i&longs;ta duo triangula, nempe <lb/>HEI, &amp; AEK, inuenientur habere latera proportionalia <lb/>circa eundem angulum E; ba&longs;esq &longs;imilis rationis per quar&shy;<lb/>tam propo&longs;. </s>           <s id="N15D5C">Rur&longs;us ver&ograve; &longs;i excitetur linea recta &agrave; puncto A <lb/>ad punctum K, &amp; con&longs;iderentur i&longs;ta duo triangula, nempe <lb/>HEI, &amp; AEK, inuenientur habere latera proportionalia <lb/>circa eundem angulum E; ba&longs;esque &longs;imilis rationis per quar&shy;<lb/>tam propo&longs;. </s>
           <s id="N15D67">&longs;exti. </s>           <s id="N15D67">&longs;exti. </s>
           <s id="N15D6A">Cumque ba&longs;is AK longioribus lineis <lb/>&longs;ubtendatur ip&longs;i angulo E, maior erit, qu&agrave;m ba&longs;is HI ei&shy;<lb/>dem angulo &longs;ubten&longs;a breuioribus lineis EH, &amp; EI. </s>           <s id="N15D6A">Cumque ba&longs;is AK longioribus lineis <lb/>&longs;ubtendatur ip&longs;i angulo E, maior erit, qu&agrave;m ba&longs;is HI ei&shy;<lb/>dem angulo &longs;ubten&longs;a breuioribus lineis EH, &amp; EI. </s>
         </p>         </p>
         <pb pagenum="198" xlink:href="005/01/206.jpg"/>         <pb pagenum="198" xlink:href="005/01/206.jpg"/>
         <p id="N15D75" type="main">         <p id="N15D75" type="main">
           <s id="N15D77">Quod autem exempli&longs;icauimus in brachio, &longs;eu vecte AD, <lb/>idem etiam procedit de brachio CB. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N15D77">Quod autem exempli&longs;icauimus in brachio, &longs;eu vecte AD, <lb/>idem etiam procedit de brachio CB. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N15D7D">Et quod de brachijs <lb/>in m dio ad inuicem connexis, ac bifariam &longs;e&longs;e inter&longs;ecan&shy;<lb/>tibus dictum e&longs;t, accommodari pote&longs;t in alijs nonita &longs;e ha&shy;<lb/>bentibus &longs;eu alibi connexis. </s>           <s id="N15D7D">Et quod de brachijs <lb/>in medio ad inuicem connexis, ac bifariam &longs;e&longs;e inter&longs;ecan&shy;<lb/>tibus dictum e&longs;t, accommodari pote&longs;t in alijs non ita &longs;e ha&shy;<lb/>bentibus &longs;eu alibi connexis. </s>
           <s id="N15D86">Nam &longs;emper verificabitur ad <lb/>maiorem approximationem corporis confringendi ad cen&shy;<lb/>trum connexionis eorum, &longs;eu fulcimentum, magis ip&longs;a bra&shy;<lb/>chia dilatari, maiu&longs;que deinde &longs;patium eodem tempore, <lb/>comprimendo percurrere, quod e&longs;t velocius agere, vnde &amp; <lb/>validius colligitur fiangere, vt dicebamus ex Ari&longs;totele. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N15D86">Nam &longs;emper verificabitur ad <lb/>maiorem approximationem corporis confringendi ad cen&shy;<lb/>trum connexionis eorum, &longs;eu fulcimentum, magis ip&longs;a bra&shy;<lb/>chia dilatari, maiu&longs;que deinde &longs;patium eodem tempore, <lb/>comprimendo percurrere, quod e&longs;t velocius agere, vnde &amp; <lb/>validius colligitur frangere, vt dicebamus ex Ari&longs;totele. <!-- KEEP S--></s>
         </p>         </p>
         <p id="N15D94" type="main">         <p id="N15D94" type="main">
           <s id="N15D96">Alio ver&ograve; ex capite eadem con&longs;equentia probatur, quia <lb/>cum vectis beneficio eandem proportionem habeat po&shy;<lb/>tentia ad pondus leuandum, aut deprimendum, quam habet <lb/>eius di&longs;tantia &agrave; fulcimento ad di&longs;tantiam ponderis ab eo&shy;<lb/>dem fulcimento, vt qu&aelig;&longs;t. </s>           <s id="N15D96">Alio ver&ograve; ex capite eadem con&longs;equentia probatur, quia <lb/>cum vectis beneficio eandem proportionem habeat po&shy;<lb/>tentia ad pondus leuandum, aut deprimendum, quam habet <lb/>eius di&longs;tantia &agrave; fulcimento ad di&longs;tantiam ponderis ab eo&shy;<lb/>dem fulcimento, vt qu&aelig;&longs;t. </s>
Line 2804 
Line 2804 
           <s id="N15DBE">Qu&aelig;&longs;tio Vige&longs;imatertia.</s>           <s id="N15DBE">Qu&aelig;&longs;tio Vige&longs;imatertia.</s>
         </p>         </p>
         <p id="N15DC1" type="main">         <p id="N15DC1" type="main">
           <s id="N15DC3">C<emph type="italics"/>vr &longs;i duo extrema in rhombo puncta duabus <lb/>ferantur lat onibus, baudquaquam &aelig;quale <lb/>vtrumque eorum pertran&longs;it rectam, &longs;ed mult&ograve; <lb/>plus alterum? </s>           <s id="N15DC3">C<emph type="italics"/>vr &longs;i duo extrema in rhombo puncta duabus <lb/>ferantur latonibus, haudquaquam &aelig;quale <lb/>vtrumque eorum pertran&longs;it rectam, &longs;ed mult&ograve; <lb/>plus alterum? </s>
           <s id="N15DCF">Idem autem e&longs;t &longs;ermo, cur quod <lb/>&longs;uper latus fertur, minus pertran&longs;it quam <lb/>ip&longs;um latus? </s>           <s id="N15DCF">Idem autem e&longs;t &longs;ermo, cur quod <lb/>&longs;uper latus fertur, minus pertran&longs;it quam <lb/>ip&longs;um latus? </s>
           <s id="N15DD6">Illud enim diametrum minorem <lb/>boc vero maius latus. </s>           <s id="N15DD6">Illud enim diametrum minorem <lb/>hoc vero maius latus. </s>
           <s id="N15DDB">Et hoc quidem vnica. </s>           <s id="N15DDB">Et hoc quidem vnica. </s>
           <s id="N15DDE">Il&shy;<lb/>lud ver&ograve; duabus fertur lationibus. </s>           <s id="N15DDE">Il&shy;<lb/>lud ver&ograve; duabus fertur lationibus. </s>
           <s id="N15DE3">Feratur enim ex ip&longs;a AB, A<emph.end type="italics"/><pb pagenum="199" xlink:href="005/01/207.jpg"/><emph type="italics"/>quidem ad <expan abbr="ips&utilde;">ipsum</expan> B, B ver&ograve; ad <expan abbr="ips&utilde;">ipsum</expan> D eadem celeritate. </s>           <s id="N15DE3">Feratur enim ex ip&longs;a AB, A<emph.end type="italics"/><pb pagenum="199" xlink:href="005/01/207.jpg"/><emph type="italics"/>quidem ad <expan abbr="ips&utilde;">ipsum</expan> B, B ver&ograve; ad <expan abbr="ips&utilde;">ipsum</expan> D eadem celeritate. </s>
Line 2818 
Line 2818 
           <s id="N15E33">Repleto igitur ab ip&longs;o G quod in&shy;<lb/>tus e&longs;t, toti e&longs;t &longs;imile, &amp; ip&longs;um B in ip&longs;a diametro erit &longs;ecun&shy;<lb/>dum laterum connexionem. </s>           <s id="N15E33">Repleto igitur ab ip&longs;o G quod in&shy;<lb/>tus e&longs;t, toti e&longs;t &longs;imile, &amp; ip&longs;um B in ip&longs;a diametro erit &longs;ecun&shy;<lb/>dum laterum connexionem. </s>
           <s id="N15E3A">Et &longs;imul latus pertran&longs;it latus, &amp; <lb/>B ip&longs;um BC diametrum. </s>           <s id="N15E3A">Et &longs;imul latus pertran&longs;it latus, &amp; <lb/>B ip&longs;um BC diametrum. </s>
           <s id="N15E3F">Simul igitur Amult&ograve; plus ip&longs;a AB <lb/>pertran&longs;it, &amp; ip&longs;um latus minus latus eadem lata teleritate: <lb/>&amp; ip&longs;um latus maiorem qu&agrave;m B pertran&longs;iuit vna <expan abbr="lat&utilde;">latum</expan> latio&shy;<lb/>ne. </s>           <s id="N15E3F">Simul igitur Amult&ograve; plus ip&longs;a AB <lb/>pertran&longs;it, &amp; ip&longs;um latus minus latus eadem lata teleritate: <lb/>&amp; ip&longs;um latus maiorem qu&agrave;m B pertran&longs;iuit vna <expan abbr="lat&utilde;">latum</expan> latio&shy;<lb/>ne. </s>
           <s id="N15E4C">Quant&ograve; enim acutior fuerit rbombus, diameter quidem <lb/>minor fit, AC autem maior; latus ver&ograve; ip&longs;ius BC minus. </s>           <s id="N15E4C">Quant&ograve; enim acutior fuerit rhombus, diameter quidem <lb/>minor fit, AC autem maior; latus ver&ograve; ip&longs;ius BC minus. </s>
           <s id="N15E51">Ab&shy;<lb/>&longs;urdum e&longs;t enim &lpar;vt dictum e&longs;t&rpar; id quod duabus fertur latio&shy;<lb/>nibus, aliquando ferri tardius illo, quo fertur vnica, &amp; vtri&longs;&shy;<lb/>que po&longs;itis &aelig;quali velocitate punctis, alterum pertran&longs;ire ma&shy;<lb/>iorem Cau&longs;a autem e&longs;t quoniam ei, quod ab obtu&longs;o fertur an&shy;<lb/>gulo, amb&aelig; fer&egrave; contrari&aelig; fiunt lationes, &amp; illa &longs;ecundum <lb/>quam ip&longs;um fertur, &amp; illa &longs;ecundum quam ip&longs;um &agrave; latere de&shy;<lb/>fertur. </s>           <s id="N15E51">Ab&shy;<lb/>&longs;urdum e&longs;t enim &lpar;vt dictum e&longs;t&rpar; id quod duabus fertur latio&shy;<lb/>nibus, aliquando ferri tardius illo, quo fertur vnica, &amp; vtri&longs;&shy;<lb/>que po&longs;itis &aelig;quali velocitate punctis, alterum pertran&longs;ire ma&shy;<lb/>iorem Cau&longs;a autem e&longs;t quoniam ei, quod ab obtu&longs;o fertur an&shy;<lb/>gulo, amb&aelig; fer&egrave; contrari&aelig; fiunt lationes, &amp; illa &longs;ecundum <lb/>quam ip&longs;um fertur, &amp; illa &longs;ecundum quam ip&longs;um &agrave; latere de&shy;<lb/>fertur. </s>
           <s id="N15E62">Ei autem quod ab acuto fertur, accidit vt ad idem fe&shy;<lb/>ratur. </s>           <s id="N15E62">Ei autem quod ab acuto fertur, accidit vt ad idem fe&shy;<lb/>ratur. </s>
           <s id="N15E67">Coadiuuat enim qu&aelig; ip&longs;ius e&longs;t lateris,, illam qu&aelig; e&longs;t &longs;u&shy;<lb/>per diametrum. </s>           <s id="N15E67">Coadiuuat enim qu&aelig; ip&longs;ius e&longs;t lateris,, illam qu&aelig; e&longs;t &longs;u&shy;<lb/>per diametrum. </s>
           <s id="N15E6C">Et quant&ograve; bunc quidem acutiorem feceris, <lb/>illum ver&ograve; obtu&longs;um magis: b&aelig;c quidem tardior erit, illa ver&ograve; <lb/>celerior. </s>           <s id="N15E6C">Et quant&ograve; hunc quidem acutiorem feceris, <lb/>illum ver&ograve; obtu&longs;um magis: h&aelig;c quidem tardior erit, illa ver&ograve; <lb/>celerior. </s>
           <s id="N15E73">H&aelig; quidem igitur magis contrari&aelig; fiunt, quoniam <lb/>obtu&longs;ior fit angulus: ill&aelig; ver&ograve; ad idem magis, quoniam line&aelig; <lb/>coarctantur. </s>           <s id="N15E73">H&aelig; quidem igitur magis contrari&aelig; fiunt, quoniam <lb/>obtu&longs;ior fit angulus: ill&aelig; ver&ograve; ad idem magis, quoniam line&aelig; <lb/>coarctantur. </s>
           <s id="N15E7A">Ip&longs;um enim A fer&egrave; ad idem fertur &longs;ecundum <lb/>ambas lationes. </s>           <s id="N15E7A">Ip&longs;um enim A fer&egrave; ad idem fertur &longs;ecundum <lb/>ambas lationes. </s>
           <s id="N15E7F">Coadiuuatur igitur altera &amp; quant&ograve; &longs;an&egrave; <lb/>acutior fuerit angulus, tant&ograve; magis ip&longs;um A ad contrarium, <lb/>ip&longs;um enim ad B fertur, latus autem defert ip&longs;um ad D. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N15E7F">Coadiuuatur igitur altera &amp; quant&ograve; &longs;an&egrave; <lb/>acutior fuerit angulus, tant&ograve; magis ip&longs;um A ad contrarium, <lb/>ip&longs;um enim ad B fertur, latus autem defert ip&longs;um ad D. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N15E87">Et <lb/>quant&ograve; &longs;an&egrave; obtu&longs;ior fuerit angulus, magis contrart&aelig; fiunt <lb/>lationes, rectior enim efficitur linea. </s>           <s id="N15E87">Et <lb/>quant&ograve; &longs;an&egrave; obtu&longs;ior fuerit angulus, magis contrari&aelig; fiunt <lb/>lationes, rectior enim efficitur linea. </s>
           <s id="N15E8E">Si autem omnino recta <lb/>fieret penitus vtique e&longs;sent contrari&aelig;. </s>           <s id="N15E8E">Si autem omnino recta <lb/>fieret penitus vtique e&longs;sent contrari&aelig;. </s>
           <s id="N15E93">Latus ver&ograve; &longs;ecundum <lb/>vnicam latam lationem &agrave; nullo pr&aelig;peditur, rationabiliter igi&shy;<lb/>tur maiorem pertran&longs;it.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="N15E93">Latus ver&ograve; &longs;ecundum <lb/>vnicam latam lationem &agrave; nullo pr&aelig;peditur, rationabiliter igi&shy;<lb/>tur maiorem pertran&longs;it.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
Line 2839 
Line 2839 
         </p>         </p>
         <p id="N15EC1" type="main">         <p id="N15EC1" type="main">
           <s id="N15EC3">Prima difficultas e&longs;t, cur &longs;i duo puncta extrema vnius la&shy;<lb/>teris in rhombo duabus &longs;imul ferantur lationibus cum ea&shy;<lb/>dem velocitate, vnum maius, alterum minus &longs;patium per&shy;<lb/>currit. </s>           <s id="N15EC3">Prima difficultas e&longs;t, cur &longs;i duo puncta extrema vnius la&shy;<lb/>teris in rhombo duabus &longs;imul ferantur lationibus cum ea&shy;<lb/>dem velocitate, vnum maius, alterum minus &longs;patium per&shy;<lb/>currit. </s>
           <s id="N15ECC">Ad cuius rei explieationem &longs;upponimus ex. </s>           <s id="N15ECC">Ad cuius rei explicationem &longs;upponimus ex. </s>
           <s id="N15ECF">31. de&shy;<lb/>finitione primi Euclidis Rhombum e&longs;&longs;e figuram quadrila&shy;<lb/>teram quidem, &amp; &aelig;quilateram, &longs;ed non rectangulam; quip&shy;<lb/>pe qu&aelig; duos angulos habet acutos, duos ver&ograve; obtu&longs;os. </s>           <s id="N15ECF">31. de&shy;<lb/>finitione primi Euclidis Rhombum e&longs;&longs;e figuram quadrila&shy;<lb/>teram quidem, &amp; &aelig;quilateram, &longs;ed non rectangulam; quip&shy;<lb/>pe qu&aelig; duos angulos habet acutos, duos ver&ograve; obtu&longs;os. </s>
           <s id="N15ED8">Si <lb/><figure id="id.005.01.208.1.jpg" xlink:href="005/01/208/1.jpg"/><lb/>igitur in Rhombo ABCD, cuius <lb/>acuti anguli &longs;int A &amp; D, obtu&longs;i <lb/>ver&ograve; B &amp; C, duo extrema pun&shy;<lb/>cta lateris AB, nempe ip&longs;um A, &amp; <lb/>ip&longs;um B, &aelig;qua velocitate duabus <lb/>ferantur lationibus, vna qua pun&shy;<lb/>ctum A &longs;uper idem latus feratur <lb/>ver&longs;us B, &amp; B feratur ver&longs;us A: <lb/>altera ver&ograve; qua <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> ip&longs;a duo pun&shy;<lb/>cta &longs;ibi obuiam procedunt, &longs;imul <lb/>cum toto latere AB, moueantur <lb/>ver&longs;us latus CD, ita vt &longs;emper la&shy;<lb/>tus, &longs;eu linea AB, ip&longs;i CD &longs;it pa&shy;<lb/>ralella, de&longs;cendatque per latera <lb/>AC, &amp; BD quou&longs;que coincidat <lb/>cum eadem CD: Cum ex duabus lationibus, eadem &longs;em&shy;<lb/>per laterum proportione &longs;eruata, recta qu&aelig;dam linea pro&shy;<lb/>ducatur, vt &longs;upra demon&longs;tratum e&longs;t ex eodem Ari&longs;totele <lb/>1. par. </s>           <s id="N15ED8">Si <lb/><figure id="id.005.01.208.1.jpg" xlink:href="005/01/208/1.jpg"/><lb/>igitur in Rhombo ABCD, cuius <lb/>acuti anguli &longs;int A &amp; D, obtu&longs;i <lb/>ver&ograve; B &amp; C, duo extrema pun&shy;<lb/>cta lateris AB, nempe ip&longs;um A, &amp; <lb/>ip&longs;um B, &aelig;qua velocitate duabus <lb/>ferantur lationibus, vna qua pun&shy;<lb/>ctum A &longs;uper idem latus feratur <lb/>ver&longs;us B, &amp; B feratur ver&longs;us A: <lb/>altera ver&ograve; qua <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> ip&longs;a duo pun&shy;<lb/>cta &longs;ibi obuiam procedunt, &longs;imul <lb/>cum toto latere AB, moueantur <lb/>ver&longs;us latus CD, ita vt &longs;emper la&shy;<lb/>tus, &longs;eu linea AB, ip&longs;i CD &longs;it pa&shy;<lb/>ralella, de&longs;cendatque per latera <lb/>AC, &amp; BD quou&longs;que coincidat <lb/>cum eadem CD: Cum ex duabus lationibus, eadem &longs;em&shy;<lb/>per laterum proportione &longs;eruata, recta qu&aelig;dam linea pro&shy;<lb/>ducatur, vt &longs;upra demon&longs;tratum e&longs;t ex eodem Ari&longs;totele <lb/>1. par. </s>
           <s id="N15F0B">tex. <!-- REMOVE S-->6. vtraque puncta pr&aelig;dicta eandem laterum ip&shy;<lb/>&longs;ius rhombi proportionem in &longs;uo motu &longs;eruando, propriam <pb pagenum="201" xlink:href="005/01/209.jpg"/>rectam lineam de&longs;cribent: A quidem lineam AD, B ver&ograve; <lb/>BC: qu&aelig; nimirum erunt diametri eiu&longs;dem rhombi. </s>           <s id="N15F0B">tex. <!-- REMOVE S-->6. vtraque puncta pr&aelig;dicta eandem laterum ip&shy;<lb/>&longs;ius rhombi proportionem in &longs;uo motu &longs;eruando, propriam <pb pagenum="201" xlink:href="005/01/209.jpg"/>rectam lineam de&longs;cribent: A quidem lineam AD, B ver&ograve; <lb/>BC: qu&aelig; nimirum erunt diametri eiu&longs;dem rhombi. </s>
Line 2847 
Line 2847 
           <s id="N15F33">Quod mirum proculdubio omnibus cau&longs;am igno&shy;<lb/>rantibus videri &longs;olet. </s>           <s id="N15F33">Quod mirum proculdubio omnibus cau&longs;am igno&shy;<lb/>rantibus videri &longs;olet. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N15F38" type="main">         <p id="N15F38" type="main">
           <s id="N15F3A">Ver&ugrave;m quod linea recta, quam de&longs;cribere diximus pun&shy;<lb/>ctum A, &longs;it ipfa diameter AD; quam ver&ograve; punctum B, <lb/>&longs;it diameter BC, facil&egrave; demon&longs;tratur ex eo. </s>           <s id="N15F3A">Ver&ugrave;m quod linea recta, quam de&longs;cribere diximus pun&shy;<lb/>ctum A, &longs;it ipsa diameter AD; quam ver&ograve; punctum B, <lb/>&longs;it diameter BC, facil&egrave; demon&longs;tratur ex eo. </s>
           <s id="N15F41">Nam &longs;i pun&shy;<lb/>ctum A, proprio motu delatum fuerit exempli gratia v&longs;que <lb/>ad punctum E medium ip&longs;ius line&aelig; AB, &amp; linea tota <lb/>AB eodem tempore, &aelig;quale &longs;patium pertran&longs;ierit ver&longs;us <lb/>CD, ita vt alterum eius extremum peruenerit ad punctum <lb/>F, medium lateris AC; alterum ver&ograve; ad punctum G, me&shy;<lb/>dium lateris BD: quoniam AF &aelig;qualis e&longs;t ip&longs;i AE, &longs;i com&shy;<lb/>pleatur figura &longs;imilis toti, productis lineis EH, &amp; FG per <lb/>punctum medium K, nempe rhombus AEKF, &longs;imilis <lb/>rhombo maiori ABCD per 24. &longs;exti elementorum; erit <lb/>recta FK &aelig;qualis oppo&longs;it&aelig; AE, &amp; AF ip&longs;i EK; proin&shy;<lb/>deque punctum A cum duabus tran&longs;latum &longs;it lationibus <lb/>&longs;emper proportionalibus iuxta rationem &aelig;qualitatis; quam <lb/>latera rhomborum habent inter &longs;e, vtique tran&longs;latum erit <lb/>&longs;uper rectam AK in ip&longs;um K, quod e&longs;t punctum medium <lb/>diametri AD; Cuius reliquum dimidium conficiet, tum <lb/>ex motu &longs;uo ab E v&longs;que ad B, tum ex alieno ab F v&longs;que <lb/>ad C, ita vt tandem perueniat ad punctum D. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N15F41">Nam &longs;i pun&shy;<lb/>ctum A, proprio motu delatum fuerit exempli gratia v&longs;que <lb/>ad punctum E medium ip&longs;ius line&aelig; AB, &amp; linea tota <lb/>AB eodem tempore, &aelig;quale &longs;patium pertran&longs;ierit ver&longs;us <lb/>CD, ita vt alterum eius extremum peruenerit ad punctum <lb/>F, medium lateris AC; alterum ver&ograve; ad punctum G, me&shy;<lb/>dium lateris BD: quoniam AF &aelig;qualis e&longs;t ip&longs;i AE, &longs;i com&shy;<lb/>pleatur figura &longs;imilis toti, productis lineis EH, &amp; FG per <lb/>punctum medium K, nempe rhombus AEKF, &longs;imilis <lb/>rhombo maiori ABCD per 24. &longs;exti elementorum; erit <lb/>recta FK &aelig;qualis oppo&longs;it&aelig; AE, &amp; AF ip&longs;i EK; proin&shy;<lb/>deque punctum A cum duabus tran&longs;latum &longs;it lationibus <lb/>&longs;emper proportionalibus iuxta rationem &aelig;qualitatis; quam <lb/>latera rhomborum habent inter &longs;e, vtique tran&longs;latum erit <lb/>&longs;uper rectam AK in ip&longs;um K, quod e&longs;t punctum medium <lb/>diametri AD; Cuius reliquum dimidium conficiet, tum <lb/>ex motu &longs;uo ab E v&longs;que ad B, tum ex alieno ab F v&longs;que <lb/>ad C, ita vt tandem perueniat ad punctum D. <!-- KEEP S--></s>
         </p>         </p>
         <p id="N15F67" type="main">         <p id="N15F67" type="main">
           <s id="N15F69">Eodem pacto, quod dictum e&longs;t de puncto A, applica&shy;<lb/>ri pote&longs;t in puncto B. </s>           <s id="N15F69">Eodem pacto, quod dictum e&longs;t de puncto A, applica&shy;<lb/>ri pote&longs;t in puncto B. </s>
           <s id="N15F6E">Nam &longs;i hoc cum eadem velocitate <lb/>moueatur ver&longs;us A, &longs;icut linea AB ver&longs;us CD, quo tem&shy;<lb/>pore per proprium motum percurri&longs;&longs;er v&longs;que ad E, alieno <lb/>motu perueni&longs;&longs;et v&longs;que ad G; <expan abbr="&aelig;qualesq.">&aelig;qualesque</expan> forent line&aelig; BE, <pb pagenum="202" xlink:href="005/01/210.jpg"/>&amp; BG; producti&longs;que lateribus, EH, &amp; GF, rhombus <lb/>EBGK per illa con&longs;titutus, &longs;imilis e&longs;&longs;et rhombo continen&shy;<lb/>ti ABCD: Ideoque GK &aelig;qualis oppo&longs;it&aelig; BE, &amp; BG <lb/>&aelig;qualis EK. </s>           <s id="N15F6E">Nam &longs;i hoc cum eadem velocitate <lb/>moueatur ver&longs;us A, &longs;icut linea AB ver&longs;us CD, quo tem&shy;<lb/>pore per proprium motum percurri&longs;&longs;et v&longs;que ad E, alieno <lb/>motu perueni&longs;&longs;et v&longs;que ad G; <expan abbr="&aelig;qualesq.">&aelig;qualesque</expan> forent line&aelig; BE, <pb pagenum="202" xlink:href="005/01/210.jpg"/>&amp; BG; producti&longs;que lateribus, EH, &amp; GF, rhombus <lb/>EBGK per illa con&longs;titutus, &longs;imilis e&longs;&longs;et rhombo continen&shy;<lb/>ti ABCD: Ideoque GK &aelig;qualis oppo&longs;it&aelig; BE, &amp; BG <lb/>&aelig;qualis EK. </s>
           <s id="N15F86">Quare punctum B vtroque motu<gap/> tran&longs;la&shy;<lb/>tum cum eadem proportione &aelig;qualitatis, mouebitur motu <lb/>mixto &longs;uper diametrum ip&longs;ius rhombi, &amp; quo tempore <lb/>transferri deberet in E &amp; in G, transfertur in K, quod e&longs;t <lb/>punctum medium diametri BC; cuius reliquum dimidium <lb/>conficiet per motum proprium ab E v&longs;que ad A, &amp; alie&shy;<lb/>no &agrave; G v&longs;que ad D; ita vt tandem reperiatur in C. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N15F86">Quare punctum B vtroque motum tran&longs;la&shy;<lb/>tum cum eadem proportione &aelig;qualitatis, mouebitur motu <lb/>mixto &longs;uper diametrum ip&longs;ius rhombi, &amp; quo tempore <lb/>transferri deberet in E &amp; in G, transfertur in K, quod e&longs;t <lb/>punctum medium diametri BC; cuius reliquum dimidium <lb/>conficiet per motum proprium ab E v&longs;que ad A, &amp; alie&shy;<lb/>no &agrave; G v&longs;que ad D; ita vt tandem reperiatur in C. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N15F98">Cum <lb/>igitur &longs;patium BC, vt dicebamus, minus &longs;it quam &longs;patium <lb/>AD eodem tempore peragratum &agrave; puncto A, difficile vi&shy;<lb/>detur qua ratione id po&longs;&longs;it contingere, po&longs;tquam ita rem <lb/>&longs;e habere con&longs;titerit. </s>           <s id="N15F98">Cum <lb/>igitur &longs;patium BC, vt dicebamus, minus &longs;it quam &longs;patium <lb/>AD eodem tempore peragratum &agrave; puncto A, difficile vi&shy;<lb/>detur qua ratione id po&longs;&longs;it contingere, po&longs;tquam ita rem <lb/>&longs;e habere con&longs;titerit. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N15FA3" type="main">         <p id="N15FA3" type="main">
           <s id="N15FA5">Huius tamen euentus cau&longs;am &longs;oluendo primam partem <lb/>qu&aelig;&longs;tionis, <expan abbr="primamq.">primamque</expan> difficultatem, eam e&longs;&longs;e inquit Ari&longs;to&shy;<lb/>teles, quia cum in rhombo duo &longs;int obtu&longs;i anguli, duo ver&ograve; <lb/>acuti, lationes ill&aelig;, quibus fertur punctum, quod ab obtu&longs;o <lb/>angulo di&longs;cedit, vt in propo&longs;ita figura e&longs;t punctum B, &longs;unt <lb/>inter &longs;e omnino fer&egrave; contrari&aelig;, cum vna, verbi gratia &longs;ur&shy;<lb/>&longs;um pen&egrave; tendat ver&longs;us A, altera ver&ograve; deor&longs;um ver&longs;us D: <lb/>Quo fit vt mutuo pr&aelig;pediantur, ac retardentur. </s>           <s id="N15FA5">Huius tamen euentus cau&longs;am &longs;oluendo primam partem <lb/>qu&aelig;&longs;tionis, <expan abbr="primamq.">primamque</expan> difficultatem, eam e&longs;&longs;e inquit Ari&longs;to&shy;<lb/>teles, quia cum in rhombo duo &longs;int obtu&longs;i anguli, duo ver&ograve; <lb/>acuti, lationes ill&aelig;, quibus fertur punctum, quod ab obtu&longs;o <lb/>angulo di&longs;cedit, vt in propo&longs;ita figura e&longs;t punctum B, &longs;unt <lb/>inter &longs;e omnino fer&egrave; contrari&aelig;, cum vna, verbi gratia &longs;ur&shy;<lb/>&longs;um pen&egrave; tendat ver&longs;us A, altera ver&ograve; deor&longs;um ver&longs;us D: <lb/>Quo fit vt mutuo pr&aelig;pediantur, ac retardentur. </s>
           <s id="N15FBA">Lationes <lb/>ver&ograve; quibus fertur punctum, quod ab acuto angulo di&longs;cedit <lb/>vt A; quamuis diuer&longs;&aelig; in &longs;e &longs;int, nullo tamen modo con&shy;<lb/>&longs;tituuntur contrari&aelig;, cum ad eandem fer&egrave; partem pergere <lb/>teneantur, <expan abbr="parumq.">parumque</expan> aut minus &longs;emper di&longs;tent inter &longs;e termi&shy;<lb/>ni ad quos tendunt. </s>           <s id="N15FBA">Lationes <lb/>ver&ograve; quibus fertur punctum, quod ab acuto angulo di&longs;cedit <lb/>vt A; quamuis diuer&longs;&aelig; in &longs;e &longs;int, nullo tamen modo con&shy;<lb/>&longs;tituuntur contrari&aelig;, cum ad eandem fer&egrave; partem pergere <lb/>teneantur, <expan abbr="parumq.">parumque</expan> aut minus &longs;emper di&longs;tent inter &longs;e termi&shy;<lb/>ni ad quos tendunt. </s>
           <s id="N15FCB">Quare potius ip&longs;&aelig; ad inuicem iuuan&shy;<lb/>tur, qu&agrave;m aliquo modo impediantur. </s>           <s id="N15FCB">Quare potius ip&longs;&aelig; ad inuicem iuuan&shy;<lb/>tur, qu&agrave;m aliquo modo impediantur. </s>
           <s id="N15FD0">Rationi autem con&shy;<lb/>&longs;entaneum e&longs;t, vt punctum contrarijs fer&egrave; lationibus &longs;e&longs;e <lb/>impedientibus latum, minori interuallo in eodem tempore <lb/>feratur, qu&agrave;m punctum, quod duabus lationibus &longs;e&longs;e mutuo <lb/>adiuuantibus a&longs;portatur; mitumque propterea non e&longs;&longs;e &longs;i <lb/>hoc maiorem diametrum, illud ver&ograve; minorem eodem tem&shy;<lb/>pore percurrat. </s>           <s id="N15FD0">Rationi autem con&shy;<lb/>&longs;entaneum e&longs;t, vt punctum contrarijs fer&egrave; lationibus &longs;e&longs;e <lb/>impedientibus latum, minori interuallo in eodem tempore <lb/>feratur, qu&agrave;m punctum, quod duabus lationibus &longs;e&longs;e mutuo <lb/>adiuuantibus a&longs;portatur; mirumque propterea non e&longs;&longs;e &longs;i <lb/>hoc maiorem diametrum, illud ver&ograve; minorem eodem tem&shy;<lb/>pore percurrat. </s>
           <s id="N15FDF">Vnde etia n &longs;equitur, vt qu&ograve; acutiores <lb/>con&longs;tituantur anguli A, &amp; D, <expan abbr="proindeq.">proindeque</expan> obtu&longs;iores B, <lb/>&amp; C; tardius ac minori interuallo feratur ip&longs;um B; cele-<pb pagenum="203" xlink:href="005/01/211.jpg"/>rius ver&ograve; ac maiori &longs;patio ip&longs;um A. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N15FDF">Vnde etiam &longs;equitur, vt qu&ograve; acutiores <lb/>con&longs;tituantur anguli A, &amp; D, <expan abbr="proindeq.">proindeque</expan> obtu&longs;iores B, <lb/>&amp; C; tardius ac minori interuallo feratur ip&longs;um B; cele-<pb pagenum="203" xlink:href="005/01/211.jpg"/>rius ver&ograve; ac maiori &longs;patio ip&longs;um A. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N15FF0">Quandoquidem ex ma&shy;<lb/>iori angu&longs;tia angulorum magis. </s>           <s id="N15FF0">Quandoquidem ex ma&shy;<lb/>iori angu&longs;tia angulorum magis. </s>
           <s id="N15FF5">vniuntur latera, magis <expan abbr="q.">que</expan> ad <lb/>vnum, &amp; idem terminum appropinquantur. </s>           <s id="N15FF5">vniuntur latera, magis <expan abbr="q.">que</expan> ad <lb/>vnum, &amp; idem terminum appropinquantur. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N15FFE" type="main">         <p id="N15FFE" type="main">
           <s id="N16000">Quam Ari&longs;totelis &longs;olutionem pluribus euerrere conatur <lb/>Baldus, qu&aelig; &longs;ummatim in hoc tantum redigi po&longs;&longs;unt, qu&ograve;d <lb/>ex ea &longs;equeretur, idem &longs;imiliter dicendum e&longs;&longs;e de duo&shy;<lb/>bus punctis v<gap/> ius lateris in quadrato, &longs;i duabus &longs;imul latio&shy;<lb/>nibus mouerentur eo pacto quo in rhombo Philo&longs;ophus <lb/>de&longs;crip&longs;it; vt &longs;cilicet punctum, quod duabus lationibus fer&shy;<lb/>tur, ambabus deor&longs;um tendentibus &longs;uper de&longs;cendentem <lb/>diametrum ip&longs;ius quadrati, velocius feratur, qu&agrave;m punctum, <lb/>quod duabus lationibus fertur, vna deor&longs;um tendente, alte&shy;<lb/>ra ver&ograve; &longs;ur&longs;um &longs;uper diametrum tran&longs;uer&longs;am. </s>           <s id="N16000">Quam Ari&longs;totelis &longs;olutionem pluribus euerrere conatur <lb/>Baldus, qu&aelig; &longs;ummatim in hoc tantum redigi po&longs;&longs;unt, qu&ograve;d <lb/>ex ea &longs;equeretur, idem &longs;imiliter dicendum e&longs;&longs;e de duo&shy;<lb/>bus punctis vnius lateris in quadrato, &longs;i duabus &longs;imul latio&shy;<lb/>nibus mouerentur eo pacto quo in rhombo Philo&longs;ophus <lb/>de&longs;crip&longs;it; vt &longs;cilicet punctum, quod duabus lationibus fer&shy;<lb/>tur, ambabus deor&longs;um tendentibus &longs;uper de&longs;cendentem <lb/>diametrum ip&longs;ius quadrati, velocius feratur, qu&agrave;m punctum, <lb/>quod duabus lationibus fertur, vna deor&longs;um tendente, alte&shy;<lb/>ra ver&ograve; &longs;ur&longs;um &longs;uper diametrum tran&longs;uer&longs;am. </s>
           <s id="N16017">Id quod per <lb/>&longs;e fal&longs;um e&longs;&longs;e con&longs;tat; cum &aelig;quali tempore; &aelig;quale &longs;patium <lb/>vtrumque punctum conficeret Siquidem in quadrato vtra&shy;<lb/>que diameter alteri ad inuicem &longs;emper e&longs;t &aelig;qualis. </s>           <s id="N16017">Id quod per <lb/>&longs;e fal&longs;um e&longs;&longs;e con&longs;tat; cum &aelig;quali tempore; &aelig;quale &longs;patium <lb/>vtrumque punctum conficeret Siquidem in quadrato vtra&shy;<lb/>que diameter alteri ad inuicem &longs;emper e&longs;t &aelig;qualis. </s>
           <s id="N16020"><expan abbr="Idemq.">Idemque</expan> <lb/>confirmat: in rhombo inuer&longs;o. </s>           <s id="N16020"><expan abbr="Idemq.">Idemque</expan> <lb/>confirmat: in rhombo inuer&longs;o. </s>
           <s id="N16028">Nam &longs;equeretur, punctum <lb/>duabus lationibus latum deor&longs;um per minorem diametrum, <lb/>citius ferri, qu&agrave;m punctum, quod duabus lationibus, vna <lb/>&longs;ur&longs;um: altera deor&longs;um tendente: pertran&longs;iret diametrum <lb/>tran&longs;uer&longs;am, nempe maiorem, Quod quippe ab&longs;urdum e&longs;&shy;<lb/>&longs;e liquet. </s>           <s id="N16028">Nam &longs;equeretur, punctum <lb/>duabus lationibus latum deor&longs;um per minorem diametrum, <lb/>citius ferri, qu&agrave;m punctum, quod duabus lationibus, vna <lb/>&longs;ur&longs;um: altera deor&longs;um tendente: pertran&longs;iret diametrum <lb/>tran&longs;uer&longs;am, nempe maiorem, Quod quippe ab&longs;urdum e&longs;&shy;<lb/>&longs;e liquet. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N16035" type="main">         <p id="N16035" type="main">
           <s id="N16037">Verumenimuer&ograve; Baldus in his propriam potius appre&shy;<lb/>hen&longs;ionem, quam Ari&longs;totelis &longs;olutionem euertit. </s>           <s id="N16037">Verumenimuer&ograve; Baldus in his propriam potius appre&shy;<lb/>hen&longs;ionem, quam Ari&longs;totelis &longs;olutionem euertit. </s>
           <s id="N1603C">Porr&ograve; <lb/>h&aelig;c non fundatur in eo, quod e&longs;t &longs;ur&longs;um, aut deor&longs;um pun&shy;<lb/>cta ip&longs;a duabus lationibus ferri, vt ip&longs;e &longs;upponit, quamuis ad <lb/>explicationem pr&aelig; dicti motus, <expan abbr="doctrin&aelig;q.">doctrin&aelig;que</expan> Ari&longs;totelis, om&shy;<lb/>nes vtamur exemplo diuer&longs;arum po&longs;itionum, vt &longs;ur&longs;um, aut <lb/>deor&longs;um: &longs;ed ab&longs;trahendo &agrave; quacumque po&longs;itione, tota <lb/>&longs;olutionis ratio ab Ari&longs;totele con&longs;tituitur in maiori vnione, <lb/>&longs;eu propinquitate laterum acutranguli, &amp; in maiori &longs;epara&shy;<lb/>none, &longs;eu di&longs;tantia laterum anguli obtu&longs;i. </s>           <s id="N1603C">Porr&ograve; <lb/>h&aelig;c non fundatur in eo, quod e&longs;t &longs;ur&longs;um, aut deor&longs;um pun&shy;<lb/>cta ip&longs;a duabus lationibus ferri, vt ip&longs;e &longs;upponit, quamuis ad <lb/>explicationem pr&aelig; dicti motus, <expan abbr="doctrin&aelig;q.">doctrin&aelig;que</expan> Ari&longs;totelis, om&shy;<lb/>nes vtamur exemplo diuer&longs;arum po&longs;itionum, vt &longs;ur&longs;um, aut <lb/>deor&longs;um: &longs;ed ab&longs;trahendo &agrave; quacumque po&longs;itione, tota <lb/>&longs;olutionis ratio ab Ari&longs;totele con&longs;tituitur in maiori vnione, <lb/>&longs;eu propinquitate laterum acuti anguli, &amp; in maiori &longs;epara&shy;<lb/>tione, &longs;eu di&longs;tantia laterum anguli obtu&longs;i. </s>
           <s id="N16053">Nam per ip&longs;a <lb/>latera anguli obtu&longs;i; punctum in diuer&longs;as long&egrave; partesra&shy;<lb/>pitur, qua&longs;i omnino contrario motu: per latera ver&ograve; anguli <lb/>acuti, in vnam fer&egrave; partem, qua&longs;i per eundem motum, qui <lb/>propterea velocior con&longs;tituitur, vt dictum e&longs;t. </s>           <s id="N16053">Nam per ip&longs;a <lb/>latera anguli obtu&longs;i; punctum in diuer&longs;as long&egrave; partesra&shy;<lb/>pitur, qua&longs;i omnino contrario motu: per latera ver&ograve; anguli <lb/>acuti, in vnam fer&egrave; partem, qua&longs;i per eundem motum, qui <lb/>propterea velocior con&longs;tituitur, vt dictum e&longs;t. </s>
         </p>         </p>
         <pb pagenum="204" xlink:href="005/01/212.jpg"/>         <pb pagenum="204" xlink:href="005/01/212.jpg"/>
         <p id="N16062" type="main">         <p id="N16062" type="main">
           <s id="N16064">Deinde propria Baldi &longs;olutio, quam ex proprijs cau&longs;is <lb/>ip&longs;e ait e&longs;&longs;e de&longs;umptam, nullam cau&longs;am affert propo&longs;iti effe&shy;<lb/>ctus ad diluendam difficultatem, &longs;eu rationem dubitandi, <lb/>&longs;ed rur&longs;us noua cluntaxat via idip&longs;um demon&longs;trat, quod Ari&shy;<lb/>&longs;totelis argumento demon&longs;tratum e&longs;t de veritate ip&longs;ius ef&shy;<lb/>fectus, nempe punctum A per longiorem diametrum AD, <lb/>illis duabus lationibus ferri eodem tempore, quo punctum <lb/>B fertur &longs;uper minorem diametrum BC; quod e&longs;t citius <lb/>moueri: nihil attingens de cau&longs;a cur id contingat, &longs;eu ob <lb/>quam punctum A, eodem tempore maiorem valeat li&shy;<lb/>neam pertran&longs;ire, <expan abbr="proindeq.">proindeque</expan> velocius moueri; id quod opti&shy;<lb/>m&egrave; fecit Ari&longs;toteles vt vidimus. </s>           <s id="N16064">Deinde propria Baldi &longs;olutio, quam ex proprijs cau&longs;is <lb/>ip&longs;e ait e&longs;&longs;e de&longs;umptam, nullam cau&longs;am affert propo&longs;iti effe&shy;<lb/>ctus ad diluendam difficultatem, &longs;eu rationem dubitandi, <lb/>&longs;ed rur&longs;us noua duntaxat via idip&longs;um demon&longs;trat, quod Ari&shy;<lb/>&longs;totelis argumento demon&longs;tratum e&longs;t de veritate ip&longs;ius ef&shy;<lb/>fectus, nempe punctum A per longiorem diametrum AD, <lb/>illis duabus lationibus ferri eodem tempore, quo punctum <lb/>B fertur &longs;uper minorem diametrum BC; quod e&longs;t citius <lb/>moueri: nihil attingens de cau&longs;a cur id contingat, &longs;eu ob <lb/>quam punctum A, eodem tempore maiorem valeat li&shy;<lb/>neam pertran&longs;ire, <expan abbr="proindeq.">proindeque</expan> velocius moueri; id quod opti&shy;<lb/>m&egrave; fecit Ari&longs;toteles vt vidimus. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N16081" type="main">         <p id="N16081" type="main">
           <s id="N16083">Secunda autem difficultas, quam Philo&longs;ophus hac in <lb/>qu&aelig;&longs;tione proponit, e&longs;t, cur in eodem rhombo punctum B, <lb/>quod vt diximus &longs;ua &longs;ponte fertur &longs;uper latus BA, <expan abbr="totamq.">totamque</expan> <lb/>eius longitudinem percurrit; minus quippe pertran&longs;eat &longs;pa&shy;<lb/>tium, qu&agrave;m totum ip&longs;ummet latus BA, in quo fertur ver&longs;us <lb/>CD; im&ograve; qu&agrave;m &longs;it ip&longs;ummet latus BA, quod percurrit. <lb/></s>           <s id="N16083">Secunda autem difficultas, quam Philo&longs;ophus hac in <lb/>qu&aelig;&longs;tione proponit, e&longs;t, cur in eodem rhombo punctum B, <lb/>quod vt diximus &longs;ua &longs;ponte fertur &longs;uper latus BA, <expan abbr="totamq.">totamque</expan> <lb/>eius longitudinem percurrit; minus quippe pertran&longs;eat &longs;pa&shy;<lb/>tium, qu&agrave;m totum ip&longs;ummet latus BA, in quo fertur ver&longs;us <lb/>CD; im&ograve; qu&agrave;m &longs;it ip&longs;ummet latus BA, quod percurrit. <lb/></s>
           <s id="N16095">Quandoquidem punctum B non conficit ni&longs;i&longs;patium BC: <lb/>totum autem latus BA conficit &longs;patium BD, &longs;eu AC, <lb/>quod maius e&longs;t qu&agrave;m BC. <!-- KEEP S--></s>           <s id="N16095">Quandoquidem punctum B non conficit ni&longs;i&longs;patium BC: <lb/>totum autem latus BA conficit &longs;patium BD, &longs;eu AC, <lb/>quod maius e&longs;t qu&agrave;m BC. <!-- KEEP S--></s>
           <s id="N1609D">Sicut ip&longs;um latus BA maius <lb/>con&longs;tituitur, qu&agrave;m diameter BC in rhombo propo&longs;ito. <lb/></s>           <s id="N1609D">Sicut ip&longs;um latus BA maius <lb/>con&longs;tituitur, qu&agrave;m diameter BC in rhombo propo&longs;ito. <lb/></s>
           <s id="N160A3"><expan abbr="Totaq.">Totaque</expan> ratio difficultatis in eo &longs;ita e&longs;t, quoniam punctum <lb/>B, duplici fertur latione, latus ver&ograve; AB, vnica, &amp; <lb/>vtrunque pari velocitate: Quamobrem potius punctum <lb/>B, qu&agrave;m latus BA, &longs;equeretur maius &longs;patium pertran&longs;i&shy;<lb/>re. </s>           <s id="N160A3"><expan abbr="Totaq.">Totaque</expan> ratio difficultatis in eo &longs;ita e&longs;t, quoniam punctum <lb/>B, duplici fertur latione, latus ver&ograve; AB, vnica, &amp; <lb/>vtrunque pari velocitate: Quamobrem potius punctum <lb/>B, qu&agrave;m latus BA, &longs;equeretur maius &longs;patium pertran&longs;i&shy;<lb/>re. </s>
           <s id="N160B1">Accedit quia punctum B ver&egrave; totum latus BA, in <lb/>quo fertur percurrit eodem tempore, quo vehitur cum ip&shy;<lb/>&longs;omet latere ve<gap/>&longs;us CD; ideoque &longs;atis arduum videtur, <lb/>minus ip&longs;um B &longs;patium pertran&longs;ire qu&agrave;m &longs;it latus BA, in <lb/>quo fertur. </s>           <s id="N160B1">Accedit quia punctum B ver&egrave; totum latus BA, in <lb/>quo fertur percurrit eodem tempore, quo vehitur cum ip&shy;<lb/>&longs;omet latere ver&longs;us CD; ideoque &longs;atis arduum videtur, <lb/>minus ip&longs;um B &longs;patium pertran&longs;ire qu&agrave;m &longs;it latus BA, in <lb/>quo fertur. </s>
         </p>         </p>
         <p id="N160BE" type="main">         <p id="N160BE" type="main">
           <s id="N160C0">Sed vnde h&aelig;c dubitandi ratio de&longs;umpta e&longs;t, inde pariter <lb/>ade&longs;t ratio difficultatem &longs;oluendi. </s>           <s id="N160C0">Sed vnde h&aelig;c dubitandi ratio de&longs;umpta e&longs;t, inde pariter <lb/>ade&longs;t ratio difficultatem &longs;oluendi. </s>
Line 2907 
Line 2907 
           <s id="N16138">Si autem quarta pars &aelig;qualem conuol&shy;<lb/>uitur, manife&longs;tum e&longs;t, quod totus circulus toti circulo &aelig;qualem <lb/>conuoluetur. </s>           <s id="N16138">Si autem quarta pars &aelig;qualem conuol&shy;<lb/>uitur, manife&longs;tum e&longs;t, quod totus circulus toti circulo &aelig;qualem <lb/>conuoluetur. </s>
           <s id="N1613F">Quare quando BG linea ad ip&longs;um peruenerit <lb/>K, &amp; ip&longs;a FC circumferentia erit in ip&longs;a CL &amp; vniuer&longs;us <lb/>erit conuolutus circulus. </s>           <s id="N1613F">Quare quando BG linea ad ip&longs;um peruenerit <lb/>K, &amp; ip&longs;a FC circumferentia erit in ip&longs;a CL &amp; vniuer&longs;us <lb/>erit conuolutus circulus. </s>
           <s id="N16146"><expan abbr="Similiq.">Similique</expan> modo &longs;i magnum mouero, <lb/>illi paruum annectens, eodem existente centro, &longs;imul cum AC <lb/>ip&longs;a AB perpendiculum &amp; recta erit: hac quidem ad ip&longs;am<emph.end type="italics"/><pb pagenum="206" xlink:href="005/01/214.jpg"/><emph type="italics"/>FI, ill&aelig; ver&ograve; ad GM. </s>           <s id="N16146"><expan abbr="Similiq.">Similique</expan> modo &longs;i magnum mouero, <lb/>illi paruum annectens, eodem existente centro, &longs;imul cum AC <lb/>ip&longs;a AB perpendiculum &amp; recta erit: hac quidem ad ip&longs;am<emph.end type="italics"/><pb pagenum="206" xlink:href="005/01/214.jpg"/><emph type="italics"/>FI, ill&aelig; ver&ograve; ad GM. </s>
           <s id="N16159">Quamobrem quando b&aelig;c quidam <lb/>ip&longs;i GM pertran&longs;iuerit, illa ver&ograve; ip&longs;i FI, &amp; rur&longs;um facta <lb/>fuerit recta ip&longs;a FA ad ip&longs;am FL, &amp; ip&longs;a AG rur&longs;um re&shy;<lb/>cta, velut &agrave; principio erant in ip&longs;is MI. </s>           <s id="N16159">Quamobrem quando h&aelig;c quidam <lb/>ip&longs;i GM pertran&longs;iuerit, illa ver&ograve; ip&longs;i FI, &amp; rur&longs;um facta <lb/>fuerit recta ip&longs;a FA ad ip&longs;am FL, &amp; ip&longs;a AG rur&longs;um re&shy;<lb/>cta, velut &agrave; principio erant in ip&longs;is MI. </s>
           <s id="N16162">Hoc autem neque <lb/>alia intercedente mora maioris ad minorem, vbi &longs;eilicet per <lb/>aliquod temporis &longs;patium &longs;taret in eodem puncto, neque tran&longs;i&shy;<lb/>liente minore aliquod punctum, maiorem quidem &aelig;qualem mi&shy;<lb/>nori p<gap/>rtran&longs;ire, bunc autem maiori, ab&longs;urdum e&longs;t. </s>           <s id="N16162">Hoc autem neque <lb/>alia intercedente mora maioris ad minorem, vbi &longs;cilicet per <lb/>aliquod temporis &longs;patium &longs;taret in eodem puncto, neque tran&longs;i&shy;<lb/>liente minore aliquod punctum, maiorem quidem &aelig;qualem mi&shy;<lb/>nori pertran&longs;ire, hunc autem maiori, ab&longs;urdum e&longs;t. </s>
           <s id="N1616F">Pr&aelig;terea <lb/>vnica etiam &longs;emper existente motione, centrorum motum inter&shy;<lb/>dum quidem magnam, nonnunquam ver&ograve; minorem conuerti, <lb/>admirandum est. </s>           <s id="N1616F">Pr&aelig;terea <lb/>vnica etiam &longs;emper existente motione, centrorum motum inter&shy;<lb/>dum quidem magnam, nonnunquam ver&ograve; minorem conuerti, <lb/>admirandum est. </s>
           <s id="N16178">I dem enim celeritate eadem latum &aelig;qualem <lb/>natum boc e&longs;t pertran&longs;ire: eadem autem celeritate vtroque <lb/>modo &aelig;qualem licet mouere. </s>           <s id="N16178">I dem enim celeritate eadem latum &aelig;qualem <lb/>natum boc e&longs;t pertran&longs;ire: eadem autem celeritate vtroque <lb/>modo &aelig;qualem licet mouere. </s>
           <s id="N1617F">Principium autem &longs;umendum <lb/>est circa i&longs;torum cau&longs;am, quod eadem potentia, &amp; &aelig;qualit <lb/>bans quidem tardius mouet magnitudinem, illam ver&ograve; cel<gap/>&shy;<lb/>rius. </s>           <s id="N1617F">Principium autem &longs;umendum <lb/>est circa i&longs;torum cau&longs;am, quod eadem potentia, &amp; &aelig;qualit <lb/>bans quidem tardius mouet magnitudinem, illam ver&ograve; cel<gap/>&shy;<lb/>rius. </s>


Legend:
Removed from v.1.6 
changed lines
 Added in v.1.11