Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to gheta_promo_029_la_1603.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

File: [CVSROOT] / texts / archimedes / xml / gheta_promo_029_la_1603.xml  (download) - view tree
Revision 1.22, Wed May 10 10:13:55 2006 UTC (7 years ago) by www-data
Branch: MAIN
CVS Tags: HEAD
Changes since 1.21: +25 -29 lines
Checkin by jutta using CVSweb.
Wed May 10 10:13:45 2006
HOST=84.188.219.143
EDIT=In-Browser
LOCALFILE=
COMMENTS={86/23, aber auch 86/21, als gap gelassen, wenn nicht eindeutig (S. 17, 41, 63, 70, 73 (Seitennummerierung unklar). Am besten alle Zahlen noch mal prüfen anhand der Tabellen

Text nach Tabelle war hier falsch layoutet 

S. 58 „H, G, ad grauitatem EK, ita differentia grauitatum FV, G, vor H, G kein neuer Satz, auf S. 64 vor „Tabelle war hier“ und vor „gratia illud aurum 20“  auch  nicht.

Heißt es aeris oder aris (unterschiedlich geschrieben)
}

<browser>update</browser>

<?xml version="1.0"?>
<!DOCTYPE archimedes SYSTEM "../dtd/archimedes.dtd">
<archimedes xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">      <info>        <author>Ghetaldus, Marinus</author>        <title>Promotus Archimedis</title>        <date>1603</date>        

<place>Rome</place>             <translator/>        <lang>la</lang>              <cvs_file>gheta_promo_029_la_1603.xml</cvs_file><cvs_version>1.11</cvs_version>        <locator>029.xml</locator>      </info>      <text>          <front>          </front>          <body>            <chap>        <pb xlink:href="029/01/001.jpg" id="p.0001"/><p type="head">

<s>MARINI GHETALDI <lb/>PATRICII <lb/>RAGVSINI <lb/>PROMOTVS ARCHIMEDIS <lb/>SEV.<!-- REMOVE S-->De varijs corporum generibus <lb/>grauitate &amp; magnitudine <lb/>comparatis.</s></p><figure id="id.029.01.001.1.jpg" xlink:href="029/01/001/1.jpg"/><p type="head">

<s>ROMAE, <lb/>Apud Aloy&longs;ium Zannettum. <!-- KEEP S--></s>

<s>MDCIII. <lb/><emph type="italics"/>SVPERIORVM PERMISSV.<emph.end type="italics"/></s></p><pb xlink:href="029/01/002.jpg"/><p type="head">

<s>REVERENDISSIMO <lb/>SERAPHINO OLIVARIO <lb/>RAZZALIO. <lb/>PATRIARCH AE <lb/>ALEXANDRINO. <lb/>MARINUS GHETALDUS. S.P.D.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Egregia &longs;an&egrave; Reuerendi&longs;sime <lb/>PR&AElig;SVL quod probe no&longs;ti, vete&shy;<lb/>rum &longs;apientum f&oelig;licitas fuit. </s>

<s>Eam <lb/>enim cum ingenij pr&aelig;&longs;tantia, tum <lb/>pr&aelig;rogativa temporis laudem occu&shy;<lb/>parunt, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> vel &longs;perare po&longs;terioribus <lb/><expan abbr="temerari&utilde;">temerarium</expan> &longs;it. </s>

<s>Et vero illis non &longs;olum nos plurimum de&shy;<lb/>bemus, quod plurima ip&longs;i perfecere: verum etiam quod <lb/>qu&aelig;dam qua&longs;i fundamenta iecere, quibus dum rerum <lb/><expan abbr="nouar&utilde;">nouarum</expan> molem conamur imponere, nos quoque experi&shy;<lb/>ri no&longs;tras vires, exercere indu&longs;triam, remque &longs;apienti&aelig; <lb/>publicam amplificare po&longs;simus. </s>

<s>Quo in genere magno&shy;<lb/>rum ego virorum &longs;tudium potius, quam gloriam &aelig;mu&shy;<lb/>latus &longs;uper vnum ex Archimedeis fundamentis, de ra&shy;<lb/>tione, qua varia corporum genera inter &longs;e grauitate &amp; <lb/>magnitudine comparantur, fabricatus nonnulla &longs;um: <pb xlink:href="029/01/003.jpg"/>qu&aelig; nunc omnium oculis expo&longs;iturus, vt eam <expan abbr="&longs;u&longs;tine&atilde;">&longs;u&longs;tineam</expan>, <lb/>per&longs;onam, quam &longs;emper recu&longs;aui, patrocinium huiu&longs;&shy;<lb/>modi qu&aelig;rendum mihi exi&longs;timaui, quod &amp; imbecillita<lb/>tem meam contra obtrectatorum, &longs;i qui forte exi&longs;terent, <lb/>calumnias &longs;u&longs;tineret; &amp; imminentem fam&aelig;, exi&longs;timatio <lb/>ni&longs;que iacturam auerteret. </s>

<s>Vnus igitur tu occuri&longs;ti SE&shy;<lb/>RAPHINE qui &amp; <expan abbr="c&otilde;modi&longs;sime">commodi&longs;sime</expan> mihi patrocinari po&longs;&shy;<lb/>&longs;es, &amp; quodam qua&longs;i iure deberes. </s>

<s>Cum enim tu me ad <lb/>emittendum id opus hortatu tuo compuleris, videbatur <lb/>quodam iure ad tuam fidem eius tutela pertinere. </s>

<s><expan abbr="Tuq;">Tuque</expan> <lb/>is es, quem non modo rudes, &longs;ed etiam docti &longs;u&longs;piciunt. </s>

<s><lb/>Habet no&longs;tra h&aelig;c &aelig;tas, quos admitetur; habet quos ex&shy;<lb/>tollat pr&aelig;claros viros, &longs;ed quos tibi anteponat, non facile <lb/>inueniet. </s>

<s>Degis ea in Vrbe, qu&aelig; laudis mediocritatem <lb/>vel nunquam agnouit, vel &longs;emper contemp&longs;it: neque in <lb/>tanta maie&longs;tate, tua deficit virtus, &longs;ed bono in lumine po<lb/>&longs;ita collucet magis. </s>

<s>In primis enim tua vit&aelig; integritas <lb/>eiu&longs;modi e&longs;t, vt non contenta dome&longs;tico pr&aelig;como lati&longs;&shy;<lb/>&longs;ime peruagetur. </s>

<s>Habent omnes quod pr&aelig;dicent, &amp; imi<lb/>tentur; habet quod excipiat grati&longs;sima memoria po&longs;te&shy;<lb/>ritas vniuer&longs;a. </s>

<s>Doctrin&aelig; vero ea excellentia es, vt ea &longs;atis <lb/>omnibus clarus, &amp; illu&longs;tris, non &longs;atis tibi, recum a&longs;sidue <lb/>certes. </s>

<s>nec mirum, qui vel &agrave; primis incunabulis ad &longs;um&shy;<lb/>ma contendebas, &longs;i prouecta iam &aelig;tate vix habeas, quo <lb/>altius contendas. </s>

<s>Pr&aelig;clarum &longs;an&egrave; &amp; eximium vno do&shy;<lb/>ctrin&aelig; genere; &longs;ublime, atque admirabile multiplici ex&shy;<lb/>cellere. </s>

<s>Tu vero &icirc;n omni genere laudem egregiam a&longs;&longs;e&shy;<lb/>cutus es ab&longs;olutam videlicet tib&icirc; gloriam propo&longs;itam <lb/>volui&longs;ti; <expan abbr="quiq;">quique</expan> intelligebas hominem ad hone&longs;ta omnia <pb xlink:href="029/01/004.jpg"/>genitum, nullam tibi rerum glorio&longs;arum partem con&shy;<lb/>temnendam puta&longs;ti. </s>

<s>Placet incredibili rerum humana&shy;<lb/>rum v&longs;ui diuinarum rerum cognitionem adiungere; vt <lb/>habeat animus &agrave; caducis ad &aelig;terna, &longs;e conferendo, vnde <lb/>oblectamentum capiat, &amp; admirationem. </s>

<s>Philo&longs;ophiam <lb/>ita tenes, vt qui in maximis negotijs a&longs;sidue ver&longs;atus es, <lb/>videaris &longs;emper fui&longs;&longs;e otio&longs;us. </s>

<s>Quid dicam de &longs;ingulari <lb/><expan abbr="caq;">caque</expan> eximia rerum c&oelig;le&longs;tium, <expan abbr="totiu&longs;q;">totiu&longs;que</expan> mundi cognitio&shy;<lb/>ne quam tu tanta cum auiditate ex reconditi&longs;simis Ma&shy;<lb/>thematicorum fontibus hau&longs;i&longs;ti, vt illud a&longs;&longs;ecutus in eo <lb/>genere iam &longs;is, quod alij in maxima tranquillitate, in <lb/>&longs;ummo otio vix au&longs;int optare? </s>

<s>Exitum tuorum laborum <lb/>felici&longs;simum vides: gloria multiplici frueris, neque illa <lb/>precaria &longs;ed tua &amp; quibu&longs;dam qua&longs;i gradibus ad ampli&longs;&shy;<lb/>&longs;imos: honores euehendus, in ea con&longs;titueris dignitate; in <lb/>qua pro &longs;acro&longs;ancta Eccle&longs;ia nunquam non excubando, <lb/>in peramplo tot illu&longs;trium vitorum Theatro non alien&aelig; <lb/>glori&aelig; &longs;pectator, &longs;ed actor tu&aelig; con&longs;i&longs;tas. </s>

<s>Tu vero, quod <lb/>rarum e&longs;t, laudem &longs;apienti&aelig;, qu&aelig; vix vllos habet at ter&shy;<lb/>minos, humanitatis tu&aelig; terminis circum&longs;cribis; &amp; expo&shy;<lb/>nis omnibus; vt ex tanto &longs;onte perennes ad omnium or&shy;<lb/>dinum homines fluuii deducantur. </s>

<s>Felix qui &longs;olid&aelig; <lb/>felicitatis cau&longs;am &amp; initium in re con&longs;titutum ita foues, <lb/>vt cum alijs illam communicando, non imminuas, &longs;ed <lb/>amplifices, pr&aelig;grande videlicet non &longs;uccre&longs;centis, &longs;ed <lb/>adult&aelig; iam virtutis f&oelig;nus honorem ex honore, laudem <lb/>ex laude con&longs;equi vberiorem, h&aelig;c illa &longs;apienti viro non <lb/>indigna liberalitas, qu&aelig; rerum pre&longs;tanti&longs;simarum po&longs;&shy;<lb/>&longs;e&longs;sione non imminuta, in copia tenuitatem non inqui&shy;<pb xlink:href="029/01/005.jpg"/>rens vbertatis ip&longs;a &longs;u&aelig; domin&aelig; nunquam debilitatur, <lb/>nunquam deficit. </s>

<s>Quin etiam i&longs;to loco con&longs;titutus bo&shy;<lb/>narum literarum &longs;tudio&longs;os complecteris, ac tueris. </s>

<s>H&aelig;c <lb/>e&longs;t vera german&aelig; nota &longs;apienti&aelig;, cum, quas vires nanci&shy;<lb/>&longs;citur, ijs &longs;apientiam alit, tuus animus &amp; tu&aelig; &longs;apienti&aelig;, &amp; <lb/>alien&aelig; par e&longs;t. </s>

<s>H&aelig;c &longs;unt firmi&longs;sima &amp; &longs;olidi&longs;sima funda&shy;<lb/>menta ad &aelig;ternam po&longs;teritatis memoriam, quam licet <lb/>profici&longs;ci iam videas ex iis quibus abundas animi orna&shy;<lb/>mentis, ne&longs;cio tamen quo pacto gratior nobis accidit, <lb/>cum ex aliorum etiam pr&aelig;donio &longs;u&longs;cipit in crementum. </s>

<s><lb/>Hinc domus tua floret docti&longs;simorum familiaritatibus; <lb/>hinc nulli ad tuam con&longs;uetudinem pr&aelig;cluditur aditus; <lb/>hinc plurimorum &longs;tudia commouentur; hinc illa &longs;apien&shy;<lb/>tum &aelig;mulatio &amp; admiratio: hinc omnium omnino or&shy;<lb/>dinum ad te concur&longs;us; tanquam ad &longs;apienti&longs;simum hu&shy;<lb/>mani <expan abbr="diuiniq;">diuinique</expan> iuris patronum, &amp; interpretem. </s>

<s>Quid ego <lb/>igitur quem tibi &longs;excentis eximi&aelig; beneuolenti&aelig; argu&shy;<lb/>mentis obligatum volu&longs;ti, perexigiuum hunc ingenij <lb/>mei partum expo&longs;iturus, vnum te nominis &amp; exi&longs;tima&shy;<lb/>tionis me&aelig; patronum non &longs;u&longs;cipiam equidem in am&shy;<lb/>pli&longs;simi Theatri lucem &longs;apienti&longs;simorum &lt;32&gt; hominum <lb/>con&longs;pectum, quibus abundat h&aelig;c no&longs;tra &aelig;tas inferre me <lb/>non magnopere cogitabam: Tu hortatus es dubitan&shy;<lb/>tem impuli&longs;ti vel reluctantem: tuere igitur ob&longs;equen&shy;<lb/>tem. </s>

<s>iam nunc mihi videor in exigua vel nulla &longs;pe lau&shy;<lb/>dis ex ingenio meo; &longs;empiternam nominis immortali&shy;<lb/>tatem ex tuo patrocinio con&longs;ecutus. </s>

<s>Vale. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Rom&aelig; VII. Kal. <!-- REMOVE S-->Maij. <!-- REMOVE S-->MDCIII. <!-- KEEP S--></s>



</p><pb xlink:href="029/01/006.jpg"/><p type="head">

<s>BENEVOLO <lb/>LECTORI.</s></p><figure id="id.029.01.006.1.jpg" xlink:href="029/01/006/1.jpg"/><p type="main">

<s>D<emph type="italics"/>iversa. <!-- REMOVE S-->corporum genera duplici ra&shy;<lb/>tione comparari inter &longs;e &agrave; Mathematicis <lb/>po&longs;&longs;unt mole ac pondere. </s>



<s>Pondere compara&shy;<lb/>tio fit, cum inter corpora diuer&longs;i generis mo <lb/>le aqualia, qu&aelig;ritur, qu&ecedil; &longs;it ratio ponderis: <lb/>quanto videlicet, vnum altero grauius, aut leuius &longs;it. </s>

<s>Ma&shy;<lb/>gnitudine autem &longs;it collatio, cum po&longs;ita pari grauitate, qu&aelig;&shy;<lb/>ritur, que &longs;it ratio magnitudinis; quanto &longs;it alterum altero <lb/>maius, aut minus. </s>

<s>Qu&aelig; comparatio mihi cum videretur &amp; <lb/>iucunda cognitu, &amp; v&longs;um nonnullum habere, nec fu&longs;e &agrave; quo<lb/>piam explicata, non ita pridem &longs;uper ea non nihil c&oelig;pi me <lb/>liris &longs;ed nihil de luce ac publico cogitabam. <!--neuer Satz-->Io enim ego &longs;um, <lb/>qui malim &longs;cire, quam ne&longs;ci di&longs;cere, quam docere. </s>

<s>Sed ta&shy;<lb/>men cum Michael S&aelig;gnerus in rebus. </s>

<s>Mathematicis ex&shy;<lb/>cellens vir, ac Magi&longs;ter meus, cui ego plurimum debere me <lb/>fateor, ab eo enim prima elementa habui, repo&longs;cere &agrave; me pu&shy;<lb/>blicum aliquem doctrina &longs;ua fructum videretur ac Fede&shy;<lb/>ricus Saminiatus euius suorum &longs;uauitatem, &amp; beneuol&ecedil;n&shy;<lb/>tiam erga me diu, dum &longs;imul hi&longs;ce studijs condi&longs;cipuli ope&shy;<lb/>ram dedimus, expertus &longs;um, me ut aliquid auderem tum <lb/>oratione, tum exemplo &longs;uo excitaret, c&oelig;pi minus ab ea cogi&shy;<lb/>tatione alienus e&longs;&longs;e. </s>

<s>Deinde vero &longs;ummos vixos habui <pb xlink:href="029/01/007.jpg"/>hortatores. </s>

<s>Etenim cum Clauium, quod tam diu cupiebam, <lb/>vidi&longs;&longs;em <gap/> minorem tanta scientia, &amp; fama viri beni<lb/>gnitatem <gap/>peri&longs;&longs;em. </s>

<s>Ab eo &longs;imul ac Theodo&longs;io. <!-- KEEP S--></s>

<s>Rubeo ho<lb/>mine mihi tum ex &longs;tudiorum &longs;imilitudine, tum pr&aelig;cipue ex <lb/>eius humanitate amici&longs;simo, ad Reuerendi&longs;simum Sera&shy;<lb/>phinum deductus &longs;um. <!-- KEEP S--></s>

<s>I&longs;qs me tantus Pr&aelig;&longs;ul non &longs;olum <lb/>humani&longs;sime complexus est, verum etiam ita hortatus ad <lb/>eualganda, que &longs;crip&longs;eram; plane vt mihi nefas putauerim <lb/>non parere. </s>

<s>Accipe igitur &amp; tu Lactor optime amico ac be&shy;<lb/>nigno animo laborem hunc, quem &agrave; me talium virorum <lb/>&longs;umma benignitas expre&longs;sit. </s>

<s>Argumentum quidem, vt <lb/>dicebam non iniucundum e&longs;t, nec ab v&longs;u alienam. </s>

<s>Huiu&longs;&shy;<lb/>modi enim comparatione Archimedes mixtionem argemi <lb/>in aure deprehendit, &amp; furtum Aurificis in corona aurea <lb/>patefecit. </s>

<s>de qu&aelig; re &longs;uo loco ego tractabo, &amp; facilem mon&shy;<lb/>strabo viam, qu&aelig; vel argentum in aure, vel quod vis me&shy;<lb/>tallum in quolibet admistum deprehendi queat, &amp; alte&shy;<lb/>rum ab alieno di&longs;cerni &amp; &longs;imul explicabo, quo pacto ex au&shy;<lb/>ri grauitate <gap/> qualitas, at perfectio intelligi po&longs;sit. </s>

<s><lb/>Tati vere opu&longs;culo nomen ab Archimede, quem Ducem &longs;e&shy;<lb/>quor, impo&longs;ui Nam cum ille, vt erat &longs;ummus Magi&longs;ter, &longs;e&shy;<lb/>tis habui&longs;&longs;et hunc, totum quasi fabricum po&longs;ito fundamen&shy;<lb/>to delineare in primo lib. 

vbi agit de ijs qu&aelig; vehuntur in <lb/>aqua. </s>

<s>Opus ego pro<gap/> <expan abbr="eiq;">eique</expan> fundamento molem inijce&shy;<lb/>re conatus &longs;um paribus &longs;uis et elaboratam, atque distin&shy;<lb/>ctam. </s>

<s>Qua in re &longs;i quid a&longs;&longs;equutus &longs;um, quod publice pro&shy;<lb/>betur, gaudeo cau&longs;a &amp; mea &amp; publica illud quidem &longs;pe&shy;<lb/>rofere vt conatus non di&longs;pliceat.<emph.end type="italics"/></s></p><pb xlink:href="029/01/008.jpg" pagenum="1"/><p type="head">

<s>MARINI GHETALDI <lb/>PROMOTVS ARCHIMEDES <lb/>SEU.<!-- REMOVE S--><emph type="italics"/>DE VARIIS CORPORVM GENERIBVS <lb/>Grauitate, &amp; magnitudine comparatis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head">

<s>THEOREMA I. PROPOS. I.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Si duorum Grauium Corporum eiu&longs;dem ge&shy;<lb/>neris alterum alterius fuerit multiplex, quo&shy;<lb/>tuplex maius fuerit minoris, totuplex erit <lb/>maioris grauitas, grauitatis minoris. </s></p><p type="main">

<s>SINT duo corpora eiu&longs;dem generis ABC, D, quorum grauita&shy;<lb/>tes, EFG, ip&longs;ius ABC, &amp; H, ip&shy;<lb/>&longs;ius D, &longs;it autem corpus ABC, <lb/><figure id="id.029.01.008.1.jpg" xlink:href="029/01/008/1.jpg"/><lb/>multiplex corporis D. <!-- KEEP S--></s>

<s>Dico quo <lb/>tuplex e&longs;t corpus ABC, corporis <lb/>D, totuplicem e&longs;&longs;e grauitatem, <lb/>EFG, grauitatis H, diuidatur <lb/>enim corpus ABC, in partes ip&shy;<lb/>&longs;i D, &aelig;quales, qu&aelig; &longs;int A, B, C, <lb/>quoniam igitur corpus A, &aelig;qua&shy;<lb/>le e&longs;t corpori D, magnitudine, <lb/>&amp; &longs;unt eiu&longs;dem generis, erit grauitas vnius &aelig;qualis grauitati alterius. </s>

<s><lb/>Sumatur grauitas E, &aelig;qualis grauitati H, erit igitur corporis A, gra&shy;<lb/>uitas E, &amp; reliqui corporis BC, grauitas FG. <!-- KEEP S--></s>

<s>Rur&longs;us quoniam cor&shy;<lb/>pora B, D, &longs;unt magnitudine &aelig;qualia, erunt &aelig;qu&egrave; grauia, &longs;umatur <lb/>grauitati H, &aelig;qualis grauitas F, erit igitur corporis B, grauitas F, &amp; <lb/>reliqui corporis C, grauitas G, &amp; &longs;ic fiat, donec perueniatur ad vlti&shy;<lb/>mam partem corporis ABC, &aelig;qualem ip&longs;i D, &longs;it ea vltima pars C, quo <lb/>niam igitur corpus C, &aelig;quatur magnitudine ip&longs;i D, &aelig;quabitur, &amp; gra&shy;<lb/>uitate, quare grauitas G, &aelig;qualis erit grauitati H, &longs;equitur igitur <lb/>quot partes &longs;unt in corpore ABC, &aelig;quales ip&longs;i D, tot e&longs;&longs;e partes in <lb/>grauitate EFG, &aelig;quales ip&longs;i H, quoties enim &longs;ump&longs;imus in corpore <lb/>ABC, corpus ip&longs;i D &aelig;quale, toties &amp; in grauitate EFG, &longs;ump&longs;imus <pb xlink:href="029/01/009.jpg" pagenum="2"/>grauitatem &aelig;qualem ip&longs;i H. <!-- KEEP S--></s>

<s>Si duorum igitur grauium corporum <lb/>eiuldem generis, &amp; c. <!-- REMOVE S-->quod erat demon&longs;trandum. </s>

</p><p type="head">

<s>THEOREMA II. PROPOS. II.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Corpora grauia eiu&longs;dem generis magnitudine com<lb/>men&longs;urabilia, eandem in grauitate rationem ha&shy;<lb/>bent, quam in magnitudine. </s></p><p type="main">

<s>SINT corpora commen&longs;urabilia eiu&longs;dem generis A, B, quorum <lb/>grauitates C, ip&longs;ius A, &amp; D, ip&longs;ius B, Dico e&longs;&longs;e vt A, ad B, ita C, ad D, <lb/>quoniam enim, A, B, commen&longs;ura&shy;<lb/>bilia &longs;unt, metietur ip&longs;a aliquod <lb/>corpus, metiatur, &amp; &longs;it E, cuius <lb/><figure id="id.029.01.009.1.jpg" xlink:href="029/01/009/1.jpg"/><lb/><arrow.to.target n="note1"/> grauitas F, &longs;itque corpus E, <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> <lb/>generis cum corporibus A, B, *ergo <lb/>quotuplex e&longs;t corpus A, ip&longs;ius E, <lb/><arrow.to.target n="note2"/> totuplex erit grauitas C, grauitatis <lb/>F, &amp; quotuplex B, ip&longs;ius E, *totuplex <lb/>D, ip&longs;ius F, &longs;i igitur diuidantur cor&shy;<lb/>pora A, B, in partes &aelig;quales ip&longs;i E, <lb/>&amp; grauitates quoque C, D, in partes &aelig;quales ip&longs;i F, erit vt corporis <lb/>A, pars vna, ad corpus E, ita pars vna grauitatis C, ad grauitatem F, <lb/>&aelig;quale videlicet ad &aelig;quale, &amp; &aelig;que multiplicatis antecedentibus <lb/>erit vt A, ad E, ita C, ad F, &longs;unt enim antecedentium, hoc e&longs;t, illarum <lb/>partium &aelig;que multiplicia A, C, eadem ratione, vt B, ad E, ita erit D, <lb/>ad F, &amp; conuertendo vt E, ad B, ita F, ad D. quoniam igitur vt A, ad <lb/><arrow.to.target n="note3"/> E, ita e&longs;t C, ad F, &amp; vt E, ad B, ita F, ad D, * erit ex &aelig;quali vt A, ad <lb/>B, ita C, ad D. corpora igitur commen&longs;urabilia eiu&longs;dem generis ean&shy;<lb/>dem in grauitate rationem habent, quam in magnitudine, quod erat <lb/>demon&longs;trandum. </s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note1"/><emph type="italics"/>Ex an&shy;<lb/>teced.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note2"/><emph type="italics"/>Ex an&shy;<lb/>teced.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note3"/>22. 5. <lb/><emph type="italics"/>Elem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="head">

<s>THEOREMA III. PROPOS. III.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Et incommen&longs;urabilia corpora eiu&longs;dem generis <lb/>eandem in grauitate rationem habent, quam in <lb/>magnitudine. </s></p><p type="main">

<s>SINT incommen&longs;urabilia corpora A, BC, quorum grauitates <lb/>D, ip&longs;ius A, &amp; EF, ip&longs;ius BC. <!-- KEEP S--></s>

<s>Dico e&longs;&longs;e vt A, ad BC, ita D, ad EF, &longs;i <pb xlink:href="029/01/010.jpg" pagenum="3"/>enim non e&longs;t vt A, ad BC, ita D, ad EF, erit vt A, ad BC, ita D, vel ad <lb/><figure id="id.029.01.010.1.jpg" xlink:href="029/01/010/1.jpg"/><lb/>minorem quam EF, <lb/>vel ad maiorem, &longs;it <lb/>primum ad minor&eacute;, <lb/>pempe ad EG, &amp; ex&shy;<lb/>ponatur aliquod cor <lb/>pus K, eiu&longs;dem gene&shy;<lb/>ris cum corporibus <lb/>A, B C, cuius graui&shy;<lb/>tas &longs;it &aelig;qualis ip&longs;i <lb/>GF, &amp; &agrave; corpore BC, <lb/>auferatur aliqua <lb/>pars HC, qu&aelig; &longs;it mi&shy;<lb/>nor corpore K, ita vt reliqu&aelig; pars. </s>

<s>BL, &longs;it commen&longs;urabilis ip&longs;i A. &amp; <lb/>&longs;it partis HC, grauitas IF, ergo reliqu&aelig; partis BL, grauitas erit EI. <!-- KEEP S--></s>

<s><lb/>Quoniam igitur corpus A, commen&longs;urabile e&longs;t ip&longs;i BL,* erit vt A, ad<arrow.to.target n="note4"/><lb/>BL, ita D, ad EI, &longs;ed vt A, ad BC, ita e&longs;t D, ad EG, atque A, primus, <lb/>proportionalium terminus in &longs;erie prima, * maiorem habet<arrow.to.target n="note5"/> ratio&shy;<lb/>nem ad BL, &longs;ecundum terminum, quam A, primus terminus in &longs;erie <lb/>&longs;ecunda ad BC, &longs;ecundum; ergo &amp; D, tertius terminus in &longs;erie prima <lb/>ad EI, quartum, maiorem habebit rationem quam D, tertius termi&shy;<lb/>nus in &longs;erie &longs;ecunda ad EG, quartum, quoniam igitur D, maiorem<arrow.to.target n="note6"/><lb/>habet rationem ad EI, quam ad EG,* erit EI, minor quam EG, quod <lb/>e&longs;t ab&longs;urdum. </s>

<s>non igitur e&longs;t vt A, ad BC, ita D, ad minorem quam EF. <!-- KEEP S--></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note4"/>E<emph type="italics"/>x <expan abbr="an-teced&etilde;-te">an&shy;<lb/>teceden&shy;<lb/>te.</expan><emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note5"/>2.<!-- KEEP S--> 5. <lb/><emph type="italics"/>Elem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note6"/>10. 5. <lb/><emph type="italics"/>Elem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Deinde &longs;it vt A, ad BC, ita D, ad maiorem quam EF, nempe ad <lb/><figure id="id.029.01.010.2.jpg" xlink:href="029/01/010/2.jpg"/><lb/>EG, &amp; expo&longs;ito cor&shy;<lb/>pore K, vt dictum <lb/>e&longs;t, cuius grauitas, <lb/>&longs;it &aelig;qualis grauita&shy;<lb/>ti FG, addatur cor&shy;<lb/>pori BC, aliquod <lb/>corpus CH, quod &longs;it <lb/>minus corpore K, &amp; <lb/>eiu&longs;dem generis c&uacute; <lb/>corporibus A, BC, <lb/>ita vt totum corpus <lb/>BL, &longs;it commen&longs;urabile ip&longs;i A, &amp; &longs;it ip&longs;ius CH, grauitas FI, ergo to&shy;<lb/>tius corporis BL, grauitas erit EI; Quoniam igitur corpori A, com&shy;<lb/>men&longs;urabile e&longs;t corpus BL,* erit vt A, ad BL, ita D, ad EI, &longs;ed vt A, ad<arrow.to.target n="note7"/><lb/>BC, ita e&longs;t D, ad EG, atque A, primus proportionalium terminus in <lb/>&longs;erie prima, * minorem habet rationem ad BL, &longs;ecundum terminum, <pb xlink:href="029/01/011.jpg" pagenum="4"/>quam A, primus terminus in &longs;erie &longs;ecunda ad BC, &longs;ecundum, ergo, &amp; <lb/>D, tertius terminus in &longs;erie prima ad EI, quartum, minorem habebit<lb/>rationem quam D, tertius terminus in &longs;erie &longs;ecunda ad EG, quartum. </s>

<s><lb/>Quoniam igitur D, minorem habet rationem ad EI, quam ad EG, <lb/><arrow.to.target n="note8"/> erit * EI, maior quam EG, quod e&longs;t ab&longs;urdum. </s>

<s>Non igitur e&longs;t vt A, <lb/>ad BC, ita D, ad maiorem quam EF, o&longs;ten&longs;um autem e&longs;t neque ad mi&shy;<lb/>norem; quare vt A, ad BC, ita erit D, ad EF. &amp; incommen&longs;urabilia igi&shy;<lb/>tur corpora eiu&longs;dem generis eandem in grauitate rationem habent, <lb/>quam in magnitudine, quod erat demon&longs;trandum. </s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note7"/><emph type="italics"/>Ex an&shy;<lb/>teced..<emph.end type="italics"/><lb/>8.<!-- KEEP S--> 5.<!-- KEEP S--><emph type="italics"/>Ele<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note8"/>10. 5. <lb/><emph type="italics"/>Elem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>ID QVOD nos duobus pr&aelig;cedentibus Theorematis de&shy;<lb/>mon&longs;trauimus, <expan abbr="n&otilde;nulli">nonnulli</expan>, vt per &longs;e notum, &amp; vt commune quod&shy;<lb/>dam axioma &longs;upponunt, quam bene &amp; rationabiliter ip&longs;i vide&shy;<lb/>rint; melius enim Euclides propo&longs;itionem 20. primi libri Ele&shy;<lb/>mentorum &longs;uppo&longs;ui&longs;&longs;et vt pronuntiatum; vnicuique enim no&shy;<lb/>tius e&longs;t duo trianguli latera reliquo e&longs;&longs;e maiora (cum &amp; A&longs;ino <lb/>illud &longs;it notum) quam corpora grauia eiu&longs;dem generis eandem <lb/>in grauitate rationem habere, quam in magnitudine, &amp; tamen <lb/>illam propo&longs;itionem demon&longs;trat Euclides, non &longs;upponit, non <lb/>igitur h&aelig;c, qu&aelig; minus ad principij rationem accedit, &longs;uppo&shy;<lb/>nenda fuit, &longs;ed demon&longs;tranda. </s></p><p type="head">

<s>THEOREMA IV. PROPOS. IV.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Si quatuor corporum grauium primum ad <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <lb/>eandem in magnitudine rationem habeat, quam <lb/>tertium ad quartum, primum autem, &amp; &longs;ecundum &longs;int <lb/>eiu&longs;dem generis, itidem tertium, &amp; quartum; &amp; in gra&shy;<lb/>uitate primum ad &longs;ecundum eandem rationem habebit, <lb/>quam tertium ad quartum. </s></p><p type="main">

<s>PRIMVM enim A, ad &longs;ecundum B, eandem in magnitudine ra&shy;<lb/>tionem habeat, quam tertium C, ad quartum D, &longs;int autem A, B, <lb/>eiu&longs;dem generis, itidem C, D. Dico. <!-- KEEP S--></s>

<s>&amp; in grauitate primum A, ad <lb/>&longs;ecundum B, eandem rationem habere, quam tertium C, ad D, quar&shy;<lb/>tum. </s>

<s>Sint enim earum grauitates E, ip&longs;ius A, &amp; F, ip&longs;ius B, ip&longs;ius <lb/>vero C, &longs;it grauitas G, &amp; ip&longs;ius D, grauitas H, quoniam igitur cor-<pb xlink:href="029/01/012.jpg" pagenum="5"/><figure id="id.029.01.012.1.jpg" xlink:href="029/01/012/1.jpg"/><lb/>pora A, B, eiu&longs;dem &longs;unt generis, <lb/>&longs;imiliter, &amp; corpora C, D,* erit <lb/>vt A, ad B, ita E, ad F,* &amp; vt<arrow.to.target n="note9"/><lb/>C, ad D, ita G, ad H. <!-- KEEP S--></s>

<s>Sed poni&shy;<lb/>tur vt A, ad B, ita e&longs;&longs;e C, ad D, <lb/>ergo vt E, ad F, ita erit G, ad <lb/>H. <!-- KEEP S--></s>

<s>Si igitur quatuor corporum <lb/>grauium, primum ad &longs;ecundum <lb/>eandem in magnitudine ratio&shy;<lb/>nem habeat: etc&aelig;t. </s>

<s>quod demon&shy;<lb/>&longs;trare oportebat. </s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note9"/>1. &amp; <gap/>. <lb/><emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head">

<s>THEOREMA V. PROPOS. V.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Solida corpora liquido grauiora demi&longs;&longs;a in liquidum <lb/>ferentur deor&iacute;um, donec de&longs;cendant, &amp; erunt in li&shy;<lb/>quido tanto leuiora, quanta e&longs;t grauitas liquidi magni&shy;<lb/>tudinem habentis &longs;olido corpori &aelig;qualem. </s></p><p type="main">

<s>HOC autem demon&longs;tratum e&longs;t ab Archimede propo&longs;.7. primi li&shy;<lb/>bri de ijs, qu&aelig; vehuntur in aqua. </s></p><p type="head">

<s>THEOREMA VI. PROPOS. VI.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Si quatuor grauium corporum primum, &amp; &longs;ecundum <lb/>fuerint magnitudine &aelig;qualia, tertium vero, &amp; quar&shy;<lb/>tum &aelig;que grauia, fuerint autem primum, &amp; tertium <lb/>eiu&longs;dem generis, itidem &longs;ecundum, &amp; quartum; erit, vt <lb/>grauitas corporis primi, ad grauitatem &longs;ecundi, ita gra&shy;<lb/>uitas liquidi &aelig;qualis magnitudine corpori quarto, ad gra<lb/>uitatem liquidi tertio corpori &aelig;qualis. </s></p><p type="main">

<s>SINT quatuor corpora A, B, C, D, quorum A, primum, &amp; B, &longs;e&shy;<lb/>cundum &longs;int magnitudine &aelig;qualia, tertium vero C, &amp; D, quartum <lb/>&aelig;que grauia, &longs;int autem A, &amp; C, eiu&longs;dem generis, itidem B, &amp; D. <!-- KEEP S--></s>

<s>Di&shy;<lb/>co vt grauitas corporis A, ad grauitatem corporis B, ita e&longs;&longs;e grauita&shy;<lb/>tem liquidi &aelig;qualis magnitudine corpori D, ad grauitatem liquidi <lb/>magnitudine corpori C, &aelig;qualis. </s>

<s>Accipiantur enim tria eiu&longs;dem ge&shy;<pb xlink:href="029/01/013.jpg" pagenum="6"/>neris liquidi corpora E, F, G, quorum E, &longs;it &aelig;quale corpori A, vel B, <lb/><figure id="id.029.01.013.1.jpg" xlink:href="029/01/013/1.jpg"/><lb/>magnitudine, ip&longs;um vero F, &aelig;qua <lb/>le corpori C, &amp; ip&longs;um G, &aelig;quale <lb/>corpori D. <!-- KEEP S--></s>

<s>Quoniam igitur e&longs;t vt <lb/>D, ad G, ita B, ad E, &aelig;quale vi&shy;<lb/>delicet ad &aelig;quale, erit permutan&shy;<lb/>do vt D, ad B, ita G, ad E, &amp; quo&shy;<lb/>niam &longs;unt eiu&longs;dem generis corpo<lb/>ra D, B, &longs;imiliter &amp; corpora G, E, <lb/><arrow.to.target n="note10"/> erit * vt grauitas corporis D, hoc <lb/>e&longs;t ip&longs;ius C, ponuntur enim &aelig;que <lb/>grauia corpora C, D, ad grauita&shy;<lb/>tem corporis B, ita liquidi G, gra&shy;<lb/>uitas ad grauitatem liquidi E. <!-- KEEP S--></s>

<s><lb/>Similiter quoniam e&longs;t vt A, ad E, <lb/>ita C, ad F, &aelig;quale videlicet ad <lb/>&aelig;quale, erit permutando vt A, ad <lb/>C, ita E, ad F, &amp; quoniam ponuntur eiu&longs;dem generis corpora A, C, <lb/><arrow.to.target n="note11"/> itidem E, F,* erit vt grauitas corporis A, ad grauitatem ip&longs;ius C, ita <lb/>liquidi E, grauitas ad grauitatem liquidi F, &longs;ed vt grauitas corporis <lb/>C, ad grauitatem corporis B; ita e&longs;t grauitas liquidi G, ad grauita&shy;<lb/><arrow.to.target n="note12"/>tem liquidi E, vt e&longs;t demon&longs;tratum, ergo * in perturbata proportione <lb/>erit vt grauitas corporis A, ad ip&longs;ius corporis B, grauitatem, ita liqui <lb/>di G, grauitas, ad grauitatem liquidi F. &longs;i igitur quatuor grauium <lb/>corporum primum, &amp; &longs;ecundum, &amp; c. <!-- REMOVE S-->quod erat demon&longs;trandum. </s>

</p><p type="margin">

<s><margin.target id="note10"/>2. &amp; 3. <lb/><emph type="italics"/>huius.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note11"/>2. &amp; 3. <lb/><emph type="italics"/>huius.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note12"/>23. 5. <lb/><emph type="italics"/>Elem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="head">

<s>THEOREMA VII. PROPOS. VII.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Si quatuor grauium corporum primum, &amp; <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan>, <lb/>fuerint magnitudine &aelig;qualia, tertium vero, &amp; quar&shy;<lb/>tum &aelig;que grauia, fuerint autem primum, &amp; tertium <lb/>eiu&longs;dem generis, itidem &longs;ecundum, &amp; quartum; primum <lb/>ad &longs;ecundum eandem in grauitate rationem habebit, <lb/>quam habet in magnitudine quartum ad tertium. </s></p><p type="main">

<s>SINT quatuor grauia corpora A, B, C, D, quorum A, primum, <lb/>&amp; B, &longs;ecundum &longs;int magnitudine &aelig;qualia, tertium vero C, &amp; D, quar&shy;<lb/>tum &aelig;que grauia, &longs;int autem A, &amp; C, eiu&longs;dem generis, itidem B, &amp; <lb/>D. <!-- KEEP S--></s>

<s>Dico corpus A, eandem in grauitate rationem habere ad corpus <pb xlink:href="029/01/014.jpg" pagenum="7"/>B, quam corpus D, habet in magnitudine ad C, corpus. </s>

<s>Sit enim li&shy;<lb/><figure id="id.029.01.014.1.jpg" xlink:href="029/01/014/1.jpg"/><lb/>quidi magnitudine &aelig;qualis corpo&shy;<lb/>ri C, grauitas E, &longs;imiliter, &amp; liqui&shy;<lb/>di &aelig;qualis magnitudine corpori D, <lb/>grauitas F, quoniam igitur gra&shy;<lb/>uia corpora eiu&longs;dem generis, ean&shy;<lb/>dem in magnitudine rationem*<arrow.to.target n="note13"/> ha&shy;<lb/>bent, quam in grauitate, erit vt ma&shy;<lb/>gnitudo liquidi &aelig;qualis corpori D, <lb/>ad magnitudinem liquidi &aelig;qualis <lb/>corpori C, hoc e&longs;t, vt magnitudo <lb/>corporis D, ad magnitudinem cor&shy;<lb/>poris C, ita grauitas F, ad grauita&shy;<lb/>tem E, &longs;ed vt grauitas F, ad grauitatem E, * ita e&longs;t grauitas corporis<arrow.to.target n="note14"/><lb/>A, ad grauitatem corporis B,* ergo vt grauitas corporis A, ad graui&shy;<lb/>tatem corporis B, ita erit magnitudo corporis D, ad corporis C, ma&shy;<lb/>gnitudinem. </s>

<s>Si quatuor igitur grauium corporum primum, &amp; &longs;ecun&shy;<lb/>dum, &amp; c. <!-- REMOVE S-->quod erat demon&longs;trandum. </s>

</p><p type="margin">

<s><margin.target id="note13"/>2. &amp; 3. <lb/><emph type="italics"/>huius.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note14"/><emph type="italics"/>Ex an&shy;<lb/>teced.<emph.end type="italics"/><lb/>11. 5. <lb/><emph type="italics"/>Elem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="head">

<s>PROBLEMA I. PROPOS. VIII.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Propo&longs;itis duobus corporibus magnitudine &aelig;quali&shy;<lb/>bus, vno &longs;olido, altero liquido, data &longs;olidi corporis <lb/>grauitate, grauitatem liquidi inuenire. </s></p><figure id="id.029.01.014.2.jpg" xlink:href="029/01/014/2.jpg"/><p type="main">

<s>SINT duo propo&longs;ita corpo&shy;<lb/>ra magnitudine &aelig;qualia A, B, <lb/>quorum A, &longs;it &longs;olidum, B, vero <lb/>liquidum, &amp; &longs;it &longs;olidi data graui&shy;<lb/>tas CD, Oportet inuenire quan&shy;<lb/>ta erit grauitas liquidi B. </s>

<s>Si &longs;o&shy;<lb/>lidum A, grauius &longs;it liquido, de&shy;<lb/>mittatur in <expan abbr="liquid&utilde;">liquidum</expan>, &amp; habeat in <lb/>liquido grauitatem ED, quoniam <lb/>igitur &longs;olidum A, grauius e&longs;t li&shy;<lb/>quido, demi&longs;&longs;um in liquidum <lb/>erit* in liquido tanto leuius,<arrow.to.target n="note15"/> <expan abbr="qu&atilde;-ta">quan&shy;<lb/>ta</expan> e&longs;t grauitas liquidi magnitu&shy;<lb/>dine &aelig;qualis &longs;olido A, &longs;ed <expan abbr="&longs;olid&utilde;">&longs;olidum</expan> <lb/>A, leuius e&longs;t in liquido, quanta <pb xlink:href="029/01/015.jpg" pagenum="8"/>e&longs;t grauitas CE, ergo grauitas liquidi magnitudine &aelig;qualis &longs;olido A, <lb/>erit CE. <!-- KEEP S--></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note15"/>huius</s></p><p type="main">

<s>Si vero &longs;olidum A, &longs;it leuius liquido, accipiatur aliquod aliud cor&shy;<lb/>pus &longs;olidum F, grauius liquido, ita vt &longs;olidum con&longs;tans ex vtri&longs;que <lb/>&longs;olidis A, F, demi&longs;&longs;um in liquidum feratur deor&longs;um, &amp; &longs;it &longs;olidi F, <lb/>grauitas DG, item eiu&longs;dem &longs;olidi F, in liquido videlicet exi&longs;tentis &longs;it <lb/><arrow.to.target n="note16"/> grauitas HG,* ergo liquidi magnitudine &aelig;qualis &longs;olido F, erit gra&shy;<lb/>uitas DH. <!-- KEEP S--></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note16"/>5.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>Et quoniam &longs;olidi A, grauitas e&longs;t CD, &longs;olidi vero F, grauitas DG, <lb/>erit vtrorumque &longs;olidorum A, F, grauitas CG. coniungantur &longs;olida <lb/>A, F, &amp; &longs;olidum ex vtri&longs;que con&longs;tans demittatur in liquidum, &amp; ha&shy;<lb/>beat in liquido grauitatem GI, (habebit autem in liquido minorem <lb/>grauitatem, quam &longs;olum &longs;olidum F, quoniam &longs;olidum F, grauius li&shy;<lb/>quido fertur deor&longs;um nullo prohibente, &amp; coniunctum cum &longs;olido A, <lb/>leuiori liquido ab eo &longs;u&longs;tinetur, ne deor&longs;um feratur <expan abbr="t&atilde;ta">tanta</expan> vi, qua &longs;eiun&shy;<lb/>ctum) quoniam igitur &longs;olidi, quod con&longs;tat ex vtri&longs;que &longs;olidis A, F, <lb/><arrow.to.target n="note17"/> grauitas e&longs;t CG, in liquido vero exi&longs;tentis grauitas GI, * erit liquidi <lb/>habentis magnitudinem &aelig;qualem vtri&longs;que &longs;olidis A, F, grauitas CI, <lb/>&longs;ed grauitas liquidi &aelig;qualis magnitudine &longs;olido F, e&longs;t DH, ergo reli&shy;<lb/>qui liquidi &aelig;qualis &longs;olido A, erit grauitas CD, IH, &longs;ed liquidum B, <lb/>&aelig;quatur magnitudine &longs;olido A, ergo grauitas liquidi B, erit CD, IH, <lb/>inuenta igitur e&longs;t liquidi corporis B, grauitas CD, IH, de qua qu&aelig;&shy;<lb/>rebatur. </s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note17"/>5.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>Placet huic Problemati exemplum apponere, vt vnicuique <lb/>etiam di&longs;ciplin&aelig; Mathematic&aelig; experto ad v&longs;um pateat adi&shy;<lb/>tus; quare etiam &longs;equentibus Problematis apponemus &longs;imilia <lb/>exempla. </s></p><p type="head">

<s>Exemplum.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Qvidam proponit aliquod corpus &longs;olidum not&aelig; <lb/>grauitatis, &amp; vult &longs;cire quanta erit grauitas liqui&shy;<lb/>di, magnitudinem habentis propo&longs;ito Corpori &longs;olido &aelig;&shy;<lb/>qualem. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sit primum propo&longs;itum aliquod corpus plumbeum A, euius graui&shy;<lb/>tas &longs;it<emph.end type="italics"/> 23. <emph type="italics"/>&amp; oporteat &longs;cire quanta erit grauitas aqu&aelig; magnitudinem <lb/>habentis &aelig;qualem propo&longs;ito plumbo A, ponderetur plumbum A, in <lb/>aqua (modum quo ponderanda &longs;int corpora &longs;olida in aqua, inferius <lb/>apponemus) &amp; habeat grauitatem<emph.end type="italics"/> 21. <emph type="italics"/>quoniam igitur numerus<emph.end type="italics"/> 23. <pb xlink:href="029/01/016.jpg" pagenum="9"/><emph type="italics"/>&longs;uperat numerum<emph.end type="italics"/> 21, <emph type="italics"/>numero 2, erit grauit&agrave;s aqu&aelig; magnitudinem <lb/>habentis &aelig;qualem plumbo A, 2.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Eadem via omnium liquidorum inuenitur grauitas, quan&shy;<lb/>do nimirum corpus &longs;olidum &longs;it grauius liquido, cuius liquidi <lb/>qu&aelig;renda e&longs;t grauitas, hoc e&longs;t quando corpus &longs;olidum demi&longs;&shy;<lb/>&longs;um in liquidum feratur deor&longs;um. </s></p><p type="main">

<s>Quando vero corpus &longs;olidum fuerit leuius liquido, hoc e&longs;t <lb/>demi&longs;&longs;um in liquidum non de&longs;cendat, per adiectionem alicuius <lb/>alius &longs;olidi corporis liquido grauioris, qu&aelig;&longs;ita liquidi grauitas <lb/>inuenietur. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sit igitur propo&longs;itum aliquod cereum corpus A, cuius grauitas &longs;it<emph.end type="italics"/><lb/>21. <emph type="italics"/>&amp; oporteat &longs;cire quanta erit grauitas aqu&aelig; magnitudinem haben&shy;<lb/>tis &aelig;qualem cer&aelig; A. <!-- KEEP S--></s>

<s>Quoniam cera leuior est, quam aqua, &longs;i demitta&shy;<lb/>tur in aquam non feretur deor&longs;um, accipiatur aliquod corpus &longs;olidum <lb/>F, grauius quam aqua, ita vt corpus constans ex vtri&longs;que corporibus <lb/>A, F, demi&longs;&longs;um in aquam feratur deor&longs;um, &longs;it igitur corpus F, plum&shy;<lb/>beum, cuius grauitas &longs;it v.g.<emph.end type="italics"/> 23, <emph type="italics"/>&amp; eiu&longs;dem in aqua ponderati<emph.end type="italics"/> 21, <lb/><emph type="italics"/>ergo aqu&aelig; magnitudinem habentis <expan abbr="&aelig;qual&etilde;">&aelig;qualem</expan> plumbo F, erit grauitas<emph.end type="italics"/> 2, </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Et quoniam cer&aelig; A, grauitas est<emph.end type="italics"/> 21, <emph type="italics"/>plumbi vero F,<emph.end type="italics"/> 23, <emph type="italics"/>erit vtro&shy;<lb/>rumque corporum A, F, cer&aelig; nimirum, &amp; plumbi grauitas<emph.end type="italics"/> 44, <emph type="italics"/>coniun<lb/>gatur cera, &amp; plumbum, &amp; ita coniuncta ponderentur in aqua, &amp; <lb/>habeant grauitatem<emph.end type="italics"/> 20, <emph type="italics"/>quoniam igitur numerus<emph.end type="italics"/> 44, <emph type="italics"/>&longs;uperat nume&shy;<lb/>rum<emph.end type="italics"/> 20, <emph type="italics"/>numero<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>erit grauitas aqu&aelig; habentis magnitudinem &aelig;qua&shy;<lb/>lem vtri&longs;que corporibus cer&aelig; &amp; plumbi<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>&longs;ed grauitas aqu&aelig; magni&shy;<lb/>tudinem habentis &aelig;qualem plumbo F, est<emph.end type="italics"/> 2, <emph type="italics"/>ergo reliquum quod est<emph.end type="italics"/><lb/>22, <emph type="italics"/>erit grauitas, aqu&aelig; magnitudine &aelig;qualis propo&longs;it&aelig; cer&aelig; A.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>At vero &longs;i propo&longs;itum fuerit aliquod corpus &longs;olidum ma&shy;<lb/>gni ponderis, ita vt difficile po&longs;&longs;it ponderari in aqua, hac via <lb/>inuenietur aqu&aelig; qu&aelig;&longs;ita grauitas. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sit aliquod corpus <expan abbr="plumbe&utilde;">plumbeum</expan> A, cuius grauitas<emph.end type="italics"/> 2300, <emph type="italics"/>&amp; oporteat in <lb/>uenire grauitatem aqu&aelig; magnitudinem habentis <expan abbr="&aelig;qual&etilde;">&aelig;qualem</expan> plumbo A, <lb/>accipiatur aliquod paruum plumbi corpus F, cuius grauitas &longs;it v.g.<emph.end type="italics"/><lb/>23, <emph type="italics"/>&amp; inueniatur grauitas aqu&aelig; magnitudine &aelig;qualis plumbo F, vt <lb/>dictum est, qu&aelig; &longs;it.<emph.end type="italics"/> 2, <emph type="italics"/>&amp; fiat vt<emph.end type="italics"/> 23, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 2, <emph type="italics"/>ita<emph.end type="italics"/> 2300, <emph type="italics"/>ad alium numerum <lb/>qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 200. <emph type="italics"/>grauitas igitur aqu&aelig; magnitudinem habentis &aelig;qualem <lb/>plumbo A, erit<emph.end type="italics"/> 200. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Similiter &longs;it aliquod cereum corpus A, cuius grauitas<emph.end type="italics"/> 2100, <emph type="italics"/>&amp; opor<lb/>teat facere, quod imperatum e&longs;t. </s>

<s>accipiatur aliquod paruum cer&aelig; cor&shy;<lb/>pus F, cuius grauitas &longs;it v.g.<emph.end type="italics"/> 21, <emph type="italics"/>&amp; inuenta grauitate aqu&aelig; magni-<emph.end type="italics"/><pb xlink:href="029/01/017.jpg" pagenum="10"/><emph type="italics"/>tudinem habentis &aelig;qualem cer&aelig; F, qu&aelig; &longs;it<emph.end type="italics"/> 12, <emph type="italics"/>fiat vt<emph.end type="italics"/> 21, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 22, <emph type="italics"/>ita<emph.end type="italics"/><lb/>2100, <emph type="italics"/>ad alium numerum qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 2200; <emph type="italics"/>erit igitur grauitas aqu&aelig; ma <lb/>gnitudinem habentis &aelig;qualem cer&aelig; A,<emph.end type="italics"/> 2200. </s></p><p type="main">

<s>Neque nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt illud corpus &longs;olidum magni ponderis <lb/>reip&longs;a proponatur, &longs;ufficit enim vt eius grauitas notificetur <lb/>numero tantum. </s></p><p type="main">

<s>Si autem propo&longs;itum fuerit inuenire quanta erit graui&shy;<lb/>tas argenti viui magnitudine &aelig;qualis propo&longs;ito corpori &longs;o&shy;<lb/>lido A; ratione qua &longs;upra, non inuenietur ip&longs;a grauitas, quo&shy;<lb/>niam nullum corpus demi&longs;&longs;um in argentum viuum fertur <lb/>deor&longs;um, ni&longs;i aurum, aurum vero in ip&longs;o argento viuo perrum&shy;<lb/>pitur, &longs;ed qua ratione inuenienda &longs;it ip&longs;a argenti viui graui&shy;<lb/>tas, dicemus ad finem exempli propo&longs;itionis decim&aelig; quart&aelig;. </s></p><p type="main">

<s>Quomodo ponderanda &longs;int corpora &longs;olida in aqua. </s></p><p type="main">

<s>C<emph type="italics"/>orpus quod ponderandum proponitur &longs;eta equina ex altera li&shy;<lb/>br&aelig; lance appendatur, in altera lance ponantur pondera, &amp; cor&shy;<lb/>pus appen&longs;um demittatur in aquam, ita vt in aqua libere pendeat, ne&shy;<lb/>que lancem, cui appen&longs;um est corpus, neque aliam in qua &longs;unt <expan abbr="ponder&atilde;">pondera</expan> <lb/>aqua contingat, &amp; ita ponderetur propo&longs;itum corpus, ac &longs;i in aere pen <lb/>deret.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Dixi &longs;eta e quina corpus ponderandum debere appendi, quia fere <lb/>&aelig;que grauis e&longs;t atque aqua, &amp; ideo nihil addet, vel minuet grauita&shy;<lb/>tis in ip&longs;o corpore ponderando.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Quod &longs;i corpus ponderandum fuerit, tam graue, vt &longs;eta &longs;implici &longs;u&shy;<lb/>stineri nequeat, appendatur pluribus &longs;imul iunctis &longs;etis, &amp; ne aliquid <lb/>grauitatis &longs;etarum coniunctio addat corpori ponderando, ponantur <lb/>in altera lance totidem &longs;et&aelig; &aelig;quales eis, qu&aelig; ex lance, cui appen&longs;um e&longs;t <lb/>corpus pendent, v&longs;que ad corpus appen&longs;um, hac igitur &longs;etarum addi&shy;<lb/>tione &aelig;que ponderabunt lances, &amp; quamuis ill&aelig; &longs;et&aelig;, quibus appen&shy;<lb/>&longs;um est corpus, &longs;int longiores, quam ali&aelig; alteri lanci addita,  longitudi&shy;<lb/>ne partium, quibus ligatum est corpus, tamen quoniam ill&aelig; partes <lb/>&aelig;que graues &longs;unt, atque aqua, exi&longs;tentes cum ip&longs;o corpore in aqua, nul&shy;<lb/>lam grauitatem habebunt, &amp; ideo ill&aelig; &longs;et&aelig;, qu&aelig; alias &longs;uperant dictis <lb/>partibus, &amp; &longs;i longiores, non erunt grauiores quam ali&aelig;, existenti&shy;<lb/>bus, nempe, vt dictum e&longs;t, illis partibus cum ip&longs;o corpore in aqua. </s>

<s>Sic <lb/>igitur in aqua ponderanda erunt &longs;olida corpora, quod animaduerti&longs;&longs;e <lb/>fuit oper&aelig; pretium.<emph.end type="italics"/></s></p><pb xlink:href="029/01/018.jpg" pagenum="11"/><p type="head">

<s>PROBLEMA II. PROPOS. IX.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Propo&longs;itis duobus corporibus magnitudine &aelig;quali&shy;<lb/>bus, vno &longs;olido, altero liquido, data corporis li&shy;<lb/>quidi grauitate, grauitatem &longs;olidi inuenire. </s></p><p type="main">

<s>SINT duo propo&longs;ita corpora <lb/>magnitudine &aelig;qualia, A, quidem &longs;o&shy;<lb/><figure id="id.029.01.018.1.jpg" xlink:href="029/01/018/1.jpg"/><lb/>lidum, B, vero liquidum, &longs;it autem li&shy;<lb/>quidi B, data grauitas F, &amp; oporteat <lb/>inuenire grauitatem &longs;olidi A, accipia<lb/>tur aliquod corpus &longs;olidum D, <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> <lb/>generis, cum &longs;olido A, cuius grauitas <lb/>&longs;it H, deinde liquidi eiu&longs;dem generis <lb/>cum liquido B, magnitudine &aelig;qualis <lb/>&longs;olido D,* inueniatur grauitas qu&aelig; &longs;it<arrow.to.target n="note18"/><lb/>G, &amp; fiat vt G, ad H, ita F, ad aliam <lb/>grauitatem, qu&aelig; &longs;it C. <!-- KEEP S--></s>

<s>Dico &longs;olidi A, <lb/>grauitatem e&longs;&longs;e C, accipiatur enim aliquod corpus liquidum E, eiu&longs;&shy;<lb/>dem generis cum liquido B, grauitatem habens &aelig;qualem &longs;olido D. <!-- KEEP S--></s>

<s><lb/>Quoniam igitur &longs;unt quatuor corpora grauia B, A, E, D, quorum pri&shy;<lb/>mum B, &amp; &longs;ecundum A, &longs;unt magnitudine &aelig;qualia, tertium vero E, <lb/>&amp; quartum D, &aelig;que grauia, &amp; &longs;unt eiu&longs;dem generis corpora B, E, &longs;i&shy;<lb/>militer, &amp; corpora A, D,*erit vt grauitas liquidi &aelig;qualis<arrow.to.target n="note19"/> magnitudi&shy;<lb/>ne &longs;olido D, hoc e&longs;t vt G, ad grauitatem liquidi E; hoc e&longs;t ad H, <expan abbr="pon&utilde;-tnr">ponun&shy;<lb/>tnr</expan> enim &aelig;que grauia corpora D, E, ita grauitas F, ad &longs;olidi A, graui&shy;<lb/>tatem, &longs;ed vt grauitas G, ad grauitatem H, ita e&longs;t grauitas F, ad C, <lb/>grauitatem, ergo grauitas C, &aelig;qualis erit grauitati &longs;olidi A. <!-- KEEP S--></s>

<s>Inuenta <lb/>igitur e&longs;t &longs;olidi A, grauitas C, quod facere oportebat. </s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note18"/>8.<emph type="italics"/>hu&shy;<lb/>ius.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note19"/>6.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head">

<s>Exemplum.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Qvidam proponit aliquod corpus liquidum not&aelig; <lb/>grauitatis, &amp; vult &longs;cire quanta erit grauitas alicu&shy;<lb/>ius &longs;olidi, magnitudinem habentis propo&longs;ito Corpori li&shy;<lb/>quido &aelig;qualem. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sit propo&longs;itum aliquod corpus aqueum B, euius grauitas &longs;it 100. &amp;<emph.end type="italics"/><pb xlink:href="029/01/019.jpg" pagenum="12"/><emph type="italics"/>oporteat &longs;cire quanta erit grauitas plumbi magnitudinem habentis <lb/>&aelig;qualem propo&longs;it&aelig; aqu&aelig; B, verbi gratia &longs;it vas aliquod plenum aqua, <lb/>cuius aqu&aelig; grauitas &longs;it 100, &amp; oporteat &longs;cire, &longs;i illud <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> vas replea&shy;<lb/>tur plumbo, quanta illius plumbi erit grauitas. </s>

<s>Accipiatur aliquod <lb/>plumbeum corpus D, cuius grauitas &longs;it<emph.end type="italics"/> 23<emph type="italics"/>, deinde aqu&aelig; <expan abbr="magnitudin&etilde;">magnitudinem</expan> <lb/>habentis &aelig;qualem plumbo D, inueniatur grauitas, quod quomodo fie&shy;<lb/>ri oporteat iam dictum e&longs;t in antecedentis problematis exemplo: &longs;it igi<lb/>tur ea inuenta grauitas<emph.end type="italics"/> 2<emph type="italics"/>, &amp; fiat vt<emph.end type="italics"/> 2<emph type="italics"/>, ad<emph.end type="italics"/> 23<emph type="italics"/>, ita<emph.end type="italics"/> 100<emph type="italics"/>, ad alium nume&shy;<lb/>rum qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 1150<emph type="italics"/>, is igitur numerus erit grauitas plumbi magnitu&shy;<lb/>dinem habentis propo&longs;it&aelig; aqu&aelig; B, &aelig;qualem, hoc est illius plumbi, quod <lb/>in va&longs;e continetur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>At vero &longs;i <expan abbr="propo&longs;it&utilde;">propo&longs;itum</expan> fuerit inuenire <expan abbr="qu&atilde;ta">quanta</expan> erit grauitas cer&aelig;, <lb/>aut ligni, aut <expan abbr="cuiu&longs;c&utilde;que">cuiu&longs;cunque</expan> &longs;olidi leuioris quam aqua, nihil diuer<lb/>&longs;i in opere accidet, ni&longs;i quod ratio inueniendi grauitatem <lb/>aqu&aelig; magnitudinem habentis &aelig;qualem corpori &longs;olido leuio&shy;<lb/>ri, qu&agrave;m aqua, differt in aliquo &agrave; ratione, qua inuenitur graui&shy;<lb/>tas aqu&aelig; magnitudinem habentis &aelig;qualem &longs;olido corpori <lb/>grauiori, quam aqua, &longs;ed vtramque rationem exemplo ante&shy;<lb/>cedentis Problematis illu&longs;trauimus, in eo enim &longs;atis explica&shy;<lb/>tum e&longs;t de vtraque. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sed ne exemplorum inopia laborare videamur, &longs;it inuenienda gra&shy;<lb/>uitas cer&aelig; magnitudinem habentis &aelig;qualem propo&longs;it&aelig; aqu&aelig; B, acci&shy;<lb/>piatur aliquod cereum corpus D, cuius grauitas &longs;it<emph.end type="italics"/> 21, <emph type="italics"/>deinde aqu&aelig; <lb/>magnitudinem habentis &aelig;qualem cer&aelig; D, inueniatur grauitas, vt in <lb/>antecedentis Problematis exemplo dictum est, qu&aelig; grauitas &longs;it<emph.end type="italics"/> 22, <emph type="italics"/>&amp; <lb/>fiat vt<emph.end type="italics"/> 22<emph type="italics"/>, ad<emph.end type="italics"/> 21<emph type="italics"/>, ita<emph.end type="italics"/> 100<emph type="italics"/>, hoc est grauitas aqu&aelig; B, ad alium numerum <lb/>qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 95 5/11. <emph type="italics"/>is igitur numerus indicabit quanta erit grauitas cer&aelig; <lb/>magnitudinem habentis &aelig;qualem propo&longs;it&aelig; aqu&aelig; B.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>Similiter &longs;i propo&longs;itum liquidum corpus B, fuerit olei, aut <lb/>vini, aut cuiu&longs;cumque liquidi, pr&aelig;ter argenti viui, eadem om&shy;<lb/>nino via, qua ante, inuenietur qu&aelig;&longs;ita corporis &longs;olidi grauitas, <lb/>&longs;ed de argento viuo tractabimus ad finem propo&longs;itionis deci&shy;<lb/>m&aelig; quart&aelig;. </s></p><p type="head">

<s>PROBLEMA III. PROPOS. X.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Propo&longs;itis duobus corporibus &aelig;que grauibus, vno <lb/>&longs;olido, altero liquido, data &longs;olidi corporis magnitu&shy;<pb xlink:href="029/01/020.jpg" pagenum="13"/>dine, magnitudinem liquidi inuenire. </s></p><p type="main">

<s>SINT duo propo&longs;ita corpora <lb/>&aelig;que grauia, A, quidem &longs;olidum B, <lb/>vero liquidum, &longs;it autem &longs;olidi A, da&shy;<lb/><figure id="id.029.01.020.1.jpg" xlink:href="029/01/020/1.jpg"/><lb/>ta magnitudo C, &amp; oporteat inuenire <lb/>quanta erit magnitudo liquidi B, Ac&shy;<lb/>cipiatur aliquod corpus &longs;olidum D, <lb/>eiu&longs;dem generis cum &longs;olido A, &amp; &longs;it <lb/>eius grauitas G, &amp; liquidi, quod &longs;it E, <lb/>eiu&longs;dem gener is cum liquido B, ma&shy;<lb/>gnitudinem habentis &aelig;qualem &longs;olido <lb/>D,* inueniatur grauitas qu&aelig; &longs;it H, &amp;<arrow.to.target n="note20"/><lb/>fiat vt grauitas H, ad grauitatem G, <lb/>ita magnitudo C, ad aliam magnitudinem qu&aelig; &longs;it F. <!-- KEEP S--></s>

<s>Quoniam igitur <lb/>&longs;unt quatuor corpora grauia E, D, B, A, quorum primum E, &amp; &longs;ecun&shy;<lb/>dum D, &longs;unt &aelig;qualia magnitudine, tertium vero B, &amp; quartum A, <lb/>&aelig;que grauia, &amp; &longs;unt eiu&longs;dem generis corpora E, B, &longs;imiliter, &amp; corpo&shy;<lb/>ra D, A, *erit ut grauitas H, ad grauitatem G, ita magnitudo C, ad<arrow.to.target n="note21"/> li&shy;<lb/>quidi B, magnitudinem, &longs;ed vt grauitas H, ad grauitatem G, ita e&longs;t <lb/>magnitudo C, ad magnitudinem F, ergo magnitudo F, &aelig;qualis erit <lb/>magnitudini liquidi B, inuenta igitur e&longs;t liquidi corporis B, magni&shy;<lb/>tudo F, quod facere oportebat. </s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note20"/>8.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note21"/>7.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>Sed quoniam corporum regularium magnitudo quo&shy;<lb/>que exprimitur latere eiu&longs;dem corporis, vel diametro, &longs;i <lb/>propo&longs;ita duo corpora A, B, fuerint regularia, vtpote &longs;ph&ecedil; <lb/>rica, fuerit autem &longs;ph&aelig;r&aelig; A, data diameter C, &amp; oporteat <lb/>inuenire quanta erit diameter &longs;ph&aelig;r&aelig; B. ita faciendum <lb/>erit. </s></p><p type="main">

<s>Accepto, vt diximus, aliquo corpore &longs;olido D, eiu&longs;dem generis <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>&longs;ph&aelig;ra A, &amp; inuenta grauitate liquidi E, vt &longs;upra, fiat vt grauitas H, <lb/>ad grauitatem G, ita cubus ex C, ad alium cubum, cuius latus &longs;it F, <lb/>dico ip&longs;um latus F, &aelig;quale e&longs;&longs;e diametro &longs;ph&aelig;r&aelig; B. </s>

<s>Quoniam enim <lb/>eadem ratione qua &longs;upra demon&longs;trabitur, vt grauitas H, ad grauita&shy;<lb/>tem G, ita e&longs;&longs;e magnitudinem &longs;ph&aelig;r&aelig; A, ad &longs;ph&aelig;r&aelig; B, magnitudinem, <lb/>&longs;ed magnitudo &longs;ph&aelig;r&aelig; A, ad magnitudinem &longs;ph&aelig;r&aelig; B,* triplicatam<arrow.to.target n="note22"/><lb/>rationem habet eius, quam C, diameter &longs;ph&aelig;r&aelig; A, ad diametrum <lb/>&longs;ph&aelig;r&aelig; B, &longs;imiliter &amp; cubus ex C, ad cubum ex diametro &longs;ph&aelig;r&aelig; B, <pb xlink:href="029/01/021.jpg" pagenum="14"/><arrow.to.target n="note23"/> tripiicatam* rationem habet eius, quam C, ad diametrum &longs;ph&aelig;r&aelig;, <lb/>B, ergo vt grauitas H, ad grauitatem G, ita erit cubus ex C, ad cubum <lb/>ex diametro &longs;ph&aelig;r&aelig; B, &longs;ed vt grauitas H, ad grauitatem G, &longs;ta e&longs;t cu<lb/>bus ex C, ad cubum ex F, ergo cubus ex F, &aelig;qualis erit cubo diame&shy;<lb/>tri&longs;ph&aelig;r&aelig; B; quare &amp; latus F, &aelig;quabitur &longs;ph&aelig;r&aelig; B, diametro. </s>

<s>inuen&shy;<lb/>ta igitur e&longs;t quantitas diametri liquid&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig;, B, quod facere opor&shy;<lb/>tebat. </s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note22"/>18.12. <lb/><emph type="italics"/>Elem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note23"/>33.12. <lb/><emph type="italics"/>Elem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="head">

<s>Exemplum.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Qvidam proponit aliquod corpus &longs;olidum not&aelig; <lb/>magnitudinis, &amp; vult &longs;cire quanta erit magnitudo <lb/>alicuius liquidi, grauitatem habentis propo&longs;ito corpori <lb/>&longs;olido &aelig;qualem. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sit propo&longs;itum aliquod corpus plumbeum A, cuius magnitudo &longs;it<emph.end type="italics"/><lb/>10<emph type="italics"/>, &amp; oporteat &longs;cire quanta erit magnitudo aqu&aelig; grauitatem haben&shy;<lb/>tis &aelig;qualem propo&longs;ito plumbo A, accipiatur aliquod corpus <expan abbr="plumbe&utilde;">plumbeum</expan> <lb/>D, cuius grauitas<emph.end type="italics"/> 23<emph type="italics"/>, deinde aqu&aelig; magnitudinem habentis &aelig;qualem <lb/>plumbo D, inueniatur grauitas, vt in exemplo propo&longs;. </s>

<s>8. dictum e&longs;t, <lb/>qu&aelig; &longs;it<emph.end type="italics"/> 2<emph type="italics"/>, &amp; fiat vt<emph.end type="italics"/> 2<emph type="italics"/>, ad<emph.end type="italics"/> 23<emph type="italics"/>, ita<emph.end type="italics"/> 10<emph type="italics"/>, ad alium numerum qui &longs;it 115, is <lb/>igitur indicabit quanta erit magnitudo aqu&aelig; grauitatem habentis <lb/>&aelig;qualem propo&longs;ito plumbo A.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Quod &longs;i <expan abbr="propo&longs;it&utilde;">propo&longs;itum</expan> corpus plumbeum A &longs;it regulare vt po&shy;<lb/>te &longs;ph&aelig;ricum, cuius &longs;ph&aelig;r&aelig; diameter &longs;it 10, &amp; oporteat inue&shy;<lb/>nire quanta erit diameter &longs;ph&aelig;r&aelig; ex aqua, grauitatem haben&shy;<lb/>tis &aelig;qualem propo&longs;it&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig; A, ita faciendum erit. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Accipiatur, vt diximus, aliquod corpus plumbeum D, cuius gra&shy;<lb/>uitas<emph.end type="italics"/> 23<emph type="italics"/>, deinde aqu&aelig; habentis magnitudinem &aelig;qualem plumbo D, <lb/>inueniatur grauitas qu&aelig; &longs;it<emph.end type="italics"/> 2<emph type="italics"/>, &amp; fiat vt<emph.end type="italics"/> 2<emph type="italics"/>, ad<emph.end type="italics"/> 23<emph type="italics"/>, ita cubus ex<emph.end type="italics"/> 10<emph type="italics"/>, qui <lb/>e&longs;t 1000, ad alium numerum qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 11500<emph type="italics"/>, is igitur numerus erit <lb/>cubus diametri &longs;ph&aelig;r&aelig; ex aqua grauitatem habentis &aelig;qualem propo&shy;<lb/>&longs;it&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig; A, quare eius latus cubicum, quod est<emph.end type="italics"/> 22 57/100. <emph type="italics"/><expan abbr="proxim&utilde;">proximum</expan> <lb/>vero indicabit ip&longs;am diametrum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Similiter &longs;i propo&longs;itum corpus plumbeum A, fuerit cubicum, vel <lb/>alicuius alterius form&aelig; regularis, eadem ratione inueniemus latus cu<lb/>bi ex aqua grauitatem habentis &aelig;qualem propo&longs;ito cubo A, nam &longs;i cu&shy;<lb/>bi A, datum &longs;it latus<emph.end type="italics"/> 10<emph type="italics"/>, erit numerus 11500, cubus ex aqua &aelig;qualis <lb/>grauitate propo&longs;ito cubo A, quare latus cubicum numeri<emph.end type="italics"/> 11500<emph type="italics"/>, quod<emph.end type="italics"/><pb xlink:href="029/01/022.jpg" pagenum="15"/><emph type="italics"/>e&longs;t<emph.end type="italics"/> 22 17/100. <emph type="italics"/><expan abbr="proxim&utilde;">proximum</expan> vero indicabit qu&aelig;&longs;itum latus cubi ex aqua.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>Neque di&longs;&longs;imili ratione inuenietur magnitudo olei, aut ar&shy;<lb/>genti viui, aut cuiu&longs;cumque generis liquidi grauitatem habe&shy;<lb/>tis propo&longs;ito corpori &longs;olido &aelig;qualem, &longs;ed quomodo inuenien&shy;<lb/>da &longs;it grauitas argenti viui magnitudinem habentis &aelig;qualem <lb/>corpori &longs;olido, docebimus po&longs;t exemplum propo&longs;itionis de&shy;<lb/>cim&aelig; quart&aelig;. </s></p><p type="head">

<s>PROBLEMA IV. PROPOS. XI.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Propo&longs;itis duobus corporibus &aelig;que grauibus, vno &longs;o<lb/>lido, altero liquido, data liquidi corporis magnitu&shy;<lb/>dine, magnitudinem &longs;olidi inuenire. </s></p><p type="main">

<s>SINT propo&longs;ita duo corpora &aelig;&shy;<lb/>qu&aelig; grauia, A, quidem &longs;olidum, B, <lb/>vero liquidum, &longs;it autem, liquidi B; <lb/><figure id="id.029.01.022.1.jpg" xlink:href="029/01/022/1.jpg"/><lb/>data magnitudo F, &amp; oporteat &longs;olidi <lb/>A, magnitudinem inuenire. </s>

<s>Accipia&shy;<lb/>tur aliquod corpus &longs;olidum D, <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> <lb/>generis cum corpore &longs;olido A, cuius <lb/>grauitas &longs;it G, deinde liquidi quod &longs;it <lb/>E, eiu&longs;dem generis cum corpore liqui <lb/>do B, magnitudinem &aelig;qualem<arrow.to.target n="note24"/> haben&shy;<lb/>tis &longs;olido D, *inueniatur grauitas, <lb/>qu&aelig; &longs;it H, &amp; fiat vt grauitas G; ad gra&shy;<lb/>uitatem H, ita F, magnitudo, ad aliam magnitudinem, qu&aelig; &longs;it C; <lb/>quoniam igitur &longs;unt quatuor corpora D, E, A, B, quorum primum D, <lb/>&amp; &longs;ecundum E, &longs;unt magnitudine &aelig;qualia, tertium vero A, &amp; <expan abbr="quart&utilde;">quartum</expan> <lb/>B, &aelig;qu&aelig; grauia, &amp; &longs;unt eiu&longs;dem generis &longs;olida D, A, &longs;imiliter, &amp; liqui&shy;<lb/>da E, B,* erit vt grauitas G, ad grauitatem H, ita F, magnitudo ad ma<arrow.to.target n="note25"/><lb/>gnitudinem &longs;olidi A, &longs;ed vt grauitas G, ad grauitatem H, ita e&longs;t ma&shy;<lb/>gnitudo F, ad C, magnitudinem, ergo magnitudo C, &aelig;qualis erit ma&shy;<lb/>gnitudini corporis &longs;olidi A, inuenta igitur e&longs;t corporis &longs;olidi A, ma&shy;<lb/>gnitudo C, quod erat faciendum. </s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note24"/>8.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note25"/>7.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>Qvod &longs;i propo&longs;ita duo corpora &aelig;que grauia A, B, fue<lb/>rint regularia vtpote &longs;ph&aelig;rica, fuerit autem liqui&shy;<pb xlink:href="029/01/023.jpg" pagenum="16"/>d&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig; B, data diameter F, &amp; oporteat inuenire quan<lb/>ta erit diameter &longs;olid&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig; A, ita faciendum erit. </s></p><p type="main">

<s>Accepto vt &longs;upra corpore &longs;olido D, &amp; liquidi E, inuenta grauitate, <lb/>vt dictum e&longs;t, fiat vt grauitas G, ad prauitatem H, ita cubus ex F, ad <lb/>alium cubum, cuius latus &longs;it C, Quoniam igitur eadem ratione qua <lb/>&longs;upra o&longs;tendetur, vt grauitas G, ad grauitatem H, ita e&longs;&longs;e magnitudi&shy;<lb/>nem &longs;ph&aelig;r&aelig; B, ad &longs;ph&aelig;r&aelig; A, magnitudinem, &longs;ed magnitudo &longs;ph&aelig;r&aelig; B, <lb/><arrow.to.target n="note26"/> ad magnitudinem &longs;ph&aelig;r&aelig; A, *triplicatam rationem habet eius, quam <lb/>F, diameter &longs;ph&aelig;r&aelig; B, ad diametrum &longs;ph&aelig;r&aelig; A, &longs;imiliter, &amp; cubus ex <lb/><arrow.to.target n="note27"/> F, ad cubum ex diametro &longs;ph&aelig;r&aelig; A, <expan abbr="triplicat&atilde;*">triplicatam*</expan> rationem habet eius, <lb/>quam F, ad diametrum &longs;ph&aelig;r&aelig; A, ergo, vt grauitas G, ad <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan> <lb/>H, ita erit cubus ex F, ad cubum ex diametro &longs;ph&aelig;r&aelig; A, &longs;ed vt graui&shy;<lb/>tas G, ad grauitatem H, ita e&longs;t cubus ex F, ad cubum ex C, ergo cubus <lb/>ex C, &aelig;qualis erit cubo diametri &longs;ph&aelig;r&aelig; A, quare, &amp; latus C, &aelig;quabi&shy;<lb/>tur ip&longs;ius &longs;ph&aelig;r&aelig; A, diametro, inuenta igitur e&longs;t quantitas diametri <lb/>&longs;olid&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig; A, quod facere oportebat. </s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note26"/>18.12. <lb/><emph type="italics"/>Elem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note27"/>33.11. <lb/><emph type="italics"/>Elem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="head">

<s>Exemplum.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Qvidam proponit aliquod corpus liquidum not&aelig; <lb/>magnitudinis, &amp; vult inuenire quanta erit magni&shy;<lb/>tudo alicuius &longs;olidi grauitatem habentis propo&longs;i&shy;<lb/>to corpori liquido &aelig;qualem. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sit propo&longs;itum aliquod corpus aqueum B, cuius magnitudo &longs;it 115, <lb/>&amp; oporteat inuenire quanta erit magnitudo plumbi grauitatem ha&shy;<lb/>bentis &aelig;qualem propo&longs;it&aelig; aqu&aelig; B, accipiatur aliquod corpus <expan abbr="plumbe&utilde;">plumbeum</expan> <lb/>D, cuius grauitas &longs;it verbi gratia<emph.end type="italics"/> 23<emph type="italics"/>, deinde aqu&aelig; magnitudinem ba&shy;<lb/>bentis &aelig;qualem plumbo D, inueniatur grauitas qu&aelig; &longs;it<emph.end type="italics"/> 2. <emph type="italics"/>id autem do&shy;<lb/>cuit propo&longs;itionis octau&aelig; exemplum, &amp; fiat vt<emph.end type="italics"/> 23<emph type="italics"/>, ad<emph.end type="italics"/> 2<emph type="italics"/>, ita 115, ad <lb/>alium numerum qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 10<emph type="italics"/>, is igitur numerus indicabit quanta erit <lb/>magnitudo plumbi grauitatem habentis &aelig;qualem propo&longs;it&aelig; aqu&aelig; B.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>Quod &longs;i propo&longs;itum corpus aqueum B, &longs;it &longs;ph&aelig;ricum, cuius <lb/>&longs;ph&aelig;r&aelig; diameter &longs;it 10, &amp; oporteat inuenire quanta erit dia&shy;<lb/>meter &longs;ph&aelig;r&aelig; ex plumbo, grauitatem habentis &aelig;qualem pro&shy;<lb/>po&longs;it&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig; B, ita faciendum erit. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Accepto, vt diximus aliquo corpore plumbeo D, cuius grauitas<emph.end type="italics"/> 23, <lb/><emph type="italics"/>&amp; aqu&aelig; magnitudinem habentis &aelig;qualem plumbo D, inuenta graui&shy;<emph.end type="italics"/><pb xlink:href="029/01/024.jpg" pagenum="17"/><emph type="italics"/>tate 2, fiat vt<emph.end type="italics"/> 23<emph type="italics"/>, ad<emph.end type="italics"/> 2<emph type="italics"/>, ita cubus ex<emph.end type="italics"/> 10<emph type="italics"/>, hoc est<emph.end type="italics"/> 1000<emph type="italics"/>, ad alium nume&shy;<lb/>rum qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 86 22/23&lt;31&gt; <emph type="italics"/>is igitur numerus erit cubus diametris &longs;ph&aelig;r&aelig; ex <lb/>plumbo, grauitatem &aelig;qualem habentis propo&longs;ite ex aqua &longs;ph&aelig;r&aelig; B, <lb/>quare eius latus cubicum, quod est<emph.end type="italics"/> 4 41/100&lt;31&gt; <emph type="italics"/>fer&egrave;, indicabit ip&longs;am <lb/>diametrum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Similiter &longs;i propo&longs;itum corpus aqueum B, fuerit cubicum, vel alicu&shy;<lb/>ius alterius form&aelig; regularis, eadem ratione vtemur ad inueniendum <lb/>latus cubi ex plumbo, grauitatem habentis &aelig;qualem propo&longs;ito ex aqua <lb/>tubo B, nam &longs;i ex aqua cubi B, datum &longs;it latus<emph.end type="italics"/> 10<emph type="italics"/>, erit numerus<emph.end type="italics"/><lb/>86 22/2<gap/>&lt;31&gt; <emph type="italics"/>cubus ex plumbo &aelig;qualis grauitate propo&longs;ito ex aqua cubo B, <lb/>quare latus cubicum numeri<emph.end type="italics"/> 86 22/2<gap/>&lt;31&gt; <emph type="italics"/>quod e&longs;t<emph.end type="italics"/> 4 41/100&lt;31&gt; <emph type="italics"/>fer&egrave;, indicabit <lb/>qu&aelig;&longs;itum latus cubi ex plumbo.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>Neque di&longs;&longs;imili ratione inuenienda erit magnitudo auri, <lb/>argenti, cer&aelig;, aut cuiu&longs;cunque &longs;olidi, grauitatem habentis <lb/>propo&longs;ito corpori liquido &aelig;qualem. </s></p><p type="head">

<s>PROBLEMA V. PROPOS. XII.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Propo&longs;itis duobus &longs;olidis corporibus magnitudine <lb/>&aelig;qualibus, data grauitate vnius, grauitatem al&shy;<lb/>terius inuenire. </s></p><p type="main">

<s>SINT propo&longs;ita duo corpora &longs;o&shy;<lb/>lida magnitudine &aelig;qualia A, B, &longs;it au&shy;<lb/><figure id="id.029.01.024.1.jpg" xlink:href="029/01/024/1.jpg"/><lb/>tem vnius, vtpote ip&longs;ius A, data gra&shy;<lb/>uitas C, &amp; oporteat inuenire grauita&shy;<lb/>tem ip&longs;ius B. </s>

<s>Accipiatur aliquod &longs;oli&shy;<lb/>dum corpus D, eiu&longs;dem generis cum <lb/>corpore &longs;olido A, cui &aelig;quale grauita&shy;<lb/>te accipiatur alterum E, eiu&longs;dem ge&shy;<lb/>neris cum corpore B, deinde liquidi <lb/>magnitudine &aelig;qualis corpori D,<arrow.to.target n="note28"/> *in&shy;<lb/>ueniatur grauitas, qu&aelig; &longs;it G, item li&shy;<lb/>quidi eiu&longs;dem generis, &aelig;qualis ma&shy;<lb/>gnitudine corpori E,* inueniatur grauitas, qu&aelig; &longs;it H, &amp; fiat vt H, ad<arrow.to.target n="note29"/><lb/>G, ita C, ad aliam grauitatem, qu&aelig; &longs;it F. <!-- KEEP S--></s>

<s>Quoniam igitur &longs;unt qua&shy;<lb/>tuor corpora A, B, D, E, quorum A, B, primum videlicet, &amp; &longs;ecundum <lb/>&longs;unt &aelig;qualia magnitudine, tertium vero D, &amp; E, quartum &aelig;que gra&shy;<lb/>uia, &amp; &longs;unt <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> generis &longs;olida A, D, itidem &longs;olida B, E, *erit vt<arrow.to.target n="note30"/> gra&shy;<lb/>uitas C, ad &longs;olidi B, grauitatem, ita grauitas H, ad grauitatem G, &longs;ed <pb xlink:href="029/01/025.jpg" pagenum="18"/>vt grauitas H, ad <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan> G, ita e&longs;t grauitas C, ad F, grauitatem; er&shy;<lb/>go grauitas F, &aelig;qualis erit grauitati &longs;olidi B, inuenta igitur e&longs;t cor&shy;<lb/>poris &longs;olidi B, grauitas F, quod facere oportebat. </s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note28"/>8.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note29"/>5.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note30"/>6.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>Hoc Problema magni momenti e&longs;t, pleri&longs;que artificibus <lb/>maximo v&longs;ui e&longs;&longs;e pote&longs;t. </s>

<s>in arte fu&longs;oria propo&longs;ito operis modu<lb/>lo, ex illius grauitate, facile metalli ad opus faciendum, gra&shy;<lb/>uitatem inueniet, &longs;i enim hoc ignoret artifex, periculum e&longs;t, ne <lb/>metallum, aut deficiat, vel &longs;i multum e&longs;t, ob nimiam graui&shy;<lb/>tatem difficile tractetur. </s></p><p type="main">

<s>Neque tormenti bellici magi&longs;tro inutile erit, is enim cogni&shy;<lb/>ta grauitate alicuius globi, exempli gratia ex plumbo, &longs;tatim <lb/>alterius globi eiu&longs;dem magnitudinis, vel &longs;it ex lapide, vel ex <lb/>fcrro, vel ex quacunque alia materia, grauitatem inueniet. </s></p><p type="head">

<s>Exemplum.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Qvidam proponit aliquod corpus &longs;olidum not&aelig; <lb/>grauitatis, &amp; vult &longs;cire quanta erit grauitas alicu&shy;<lb/>ius &longs;olidi, alterius generis, magnitudinem habentis pro&shy;<lb/>po&longs;ito corpori &longs;olido &aelig;qualem. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sit propo&longs;itum aliquod corpus plumbeum A, cuius grauitas &longs;it<emph.end type="italics"/><lb/>1150<emph type="italics"/>, &amp; oporteat inuenire quanta erit grauitas stanni <expan abbr="magnitudin&etilde;">magnitudinem</expan> <lb/>habentis &aelig;qualem propo&longs;ito plumbo A. <!-- KEEP S--></s>

<s>Accipiantur duo corpora &aelig;que <lb/>grauia, D, plumbeum, E, stanneum, deinde duarum quantitatum, <lb/>aqu&aelig;, quarum una &longs;it &aelig;qualis magnitudine plumbo D, altera &longs;tanno <lb/>E, <expan abbr="inueni&atilde;tur">inueniantur</expan> grauitates, qu&aelig; &longs;int, prim&aelig; videlicet quantitatis aqu&aelig;<emph.end type="italics"/><lb/>74, <emph type="italics"/>&longs;ecund&aelig; vero<emph.end type="italics"/> 115<emph type="italics"/>, &amp; fiat vt<emph.end type="italics"/> 115<emph type="italics"/>, ad<emph.end type="italics"/> 74<emph type="italics"/>, ita<emph.end type="italics"/> 1150<emph type="italics"/>, ad alium nume&shy;<lb/>rum, qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 740<emph type="italics"/>, is igitur numerus indicabit grauitatem stanni, ma&shy;<lb/>gnitudinem habentis propo&longs;ito plumbo A.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Etiam &longs;i non accipiantur duo corpora, plumbeum videlicet <lb/>&amp; &longs;tanneum, &aelig;que grauia, &longs;ed grauitate quacunque, grauitas <lb/>&longs;tanni magnitudinem habentis &aelig;qualem propo&longs;ito plumbo <lb/>D, inuenietur &longs;ic. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Accipiantur duo corpora D, plumbeum, E, &longs;tanneum grauitate <lb/>quacunque, &longs;it vcrbi gratia plumbi D, grauitas<emph.end type="italics"/> 23<emph type="italics"/>, &longs;tanni vero E, <lb/>grauitas<emph.end type="italics"/> 37<emph type="italics"/>, deinde duarum quantitatum aqu&aelig;, quarum vna &longs;it ma&shy;<lb/>gnitudine &aelig;qualis plumbo D, altera stanno E, inueniantur graui&shy;<lb/>tates, qu&aelig; &longs;int, prim&aelig; videlicet quantitatis<emph.end type="italics"/> 2<emph type="italics"/>, &longs;ecund&aelig; vero<emph.end type="italics"/> 5<emph type="italics"/>, &amp; fiat,<emph.end type="italics"/><pb xlink:href="029/01/026.jpg" pagenum="19"/><emph type="italics"/>ut 23, ad 2, ita 37, ad<emph.end type="italics"/> 3 5/21. <emph type="italics"/>grauitas igitur aqu&aelig;, magnitudinem <lb/>habentis &aelig;qualem plumbo, cuius grauitas est 37, erit<emph.end type="italics"/> 3 5/21. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Et quoniam aqu&aelig;, magnitudinem habentis &aelig;qualem stanno E, cu&shy;<lb/>ius grauitas est 37, e&longs;t grauitas<emph.end type="italics"/> 5, <emph type="italics"/>erunt grauitates duarum quan&shy;<lb/>titatum aqu&aelig;<emph.end type="italics"/> 3 5/21, &amp; 5, <emph type="italics"/>quarum quantitatum prima e&longs;t &aelig;qualis <lb/>magnitudine corpori plumbeo, &longs;ecunda stanneo, que &longs;unt &aelig;que gra&shy;<lb/>uia, vtriu&longs;que enim grauitas est<emph.end type="italics"/> 37. <emph type="italics"/>Fiat igitur vt<emph.end type="italics"/> 5, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 3 5/21, <emph type="italics"/>it a<emph.end type="italics"/><lb/>1150, <emph type="italics"/>ad alium numerum, qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 740, <emph type="italics"/>tanta igitur erit grauitas <lb/>&longs;tanni, magnitudinem habentis &aelig;qualem propo&longs;ito plumbo A, quanta <lb/>etiam inueniebatur &amp; &longs;upra.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>Quod &longs;i propo&longs;itum &longs;it cereum corpus aliquod, aut cuiu&longs;&shy;<lb/>cunque generis &longs;olidi, &longs;iue leuioris quam aqua, &longs;iue grauio&shy;<lb/>ris, &amp; oporteat inuenire grauitatem alicuius &longs;olidi alterius <lb/>generis, magnitudine &aelig;qualis propo&longs;ito corpori &longs;olido. </s>

<s>Ea&shy;<lb/>dem ratione qua &longs;upra inuenietur qu&aelig;&longs;ita &longs;olidi grauitas, &longs;ed <lb/>hoc &longs;olum animaduertendum e&longs;t, quod non eadem ratione <lb/>inuenitur grauitas aqu&aelig;, magnitudinem habentis &aelig;qualem <lb/>propo&longs;ito cuiu&longs;cunque generis &longs;olido, alia enim tenenda e&longs;t <lb/>ratio ad inueniendam grauitatem pr&aelig;dict&aelig; aqu&aelig;, quando <lb/>propo&longs;itum &longs;olidum &longs;it grauius quam aqua, alia vero quando <lb/>leuius, &longs;ed &longs;iue &longs;it leuius, &longs;iue grauius, de inuentione huiu&longs;&shy;<lb/>modi grauitatis, in exemplo propo&longs;itionis octau&aelig;, &longs;atis e&longs;t ex&shy;<lb/>plicatum. </s></p><p type="head">

<s>PROBLEMA VI. PROPOS. XIII.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Propo&longs;itis duobus &longs;olidis corporibus &aelig;que graui&shy;<lb/>bus, data magnitudine vnius, magnitudinem alte&shy;<lb/>rius inuenire. </s></p><p type="main">

<s>SINT propo&longs;ita duo corpora &longs;olida &aelig;que grauia A, B, &longs;it au&shy;<lb/>tem vnius, vtpote ip&longs;ius A, data magnitudo C, &amp; oporteat inueni&shy;<lb/>re magnitudinem ip&longs;ius B, Accipiatur aliquod &longs;olidum corpus D, <lb/>eiu&longs;dem generis cum &longs;olido A, &amp; &longs;it eius grauitas G, deinde &longs;olidi <lb/>corporis quod &longs;it E, eiu&longs;dem generis cum &longs;olido B, magnitudine <lb/>&aelig;qualis ip&longs;i D, inueniatur grauitas, qu&aelig; &longs;it H, hoc autem, Proble&shy;<lb/>ma antecedens docuit, &amp; fiat vt grauitas H, ad grauitatem G, ita <lb/>magnitudo C, ad aliam magnitudinem, qu&aelig; &longs;it F. <!-- KEEP S--></s>

<s>Quoniam igitur <pb xlink:href="029/01/027.jpg" pagenum="20"/>&longs;unt quatuor corpora grauia E, D, B, <lb/>A, quorum E, D, primum videlicet, <lb/><figure id="id.029.01.027.1.jpg" xlink:href="029/01/027/1.jpg"/><lb/>&amp; &longs;ecundum, &longs;unt &aelig;qualia magnitu&shy;<lb/>dine, tertium vero B, &amp; quartum A, <lb/>&aelig;quegrauia, &amp; &longs;unt eiu&longs;dem generis <lb/>corpora E, B, &longs;imiliter &amp; corpora <lb/><arrow.to.target n="note31"/> D, A, * erit vt grauitas H, ad graui&shy;<lb/>tatem G, ita magnitudo C, ad corpo&shy;<lb/>ris B, magnitudinem, &longs;ed vt grauitas <lb/>H, ad grauitatem G, ita e&longs;t magnitu&shy;<lb/>do C, ad F, magnitudinem, ergo ma&shy;<lb/>gnitudo F, &aelig;qualis erit magnitudini <lb/>corporis B. inuenta igitur e&longs;t corporis B, magnitudo F, quod facere <lb/>oportebat. </s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note31"/>7.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>Quod &longs;i propo&longs;ita duo corpora &aelig;que grauia A, B, fue<lb/>rint regularia, vtpote &longs;ph&aelig;rica, fuerit autem &longs;ph&aelig;r&aelig; A, <lb/>data diameter C, &amp; oporteat inuenire, quanta erit dia&shy;<lb/>meter &longs;ph&aelig;r&ecedil; B, ita faciendum erit. </s></p><p type="main">

<s>Accepto corpore &longs;olido D, &amp; inuenta &longs;olidi corporis E, grauita&shy;<lb/>te, vt &longs;upra dictum e&longs;t, fiat vt grauitas H, ad grauitatem G, ita cu&shy;<lb/>bus ex C, ad alium cubum, cuius latus &longs;it F. <!-- KEEP S--></s>

<s>Quoniam igitur eadem <lb/>ratione, qua &longs;upra, demon&longs;trabitur, vt grauitas H, ad grauitatem G, <lb/>ita e&longs;&longs;e magnitudinem &longs;ph&aelig;r&aelig; A, ad &longs;ph&aelig;r&aelig; B, magnitudinem, &longs;ed <lb/><arrow.to.target n="note32"/> magnitudo &longs;ph&aelig;r&aelig; A, ad &longs;ph&aelig;r&aelig; B, magnitudinem * triplicatam ra&shy;<lb/>tionem habet eius, quam C, diameter &longs;ph&aelig;r&aelig; A, ad diametrum &longs;ph&aelig;&shy;<lb/><arrow.to.target n="note33"/>r&aelig; B. </s>

<s>Similiter &amp; cubus ex C, ad cubum, ex diametro &longs;ph&aelig;r&aelig; B, *tri&shy;<lb/>plicatam rationem habet eius, quam C, ad &longs;ph&aelig;r&aelig; B, diametrum; er&shy;<lb/>go vt grauitas H, ad grauitatem G, ita erit cubus ex C, ad cubum ex <lb/>diametro &longs;ph&aelig;r&aelig; B, &longs;ed vt grauitas H, ad grauitatem G, ita e&longs;t cubus <lb/>ex C, ad cubum ex F; ergo cubus ex F, &aelig;qualis erit cubo diametri <lb/>&longs;ph&aelig;r&aelig; B; quare &amp; latus F, &aelig;quabitur &longs;ph&aelig;r&aelig; B, diametro. </s>

<s>inuenta <lb/>igitur e&longs;t quantitas diametri &longs;ph&aelig;r&aelig; B, quod facere oportebat. </s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note32"/>18.12. <lb/><emph type="italics"/>Elem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note33"/>33.11. <lb/><emph type="italics"/>Elem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Neque hoc Problema inutile erit tormenti bellici magi&longs;tro, <lb/>is enim cognita diametro alicuius globi, exempli gratia, ex <lb/>plumbo, &longs;tatim alterius globi eandem habentis grauitatem, <lb/>diametrum inueniet, &longs;it globus ille, vel ex lapide, vel ex fer&shy;<lb/>ro, vel ex quocunque alio &longs;olidorum genere. </s></p><pb xlink:href="029/01/028.jpg" pagenum="21"/><p type="head">

<s>Exemplum.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Qvidam proponit aliquod corpus &longs;olidum not&aelig; <lb/>magnitudinis, &amp; vult inuenire, quanta erit magni<lb/>tudo alicuius &longs;olidi alterius generis, grauitatem <lb/>habentis propo&longs;ito corpori &longs;olido &aelig;qualem. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>SIT propo&longs;itum aliquod corpus plumbeum A, cuius magnitudo<emph.end type="italics"/><lb/>740, <emph type="italics"/>&amp; oporteat inuenire quanta erit magnitudo &longs;tanni, grauita&shy;<lb/>tem habentis &aelig;qualem propo&longs;ito plumbo A. <!-- KEEP S--></s>

<s>Accipiatur aliquod cor&shy;<lb/>pus plumbeum D, cuius grauitas &longs;it 115, deinde stanni, magnitudi&shy;<lb/>ne &aelig;qualis plumbo D, inueniatur grauitas, qu&aelig; &longs;it<emph.end type="italics"/> 74, <emph type="italics"/>quod quomo&shy;<lb/>do fieri oporteat, dictum est in antecedentis Problematis exemplo, &amp; <lb/>fiat vt<emph.end type="italics"/> 74, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 115. <emph type="italics"/>ita<emph.end type="italics"/> 740, <emph type="italics"/>ad alium numerum qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 1150, <emph type="italics"/>is igitur <lb/>numcrus indicabit quanta erit magnitudo &longs;tanni, grauitatem haben<lb/>tis &aelig;qualem propo&longs;ito plumbo A.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Quod &longs;i propo&longs;itum corpus plumbeum A, &longs;it &longs;ph&aelig;ricum, cu<lb/>ius &longs;ph&aelig;r&aelig; diameter &longs;it 10, &amp; oporteat inuenire quanta erit <lb/>diameter &longs;ph&aelig;r&aelig; ex &longs;tanno, grauitatem habentis &aelig;qualem <lb/>propo&longs;it&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig; A, ita faciendum erit. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Accipiatur vt diximus aliquod corpus plumbeum D, cuius graui&shy;<lb/>tas &longs;it 115, &amp; &longs;tanni, magnitudinem habentis &aelig;qualem plumbo D, in&shy;<lb/>ueniatur grauitas, qu&aelig; &longs;it<emph.end type="italics"/> 74. <emph type="italics"/>&amp; fiat vt 74, ad<emph.end type="italics"/> 115, <emph type="italics"/>ita cubus ex 10, <lb/>qui e&longs;t 1000, ad alium numerum qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 1554 2/17, <emph type="italics"/>is igitur numerus <lb/>erit cubus diametri &longs;ph&aelig;r&aelig; ex stanno, grauitatem habentis &aelig;qualem <lb/>propo&longs;it&aelig; ex plumbo &longs;ph&aelig;r&aelig; A, quare eius latus cubicum, quod est<emph.end type="italics"/><lb/>11 52/100, <emph type="italics"/>vero proximum, indicabit ip&longs;am diametrum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Similiter &longs;i propo&longs;itum corpus plumbeum A, fuerit cubicum, vel <lb/>alicuius alterius form&aelig; regularis, eadem ratione inuenietur latus cu<lb/>bi ex stanno, grauitatem habentis &aelig;qualem propo&longs;ito plumbeo cu&shy;<lb/>bo A, &longs;i enim ip&longs;ius cubi plumbei A, datum &longs;it latus 10, erit numerus<emph.end type="italics"/><lb/>1554 2/17&lt;31&gt; <emph type="italics"/>cubus ex &longs;tanno &aelig;qualis grauitate propo&longs;ito plumbeo Cu<lb/>bo A, quare latus. </s>

<s>cubitum numeri<emph.end type="italics"/> 1554 2/17&lt;31&gt; <emph type="italics"/>quod est<emph.end type="italics"/> 11 52/100&lt;31&gt; <emph type="italics"/>pro<lb/>ximum vero; indicabit qu&aelig; &longs;itum latus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>Neque di&longs;&longs;imili ratione inuenienda erit magnitudo auri, <lb/>argenti, c&aelig;r&aelig;, aut cuiu&longs;cumque &longs;olidi, grauitatem habentis <lb/>propo&longs;ito corpori &longs;olido &aelig;qualem. </s></p><pb xlink:href="029/01/029.jpg" pagenum="22"/><p type="head">

<s>PROBLEMA VII. PROPOS. XIV.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Propo&longs;itis duobus liquidis corporibus magnitudine <lb/>&ecedil;qualibus, data grauitate vnius, grauitatem alte&shy;<lb/>rius inuenire. </s></p><figure id="id.029.01.029.1.jpg" xlink:href="029/01/029/1.jpg"/><p type="main">

<s>SINT propo&longs;ita duo cor&shy;<lb/>ra liquida, magnitudine &aelig;qualia <lb/>A, B, &longs;it autem vnius, vtpote li&shy;<lb/>quidi A, data grauitas G, &amp; <lb/>oporteat alterius liquidi B, gra&shy;<lb/>uitatem inuenire. </s>

<s>Accipiatur <lb/>aliquod corpus &longs;olidum C, &amp; li&shy;<lb/>quidi, quod &longs;it H, eiu&longs;dem ge&shy;<lb/>neris cum liquido A, magnitu&shy;<lb/><arrow.to.target n="note34"/>dine &aelig;qualis &longs;olido C, *inuenia&shy;<lb/>tur grauitas, qu&aelig; &longs;it D, &longs;imiliter <lb/>&amp; liquidi, quod &longs;it I, eiu&longs;dem <lb/>generis cum liquido B, magni&shy;<lb/>tudine &aelig;qualis eidem &longs;olido C, <lb/><arrow.to.target n="note35"/> * inueniatur grauitas, qu&aelig; &longs;it E, <lb/>&amp; fiat vt D, ad E, ita G, ad aliam grauitatem, qu&aelig; &longs;it F. <!-- KEEP S--></s>

<s>Quoniam <lb/>igitur e&longs;t vt A, ad B, ita H, ad I, &aelig;quale videlicet ad &aelig;quale, erit per&shy;<lb/>mutando vt A, ad H, ita B, ad I, &amp; quoniam eiu&longs;dem &longs;unt generis cor&shy;<lb/><arrow.to.target n="note36"/>pora A, H, &longs;imiliter &amp; corpora B, I, * erit vt grauitas G, ad grauita&shy;<lb/>tem D, ita liquidi B, grauitas, ad grauitatem E, &amp; permutando vt <lb/>grauitas G, ad grauitatem liquidi B, ita D, grauitas, ad grauitatem <lb/>E, &longs;ed vt grauitas D, ad grauitatem E, ita e&longs;t grauitas G, ad graui&shy;<lb/>tatem F; ergo grauitas F, &aelig;qualis erit grauitati liquidi B. inuenta <lb/>igitur e&longs;t liquidi corporis B, grauitas F, quod facere oportebat. </s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note34"/>2.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note35"/>3.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note36"/>4.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head">

<s>Exemplum.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Qvidam proponit aliquod corpus liquidum not&aelig; <lb/>grauitatis, &amp; vult &longs;cire, quanta erit grauitas alte&shy;<lb/>rius liquidi, magnitudinem habentis propo&longs;ito corpori <lb/>liquido &aelig;qualem. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sit propo&longs;itum aliquod olei corpus A, cuius grauitas<emph.end type="italics"/> 550, <emph type="italics"/>&amp; <lb/>oporteat inuenire, quanta erit grauitas aqu&aelig;, magnitudinem haben&shy;<emph.end type="italics"/><pb xlink:href="029/01/030.jpg" pagenum="23"/><emph type="italics"/>tis &aelig;qualem propo&longs;ito oleo A, Accipiatur aliquod corpus &longs;olidum C, <lb/>vtpote plumbeum, &amp; aqu&aelig;, magnitudinem habentis &aelig;qualem plumbo<lb/>C, inueniatur grauitas, qu&aelig; &longs;it 12, vt in exemplo propo&longs;. </s>

<s>8. <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;t. </s>

<s><lb/>Similiter &amp; olei, magnitudinem &aelig;qualem habentis, eidem plumbo C, <lb/>inueniatur grauitas, qu&aelig; &longs;it 11, &amp; fiat, vt<emph.end type="italics"/> 11, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 12, <emph type="italics"/>ita 550, ad <expan abbr="ali&utilde;">alium</expan> <lb/>numerum qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 600. <emph type="italics"/>is igitur numerus indicabit quanta erit graui&shy;<lb/>tas aqu&aelig;, magnitudinem habentis &aelig;qualem propo&longs;ito oleo A.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Si vero propo&longs;itum &longs;it aliquod argenti viui corpus A, cuius <lb/>grauitas<emph.end type="italics"/> 95, <emph type="italics"/>&amp; oporteat inuenire, quanta erit grauitas aqu&aelig;, magni&shy;<lb/>tudincm habentis &aelig;qualem propo&longs;ito argento viuo A. <!-- KEEP S--></s>

<s>Accipiatur ali&shy;<lb/>quod vas vitreum mundum, &amp; politum, cuius grauitas &longs;it v. <!-- REMOVE S-->g.<emph.end type="italics"/> 91. <lb/><emph type="italics"/><expan abbr="ip&longs;umq;">ip&longs;umque</expan> vas plenum aqua ponderetur in aqua, &amp; habeat grauitatem<emph.end type="italics"/><lb/>55, <emph type="italics"/>quoniam igitur numerus<emph.end type="italics"/> 91, <emph type="italics"/>&longs;uperat <expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan><emph.end type="italics"/> 55, <emph type="italics"/>numero<emph.end type="italics"/> 36, <emph type="italics"/>* erit<emph.end type="italics"/><arrow.to.target n="note37"/><lb/><emph type="italics"/>grauitas aqu&aelig;, magnitudinem habentis &aelig;qualem ip&longs;i va&longs;i, hoc est &longs;oli&shy;<lb/>ditati ip&longs;ius va&longs;is<emph.end type="italics"/> 36, <emph type="italics"/>ponatur deinde in ip&longs;um vas propo&longs;itum argen&shy;<lb/>tum <expan abbr="viu&utilde;">viuum</expan> A, nihil interest, vt vas &longs;it plenum, vel non, &amp; quoniam ar<lb/>genti viui A, grauitas est<emph.end type="italics"/> 95, <emph type="italics"/>&amp; va&longs;is vitrei grauitas<emph.end type="italics"/> 91, <emph type="italics"/>erit argenti <lb/>viui &longs;imul cum ip&longs;o va&longs;e, grauitas<emph.end type="italics"/> 186. <emph type="italics"/>ponderetur itaque ip&longs;um vas, <lb/>&longs;imul cum argento viuo A, in aqua, ita vt aqua repleat va&longs;is partem <lb/>vacuam, &amp; &longs;it va&longs;is grauitas in aqua &longs;imul cum argento viuo<emph.end type="italics"/> 143, <lb/><emph type="italics"/>quoniam igitur numerus<emph.end type="italics"/> 186, <emph type="italics"/>&longs;uperat numerum<emph.end type="italics"/> 143, <emph type="italics"/>numero<emph.end type="italics"/> 43, <emph type="italics"/>* erit<emph.end type="italics"/><arrow.to.target n="note38"/><lb/><emph type="italics"/>grauitas aqu&aelig;, <expan abbr="magnitudin&etilde;">magnitudinem</expan> <expan abbr="bib&etilde;tis">bibentis</expan> &aelig;qualem argento viuo, &longs;imul <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>va&longs;e<emph.end type="italics"/> 43, <emph type="italics"/>&longs;ed grauitas aqu&aelig; habentis magnitudinem &aelig;qualem va&longs;i est<emph.end type="italics"/><lb/>36, <emph type="italics"/>ergo reliquum quod est<emph.end type="italics"/> 7, <emph type="italics"/>erit grauitas aqu&aelig;, magnitudinem ba&shy;<lb/>bentis &aelig;qualem propo&longs;ito argento viuo A.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>

</p><p type="margin">

<s><margin.target id="note37"/>5.<emph type="italics"/>huiu<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note38"/>5.<emph type="italics"/>huiu<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>Sed &longs;i propo&longs;itum fuerit aliquod magnum argenti viui cor <lb/>pus, ita vt difficile po&longs;&longs;it ponderari in aqua, hac via inuenietur <lb/>aqu&aelig; qu&aelig;&longs;ita grauitas. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sit propo&longs;itum aliquod magnum argenti viui corpus A, cuius gra&shy;<lb/>uitas<emph.end type="italics"/> 5700. <emph type="italics"/>&amp; oporteat facere, quod imperatum e&longs;t. </s>

<s>Accipiatur ali&shy;<lb/>quod paruum argenti viui corpus C, cuius grauitas &longs;it<emph.end type="italics"/> 95, <emph type="italics"/>&amp; aqu&aelig;, <lb/>magnitudinem habentis &aelig;qualem argento viuo C, inueniatur graui&shy;<lb/>tas, eo modo quo dictum est, qu&aelig; &longs;it<emph.end type="italics"/> 7, <emph type="italics"/>&amp; fiat vt<emph.end type="italics"/> 95, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 7, <emph type="italics"/>ita<emph.end type="italics"/> 5700, <emph type="italics"/>ad <lb/>alium numerum, qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 420, <emph type="italics"/>is igitur numerus indicabit quanta erit <lb/>grauitas aqu&aelig;, magnitudinem habentis &aelig;qualem propo&longs;ito argento <lb/>viuo A.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Contra, &longs;it propo&longs;itum aliquod corpus aqueum A, cuius grauitas<emph.end type="italics"/><lb/>420, <emph type="italics"/>&amp; oporteat inuenire quanta erit grauitas argenti viui, magni&shy;<lb/>tudine &aelig;qualis propo&longs;it&aelig; aqu&aelig; A. facto, vt &longs;upra, &amp; inuenta graui&shy;<lb/>tate<emph.end type="italics"/> 7, <emph type="italics"/>aqu&aelig; &longs;cilicet magnitudinem habentis &aelig;qualem <expan abbr="arg&etilde;to">argento</expan> viuo C,<emph.end type="italics"/><pb xlink:href="029/01/031.jpg" pagenum="24"/><emph type="italics"/>fiat vt<emph.end type="italics"/> 7, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 95, <emph type="italics"/>ita<emph.end type="italics"/> 420, <emph type="italics"/>ad alium numerum, qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 5700, <emph type="italics"/>is igi&shy;<lb/>tur indicabit quanta erit grauitas argenti viui, magnitudine &aelig;qua&shy;<lb/>lis propo&longs;it&aelig; aqu&aelig; A.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Inueniemus etiam aliter, &amp; expeditius grauitatem <lb/>aqu&aelig;, magnitudinem habentis &aelig;qualem propo&longs;ito ar&shy;<lb/>gento viuo A. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Accipiatur enim aliquod corpus aureum, cui &longs;uperinducatur ce&shy;<lb/>rea tunica tenui&longs;&longs;ima, ne fiat argento viuo leuius, neue ab <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> di&longs;&longs;ol&shy;<lb/>uatur, deinde aqu&aelig;, magnitudinem habentis &aelig;qualem ip&longs;i corpori an <lb/>reo inueniatur grauitas, vt dictum est in propo&longs;.<emph.end type="italics"/> 8. <emph type="italics"/>exemplo, qu&aelig; &longs;it<emph.end type="italics"/> 7, <lb/><emph type="italics"/>&longs;imiliter &amp; argenti viui, vt aqu&aelig;, magnitudinem habentis &aelig;qualem <lb/>eidem corpori aureo, inueniatur grauitas, qu&aelig; &longs;it<emph.end type="italics"/> 95, <emph type="italics"/>&amp; fiat vt<emph.end type="italics"/> 95, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/><lb/>7, <emph type="italics"/>ita<emph.end type="italics"/> 5700, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 420, <emph type="italics"/>grauitas igitur aqu&aelig;, magnitudinem habentis &aelig;&shy;<lb/>qualem argento viuo A, erit<emph.end type="italics"/> 420. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Contra. <!-- KEEP S--></s>

<s>&longs;it propo&longs;itum aliquod corpus aqueum, cuius grauitas<emph.end type="italics"/><lb/>420, <emph type="italics"/>&amp; oporteat inuenire, quanta erit grauitas argenti viui, magni&shy;<lb/>tudine &aelig;qualis propo&longs;it&aelig; aqu&aelig; A. <!-- KEEP S--></s>

<s>Superinducta corpori aureo cerea <lb/>tunica, vt &longs;upra, &amp; inuentis grauitatibus<emph.end type="italics"/> 7, &amp; 95, <emph type="italics"/>aqu&aelig; nimirum, &amp; <lb/>argenti viut, magnitudine &aelig;qualium pr&aelig;dicto aureo corpori, fiat vt<emph.end type="italics"/><lb/>7, <emph type="italics"/>ad 95, ita<emph.end type="italics"/> 430, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 5700 <emph type="italics"/>grauitas igitur argenti viui, magnitudine<lb/>&aelig;qualis propo&longs;ito corpori aqueo A, erit<emph.end type="italics"/> 5700. </s></p><p type="main">

<s>Qua ratione inuenienda &longs;it grauitas argenti viui, ma&shy;<lb/>gnitudinem habentis propo&longs;ito cuicunque corpori &longs;oli&shy;<lb/>do &aelig;qualem. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sit propo&longs;itum aliquod corpus &longs;olidum, vtpote plumbeum A, cuius <lb/>grauitas<emph.end type="italics"/> 161, <emph type="italics"/>&amp; oporteat inuenire quanta erit grauitas argenti viui <lb/>magnitudine &aelig;qualis propo&longs;ito plumbo A. inueniatur grauitas aqu&aelig; <lb/>magnitudinem habentis &aelig;qualem plumbo A, vt in exemplo propo&longs;i&shy;<lb/>tionis<emph.end type="italics"/> 8, <emph type="italics"/>dictum e&longs;t, qu&aelig; &longs;it<emph.end type="italics"/> 14, <emph type="italics"/>&amp; inuenta grauitate argenti viui, ma&shy;<lb/>gnitudine &aelig;qualis ip&longs;i aqu&aelig;, ea erit de qua qu&aelig;ritur, &longs;it enim inuen<lb/>ta argenti viui grauitas<emph.end type="italics"/> 190. <emph type="italics"/><expan abbr="Quoni&atilde;">Quoniam</expan> igitur argentum viuum, cuius <lb/>grauitas est<emph.end type="italics"/> 190, <emph type="italics"/>magnitudine &aelig;quatur aqu&aelig;, cuius grauitas e&longs;t<emph.end type="italics"/> 14, <lb/><emph type="italics"/>ip&longs;ique aqu&aelig; &aelig;quatur magnitudine plumbum A, erit argentum vi&shy;<lb/>uum, cuius grauitas 190, magnitudine propo&longs;ito plumbo A, &aelig;quale; <lb/>quare inuenta est grauitas argenti viui, magnitudine &aelig;qualis propo&shy;<lb/>&longs;ito plumbo A, quod facere oportebat.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>Quomodo inuenienda &longs;it grauitas cuiu&longs;cunque cor-<pb xlink:href="029/01/032.jpg" pagenum="25"/>poris &longs;olidi, magnitudinem habentis propo&longs;ito corpori <lb/>ex argento viuo &aelig;qualem. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sit propo&longs;itum aliquod corpus ex argento viuo A, cuius grauitas <lb/>190, &amp; oporteat inuenire quanta erit grauitas plumbi, magnitudine <lb/>&aelig;qualis propo&longs;ito argento viuo A. inueniatur grauitas aqu&aelig;, magni&shy;<lb/>tudinem habentis &aelig;qualem argento viuo A, qu&aelig; &longs;it<emph.end type="italics"/> 14, <emph type="italics"/>deinde inuen&shy;<lb/>ta grauitate plumbi, magnitudine &aelig;qualis ip&longs;i aqu&aelig;, vt in exemplo <lb/>propo&longs;. </s>

<s>9. dictum est, ea erit de qua qu&aelig;ritur. </s>

<s>&longs;it enim inuenta plum&shy;<lb/>bigrauitas<emph.end type="italics"/> 161, <emph type="italics"/>quoniam igitur aqua, cuius grauitas est<emph.end type="italics"/> 14, <emph type="italics"/>&aelig;qua&shy;<lb/>tur magnitudine plumbo, cuius grauitas est<emph.end type="italics"/> 161, <emph type="italics"/>&amp; &aelig;quatur quoque <lb/>argento viuo A, plumbum cuius grauitas e&longs;t<emph.end type="italics"/> 161, <emph type="italics"/>&aelig;quabitur magni&shy;<lb/>tudine argento viuo A. quare inuenta, e&longs;t grauitas plumbi, magnitu&shy;<lb/>dine &aelig;qualis propo&longs;ito argento viuo A, quod facere oportebat.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head">

<s>PROBLEMA VIII. PROPOS. XV.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Propo&longs;itis duobus liquidis corporibus &aelig;qu&egrave; graui&shy;<lb/>bus, data magnitudine vnius, magnitudinem alte&shy;<lb/>rius inuenire. </s></p><figure id="id.029.01.032.1.jpg" xlink:href="029/01/032/1.jpg"/><p type="main">

<s>SINT propo&longs;ita duo cor&shy;<lb/>pora liquida &aelig;qu&egrave; grauia A, <lb/>B, &longs;it autem vnius vt pote li&shy;<lb/>quidi A, data magnitudo G, <lb/>&amp; oporteat inuenire quanta <lb/>erit magnitudo liquidi B. </s>

<s>Ac&shy;<lb/>cipiatur aliquod &longs;olidum cor <lb/>pus C, &amp; liquidi quod &longs;it H, <lb/>eiu&longs;dem generis cum liquido <lb/>A, magnitudinem habentis <lb/>&aelig;qualem &longs;olido C, *<arrow.to.target n="note39"/> inuenia&shy;<lb/>tur grauitas qu&aelig; &longs;it D, &longs;imili. </s>

<s><lb/>ter &amp; liquidi, quod &longs;it I, eiu&longs;d&eacute; <lb/>generis cum liquido B, magni <lb/>tudinern habentis &aelig;qualem eidem &longs;olido C, * inueniatur grauitas,<arrow.to.target n="note40"/><lb/>qu&aelig; &longs;it E, &amp; fiat vt grauitas E, ad grauitatem D, ita magnitudo G, ad <lb/>ad aliam <expan abbr="magnitadin&etilde;">magnitudinem</expan>, qu&aelig; &longs;ie F. <!-- KEEP S--></s>

<s>Quoniam igitur &longs;unt quatuor cor&shy;<lb/>pora grauia I, H, B, A, quorum primum, &amp; &longs;ecundum &longs;unt magnitu&shy;<lb/>dine &aelig;qualia, tertium vero, &amp; quartum &aelig;que grauia, &amp; &longs;unt eiu&longs;dem <lb/>generis primum videlicet, &amp; tertium, &longs;imiliter eiu&longs;dem generis &longs;e&shy;<pb xlink:href="029/01/033.jpg" pagenum="26"/><arrow.to.target n="note41"/>cundum &amp; quartum, * Erit vt grauitas E, ad grauitatem D, ita ma&shy;<lb/>gnitudo G, ad liquidi B, magnitudinem, &longs;ed vt grauitas E, ad graui&shy;<lb/>tatem D, ita e&longs;t magnitudo G, ad F, magnitudinem; ergo magnitudo <lb/>F, &aelig;qualis erit magnitudini liquidi B. inuenta igitur e&longs;t corporis li&shy;<lb/>quidi B, magnitudo F, quod facere oportebat. </s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note39"/>8.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note40"/>8.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note41"/>7.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>Quod &longs;i propo&longs;ita duo corpora &aelig;que grauia fuerint <lb/>regularia, vtpote &longs;ph&aelig;rica, fuerit autem &longs;ph&ecedil;r&aelig; A, data <lb/>diameter G, &amp; oporteat inuenire, quanta erit diameter <lb/>&longs;ph&aelig;r&aelig; B, ita faciendum erit. </s></p><figure id="id.029.01.033.1.jpg" xlink:href="029/01/033/1.jpg"/><p type="main">

<s>ACCEPTO aliquo cor <lb/>pore &longs;olido C, &amp; inuentis <lb/>grauitatibus D, E, <expan abbr="liquidor&utilde;">liquidorum</expan> <lb/>H, I, vt &longs;upra, fiat vt grauitas <lb/>E, ad grauitatem D, ita cu&shy;<lb/>bus ex G, ad alium cubum, <lb/>cuius latus &longs;it F. <!-- KEEP S--></s>

<s>Quoniam <lb/>igitur eadem ratione, qua <lb/>&longs;upra o&longs;tendetur, vt grauitas <lb/>E, ad grauitatem D, ita e&longs;&longs;e <lb/>magnitudinem &longs;ph&aelig;r&aelig; A, ad <lb/>&longs;ph&aelig;r&aelig; B, magnitudinem, &longs;ed <lb/>magnitudo &longs;ph&aelig;r&aelig; A, ad <lb/><arrow.to.target n="note42"/> &longs;ph&aelig;r&aelig; B, magnitudinem; * <lb/><expan abbr="triplicat&atilde;">triplicatam</expan> rationem habet eius, quam G, diameter &longs;ph&aelig;r&aelig; A, ad dia&shy;<lb/>metrum &longs;ph&aelig;r&aelig; B, &longs;imiliter &amp; cubus ex G, ad cubum diametri &longs;ph&aelig;&shy;<lb/><arrow.to.target n="note43"/>r&aelig; B, * triplicatam rationem habet eius, quam G, ad &longs;ph&aelig;r&aelig; B, dia&shy;<lb/>metrum; ergo vt grauitas E, ad grauitatem D, ita erit cubus ex G, ad <lb/>cubum diametri &longs;ph&aelig;r&aelig; B, &longs;ed vt grauitas D, ita grauitatem D, ita <lb/>e&longs;t cubus ex G, ad cubum ex F; ergo cubus ex F, &aelig;qualis erit cubo <lb/>diametri &longs;ph&aelig;r&aelig; B; quare &amp; latus F, &aelig;quabitur diametro ip&longs;ius &longs;ph&aelig;<lb/>r&aelig; B. inuenta igitur e&longs;t quantitas diametri &longs;ph&aelig;r&aelig; B, quod facere <lb/>oportebat. </s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note42"/>18.12. <lb/><emph type="italics"/>Elem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note43"/>33.11. <lb/><emph type="italics"/>Elem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="head">

<s>Exemplum.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Qvidam proponit aliquod corpus liquidum not&aelig; <lb/>magnitudinis, &amp; vult inuenire, quanta erit ma&shy;<lb/>gnitudo liquidi alterius generis, grauitatem </s></p><pb xlink:href="029/01/034.jpg" pagenum="27"/><p type="head">

<s>habentis propo&longs;ito corpori liquido &aelig;qualem.</s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sit propo&longs;itum aliquod olei corpus A, cuius magnitudo<emph.end type="italics"/> 600. <emph type="italics"/>&amp; <lb/>oporteat inuenire quanta erit magnitudo aqu&aelig;, grauitatem habentis <lb/>&aelig;qualem propo&longs;ito oleo A, accipiatur aliquod &longs;olidum corpus C, vt <lb/>pote plumbeum, &amp; aqu&aelig; magnitudinem habentis &aelig;qualem plumbo <lb/>C, inueniatur grauitas, vt in exemplo prop.<emph.end type="italics"/> 8, <emph type="italics"/>dictum e&longs;t, qu&aelig; &longs;it<emph.end type="italics"/> 12. <lb/><emph type="italics"/>&longs;imiliter &amp; olei &aelig;qualem habentis magnitudinem eidem plumbo C, <lb/>inueniatur grauitas qu&aelig; &longs;it 11, &amp; fiat vt 12, ad<emph.end type="italics"/> 11, <emph type="italics"/>ita<emph.end type="italics"/> 600, <emph type="italics"/>ad alium <lb/><expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan> qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 550. <emph type="italics"/>is igitur numerus indicabit quanta erit magni&shy;<lb/>tudo aqu&aelig; grauitatem habentis &aelig;qualem propo&longs;ito oleo A.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Similiter &longs;i <expan abbr="propo&longs;it&utilde;">propo&longs;itum</expan> &longs;it aliquod corpus aqueum A, cuius magnitu<lb/>do<emph.end type="italics"/> 5700, <emph type="italics"/>&amp; oporteat inuenire, quanta erit magnitudo argenti viui, <lb/>grauitatem habentis &aelig;qualem propo&longs;it&aelig; aqu&aelig; A. <!-- KEEP S--></s>

<s>Accipiatur aliquod <lb/>corpus &longs;olidum C &longs;i aureum, &longs;uper inducatur ei cerea tunica propter <lb/>iam <expan abbr="dict&atilde;">dictam</expan> rationem, deinde argenti viui, magnitudine &aelig;qualis ip&longs;i C, <lb/>inueniatur grauitas qu&aelig; &longs;it<emph.end type="italics"/> 95, <emph type="italics"/>&longs;imiliter &amp; aqu&aelig; <expan abbr="magnitudin&etilde;">magnitudinem</expan> ha&shy;<lb/>bentis &aelig;qualem eidem C, inueniatur grauitas qu&aelig; &longs;it<emph.end type="italics"/> 7, <emph type="italics"/>&amp; fiat vt<emph.end type="italics"/> 95, <lb/><emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 7, <emph type="italics"/>ita<emph.end type="italics"/> 5700, <emph type="italics"/>ad alium numerum, qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 420, <emph type="italics"/>is igitur numerus in&shy;<lb/>dicabit quanta erit magnitudo argenti viui grauitatem habentis <lb/>&aelig;qualem propo&longs;it&aelig; aqu&aelig; A.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Quod &longs;i propo&longs;itum corpus aqueum A, &longs;it &longs;ph&aelig;ricum, culus <lb/>&longs;ph&aelig;r&aelig; diameter &longs;it 10, &amp; oporteat inuenire quanta erit dia&shy;<lb/>meter &longs;ph&aelig;r&aelig; ex argento viuo, grauitatem habentis &aelig;qualem <lb/>propo&longs;it&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig; A, it&agrave; faciendum erit. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Accepto vt diximus aliquo corpore &longs;olido C, &amp; inuentis grauita&shy;<lb/>tibus <expan abbr="liquidor&utilde;">liquidorum</expan> aqu&aelig; &longs;cilicet &amp; argent viui magnitudinem &aelig;qua&shy;<lb/>lem habentium corpori C, qu&aelig; &longs;int<emph.end type="italics"/> 14, <emph type="italics"/>grauitas aqu&aelig;, &amp;<emph.end type="italics"/> 190, <emph type="italics"/>graui&shy;<lb/>tas argenti viui, fiat vt<emph.end type="italics"/> 190, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 14, <emph type="italics"/>ita cubus ex 10, hoc est ita 1000, <lb/>ad alium numerum, qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 73 11/19, <emph type="italics"/>is igitur numerus erit cubus dia&shy;<lb/>metri &longs;ph&aelig;r&aelig; ex argento viuo, grauitatem habentis &aelig;qualem propo&shy;<lb/>&longs;it&aelig; ex aqua &longs;ph&aelig;r&aelig; A: quare latus cubicum numeri<emph.end type="italics"/> 73 11/19, <emph type="italics"/>quod e&longs;t<emph.end type="italics"/><lb/>4 19/100 <emph type="italics"/>proxime indicabit ip&longs;am diametrum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Similiter &longs;i propo&longs;itum corpus aqueum A, fuerit cubicum, aut <lb/>alicuius alterius form&aelig; regularis, eadem ratione, qua &longs;upra inuenit&shy;<lb/>tur latus cubi ex argento viuo, grauitate &aelig;qualis propo&longs;ito ex aqua <lb/>cubo A, nam &longs;i ip&longs;ius cabi A, <expan abbr="dat&utilde;">datum</expan> &longs;it latus<emph.end type="italics"/> 10, <emph type="italics"/>erit numerus<emph.end type="italics"/> 73 11/19, <lb/><emph type="italics"/>cubus ex argento viuo &aelig;qualis grauitate propo&longs;ito ex aqua cubo A; <lb/>quare latus cubicum numeri<emph.end type="italics"/> 73 11/19, <emph type="italics"/>quod est<emph.end type="italics"/> 4 19/100 <emph type="italics"/>proxime in&shy;<lb/>dicabit qu&aelig;&longs;itum latus cubi, ex argento viuo.<emph.end type="italics"/></s></p><pb xlink:href="029/01/035.jpg" pagenum="28"/><p type="main">

<s>Neque di&longs;&longs;imili ratione inuenietur magnitudo reliquo&shy;<lb/>rum omnium liquidorum, grauitate propo&longs;ito corpori cuiu&longs;&shy;<lb/>cumque generis liquidi, &aelig;qualium, quare dicta &longs;ufficiant. </s></p><p type="main">

<s>Dvm adhuc Opu&longs;culum &longs;ub pr&aelig;lo e&longs;&longs;et, dubitandi an&longs;am, <lb/>ex eo vir docti&longs;simus, cui percurrendum illud tradi&shy;<lb/>deram, arripuit, quod ex grauitate, corporum in aqua <lb/>exi&longs;tentium, non po&longs;&longs;et vera ratio, quam habent diuer&longs;a <lb/>ip&longs;orum corporum genera in grauitate, deprehendi, ni&longs;i <lb/>corpora fuerint &longs;imilia. </s>

<s>&longs;i enim (aiebat) accipiantur duo <lb/>corpora eiu&longs;dem generis, &amp; grauitatis, quorum vnum &longs;it <lb/>planum, alterum conicam formam habens, &amp; ponderen&shy;<lb/>tur in aqua, ita vt coni vertex deor&longs;um ver&longs;us pondeat, ba&longs;is <lb/>vero ip&longs;ius coni, &amp; lat&aelig; corporis plani &longs;uperficies &aelig;quidi&longs;tent <lb/>horizonti conus in aqua maiorem habebit grauitatem, cor&shy;<lb/>pore plano, quia corpus planum magis ab aqua &longs;u&longs;tentatur, <lb/>quam conus, &amp; hoc quidem manife&longs;tum e&longs;t, quoniam &longs;i am&shy;<lb/>bo demittantur eodem tempore in aquam, conus citius ad <lb/>imum de&longs;cendet, quam corpus planum. </s>

<s>Hoc argumentum <lb/>licet primo a&longs;pectu probabile videatur, tamen fal&longs;o concludit. </s>

<s><lb/>verum e&longs;t quod aqua &longs;u&longs;tentat magis corpus planum, quam <lb/>conum, ip&longs;um tamen &longs;u&longs;tentat, ne tanta velocitate feratur <lb/>deor&longs;um, non ideo ip&longs;ius grauitati aliquid detrahit, neque <lb/>enim ex velociori motu &longs;impliciter inferri pote&longs;t maior gra&shy;<lb/>uitas, illud enim valeret etiam in aere, quod e&longs;t fal&longs;um, &longs;ed <lb/>ne huiu&longs;modi dubitatio veritatis &longs;pecie aliquem decipiat, &longs;e&shy;<lb/>quenti Theoremate eam de&longs;truere agrediar. </s></p><p type="head">

<s>THEOREMA VIII. PROPOS. XVI.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Corpora eiu&longs;dem generis, &amp; grauitatis grauiora <lb/>quam aqua, et&longs;i di&longs;similia, &aelig;qualem in aqua <lb/>grauitatem habent. </s></p><p type="main">

<s>SINT duo eiu&longs;dem generis, &amp; grauitatis corpora A, B, grauiora <lb/>quam aqua, &amp; &longs;int di&longs;&longs;imilia, dico ip&longs;a corpora &aelig;qualem in aqua <lb/>grauitatem habere. </s>

<s>&longs;it enim &longs;i fieri pote&longs;t corpus A, leuius corpore B, <pb xlink:href="029/01/036.jpg" pagenum="29"/>&amp; accipiatur aliquod corpus L, leuius quam aqua, ita vt cum ip&longs;i <lb/>corpori L, appendatur, corpus B, &amp; ambo &longs;imul demittantur in <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan>, <lb/>&longs;int &aelig;que grauia atque aqua, neque &longs;ur&longs;um, neque deor&longs;um &longs;eran&shy;<lb/>tur, &longs;imiliter accipiatur alterum corpus M, eiu&longs;dem generis cum <lb/>corpore L, ip&longs;ique &longs;imile, &amp; <lb/><figure id="id.029.01.036.1.jpg" xlink:href="029/01/036/1.jpg"/><lb/>&aelig;quale, &amp; corpori M, appen<lb/>datur corpus A. <!-- KEEP S--></s>

<s>Deinde in&shy;<lb/>teligatur aqua con&longs;i&longs;tens, &amp; <lb/>manens, eiu&longs;que &longs;uperfi&shy;<lb/>cies &longs;ph&aelig;rica C D E, cuius <lb/>&longs;ph&aelig;r&aelig; centrum K, aqu&aelig; <lb/>enim con&longs;i&longs;tentis, atque <lb/>manentis &longs;uperficies &longs;ph&aelig;&shy;<lb/>rica e&longs;t, cuius &longs;ph&aelig;r&aelig; cen&shy;<lb/>trum idem e&longs;t, quod <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> <lb/>terr&aelig;, hoc autem demon&longs;tratum e&longs;t ab Archimede Prop. 2. lib. 

1. de <lb/>ijs, qu&aelig; vehuntur in aqua. </s>

<s>Inteligantur etiam du&aelig; pyramides con&shy;<lb/>iunct&aelig;, &amp; continuat&aelig;, &aelig;quales, &amp; &longs;imiles KCD, KDE, pro ba&longs;ibus <lb/>habentes in &longs;uperficie aqu&aelig; parallelogramma, vertices autem pun&shy;<lb/>ctum K, &amp; corpora L, B, comprehendantur &agrave; pyramide KDE, corpo&shy;<lb/>ra vero M, A, &agrave; pyramide KCD, &amp; &longs;ub corporibus L, B, de&longs;cribatur <lb/>qu&aelig;dam alterius &longs;ph&aelig;r&aelig; &longs;uperficies FGH, in aqua, circa centrum K, <lb/>poterit autem huiu&longs;modi &longs;uperficies &longs;ub corporibus L, B, de&longs;cribi, <lb/>quoniam &amp; &longs;i ip&longs;i corpora demerguntur tota, non ideo feruntur <lb/>deor&longs;um, ponuntur enim &aelig;que grauia atque aqua. </s>

<s>Quoniam <lb/>igitur eiu&longs;dem generis ponuntur corpora M, L, &amp; &aelig;qualia, &amp; &longs;imilia, <lb/>erunt &aelig;que grauia, cum in aqua, tum in aere, &amp; quoniam corpus <lb/>A, leuius e&longs;t in aqua, corpore B, erunt corpora M, A, &longs;imul, in aqua <lb/>leuiora corporibus L, B, &longs;ed corpora L, B, &longs;imul, &aelig;que grauia &longs;unt at&shy;<lb/>que aqua, ergo corpora M, A, &longs;imul, leuiora erunt quam aqua; quare <lb/>corpus M, non demergetur totum, &longs;ed aliqua pars ip&longs;ius ex aqu&aelig; &longs;u&shy;<lb/>per&longs;icie extabit. </s></p><p type="main">

<s>Et quoniam eiu&longs;dem generis, &amp; grauitatis ponuntur corpora A, B, <lb/>erunt magnitudine &aelig;qualia, &amp; per additionem &aelig;qualium &aelig;quali&shy;<lb/>bus, corpora M, A, erunt &aelig;qualia corporibus L, B, <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Quoniam igitur corpora M, A, &aelig;qualia &longs;unt corporibus L, B, pars <lb/>autem corporis M, extat ex aqu&aelig; &longs;uperficie, &amp; corpora L, B, tota de&shy;<lb/>merguntur, minus loci ocupabunt in aqua corpora M, A, quam cor&shy;<lb/>pora L, B, quare maior erit grauitas corporum M, A, &amp; aqu&aelig; conti&shy;<lb/>nentis ip&longs;a corpora, qu&aelig; e&longs;t in loco pyramidis CDGF, quam corpo&shy;<lb/>rum L, B, &amp; aqu&aelig; ip&longs;a corpora <expan abbr="contin&etilde;tis">continentis</expan> in loco pyramidis DEHG, <pb xlink:href="029/01/037.jpg" pagenum="30"/>magis igitur aqu&aelig; pars premetur, qu&aelig; e&longs;t &longs;ub &longs;uperficie FG, quam <lb/>ca qu&aelig; e&longs;t &longs;ub &longs;uperficie GH; quare expellet partem minus pre&longs;&longs;am, <lb/>(&aelig;qualiter enim &amp; continuat&aelig; iacent inter &longs;e&longs;e) &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> manebit aqua, <lb/>quod e&longs;t ab&longs;urdum, ponebatur enim manens. </s>

<s>non igitur corpus A, <lb/>leuius e&longs;t in aqua corpore B. eadem ratione o&longs;tendetur neque corpus <lb/>B, leuius e&longs;&longs;e in aqua corpore A, quare con&longs;tat propo&longs;itum. </s></p><p type="head">

<s>ALITER.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Sint duo eiu&longs;dem generis, &amp; grauitatis corpora A, B, grauiora <lb/>quam aqua, &amp; &longs;int di&longs;&longs;imilia. </s>

<s>o&longs;tendendum e&longs;t ip&longs;a corpora &aelig;qualem <lb/>in aqua grauitatem habere, &longs;it enim corporis A, vel ip&longs;ius B, graui&shy;<lb/>tas CD, aqu&aelig; vero magni&shy;<lb/><figure id="id.029.01.037.1.jpg" xlink:href="029/01/037/1.jpg"/><lb/>tudinem habentis &aelig;qua&shy;<lb/>lem ip&longs;i A, vel B, &longs;it graui&shy;<lb/>tas C, &amp; accipiatur ali&shy;<lb/>quod corpus L, leuius <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <lb/>aqua, cuius grauitas &longs;it <lb/>ip&longs;i C, &aelig;qualis, aqu&aelig; ve&shy;<lb/>ro, magnitudinem haben&shy;<lb/>tis &aelig;qualem corpori L, &longs;it <lb/>grauitas &aelig;qualis ip&longs;i CD, <lb/>itaque appen&longs;o corpore <lb/>B, corpori L, corpus ex <lb/>vtri&longs;que con&longs;tans &aelig;que graue erit atque aqua, grauitas enim vtro&shy;<lb/>runque corporum B, L, e&longs;t &aelig;qualis vtri&longs;que grauitatibus CD, &amp; C, &amp; <lb/>grauitas aqu&aelig;, magnitudinem habentis &aelig;qualem <expan abbr="vtri&longs;q;">vtri&longs;que</expan> corporibus <lb/>L, B, &aelig;qualis e&longs;t ei&longs;dem grauitatibus CD, &amp; C, corpora igitur B, L, <lb/>demi&longs;&longs;a in aquam, neque &longs;ur&longs;um, neque deor&longs;um ferentur, quia cor&shy;<lb/>pus B, grauius quam aqua fertur deor&longs;um tanta vi, quanta &agrave; corpo&shy;<lb/>re <emph type="italics"/>L,<emph.end type="italics"/> &longs;ur&longs;um retrahitur. </s></p><p type="main">

<s>Rur&longs;us accipiatur alterum corpus &longs;olidum M, eiu&longs;dem generis <lb/>cum corpore L, ip&longs;ique &longs;imile, &amp; &aelig;quale, &amp; corpore A, appen&longs;o ip&longs;i <lb/>M, &amp; demi&longs;&longs;is ambobus in aquam, eadem ratione qua &longs;upra o&longs;ten&shy;<lb/>detur, corpora A, M, &longs;imul, e&longs;&longs;e &aelig;que grauia atque aqua, &amp; corpus <lb/>A, tanta vi deor&longs;um ferri, quanta retrahitur &longs;ur&longs;um &agrave; corpore M, <lb/>&longs;ed corpora M, L, &aelig;qualem vim habent retrahendi &longs;ur&longs;um, cum <lb/>&longs;int eiu&longs;dem generis, &amp; &aelig;qualia, &amp; &longs;imilia, ergo &aelig;quali vi retra&shy;<lb/>hentur corpora A, B, ne de&longs;cendant; quare con&longs;tat ip&longs;a corpora A, <lb/>B, &aelig;qualem in aqua grauitatem habere quod erat o&longs;tendendum. </s></p><pb xlink:href="029/01/038.jpg" pagenum="31"/><p type="head">

<s>THEOREMA IX. PROPOS. XVII.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Sph&aelig;re eiu&longs;dem generis inter &longs;e &longs;unt in grauitate, vt <lb/>diametrorum cubi in magnitudine. </s></p><p type="main">

<s>SINT &longs;ph&aelig;r&aelig; eiu&longs;dem gene&shy;<lb/><figure id="id.029.01.038.1.jpg" xlink:href="029/01/038/1.jpg"/><lb/>ris ABC, DEF, quarum diame&shy;<lb/>tri BC, EF. dico vt &longs;ph&ecedil;ra ABC, <lb/>&longs;e habet in grauitate, ad &longs;ph&aelig;ram <lb/>DEF, ita &longs;e habere in maguitudi&shy;<lb/>ne cubum ex BC, ad cubum ex <lb/>EF, &longs;it enim &longs;ph&aelig;r&aelig; ABC, graui&shy;<lb/>tas G, &amp; &longs;ph&aelig;r&aelig; DEF, grauitas H, <lb/>quoniam igitur eiu&longs;dem generis <lb/>ponuntur &longs;ph&aelig;r&aelig; ABC, DEF, <lb/>erit^{*} vt &longs;ph&aelig;ra ABC, ad &longs;ph&aelig;ram DEF, ita grauitas G, ad H,<arrow.to.target n="note44"/> graui&shy;<lb/>tatem, &longs;ed &longs;ph&aelig;ra ABC, ad &longs;ph&aelig;ram DEF,^{*} triplicatam habet<arrow.to.target n="note45"/> ra&shy;<lb/>tionem eius, quam diameter BC, ad EF, diametrum, ergo &amp; graui&shy;<lb/>tas G, ad grauitatem H, triplicatam habebit rationem eius, quam <lb/>habet BC, ad EF, &longs;ed &amp; cubus ex BC, ad cubum ex EF,^{*} triplicatam<arrow.to.target n="note46"/><lb/>rationem habet eius, quam BC, ad EF, ergo vt grauitas G, ad graui&shy;<lb/>tatem H, ita erit cubus ex BC, ad cubum ex EF. &longs;ph&aelig;r&aelig; igitur eiu&longs;&shy;<lb/>dem generis inter &longs;e &longs;unt in grauitate, vt diametrorum cubi in ma&shy;<lb/>gnitudine, quod erat demon&longs;trandum. </s></p><pb xlink:href="029/01/039.jpg" pagenum="32"/><p type="margin">

<s><margin.target id="note44"/>2. &amp; 3. <lb/><emph type="italics"/>huius.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note45"/>18. 12. <lb/><emph type="italics"/>Elem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note46"/>33. 11. <lb/><emph type="italics"/>Elem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="head">

<s>Ad comparandum inter &longs;e duodecim corporum genera <lb/>grauitate, &amp; magnitudine tabella.</s></p><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qu&aelig;ro exempli gratia, quam habet rationem in grauitate plumbum ad aurum. </s>

<s>In&shy;<lb/>teligatur plumbum, quoniam leuius est auro, grauitatem habere 1, &amp; in linea plumbi, <lb/>in prima columna nominati &longs;ub titulo auri, qu&aelig;ratur auri grauitas, ea erit<emph.end type="italics"/> 1 15/23. <emph type="italics"/><!--neuer Satz-->plum<lb/>bum igitur ad aurum rationem habebit in grauitate vt 1, ad 1 15/23, &longs;i enim &longs;umantur <lb/>duo corpora magnitudine &aelig;qualia, vnum plumbeum alterum aureum, &longs;it autem plum<lb/>bei corporis grauitas<emph.end type="italics"/> 1, <emph type="italics"/>aurei erit<emph.end type="italics"/> 1 15/23, <emph type="italics"/>quare corpus plumbeum ad corpus aureum <lb/>eiu&longs;dem magnitudinis rationem habebit in grauitate vt 1, ad 1 15/23. comparantur au&shy;<lb/>tem inter &longs;e genera diuer&longs;a grauitate, in corporibus magnitudine &aelig;qualibus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Rur&longs;us, qu&aelig;ro quam habet rationem in grauitate aqua ad argentum viuum. </s>

<s>inteli&shy;<lb/>gatur aqua, vt leuior argento viuo grauitatem habere 1, &amp; in linea aqua, &longs;ubtitulo ar&shy;<lb/>genti viui, qu&aelig;ratur argenti viui grauitas, ea erit<emph.end type="italics"/> 13 4/7, <emph type="italics"/>aqua igitur ad argentum <expan abbr="viu&utilde;">viuum</expan> <lb/>rationem habebit in grauitate vt 1, ad 13 4/7.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Contra, qu&aelig;ro quomodo &longs;e habent in magnitudine aurum, &amp; plumbum. </s>

<s>inteligatur <lb/>aurum, quoniam grauius e&longs;t plumbo, magnitudinem habere 1, &amp; in linea plumbi, &longs;ub ti&shy;<lb/>tulo auri, qu&aelig;ratur plumbi magnitudo, ea erit 1 15/23, aurum igitur ad plumbum &longs;e ba-<emph.end type="italics"/><pb xlink:href="029/01/040.jpg" pagenum="33"/><emph type="italics"/>bebit in magnitudine vt 1, ad 1 19/21, &longs;i enim &longs;umantur duo corpora &aelig;que grauia, vnum <lb/>aureum, alterum plumbeum, &longs;it autem corporis aurei magnitudo 1, plumbei erit 1 1<gap/>/21, <lb/>quare corpus aureum ad corpus plumbeum eiu&longs;dem grauitatis &longs;e habebit in magnitudi&shy;<lb/>ne vt 1, ad 1 19/21, comparantur autem inter &longs;e genera diuer&longs;a magnitudine, in corpori&shy;<lb/>bus &aelig;que grauibus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qu&aelig;ro denique quomodo &longs;e habent in magnitudine ferrum, &amp; aqua, ponatur ferrum, <lb/>vt grauius aqua, magnitudinem habere 1, &amp; in linea aqu&aelig;, &longs;ub titulo ferri, qu&aelig;ratur <lb/>aqu&aelig; magnitudo, ea erit<emph.end type="italics"/> 8, <emph type="italics"/>ferrum igitur ad aquam &longs;e habebit in magnitudine vt 1, ad<emph.end type="italics"/> 8. </s></p><p type="head">

<s>Altera, ad comparandum inter &longs;e duodecim corporum genera, <lb/>grauitate, &amp; magnitudine, tabella.</s></p><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qu&aelig;ro exempli gratia, qu&aelig; nam &longs;it ratio in grauitate, auri ad argentum. </s>

<s>intelliga&shy;<lb/>tur aurum, quoniam grauius est argento, grauitatem habere 100, &amp; in line a auri, &longs;ub <lb/>titulo argenti, reperietur argenti grauitas<emph.end type="italics"/> 54 22/57, <emph type="italics"/>aurum igitur ad argentum rationem <lb/>habebit in grauitate vt<emph.end type="italics"/> 100, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 54 22/57, <emph type="italics"/>&longs;i enim &longs;umantur duo corpora, magnitudine <lb/>aqualia, vnum aureum, alterum argenteum, &longs;it autem aurei corporis grauitas<emph.end type="italics"/> 100, <emph type="italics"/>erit<emph.end type="italics"/><pb xlink:href="029/01/041.jpg" pagenum="34"/><emph type="italics"/>argentei<emph.end type="italics"/> 54 22/57, <emph type="italics"/>quare corpus aureum ad corpus argenteum eiu&longs;dem <lb/>magnitudinis, rationem habebit in grauitate, vt<emph.end type="italics"/> 100, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 54 22/57. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qu&aelig;ro, quomodo &longs;e habet in grauitate aqua ad vinum. </s>

<s>quoniam <lb/>&aelig;qua grauior est vino, intelligatur eius grauitas<emph.end type="italics"/> 100, <emph type="italics"/>&amp; quoniam in <lb/>linea aqu&aelig;, &longs;ub titulo vint, datur vini grauitas<emph.end type="italics"/> 98 1/3, <emph type="italics"/>aqua ad vinum <lb/>&longs;e habebit in grauitate, vt<emph.end type="italics"/> 100, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 98 1/3. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Contra qu&aelig;ro quomodo &longs;e habent in magnitudine argentum, &amp; <lb/>aurum. </s>

<s>intelligatur argentum, vt leuius auro, magnitudinem balere<emph.end type="italics"/><lb/>100, <emph type="italics"/>&amp; in linea auri &longs;ub titulo argenti, qu&aelig;ratur auri magnitudo, ea <lb/>erit<emph.end type="italics"/> 54 22/39, <emph type="italics"/>argentum igitur ad aurum &longs;e habebit in magnitudine, vt<emph.end type="italics"/><lb/>100, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 54 22/39, <emph type="italics"/>&longs;i enim &longs;umantur duo corpora &aelig;que grauia, vnum <lb/>argenteum, alterum aureum, &longs;it autem argentei corporis magnitudo<emph.end type="italics"/><lb/>100, <emph type="italics"/>erit aurei<emph.end type="italics"/> 54 22/39, <emph type="italics"/>quare corpus argenteum, ad corpus aureum <lb/>eiu&longs;dem grauitatis, &longs;e habebit in magnitudine, vt 100, ad<emph.end type="italics"/> 54 22/39. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qu&aelig;ro denique quomodo &longs;e habent in magnitudine aqua &amp; ar&shy;<lb/>gentum viuum. </s>

<s>quoniam aqua leuiora est argento viuo, intelligatur <lb/>eius magnitudo<emph.end type="italics"/> 100, <emph type="italics"/>&amp; in linea argenti viui, &longs;ub titulo aqu&aelig;, qu&aelig;&shy;<lb/>ratur argenti viui magnitudo, &amp; reperietur<emph.end type="italics"/> 7 7/29, <emph type="italics"/>aqua igitur ad <lb/>argentum viuum &longs;e habebit in magnitudine, vt 100, ad<emph.end type="italics"/> 7 7/29. </s></p><p type="main">

<s>Hic &longs;equitur tabula, ad inueniendas &longs;ph&aelig;rarum grauita&shy;<lb/>tes, ex data diametrorum magnitudine, cuius h&aelig;c e&longs;t <lb/>explicatio. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>In dimetiendis &longs;ph&aelig;rarum diametris vtimur pede Romano anti&shy;<lb/>quo, cuius men&longs;uram in margine appo&longs;uimus, eaque re&longs;pondet ad Ro&shy;<lb/>mani palmi, quo hodie vtimur, men&longs;uram vt 4, ad 3, huiu&longs;modipe&shy;<lb/>dem diuidimus in duodecim partes &aelig;quales, &longs;eu vncias, quas inuenies <lb/>in prima Columna &longs;ub titulo magnitudinis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Ponderibus autem vtimur hac nostra tempe&longs;tate v&longs;itatis, libram <lb/>enim diuidimus in<emph.end type="italics"/> 12, <emph type="italics"/>vncias vnciam vero in<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>&longs;crupula, &amp; &longs;cru&shy;<lb/>pulum in<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>grana. </s>

<s>Ad inueniendas igitur &longs;ph&aelig;rarum grauitates ex <lb/>data diametrorum magnitudine, h&aelig;c erit ratio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qu&aelig;ris grauitatem &longs;ph&aelig;r&aelig; plumbe&aelig;, diametrum habentis<emph.end type="italics"/> 3, <emph type="italics"/>vn&shy;<lb/>ciarum, in&longs;pice tabulam, &amp; in linea trium vnciarum, &longs;ub titulo gra&shy;<lb/>uitatis plumbe&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig;, deprehendes ip&longs;am &longs;ph&aelig;ram grauitatem ba&shy;<lb/>bere lib.<emph.end type="italics"/> 7, <emph type="italics"/>vnc.<emph.end type="italics"/> 4, <emph type="italics"/>&longs;eru.<emph.end type="italics"/> 13, <emph type="italics"/>gran.<emph.end type="italics"/> 22 29/57. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Rur&longs;us, qu&aelig;ris grauitatem &longs;ph&aelig;r&aelig; aure&aelig;, diametrum habentis<emph.end type="italics"/> 6, <lb/><emph type="italics"/>vnciarum. </s>

<s>in linea<emph.end type="italics"/> 6, <emph type="italics"/>vnciarum, &longs;ub titulo grauitatis aure&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig;<emph.end type="italics"/><pb xlink:href="029/01/042.jpg" pagenum="35"/><emph type="italics"/>datur qu&aelig;&longs;ita grauitas lib.<emph.end type="italics"/> 97, <emph type="italics"/>vnc.<emph.end type="italics"/> 6, <emph type="italics"/>&longs;crup. </s>

<s>19, gran.<emph.end type="italics"/> 11 1/17. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qu&aelig;ris denique grauitatem &longs;ph&aelig;r&aelig; stanne&aelig;, diametrum habentis <lb/>vnius pedis. </s>

<s>in linea vnius pedis, &longs;eu 12, vnciarum, &longs;ub titulo graui&shy;<lb/>tatis &longs;ph&aelig;r&aelig; &longs;tanne&aelig;, datur qu&aelig;&longs;ita &longs;ph&aelig;r&aelig; grauitas lib.<emph.end type="italics"/> 304, <emph type="italics"/>adun&shy;<lb/>quem. </s>

<s>Atque ita reliquarum &longs;ph&aelig;rarum in tabula nominatarum, ex <lb/>data diametrorum magnitudine, grauitates inuenies.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>Qua ratione hanc Tabulam compo&longs;uimus. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Primum inueniendam curauimus grauitatem alicuius &longs;ph&aelig;r&aelig;, da&shy;<lb/>tem habentis diametrum, &amp; ad hoc faciendum, oportebat aliquam <lb/>&longs;pb&aelig;ram efficere, &longs;ed quoniam ad illam efficiendam, exactam humana <lb/>diligentia non &longs;ufficit, fieri curauimus Cylindrum ex &longs;tanno, altitu&shy;<lb/>dine aqualem diametro circuli, qui ba&longs;is e&longs;t ip&longs;ius Cylindri, is enim <lb/>torno fieri pote&longs;t multo exactior quam &longs;ph&aelig;ra, &amp; facilius. </s>

<s>huius au&shy;<lb/>tem Cylindri altitudo, vel diameter ip&longs;ius ba&longs;is, erat duarum vncia&shy;<lb/>rum pr&aelig;dicti pedis Romani, grauitas vero duarum librarum, cum <lb/>vna vncia, &amp; octo &longs;crupulis, &longs;iue vt hoc pondus ad grana reducamus, <lb/>Cylindri grauitas erat Gran. <!-- REMOVE S-->14592. abstulissent ab hac Cylindri <lb/>grauitate partem tertiam. </s>



<s>id est<emph.end type="italics"/> 4864, <emph type="italics"/>reliquum, quod est<emph.end type="italics"/> 9728. <emph type="italics"/>&longs;er&shy;<lb/>uauimus, pro grauitate &longs;ph&aelig;r&aelig;, diametrum habentis &aelig;qualem altitu&shy;<lb/>dini Cylindri, o&longs;ten&longs;um enim est ab Archimede propo&longs;.<emph.end type="italics"/> 32, <emph type="italics"/>lib.<emph.end type="italics"/> 1, <emph type="italics"/>de <lb/>&longs;ph&aelig;ra, &amp; Cylindro, Cylindrum, qui ba&longs;im habeat maximo in &longs;ph&aelig;ra <lb/>circulo &aelig;qualem, &amp; altitudinem &aelig;qualem diametro &longs;ph&aelig;r&aelig;, ad ip&longs;am <lb/>&longs;pb&aelig;ram &longs;e&longs;quialterum e&longs;&longs;e; itaque grauitatem &longs;ph&aelig;r&aelig;, diametrum <lb/>habentis duarum vnciarum inuenimus e&longs;&longs;e gran.<emph.end type="italics"/> 9728. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Inuenta igitur grauitate &longs;ph&aelig;r&aelig;, cuius diameter est duarum vn&shy;<lb/>ciarum, facile inuenientur reliquarum <expan abbr="&longs;pb&aelig;rar&utilde;">&longs;ph&aelig;rarum</expan> grauitates, &longs;i enim <lb/>inuenienda &longs;it grauitas &longs;ph&aelig;r&aelig; stannea habentis diametrum<emph.end type="italics"/> 1/4. <emph type="italics"/>vn&shy;<lb/>ci&aelig;, fiat vt cubus ex<emph.end type="italics"/> 2, <emph type="italics"/>ad cubum ex<emph.end type="italics"/> 1/4, <emph type="italics"/>hoc est vt<emph.end type="italics"/> 512, <emph type="italics"/>ad 1, ita<emph.end type="italics"/> 9728, <lb/><emph type="italics"/>ad alium numerum, qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 19, <emph type="italics"/>&longs;ph&aelig;r&aelig; igitur cuius diameter e&longs;t<emph.end type="italics"/> 1/4, <lb/><emph type="italics"/>vnci&aelig;, grauitas erit gran. <!-- REMOVE S-->19, osten&longs;um enim est prop. 

17, huius, &longs;ph&aelig;&shy;<lb/>ras eiu&longs;dem generis inter &longs;e e&longs;&longs;e in grauitate, vt diametrorum cubi in <lb/>magritudine.<emph.end type="italics"/></s>

</p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Rur&longs;us &longs;it inuenienda grauitas &longs;ph&aelig;r&aelig; stann&aelig; habentis diame&shy;<lb/>trum<emph.end type="italics"/> 1/2, <emph type="italics"/>vnci&aelig;, fiat vt cubus ex<emph.end type="italics"/> 1/4, <emph type="italics"/>ad cubum ex<emph.end type="italics"/> 1/2, <emph type="italics"/>hoc est vt<emph.end type="italics"/> 1, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 8, <lb/><emph type="italics"/>ita<emph.end type="italics"/> 19, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 152, <emph type="italics"/>&longs;ph&aelig;ra igitur, cuius diameter e&longs;t<emph.end type="italics"/> 1/2, <emph type="italics"/>vnci&aelig;, habebit gra&shy;<lb/>uitatem gran.<emph.end type="italics"/> 152. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sit denique inuenienda grauitas &longs;ph&aelig;r&aelig; stann&aelig;, diametrum ha&shy;<lb/>bentis<emph.end type="italics"/> 1/4, <emph type="italics"/>vnci&aelig;, fiat vt cubus ex<emph.end type="italics"/> 1/4, <emph type="italics"/>ad cubum ex<emph.end type="italics"/> 1/4, <emph type="italics"/>hoc e&longs;t vt<emph.end type="italics"/> 1, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 27, <lb/><emph type="italics"/>ita<emph.end type="italics"/> 19, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 513, <emph type="italics"/>grauitas igitur &longs;ph&aelig;r&aelig; habentis diametrum<emph.end type="italics"/> 1/4, <emph type="italics"/>vnci&aelig;,<emph.end type="italics"/></s></p><pb xlink:href="029/01/043.jpg" pagenum="36"/><p type="main">

<s>Ad inueniendas &longs;ph&aelig;ra&shy;<lb/>diametrorum <lb/>T A B <!-- KEEP S--></s></p><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<!-- KEEP S--></s></p><pb xlink:href="029/01/044.jpg" pagenum="37"/><p type="main">

<s>rum grauitates ex data <lb/>magnitudine <lb/>V L A. <!-- KEEP S--></s></p><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<!-- KEEP S--></s></p><pb xlink:href="029/01/045.jpg"/><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<!-- KEEP S--></s></p><pb xlink:href="029/01/046.jpg"/><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<!-- KEEP S--></s></p><pb xlink:href="029/01/047.jpg" pagenum="40"/><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<lb/><emph type="italics"/>erit gran. <!-- REMOVE S-->513. &amp; &longs;ic reliquarum &longs;ph&aelig;rarum ex &longs;tanno, diametros ha&shy;<lb/>bentium magnitudine quacunque, inuenientur grauitates.<emph.end type="italics"/></s>

</p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Aliter quoque &amp; expeditius reliquarum &longs;ph&aelig;rarum ex &longs;tanno in&shy;<lb/>uenientur grauitates.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Inuenta grauitate &longs;ph&aelig;r&aelig;, diametrum habentis<emph.end type="italics"/> 1/4, <emph type="italics"/>vnci&aelig;, mul&shy;<lb/>tiplicetur ip&longs;a grauitas, per<emph.end type="italics"/> 8, <emph type="italics"/>hoc est per cubum ex<emph.end type="italics"/> 2, <emph type="italics"/>numerus pro <lb/>ductus dabit grauitatem &longs;ph&aelig;r&aelig;, diametrum habentis<emph.end type="italics"/> 2/4, <emph type="italics"/>vnci&aelig;, hoc<emph.end type="italics"/><lb/><arrow.to.target n="note47"/> <emph type="italics"/>e&longs;t<emph.end type="italics"/> 1/2, <emph type="italics"/>&longs;ph&aelig;r&aelig; {*} enim inter &longs;e in triplicata &longs;unt ratione &longs;uarum di<gap/><lb/>metrorum. </s>

<s>deinde &longs;i multiplicetur eadem grauitas per<emph.end type="italics"/> 27, <emph type="italics"/>hoc est per <lb/>cubum ex<emph.end type="italics"/> 3, <emph type="italics"/>numerus productus dabit grauitatem &longs;ph&aelig;r&aelig;, habentis <lb/>diametrum<emph.end type="italics"/> 3/4, <emph type="italics"/>vnci&aelig;, &amp; &longs;i multiplicetur per<emph.end type="italics"/> 64, <emph type="italics"/>hoc est per cubum <lb/>ex<emph.end type="italics"/> 4, <emph type="italics"/>numerus productus dabit grauitatem &longs;ph&aelig;r&aelig;, cuius diameter e&longs;t <emph.end type="italics"/><lb/>4/4, <emph type="italics"/>hoc est vnius vnci&aelig;, &amp; eo deinceps continuo ordine,<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note47"/>18.12. <lb/><emph type="italics"/>Elem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Porro ad inueniendas grauitates &longs;ph&aelig;rarum ex reliquis metallis <lb/>vel ex quacunque alia materia, h&aelig;c erit ratio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Fiat vt<emph.end type="italics"/> 1, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 1 41/74, <emph type="italics"/>hoc e&longs;t vt<emph.end type="italics"/> 74, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 115, (<emph type="italics"/>&longs;i de grauitate &longs;ph&aelig;r&aelig;<lb/><expan abbr="pl&umacr;be&aelig;">plumbe&aelig;</expan> qu&aelig;ritur cuius diameter est<emph.end type="italics"/> 1/4, <emph type="italics"/>vnci&aelig;) ita 19. grauitas vide&shy;<lb/>licet &longs;ph&aelig;r&aelig; stanne&aelig; <expan abbr="diametr&umacr;">diametrum</expan> habentis<emph.end type="italics"/> 1/4, <emph type="italics"/>vnci&aelig;, ad <expan abbr="ali&umacr;">alium</expan> numerum<lb/>qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 29 19/74, <emph type="italics"/>grauitas igitur &longs;ph&aelig;r&aelig; plumbe&aelig;, diametrum haben<lb/>tis<emph.end type="italics"/> 1/4, <emph type="italics"/>vnci&aelig;, erit gran.<emph.end type="italics"/> 29 39/74. <emph type="italics"/>&longs;tannum enim ad plumbum rationem <lb/>habet in grauitate vt<emph.end type="italics"/> 1, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 1 41/74, <emph type="italics"/>vt con&longs;picitur in prima tabelle <lb/>quam ad comparandum inter &longs;e duodecim corporum genera, grauita&shy;<lb/>te, &amp; magnitudine, appo&longs;uimus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Si vero qu&aelig;ratur de grauitate &longs;ph&aelig;r&aelig; plumbe&aelig;, diametrum <lb/>habentis<emph.end type="italics"/> 2, <emph type="italics"/>vnciarum, fiat vt<emph.end type="italics"/> 74, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 115, <emph type="italics"/>ita<emph.end type="italics"/> 9728, <emph type="italics"/>id est grauia<emph.end type="italics"/></s></p><pb xlink:href="029/01/048.jpg" pagenum="41"/><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<lb/><emph type="italics"/>&longs;ph&aelig;r&aelig; stanne&aelig;, cuius diameter est<emph.end type="italics"/> 2, <emph type="italics"/>vnciarum, ad alium numerum, <lb/>qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 15 117 <gap/>, <emph type="italics"/>&longs;ph&aelig;ra igitur plumbea, cuius diameter est<emph.end type="italics"/> 2, <emph type="italics"/>vn&shy;<lb/>ciarum grauitatem habebit gran. <!-- REMOVE S-->15 117 <gap/>, atque h&aelig;c erit ob&longs;er&shy;<lb/>uanda in reliquis ratio.<emph.end type="italics"/></s>

</p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Vel &longs;i ip&longs;a grauitas<emph.end type="italics"/> 29 19/74, <emph type="italics"/>multiplicetur per &longs;ingulos cubos, vt <lb/>dictum est de &longs;phera &longs;tannea, numeri producti dabunt grauitates <lb/>&longs;ph&aelig;rarum ex plumbo, ad quarum diametros latera cubica rationem <lb/>habebunt vt<emph.end type="italics"/> 4, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 1, <emph type="italics"/>quoniam<emph.end type="italics"/> 29 19/74, <emph type="italics"/>est grauitas &longs;ph&aelig;r&aelig; plumbe&aelig;, <lb/>diametrum habentis<emph.end type="italics"/> 1/4, <emph type="italics"/>vnci&aelig;.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head">

<s>Sequitur, ad inueniendas diametrorum <lb/>magnitudines ex data &longs;ph&aelig;&shy;<lb/>rarum grauitate, <lb/>tabula.</s></p><pb xlink:href="029/01/049.jpg" pagenum="42"/><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<!-- KEEP S--></s></p><pb xlink:href="029/01/050.jpg" pagenum="43"/><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<!-- KEEP S--></s></p><pb xlink:href="029/01/051.jpg" pagenum="44"/><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<!-- KEEP S--></s></p><pb xlink:href="029/01/052.jpg" pagenum="45"/><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<!-- KEEP S--></s></p><pb xlink:href="029/01/053.jpg" pagenum="46"/><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<!-- KEEP S--></s></p><pb xlink:href="029/01/054.jpg" pagenum="47"/><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<!-- KEEP S--></s></p><pb xlink:href="029/01/055.jpg" pagenum="48"/><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<!-- KEEP S--></s></p><pb xlink:href="029/01/056.jpg" pagenum="49"/><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>E<emph type="italics"/>st h&aelig;c tabula, quemadmodum &amp; eius v&longs;us, pr&aelig;cedentis con&shy;<lb/>nuer&longs;a, in ea enim inueniuntur &longs;ph&aelig;rarum grauitates ex data <lb/>diametrorum magnitudine, in hac vero deprehenduntur diametro&shy;<lb/>rum magnitudines ex data &longs;ph&aelig;rarum grauitate.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qu&aelig;ro exempli gratia magnitudinem diametri &longs;ph&aelig;r&aelig; aure&aelig;, <lb/>grauitatem habentis 10, lib. <!-- KEEP S--></s>

<s>Numeri in prima columna &longs;ub titulo <lb/>grauitatis denotant &longs;ph&aelig;rarum grauitates, reliqui vero in reliquis <lb/>columnis denotant diametrorum magnitudines; itaque in linea<emph.end type="italics"/> 10, <lb/><emph type="italics"/>lib. 

&longs;ub titulo magnitudinis diametri &longs;ph&aelig;r&aelig; aure&aelig;, datur qu&aelig;&longs;ita <lb/>diametri magnitudo partium<emph.end type="italics"/> 2 21/100: <emph type="italics"/>qualium pes vnus est<emph.end type="italics"/> 12. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qu&aelig;ro magnitudinem diametri &longs;ph&aelig;r&aelig; ferre&aelig;, grauitatem haben&shy;<lb/>tis 50, lib. 

in linea 50, lib. <!-- REMOVE S-->&longs;ub titulo magnitudinis diametri &longs;ph&aelig;r&aelig; <lb/>ferre&aelig;, datur qu&aelig;&longs;ita diametri magnitudo<emph.end type="italics"/> 6 40/100. </s>

</p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qu&aelig;ro magnitudinem diametri &longs;ph&aelig;r&aelig; argente&aelig;, grauitatem ha&shy;<lb/>bentis 60, lib. 

in linea 60, lib. <!-- REMOVE S-->&longs;ub titulo magnitudinis diametri &longs;ph&aelig;r&aelig; <lb/>argente&aelig;, datur ip&longs;a magnitudo<emph.end type="italics"/> 6 25/100. </s>

</p><pb xlink:href="029/01/057.jpg" pagenum="50"/><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qu&aelig;ro denique magnitudinem diametri &longs;ph&aelig;r&aelig; stanne&aelig;, graui&shy;<lb/>tatem habentis 38, lib. 

in linea 38, lib. <!-- REMOVE S-->&longs;ub titulo magnitudinis dia&shy;<lb/>metri &longs;ph&aelig;r&aelig; stanne&aelig;, datur qu&aelig;&longs;ita diametri magnitudo 6, ad <lb/>vnguem.<emph.end type="italics"/></s>

</p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Notandum autem est, quod numeri, qui diametrorum magnitu&shy;<lb/>dines denotant, non &longs;unt veri, ac certi, &longs;ed veris bene proximi, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> <lb/>numeri, quorum ip&longs;i &longs;unt radices cubic&aelig;, non &longs;unt cubi, &amp; ideo ip&longs;a <lb/>radices non explicantur accurate, &longs;ed vel veris maiores, vel minores, <lb/>atque vt cogno&longs;cantur qu&aelig; &longs;int maiores, queue minores, maioribus <lb/>duo puncta adiecimus, minoribus vnum, accuratis nullum. </s>

<s>inter om&shy;<lb/>nes autem vnus est accuratus, is &longs;cilicet, qui magnitudinem indicat <lb/>diametri &longs;ph&aelig;r&aelig; stanne&aelig;, grauitatem habentis<emph.end type="italics"/> 38, <emph type="italics"/>lib.<emph.end type="italics"/><!-- REMOVE S-->De compo&longs;itione huius Tabul&aelig;. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Huius tabul&aelig; compo&longs;itio pendet ex pr&aelig;cedenti tabula, &amp; ex pro&shy;<lb/>po&longs;.<emph.end type="italics"/> 17, <emph type="italics"/>huius, &longs;i enim fiat vt grauitas &longs;ph&aelig;r&aelig; stanne&aelig;, diametrum <lb/>habentis vnius vnci&aelig;, id est, vt grana<emph.end type="italics"/> 1216, <emph type="italics"/>ad grauitatem &longs;ph&aelig;r&aelig; <lb/>vnius libr&aelig;, idest, ad grana<emph.end type="italics"/> 6912, <emph type="italics"/>ita cubus diametri vnius vnci&aelig;, <lb/>hoc e&longs;t, ita<emph.end type="italics"/> 1, <emph type="italics"/>ad alium numerum, qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 5 11/19 <emph type="italics"/>is erit cubus diametri <lb/>&longs;ph&aelig;r&aelig; stanne&aelig;, grauitatem habentis 1, lib. 

demonstratum enim <lb/>est prop.<emph.end type="italics"/> 17, <emph type="italics"/>huius, &longs;ph&aelig;ras eiu&longs;dem generis inter &longs;e e&longs;&longs;e in grauitate, <lb/>vt diametrorum cubi in magnitudine; quare radix cubica numeri<emph.end type="italics"/><lb/>5 13/19, <emph type="italics"/>dabit ip&longs;am diametrum, &longs;ed quoniam numerus<emph.end type="italics"/> 5 13/19, <emph type="italics"/>non est <lb/>pr&aelig;ci&longs;e cubus, eius radix non explicabitur accurata, &longs;ed vt explicetur <lb/>ver&aelig; bene proxima, multiplicetur<emph.end type="italics"/> 5 13/19, <emph type="italics"/>per<emph.end type="italics"/> 1000000. <emph type="italics"/>&amp; ex producto<emph.end type="italics"/><lb/>5684210 10/19, <emph type="italics"/>neglecto fracto<emph.end type="italics"/> 10/19, <emph type="italics"/>eruatur radix, tanquam ex accu&shy;<lb/>rato numero cubo, ea erit<emph.end type="italics"/> 173. <emph type="italics"/>proxime, &amp; erit centupla radicis nu&shy;<lb/>meri<emph.end type="italics"/> 5 13/19, <emph type="italics"/>nam numerus<emph.end type="italics"/> 1000000, <emph type="italics"/>per quem fuit multiplicatus<emph.end type="italics"/><lb/>5 13/19, <emph type="italics"/>cubus e&longs;t ex<emph.end type="italics"/> 100<emph type="italics"/>; magnitudo igitur diametri &longs;ph&aelig;r&aelig; &longs;tanne&aelig;, <lb/>grauitatem habentis 1, lib. 

erit<emph.end type="italics"/> 1 78/100. <emph type="italics"/>reliquarum autem ex &longs;tanno <lb/>&longs;ph&aelig;rarum, grauitatem habentium duplam prim&aelig;, triplam, quadru&shy;<lb/>plam &amp;c. </s>

<s>ita inuenientur diametri.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Duplum numeri<emph.end type="italics"/> 5684210 10/19, <emph type="italics"/>id est<emph.end type="italics"/> 11368421 1/19, <emph type="italics"/>erit cubus <lb/>centupli diametri &longs;pher&aelig; stanne&aelig;, grauitatem habentis duplam pri&shy;<lb/>m&aelig;, hoc est<emph.end type="italics"/> 2, <emph type="italics"/>lib. 

ex &longs;upra nominata enim prop.<emph.end type="italics"/> 17, <emph type="italics"/>huius, e&longs;t vt gra&shy;<lb/>uitas &longs;ph&aelig;r&aelig; vnius libr&aelig;, ad grauitatem &longs;ph&aelig;r&aelig; duarum librarum, <lb/>ita cubus diametri prim&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig;, ad cubum diametri &longs;ecund&aelig;. </s>

<s>Si <lb/>vero triplicetur numerus<emph.end type="italics"/> 5684210 10/19, <emph type="italics"/>eius triplum, quod est<emph.end type="italics"/><lb/>17052631 11/19, <emph type="italics"/>erit cubus centupli diametri &longs;ph&aelig;r&aelig; &longs;tanne&aelig;, graui&shy;<lb/>tatem habentis triplam prim&aelig;, idest<emph.end type="italics"/> 3, <emph type="italics"/>lib. 

&amp; &longs;i quadruplicetur, eius<emph.end type="italics"/><pb xlink:href="029/01/058.jpg" pagenum="51"/><emph type="italics"/>quadruplum erit cubus centupli diametri &longs;ph&aelig;r&aelig; stanne&aelig;, grauita&shy;<lb/>tem habentis quadruplam prim&aelig;, &amp; &longs;ic deinceps. </s>

<s>itaque &longs;i ex eius <lb/>multiplicibus, neglectis fractis, <expan abbr="eru&atilde;tur">eruantur</expan> radices, tanquam ex accura&shy;<lb/>tis numeris cubis, ip&longs;&aelig; indicabunt diametrorum magnitudines in <lb/>ratione centupla. </s>

<s>Sed vt etiam euitetur labor multiplicandi pr&aelig;di&shy;<lb/>ctum numerum<emph.end type="italics"/> 5684210 10/19, <emph type="italics"/>hac ratione inuenientur eius multi&shy;<lb/>plicia.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Pr&aelig;dicto numero<emph.end type="italics"/> 5684210 10/19, <emph type="italics"/>addatur eius duplum, id est,<emph.end type="italics"/><lb/>11368421 1/19, <emph type="italics"/>&longs;umma<emph.end type="italics"/> 17052631 11/19, <emph type="italics"/>dabit eius triplum, &longs;i vero ei <lb/>addatur eius triplum, id e&longs;t,<emph.end type="italics"/> 17052631 11/19, <emph type="italics"/>&longs;umma<emph.end type="italics"/> 22736842 2/19, <lb/><emph type="italics"/>dabit eius quadruplum, &amp; &longs;i eius quadruplum ei addatur, &longs;umma <lb/>dabit eius quintuplum, &amp; &longs;ic &longs;ola additione inuenientur eius quot&shy;<lb/>cunque multiplicia.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Eadem ratione inuenientur diametri &longs;ph&aelig;rarum ex quacunque <lb/>alia materia, &longs;i enim qu&aelig;ratur de magnitudine diametri verbi gra&shy;<lb/>tia &longs;ph&aelig;r&aelig; ferre&aelig;, grauitatem habentis 1, lib. 

fiat vt grana<emph.end type="italics"/> 1314 22/37, <lb/><emph type="italics"/>id est vt grauitas &longs;ph&aelig;r&aelig; ferre&aelig;, cuius diameter e&longs;t vnius vnci&aelig;, ad <lb/>grauitatem vnius libr&aelig;, id est ad grana 6912, ita cubus diametri <lb/>vnius vnci&aelig;, hoc e&longs;t ita 1, ad alium numerum qui &longs;it<emph.end type="italics"/> 5 49/190, <emph type="italics"/>is igi&shy;<lb/>tur numerus * erit cubus diametri &longs;ph&aelig;r&aelig; ferre&aelig;, grauitatem haben&shy;<emph.end type="italics"/><arrow.to.target n="note48"/><lb/><emph type="italics"/>tis<emph.end type="italics"/> 1, <emph type="italics"/>lib. 

quare radix cubica numeri<emph.end type="italics"/> 5 49/190, <emph type="italics"/>dabit qu&aelig;&longs;itam dia&shy;<lb/>metrum, &amp; quoniam numerus<emph.end type="italics"/> 5 49/190, <emph type="italics"/>non e&longs;t pr&aelig;ci&longs;e cubus, &amp; ideo <lb/>non explicabitur eius radix accurate, multiplicetur per 1000000, &amp; <lb/>ex producto<emph.end type="italics"/> 5257894 14/19, <emph type="italics"/>neglecto fracto<emph.end type="italics"/> 14/19, <emph type="italics"/>eruatur radix, tan&shy;<lb/>quam ex accurato numero cubo, ea erit<emph.end type="italics"/> 174: <emph type="italics"/>fer&egrave;, &amp; erit centupla ra&shy;<lb/>dicis numeri<emph.end type="italics"/> 5 49/190, <emph type="italics"/>quia numerus<emph.end type="italics"/> 5 49/190, <emph type="italics"/>multiplicatus fuit per <lb/>cubum ex 100; diameter igitur &longs;ph&aelig;r&aelig; ferre&aelig;, grauitatem habentis <lb/>1, lib. 

&amp; &longs;ic reliquarum &longs;ph&aelig;rarum in infinitum inuenientur <lb/>diametri. </s>

<s>multiplicia autem numeri<emph.end type="italics"/> 5257894 14/19, <emph type="italics"/>&longs;ola additione in&shy;<lb/>uenientur, vt dictum est &longs;upra de inuentione multiplicium numeri<emph.end type="italics"/><lb/>5684210 10/19. <emph type="italics"/>Atque hac ratione pr&aelig;dictam tabulam compo&longs;uimus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note48"/>17<emph type="italics"/>: <lb/>huius.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>Qvomodo Archimedes argenti mixtionem depre&shy;<lb/>hendit in auro. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Hiero (referente Vitruuio lib.<emph.end type="italics"/> 9. <emph type="italics"/>Cap.<emph.end type="italics"/> 3.<emph type="italics"/>) Siracu&longs;is auctus regia<emph.end type="italics"/><pb xlink:href="029/01/059.jpg" pagenum="52"/><emph type="italics"/>pote&longs;tate, rebus bene ge&longs;tis, cum auream coronam votiuam, dijs im&shy;<lb/>mortalibus in quodam fano con&longs;titui&longs;&longs;et ponendam, immani precia <lb/>locauit faciendam, &amp; aurum ad &longs;acoma appendit redemptori. </s>

<s>is ad <lb/>tempus opus manufactum &longs;ubtiliter, regi approbauit, &amp; ad &longs;acoma <lb/>pondus coron&aelig; vi&longs;us e&longs;t pr&aelig;&longs;titi&longs;&longs;e. </s>

<s>Po&longs;tea quam indicium e&longs;t factum, <lb/>dempto auro, tantundem argenti in id coronarium opus admixtum <lb/>e&longs;&longs;e: indignatus Hiero &longs;e contemptum, neque inueniens, qua ratione <lb/>id furtum deprehenderet, rogauit Archimedem, vti in &longs;e &longs;umeret de <lb/>eo cogitationem. </s>

<s>tunc is cum haberet eius rei curam, ca&longs;u venit in <lb/>balneum, ibique cum in &longs;olium de&longs;cenderet, animaduertit quantum <lb/>corporis &longs;ui in eo in&longs;ideret, tantum aqu&aelig; extra &longs;olium effluere. </s>

<s><expan abbr="itaq;">itaque</expan> <lb/>cum eius rei rationem explicationis offendi&longs;&longs;et non est moratus, &longs;ed <lb/>exiliuit gaudio motus de &longs;olio, &amp; nudus vadens domum ver&longs;us, &longs;igni <lb/>ficabat clara voce inueni&longs;se quod qu&aelig;reret. </s>

<s>nam currens identidem <lb/>grece clamabat<emph.end type="italics"/> <foreign lang="greek"><gap/></foreign> <emph type="italics"/>tum vero ex eo inuentionis ingre&longs;&longs;u <lb/>duas dicitur feci&longs;&longs;e ma&longs;&longs;as &aelig;quo pondere, quo etiam fuerat coro&shy;<lb/>na, vnam ex auro, alteram ex argento. </s>

<s>cum ita feci&szlig;et, vas <expan abbr="ampl&utilde;">amplum</expan> <lb/>ad &longs;umma labra impleuit aqua, in quo demi&longs;it argenteam ma&longs;&longs;am, <lb/>cuius quanta magnitudo in va&longs;e depre&longs;&longs;a est, tantum aqu&aelig; effluxit. </s>

<s><lb/>ita exempta ma&longs;&longs;a, quanto minus factum fuerat refudit, &longs;extario <lb/>men&longs;us, vt eodem modo, quo prius fuerat, ad labra &aelig;quaretur. </s>

<s>ita ex <lb/>eo inuenit, quantum ad certum pondus argenti certa aqu&aelig; men&longs;ura <lb/>re&longs;ponderet.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Cum id expertus e&longs;&longs;et tum auream ma&longs;&longs;am &longs;imiliter pleno va&longs;e <lb/>demi&longs;it, &amp; ea exempta, eadem ratione men&longs;ura addita, inuenit ex <lb/>aqua non tantum defluxi&longs;&longs;e, &longs;ed tantum minus, quantum minus ma <lb/>gno corpore eodem pondere auri ma&longs;&longs;a e&longs;&longs;et quam argenti. </s>

<s>Postea <lb/>vero repleto va&longs;e, in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> aqua ip&longs;a corona demi&longs;&longs;a, inuenit plus aqua <lb/>defluxi&longs;&longs;e in coronam, quam in auream. </s>

<s>eodem pondere ma&longs;&longs;am, &amp; <lb/>ita ex eo quod plus defluxerat aqu&aelig; in corona, quam in ma&longs;&longs;a ratio&shy;<lb/>cinatus, deprehendit argenti in auro mixtionem, &amp; manifestum fur&shy;<lb/>tum redemptoris.<emph.end type="italics"/></s><s> Hactenus Vitruuius. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Mirum certe Archimedis fuit inuentum, ip&longs;ius tamen <lb/>modus ad inueniendam illam aqu&aelig; men&longs;uram, qu&aelig; ad <lb/>certum pondus auri, vel argenti, vel coron&aelig; re&longs;ponderet, <lb/>maiori diligentia indiget, quam qu&aelig; ab hominibus adhiberi <lb/>pote&longs;t, impo&longs;&longs;ibile enim e&longs;t, exempta corona, vel aurea ma&longs;&longs;a, <lb/>vel argentea, tantum aqu&aelig; refundere, quantum &egrave; va&longs;e efflu&shy;<lb/>xerat ad vnguem, nam repo&longs;ita aqua in va&longs;e, non po&longs;&longs;umus <pb xlink:href="029/01/060.jpg" pagenum="53"/>affirmare ip&longs;um vas e&longs;&longs;e plenum, ni&longs;i aqua incipiat effluere, <lb/>cum autem incipit, effluit aliquando totus fer&egrave; cumulus, ita&shy;<lb/>que vel plus aqu&aelig; additur eo, quod deficit, vel minus, ni&longs;i <lb/>coniectura a&longs;&longs;equatur: at vero coniectura pro veritate non ac&shy;<lb/>cipitur. </s>

<s>pr&aelig;terea exempta corona, vel aurea ma&longs;&longs;a, vel argen&shy;<lb/>tea, eximitur etiam &longs;imul cum ip&longs;a aliquantum aqu&aelig;, qu&aelig; cir&shy;<lb/>cum ip&longs;am remanet, atque huiu&longs;modi defectus errorem indu&shy;<lb/>cit &longs;en&longs;ibilem. </s></p><p type="main">

<s>Neque per collectionem qu&aelig;&longs;ita aqu&aelig; men&longs;ura inueniri <lb/>pote&longs;t: &aelig;qu&egrave; enim impo&longs;&longs;ibile e&longs;t vniuer&longs;am illam &aelig;quam col&shy;<lb/>ligere, qu&aelig; extra vas effluit, quando corona, vel aurea ma&longs;&longs;a <lb/>vel argentea in ip&longs;o va&longs;e deprimitur, cum enim aqua &egrave; va&longs;e <lb/>effluat, pars ip&longs;ius aqu&aelig; va&longs;i, ex quo effluit, pars va&longs;i in quod <lb/>influit adh&aelig;ret, &amp; &longs;i vniuer&longs;a omnino &longs;emper non colligatur, <lb/>erit non parui erroris cau&longs;a, pr&aelig;ter quam quod, non &longs;emper <lb/>adeo facile inuenitur par auri, argentique ma&longs;&longs;a, quando co&shy;<lb/>rona, vel alia auri ma&longs;&longs;a, qu&aelig; examinanda proponitur, medio&shy;<lb/>crem excederet magnitudinem. </s></p><p type="main">

<s>Neque pr&aelig;terea pote&longs;t di&longs;cerni pr&aelig;dicta argenti portio in <lb/>aliqua auri parua ma&longs;&longs;a, differenti&aelig; enim aquarum, qu&aelig; ex&shy;<lb/>tra vas effluunt, &longs;unt adeo exigu&aelig;, vt ne cogno&longs;ci quidem <lb/>po&longs;&longs;int, quod &longs;i cogno&longs;cerentur, non &longs;emper erunt ver&aelig;, <lb/>&longs;iquidem non &longs;emper in va&longs;is medio in cumulum cre&longs;cens <lb/>&aelig;qualis aqu&aelig; copia remanet, &longs;ed maior interdum, inter&shy;<lb/>dum minor, vt con&longs;picitur. </s>

<s>fit enim vt aliquando cumulus <lb/>ille frangatur pluribus in locis, &amp; ideo aqua diffundatur, vt <lb/>fer&egrave; nihil ip&longs;ius cumuli &longs;uper&longs;it, aliquando vero frangatur <lb/>in vno tantum loco, &amp; aqua colligens &longs;e in cumulum, parum <lb/>diffluat. </s></p><p type="main">

<s>Sed ponderandis corporibus in aere &amp; aqua, eo modo, quo <lb/>dictum e&longs;t in fine exempli prop. 

8. inuenitur qu&aelig;&longs;ita aqu&aelig;, <lb/>grauitas, ita exact&egrave;, vt requiritur, fiue &longs;it corpus illud paruum, <lb/>&longs;iue magnum nihil intere&longs;t, &amp; pr&aelig;terea facillima e&longs;t operatio, <lb/>nec adinueniend&aelig; &longs;unt auri, &amp; argenti ma&longs;&longs;&aelig; &aelig;que graues, ac <pb xlink:href="029/01/061.jpg" pagenum="54"/>corona, &longs;ed qu&aelig;libet particul&aelig;, grauitate quacunque, etiam <lb/>differentes inter &longs;e, &longs;ufficiunt. </s></p><p type="main">

<s>De ratione autem, qua Archimedes, cognitis grauitatibus <lb/>trium corporum ex aqua, magnitudine &aelig;qualium, coron&aelig; <lb/>&longs;cilicet vnum, alterum ma&longs;&longs;&aelig; aure&ecedil;, tertium argente&aelig;, potue&shy;<lb/>rit furtum aurificis in regia corona deprehendere, atque ar&shy;<lb/>gentum quod erat in ea permixtum ab auro di&longs;cernere, pluri&shy;<lb/>mi &longs;crip&longs;erunt, modos etiam ad id faciendum excogitarunt <lb/>varios, longa tamen methodo, atque difficili v&longs;i &longs;unt, &amp; quod <lb/>maximam confu&longs;ionem, &amp; ob&longs;curitatem parit, nullum opera&shy;<lb/>tionis tradunt pr&aelig;ceptum firmum, ac &longs;tabile. </s>

<s>ego autem vni&shy;<lb/>ca tantum proportionis ratiocinatione, &longs;eu regula trium (vt <lb/>vulgo dicitur) breuiter, &amp; expedite idem con&longs;equor, eamque <lb/>geometrica ratione demon&longs;tro. </s>

<s>Problema igitur ad hoc facien <lb/>dum ita concipio &amp; ab&longs;oluo. </s></p><p type="head">

<s>PROBLEMA IX. PROPOS. XVIII.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Portionem metalli, alteri metallo mi&longs;tam, ponde&shy;<lb/>ris ratiocinatione di&longs;cernere. </s></p><p type="main">

<s>QVONIAM de Hieronis corona facta e&longs;t mentio, &longs;it ea B, <lb/>eiu&longs;que grauitas EK, &amp; oporteat argentum, quod &longs;it in ea <expan abbr="permixt&utilde;">permixtum</expan>, <lb/>ab auro di&longs;cernere, hoc e&longs;t oporteat inuenire quanta erit portio ar&shy;<lb/><figure id="id.029.01.061.1.jpg" xlink:href="029/01/061/1.jpg"/><lb/>genti, &amp; quanta auri. </s>

<s>In&shy;<lb/>telligantur duo corpora <lb/>A, D, vnum aureum, al&shy;<lb/>terum argenteum &aelig;que <lb/>grauia atque corona, <lb/>deinde trium corporum <lb/>ex aqua, magnitudine <lb/>&aelig;qualium, aureo &longs;cili&shy;<lb/>cet corpori vnum, alte&shy;<lb/>rum coron&aelig;, tertium <lb/>corpori argenteo, inue&shy;<lb/>niantur grauitates, id autem poterit fieri facillime, &longs;i <expan abbr="accipi&atilde;tur">accipiantur</expan> duo <lb/>corpora vnum ex auro, alterum ex argento, grauitate quacunque, vt <pb xlink:href="029/01/062.jpg" pagenum="55"/>dictum e&longs;t in propo&longs;itionis octau&aelig; exemplo, non enim nece&longs;&longs;e e&longs;t ha&shy;<lb/>bere duo corpora ex auro &amp; argento, grauitatem habentia eandem <lb/>quam &amp; corona, &amp; hac de cau&longs;a diximus &longs;upra <expan abbr="intellig&atilde;tur">intelligantur</expan> duo cor&shy;<lb/>pora, non autem accipiantur. </s>

<s>&longs;it igitur primi corporis aquei &aelig;qualis <lb/>aureo A, inuenta grauitas G, &longs;ecundi vero &aelig;qualis coron&aelig; B, graui&shy;<lb/>tas F, &amp; tertij &aelig;qualis corpori argenteo D, grauitas H, &amp; fiat vt dif&shy;<lb/>ferentia inter G, &amp; H, ad EK, ita differentia inter G, &amp; F, ad aliam <lb/>grauitatem, qu&aelig; &longs;it K. <!-- KEEP S--></s>

<s>Dico K, grauitatem e&longs;&longs;e portionis argenti, <lb/>quod e&longs;t in corona, E vero grauitatem auri. </s></p><p type="main">

<s>Vel &longs;i pro tertio proportionis termino &longs;umatur differentia inter F, <lb/>&amp; H, &amp; quartus terminus &longs;it E, Dico E, grauitatem e&longs;&longs;e portionis au&shy;<lb/>ri, K vero argenti. </s></p><p type="main">

<s>Quartus autem vtriu&longs;que proportionis terminus * minor e&longs;t<arrow.to.target n="note49"/> &longs;e&shy;<lb/>cundo EK, quod &amp; tertius minor e&longs;t primo, primus enim terminus <lb/>e&longs;t differentia inter G, &amp; H, tertius vero, vel e&longs;t differentia inter G, &amp; <lb/>F, vel differentia inter F, &amp; H, vterque minor primo. </s>

<s>Exemplis autem <lb/>res fiet illu&longs;trior. </s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note49"/>14. 5 <lb/><emph type="italics"/>Elen<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="head">

<s>Exemplum. <!-- KEEP S--></s>

<s>I.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sit coron&aelig; grauitas<emph.end type="italics"/> 95, <emph type="italics"/>lib. 

&amp; oporteat facere quod imperatum e&longs;t. </s>

<s><lb/>Intelligantur duo corpora, vnum aureum, alterum argenteum, &aelig;que <lb/>grauia atque corona, deinde trium corporum ex aqua, magnitudine <lb/>&aelig;qualium, aureo &longs;cilicet corpori vnum, alterum coron&aelig;, tertium cor&shy;<lb/>pori argenteo, inueniantur grauitates, vt in exemplo prop.<emph.end type="italics"/> 8. <emph type="italics"/>dictum <lb/>est, qu&aelig; &longs;int primi nimirum corporis aquei<emph.end type="italics"/> 5, <emph type="italics"/>&longs;ecundi vero 6, &amp; tertij<emph.end type="italics"/><lb/>9 6/31, <emph type="italics"/>&amp; fiat vt differentia inter<emph.end type="italics"/> 5, &amp; 9 6/32, <emph type="italics"/>hoc e&longs;t vt<emph.end type="italics"/> 4 6/31, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 95, <lb/><emph type="italics"/>grauitatem videlicet coron&aelig;, ita differentia inter<emph.end type="italics"/> 5, &amp; 6, <emph type="italics"/>hoc est 1, ad<emph.end type="italics"/><lb/>22 17/26, <emph type="italics"/>ergo<emph.end type="italics"/> 22 17/26, <emph type="italics"/>erit grauitas portionis argenti quod est in coro&shy;<lb/>na, qua detracta ex totali grauitate coron&aelig;, reliquum<emph.end type="italics"/> 72 9/26, <emph type="italics"/>erit <lb/>grauitas portionis auri.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Vel &longs;i pro tertio proportionis termino &longs;umatur differentia inter<emph.end type="italics"/> 6, <lb/>&amp; 9 6/31, <emph type="italics"/>qu&aelig; e&longs;t<emph.end type="italics"/> 3 6/31, <emph type="italics"/>quartus terminus<emph.end type="italics"/> 72 9/26, <emph type="italics"/>erit grauitas por&shy;<lb/>tionis auri, qu&aelig; &longs;i dematur ex totali grauitate coron&aelig;, remanebit<emph.end type="italics"/><lb/>22 17/26, <emph type="italics"/>pro grauitate portionis argenti.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head">

<s>Exemplum. <!-- KEEP S--></s>

<s>II.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sit aliquod corpus mistum ex auro. </s>

<s>&amp; &aelig;re, &amp; habeat grauitatem <lb/>171. lib. 

&amp; oporteat inuenire quanta erit portio &aelig;ris in ip&longs;o corpore,<emph.end type="italics"/><pb xlink:href="029/01/063.jpg" pagenum="56"/><emph type="italics"/>&amp; quanta auri. </s>

<s>Intelligantur duo corpori, vnum ex auro puro, al&shy;<lb/>terum ex &aelig;re, &aelig;que grauia atque corpus mistum, &amp; trium corporum <lb/>ex aqua, quorum vnum &longs;it &aelig;quale corpori aureo magnitudine, alte&shy;<lb/>rum misto, tertium aureo, inueniantur grauitates, vt in exemplo pro&shy;<lb/>po&longs;.<emph.end type="italics"/>8.<emph type="italics"/>dictum est, qu&aelig; &longs;int<emph.end type="italics"/> 9, 11, <emph type="italics"/>&amp; 19, &amp; fiat vt differentia inter<emph.end type="italics"/> 9, &amp; <lb/>19, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 171, <emph type="italics"/>grauitatem videlicet corporis misti, ita differentia inter<emph.end type="italics"/><lb/>9, &amp; 11, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 34 1/5, <emph type="italics"/>portio igitur corporis mi&longs;ti &aelig;rea grauitatem habebit<emph.end type="italics"/><lb/>34 1/5, <emph type="italics"/>qu&aelig; &longs;i auferatur ex totali corporis misti grauitate, remanebit<emph.end type="italics"/><lb/>136 4/5, <emph type="italics"/>pro grauitate portionis auri.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Vel &longs;i pro tertio proportionis termino &longs;umatur differentia inter<emph.end type="italics"/> 11, <lb/><emph type="italics"/>&amp; 19, quartus terminus<emph.end type="italics"/> 136 4/5, <emph type="italics"/>erit grauitas portionis auri, qua ab&shy;<lb/>lata ex totali corporis mi&longs;ti grauitate, reliquum<emph.end type="italics"/> 34 1/5, <emph type="italics"/>dabit grauita&shy;<lb/>tem portionis &aelig;re&aelig;.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>At vero huiu&longs;modi ratiocinationem ad di&longs;cernendum ar&shy;<lb/>gentum ab auro, vel aliud metallum ab altero metallo, recte <lb/>e&longs;&longs;e in&longs;titutam, &longs;equenti Theoremate demon&longs;trabitur. </s></p><p type="head">

<s>THEOREMA X. PROPOS. XIX.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s>Si trium corporum &aelig;que grauium primum &amp; ter&shy;<lb/>tium fuerint generis diuer&longs;i, &longs;ecundi autem portio <lb/>fuerit eiu&longs;dem generis cum corpore primo, reliqua ve&shy;<lb/>ro eiu&longs;dem generis cum corpore tertio, fuerint etiam <lb/>tres quantitates aqu&aelig; pr&aelig;dictis corporibus &aelig;quales, pri&shy;<lb/>ma videlicet corpori primo, &longs;ecunda &longs;ecundo, &amp; tertia <lb/>tertio. </s>

<s>erit vt differentia grauitatum prim&aelig; &amp; terti&aelig; <lb/>quantitatis aqu&aelig;, ad grauitatem corporis &longs;ecundi, ita <lb/>differentia grauitatum prim&aelig; &amp; &longs;ecund&aelig; quantitatis <lb/>aqu&aelig;, ad grauitatem portionis corporis &longs;ecundi, qu&aelig; e&longs;t <lb/>eiu&longs;dem generis cum corpore tertio. </s></p><p type="main">

<s>Et ita differentia grauitatum &longs;ecund&aelig; &amp; terti&aelig; quan <lb/>titatis aqu&aelig;, ad grauitatem portionis eiu&longs;dem generis <lb/>cum corpore primo. </s></p><pb xlink:href="029/01/064.jpg" pagenum="57"/><p type="main">

<s>SINT tria corpora &aelig;que grauia A, BC, D, quorum A, primum, <lb/>&amp; tertium D. &longs;int generis diuer&longs;i, portio vero &longs;ecundi B, &longs;it eiu&longs;dem <lb/>generis cum corpore A, &amp; portio C, eiu&longs;dem generis cum corpore <lb/><figure id="id.029.01.064.1.jpg" xlink:href="029/01/064/1.jpg"/><lb/>D, &longs;int etiam alia tria <lb/>corpora aquea P, OL, <lb/>&amp; Q, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> <gap/>, &longs;it &aelig;qua&shy;<lb/>le corpori A, magnitu&shy;<lb/>dine, ip&longs;um vero OL, <lb/>&aelig;quale corpori BC, &amp; <lb/>ip&longs;um Q, &aelig;quale cor&shy;<lb/>pori D, &amp; &longs;int earum <lb/>grauitates, G, ip&longs;ius P, <lb/>&amp; FV, ip&longs;ius OL, &amp; H, <lb/>ip&longs;ius <expan abbr="q.">que</expan> Dico vt diffe&shy;<lb/>rentia grauitatum G, <lb/>H, ad grauitatem cor&shy;<lb/>poris BC, ita e&longs;&longs;e diffe&shy;<lb/>rentiam grauitatum <lb/>G, FV, ad grauitatem <lb/>portionis C; &amp; ita differentiam grauitatum FV, H, ad portionis B, <lb/>grauitatem. </s>

<s>Sit enim portionis B, grauitas E, &amp; portionis C, gra&shy;<lb/>uitas K; ergo totius corporis BC grauitas erit EK, <expan abbr="&longs;itq;">&longs;itque</expan> portionis O, <lb/>qu&aelig; &longs;it &aelig;qualis portioni B, grauitas F, ergo reliqu&aelig; portionis L, <lb/>&aelig;qualis portioni C, grauitas erit V, Quoniam igitur e&longs;t, vt A, ad P, <lb/>ita B, ad O, &aelig;quale videlicet ad &aelig;quale, erit permutando, vt A, ad B, <lb/>ita p.ad O, &amp; quoniam &longs;unt eiu&longs;dem generis A, B, &longs;imiliter &amp; P, O, <lb/>* erit vt grauitas corporis A, hoc e&longs;t vt EK, (ponuntur enim<arrow.to.target n="note50"/> cor&shy;<lb/>pora A, BC, D, &aelig;que grauia,) ad E, ita G, ad F, quod igitur fit ex EK, <lb/>&amp; F, nempe ex extremis, &aelig;quale erit ei, quod fit ex E, &amp; G, hoc e&longs;t <lb/>ex medijs. </s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note50"/>4.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>Similiter quoniam e&longs;t, vt D, ad Q, ita C, ad E, &aelig;quale videlicet ad <lb/>&aelig;quale, erit permutando, vt D, ad C, ita Q, ad L, &amp; quoniam &longs;unt <lb/>eiu&longs;dem generis D, C, &longs;imiliter &amp; Q, L, * erit vt grauitas ip&longs;ius D,<arrow.to.target n="note51"/><lb/>hoc e&longs;t vt EK, ad K, ita H, ad V; quare quod fit ex EK, &amp; V, ex extre&shy;<lb/>mis, &aelig;quabitur ei, quod ex H, fit &amp; K, ex medijs. </s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note51"/>4.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>Sed o&longs;ten&longs;um e&longs;t id quod ex EK, fit &amp; F. &aelig;quale e&longs;&longs;e ei quod fit ex <lb/>G, &amp; E, ergo quod fit ex EK, &amp; F, vna cum eo, quod ex BK, &amp; V, hoc <lb/>e&longs;t id quod fit ex EK, &amp; FV, &aelig;quale erit ei quod ex G, fit &amp; E, vna <lb/>eum eo quod ex H, &amp; K, &longs;ed quod ex G, fit &amp; E, &aelig;quale e&longs;t ei quod fit <lb/>ex G, &amp; EK, minus eo quod ex G, &amp; K, quod enim additur, idem &amp; <pb xlink:href="029/01/065.jpg" pagenum="58"/>minuitur; ergo quod fit ex EK, &amp; FV. &aelig;quale erit ei quod fit ex G, &amp; <lb/>EK, vna cum eo quod ex H, &amp; K, minus eo quod fit ex G, &amp; K. aufe&shy;<lb/>ratur vtrinque id quod fit ex G, &amp; EK, quod igitur fit ex FV, &amp; EK, <lb/><figure id="id.029.01.065.1.jpg" xlink:href="029/01/065/1.jpg"/><lb/>minus eo quod ex G, &amp; <lb/>EK, &aelig;quabitur ei quod <lb/>ex H, &amp; K, minus eo <lb/>quod fit ex G, &amp; K, &longs;ed <lb/>quod fit ex H, &amp; K, <lb/>minus eo quod fit ex <lb/>G, &amp; K, &aelig;quale e&longs;t ei <lb/>quod ex differentia ip&shy;<lb/>&longs;arum H, G, fit &amp; K, <lb/>&longs;imiliter, &amp; quod fit ex <lb/>FV, &amp; EK, minus eo <lb/>quod ex G, &amp; EK, <lb/>&aelig;quale e&longs;t ei quod ex <lb/>differentia ip&longs;arum <lb/>FV, G, fit &amp; EK, ergo <lb/>quod ex differentia <lb/>ip&longs;acum H, G, fit &amp; K, &aelig;quale erit ei quod ex differentia ip&longs;arum <lb/>FV, G, fit &amp; EK; &aelig;qualitatem ad proportionem reuocando, erit vt <lb/>differentia grauitatum. </s>

<s>H, G, ad grauitatem EK, ita differentia <lb/>grauitatum FV, G, ad grauitatem K, quod erat primo loco: demon&shy;<lb/>&longs;trandum. </s></p><p type="main">

<s>Dico quoque vt differentia grauitatum H, G, ad grauitatem EK, <lb/>ita e&longs;&longs;e differentiam grauitatum H, FV, ad grauitatem E. <!-- KEEP S--></s>

<s>Quoniam <lb/>enim o&longs;ten&longs;um e&longs;t, quod fit ex EK, &amp; FV, &aelig;quale e&longs;&longs;e ei quod ex G. fit <lb/>&amp; E, vna cum eo quod ex H, &amp; K; quod autem fit ex H, &amp; K, &aelig;quatur&shy;<lb/>ri quod, ex H, fit &amp; EK, minus eo quod ex H, &amp; E, quod enim additur <lb/>idem &amp; minuitur: ergo quod fit ex EK, &amp; FV, &aelig;quale erit ei quod fit <lb/>ex H, &amp; EK, vna cum eo quod ex G, &amp; E, minus eo quod ex H, &amp; E. <lb/>addatur vtrin que quod ex H, fit &amp; E, &amp; &longs;ubducantur ea qu&aelig; fiunt ex <lb/>G, &amp; E, &amp; ex EK, &amp; FV; quod igitur fit ex H, &amp; E, minus eo quod ex <lb/>G, &amp; E, &aelig;quabitur ei quod ex H, fit &amp; EK, minus eo quod ex FV, &amp; <lb/>EK, &longs;ed quod fit ex H, &amp; E, minus eo quod ex G, &amp; E, &aelig;quale e&longs;t ei <lb/>quod ex, differentia ip&longs;arum H, G, fit &amp; E, &longs;imiliter, &amp; quod ex H, fit <lb/>&amp; EK, minus eo quod ex FV, &amp; EK, &aelig;quale e&longs;t ei quod ex differentia <lb/>ip&longs;arum H, FV, fit &amp; EK; ergo quod ex differentia ip&longs;arum H, G, fit <lb/>&amp; E, &aelig;quabitur ei quod ex differentia ip&longs;arum H, FV, fit &amp; EK; qua&shy;<lb/>re &aelig;qualitatem ad <expan abbr="proportion&etilde;">proportionem</expan> reuocando erit vt differentia graui<pb xlink:href="029/01/066.jpg" pagenum="59"/>tatum H, G, ad grauitatem EK, ita differentia grauitatum H, FV, <lb/>zd grauitatem E. quod &longs;ecundo loco fuit demon&longs;trandum. </s></p><p type="main">

<s>Alia breuior Theorematis demon&longs;tratio. </s></p><p type="main">

<s>RESVMATVR eadem figura vt &longs;upra. </s>

<s>Quoniam igitur <lb/>corpus D, &aelig;quale e&longs;t corpori Q, magnitudine, &amp; portio C, &aelig;qualis <lb/>portioni L, erit vt D, ad Q, ita C, ad L, &amp; permutando vt D, ad C, ita <lb/>Q, ad L, &amp; quoniam eiu&longs;dem &longs;unt generis D, C, &longs;imiliter &amp; Q, L, * erit<arrow.to.target n="note52"/><lb/>vt grauitas corporis D, hoc e&longs;t vt EK; ad K, ita H, ad V. <!-- KEEP S--></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note52"/>4.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>Similiter quoniam ponuntur &aelig;qualia magnitudine corpora A, P, <lb/>&amp; &aelig;quales quoque portiones B, O, erit vt A, ad P, ita B, ad O, &amp; per&shy;<lb/>mutando vt A, ad B, ita P, ad O, &longs;ed eiu&longs;dem &longs;unt generis A, B, &longs;imili&shy;<lb/>ter &amp; P, O, * vt igitur grauitas corporis A, id e&longs;t vt EK, ad E, ita erit<arrow.to.target n="note53"/><lb/>G, ad F, &amp; per conuer&longs;ionem rationis erit vt EK, ad K, ita G, ad G, <lb/>minus F, &longs;ed demon&longs;tratum e&longs;t, vt EK, ad K, ita e&longs;&longs;e H, ad V, ergo vt <lb/>H, ad V, ita erit G, ad G, minus F, &amp; permutando vt H, ad G, ita V, <lb/>ad G, minus F, &amp; diuidendo vt H, minus G, ad G, ita erit FV, minus <lb/>G, ad G, minus F, rur&longs;us permutando erit vt H, minus G, ad FV, mi&shy;<lb/>nus G, ita G, ad G, minus F, &longs;ed vt EK, ad K, ita e&longs;t G, ad G, minus F, <lb/>vt e&longs;t demon&longs;tratum, ergo vt H, minus G, ad FV, minus G, ita erit <lb/>EK, ad K, quare permutando vt H, minus G, ad EK, ita erit FV, mi&shy;<lb/>nus G, ad K, quod e&longs;t&ograve; primum. </s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note53"/>4.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s>Dico quoque vt H, minus G, ad EK, ita e&longs;&longs;e H, minus FV, ad E. <!-- KEEP S--></s>

<s><lb/>Quoniam enim o&longs;ten&longs;um e&longs;t vt EK, ad K, ita e&longs;&longs;e H, ad V, erit per <lb/>conuer&longs;ionem rationis vt EK, ad E, ita H, ad H, minus V, &longs;ed demon&shy;<lb/>&longs;tratum e&longs;t vt EK, ad E, ita e&longs;&longs;e G, ad F, ergo vt H, ad H, minus V, ita <lb/>erit G, ad F, &amp; permutando vt H, ad G, ita H, minus V, ad F, &amp; diui&shy;<lb/>dendo vt H, minus G, ad G, ita erit H, minus FV, ad F, &amp; permutan&shy;<lb/>do vt H, minus G, ad H, minus FV, ita G, ad F, &longs;ed vt EK, ad E, ita e&longs;t <lb/>G, ad F, vt e&longs;t demon&longs;tratum, ergo vt H, minus G, ad H, minus FV, <lb/>ita erit EK, ad E, quare permutando, erit vt H, minus G, ad EK, ita <lb/>H, minus FV, ad E, quod erat &longs;ecundo loco demon&longs;trandum. </s></p><p type="main">

<s>Svpere&longs;t igitur vt dicamus, qua ratione ex grauitate a&uacute;ri <lb/>cogno&longs;ci po&longs;&longs;it eius qualitas; id quod ex ijs, qu&aelig; dicta <lb/>&longs;unt facil&egrave; colligitur; &longs;i videlicet nota fiat cuiu&longs;uis ma&longs;&longs;&aelig; auri <lb/>grauitas, quam habet tum in aere, tum in aqua. </s>

<s>Sed ante <lb/>omnia, duo nobis &longs;unt pr&aelig;mittenda, &amp; explicanda. </s>

<s>nimirum <lb/>quid &longs;it aurum 24. partium, &longs;eu (vt vulgo dicitur) di 24. ca&shy;<pb xlink:href="029/01/067.jpg" pagenum="60"/>ratti, quidue pauciorum, hoc e&longs;t penes quid attendatur di <lb/>uer&longs;a auri qualitas. </s>

<s>Deinde quomodo aurum alligent Auri <lb/>fices, vel alij ad quos alligandi officium &longs;pectat. </s>

<s>His enim <lb/>cognitis, non erit difficile, id quod proponitur, certa aliqua <lb/>ratione, a&longs;&longs;equi. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Aurum igitur<emph.end type="italics"/> 24. <emph type="italics"/>partium appellatur aurum purum, pauciorum <lb/>vero dicitur non purum, &longs;ed aliquo alio metallo, vel pluribus affe&shy;<lb/>ctum. </s>

<s>&amp; quia h&aelig;c affectio multiplex e&longs;t, ideo etiam auri qualitas, <lb/>qua ex varia mixtione na&longs;citur, varia &longs;it est nece&longs;&longs;e : quamuis vna <lb/>tantum &longs;it qualitas auri puri. </s>

<s>Qualitas enim auri in quouis cor <lb/>pore propo&longs;ito, exprimitur partibus auri puri, qua &longs;unt in ip&longs;o corpo&shy;<lb/>re, non in magnitudine, &longs;ed in grauitate &longs;umptis, qualibus totum cor&shy;<lb/>pus constat<emph.end type="italics"/> 24<emph type="italics"/>: vel quod idem est, auri qualitas exprimitur in ra&shy;<lb/>tione quam habent ill&aelig; partes in grauitate ad totum corpus: quod <lb/>exemplo clarius explicabitur in hunc modum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sit aliquod corpus aureum, exempli gratia<emph.end type="italics"/> 24. <emph type="italics"/>vnciarum, quod <lb/>expurgatum &amp; ad aurum purum reductum, ami&longs;erit ex pri&longs;tina <lb/>grauitate nempe ex<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>vncys, quatuor vncias, ita vt reman&longs;erint <lb/>tantum<emph.end type="italics"/> 20, <emph type="italics"/>vnci&aelig; auri puri, reliquum vero vel euanuerit in fumum, <lb/>vel fuerit alterius metalli. </s>

<s>Totum igitur illud corpus aureum ab <lb/>initio propo&longs;itum, &longs;i adhuc intelligatur tale quale fuit ante expurga&shy;<lb/>tionem, appellabitur<emph.end type="italics"/> 20. <emph type="italics"/>partium, &longs;eu, (vt vulgo dicitur) di<emph.end type="italics"/> 20. <emph type="italics"/>ca&shy;<lb/>ratti. </s>

<s>eo quod tota illa ma&szlig;a mista,<emph.end type="italics"/> 20. <emph type="italics"/>tantum vncias auri puri con&shy;<lb/>tinuerit. </s>

<s>Immo non &longs;olum illa ma&longs;&longs;a auri, &longs;ed etiam illa cuius ip&longs;a <lb/>fui&longs;&longs;et pars, vel que ip&longs;ius fui&longs;&longs;et qu&aelig;cunque pars dicetur<emph.end type="italics"/> 20, <emph type="italics"/>par&shy;<lb/>tium. </s>

<s>Neque enim in alligationibus metallorum, alia est alli&shy;<lb/>gatio partium, alia totius, &longs;ed vtrorunque vna eademque e&longs;t qua&shy;<lb/>litas.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Et hoc est quod Aurifices in inuaestigatione qualitatis auri ob&shy;<lb/>&longs;eruant. </s>

<s>Non enim purificant totum corpus propo&longs;itum, &longs;ed ali&shy;<lb/>quam eius particulam etiam perexiguam, quam &longs;olam ad aurum pu&shy;<lb/>rum reducunt. </s>

<s>hac enim reducta, non &longs;olum recte definiunt cuius <lb/>fuerit qualitatis particula illa purificata ante purificationem; ve&shy;<lb/>rum etiam cuius fuerit qualitatis, &amp; quot partium fuerit illud cor&shy;<lb/>pus, &agrave; quo eadem particula detracta fuit, &amp; illud, quod adhuc &longs;u&shy;<lb/>pere&longs;t, diminutum &longs;cilicet illa parte purificata, vt in eodem exemplo <lb/>propo&longs;ito, corporis aurei<emph.end type="italics"/> 24. <emph type="italics"/>vnciarum apparet. </s>

<s>Eius enim quali&shy;<lb/>tatem &longs;i forte aurifices inuestigare velint, detrahent ex eo particu&shy;<lb/>lam, verbi gratia, vnius vnci&aelig;, vel quod idem est particulam<emph.end type="italics"/> 24. <pb xlink:href="029/01/068.jpg" pagenum="61"/><emph type="italics"/>&longs;crupulorum; &amp; hanc particulam excoquent ad qualitatem o&longs;que&shy;<lb/>cori puri. </s>

<s>Est &longs;i quidem inuenerint, ex priori grauitate<emph.end type="italics"/> 24. <emph type="italics"/>&longs;ru&shy;<lb/>pulorum, deperi&longs;&longs;e nihil: pronuntiabunt aurum illud, hoc est, non <lb/>&longs;olum particulam illam excoctam, &longs;ed etiam illud d quo fuit detra&shy;<lb/>cta, nec non &amp; illud quod reman&longs;it post &longs;ubtractionem e&longs;&longs;e vel fui&longs;&shy;<lb/>&longs;e aurum prima qualitatis &longs;eu<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>partiam; vel quod idem est au&shy;<lb/>tum purum. </s>

<s>Si vero deprehenderine grauitatem diminutant, ver&shy;<lb/>bi gratia, nunc e&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/> 20. <emph type="italics"/>&longs;crupulorum, qu&aelig; ante def&aelig;cationem fuit<emph.end type="italics"/> 24. <lb/><emph type="italics"/>dicturi &longs;unt aurum propo&longs;itam<emph.end type="italics"/> 24. <emph type="italics"/>vnciarum fui&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/> 20. <emph type="italics"/>partium &amp; <lb/>illud quod reman&longs;it e&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/> 20. <emph type="italics"/>partium &amp; denique particulam expur&shy;<lb/>gatam nunc quidem e&longs;&longs;e aurum purum, fui&longs;&longs;e vero particulam auri<emph.end type="italics"/><lb/>20. <emph type="italics"/>partium.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Et eodem modo pronuntiabunt de quibu&longs;cunque alijs auri qualit<lb/>atibus, &longs;ecundum partes auri puri, quas in qualibet ma&longs;&longs;a auri in&shy;<lb/>uenerint, ea&longs;que vige&longs;imas quartas tutius grauitatis, non magnitu&shy;<lb/>dinis. </s>

<s>Nam cum in hac comparatione qualitatum, &longs;eor&longs;im habe a&shy;<lb/>tur ratio partium auri, &amp; &longs;eor&longs;im metallorum alligatorum; manife&shy;<lb/>stum est &longs;i grauitas totius corporis intelligatur diui&longs;a in<emph.end type="italics"/> 24. <emph type="italics"/>partes <lb/>&aelig;quales, ex quibus<emph.end type="italics"/> 20. <emph type="italics"/>&longs;int auri, du&aelig; argenti, &amp; du&aelig; &aelig;ris; quamli&shy;<lb/>bet partem auri cum qualibet parte argenti &amp; &aelig;ris collatam, magni&shy;<lb/>tudine e&longs;&longs;e minorem; &amp; &longs;imiliter partem argenti minorem parte <lb/>aris; propterea quod aurum omnia reliqua metalla &longs;uperet grauita<lb/>te quemadmodum &amp; argentum ip&longs;um as, vt constat experienties<lb/>atque hinc constat quam apte ac conuenienter Aurifices vtantur <lb/>vocabulo partium. </s>

<s>hac enim ratione eodem numero exprimunt vnam <lb/>quamque qualitatem auri cuiuslibet ma&longs;&longs;&aelig; propo&longs;it&aelig;. </s>

<s>Sed nunc ad <lb/>&longs;ecundum veniamus &amp; modum alligationis. </s>

<s>quem ydem ob&longs;eruant <lb/>breuiter adnotemus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Inter varias autem &amp; multiplices auri compo&longs;itiones quibus <lb/>cum alijs metallis alligari potest, eam retinuere aurifices, quam diu&shy;<lb/>turna experientia deprehenderunt omnibus alijs e&longs;&longs;e commodiorem, <lb/>eam nimirum qu&aelig; ab auri &longs;imilitudine vel minimum di&longs;cedat; qua&shy;<lb/>lis e&longs;t qu&aelig; &longs;olius argenti atque &aelig;ris mixtione perficitur. </s>

<s>Et quidem <lb/>&longs;ipartes auri excipias, aris atque argenti partes, qu&aelig; auro &longs;unt per&shy;<lb/>mi&longs;cend&aelig; &longs;emper volunte&longs;&longs;e &aelig;quales in grauitate: propterea quod <lb/>eadem experientia Magi&longs;tra didicerunt hunc e&longs;se mixtionis modum <lb/>longe optimum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Quando ergo aurifices volunt producere aurum cuiu&longs;cunque <lb/>qualitatis, accipiunt tot partes auri puri &aelig;quales, quot partium fu&shy;<lb/>turum e&longs;t aurum producendum, pauciores tamen partibus<emph.end type="italics"/> 24, &amp; <pb xlink:href="029/01/069.jpg" pagenum="62"/><emph type="italics"/>reliquas partes qu&aelig; d &longs;unt ad<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>explent argento &amp; &aelig;re, &longs;umendo <lb/>ex utroque metallo partes aquales in grauitate; atque bis rite inter &longs;e <lb/>permixtis componunt aurum de&longs;iderat&aelig; qualitatis: eamque deno&shy;<lb/>minant &agrave; partibus auri puri in mixtione a&longs;umptis. </s>

<s>Et quoniam <lb/>non prodiret tale pror&longs;us quale facere intendunt, &longs;ed paulo perfe&shy;<lb/>ctius; propterea quod auri quidem partes in mixtione maneant, ex <lb/>argenta vero &amp; are aliquid deperdatur, &longs;olent Aurifices tanto plus <lb/>mi&longs;cere argenti &amp; aris quantum perdi po&longs;&longs;e deprehenderunt.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Verum nostra intentio non est omnia qu&aelig; ad eiu&longs;modi mixtione <lb/>pertinent hoc loco exponere; &longs;ed illud tantum vt receptum apud om&shy;<lb/>nes ad ferre voluimus, ex quo manifeste constat, qua metallorum <lb/>mixtio in &longs;ingulis qualitatum generibus statuatur: qua quidem e&longs;t <lb/>illa quam adduximus, nempe in auro<emph.end type="italics"/> 23, <emph type="italics"/>partium, partes<emph.end type="italics"/> 23, <emph type="italics"/>e&longs;&longs;e <lb/>auri puri &amp; reliquam qua deest ad<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>partes con&longs;tare dimidia <lb/>parte argenti, &amp; dimidia aris in grauitate. </s>

<s>In auro vero<emph.end type="italics"/> 22, <emph type="italics"/>par&shy;<lb/>tium, auri e&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/> 23, <emph type="italics"/>argenti vnam, &amp; &aelig;ris vnam, &longs;ie enim iterum <lb/>&longs;umma omnium partium est<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>eademque est ratio de reliquis ita <lb/>ut numerus partium auri, &longs;emper denominet qualitatem auri, &amp; <lb/>vna medietas reliquarum partium, qu&aelig; partibus auri de&longs;unt ad <lb/>complendas partes<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>&longs;it argenti, &amp; reliqua medietas &longs;it &aelig;ris. </s>

<s>hac <lb/>enim &longs;atis est &longs;uppo&longs;ui&longs;&longs;e, ad nouum illud artificium, quo paulo po&longs;t <lb/>inuestigaturi &longs;umus auri qualitatem ex &longs;ola grauitate quam habet<lb/>in aere &amp; aqua, eamque qualitatem duplici via inuestigabimus, <lb/>vna per calculum, per tabellam altera: &amp; quia ad calculum &longs;pe&shy;<lb/>ctant ea, qu&aelig; &longs;uperius inuenimus, de grauitate metallorum huc re&shy;<lb/>ferenda cen&longs;uimus qu&aelig; hic &longs;unt nece&longs;&longs;aria, cuiu&longs;modi &longs;unt auri, <lb/>argenti, atque &aelig;ris grauitas, quam obtinent in aere, &amp; aqua, quo&shy;<lb/>quidem ita &longs;e habet vt &longs;equitur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Auri puri grauitas, qu&aelig; in aere e&longs;t<emph.end type="italics"/> 19, <emph type="italics"/>erit in aqua<emph.end type="italics"/> 18. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Argenti grauitas, qu&aelig; in aere e&longs;t<emph.end type="italics"/> 31, <emph type="italics"/>erit in aqua<emph.end type="italics"/> 28. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Aeris grauitas; qu&aelig; in aere est<emph.end type="italics"/> 9, <emph type="italics"/>erit in aqua<emph.end type="italics"/> 8. </s></p><p type="head">

<s><emph type="italics"/>Item.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Aurum ad aquam &longs;e habet in grauitate vt<emph.end type="italics"/> 19, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 1. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Argentum ad aquam &longs;e habet in grauitate vt<emph.end type="italics"/> 31, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 3. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Aes ad aquam &longs;e habet in grauitate vt<emph.end type="italics"/> 9, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 1. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Ex quibus clari&longs;&longs;ime colligitur, &longs;i aliquod corpus mistum con&shy;<lb/>stet partibus &aelig;qualibus argenti, &amp; aeris in grauitate, quantam <lb/>grauitatem habeat in aqua &amp; que &longs;it ratio in grauitate ip&longs;ius mi&shy;<lb/>sti ad aquam &longs;i enim grauitas aeris in aere &longs;it<emph.end type="italics"/> 9, <emph type="italics"/>eius grauitas in <lb/>aqua erit<emph.end type="italics"/> 8, <emph type="italics"/>&amp; &longs;i grauitas argenti in aere &longs;it quoque<emph.end type="italics"/> 9, <emph type="italics"/>erit eius gra<gap/><emph.end type="italics"/><pb xlink:href="029/01/070.jpg" pagenum="63"/><emph type="italics"/>vitas in &agrave;qua<emph.end type="italics"/> 8 4/11, <emph type="italics"/>est enim vt 9, ad<emph.end type="italics"/> 8 4/11 <emph type="italics"/>vt<emph.end type="italics"/> 31, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 28: <emph type="italics"/>Quare &longs;i <lb/>grauitas corporis mi&longs;ti ex argento, &amp; &aelig;re iuncta mixtionem pr&aelig;di&shy;<lb/>ctam, qu&aelig; etiam &longs;ubintelligenda erit in &longs;equantibus, in aere fuerit<emph.end type="italics"/><lb/>18, <emph type="italics"/>erit id aqua<emph.end type="italics"/> 16<gap/> <emph type="italics"/>&amp; c&ograve;n&longs;equenter * grauitas aqu&aelig; magnitu&shy;<emph.end type="italics"/><arrow.to.target n="note54"/><lb/><emph type="italics"/>dinem habentis &aelig;qualem <gap/> corpori misto<gap/><emph.end type="italics"/> <gap/>; <emph type="italics"/>quare corpus <lb/>mi&longs;tum ex argento &amp; are ad corpus aqueum eiu&longs;dem magnitudi&shy;<lb/>nis, rationem habebit <gap/> grauitate vt<emph.end type="italics"/> 18, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 1 22/11, <emph type="italics"/>velvt<emph.end type="italics"/> 1, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/><lb/><gap/>, <emph type="italics"/>vel denique in numeris integris vt<emph.end type="italics"/> 299, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 29, <emph type="italics"/>omnium enim <lb/>i&longs;torum numerorum eadem e&longs;t ratio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note54"/>5. <emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Quibus &longs;ic con&longs;titutis inuenietur qualitas auri cuiu&longs;cumque hoc <lb/>modo. </s>

<s>Sit exemp.: gratia propo&longs;ita aliqua ma&longs;&longs;a aurea, cuius gra&shy;<lb/>uitas in aere &longs;it vnc<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>&amp; oporteat invenire cuius qualitatis &longs;it ip&shy;<lb/>sum aurum. </s>

<s>Ponderetur ea ma&longs;&longs;a in aqua &amp; habeat grauitatem <lb/>vnciarum<emph.end type="italics"/> 22 2<gap/>/5301, <emph type="italics"/>ergo * grauitas aqu&aelig; magnitudinem haben&shy;<emph.end type="italics"/><arrow.to.target n="note55"/><lb/><emph type="italics"/>tis &aelig;qualem propo&longs;it&aelig; ma&longs;&longs;&aelig; erit vnc.<emph.end type="italics"/> 1 2431/5301. </s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note55"/>5.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Deinde inueniatur grauitas aqu&aelig; magnitudine &aelig;qualis auro <lb/>puro<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>vnciarum: hoc e&longs;t vt 19, ad 1, ita fiat<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>ad alium, nempe ad <lb/>vnciam<emph.end type="italics"/> 1 9/19, <emph type="italics"/>hic enim numerus erit grauitas illius aqu&aelig;.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Fiat denique ut<emph.end type="italics"/> 279, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 29, <emph type="italics"/>ita rur&longs;us<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>vnti&aelig;, ad alium, nume&shy;<lb/>rus enim quartus, nempe vnc.<emph.end type="italics"/> 2<gap/> <emph type="italics"/>erit grauitas aqu&aelig;, magnitu&shy;<lb/>dine &aelig;qualis corpori mi&longs;to ex argento &amp; &aelig;re, cuius grauitas est in <lb/>&aelig;r&egrave; vnc.<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>corpus enim ita mi&longs;tum, ad corpus aqueum eiu&longs;dem ma&shy;<lb/>gnitudinis rationem habet in grauitate vt<emph.end type="italics"/> 279, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 29. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Atque ita habebuntur tres gravitates trium aqu&aelig; quantitatum, <lb/>quarum prima &aelig;quatur auro puro<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>unciarum, &longs;ecunda ma&longs;&longs;a <lb/>propo&longs;it&aelig;<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>vnciarum, &amp; reliqua corpori mi&longs;to ex argento &amp; &aelig;re<lb/>&longs;imiliter<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>vnciarum qu&aelig; quidem tres grauitates in numeris di&shy;<lb/>&longs;ponantur eo ordine, quo &longs;equitur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Deinde qu&aelig;ratur differentia inter primam &amp; tertiam aqu&aelig; gra&shy;<lb/>uitatem, qu&aelig; est vnc.<emph.end type="italics"/> 1 1227/5302, <emph type="italics"/>&amp; h&aelig;c differentia statuatur pro <lb/>primo proportionis termino, pro &longs;ecundo termino ponatur grauitas <lb/><gap/>a&longs;&longs;&aelig; propo&longs;it&aelig; idest vnc.<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>&amp; protertio denique termino ponatur <lb/>differentia inter &longs;ecundam aqu&aelig; grauitatem &amp; tertiam, qu&aelig; est <lb/>vnc.<emph.end type="italics"/> 1 <gap/> <emph type="italics"/>quartus enim proportionalium terminus nempe<emph.end type="italics"/> 20, </s></p><pb xlink:href="029/01/071.jpg" pagenum="64"/><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<lb/><emph type="italics"/>erit denominator qualitatis auri de qua quaritur quia ille termi&shy;<lb/>nus indicat partes auri pari in grauitate, qualibus ma&longs;&longs;a propo&longs;ita <lb/>constat<emph.end type="italics"/> 24. <emph type="italics"/><!--neuer Satz-->Hoc autem demonstratum e&longs;t prop.<emph.end type="italics"/> 19, <emph type="italics"/>huius.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Et quia inpropo&longs;ito exemplo ha partes, nempe vnc.<emph.end type="italics"/> 20, <emph type="italics"/>&longs;unt par&shy;<lb/>tes vige&longs;ima quart&aelig;<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>unciarum, qu&aelig; constituunt grauitatem to&shy;<lb/>tius ma&longs;&longs;&aelig;. </s>

<s>hinc fit quod e&aelig;dem<emph.end type="italics"/> 20. <emph type="italics"/>vnc. </s>

<s>immediate denominent au&shy;<lb/>rum propo&longs;itum e&szlig;e<emph.end type="italics"/> 20, <emph type="italics"/>partium. </s>

<s>Quando vero grauitas totius ma&longs;&shy;<lb/>&longs;a non exprimitur per numerum<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>tunc opus erit inquirere quot <lb/>partes vige&longs;imas quartas totius grauitatis efficiat quartus ille pro&shy;<lb/>portionis terminus vt in &longs;equenti exemplo clarius apparebit.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sit enim propo&longs;ita alia auri ma&longs;&longs;a cuius grauitas in aere &longs;it<emph.end type="italics"/> 5301 <lb/><emph type="italics"/>in aqua vero<emph.end type="italics"/> 4988, <emph type="italics"/>&longs;i igitur hic numerus &longs;ubtrahatur ex numero to<emph.end type="italics"/><lb/><arrow.to.target n="note56"/><emph type="italics"/>tius grauitatis<emph.end type="italics"/> 5301, <emph type="italics"/>reliquus numerus<emph.end type="italics"/> 313, * <emph type="italics"/>erit grauitas aqu&aelig; <lb/>propo&longs;it&aelig; ma&longs;&longs;&aelig; magnitudine &aelig;qualis. </s>

<s>Inueniantur <expan abbr="quoq;">quoque</expan> du&aelig; ali&aelig; <lb/>grauitates aqu&aelig;, vna re&longs;pondentis auro puro magnitudine, altera <lb/>corpori mi&longs;to ex argento &amp; &aelig;re, ita tamen vt grauitas tum auri pu&shy;<lb/>ri, tum corporis misti &longs;it eadem qu&aelig; ma&longs;&longs;&aelig; propo&longs;it&aelig;, non &longs;ecus ac in <lb/>pr&aelig;cedenti exemplo factitatum est. </s>

<s>hoc e&longs;t primo fiat vt<emph.end type="italics"/> 19, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 1, <emph type="italics"/>ita<emph.end type="italics"/><lb/>5301, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 279, <emph type="italics"/>hic enim numerus erit grauitas aqu&aelig; magnitudinem <lb/>habentis &aelig;qualem auro puro, cuius grauitas e&longs;t<emph.end type="italics"/> 5301. <emph type="italics"/><!--neuer Satz-->Deinde fiat <lb/>vt<emph.end type="italics"/> 279, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 29, <emph type="italics"/>ita rur&longs;um grauitas<emph.end type="italics"/> 5301, <emph type="italics"/>ad aliam, hac enim ratione <lb/>producetur numerus<emph.end type="italics"/> 551, <emph type="italics"/>debitus grauitati aqu&aelig;, magnitudine <lb/>aqualis corpori mi&longs;to ex argento &amp; &aelig;re grauitatem habenti eandem <lb/>cum eadem ma&longs;sa propo&longs;ita. </s>

<s>Atque h&aelig; tres grauitates aqu&aelig; &longs;criban&shy;<lb/>tur eo ordine quo &longs;upra; inuenti&longs;que differentijs inter primam &amp;<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note56"/>5.<emph type="italics"/>huius<emph.end type="italics"/></s></p><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<lb/><emph type="italics"/>tertiam, nec non inter &longs;ecundam &amp; tertiam, qu&aelig; &longs;unt<emph.end type="italics"/> 272, 238; <emph type="italics"/>sta&shy;<lb/>tuatur pro primo proportionis termino prior differentia<emph.end type="italics"/> 272, <emph type="italics"/>&amp; pro <lb/>tertio posterior<emph.end type="italics"/> 238. <emph type="italics"/>grauitas vero ma&longs;&longs;&aelig; propo&longs;it&aelig;<emph.end type="italics"/> 5301, <emph type="italics"/>ponatur <lb/>pro&longs;ecundo termino, &amp; qu&aelig;ratur terminus quartus, qui in pr&aelig;-<emph.end type="italics"/></s></p><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<lb/><arrow.to.target n="note57"/> <emph type="italics"/>&longs;enti examplo e&longs;t<emph.end type="italics"/> 4638 51/<gap/>, <emph type="italics"/>is enim indicabit grauitatem auri <lb/>puri in ma&longs;&longs;a propo&longs;ita. </s>

<s>Sed quoniam h&aelig;c grauitas non est expre&longs;&shy;<lb/>&longs;a in partibus vige&longs;imis quartis totius grauitatis, id quod ad ger-<emph.end type="italics"/></s></p><pb xlink:href="029/01/072.jpg" pagenum="65"/><p type="margin">

<s><margin.target id="note57"/>19. <lb/><emph type="italics"/>huius.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>manam qualitatis auri pronuntiationem requiritur, vt &longs;upra mul&shy;<lb/>tis o&longs;tendimus, reuocanda erit ad partes vige&longs;imas quartas hoc est <lb/>ad partes, qualium tota propo&longs;ita ma&longs;&longs;a est<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>quod factu non est <lb/>difficile. </s>

<s>Nam &longs;i fiat vt tota grauitas ma&longs;&longs;&aelig; propo&longs;it&aelig;<emph.end type="italics"/> 5301, <emph type="italics"/>at gra&shy;<lb/>uitatem auri puri<emph.end type="italics"/> 4638 45/116, <emph type="italics"/>velvt<emph.end type="italics"/> 272, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 238, <emph type="italics"/>cum vtrobique <lb/>eadem &longs;it ratio ita<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>ad alium numerum. </s>

<s>procul dubio quartus nu&shy;<lb/>merus proportionalis, erit ille qui qu&aelig;ritur. </s>

<s>Est autem hic quar&shy;<lb/>tus numerus<emph.end type="italics"/> 21. <emph type="italics"/>Quare aurum ma&longs;&longs;&aelig; propo&longs;it&aelig; appellabitur par&shy;<lb/>tium<emph.end type="italics"/> 21. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Ex his igitur patet in inuenienda auri qualitate primum pro&shy;<lb/>portionis terminum<emph.end type="italics"/> 272, <emph type="italics"/>&amp; &longs;ecundum<emph.end type="italics"/> 5301, <emph type="italics"/>perpetuo manere eo&longs;&shy;<lb/>dem, quia primus terminus est differentia inter grauitates prim&aelig;, <lb/>&amp; terti&aelig; aqu&aelig;, qu&aelig; nunquam mutantur, nam ill&aelig; aqu&aelig; magnitu&shy;<lb/>dine &longs;unt &aelig;quales altera auro puro, reliqua mi&longs;to ex argento &amp; &aelig;re, <lb/>qu&aelig; corpora aureum &longs;cilicet &amp; mistum &longs;emper ponuntur eiu&longs;dem <lb/>grauitatis nempe<emph.end type="italics"/> 5301, <emph type="italics"/>Secundus vero terminus<emph.end type="italics"/> 5301, <emph type="italics"/>e&longs;t grauitas <lb/>ma&longs;&longs;&aelig; propo&longs;it&aelig;, qu&aelig; &longs;i maior fuerit, vel minor, ad eam facile reuo&shy;<lb/>cabitur. </s>

<s>Vnde in posterum &longs;olum opus erit inuenire tertium pro&shy;<lb/>portionis terminum, hoc est differentiam inter grauitates &longs;ecund&aelig; <lb/>&amp; terti&aelig; aqu&aelig;.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sed vt hoc etiam exemplo illustretur, proponatur aliqua ma&longs;&longs;a <lb/>auri, cuius <expan abbr="inue&longs;tig&atilde;da">inue&longs;tiganda</expan> &longs;it qualitas, &amp; &longs;it ip&longs;ius ma&longs;&longs;&aelig; grauitas qui&shy;<lb/>dem in aere<emph.end type="italics"/> 837, <emph type="italics"/>in aqua vero<emph.end type="italics"/> 784, <emph type="italics"/>ergo * grauitas aqu&aelig; magnitu&shy;<emph.end type="italics"/><arrow.to.target n="note58"/><lb/><emph type="italics"/>dinem habentis &aelig;qualem propo&longs;it&aelig; ma&longs;&longs;&aelig; erit<emph.end type="italics"/> 53, <emph type="italics"/>differentia enim <lb/>inter primam, &amp; &longs;ecundam grauitatem est<emph.end type="italics"/> 53. </s></p><p type="margin">

<s><margin.target id="note58"/>5.<emph type="italics"/>huiu<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Ad inueniendum igitur tertium proportionis terminum manen&shy;<lb/>tibus primis duobus<emph.end type="italics"/> 272, 5301, <emph type="italics"/>h&aelig;c erit ratio. </s>

<s>Reuocetur primum <lb/>ptopo&longs;it&aelig; ma&longs;&longs;&aelig; grauitas<emph.end type="italics"/> 837, <emph type="italics"/>ad grauitatem<emph.end type="italics"/> 5301, <emph type="italics"/>hoc est intelli&shy;<lb/>gatur ip&longs;a ma&longs;&longs;a grauitatem babere<emph.end type="italics"/> 5301. <emph type="italics"/>deinde fiat vt<emph.end type="italics"/> 837, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 53, <lb/><emph type="italics"/>grauitatem videlicet aqu&aelig; ip&longs;i ma&longs;&longs;&aelig; &aelig;qualis, ita<emph.end type="italics"/> 5301, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 335 2/3, <lb/><emph type="italics"/>ergo<emph.end type="italics"/> 335 2/3, <emph type="italics"/>erit grauitas aqu&aelig; magnitudinem habentis &aelig;qualem <lb/>aure&aelig; ma&szlig;&aelig;, cuius grauitas<emph.end type="italics"/> 837, <emph type="italics"/>reuocata est ad grauitatem<emph.end type="italics"/> 5301; <lb/><emph type="italics"/>quare grauitas &longs;ecund&aelig; aqu&aelig; erit<emph.end type="italics"/> 335 2/1, <emph type="italics"/>&amp; con&longs;equenter differen&shy;<emph.end type="italics"/></s></p><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<lb/><emph type="italics"/>tia inter ip&longs;am grauitatem &longs;ecund&aelig; aqu&aelig; &amp; grauitatem terti&aelig;<emph.end type="italics"/> 551, <lb/><emph type="italics"/>erit<emph.end type="italics"/> 215 1/1, <emph type="italics"/>&longs;ed ip&longs;a differentia ponitur pro tertio proportionis ter&shy;<lb/>mino; ergo<emph.end type="italics"/> 215 1/3, <emph type="italics"/>erit qu&aelig;&longs;itus terminus, nempe proportionis ter&shy;<emph.end type="italics"/></s></p><pb xlink:href="029/01/073.jpg" pagenum="66"/><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<lb/><emph type="italics"/>tius. </s>

<s>Quartus autem terminus<emph.end type="italics"/> 4196 25/116, <emph type="italics"/>indicabit grauitatem <lb/>auri puri, quod est in ma&longs;&longs;a propo&longs;ita, eam tamen indicabit in par&shy;<lb/>tibus, qualibus tota ma&longs;&longs;a constat<emph.end type="italics"/> 5301, <emph type="italics"/>qu&aelig; quidem grauitas vt <lb/>auri qualitatem indicet, reuocanda erit ad partes qualium tot&aelig; <lb/>ma&longs;&longs;a propo&longs;ita est<emph.end type="italics"/> 24. <emph type="italics"/>&longs;i enim fiat vt<emph.end type="italics"/> 5301, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 4196<gap/>, <emph type="italics"/>ita<emph.end type="italics"/> 24, <lb/><emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 19, <emph type="italics"/>aurum propo&longs;it&aelig; ma&longs;&longs;&aelig; appellabitur partium<emph.end type="italics"/> 19. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Denique &longs;i quis hunc modum conferat cum illo, quem &longs;upra tradi&shy;<lb/>dimus, cum argentum explorauimus, quod mi&longs;tum in aurea corona <lb/>credebatur; is liquido intelliget hic nihil aliud acce&longs;&longs;i&szlig;e, ni&longs;i quod <lb/>loco argenti, a&longs;&longs;umptum &longs;it corpus ex argento &amp; &aelig;re mistum, eo <lb/>quod h&aelig;c duo metalla tantum in alligationibus auri &longs;oleant adbibe&shy;<lb/>ri, vt diximus. </s>

<s>Quod &longs;i con&longs;taret plura alia a&longs;&longs;umpta e&longs;&longs;e, etiam in <lb/>quauis alia ratione, facile erit cuiuis ad &longs;imilitudinem huius, for&shy;<lb/>mare alium modum, &longs;ed nos, ne longiores &longs;imus, ad v&longs;um &longs;equentis <lb/>tabul&aelig; nos conferamus, qua illis con&longs;ultum volumus qui minus in <lb/>pr&aelig;ceptis Arithmeticis &longs;unt exercitati, velillis, qui alias ob cau&longs;as <lb/>tabulis vti malunt, quam calculis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>H&aelig;c tabula accommodata e&longs;t primarie ad aurum vnius libr&aelig;, vt <lb/>apparet in <expan abbr="&longs;ec&utilde;da">&longs;ecunda</expan> ip&longs;ius columna in qua omnes numeri &longs;unt vnita&shy;<lb/>tes, re&longs;pondentes &longs;ingulis Denominatoribus qualitatum auri, a deno <lb/>minatore partium<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>v&longs;que ad denominatorem qualitatis partis &ograve;, <lb/>quamuis proprie loquendo nulla &longs;it qualitas auri partis nullius, quia <lb/>tunc non e&longs;&longs;et aurum, &longs;ed mistum ex argento &amp; &aelig;re. </s>

<s>Hos denomi&shy;<lb/>natores auri omnes inuenies in prima columna &longs;ub titulo qualitatis. </s>

<s><lb/>In columna vero &longs;ub titulo misti placuit etiam de&longs;cribere denomi&shy;<lb/>natores mi&longs;ti ex argento &amp; &aelig;re, vt vnico intuitu appareat quot par&shy;<lb/>tes auri puri, &amp; quot partes misti ex argento &amp; &aelig;re contineantur <lb/>in &longs;ingulis qualitatibus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Porro in area tabul&aelig; &longs;ub titulo grauitatis auri in aqua po&longs;ita est <lb/>grauitas auri cuiuslibet qualitatis quam obtinet in aqua, qu&aelig; qua <lb/>ratione inueniatur, dicetur inferius vbi agetur de compo&longs;itione <lb/>eiu&longs;dem tabul&aelig;.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>V&longs;us eius &longs;unt duo, quorum alterum titulus indicat, nimirum vt <lb/>tabul&aelig; beneficio reperiatur ex grauitate auri quam habet in aere &amp; <lb/>aqua, eius qualitas. </s>

<s>Alter vero est vt cogno&longs;catur grauitas in aqua, <lb/>quando vn&agrave; cum grauitate quam aliquod aurum habet in aere da&shy;<lb/>tur ip&longs;ius qualitas. </s>

<s>&amp; de hoc v&longs;u cum &longs;it &longs;implicior prius nobis erit <lb/>agendum.<emph.end type="italics"/></s></p><pb xlink:href="029/01/074.jpg" pagenum="67"/><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<!-- KEEP S--></s></p><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<!-- KEEP S--></s></p><pb xlink:href="029/01/075.jpg" pagenum="68"/><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qu&aelig;ratur exempli gratia quam habet grauitatem in aqua <expan abbr="aur&utilde;">aurum</expan> <lb/>purum &longs;eu aurum<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>partium cuius grauitas in aere est lib.<emph.end type="italics"/> 1. <emph type="italics"/>H&aelig;c <lb/>in &longs;upremo ordine &egrave; regione denominatoris partium 24, &longs;ub titulo <lb/>grauitatis auri in aqua, datur vnc. </s>

<s>1<emph.end type="italics"/> 1. <emph type="italics"/>Scrup.<emph.end type="italics"/> 8, <emph type="italics"/>Gran.<emph.end type="italics"/> 20 172/1767, <lb/><emph type="italics"/>qu&aelig; fractio licet exprimi po&longs;&longs;it minoribus numeris <expan abbr="n&etilde;pe">nempe</expan><emph.end type="italics"/> 4/19, <emph type="italics"/>libuit <lb/>tamen illam maiorem in tabula ponere, vt omnes fractiones totius <lb/>tabul&aelig; e&longs;&longs;ent eiu&longs;dem denominationis, &amp; re&longs;ponderent denomina&shy;<lb/>toribus fractionum qu&aelig; habentur in tabella partis proportionalis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Rur&longs;um qu&aelig;ratur quam habet grauitatem in aqua aurum ite&shy;<lb/>rum vnius libr&aelig;, qualitatis vero<emph.end type="italics"/> 20, <emph type="italics"/>partium. </s>

<s>quam &longs;i in tabula <lb/>qu&aelig;ras, inuenies &longs;ub eodem titulo &egrave; regione denominatoris<emph.end type="italics"/> 20, <emph type="italics"/>par&shy;<lb/>tium. </s>

<s>vnc. </s>

<s>11, Scrup. <!-- REMOVE S-->6, Gran.<emph.end type="italics"/> 9 177/1767. <emph type="italics"/>eademque est ratio de re&shy;<lb/>liquis.<emph.end type="italics"/></s>

</p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Quando vero propo&longs;itum aurum non est vnius Libr&aelig;; tunc opus <lb/>erit ratiocinatione proportionis, in qua pro primo termino ponatur <lb/>vna libra auri propo&longs;it&aelig; qualitatis, pro &longs;ecundo termino, grauitas <lb/>eidem re&longs;pondens in aqua quam tabula exhibet, pro tertio vero ter&shy;<lb/>mino collocetur vera grauitas auri propo&longs;iti. </s>

<s>Quartus enim ter&shy;<lb/>minus exhibebit grauitatem ip&longs;ius auri in aqua. </s>

<s>Vt &longs;i propo&longs;itum <lb/><expan abbr="aur&utilde;">aurum</expan> &longs;it trium lib. 

qualitatis vero 18, partium. </s>

<s>fiat vt lib. 

1. ad vnc <lb/>11, Scrup.<emph.end type="italics"/> 5, <emph type="italics"/>Gran.<emph.end type="italics"/> 3 963/1767, <emph type="italics"/>ita lib.<emph.end type="italics"/> 3. <emph type="italics"/>ad alium numerum, is erit <lb/>lib.<emph.end type="italics"/> 2, <emph type="italics"/>vnc. </s>

<s>9, Scrup. <!-- REMOVE S-->15, Gran.<emph.end type="italics"/> 10 1122/1767. <emph type="italics"/>&amp; tanta erit grauitas au&shy;<lb/>ri propo&longs;iti in aqua. </s>



<s>Et &longs;ic de alijs.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Quod vero ad priorem v&longs;um attinet, is per&longs;imilis est pr&aelig;cedenti, <lb/>&amp; &aelig;qu&egrave; facilis quando grauitas auri quam in aere &amp; aqua habet, in <lb/>tabula reperitur precise. </s>

<s>Nam &longs;i proponatur exemp. </s>

<s>gratia aurum <lb/>vnius lib. 

habens in aqua <expan abbr="grauitas&etilde;">grauitatem</expan> vnc.<emph.end type="italics"/> 11. <emph type="italics"/>Scr.<emph.end type="italics"/> 7, <emph type="italics"/>Gra.<emph.end type="italics"/> 14 1152/1767, <lb/><emph type="italics"/>quoniam h&aelig;c grauitas reperitur in tabula &egrave; regione qualitatis auri<emph.end type="italics"/><lb/>22, <emph type="italics"/>partium; manife&longs;tum e&longs;t totidem partium e&longs;&longs;e <expan abbr="aur&utilde;">aurum</expan> propo&longs;itum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Quando vero grauitas auri in aere quiaem e&longs;t vnius lib. 

in aqua <lb/>vero grauitatem habet, qu&aelig; in tabula non reperitur, indicium erit <lb/>aurum propo&longs;itum non e&longs;&longs;e aliquot partium pr&aelig;cis&egrave;, &longs;ed annexam <lb/>habere aliquam fractionem, qu&aelig; per partem proportionalem inue&shy;<lb/>nietur hoc modo.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Proponatur aurum vnius libr&aelig; in aqua habens grauitatem vnc. </s>

<s><lb/>11. Scrup. <!-- REMOVE S-->6, Gran.<emph.end type="italics"/> 16 264/1767, <emph type="italics"/>qualis in tabula non reperitur Gra&shy;<lb/>uitas enim proxime maior est vnc. </s>



<s>1<emph.end type="italics"/> 1. <emph type="italics"/>Scrup. <!-- REMOVE S-->6, Gran.<emph.end type="italics"/> 23 1551/1767, <lb/><emph type="italics"/>re&longs;pondens auro 21, partium, &amp; grauitas proxime minor e&longs;t vnc.<emph.end type="italics"/> 11, <lb/><emph type="italics"/>Scrup. <!-- REMOVE S-->6, Gran.<emph.end type="italics"/> 9 177/1767, <emph type="italics"/><expan abbr="earumq;">earumque</expan> differentia e&longs;t Gran.<emph.end type="italics"/> 14 1374/1767, <lb/><emph type="italics"/>quem admodum &amp; inter qua&longs;cunque duas alias grauitates proxi&shy;<emph.end type="italics"/><pb xlink:href="029/01/076.jpg" pagenum="69"/><emph type="italics"/>mas eadem e&longs;t differentia, propterea quod omnes grauitates in tabu&shy;<lb/>la procedunt per &aelig;qualem exce&longs;&longs;um, vel defectum, vt inferius de&shy;<lb/>mon&longs;trabitur. </s>





<s>Inueniatur quoque differentia inter eandem gra&shy;<lb/>uitatem proxime minorem &amp; inter grauitatem auri propo&longs;iti quam <lb/>habet in aqua, qu&aelig; <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;t Gran.<emph.end type="italics"/> 7 687/1767, <emph type="italics"/>&amp; fiat vt<emph.end type="italics"/> 14 1374/1767, <lb/><emph type="italics"/>ad 1, ita<emph.end type="italics"/> 7 687/1767, <emph type="italics"/>ad alium numerum &amp; inuenietur h&aelig;c fractio<emph.end type="italics"/><lb/>1/2, <emph type="italics"/>eademque adijcienda erit ad denominatorem 20, partium, vt <lb/>componatur totus denominator auri propo&longs;iti partium<emph.end type="italics"/> 20 1/2, <emph type="italics"/>&amp; eo&shy;<lb/>dem modo inueniendus erit denominator <expan abbr="cuiu&longs;cunq;">cuiu&longs;cunque</expan> alterius auri, <lb/>cuius grauitas in aqua, in tabula non reperitur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Ceterum qui volet contentus e&longs;&longs;e partibus vige&longs;imis quartis de&shy;<lb/>nominatorum auri, is multo breuius a&longs;&longs;equetur quod qu&aelig;ritur, per <lb/>tabellam partis proportionalis. </s>

<s>illic enim vnico ingre&longs;&longs;u offendet <lb/>partem proportionalem, quam qu&aelig;rit, vt in eodem exemplo apparet, <lb/>in quo differentia grauitatum auri erat Gran.<emph.end type="italics"/> 7 687/1767, <emph type="italics"/>qu&aelig; in <lb/>tabella partis proportionalis habetur pr&aelig;cis&egrave; &egrave; regione particularum<emph.end type="italics"/><lb/>12. <emph type="italics"/>Vnde concluditur, denominatorem auri propo&longs;iti e&longs;&longs;e partium<emph.end type="italics"/><lb/>20 12/24, <emph type="italics"/>vel quod idem est partium<emph.end type="italics"/> 20 1/2, <emph type="italics"/>vt prius. </s>

<s>Quando vero <lb/>differentia grauitatum in tabella partis proportionalis non habetur <lb/>pr&aelig;cis&egrave;. </s>

<s>accipiatur alia ip&longs;i propinquior &amp; particula illi in latere <lb/>re&longs;pondens addatur denominatori auri ex primaria tabula extra&shy;<lb/>cti. </s>

<s>&longs;ic enim &longs;altem non errabitur in vna particula vige&longs;imaquarta <lb/>vnius partis denominatoris auri.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Denique &longs;i proponatur aurum non vnius libr&aelig; &longs;ed vel plurium, <lb/>vel &longs;olum aliquot vnciarum. </s>

<s>Reducenda erit eius grauitas quam <lb/>habet in aqua, ad grauitatem quam haberet &longs;i e&szlig;xset vnius libr&aelig;, id <lb/>quod ab&longs;oluetur per proportionis ratiocinationem, &longs;i pro termino <lb/>primo ponatur vera grauitas auri propo&longs;iti, pro &longs;ecundo, eiu&longs;dem <lb/>grauitas in aqua, &amp; pro tertio lib. 

1, quartus enim terminus indica&shy;<lb/>bit grauitatem in aqua re&longs;pondentem vni libr&aelig; auri propo&longs;iti. </s>

<s>&amp; <lb/>hac inuenta reliqua expedientur vt prius.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Exemplum huius ca&longs;us hic non affero, quod per &longs;e res &longs;it clara. </s>

<s><lb/>Sed illud tantum obiter aduertere placet, quod videtur pertinere <lb/>ad commodiorem v&longs;um tabul&aelig;, videlicet vt ys in ca&longs;ibus in quibus <lb/>nece&lt;32&gt;arius est calculus, fractiones granorum ommittantur quando <lb/>minus valent quam<emph.end type="italics"/> 1/2, <emph type="italics"/>&amp; quando valent plus, eorum loco, addatur <lb/>vnum granum reliquis granis, &amp; &longs;i quando accidat hinc procreari <lb/>grana<emph.end type="italics"/> 24. <emph type="italics"/>tunc etiam grana ommittantur addita prius vnitate ad <lb/>&longs;crupula in tabula inuenta. </s>

<s>hac enim ratione calculus erit expedi&shy;<lb/>tior &amp; error qui hinc oborietur erit in&longs;en&longs;ibilis.<emph.end type="italics"/></s></p><pb xlink:href="029/01/077.jpg" pagenum="70"/><p type="head">

<s>Compo&longs;itio eiu&longs;dem tabul&aelig;.</s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Si ea qu&aelig; hactenus &longs;unt dicta rect&egrave; intelligantur liquido appare&shy;<lb/>bit compo&longs;itionem tabul&aelig; in eo con&longs;istere, vt inueniatur grauitas <lb/>quam aurum cuiu&longs;uis qualitatis habet in aqua, hoc e&longs;t &longs;i intelligan&shy;<lb/>tur propo&longs;it&aelig; plures ma&longs;&longs;&aelig; auri, &longs;ingul&aelig; &longs;ingularum librarum, &amp; <lb/>alia &longs;it qualitatis<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>partium alia<emph.end type="italics"/> 23, <emph type="italics"/>alia<emph.end type="italics"/> 22, <emph type="italics"/>&amp;c. </s>

<s>quanta &longs;it gra&shy;<lb/>uitas vniu&longs;cuiu&longs;que in aqua, id quod hoc extremo loco inuestigare <lb/>docebimus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Et primum &longs;it propo&longs;itum aurum purum, &longs;eu<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>partium. </s>

<s>quo&shy;<lb/>niam igitur grauitas auri in aere, ad grauitatem eiu&longs;dem in aqua <lb/>&longs;e habet vt 19, ad<emph.end type="italics"/> 18, <emph type="italics"/>fiat vt<emph.end type="italics"/> 19, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 18, <emph type="italics"/>ita lib.<emph.end type="italics"/> 1, <emph type="italics"/>auri puri ad aliam <lb/>grauitatem nempe lib.<emph.end type="italics"/> 1<gap/>/19, <emph type="italics"/>qu&aelig; grauitas ad vncias, &longs;crupula, &amp; <lb/>grana reuocata valet vnc.<emph.end type="italics"/> 11, <emph type="italics"/>Scrup.8. Gran.<emph.end type="italics"/> 20 4/19, <emph type="italics"/>atque h&aelig;c est <lb/>grauitas auri puri in aqua, quam in tabula &egrave; regione denominatoris<emph.end type="italics"/><lb/>24, <emph type="italics"/>po&longs;uimus; fractione excepta cuius loco &longs;ub&longs;tituta est fractio<emph.end type="italics"/><lb/>372/1767, <emph type="italics"/>propter cau&longs;am &longs;uperius allatam.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sit deinde propo&longs;itum quod vis aliud corpus aureum vnius libr&aelig;, <lb/>&longs;itque exemp. </s>

<s>gratia illud aurum<emph.end type="italics"/> 20, <emph type="italics"/>partium, patet igitur ex defi&shy;<lb/>nitione qualitatis, ex<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>&longs;emiunciis totius grauitatis,<emph.end type="italics"/> 20, <emph type="italics"/>&longs;emiuncias <lb/>e&longs;&longs;e auri puri, duas argenti, &amp; reliquas duas &aelig;ris &amp; quoniam gra&shy;<lb/>uitas misti in aere, ad grauitatem eiu&longs;dem in aqua rationem habet <lb/>vt<emph.end type="italics"/> 279, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 250, <emph type="italics"/>vt ex iam dictis patet, fiat vt<emph.end type="italics"/> 279, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 250, <emph type="italics"/>ita qua&shy;<lb/>tuor &longs;emiunci&aelig;, vel potius <gap/>, vnci&aelig; misti quod componit qualitatem <lb/>auri<emph.end type="italics"/> 20, <emph type="italics"/>partium, paulo ante propo&longs;itam ad alias vncias. </s>

<s>inuenien&shy;<lb/>tur enim pro grauitate illius mi&longs;ti in aqua vnc.<emph.end type="italics"/> 1 221/274. <emph type="italics"/>Est autem <lb/>grauitas auri puri<emph.end type="italics"/> 20, <emph type="italics"/>&longs;emiunciarum vel<emph.end type="italics"/> 10, <emph type="italics"/>vnciarum in aqua vnc.<emph.end type="italics"/><lb/>9 9/19, <emph type="italics"/>eo quod ita &longs;e habeant<emph.end type="italics"/> 10, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 9 9/29, <emph type="italics"/>vt 19, ad<emph.end type="italics"/> 18, <emph type="italics"/>Quare &longs;i h&aelig; <lb/>du&aelig; grauitates inuent&aelig; colligantur in vnam &longs;ummam, inueniemus <lb/>totam ma&longs;&longs;am auri propo&longs;itam, cuius grauitas in aere ponebatur lib. <!-- REMOVE S--><lb/>1, in aqua babere grauitatem vnc.<emph.end type="italics"/> 11 1409/5301. <emph type="italics"/>&amp; facta reductione <lb/>fractionis ad &longs;crupula, &amp; grana, vnc. </s>



<s>1<emph.end type="italics"/> 1, <emph type="italics"/>Scrup.<emph.end type="italics"/>6. <emph type="italics"/>Gran.<emph.end type="italics"/> 9 177/1767, <lb/><emph type="italics"/>vt videre e&longs;t in tabula &egrave; regione denominatoris<emph.end type="italics"/> 20, <emph type="italics"/>partium. </s>

<s>Atque <lb/>eodem modo deprehendentur grauitates auri in aqua <expan abbr="quarumcunq;">quarumcunque</expan> <lb/>aliarum qualitatum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Quia vero permolestum videri po&longs;&longs;et omnes grauitates totius <lb/>tabul&aelig; hac via eruere; ob&longs;eruari quidem poterit pr&aelig;dicta Methodus <lb/>quando &longs;eor&longs;im inuestiganda fuerit alicuius auri grauitas in aqua, <lb/>in <expan abbr="c&otilde;po&longs;itione">compo&longs;itione</expan> vero tabul&aelig; &longs;ic forta&longs;&longs;is <expan abbr="c&otilde;pendio&longs;ius">compendio&longs;ius</expan> quis proce&longs;&longs;erit.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Equidem, cum huius tabul&aelig; con&longs;tructionem diligentius mecum<emph.end type="italics"/><pb xlink:href="029/01/078.jpg" pagenum="71"/><emph type="italics"/>pertracto, video grauitates illas, qu&aelig; in eius area de&longs;cript&aelig; &longs;unt ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;ario eadem differentia procedere, &longs;icut &amp; denominatores quali&shy;<lb/>tatum eadem differentia procedunt; atque adeo differentiam illam <lb/>e&longs;&longs;e eam, qua grauitas &longs;emiunci&aelig; auri puri in aqua &longs;uperat in aqua <lb/><expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan> &longs;emiunci&aelig; mi&longs;ti, qu&aelig; <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> differentia e&longs;t Gra.<emph.end type="italics"/> 14 1174/1767. <lb/><emph type="italics"/>Con&longs;iderentur enim qu&aelig;cunque du&aelig; grauitates proxim&aelig; in tabula <lb/>expre&lt;32&gt;&aelig;, vt exemp. </s>

<s>gratia. </s>

<s>grauitates auri<emph.end type="italics"/> 20, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> 19, <emph type="italics"/>partium. </s>

<s>Quo&shy;<lb/>niam igitur in auro<emph.end type="italics"/> 20, <emph type="italics"/>partium &longs;unt auri puri<emph.end type="italics"/> 20. <emph type="italics"/>&longs;emiunci&aelig;, misti <lb/>vero<emph.end type="italics"/> 4, <emph type="italics"/>&amp; in auro<emph.end type="italics"/> 29, <emph type="italics"/>partium &longs;unt auri puri<emph.end type="italics"/> 19. <emph type="italics"/>&longs;emiunci&aelig;, misti <lb/>vero<emph.end type="italics"/> 5, <emph type="italics"/>erit in auro<emph.end type="italics"/> 20. <emph type="italics"/><expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> vna &longs;emiuncia auri puri plu&longs;quam in <lb/>auro<emph.end type="italics"/> 19, <emph type="italics"/>partium, in auro autem 19, partium erit vna &longs;emiuncia <lb/>misti plus quam in auro<emph.end type="italics"/> 20, <emph type="italics"/>partium; quare grauitas auri<emph.end type="italics"/> 20, <emph type="italics"/>par&shy;<lb/>tium in aqua &longs;uperabit in aqua grauitatem auri<emph.end type="italics"/> 19, <emph type="italics"/>partium gra&shy;<lb/>uitate, qua &longs;emiuncia auri puri &longs;uperat &longs;emiunciam mi&longs;ti. </s>

<s>Quod <lb/>erat demon&longs;trandum. </s>

<s>Et eadem est ratio de alijs grauitatibus, non <lb/>&longs;olum qu&aelig; in hac tabula de&longs;cribuntur, &longs;ed etiam de illis, qu&aelig; de&longs;cri&shy;<lb/>bentur in alijs, copio&longs;ioribus, in quibus videlicet denominatores non <lb/>e&longs;&longs;ent partes integr&aelig;, &longs;ed partes partiam; dummodo etiam ill&aelig; partes <lb/>per vnam eandemque differentiam progrederentur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Quibus in hunc modum pr&aelig; osten&longs;is, &longs;i construenda fuerit tabula <lb/>per continuam additionem eiu&longs;dem numeri, &longs;ic erit progrediendum. </s>

<s><lb/>Primo inuenienda erit grauitas quam habet &longs;emiuncia auri puri in <lb/>aqua, qu&aelig; inuenietur &longs;i fiat vt<emph.end type="italics"/> 19, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 18, <emph type="italics"/>ita &longs;emiuncia ad alium, <lb/>numenum qui &longs;it vnc.<emph.end type="italics"/> 9/19, <emph type="italics"/>is enim dabit grauitatem qu&aelig;&longs;itam, qu&aelig; <lb/>valet &longs;crup.<emph.end type="italics"/>1 1, <emph type="italics"/>Gran.<emph.end type="italics"/> 8 16/19. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Secundo qu&aelig;renda est grauitas &longs;emiuncie misti in aqua, qu&aelig; ha&shy;<lb/>bebitur &longs;i fiat vt<emph.end type="italics"/> 279, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> 250, <emph type="italics"/>ita &longs;emiuncia, ad alium numerum, qui <lb/>&longs;it vnc.<emph.end type="italics"/> 125/229, <emph type="italics"/>is enim dabit grauitatem qu&aelig;&longs;itam, qu&aelig; reducta ad <lb/>&longs;crupula, &amp; grana valet &longs;crup.<emph.end type="italics"/> 10, <emph type="italics"/>Gran.<emph.end type="italics"/> 18 2/3. </s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Tertio exploranda est differentia inter duas grauitates proxim&egrave; <lb/>inuentas, quam per &longs;ubtractionem inuenies Gran.<emph.end type="italics"/> 14 452/589, <emph type="italics"/>cuius <lb/>tamen fractio reducta e&longs;t ad partes<emph.end type="italics"/> 1767, <emph type="italics"/>nempe ad<emph.end type="italics"/> 1374/1767, <emph type="italics"/>propter <lb/>tabellam partis proportionalis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Postremo inuestiganda erit grauitas in aqua vnius libr&aelig; misti, <lb/>qu&aelig; inuenietur &longs;i grauitas &longs;ecundo loco reperta per<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>multiplice&shy;<lb/>tur, productus enim numerus vnc.<emph.end type="italics"/> 10, <emph type="italics"/>&longs;crup. </s>

<s>18, Gran.<emph.end type="italics"/> 969/1767, <emph type="italics"/>da&shy;<lb/>bit qu&aelig;&longs;itam grauitatem. </s>

<s>Qua in calce tabul&aelig; de&longs;cripta, compo&shy;<lb/>nentur reliqu&aelig; grauitates omnes per continuam additionem diffe&shy;<lb/>renti&aelig; tertio loco inuent&aelig;. </s>

<s>Si enim addatur ad grauitatem auri <lb/>partis o, idest ad grauitatem misti vnius libr&aelig; in aqua, componetur<emph.end type="italics"/><pb xlink:href="029/01/079.jpg" pagenum="72"/><emph type="italics"/>grauitas auri<emph.end type="italics"/> 1, <emph type="italics"/>partis. </s>

<s>addita vero ad grauitatem 1, partis, procrea&shy;<lb/>bit grauitatem<emph.end type="italics"/> 2, <emph type="italics"/>partium, &amp;c. </s>

<s>propter rationem quam paulo ante <lb/>aperuimus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Hoc eodem artificio compo&longs;ita est quoque tabella partis propor&shy;<lb/>tionalis, primo enim inuenta e&longs;t vige&longs;ima quarta pars differenti&aelig; <lb/>&longs;ecundum quam tabula progreditur quam &longs;upra inuenimus e&longs;&longs;e <lb/>Gran.<emph.end type="italics"/> 14 1374/1707, <emph type="italics"/>cuius pars vige&longs;ima quarta est<emph.end type="italics"/> 1072/1707, <emph type="italics"/>deinde <lb/>hanc particulam addidimus primum &longs;ibi ip&longs;i, &amp; produximus diffe&shy;<lb/>rentiam<emph.end type="italics"/> 2, <emph type="italics"/>particularum Gran.<emph.end type="italics"/> 1 409/1707 <emph type="italics"/>&amp; huic differenti&aelig; <expan abbr="iter&utilde;">iterum</expan> <lb/>adiecimus eandem particulam, &amp; inuenimus pro tribus particulis <lb/>gran.<emph.end type="italics"/> 1 1497/1767. <emph type="italics"/>&amp; ita deinceps progre&longs;&longs;i &longs;umus v&longs;que ad differen&shy;<lb/>tiam Gran.<emph.end type="italics"/> 14 1374/1767, <emph type="italics"/>qu&aelig; re&longs;pondet<emph.end type="italics"/> 24, <emph type="italics"/>particulis, &longs;eu differenti&aelig;, <lb/>&longs;ecundum quam tabula progreditur.<emph.end type="italics"/><lb/><emph type="italics"/>FINIS.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="head">

<s>ERRATA SIC CORRIGE.<!-- KEEP S--></s></p><p type="table">

<s>TABELLE WAR HIER<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/><expan abbr="Contractior&etilde;">Contractiorem</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> ad inuenies dimidij pedis <expan abbr="men&longs;ur&atilde;">men&longs;uram</expan> in margine pag. </s>

<s>34. <expan abbr="appo&longs;it&atilde;">appo&longs;itam</expan>, <lb/>quia madefacta papyrus, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> imprimeretur recipiebat <expan abbr="ver&atilde;">veram</expan> <expan abbr="men&longs;ur&atilde;">men&longs;uram</expan>, ex&longs;iccata <lb/>breuiorem reddidit. </s>

<s>Ita que &longs;i quarta decima pars vnius vncia addatur ip&longs;i men <lb/>&longs;ura componetur dimidij pedis men&longs;ura; vel &longs;i ip&longs;a men&longs;ura duplicetur, &amp; ei ad&shy;<lb/>datur &longs;eptima pars vnius vncia fiet men&longs;ura vnius pedis, ad cuius rationem em <lb/>nes calculi in tabulas optime re&longs;pondebunt.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">

<s><emph type="italics"/>Denique pagina<emph.end type="italics"/> 38. <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> 39. <emph type="italics"/>tabularum pr&aelig;po&longs;terus e&longs;t ordo. </s>

<s>ex quo tamen nihil sr&shy;<lb/>reris &longs;equitur &longs;i tituli recte accipiantur.<emph.end type="italics"/></s></p>                     </chap>                </body>                <back/>        </text></archimedes>