| version 1.26, 2007/02/28 15:56:37 |
version 1.27, 2007/03/05 17:58:33 |
| |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.000672"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.000672"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| <s id="s.000673"> Hoc ni fallor &longs;ummum caput e&longs;t hujus difficultatis, quod tamen <lb/>ex dictis facilè di&longs;&longs;olvi pote&longs;t; nempe &longs;ive tractus ille maris moveat &longs;e&longs;e, <lb/>&longs;ive ab alio, fieri non pote&longs;t, vt &longs;ine impetu moveatur; igitur impetum <lb/>illum acquirit proportionatum motui, quo movetur in E, vel circumcir­<lb/>ca; &longs;ive illum in &longs;e producat, &longs;ive ab alio recipiat; &longs;ed impetus &longs;emel pro­<lb/>ductus à <expan abbr="quacunq;">quacunque</expan> tandem cau&longs;a, tamdiu remanet, quamdiu fru&longs;tra non e&longs;t, <lb/>tandiu verò fru&longs;tra non e&longs;t, quamdiu <expan abbr="aliqu&etilde;">aliquem</expan> effectum præ&longs;tare pore&longs;t in mo­<lb/>bili, non alium certè quàm motum; quantumvis <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> temperatè producatur <lb/>novus impetus, hoc certè non facit, vt is, qui jam productus e&longs;t de&longs;truatur; <lb/><expan abbr="quãdiu">quandiu</expan> &longs;cilicet fru&longs;tra non e&longs;t: & vt res illa novis exemplis magis per&longs;picua <lb/>fiat; &longs;i aqua in canali declivi motu accelerato de&longs;cendat, qui deinde per mol­<lb/>liorem deflexionem &longs;ur&longs;um &longs;ub æquali, vel in æquali inclinationis angulo at­<lb/>tollatur, vbi aqua ad imum canalis pervenerit, non &longs;i&longs;tet hauddubiè, &longs;ed <lb/>per aliud canalis planum inclinatum a&longs;cendet, de&longs;cendétque denuo, mul­<lb/>tis qua&longs;i librationibus repetitis, hic tamen impetus productus e&longs;t ab in­<lb/>trin&longs;eco, Quando animal currit per declivem collem, gradum profectò <pb pagenum="60" xlink:href="025/01/064.jpg"/>&longs;i&longs;tere nequit, quantumvis contranitatur, &longs;cilicet propter impre&longs;&longs;um ante <lb/>impetum; in vibratis librati&longs;que corporibus innumera ferè &longs;uppetunt <lb/>exempla. </s> | <s id="s.000673"> Hoc ni fallor &longs;ummum caput e&longs;t hujus difficultatis, quod tamen <lb/>ex dictis facilè di&longs;&longs;olvi pote&longs;t; nempe &longs;ive tractus ille maris moveat &longs;e&longs;e, <lb/>&longs;ive ab alio, fieri non pote&longs;t, vt &longs;ine impetu moveatur; igitur impetum <lb/>illum acquirit proportionatum motui, quo movetur in E, vel circumcir­<lb/>ca; &longs;ive illum in &longs;e producat, &longs;ive ab alio recipiat; &longs;ed impetus &longs;emel pro­<lb/>ductus à <expan abbr="quacunq;">quacunque</expan> tandem cau&longs;a, tamdiu remanet, quamdiu fru&longs;tra non e&longs;t, <lb/>tandiu verò fru&longs;tra non e&longs;t, quamdiu <expan abbr="aliqu&etilde;">aliquem</expan> effectum præ&longs;tare pore&longs;t in mo­<lb/>bili, non alium certè quàm motum; quantumvis <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> temperatè producatur <lb/>novus impetus, hoc certè non facit, vt is, qui jam productus e&longs;t de&longs;truatur; <lb/><expan abbr="quãdiu">quandiu</expan> &longs;cilicet fru&longs;tra non e&longs;t: & vt res illa novis exemplis magis per&longs;picua <lb/>fiat; &longs;i aqua in canali declivi motu accelerato de&longs;cendat, qui deinde per mol­<lb/>liorem deflexionem &longs;ur&longs;um &longs;ub æquali, vel in æquali inclinationis angulo at­<lb/>tollatur, vbi aqua ad imum canalis pervenerit, non &longs;i&longs;tet hauddubiè, &longs;ed <lb/>per aliud canalis planum inclinatum a&longs;cendet, de&longs;cendétque denuo, mul­<lb/>tis qua&longs;i librationibus repetitis, hic tamen impetus productus e&longs;t ab in­<lb/>trin&longs;eco, Quando animal currit per declivem collem, gradum profectò <pb pagenum="60" xlink:href="025/01/064.jpg"/>&longs;i&longs;tere nequit, quantumvis contranitatur, &longs;cilicet propter impre&longs;&longs;um ante <lb/>impetum; in vibratis librati&longs;que corporibus innumera ferè &longs;uppetunt <lb/>exempla. </s> |
| <s id="s.000674">Quid mirum igitur, &longs;i prædictus maris tractus impetum ante <lb/>impre&longs;&longs;um retineat & excurrat in Ortum; neque hoc impedit connexio <lb/>partium eju&longs;dem globi, ni&longs;i hæ &longs;clidæ &longs;int ac duræ, nec non ita inter &longs;e <lb/>connexæ, vt vna ab alia &longs;eparari non po&longs;&longs;it; tunc enim moventur iuxta <lb/>leges novi impetus de&longs;tructò priore; nec mirum, cùm fru&longs;tra &longs;it; fru&longs;tra au­<lb/>tem e&longs;t, quia motum alium habere 1. on pote&longs;t, præter illum, quem novus <lb/>impetus exigit. </s> | <s id="s.000674">Quid mirum igitur, &longs;i prædictus maris tractus impetum ante <lb/>impre&longs;&longs;um retineat & excurrat in Ortum; neque hoc impedit connexio <lb/>partium eju&longs;dem globi, ni&longs;i hæ &longs;olidæ &longs;int ac duræ, nec non ita inter &longs;e <lb/>connexæ, vt vna ab alia &longs;eparari non po&longs;&longs;it; tunc enim moventur iuxta <lb/>leges novi impetus de&longs;tructò priore; nec mirum, cùm fru&longs;tra &longs;it; fru&longs;tra au­<lb/>tem e&longs;t, quia motum alium habere 1. on pote&longs;t, præter illum, quem novus <lb/>impetus exigit. </s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.000675"><emph type="italics"/>Chry&longs;oc.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.000675"><emph type="italics"/>Chry&longs;oc.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| |
| <pb pagenum="70" xlink:href="025/01/074.jpg"/> | <pb pagenum="70" xlink:href="025/01/074.jpg"/> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.000788"><emph type="italics"/>Chry&longs;ocom.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.000788"><emph type="italics"/>Chry&longs;ocom.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| <s id="s.000789"> Sed, quæ&longs;o te, Antime, quandoquidem alia non &longs;up­<lb/>petunt argumenta in terre&longs;trl globo, ad confutandum illius motum pro­<lb/>fer amabo, locos illos ex quibus alia erui po&longs;&longs;int. </s> | <s id="s.000789"> Sed, quæ&longs;o te, Antime, quandoquidem alia non &longs;up­<lb/>petunt argumenta in terre&longs;tri globo, ad confutandum illius motum pro­<lb/>fer amabo, locos illos ex quibus alia erui po&longs;&longs;int. </s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.000790"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.000790"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.000894"><emph type="italics"/>Chry&longs;oc.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.000894"><emph type="italics"/>Chry&longs;oc.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| <s id="s.000895"> Re&longs;tat, Antime, vt ad alios cœle&longs;tes globos gradum facias, in <lb/>quo lepidi&longs;&longs;imum itineris extatici autorem imitari cuipiam fortè videberis; <lb/>quod ne&longs;cio an Copornicanis metuendum &longs;it. </s> | <s id="s.000895"> Re&longs;tat, Antime, vt ad alios cœle&longs;tes globos gradum facias, in <lb/>quo lepidi&longs;&longs;imum itineris extatici autorem imitari cuipiam fortè videberis; <lb/>quod ne&longs;cio an Copernicanis metuendum &longs;it. </s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.000896"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.000896"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| |
| </p> | </p> |
| <figure id="id.025.01.084.1.jpg" xlink:href="025/01/084/1.jpg"/> | <figure id="id.025.01.084.1.jpg" xlink:href="025/01/084/1.jpg"/> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.000916">Sit autem quælibet linea P. ad MQ, vt vnum ad 6. <gap/> a&longs;&longs;umatur quæli­<lb/>bet diameter PN quæ videatur et M &longs;ub angulo NMP, tum eadem &longs;ta-<pb pagenum="81" xlink:href="025/01/085.jpg"/>tuatur in QL ducaturque ML &longs;ecans PN in D, haud dubiè erit PO, ad <lb/>QL, vel PN, vt MP ad MQ, id e&longs;t vt 1. ad 6. <gap/> &longs;ed angulus LML, vel <lb/>OMP e&longs;t ad angulum NMP, vt PO, ad PN, nempe in acuti&longs;&longs;imis angu­<lb/>lis, qualis &longs;upponitur is, &longs;ub quo videtur Veneris diameter, arcus &longs;unt <lb/>ad &longs;en&longs;um vt tangentes; igitur angulus OMP e&longs;t ad angulum NMP vt <lb/>1. ad 6.<gap/> cùm igitur Veneris di&longs;tantia minima &longs;it ad maximam, vt vnum ad <lb/>6.<gap/> ejus diameter apparens in ininima e&longs;t ad apparentum in maxima vt <lb/>NP ad PO, id e&longs;t vt 6.<gap/> paulò plus ad <gap/>igitur di&longs;cus Veneris perigeæ <lb/>appatens e&longs;t ad di&longs;cum apogeæ vt 40.<gap/> ad 1. & re ip&longs;a talem e&longs;&longs;e Coperni­<lb/>canæ &longs;ententiæ defen&longs;ores pronunciant. </s> | <s id="s.000916">Sit autem quælibet linea P. ad MQ, vt vnum ad 6. <gap/> a&longs;&longs;umatur quæli­<lb/>bet diameter PN quæ videatur et M &longs;ub angulo NMP, tum eadem &longs;ta-<pb pagenum="81" xlink:href="025/01/085.jpg"/>tuatur in QL ducaturque ML &longs;ecans PN in D, haud dubiè erit PO, ad <lb/>QL, vel PN, vt MP ad MQ, id e&longs;t vt 1. ad 6. <gap/> &longs;ed angulus LML, vel <lb/>OMP e&longs;t ad angulum NMP, vt PO, ad PN, nempe in acuti&longs;&longs;imis angu­<lb/>lis, qualis &longs;upponitur is, &longs;ub quo videtur Veneris diameter, arcus &longs;unt <lb/>ad &longs;en&longs;um vt tangentes; igitur angulus OMP e&longs;t ad angulum NMP vt <lb/>1. ad 6.<gap/> cùm igitur Veneris di&longs;tantia minima &longs;it ad maximam, vt vnum ad <lb/>6.<gap/> ejus diameter apparens in minima e&longs;t ad apparentum in maxima vt <lb/>NP ad PO, id e&longs;t vt 6.<gap/> paulò plus ad <gap/>igitur di&longs;cus Veneris perigeæ <lb/>appatens e&longs;t ad di&longs;cum apogeæ vt 40.<gap/> ad 1. & re ip&longs;a talem e&longs;&longs;e Coperni­<lb/>canæ &longs;ententiæ defen&longs;ores pronunciant. </s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.000917"><emph type="italics"/>Chry&longs;oc.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.000917"><emph type="italics"/>Chry&longs;oc.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.000941"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.000941"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| <s id="s.000942"> Ad vtrumque re&longs;pondeo; ad primum quidem, per curvam fieri; <lb/><figure id="id.025.01.087.1.jpg" xlink:href="025/01/087/1.jpg"/><lb/>vt dixi de Sole v.g. per arcum D. <lb/>F, vt eandem retineat à centro <lb/>mundi di&longs;tantiam, vi &longs;cilicet hujus <lb/>motus, &longs;eu inclinationis; quænam <lb/>verò &longs;it accelerationis ratio à D ver­<lb/>sùs F, iam &longs;upra indicavi. </s> | <s id="s.000942"> Ad vtrumque re&longs;pondeo; ad primum quidem, per curvam fieri; <lb/><figure id="id.025.01.087.1.jpg" xlink:href="025/01/087/1.jpg"/><lb/>vt dixi de Sole v.g. per arcum D. <lb/>F, vt eandem retineat à centro <lb/>mundi di&longs;tantiam, vi &longs;cilicet hujus <lb/>motus, &longs;eu inclinationis; quænam <lb/>verò &longs;it accelerationis ratio à D ver­<lb/>sùs F, iam &longs;upra indicavi. </s> |
| <s id="s.000943">Suppone <lb/>horizontale planum AF & &longs;uperfi­<lb/>ciem &longs;phæræ inclinatam DF, in <lb/>qua de&longs;cendat corpus grave motu <lb/>accelerato, hæc e&longs;t accelerationis <lb/>progre&longs;&longs;io; quæ in &longs;ecundam incli­<lb/>nationem apprimè quadrat; <expan abbr="quænã">quænam</expan> <lb/>porrò & qualis &longs;it hæc progre&longs;&longs;io <lb/>motus accelerati, altioris e&longs;t indagi­<lb/>nis; Licèt enim <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;it cum illa, <lb/>quam &longs;ervant funependula in de­<lb/>&longs;cen&longs;u, ab ea tamen petenda e&longs;t; <lb/>Vt vt &longs;it, hæc di&longs;cu&longs;&longs;io hujus no&longs;tri <lb/>in&longs;tituti non e&longs;t, ad &longs;ecundum re­<lb/>&longs;pondeo, Lineam illam cadere per­<lb/>pendiculariter in planum Æquato­<lb/>ris, <expan abbr="n&etilde;pe">nempe</expan> determinatur à Plano cir­<lb/>culi parallelo Plano Æquatoris, eius <lb/>tamen terminus e&longs;t Ecliptica, vt di­<lb/>xi; nempe Plánetæ hinc terram a&longs;pi­<lb/>ciunt, cui &longs;erviunt, lumenque refun­<lb/>dunt; inde verò Solem, &longs;ub primo re&longs;pectu, &longs;uos orbes agunt circa­<lb/>terram, tanquam circa &longs;uum centrum; &longs;ub alio verò, Solis &longs;equun­<lb/>tur ve&longs;tigia, qui cùm ab Ecliptica nunquam di&longs;cedat, hic &longs;olus circulus <lb/>&longs;ecundam inclinationem Planetarum tanquam terminus determinat. </s> | <s id="s.000943">Suppone <lb/>horizontale planum AF & &longs;uperfi­<lb/>ciem &longs;phæræ inclinatam DF, in <lb/>qua de&longs;cendat corpus grave motu <lb/>accelerato, hæc e&longs;t accelerationis <lb/>progre&longs;&longs;io; quæ in &longs;ecundam incli­<lb/>nationem apprimè quadrat; <expan abbr="quænã">quænam</expan> <lb/>porrò & qualis &longs;it hæc progre&longs;&longs;io <lb/>motus accelerati, altioris e&longs;t indagi­<lb/>nis; Licèt enim <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;it cum illa, <lb/>quam &longs;ervant funependula in de­<lb/>&longs;cen&longs;u, ab ea tamen petenda e&longs;t; <lb/>Vt vt &longs;it, hæc di&longs;cu&longs;&longs;io hujus no&longs;tri <lb/>in&longs;tituti non e&longs;t, ad &longs;ecundum re­<lb/>&longs;pondeo, Lineam illam cadere per­<lb/>pendiculariter in planum Æquato­<lb/>ris, <expan abbr="n&etilde;pe">nempe</expan> determinatur à Plano cir­<lb/>culi parallelo Plano Æquatoris, eius <lb/>tamen terminus e&longs;t Ecliptica, vt di­<lb/>xi; nempe Plánetæ hinc terram a&longs;pi­<lb/>ciunt, cui &longs;erviunt, lumenque refun­<lb/>dunt; inde verò Solem, &longs;ub primo re&longs;pectu, &longs;uos orbes agunt circa - <lb/>terram, tanquam circa &longs;uum centrum; &longs;ub alio verò, Solis &longs;equun­<lb/>tur ve&longs;tigia, qui cùm ab Ecliptica nunquam di&longs;cedat, hic &longs;olus circulus <lb/>&longs;ecundam inclinationem Planetarum tanquam terminus determinat. </s> |
| <s id="s.000944">Ex <lb/>his autem per&longs;picuas rationes reddo, in mea hypothe&longs;i, acceleratio­<lb/>nis, retardationis, retrogre&longs;&longs;ionis, &longs;tationis, Nodorum motus, itemque <lb/>Apogæi & Perigæi, variæ digre&longs;&longs;ionis & latitudinis, vt jam &longs;upra indicavi­<lb/>mus. </s> | <s id="s.000944">Ex <lb/>his autem per&longs;picuas rationes reddo, in mea hypothe&longs;i, acceleratio­<lb/>nis, retardationis, retrogre&longs;&longs;ionis, &longs;tationis, Nodorum motus, itemque <lb/>Apogæi & Perigæi, variæ digre&longs;&longs;ionis & latitudinis, vt jam &longs;upra indicavi­<lb/>mus. </s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.000966"><emph type="italics"/>Augu&longs;tin.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.000966"><emph type="italics"/>Augu&longs;tin.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| <s id="s.000967"> Magno certè beneficio me tibi ob&longs;tringes, &longs;i rem hanc me do­<lb/>cueris, quæ certè quanti momenti futura &longs;it, vix dici à me pote&longs;t; &longs;i enim <lb/>Keplerus pro metis nugis & fabulis, in quibus cau&longs;as phy&longs;icas cæle&longs;tium <lb/>phænomenon collocabat, tantom gloriam apud omnes obtinuit; quid de <lb/>illo faturum putas, qui veras eorundem cau&longs;as in hac hypothe&longs;i Copernici <lb/>ad duxerit? </s> | <s id="s.000967"> Magno certè beneficio me tibi ob&longs;tringes, &longs;i rem hanc me do­<lb/>cueris, quæ certè quanti momenti futura &longs;it, vix dici à me pote&longs;t; &longs;i enim <lb/>Keplerus pro metis nugis & fabulis, in quibus cau&longs;as phy&longs;icas cæle&longs;tium <lb/>phænomenon collocabat, tantam gloriam apud omnes obtinuit; quid de <lb/>illo faturum putas, qui veras eorundem cau&longs;as in hac hypothe&longs;i Copernici <lb/>ad duxerit? </s> |
| <s id="s.000968">inde &longs;altem maxima tua ingenuitas con&longs;picua & palam fiet, cùm <lb/>vel no&longs;ti arma porrigas, quibus &longs;e defendat. </s> | <s id="s.000968">inde &longs;altem maxima tua ingenuitas con&longs;picua & palam fiet, cùm <lb/>vel no&longs;ti arma porrigas, quibus &longs;e defendat. </s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.000973"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.000973"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| <s id="s.000974"> Equidem extremitas radij AC movetur inæqualiter in cir­<lb/>culo CHFP; punctum tamen C, &longs;eu centrum terræ ita movetur per <lb/>CGE motu mixto ex circulari, & recto, vt hic pror&longs;us æquabilis re&longs;ul­<lb/>tet: Hinc circulus CGEI e&longs;t quidem excentricus, non tamen verus, in <lb/>quo &longs;cilicet terra motu &longs;implici moveatur, &longs;ed apparens; & con&longs;equen­<lb/>ter centrum B, tantùm apparens; item excentricitas AB; quæ omnia ex <lb/>prædicto motu mixto con&longs;equi, nece&longs;&longs;e e&longs;t; itemque anomaliam, id e&longs;t, <pb pagenum="86" xlink:href="025/01/090.jpg"/>appatentem nobis eju&longs;dem motus inæqualitatem; licet enim motus à C <lb/>in G; & à G in revot<gap/> æqualis &longs;int, inæquales tamen nobis appa­<lb/>rent ; nempe dum terra decurrit arcum CG, quadratum &longs;cilicet &longs;ui <lb/>Orbis, videtur nobis deturri&longs;&longs;o arcum CN minorem quadrante; & dum <lb/>decurrit GE æqualem CH, videtur nobis decurrere arcum NF majo­<lb/>rem, perinde quippe e&longs;t, &longs;ive terram in G a&longs;picias ex A, &longs;ive ex G Solem <lb/>in A &longs;pectes; vt &longs;cilicet illum videas in puncto Eclypticæ, oppo&longs;ito, <lb/>puncto G. <!-- KEEP S--></s> | <s id="s.000974"> Equidem extremitas radij AC movetur inæqualiter in cir­<lb/>culo CHFP; punctum tamen C, &longs;eu centrum terræ ita movetur per <lb/>CGE motu mixto ex circulari, & recto, vt hic pror&longs;us æquabilis re&longs;ul­<lb/>tet: Hinc circulus CGEI e&longs;t quidem excentricus, non tamen verus, in <lb/>quo &longs;cilicet terra motu &longs;implici moveatur, &longs;ed apparens; & con&longs;equen­<lb/>ter centrum B, tantùm apparens; item excentricitas AB; quæ omnia ex <lb/>prædicto motu mixto con&longs;equi, nece&longs;&longs;e e&longs;t; itemque anomaliam, id e&longs;t, <pb pagenum="86" xlink:href="025/01/090.jpg"/>appatentem nobis eju&longs;dem motus inæqualitatem; licet enim motus à C <lb/>in G; & à G in revera æqualis &longs;int, inæquales tamen nobis appa­<lb/>rent ; nempe dum terra decurrit arcum CG, quadratum &longs;cilicet &longs;ui <lb/>Orbis, videtur nobis decurri&longs;&longs;o arcum CN minorem quadrante; & dum <lb/>decurrit GE æqualem CH, videtur nobis decurrere arcum NF majo­<lb/>rem, perinde quippe e&longs;t, &longs;ive terram in G a&longs;picias ex A, &longs;ive ex G Solem <lb/>in A &longs;pectes; vt &longs;cilicet illum videas in puncto Eclypticæ, oppo&longs;ito, <lb/>puncto G. <!-- KEEP S--></s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.000975"><emph type="italics"/>Chry&longs;ocom.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.000975"><emph type="italics"/>Chry&longs;ocom.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.000993"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.000993"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| <s id="s.000994"> Pro hac nihil occurrit in hac hypothe&longs;i, quod &longs;olidum &longs;it, ni&longs;i <lb/>fortè dicamus. </s> | <s id="s.000994"> Pro hac nihil occurrit in hac hypothe&longs;i, quod &longs;olidum &longs;it, ni&longs;i <lb/>fortè dicamus. </s> |
| <s id="s.000995">Solarem globum vi motrice pollere; non &longs;anè quòd vivat, <lb/>hoc enim ab&longs;urdum puto; &longs;ed quòd ea vi pollere po&longs;&longs;it, qua etiam vilia no­<lb/>&longs;tra elementa pollent; ac proinde cùm jus finis &longs;it &longs;uo calore & luce alia <lb/>corpora perfundere, mirum non e&longs;le, fi qua&longs;i ab aliis globis inuitatus &longs;eu <lb/>determinatus, circa &longs;uum centrum immobile volvatur, vt &longs;altem illam po­<lb/>tentiam quæ ine&longs;t, exerceat; alioquin per totum æternitatem hæc fru&longs;tra <lb/>e&longs;&longs;et, quod dixerit. </s> | <s id="s.000995">Solarem globum vi motrice pollere; non &longs;anè quòd vivat, <lb/>hoc enim ab&longs;urdum puto; &longs;ed quòd ea vi pollere po&longs;&longs;it, qua etiam vilia no­<lb/>&longs;tra elementa pollent; ac proinde cùm jus finis &longs;it &longs;uo calore & luce alia <lb/>corpora perfundere, mirum non e&longs;&longs;e, &longs;i qua&longs;i ab aliis globis inuitatus &longs;eu <lb/>determinatus, circa &longs;uum centrum immobile volvatur, vt &longs;altem illam po­<lb/>tentiam quæ ine&longs;t, exerceat; alioquin per totum æternitatem hæc fru&longs;tra <lb/>e&longs;&longs;et, quod dixerit. </s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.000996"><emph type="italics"/>Augu&longs;tin.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.000996"><emph type="italics"/>Augu&longs;tin.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| |
| <s id="s.001004"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.001004"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| <s id="s.001005"> Longè faciliùs, Augu&longs;tine, &longs;tellarum motus, quàm Planeta­<lb/>rum, in qualibet hypothe&longs;i explicatur pro quo &longs;uppono 1. fixum æter­<lb/>numque e&longs;&longs;e Naturæ in&longs;titutum, vt &longs;tellæ omnes eundem inter &longs;e ordinem <lb/>& &longs;itum &longs;ervent. </s> | <s id="s.001005"> Longè faciliùs, Augu&longs;tine, &longs;tellarum motus, quàm Planeta­<lb/>rum, in qualibet hypothe&longs;i explicatur pro quo &longs;uppono 1. fixum æter­<lb/>numque e&longs;&longs;e Naturæ in&longs;titutum, vt &longs;tellæ omnes eundem inter &longs;e ordinem <lb/>& &longs;itum &longs;ervent. </s> |
| <s id="s.001006">2. Nunquam mutari illarum latitudinem: His po&longs;itis, <lb/>cogita &longs;tellam quampiam in ip&longs;a Ecliptica, cogita etiam circulum quem­<lb/>libet immobilem, puta meridiànum, in quo &longs;tella, primùm &longs;ita &longs;it, co­<lb/>gita denique ip&longs;am Eclipticam, circa Axem mundi, &longs;uum <expan abbr="motũ">motum</expan> ab&longs;olvere, <lb/>ita vt idem punctum, quod erat in dicto meridiano ad illum redeat, orbe <lb/>peracto ab ortu, in occa&longs;um 24.horis. </s> | <s id="s.001006">2. Nunquam mutari illarum latitudinem: His po&longs;itis, <lb/>cogita &longs;tellam quampiam in ip&longs;a Ecliptica, cogita etiam circulum quem­<lb/>libet immobilem, puta meridiànum, in quo &longs;tella, primùm &longs;ita &longs;it, co­<lb/>gita denique ip&longs;am Eclipticam, circa Axem mundi, &longs;uum <expan abbr="motũ">motum</expan> ab&longs;olvere, <lb/>ita vt idem punctum, quod erat in dicto meridiano ad illum redeat, orbe <lb/>peracto ab ortu, in occa&longs;um 24.horis. </s> |
| <s id="s.001007">Iam cogita &longs;tellam illam &longs;imul cum <lb/>Ecliptica ab ortu in occa&longs;um ferri, & circumduci, & paulo tardiùs, vt eo <lb/>momento, quo dictum punctú Eclipticæ, in quo erat, attingit meridianum, <lb/>ip&longs;a tantulùm versùs ortum remaneat, non quidem extra Eclipticam, <lb/>&longs;ed in ip&longs;amet Ecliptica: nec enim perfectum orbem de&longs;cribit, &longs;ed <lb/>talem &longs;piram, vt &longs;emper Ecliptice re&longs;pondeat; aliæ verò, quæ &longs;unt extra Ecli­<lb/>pticam, eandem &longs;emper ab illa di&longs;tantiam retineant, vnde præter circularé <lb/>motum, altera &longs;altem inclinatioue opus e&longs;t, cujus terminus &longs;it æquator, <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>Ecliptica; ita tamen moventur, vt &longs;emper eandem ab Ecliptica di&longs;tantiam <lb/>retineant: inde præce&longs;&longs;io Æquinoctiorum facilè explicatur, quæ tamen <lb/>ex eo explicari non pote&longs;t, quod Sol in diver&longs;is punctis Æquatorem &longs;ecet; <lb/>quia cum Sol &longs;emper Eclipticæ in&longs;i&longs;tat, licèt versùs occa&longs;um &longs;ectio Ecli­<lb/>pticæ cum Æquatore, ip&longs;o Æquinoctij momento &longs;ingulis, annis promo­<lb/>veatur, non tamen ex hoc &longs;equitur Æquinoctiorum præce&longs;&longs;io, ne­<lb/>que propterea &longs;tulla quæpiam ab Æquinoctij puncto versùs Ortum remove-<pb pagenum="89" xlink:href="025/01/093.jpg"/>tur vt non nemo perperam exi&longs;titet, &longs;ed ideò fit Æquinoctiorum præ­<lb/>ce&longs;&longs;io, quod Stellæ &longs;ingulis diebus & annis, tantulùm versùs Ortum qua­<lb/>&longs;i retroagantur, id e&longs;t, non omnino diurnum orbem conficiant plenis 24. <lb/>horis. </s> | <s id="s.001007">Iam cogita &longs;tellam illam &longs;imul cum <lb/>Ecliptica ab ortu in occa&longs;um ferri, & circumduci, & paulo tardiùs, vt eo <lb/>momento, quo dictum punctú Eclipticæ, in quo erat, attingit meridianum, <lb/>ip&longs;a tantulùm versùs ortum remaneat, non quidem extra Eclipticam, <lb/>&longs;ed in ip&longs;amet Ecliptica: nec enim perfectum orbem de&longs;cribit, &longs;ed <lb/>talem &longs;piram, vt &longs;emper Ecliptice re&longs;pondeat; aliæ verò, quæ &longs;unt extra Ecli­<lb/>pticam, eandem &longs;emper ab illa di&longs;tantiam retineant, vnde præter circularé <lb/>motum, altera &longs;altem inclinatioue opus e&longs;t, cujus terminus &longs;it æquator, <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>Ecliptica; ita tamen moventur, vt &longs;emper eandem ab Ecliptica di&longs;tantiam <lb/>retineant: inde præce&longs;&longs;io Æquinoctiorum facilè explicatur, quæ tamen <lb/>ex eo explicari non pote&longs;t, quod Sol in diver&longs;is punctis Æquatorem &longs;ecet; <lb/>quia cum Sol &longs;emper Eclipticæ in&longs;i&longs;tat, licèt versùs occa&longs;um &longs;ectio Ecli­<lb/>pticæ cum Æquatore, ip&longs;o Æquinoctij momento &longs;ingulis, annis promo­<lb/>veatur, non tamen ex hoc &longs;equitur Æquinoctiorum præce&longs;&longs;io, ne­<lb/>que propterea &longs;tella quæpiam ab Æquinoctij puncto versùs Ortum remove-<pb pagenum="89" xlink:href="025/01/093.jpg"/>tur vt non nemo perperam exi&longs;titet, &longs;ed ideò fit Æquinoctiorum præ­<lb/>ce&longs;&longs;io, quod Stellæ &longs;ingulis diebus & annis, tantulùm versùs Ortum qua­<lb/>&longs;i retroagantur, id e&longs;t, non omnino diurnum orbem conficiant plenis 24. <lb/>horis. </s> |
| <s id="s.001008">Illum autem inclinationis motum lenti&longs;&longs;imum e&longs;&longs;e oportet; quod <lb/>fortè propter maximam di&longs;tantiam accidit; &longs;eu veriùs propter veloci&longs;&longs;i­<lb/>mum circularen motum, qui nihil ferè. </s> | <s id="s.001008">Illum autem inclinationis motum lenti&longs;&longs;imum e&longs;&longs;e oportet; quod <lb/>fortè propter maximam di&longs;tantiam accidit; &longs;eu veriùs propter veloci&longs;&longs;i­<lb/>mum circularen motum, qui nihil ferè. </s> |
| <s id="s.001009">prædictæ inclinationi relictum <lb/>&longs;init. </s> | <s id="s.001009">prædictæ inclinationi relictum <lb/>&longs;init. </s> |
| </p> | </p> |
| |
| <s id="s.001053">Vapores tepidos accer&longs;unt aliqui; <lb/>&longs;ed vnde, à quo excitati? </s> | <s id="s.001053">Vapores tepidos accer&longs;unt aliqui; <lb/>&longs;ed vnde, à quo excitati? </s> |
| <s id="s.001054">Quid iis cum Luna, cuius motum Marinus æ&longs;tus <lb/>æmulatur? </s> | <s id="s.001054">Quid iis cum Luna, cuius motum Marinus æ&longs;tus <lb/>æmulatur? </s> |
| <s id="s.001055">Vapores demum aquam in bullas attollunt, non verò in tu­<lb/>morem; & quid nitrum ad hoc conferat, divinare, ni&longs;i fingam, profectò <lb/>non po&longs;&longs;um; Terræ motum inæqualem, cui aliqui tribuunt æ&longs;tum, iam <lb/>&longs;upra rejecimus; item aëris compre&longs;&longs;ionem à præterlabente Luna æquè <lb/>facilè explodimus; quia Luna in Meridiano exi&longs;tente, ibi compre&longs;&longs;ionis <lb/>maxima vis e&longs;&longs;et; nullus igitur æ&longs;tus. </s> | <s id="s.001055">Vapores demum aquam in bullas attollunt, non verò in tu­<lb/>morem; & quid nitrum ad hoc conferat, divinare, ni&longs;i fingam, profectò <lb/>non po&longs;&longs;um; Terræ motum inæqualem, cui aliqui tribuunt æ&longs;tum, iam <lb/>&longs;upra rejecimus; item aëris compre&longs;&longs;ionem à præterlabente Luna æquè <lb/>facilè explodimus; quia Luna in Meridiano exi&longs;tente, ibi compre&longs;&longs;ionis <lb/>maxima vis e&longs;&longs;et; nullus igitur æ&longs;tus. </s> |
| <s id="s.001056">Omitto alia figmenta potiùs quàm <lb/>argumenta, & ex communibus principiis rem i&longs;tam ita definio, vt ex iis, <lb/>etiam ab ignaro æ&longs;tus Marini, immò qui nequidem Oceanum e&longs;&longs;e &longs;ciat, <lb/>illi omnes effectus, qui &longs;en&longs;ibus no&longs;tris & ob&longs;ervationibus &longs;ubjiciuntus, <lb/>deduci po&longs;&longs;int: id &longs;altem erit operæ pretium, quod hanc hypothe&longs;im <lb/>meam cen&longs;uræ tuæ &longs;ubjectam, vel inde nobili&longs;&longs;imo & docti&longs;&longs;imo calculo <lb/>probatam, vel ju&longs;to, à quo ab&longs;que temeritatis nota, nemo appellarit, <lb/>judicio reprobatam e&longs;&longs;e, non &longs;ine voluptate intelligam: &longs;ed ad rem ve­<lb/>niamus. </s> | <s id="s.001056">Omitto alia figmenta potiùs quàm <lb/>argumenta, & ex communibus principiis rem i&longs;tam ita definio, vt ex iis, <lb/>etiam ab ignaro æ&longs;tus Marini, immò qui nequidem Oceanum e&longs;&longs;e &longs;ciat, <lb/>illi omnes effectus, qui &longs;en&longs;ibus no&longs;tris & ob&longs;ervationibus &longs;ubjiciuntur, <lb/>deduci po&longs;&longs;int: id &longs;altem erit operæ pretium, quod hanc hypothe&longs;im <lb/>meam cen&longs;uræ tuæ &longs;ubjectam, vel inde nobili&longs;&longs;imo & docti&longs;&longs;imo calculo <lb/>probatam, vel ju&longs;to, à quo ab&longs;que temeritatis nota, nemo appellarit, <lb/>judicio reprobatam e&longs;&longs;e, non &longs;ine voluptate intelligam: &longs;ed ad rem ve­<lb/>niamus. </s> |
| </p> | </p> |
| <pb pagenum="93" xlink:href="025/01/097.jpg"/> | <pb pagenum="93" xlink:href="025/01/097.jpg"/> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| |
| <s id="s.001145">10. grave nihil aliud e&longs;&longs;e, quàm den&longs;um, <lb/>& leve nihil aliud quàm rarum; Idem habet lib. <!-- REMOVE S-->4. Phy&longs;ic. <!-- REMOVE S-->cap. 9. item <lb/>lib. <!-- REMOVE S-->8. c. <!-- REMOVE S-->7. & alibi pa&longs;&longs;im. </s> | <s id="s.001145">10. grave nihil aliud e&longs;&longs;e, quàm den&longs;um, <lb/>& leve nihil aliud quàm rarum; Idem habet lib. <!-- REMOVE S-->4. Phy&longs;ic. <!-- REMOVE S-->cap. 9. item <lb/>lib. <!-- REMOVE S-->8. c. <!-- REMOVE S-->7. & alibi pa&longs;&longs;im. </s> |
| <s id="s.001146">Non de&longs;unt etiam Autores cla&longs;&longs;ici præter Ar­<lb/>chimedem, & quotquot de Statica & innatantibus humido &longs;crip&longs;erunt, <lb/>quorum hac in re autoritas maximi &longs;anè momenti e&longs;t, vt Iavellus tract. <!-- REMOVE S-->1. <lb/>in 4. de Cœlo, cap. 3. concl. <!-- REMOVE S-->3. Cabeus Tom. <!-- REMOVE S-->4. Meteor. <!-- REMOVE S-->Tract. <!-- REMOVE S-->14. Ru­<lb/>vius lib.4.de Cœlo cap.6.quæ&longs;t. </s> | <s id="s.001146">Non de&longs;unt etiam Autores cla&longs;&longs;ici præter Ar­<lb/>chimedem, & quotquot de Statica & innatantibus humido &longs;crip&longs;erunt, <lb/>quorum hac in re autoritas maximi &longs;anè momenti e&longs;t, vt Iavellus tract. <!-- REMOVE S-->1. <lb/>in 4. de Cœlo, cap. 3. concl. <!-- REMOVE S-->3. Cabeus Tom. <!-- REMOVE S-->4. Meteor. <!-- REMOVE S-->Tract. <!-- REMOVE S-->14. Ru­<lb/>vius lib.4.de Cœlo cap.6.quæ&longs;t. </s> |
| <s id="s.001147">1.Bovius lib.3.Philo&longs;oph. <!-- REMOVE S-->p. </s> | <s id="s.001147">1.Bovius lib.3.Philo&longs;oph. <!-- REMOVE S-->p. </s> |
| <s id="s.001148">221. & multi <lb/>alij, quos facilè adducerem; &longs;ed vt jam dixi, ad rem præ&longs;entem hæc contro­<lb/>ver&longs;ia non &longs;pectat, &longs;atis enim mihi e&longs;t, &longs;i aër & aqua gravia &longs;int, &longs;altem &longs;e­<lb/>cundum quid; quid quid tandem &longs;it de levitate po&longs;itiva, qua levia &longs;ua &longs;ponte <lb/>&longs;ur&longs;um ferantur, quam vobis quæ&longs;tionem animi gratia di&longs;putandam relin­<lb/>quo; quantum enim ex iis, quæ hucu&longs;que à vobis dicta &longs;unt, alter eam ad­<lb/>ftruit, alter verò de&longs;truit. </s> | <s id="s.001148">221. & multi <lb/>alij, quos facilè adducerem; &longs;ed vt jam dixi, ad rem præ&longs;entem hæc contro­<lb/>ver&longs;ia non &longs;pectat, &longs;atis enim mihi e&longs;t, &longs;i aër & aqua gravia &longs;int, &longs;altem &longs;e­<lb/>cundum quid; quid quid tandem &longs;it de levitate po&longs;itiva, qua levia &longs;ua &longs;ponte <lb/>&longs;ur&longs;um ferantur, quam vobis quæ&longs;tionem animi gratia di&longs;putandam relin­<lb/>quo; quantum enim ex iis, quæ hucu&longs;que à vobis dicta &longs;unt, alter eam ad­<lb/>&longs;truit, alter verò de&longs;truit. </s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.001149"><emph type="italics"/>Chry&longs;ocomus.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.001149"><emph type="italics"/>Chry&longs;ocomus.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.001217"><emph type="italics"/>Augu&longs;tin.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.001217"><emph type="italics"/>Augu&longs;tin.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| <s id="s.001218"> Hoc quidem verum e&longs;t, modò ambiens gravius æqualis e&longs;&longs;et <lb/>momenti; per omnes lineas; &longs;ed hoc per accidens; illud autem per &longs;e <lb/>præterea, linea motus recti à termino, ad quem determinatur; cùm au­<lb/>tem vnum centrum &longs;it, a&longs;&longs;umpto quolibet quncto extra centrum, ab illo <lb/>ad centrum vnica tantùm linea ducitur, cùm tamen ab eodem, plures ad <lb/>periphætiam duci po&longs;&longs;int; vna quidem producta ad centrum; &longs;ed quomo­<lb/>do à centro determinatur hæc linea, quod neque &longs;it terminus ad quem, <lb/>nec terminus à quo illius motus? </s> | <s id="s.001218"> Hoc quidem verum e&longs;t, modò ambiens gravius æqualis e&longs;&longs;et <lb/>momenti; per omnes lineas; &longs;ed hoc per accidens; illud autem per &longs;e <lb/>præterea, linea motus recti à termino, ad quem determinatur; cùm au­<lb/>tem vnum centrum &longs;it, a&longs;&longs;umpto quolibet puncto extra centrum, ab illo <lb/>ad centrum vnica tantùm linea ducitur, cùm tamen ab eodem, plures ad <lb/>periphætiam duci po&longs;&longs;int; vna quidem producta ad centrum; &longs;ed quomo­<lb/>do à centro determinatur hæc linea, quod neque &longs;it terminus ad quem, <lb/>nec terminus à quo illius motus? </s> |
| <s id="s.001219">Tertiò non pote&longs;t idem corpus in par­<lb/>tes oppo&longs;itas &longs;imul moveri; igitur nec &longs;imul conniti, &longs;cilicet ab intrin&longs;e­<lb/>co; quod vt meliùs intelligatur, &longs;it vas aqua plenum, &longs;itque pondus aquæ <lb/>40. libr. </s> | <s id="s.001219">Tertiò non pote&longs;t idem corpus in par­<lb/>tes oppo&longs;itas &longs;imul moveri; igitur nec &longs;imul conniti, &longs;cilicet ab intrin&longs;e­<lb/>co; quod vt meliùs intelligatur, &longs;it vas aqua plenum, &longs;itque pondus aquæ <lb/>40. libr. </s> |
| <s id="s.001220">Sit fru&longs;tum ligni in fundo va&longs;is retentum pendens 5.libr. </s> | <s id="s.001220">Sit fru&longs;tum ligni in fundo va&longs;is retentum pendens 5.libr. </s> |
| <s id="s.001221">appen­<lb/>datur &longs;imul vtrumque, &longs;u&longs;tinebitur à 45. libris po&longs;itis in altera lance li­<lb/>bræ, eritque æquilibrium, &longs;tatimque impedimento &longs;ublato, lignum emer­<lb/>git, &longs;ur&longs;umque attollitur eodem pror&longs;us æquilibrio manente; igitur hic <pb pagenum="104" xlink:href="025/01/108.jpg"/>motus &longs;ur&longs;um non e&longs;t ab intrin&longs;eco; vt patet, &longs;u&longs;tinetur ab aqua, inquies; <lb/>rectè, ergo &longs;e ip&longs;um lignum non &longs;u&longs;tinet; igitur multò minùs &longs;e movet. <lb/></s> | <s id="s.001221">appen­<lb/>datur &longs;imul vtrumque, &longs;u&longs;tinebitur à 45. libris po&longs;itis in altera lance li­<lb/>bræ, eritque æquilibrium, &longs;tatimque impedimento &longs;ublato, lignum emer­<lb/>git, &longs;ur&longs;umque attollitur eodem pror&longs;us æquilibrio manente; igitur hic <pb pagenum="104" xlink:href="025/01/108.jpg"/>motus &longs;ur&longs;um non e&longs;t ab intrin&longs;eco; vt patet, &longs;u&longs;tinetur ab aqua, inquies; <lb/>rectè, ergo &longs;e ip&longs;um lignum non &longs;u&longs;tinet; igitur multò minùs &longs;e movet. <lb/></s> |
| |
| <s id="s.001315"><emph type="italics"/>Augu&longs;tin.<emph.end type="italics"/> Hæc &longs;anè mihi &longs;ummopere placent; volvo tamen in mente <lb/>nonnihil difficilè. </s> | <s id="s.001315"><emph type="italics"/>Augu&longs;tin.<emph.end type="italics"/> Hæc &longs;anè mihi &longs;ummopere placent; volvo tamen in mente <lb/>nonnihil difficilè. </s> |
| <s id="s.001316">Fingamus enim Lunam in L, vaporemque eductum <lb/>attolli &longs;ecundùm altitudinem LE, quem vocemus radium Atmo&longs;phæræ <lb/>Lunaris; erit prædictæ Atmo&longs;phæræ Hemi&longs;phærium BED; & in toto <lb/>illo orbe LMKR, æquale Hemi&longs;phærium, vt HGI, QNO, TVX fin­<lb/>gendum e&longs;t. </s> | <s id="s.001316">Fingamus enim Lunam in L, vaporemque eductum <lb/>attolli &longs;ecundùm altitudinem LE, quem vocemus radium Atmo&longs;phæræ <lb/>Lunaris; erit prædictæ Atmo&longs;phæræ Hemi&longs;phærium BED; & in toto <lb/>illo orbe LMKR, æquale Hemi&longs;phærium, vt HGI, QNO, TVX fin­<lb/>gendum e&longs;t. </s> |
| <s id="s.001317">In Novilunio verò, Hemi&longs;phærium Atmo&longs;phæræ Lunaris <lb/>erit QPO, & in orbe illo diurno, TSX, BCD, HFI, in Quadratura <lb/>verò M, erit GIF, PQN, SXV, CDE, denique in Quadratura R, erit <lb/>STV, CBE, GHF, PON. <!-- KEEP S--></s> | <s id="s.001317">In Novilunio verò, Hemi&longs;phærium Atmo&longs;phæræ Lunaris <lb/>erit QPO, & in orbe illo diurno, TSX, BCD, HFI, in Quadratura <lb/>verò M, erit GIF, PQN, SXV, CDE, denique in Quadratura R, erit <lb/>STV, CBE, GHF, PON. <!-- KEEP S--></s> |
| <s id="s.001318">Vnde &longs;equitur meo judicio, æqualem <lb/>&longs;empet e&longs;&longs;e humoris educti copiam circumfu&longs;am, ac proinde æqualem <lb/>gravitationem & pre&longs;&longs;ionem; igitur æqualem æ&longs;tum. </s> | <s id="s.001318">Vnde &longs;equitur meo judicio, æqualem <lb/>&longs;emper e&longs;&longs;e humoris educti copiam circumfu&longs;am, ac proinde æqualem <lb/>gravitationem & pre&longs;&longs;ionem; igitur æqualem æ&longs;tum. </s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.001319"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.001319"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| |
| <s id="s.001431">Quartò, Linea ab&longs;idum per centrum terræ &longs;emper ducitur, & cùm <pb pagenum="124" xlink:href="025/01/128.jpg"/>circa axèm Mundi moveri cen&longs;eatur, Luna exi&longs;tente in Æquatore, de&longs;cri­<lb/>bit planum circuli; at verò extra Æquatorem de&longs;cribit &longs;uperficiem coni <lb/>acutioris, vel obtu&longs;ioris, pro majore vel minore Lunæ di&longs;tantia ab Æqua­<lb/>tore. </s> | <s id="s.001431">Quartò, Linea ab&longs;idum per centrum terræ &longs;emper ducitur, & cùm <pb pagenum="124" xlink:href="025/01/128.jpg"/>circa axèm Mundi moveri cen&longs;eatur, Luna exi&longs;tente in Æquatore, de&longs;cri­<lb/>bit planum circuli; at verò extra Æquatorem de&longs;cribit &longs;uperficiem coni <lb/>acutioris, vel obtu&longs;ioris, pro majore vel minore Lunæ di&longs;tantia ab Æqua­<lb/>tore. </s> |
| <s id="s.001432">Quintò, Maxima depre&longs;&longs;io in eo circulo &longs;emper e&longs;t, in cujus planum, <lb/>& centrum, linea ab&longs;idum perpendiculariter cadit. </s> | <s id="s.001432">Quintò, Maxima depre&longs;&longs;io in eo circulo &longs;emper e&longs;t, in cujus planum, <lb/>& centrum, linea ab&longs;idum perpendiculariter cadit. </s> |
| <s id="s.001433">Sextò, Diver&longs;am quoque <lb/>mutationem inducere pote&longs;t diver&longs;us gradus caloris in aëre; nempe aër ca­<lb/>lidior, rarior e&longs;t & levior, frigidior verò; den&longs;ior & gravior, unde varij ef­<lb/>fectus gravitationis, pre&longs;&longs;ionis, Lunatis humoris, motus, &c. </s> | <s id="s.001433">Sextò, Diver&longs;am quoque <lb/>mutationem inducere pote&longs;t diver&longs;us gradus caloris in aëre; nempe aër ca­<lb/>lidior, rarior e&longs;t & levior, frigidior verò; den&longs;ior & gravior, unde varij ef­<lb/>fectus gravitationis, pre&longs;&longs;ionis, Lunatis humoris, motus, &c. </s> |
| <s id="s.001434">Hinc fortè il­<lb/>lud, quod à nonnullis ad&longs;truitur, cum veritate con&longs;entit; &longs;cilicet majores <lb/>cieri æ&longs;tus Luna in Aquarij Signo &longs;ita; quia Luna in Plenilunio, in quo ma­<lb/>jor æ&longs;tus con&longs;ideratur, &longs;i e&longs;t in Aquario, Sol, cui opponitur, e&longs;t in Leone, <lb/>tunc igitur maximè ardet æ&longs;tus ; aër igitur valdè calidus e&longs;t; igitur rarus & <lb/>levis, vnde majore cum impre&longs;&longs;ione, aër Superior, humorque Lunaris gra­<lb/>vitant in inferiorem tractum; &longs;ed hoc parum profectò, aut nihil ju­<lb/>vat; nec cum obfervationibus con&longs;entit; & quam vis dici po&longs;&longs;it, va­<lb/>rietatem, quæ ex diver&longs;is ob&longs;ervationibus habetur, ad diver&longs;um ter­<lb/>ra tum tractum reduci po&longs;&longs;e; quia tamen non tantùm aër calidus, qui <lb/>ad terras proximè accedit con&longs;ideratur, nec is, qui prædicto climati re­<lb/>&longs;pondet, &longs;ed is totus quantus quantus e&longs;t, qui versùs terræ centrum gravi­<lb/>tat, nulla fortè inde mutatio induci videtur. </s> | <s id="s.001434">Hinc fortè il­<lb/>lud, quod à nonnullis ad&longs;truitur, cum veritate con&longs;entit; &longs;cilicet majores <lb/>cieri æ&longs;tus Luna in Aquarij Signo &longs;ita; quia Luna in Plenilunio, in quo ma­<lb/>jor æ&longs;tus con&longs;ideratur, &longs;i e&longs;t in Aquario, Sol, cui opponitur, e&longs;t in Leone, <lb/>tunc igitur maximè ardet æ&longs;tus ; aër igitur valdè calidus e&longs;t; igitur rarus & <lb/>levis, vnde majore cum impre&longs;&longs;ione, aër Superior, humorque Lunaris gra­<lb/>vitant in inferiorem tractum; &longs;ed hoc parum profectò, aut nihil ju­<lb/>vat; nec cum ob&longs;ervationibus con&longs;entit; & quam vis dici po&longs;&longs;it, va­<lb/>rietatem, quæ ex diver&longs;is ob&longs;ervationibus habetur, ad diver&longs;um ter­<lb/>ra tum tractum reduci po&longs;&longs;e; quia tamen non tantùm aër calidus, qui <lb/>ad terras proximè accedit con&longs;ideratur, nec is, qui prædicto climati re­<lb/>&longs;pondet, &longs;ed is totus quantus quantus e&longs;t, qui versùs terræ centrum gravi­<lb/>tat, nulla fortè inde mutatio induci videtur. </s> |
| <s id="s.001435">Hæc &longs;unt, ni fallor, quæ <lb/>&longs;tando in præmi&longs;&longs;a hypothe&longs;i, de mutationibus, quæ per annum fiunt in <lb/>Marino æ&longs;tu, dici po&longs;&longs;unt. </s> | <s id="s.001435">Hæc &longs;unt, ni fallor, quæ <lb/>&longs;tando in præmi&longs;&longs;a hypothe&longs;i, de mutationibus, quæ per annum fiunt in <lb/>Marino æ&longs;tu, dici po&longs;&longs;unt. </s> |
| <s id="s.001436">Alterum re&longs;tat, quod fortè paulò difficilioris <lb/>e&longs;t operæ. </s> | <s id="s.001436">Alterum re&longs;tat, quod fortè paulò difficilioris <lb/>e&longs;t operæ. </s> |
| </p> | </p> |
| |
| <s id="s.001444"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.001444"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| <s id="s.001445"> Egregia pror&longs;us ob&longs;ervatio; inde enim per&longs;picua & qua&longs;i pal­<lb/>pabilis cau&longs;a & ratio multorum effectuum &longs;tatuitur, qui vulgò virtutibus <lb/>occultis tribuuntur; &longs;ed vt pen&longs;um impo&longs;itum per&longs;olvam, terre&longs;tris globi <lb/>Plani&longs;phærium ve&longs;tris oculis &longs;ubjicio, & antequam oculos in globum <lb/>conjiciaris, nonnulla &longs;uppono ex præmi&longs;&longs;is. </s> | <s id="s.001445"> Egregia pror&longs;us ob&longs;ervatio; inde enim per&longs;picua & qua&longs;i pal­<lb/>pabilis cau&longs;a & ratio multorum effectuum &longs;tatuitur, qui vulgò virtutibus <lb/>occultis tribuuntur; &longs;ed vt pen&longs;um impo&longs;itum per&longs;olvam, terre&longs;tris globi <lb/>Plani&longs;phærium ve&longs;tris oculis &longs;ubjicio, & antequam oculos in globum <lb/>conjiciaris, nonnulla &longs;uppono ex præmi&longs;&longs;is. </s> |
| <s id="s.001446">Primò, Vim pre&longs;&longs;ionis, quæ <lb/>tum à circulo maximæ pre&longs;&longs;ionis, vt &longs;upra appellavi, tum ab aliis paral­<lb/>lelis procedit, ita variari, ac perturbari po&longs;&longs;e, vt diver&longs;um æ&longs;tus effectum <lb/>producat, etiam &longs;ub eodem Parallelo; variatur autem &longs;eu perturbatur ex <lb/>eo quod terre&longs;tris globi &longs;uperficies tota aquea non &longs;it, &longs;ed partim aquea <lb/>partim continens; nempe arcus ille circuli pre&longs;&longs;ionis, cui continens &longs;ub­<lb/>e&longs;t, nullum pre&longs;&longs;ionis effectum con&longs;equitur, reliquo tamen eju&longs;dem circuli <lb/>arcu, cui aqua &longs;ube&longs;t, effectum præ&longs;tante; brevitatis ergo, hunc arcum <lb/>vtilem vocemus; illum verò inutilem. </s> | <s id="s.001446">Primò, Vim pre&longs;&longs;ionis, quæ <lb/>tum à circulo maximæ pre&longs;&longs;ionis, vt &longs;upra appellavi, tum ab aliis paral­<lb/>lelis procedit, ita variari, ac perturbari po&longs;&longs;e, vt diver&longs;um æ&longs;tus effectum <lb/>producat, etiam &longs;ub eodem Parallelo; variatur autem &longs;eu perturbatur ex <lb/>eo quod terre&longs;tris globi &longs;uperficies tota aquea non &longs;it, &longs;ed partim aquea <lb/>partim continens; nempe arcus ille circuli pre&longs;&longs;ionis, cui continens &longs;ub­<lb/>e&longs;t, nullum pre&longs;&longs;ionis effectum con&longs;equitur, reliquo tamen eju&longs;dem circuli <lb/>arcu, cui aqua &longs;ube&longs;t, effectum præ&longs;tante; brevitatis ergo, hunc arcum <lb/>vtilem vocemus; illum verò inutilem. </s> |
| <s id="s.001447">Secundò, Non tantùm vim pre&longs;­<lb/>&longs;ionis con&longs;iderandam e&longs;&longs;e, quatenus e&longs;t ab vno arcu, &longs;ed quatenus e&longs;t etiam <lb/>ab aliis; ita vt ab illo commuai qua&longs;i ni&longs;u aqua elevari cen&longs;eatur, quæ re-<pb pagenum="126" xlink:href="025/01/130.jpg"/>vera elevatio licèt aliquem aquarum motum dicat, non tamen ita acci­<lb/>pienda e&longs;t, vt aqua à circulo maximæ pre&longs;&longs;ionis ad punctum maximæ ele­<lb/>vationis excurrat, totumque illud &longs;patium conficiat, &longs;ed vt pars aquæ aliam <lb/>partem pellat, & hæc aliam; cogita ve&longs;icam aqua plenam, quam vel ma­<lb/>nu, vel fune in &longs;piras acto &longs;tringis, ac proinde temporis ferè momento tu­<lb/>mor attollitur, quod certè per motum obtineri non po&longs;&longs;et. </s> | <s id="s.001447">Secundò, Non tantùm vim pre&longs;­<lb/>&longs;ionis con&longs;iderandam e&longs;&longs;e, quatenus e&longs;t ab vno arcu, &longs;ed quatenus e&longs;t etiam <lb/>ab aliis; ita vt ab illo communi qua&longs;i ni&longs;u aqua elevari cen&longs;eatur, quæ re-<pb pagenum="126" xlink:href="025/01/130.jpg"/>vera elevatio licèt aliquem aquarum motum dicat, non tamen ita acci­<lb/>pienda e&longs;t, vt aqua à circulo maximæ pre&longs;&longs;ionis ad punctum maximæ ele­<lb/>vationis excurrat, totumque illud &longs;patium conficiat, &longs;ed vt pars aquæ aliam <lb/>partem pellat, & hæc aliam; cogita ve&longs;icam aqua plenam, quam vel ma­<lb/>nu, vel fune in &longs;piras acto &longs;tringis, ac proinde temporis ferè momento tu­<lb/>mor attollitur, quod certè per motum obtineri non po&longs;&longs;et. </s> |
| <s id="s.001448">Tertiò, per <lb/>motum aquam elevatam versùs litus excurrere, & aver&longs;is ire fluminibus, <lb/>ad in&longs;tar majoris cuju&longs;dam dolij; vbi enim litore altior e&longs;t, in litus exun­<lb/>dat; idem dico de &longs;uprema fluminum &longs;uperficie: & hæc e&longs;t ratio cur <lb/>aqua, per æ&longs;tum exundet, quia cum prædictæ pre&longs;&longs;ionis vi, etiam ver­<lb/>sùs oram & litus extollatur, in litus ip&longs;um, quod inferius e&longs;t, & in &longs;ub­<lb/>jacentis fluminis alveum excurrit, &longs;ublata verò pre&longs;&longs;ione, aqua illa, <lb/>quæ priùs exundarat in litus, cum &longs;it altius ip&longs;a maris, po&longs;tquam detu­<lb/>muit, &longs;uperficie, versùs ip&longs;um mare refluit. </s> | <s id="s.001448">Tertiò, per <lb/>motum aquam elevatam versùs litus excurrere, & aver&longs;is ire fluminibus, <lb/>ad in&longs;tar majoris cuju&longs;dam dolij; vbi enim litore altior e&longs;t, in litus exun­<lb/>dat; idem dico de &longs;uprema fluminum &longs;uperficie: & hæc e&longs;t ratio cur <lb/>aqua, per æ&longs;tum exundet, quia cum prædictæ pre&longs;&longs;ionis vi, etiam ver­<lb/>sùs oram & litus extollatur, in litus ip&longs;um, quod inferius e&longs;t, & in &longs;ub­<lb/>jacentis fluminis alveum excurrit, &longs;ublata verò pre&longs;&longs;ione, aqua illa, <lb/>quæ priùs exundarat in litus, cum &longs;it altius ip&longs;a maris, po&longs;tquam detu­<lb/>muit, &longs;uperficie, versùs ip&longs;um mare refluit. </s> |
| <s id="s.001449">Quartò, Majorem arcum <lb/>vtilem plùs, minorem verò minùs præ&longs;tare; præ&longs;ertim cùm &longs;uo modo <lb/>accedat ratio vectis, &longs;icuti brevior baculus difficiliùs curvatur, quàm <lb/>longior; hinc major arcus minorem &longs;uperat, & major &longs;uperficies aquæ <lb/>ex præ&longs;atis arcubus con&longs;tans vincit minorem ex arcubus etiam con&longs;tan­<lb/>tem; &longs;unt autem huju&longs;modi arcus paralleli circulo maximæ pre&longs;&longs;ionis; <lb/>& cum in &longs;ingulis punctis circuli vtilis, æqualis pre&longs;&longs;io cen&longs;eatur, inæ­<lb/>qualitas pre&longs;&longs;ionis directæ accipienda e&longs;t in arcubus ad angulos rectos <lb/>&longs;ecantibus prædictos pre&longs;&longs;ionum arcus. </s> | <s id="s.001449">Quartò, Majorem arcum <lb/>vtilem plùs, minorem verò minùs præ&longs;tare; præ&longs;ertim cùm &longs;uo modo <lb/>accedat ratio vectis, &longs;icuti brevior baculus difficiliùs curvatur, quàm <lb/>longior; hinc major arcus minorem &longs;uperat, & major &longs;uperficies aquæ <lb/>ex præ&longs;atis arcubus con&longs;tans vincit minorem ex arcubus etiam con&longs;tan­<lb/>tem; &longs;unt autem huju&longs;modi arcus paralleli circulo maximæ pre&longs;&longs;ionis; <lb/>& cum in &longs;ingulis punctis circuli vtilis, æqualis pre&longs;&longs;io cen&longs;eatur, inæ­<lb/>qualitas pre&longs;&longs;ionis directæ accipienda e&longs;t in arcubus ad angulos rectos <lb/>&longs;ecantibus prædictos pre&longs;&longs;ionum arcus. </s> |
| <s id="s.001450">Quintò, Suppono ad aquam extru­<lb/>dendam, per angu&longs;tiorem alveum, &longs;eu canalem, minorem pre&longs;&longs;ionis vim de­<lb/>&longs;iderari, vt con&longs;tat ex doctrina motuum; nempe major mobilis, &longs;eu moven­<lb/>di corporis moles motui magis re&longs;i&longs;tit. </s> | <s id="s.001450">Quintò, Suppono ad aquam extru­<lb/>dendam, per angu&longs;tiorem alveum, &longs;eu canalem, minorem pre&longs;&longs;ionis vim de­<lb/>&longs;iderari, vt con&longs;tat ex doctrina motuum; nempe major mobilis, &longs;eu moven­<lb/>di corporis moles motui magis re&longs;i&longs;tit. </s> |
| |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.001469"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.001469"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| <s id="s.001470"> Antequam ad &longs;ecundam difficultatem orationem convertas, <lb/>hæc quam expo&longs;ui&longs;ti, mihi priùs &longs;olvenda e&longs;t; & fateor, vel nullam, vel <lb/>minimam pre&longs;&longs;ionis vim à &longs;emicirculo maximæ pre&longs;&longs;ionis per mare pa­<lb/>cificum ducto, ad grad Longit.255.ad o&longs;tia præfati fluminis traduci, pro­<lb/>pter interjectum continentis Americæ impedimentum; dixi vel mini­<lb/>mam, quia negari non pote&longs;t, traduci aliquam tum versùs Au&longs;trum per <lb/>freta Magellanicum, Marium &c. </s> | <s id="s.001470"> Antequam ad &longs;ecundam difficultatem orationem convertas, <lb/>hæc quam expo&longs;ui&longs;ti, mihi priùs &longs;olvenda e&longs;t; & fateor, vel nullam, vel <lb/>minimam pre&longs;&longs;ionis vim à &longs;emicirculo maximæ pre&longs;&longs;ionis per mare pa­<lb/>cificum ducto, ad grad, Longit. 255. ad o&longs;tia præfati fluminis traduci, pro­<lb/>pter interjectum continentis Americæ impedimentum; dixi vel mini­<lb/>mam, quia negari non pote&longs;t, traduci aliquam tum versùs Au&longs;trum per <lb/>freta Magellanicum, Marium &c. </s> |
| <s id="s.001471">tum versùs Septentrionem per freta <lb/>Davi&longs;ium, Hud&longs;onium &c. </s> | <s id="s.001471">tum versùs Septentrionem per freta <lb/>Davi&longs;ium, Hud&longs;onium &c. </s> |
| <s id="s.001472">Fateor etiam minimam vim traduci ad præfa­<lb/>ta o&longs;tia à &longs;emicirculo ortivo maximæ pre&longs;&longs;ionis Æquatorem &longs;ecante ad <lb/>grad Longit.75. cùm major illius pars &longs;it inutilis, arcus verò vtiles hinc <lb/>versùs Septentrionem, indèversùs Au&longs;trum, à promontorio, quod bo­<lb/>næ Spei vocant, excurrant, cùm tamen vis pre&longs;&longs;ionis non tantùm &longs;it <lb/>à prædicto circulo maximo, &longs;ed etiam ab aliis minoribus parallelis, <lb/>prædictæ elevationis ad illa o&longs;tia plu&longs;quam &longs;ufficientem cau&longs;am ha­<lb/>bemus. </s> | <s id="s.001472">Fateor etiam minimam vim traduci ad præfa­<lb/>ta o&longs;tia à &longs;emicirculo ortivo maximæ pre&longs;&longs;ionis Æquatorem &longs;ecante ad <lb/>grad Longit.75. cùm major illius pars &longs;it inutilis, arcus verò vtiles hinc <lb/>versùs Septentrionem, indèversùs Au&longs;trum, à promontorio, quod bo­<lb/>næ Spei vocant, excurrant, cùm tamen vis pre&longs;&longs;ionis non tantùm &longs;it <lb/>à prædicto circulo maximo, &longs;ed etiam ab aliis minoribus parallelis, <lb/>prædictæ elevationis ad illa o&longs;tia plu&longs;quam &longs;ufficientem cau&longs;am ha­<lb/>bemus. </s> |
| </p> | </p> |
| |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.001505"><emph type="italics"/>Augu&longs;tin.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.001505"><emph type="italics"/>Augu&longs;tin.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| <s id="s.001506"> Hoc&longs;æpè probavi, & hæc veri&longs;lima cau&longs;a e&longs;t pernici&longs;&longs;imi <lb/>Euripporum motus, &longs;eu cur&longs;us; immo lu&longs;i aliquando hoc experimento, <lb/>plenum aqua tubum cylindricum, di&longs;co æreo apprimè tubi o&longs;tio appo&longs;ito, <lb/>ex cujus centro angu&longs;tus canaliculus a&longs;&longs;urgebat, tantulùm premebam, <lb/>& aqua per dictum canaliculum pernici&longs;&longs;imè a&longs;&longs;urgebat erumpebatque; <lb/>vellem autem &longs;cire proportionem velocitatis, de&longs;cen&longs;um inter operculi, <lb/>& erumpentis aquæ a&longs;cen&longs;um. </s> | <s id="s.001506"> Hoc &longs;æpè probavi, & hæc veri&longs;&longs;ima cau&longs;a e&longs;t pernici&longs;&longs;imi <lb/>Euripporum motus, &longs;eu cur&longs;us; immo lu&longs;i aliquando hoc experimento, <lb/>plenum aqua tubum cylindricum, di&longs;co æreo apprimè tubi o&longs;tio appo&longs;ito, <lb/>ex cujus centro angu&longs;tus canaliculus a&longs;&longs;urgebat, tantulùm premebam, <lb/>& aqua per dictum canaliculum pernici&longs;&longs;imè a&longs;&longs;urgebat erumpebatque; <lb/>vellem autem &longs;cire proportionem velocitatis, de&longs;cen&longs;um inter operculi, <lb/>& erumpentis aquæ a&longs;cen&longs;um. </s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.001507"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.001507"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.001518"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.001518"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| <s id="s.001519"> Equidem Oceani æ&longs;tus per Gaditanum fretum influit, remi&longs;­<lb/>&longs;ior tamen; quia cùm versùs Cæciam linea æ&longs;tus huic oræ illap&longs;i eat, <lb/>valdè obliquè in o&longs;tra freti incidit; vnde valdè remittitur, atque adeò in <lb/>oram Syriæ oppo&longs;itam vix traducitur; traducitur tamen, & &longs;en&longs;u perci­<lb/>pitur in Novilunio & Plenilunio; licèt verò mare mediterraneum longi&longs;­<lb/>&longs;imum &longs;it, quia tamen multis in&longs;ulis interrumpitur, & ab occa&longs;u in ortum <lb/>recta excurrit, & æqualis ferè e&longs;t illius latitudo, arcus pre&longs;&longs;ionum in eo <pb pagenum="133" xlink:href="025/01/137.jpg"/>&longs;ecundùm totam illius longitudinem æquales &longs;unt; vna pars igitur non <lb/>prævalet &longs;upra aliam, igitur nullus æ&longs;tus; is enim; qui e&longs;t ad oram Syriæ <lb/>minimus quidem, &longs;ed jam olim à Phænicibus ob&longs;ervatus; item ad oram <lb/>Provinciæ, vt Scaliger ip&longs;e ob&longs;ervavit, ab Oceano per fretum Gaditanum <lb/>traducitur, non certè motu &longs;ed pre&longs;&longs;ionis vi, at verò cùm in &longs;inu Adriati­<lb/>co arcus pre&longs;&longs;ionum longè minores &longs;int, quàm in reliquo mari, quid mi­<lb/>rum &longs;i æ&longs;tus in eo fiat, effectus &longs;cilicet nece&longs;&longs;arius inæqualis pre&longs;&longs;ionis? </s> | <s id="s.001519"> Equidem Oceani æ&longs;tus per Gaditanum fretum influit, remi&longs;­<lb/>&longs;ior tamen; quia cùm versùs Cæciam linea æ&longs;tus huic oræ illap&longs;i eat, <lb/>valdè obliquè in o&longs;tra freti incidit; vnde valdè remittitur, atque adeò in <lb/>oram Syriæ oppo&longs;itam vix traducitur; traducitur tamen, & &longs;en&longs;u perci­<lb/>pitur in Novilunio & Plenilunio; licèt verò mare mediterraneum longi&longs;­<lb/>&longs;imum &longs;it, quia tamen multis in&longs;ulis interrumpitur, & ab occa&longs;u in ortum <lb/>recta excurrit, & æqualis ferè e&longs;t illius latitudo, arcus pre&longs;&longs;ionum in eo <pb pagenum="133" xlink:href="025/01/137.jpg"/>&longs;ecundùm totam illius longitudinem æquales &longs;unt; vna pars igitur non <lb/>prævalet &longs;upra aliam, igitur nullus æ&longs;tus; is enim; qui e&longs;t ad oram Syriæ <lb/>minimus quidem, &longs;ed jam olim à Phænicibus ob&longs;ervatus; item ad oram <lb/>Provinciæ, vt Scaliger ip&longs;e ob&longs;ervavit, ab Oceano per fretum Gaditanum <lb/>traducitur, non certè motu &longs;ed pre&longs;&longs;ionis vi, at verò cùm in &longs;inu Adriati­<lb/>co arcus pre&longs;&longs;ionum longè minores &longs;int, quàm in reliquo mari, quid mi­<lb/>rum &longs;i æ&longs;tus in eo fiat, effectus &longs;cilicet nece&longs;&longs;arius inæqualis pre&longs;&longs;ionis? </s> |
| <s id="s.001520">mi­<lb/>nor tamen propter angu&longs;tias o&longs;tij, & Corcyram ad prædictum o&longs;tium &longs;i­<lb/>tam, in qua vis æ&longs;tus frangitur; item in Africæ ora prædicto maris Adtia­<lb/>tici o&longs;tio, &longs;ecundum eundem Meridianum, è regione oppo&longs;ita; ibi enim <lb/>mediocris &longs;altem æ&longs;tus attollitur; nempe ibi mare &longs;e&longs;e explicat, & versùs <lb/>Africam qua&longs;i in &longs;inum lunatur; item in reliqua ora Africæ versùs Tune­<lb/>tum, in quam vis æ&longs;tus per fretum traducta à Balearibus & Sardinia ad Bo­<lb/>ream &longs;itis coërcita, impingitur; æ&longs;tus porrò ad dictam oram Africæ a&longs;&longs;ur­<lb/>gentis jam olim meminit S. Augu&longs;tinus. <!-- KEEP S--></s> | <s id="s.001520">mi­<lb/>nor tamen propter angu&longs;tias o&longs;tij, & Corcyram ad prædictum o&longs;tium &longs;i­<lb/>tam, in qua vis æ&longs;tus frangitur; item in Africæ ora prædicto maris Adria­<lb/>tici o&longs;tio, &longs;ecundum eundem Meridianum, è regione oppo&longs;ita; ibi enim <lb/>mediocris &longs;altem æ&longs;tus attollitur; nempe ibi mare &longs;e&longs;e explicat, & versùs <lb/>Africam qua&longs;i in &longs;inum lunatur; item in reliqua ora Africæ versùs Tune­<lb/>tum, in quam vis æ&longs;tus per fretum traducta à Balearibus & Sardinia ad Bo­<lb/>ream &longs;itis coërcita, impingitur; æ&longs;tus porrò ad dictam oram Africæ a&longs;&longs;ur­<lb/>gentis jam olim meminit S. Augu&longs;tinus. <!-- KEEP S--></s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.001521"><emph type="italics"/>Augu&longs;tin.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.001521"><emph type="italics"/>Augu&longs;tin.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.001599"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.001599"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| <s id="s.001600"> Hoc etiam facilè haberi pote&longs;t: &longs;i enim major fi&longs;tula longi­<lb/>tudine dupla & ba&longs;i quadrupla extrudit præcisè quantitatem aquæ qua­<lb/>druplam, &longs;it ba&longs;is majoris 16. minoris 4. ac proinde Diameter minoris 2. <lb/>majoris 4. erit ba&longs;is 16. ad &longs;uperficiem cavam majoris fi&longs;tulæ, vt ba­<lb/>&longs;is 4. ad cavam minoris; igitur vires majoris ad impedimentum fi&longs;tulæ <lb/>majoris, vt vires minoris ad impedimentum eju&longs;dem; &longs;it minoris impe­<lb/>dimentum vt vnum, erit majoris impedimentum vt 4. & &longs;i impedimen­<lb/>tum vt 1. &longs;ubducit vnam partem aquæ, vel motus ex 4. impedimen­<lb/>tum vt 4. &longs;ubducit partes 4. ex 16. vnde re&longs;idua erunt in eadem pro­<lb/>portione, &longs;cilicet vt 3. ad 12. jam verò &longs;i longitudo dupla ma­<lb/>joris fi&longs;tulæ &longs;ubducit 4. partes, longitudo &longs;ubdupla &longs;ubducet tantùm <lb/>2. igitur &longs;i major fi&longs;tula æqualis longitudine a&longs;&longs;umatur extrudet 14. <lb/>partes &longs;eu libras aquæ. </s> | <s id="s.001600"> Hoc etiam facilè haberi pote&longs;t: &longs;i enim major fi&longs;tula longi­<lb/>tudine dupla & ba&longs;i quadrupla extrudit præcisè quantitatem aquæ qua­<lb/>druplam, &longs;it ba&longs;is majoris 16. minoris 4. ac proinde Diameter minoris 2. <lb/>majoris 4. erit ba&longs;is 16. ad &longs;uperficiem cavam majoris fi&longs;tulæ, vt ba­<lb/>&longs;is 4. ad cavam minoris; igitur vires majoris ad impedimentum fi&longs;tulæ <lb/>majoris, vt vires minoris ad impedimentum eju&longs;dem; &longs;it minoris impe­<lb/>dimentum vt vnum, erit majoris impedimentum vt 4. & &longs;i impedimen­<lb/>tum vt 1. &longs;ubducit vnam partem aquæ, vel motus ex 4. impedimen­<lb/>tum vt 4. &longs;ubducit partes 4. ex 16. vnde re&longs;idua erunt in eadem pro­<lb/>portione, &longs;cilicet vt 3. ad 12. jam verò &longs;i longitudo dupla ma­<lb/>joris fi&longs;tulæ &longs;ubducit 4. partes, longitudo &longs;ubdupla &longs;ubducet tantùm <lb/>2. igitur &longs;i major fi&longs;tula æqualis longitudine a&longs;&longs;umatur extrudet 14. <lb/>partes &longs;eu libras aquæ. </s> |
| <s id="s.001601">Vt autem inveniatur ba&longs;is fi&longs;tulæ, eju&longs;dem cum <pb pagenum="141" xlink:href="025/01/145.jpg"/>minore longitudinis, per quam quadrupla quantitas eodem tempore ef­<lb/>fluat, ad i&longs;tud problema præparatorium res reducitur; dato Quadrato, cui <lb/>&longs;ubtractum &longs;it &longs;ubquadruplum, id e&longs;t Quadrato &longs;emilateris, invenire Qua­<lb/>dratum cui &longs;ubtracto rectangulo, &longs;ub eius latere, & quarta parte laceris <lb/>prioris, re&longs;iduum &longs;it quadruplum, primi re&longs;idui, &longs;en triplum primi Qua­<lb/><figure id="id.025.01.145.1.jpg" xlink:href="025/01/145/1.jpg"/><lb/>drati. </s> | <s id="s.001601">Vt autem inveniatur ba&longs;is fi&longs;tulæ, eju&longs;dem cum <pb pagenum="141" xlink:href="025/01/145.jpg"/>minore longitudinis, per quam quadrupla quantitas eodem tempore ef­<lb/>fluat, ad i&longs;tud problema præparatorium res reducitur; dato Quadrato, cui <lb/>&longs;ubtractum &longs;it &longs;ubquadruplum, id e&longs;t Quadrato &longs;emilateris, invenire Qua­<lb/>dratum cui &longs;ubtracto rectangulo, &longs;ub eius latere, & quarta parte laceris <lb/>prioris, re&longs;iduum &longs;it quadruplum, primi re&longs;idui, &longs;en triplum primi Qua­<figure id="id.025.01.145.1.jpg" xlink:href="025/01/145/1.jpg"/><lb/>drati. </s> |
| <s id="s.001602">Supponamus CB e&longs;&longs;e latus, &longs;eu Diame­<lb/>trum ba&longs;is minoris fi&longs;tulæ, & LA e&longs;&longs;e Quadra­<lb/>tum quæ&longs;itum, ita vt &longs;ubtracto HE &longs;ub latere LH, <lb/>& LE æquali MB, quæ e&longs;t &longs;ub quadrupla BA, <lb/>re&longs;iduum EA &longs;it triplum Quadrati CA: &longs;it au­<lb/>tem latus Quadrati 12 KN, quod mihi notum <lb/>e&longs;t, hoc enim e&longs;t triplum Quadrati CA; &longs;it etiam <lb/>KR, æqualis MB, mihi notæ, e&longs;t enim &longs;ubqua­<lb/>drupla BA; his præmi&longs;&longs;is, &longs;ic formo problema <lb/>decretorium: Data media proportionali, &longs;cilicet <lb/>KN, & differentia extremarum, &longs;cilicet KR, invenire <lb/><figure id="id.025.01.145.2.jpg" xlink:href="025/01/145/2.jpg"/><lb/>extremas; dividatur RK bifariam in S & &longs;ub radio SN <lb/>de&longs;cribatur &longs;emicirculus ONB, erunt KO, KP, extre­<lb/>mæ quæ&longs;itæ, vt patet; igitur KO e&longs;t latus quæ&longs;itum, <lb/>æquale &longs;cilicet LH. </s> | <s id="s.001602">Supponamus CB e&longs;&longs;e latus, &longs;eu Diame­<lb/>trum ba&longs;is minoris fi&longs;tulæ, & LA e&longs;&longs;e Quadra­<lb/>tum quæ&longs;itum, ita vt &longs;ubtracto HE &longs;ub latere LH, <lb/>& LE æquali MB, quæ e&longs;t &longs;ub quadrupla BA, <lb/>re&longs;iduum EA &longs;it triplum Quadrati CA: &longs;it au­<lb/>tem latus Quadrati 12 KN, quod mihi notum <lb/>e&longs;t, hoc enim e&longs;t triplum Quadrati CA; &longs;it etiam <lb/>KR, æqualis MB, mihi notæ, e&longs;t enim &longs;ubqua­<lb/>drupla BA; his præmi&longs;&longs;is, &longs;ic formo problema <lb/>decretorium: Data media proportionali, &longs;cilicet <lb/>KN, & differentia extremarum, &longs;cilicet KR, invenire <lb/><figure id="id.025.01.145.2.jpg" xlink:href="025/01/145/2.jpg"/><lb/>extremas; dividatur RK bifariam in S & &longs;ub radio SN <lb/>de&longs;cribatur &longs;emicirculus ONB, erunt KO, KP, extre­<lb/>mæ quæ&longs;itæ, vt patet; igitur KO e&longs;t latus quæ&longs;itum, <lb/>æquale &longs;cilicet LH. </s> |
| <s id="s.001603">Pari modo procedam &longs;i velim ha­<lb/>bere fi&longs;tulam eju&longs;dem longitudinis, ex qua eodem tem­<lb/>pore tripla, vel dupla quantitas effluat. </s> | <s id="s.001603">Pari modo procedam &longs;i velim ha­<lb/>bere fi&longs;tulam eju&longs;dem longitudinis, ex qua eodem tem­<lb/>pore tripla, vel dupla quantitas effluat. </s> |
| </p> | </p> |
| |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.001634"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> | <s id="s.001634"><emph type="italics"/>Antim.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s> |
| <s id="s.001635"> Per &longs;e quidem &longs;ummns æ&longs;tus &longs;emper e&longs;t, exi&longs;tente Luna in Me­<lb/>ridiano loci, &longs;ive &longs;upra, &longs;ive infra Horizontem; per accidens tamen &longs;ecus <lb/>accidit; & Primò quidem ex diver&longs;a pre&longs;&longs;ionis ratione; Nempe fieri po­<lb/>te&longs;t, vt hora decima Lunari re&longs;pectu alicujus loci, &longs;it maximus pre&longs;&longs;ionis <lb/>effectus, ac proinde &longs;ummus æ&longs;tus. </s> | <s id="s.001635"> Per &longs;e quidem &longs;ummus æ&longs;tus &longs;emper e&longs;t, exi&longs;tente Luna in Me­<lb/>ridiano loci, &longs;ive &longs;upra, &longs;ive infra Horizontem; per accidens tamen &longs;ecus <lb/>accidit; & Primò quidem ex diver&longs;a pre&longs;&longs;ionis ratione; Nempe fieri po­<lb/>te&longs;t, vt hora decima Lunari re&longs;pectu alicujus loci, &longs;it maximus pre&longs;&longs;ionis <lb/>effectus, ac proinde &longs;ummus æ&longs;tus. </s> |
| <s id="s.001636">Secundò, Ob concur&longs;um æ&longs;tuum Ge­<lb/>mini Matis tractus, vt fit in Germanico & Britannico, nempe longè ante <lb/>Meridiem Lunarem, re&longs;pectu Dieppæ & O&longs;tij Sequanæ Oceanus Septem­<lb/>trionalis intume&longs;cit, à quo in Germanicum vis pre&longs;&longs;ionis traducitur, & hinc <lb/>per Fretum Gallicum, Dieppam, & ad O&longs;tium Sequanæ ; quò etiam cùm ex <lb/>Britannico, qua&longs;i ex aver&longs;o vis pre&longs;&longs;ionis incumbat, licèt paulò tardiùs <lb/>quàm ex Germanico, quod ad Ortum &longs;itum e&longs;t, vtriu&longs;que concur&longs;u &longs;um­<lb/>mus æ&longs;tus Dieppæ a&longs;&longs;urgit, itémque ad O&longs;tium Sequanæ ; hîc quidem priùs <lb/>vna ferè hora propter reflexionem magis directam. </s> | <s id="s.001636">Secundò, Ob concur&longs;um æ&longs;tuum Ge­<lb/>mini Matis tractus, vt fit in Germanico & Britannico, nempe longè ante <lb/>Meridiem Lunarem, re&longs;pectu Dieppæ & O&longs;tij Sequanæ Oceanus Septem­<lb/>trionalis intume&longs;cit, à quo in Germanicum vis pre&longs;&longs;ionis traducitur, & hinc <lb/>per Fretum Gallicum, Dieppam, & ad O&longs;tium Sequanæ ; quò etiam cùm ex <lb/>Britannico, qua&longs;i ex aver&longs;o vis pre&longs;&longs;ionis incumbat, licèt paulò tardiùs <lb/>quàm ex Germanico, quod ad Ortum &longs;itum e&longs;t, vtriu&longs;que concur&longs;u &longs;um­<lb/>mus æ&longs;tus Dieppæ a&longs;&longs;urgit, itémque ad O&longs;tium Sequanæ ; hîc quidem priùs <lb/>vna ferè hora propter reflexionem magis directam. </s> |
| <s id="s.001637">Hinc fieri pote&longs;t; vt a&longs;­<lb/>&longs;urgat &longs;ummus æ&longs;tus in duobus locis &longs;ub diver&longs;o Meridiano &longs;itis, eodem <lb/>tempore, v.g. <!-- REMOVE S-->&longs;i accipiatur alter locus di&longs;tans Dieppa 7. grad.1/2. ver&longs;us Or­<lb/>tum, in quo &longs;ummus æ&longs;tus &longs;it hora vndecima Lunari; illic enim & Dieppæ <lb/>eodem tempore &longs;ummus erit æ&longs;tus. </s> | <s id="s.001637">Hinc fieri pote&longs;t; vt a&longs;­<lb/>&longs;urgat &longs;ummus æ&longs;tus in duobus locis &longs;ub diver&longs;o Meridiano &longs;itis, eodem <lb/>tempore, v.g. <!-- REMOVE S-->&longs;i accipiatur alter locus di&longs;tans Dieppa 7. grad.1/2. ver&longs;us Or­<lb/>tum, in quo &longs;ummus æ&longs;tus &longs;it hora vndecima Lunari; illic enim & Dieppæ <lb/>eodem tempore &longs;ummus erit æ&longs;tus. </s> |
| <s id="s.001638">Pari modo facilè dici pote&longs;t, cur mul­<lb/>tis in locis &longs;ummus æ&longs;tus &longs;it po&longs;t Meridiem v, g. <!-- REMOVE S-->Burdigalæ, ad Garumnam, <lb/>Antuerpiæ ad Scaldim, Hamburgi ad Albim, &longs;ummus æ&longs;tus e&longs;t hora &longs;exta <lb/>Lunari po&longs;t eju&longs;dem Meridiem, quia per motum æ&longs;tus a&longs;cendit in alveo <lb/>fluminum; igitur tardiùs pervenit ad loca longè di&longs;&longs;ita à fluminis faucibus: <lb/>Am&longs;terodami 3. hora Lunari po&longs;t Meridiem; in ip&longs;o verò Meridie Lu­<lb/>nari, Encu&longs;æ, haud procul po&longs;itæ; quia per diver&longs;os mæandros in <lb/>eo maris &longs;inu, Am&longs;terodamum æ&longs;tus appellit, liberiùs Encu&longs;am; in <lb/>oram Fri&longs;iæ adhuc liberiùs; hinc tertia hora Lunati ante Meridiem Luna­<lb/>rem, ibi fit &longs;ummus æ&longs;tus; nempe ab Oceano Septemtrionali tantulùm <lb/>versùs Ortum declinante vis pre&longs;&longs;ionis traducitur in Germanicum, & qua­<lb/>&longs;i directè in oram Fri&longs;iæ; Oceanus autem Septemtrionalis propter mo­<lb/>dicam Meridianorum di&longs;tantiam in eo Boreali tractu, in Germanicum <lb/>incumbit, antequam Luna ad illum Meridianum perveniat; cui Ma­<lb/>re Germanicum &longs;ube&longs;t, vnde prior ratio indicata plurimùm confirmatur. <lb/></s> | <s id="s.001638">Pari modo facilè dici pote&longs;t, cur mul­<lb/>tis in locis &longs;ummus æ&longs;tus &longs;it po&longs;t Meridiem v, g. <!-- REMOVE S-->Burdigalæ, ad Garumnam, <lb/>Antuerpiæ ad Scaldim, Hamburgi ad Albim, &longs;ummus æ&longs;tus e&longs;t hora &longs;exta <lb/>Lunari po&longs;t eju&longs;dem Meridiem, quia per motum æ&longs;tus a&longs;cendit in alveo <lb/>fluminum; igitur tardiùs pervenit ad loca longè di&longs;&longs;ita à fluminis faucibus: <lb/>Am&longs;terodami 3. hora Lunari po&longs;t Meridiem; in ip&longs;o verò Meridie Lu­<lb/>nari, Encu&longs;æ, haud procul po&longs;itæ; quia per diver&longs;os mæandros in <lb/>eo maris &longs;inu, Am&longs;terodamum æ&longs;tus appellit, liberiùs Encu&longs;am; in <lb/>oram Fri&longs;iæ adhuc liberiùs; hinc tertia hora Lunati ante Meridiem Luna­<lb/>rem, ibi fit &longs;ummus æ&longs;tus; nempe ab Oceano Septemtrionali tantulùm <lb/>versùs Ortum declinante vis pre&longs;&longs;ionis traducitur in Germanicum, & qua­<lb/>&longs;i directè in oram Fri&longs;iæ; Oceanus autem Septemtrionalis propter mo­<lb/>dicam Meridianorum di&longs;tantiam in eo Boreali tractu, in Germanicum <lb/>incumbit, antequam Luna ad illum Meridianum perveniat; cui Ma­<lb/>re Germanicum &longs;ube&longs;t, vnde prior ratio indicata plurimùm confirmatur. <lb/></s> |