Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to casat_terra_018_la_1658.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

Colored diff for /texts/archimedes/xml/casat_terra_018_la_1658.xml between version 1.21 and 1.22

version 1.21, 2003/12/21 14:01:49 version 1.22, 2004/03/30 16:57:30
Line 1 
Line 1 
 <?xml version="1.0"?> <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
 <!DOCTYPE archimedes SYSTEM "../dtd/archimedes.dtd" > <!DOCTYPE archimedes SYSTEM "../dtd/archimedes.dtd" >
 <archimedes xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">      <info> <archimedes xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
         <author>Casati, Paolo</author>   <info>
         <title>Terra machinis mota</title>     <author>Cardano, Girolamo</author>
         <date>1658</date>     <title>Opus novum de proportionibus</title>
         <place>Rome</place>     <date>1570</date>
      <place>Basel</place>
         <translator/>         <translator/>
         <lang>la</lang>         <lang>la</lang>
         <cvs_file>casat_terra_018_la_1658.xml</cvs_file>     <cvs_file>carda_propo_015_la_1570.xml</cvs_file>
         <cvs_version/>         <cvs_version/>
         <locator>018.xml</locator>     <locator>015.xml</locator>
 </info>      <text>          <front>          </front>          <body>            <chap>        <pb xlink:href="018/01/001.jpg"/><p type="main">   </info>
    <text>
 <s><emph type="center"/>TERRA <lb/>MACHINIS MOTA <lb/>DISSERTATIONES<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">     <front>
        <section>
 <s><emph type="center"/>GEOMETRICAE, MECHANICAE <lb/>PHYSICAE, HYDROSTATICAE<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">         <pb xlink:href="015/01/001.jpg"/>
          <pb xlink:href="015/01/002.jpg"/>
 <s><emph type="center"/>In quibus<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">         <pb xlink:href="015/01/003.jpg"/>
          <pb xlink:href="015/01/004.jpg"/>
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Machinarum Coniugatarum vires inter &longs;e comparantur: <lb/>Multiplici Noua Methodo Terr&aelig; magnitudo &amp; <lb/>Grauitas inue&longs;tigatur: ARCHIMEDES <lb/>terr&aelig; motionem &longs;pondens ab arroganti&aelig; <lb/>&longs;u&longs;picione vindicatur.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p><p type="main">         <p type="head">
            <s id="id000001">HIERONYMI <lb/>CARDANI MEDIO<lb/>LANENSIS, CIVISQVE BONO&shy;<lb/>NIENSIS, PHILOSOPHI, MEDICI ET <lb/>Mathematici clari&longs;simi,</s>
 <s><emph type="center"/>AVTHORE <lb/>PAVLO CASATO <lb/>E SOCIETATE IESV <lb/><figure id="id.018.01.001.1.jpg" xlink:href="018/01/001/1.jpg"/><lb/>ROM&AElig;.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">         </p>
          <p type="head">
 <s><emph type="center"/>Ex Typographia Ignatij de Lazaris. </s>           <s id="id000002">OPVS NOVVM DE <lb/>PROPORTIONIBVS NVMERORVM, MO<lb/>TVVM, PONDERVM, SONORVM, ALIARVMQVE RERVM <lb/>men&longs;urandarum, non &longs;ol&ugrave;m Geometrico more &longs;tabilitum, &longs;ed etiam <lb/>uarijs experimentis &amp; ob&longs;eruationibus rerum in natura, &longs;olerti <lb/>demon&longs;tratione illu&longs;tratum, ad multiplices u&longs;us ac&shy;<lb/>commodatum, &amp; in V libros dige&longs;tum.</s>
          </p>
 <s>M.DC.LVIII. <lb/><emph type="italics"/>SVPERIORVM PERMISSV.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p><pb xlink:href="018/01/002.jpg"/>         <p type="head">
            <s id="id000003">PRAETEREA.</s>
 <pb xlink:href="018/01/003.jpg"/><figure id="id.018.01.003.1.jpg" xlink:href="018/01/003/1.jpg"/><p type="main">         </p>
          <p type="head">
 <s><emph type="center"/>ILLVSTRISS. AC REVERENDISS. DOMINO <lb/>D. IOANNI GEORGIO <lb/>PATRITIO VENETO<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">           <s id="id000004">ARTIS MAGN&AElig;, SIVE DE REGVLIS <lb/>ALGEBRAICIS, LIBER VNVS, ABSTRVSISSIMVS <lb/>&amp; inexhau&longs;tus plane totius Arithmetic&aelig; the&longs;aurus, ab <lb/>authore recens multis in locis recogni&shy;<lb/>tus &amp; auctus.</s>
          </p>
 <s><emph type="center"/><expan abbr="VTRIVSq;">VTRIVSque</expan> SIGNATVR&AElig; REFERENDARIO <lb/><emph type="italics"/>PAVLVS CASATVS E SOCIET AT E IESV<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p><p type="main">         <p type="head">
            <s id="id000005">ITEM.</s>
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Felicitatem.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p><p type="main">         </p>
          <p type="head">
 <s><emph type="italics"/>APVD multos arroganti&aelig; opinione la&shy;<lb/>borat Archimedes, qu&ograve;d dato, vbi ip&shy;<lb/>&longs;e con&longs;i&longs;teret, loco tellurem &longs;uis &agrave; fun&shy;<lb/>damentis conuellere &longs;e po&longs;&longs;e affirma&shy;<lb/>ret: id &longs;cilicet per &longs;ummam confiden&shy;<lb/>tiam dictum putant, quod cum reap&shy;<lb/>&longs;e ne tentari quidem, ne dum perfici, <lb/>queat, experimento refelli non pote&longs;t. </s>           <s id="id000006">DE ALIZA REGVLA LIBER, HOC EST, ALGEBRAICAE <lb/>logi&longs;tic&aelig; &longs;u&aelig;, numeros recondita numerandi &longs;ubtilitate, &longs;ecundum Geo&shy;<lb/>metricas quantitates inquirentis, nece&longs;&longs;aria Coronis, <lb/>nunc demum in lucem edita.</s>
          </p>
 <s>Di&longs;cutienda fuit <lb/>conflata in bonum Senem inuidia criminis, quo &longs;oli erudi&shy;<lb/>tuli afflantur, qui &longs;cientijs leuiter a&longs;per&longs;i &longs;ibi &longs;apientes vi&shy;<lb/>dentur. </s>         <p type="head">
            <s id="id000007">O<emph type="italics"/>pus<emph.end type="italics"/> P<emph type="italics"/>hy&longs;icis &amp;<emph.end type="italics"/> M<emph type="italics"/>athematicis imprimis <lb/>utile &amp; nece&longs;&longs;arium.<emph.end type="italics"/></s>
 <s>Et quanquam me vindice non eget Archimedes, <lb/>&longs;ua &longs;apientia aduers&ugrave;s calumniantium tela &longs;atis protectus; <lb/>illud forta&longs;&longs;e non inutile accidat, &longs;i vel min&ugrave;s eruditi in&shy;<lb/>telligant nihil e&longs;&longs;e tam arduum, quod &longs;uperari non po&longs;&longs;it &longs;a&shy;<lb/>pientis indu&longs;tria. </s>         </p>
          <p type="head">
 <s>Tibi cert&egrave;, Illu&longs;tri&longs;&longs;ime Domine, non <lb/>iniucundam fore hanc elucubratiunculam pr&aelig;&longs;agit animus <lb/>pro ea humanitatis abundantia, qua literarios omnes cona&shy;<emph.end type="italics"/><pb xlink:href="018/01/004.jpg"/><emph type="italics"/>tus complecti &longs;oles: Illa enim, vbi in lucem prodire datum <lb/>e&longs;t, continu&ograve; ge&longs;tijt tuum conuolare in &longs;inum, in quo &longs;e be&shy;<lb/>nign&egrave; fouendam &longs;peraret. </s>           <s id="id000008">Cum C&aelig;&longs;. </s>
            <s id="id000009">Maie&longs;t. </s>
 <s>Alliciebat ingenita clari&longs;&longs;imi <lb/>&longs;anguinis nobilitas auorum nominibus con&longs;picua, innutrita <lb/>virtutibus indoles, morum facilitas &longs;uaui&longs;&longs;ima, grauitas&shy;<lb/>que comitate condita, ingenij acies per&longs;picua, eruditio varia <lb/>atque pr&aelig;clara. </s>           <s id="id000010">Gratia &amp; Priuilegio.</s>
          </p>
 <s>Illud vnum ab&longs;terrere poterat properan&shy;<lb/>tem, quod de mouenda tellure di&longs;putans vix &longs;e &longs;u&longs;picari <lb/>debui&longs;&longs;et a&longs;piciendam ab homine, qui inter eos delectus, <lb/>quos aut ad proponendas dirimendasque partium cau&longs;as, aut <lb/>ad Bonum Regimen aduigilare Sapienti&longs;&longs;imus Princeps iu&longs;&shy;<lb/>&longs;it, intentis in Reipublic&aelig; quietem, componendosque ciuium <lb/>motus oculis h&aelig;ret. </s>         <p type="head">
            <s id="id000011">BASILE&AElig;.</s>
 <s>Sed cum nulla tibi pereant temporis <lb/>momenta, qui enim potui&longs;&longs;es hunc iuuentutis florem matu&shy;<lb/>ris tot &longs;cientiarum fructibus coronare, natur&aelig; rece&longs;&longs;us phi&shy;<lb/>lo&longs;ophando rimari, in infinitas Iuris ambages excurrere, <lb/>Theologic&aelig; facultatis adyta penetrare, monumenta Eccle&shy;<lb/>&longs;ia&longs;tic&aelig; vetu&longs;tatis euoluere, ni&longs;i velocis ingenij vigorem a&longs;&shy;<lb/>&longs;iduo &longs;tudio foui&longs;&longs;es? </s>         </p>
        </section>
 <s>Cum, inquam, nulla tibi pereant <lb/>temporis momenta, de&longs;peran dum non fuit hi&longs;ce Di&longs;&longs;ertatio&shy;<lb/>nibus impetrari po&longs;&longs;e ea horarum re&longs;egmina, qu&aelig; aut am&aelig;&shy;<lb/>nioribus Mu&longs;is, aut Mathematic&aelig; contemplationi tribuere <lb/>&longs;oles, vt &longs;euerioris negotij laborem literato otio interrum&shy;<lb/>pas. </s>       <section>
          <pb xlink:href="015/01/005.jpg"/>
 <s>Nihil h&igrave;c tua dignum eruditione, qu&aelig; e&longs;t Authoris <lb/>tenuitas, inuenies: me&aelig; tamen ob&longs;eruanti&aelig; ve&longs;tigia non ob&shy;<lb/>&longs;cura deprehendas, maxim&egrave; velim. </s>         <pb xlink:href="015/01/006.jpg"/>
          <p type="head">
 <s>Multo autem notior <lb/>atqu&egrave; illu&longs;trior meus erga te animus erit, vbi per tua iu&longs;&longs;a <lb/>licuerit mea in re &longs;tudia officijs vberioribus te&longs;tari. </s>           <s id="id000012">IN LIBRVM DE <lb/>PROPORTIONIBVS HIERONYMI <lb/>CARDANI MEDIOLANENSIS, CIVISQVE <lb/>Bononien&longs;is, Medici, Pr&aelig;fatio ad M. A. </s>
            <s id="id000013">Amulium <lb/>Venetum Card. </s>
 <s>Tu&aelig; <lb/>erit magnanimitatis exilem hanc ob&longs;equij mei te&longs;&longs;eram non <lb/>contemnere. </s>           <s id="id000014">Illu&longs;tri&longs;simum.</s>
          </p>
 <s>Vale.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><pb xlink:href="018/01/005.jpg"/><p type="main">         <p type="main">
            <s id="id000015">Bene Dictum e&longs;t meo iudicio &agrave; Platone M.  <lb/>A. </s>
 <s><emph type="center"/>Amice Lector.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">           <s id="id000016">Amuli optime, beatas fore Re&longs;pub. </s>
            <s id="id000017">&longs;i uel <lb/>illarum domini &longs;apienti&aelig; amatores e&longs;&longs;ent, <lb/>aut qui &longs;apienti&aelig; e&longs;&longs;ent amatores domina&shy;<lb/>rentur, hoc ip&longs;um clar&egrave; intelligens, &longs;tudio &longs;a<lb/>pienti&aelig; nihil e&longs;&longs;e utilius humano generi: <lb/>quo &longs;imul &amp; pietas, &amp; iu&longs;titia, &amp; mutuus <lb/>amor hominum inter &longs;e &amp; eorum commo&shy;<lb/>da continerentur. </s>
 <s>MACHINALIS &amp; Hydro&longs;tatic&aelig; Philo&longs;ophi&aelig;, <lb/>quam premo, &longs;pecimen aliquod exhibi&shy;<lb/>turus, ac Prodromum tanti&longs;per emi&longs;&longs;u&shy;<lb/>rus dum extrema manus operi accedat, <lb/>Archimed&aelig;um Problema &longs;elegi, quo tel&shy;<lb/>lurem moueri po&longs;&longs;e pro&longs;itebatur, ni&longs;i locus, vbi machi&shy;<lb/>na con&longs;i&longs;teret, defui&longs;&longs;et. </s>           <s id="id000018">Nempe hi&longs;ce quatuor tota no&longs;tra felicitas com&shy;<lb/>prehenditur. </s>
            <s id="id000019">Si quidem pietate in Deos nihil ni&longs;i &longs;anctum, &amp; pu&shy;<lb/>rum, &amp; illu&longs;tre &longs;apimus: hoc ip&longs;o primum quod &longs;upra nos e&longs;t, intel&shy;<lb/>ligimus, Deos ueneramur, gratias agimus, timor cum ueneratione <lb/>no&longs;tros animos &longs;ubit, &amp; de futura uita cogitamus, h&aelig;c ip&longs;a morta&shy;<lb/>lia &longs;i non negligentes &longs;altem paruifacientes. </s>
 <s>Qua ille machinatione id per&shy;<lb/>ficere moliretur, Hi&longs;toricis di&longs;putandum relinquo. </s>           <s id="id000020">Iu&longs;titiam autem ade&ograve; <lb/>nece&longs;&longs;ariam humano generi e&longs;&longs;e &longs;cimus, ut &longs;ine illa neque e&longs;&longs;e, nedum <lb/>ben&egrave; e&longs;&longs;e po&longs;s&iacute;mus, ut neque latronum c&oelig;tus ab&longs;que ea diu &longs;tare po&longs;&shy;<lb/>&longs;int. </s>
            <s id="id000021">Porr&ograve; quid dicam de concordia, &amp; mutua hominum beneuo&shy;<lb/>lentia, in quibus omnis uit&etail; human&etail; dulcedo repo&longs;ita e&longs;t: nec quis <lb/>&longs;u&longs;tineat uiuere, qui &longs;e omnibus odio&longs;um e&longs;&longs;e &longs;entiat. </s>
 <s>Mul&shy;<lb/>tiplex &longs;uppetebat methodus; &longs;atis &longs;cio. </s>           <s id="id000022">His ip&longs;is fi&shy;<lb/>lios in &longs;pem alimus, parentes fouemus, fratres tuemur, &amp; adiuua&shy;<lb/>mus, amicis opitulamur, cum hominibus hilarem &amp; iucundam ui&shy;<lb/>tam ducimus. </s>
            <s id="id000023">Si quis &longs;erpentem in lecto haberet, nunquam &longs;om&shy;<lb/>num caperet: ita nihil mole&longs;tius e&longs;t in hac uita, quam e&longs;&longs;e cum quo <lb/>nolis, &amp; priuari con&longs;uetudine eorum cum quibus maxim&egrave; uiuere <lb/>cupias. </s>
 <s>Placuit tamen <lb/>poti&longs;&longs;im&ugrave;m o&longs;tendere, quantum in hoc negotio machi&shy;<lb/>narum Compo&longs;itio pr&aelig;&longs;tet earundem Augmento: id&shy;<lb/>que intr&agrave; eiu&longs;dem Facultatis genus; vt vel &longs;olos Vectes <lb/>adhibendo, vel &longs;olas Trochleas &amp;c. </s>           <s id="id000024">Quid enim habent Principes pr&aelig;cipuum cum tota illa po&shy;<lb/>tentia quam habent, ni&longs;i hoc unum, quod &longs;uis quos amant bene fa&shy;<lb/>cere po&longs;sint: nam reliqua omnia exerceri, uenari, edere, bibere, dor&shy;<lb/>mire, iter agere, loca am&aelig;na inui&longs;ere multis alijs conce&longs;&longs;um e&longs;t, ma&shy;<lb/>ioreque commodo qui in uita priuata degunt. </s>
            <s id="id000025">Si ergo principatum <lb/>cum tot laboribus, curis, periculis, &amp; merit&ograve; omnes appetunt: nec <lb/>e&longs;t in eo quicquam pr&aelig;cipuum pr&aelig;ter hoc, cui dubium e&longs;t quin <lb/>hoc non &longs;it &longs;ummum huius uit&aelig; hominibus bonum? </s>
 <s>quod ver&ograve; in vno <lb/>genere explicatur, de c&aelig;teris dictum facil&egrave; intelligitur. </s>           <s id="id000026">propter cu&shy;<lb/>ius uel dubiam &longs;pem eorum, qu&aelig; habent obliti mortales pericli&shy;<lb/>tantur. </s>
            <s id="id000027">Succedunt inde tot commoda, non &longs;olum utilia, &longs;ed pleraque<pb xlink:href="015/01/007.jpg"/>etiam nece&longs;&longs;aria, qu&aelig; nos &longs;apientia docet: huiu&longs;modi ergo omnia <lb/>c&ugrave;m libris contineantur, merit&ograve; optimus qui&longs;que librorum bono&shy;<lb/>rum perpetuitati atque in columitati fauere debet. </s>
 <s><lb/>Ne quis autem in motu i&longs;to perficiendo aut immen&longs;as, <lb/>aut innumeras requiri machinas exi&longs;timaret, tentaui to&shy;<lb/>tius globi terraquei grauitatem, quantum coniiciendo <lb/>a&longs;&longs;equi fas e&longs;t, explorare: vnde apert&acirc; con&longs;ecutione con&shy;<lb/>&longs;icitur non ade&ograve; multis membris di&longs;tingui oportere ma&shy;<lb/>chinam hoc in opere nece&longs;&longs;ariam: vtinam de materi&etail; <lb/>ips&acirc; non &longs;atis firm&acirc; dubitari non po&longs;&longs;et. </s>           <s id="id000028">C. </s>
            <s id="id000029">Caligulam exe&shy;<lb/>cramur &longs;olum ob id quod Vergilij, &amp; T. </s>
 <s>Quoniam ve&shy;<lb/>r&ograve; grauitatis notitia pendet ex mole pr&aelig;cognit&acirc;; vt ab&shy;<lb/>&longs;olutum e&longs;&longs;et Problema, methodos indicaui, quibus <lb/>terr&aelig; magnitudinem indagare po&longs;simus: vt videlicet ex <lb/>not&acirc; mole pondus innote&longs;cat, &amp; hinc definiri po&longs;&longs;it ma&shy;<lb/>china qu&aelig; dat&aelig; grauitati mouend&aelig; proportione re&longs;pon&shy;<lb/>deat. </s>           <s id="id000030">Liuij &longs;cripta delere cogi&shy;<lb/>tauerit. </s>
            <s id="id000031">Quid facturi e&longs;&longs;emus, &longs;i feci&longs;&longs;et quod cogitauerat? </s>
 <s>Sed quia in motu ip&longs;o aqua in partem &longs;ecederet, <lb/>motumque faciliorem efficeret; examinandum fuit, <pb xlink:href="018/01/006.jpg"/>quantum illa afferre po&longs;&longs;et momenti; id quod fieri non <lb/>potuit &longs;in&egrave; Hydro&longs;tatic&acirc; exercitatione, qua ignis terr&aelig; <lb/>vi&longs;ceribus inclu&longs;i, a&euml;ris, &amp; aqu&aelig; grauitates inuice&mtail; <lb/>conferrentur. </s></p><p type="main">           <s id="id000032">E&longs;t in &longs;a&shy;<lb/>pientum monumentis bonum &longs;ine malo, mens &longs;ine corporea labe: <lb/>Virtutes ab&longs;que uitijs, grati&aelig; &amp; iucunditas &longs;ine &longs;orde, &amp; immundi&shy;<lb/>tia, uoluptas &longs;ine dolore, conuer&longs;atio ab&longs;que t&aelig;dio, deliti&aelig; ab&longs;que mi&longs;e<lb/>ria nuda, omnia bona pr&aelig;&longs;tant, atque laudabilia ab omnibus morta&shy;<lb/>litatis exuuijs libera, tantum commodi afferunt libri. </s>
            <s id="id000033">Sed &amp; in eo&shy;<lb/>rum electione ac &longs;tudijs modus, ac medio critas qu&aelig;dam &longs;eruanda <lb/>e&longs;t, qu&aelig; &longs;i quis neglexerit non leui incommodo afficietur: eam an&shy;<lb/>tiqui rationem alij proportionem appellarunt, non equidem etiam <lb/>in pertritis tam <expan abbr="facillim&atilde;">facillimam</expan>, ut rentur homines: nam in alijs rebus per&shy;<lb/>ob&longs;curam e&longs;&longs;e fatentur, ego difficillimam puto undique, &amp; magis for<lb/>&longs;an ubi non exi&longs;timamus. </s>
 <s>Duas in di&longs;&longs;ertationes tribueram hoc opu&longs;culum, <lb/>cum prim&ugrave;m problema hoc in Collegio Romano <lb/>&longs;ub au&longs;picijs Eminenti&longs;&longs;imi Principis Cardinalis Ha&longs;&shy;<lb/>&longs;i&aelig; Lantgrauij explicatum e&longs;t ab Illu&longs;tri&longs;&longs;imo Co&shy;<lb/>mite Antonio de Mont&longs;ort. <!-- KEEP S--></s>           <s id="id000034">Vnde plures decidere uidemus magnis <lb/>cum auxilijs, &amp; euidenti &longs;pe: quid aliud e&longs;t in cau&longs;a qu&agrave;m ignota <lb/>men&longs;ura rerum? </s>
            <s id="id000035">quam tamen plerique tenere &longs;e putant. </s>
 <s>Sed quoniam di&longs;&longs;ertatio&shy;<lb/>nes ill&aelig; longiores erant, qu&agrave;m vt facil&egrave; hominem ad <lb/>legendum allicerent, &amp; per tempus non licuerat ad <lb/>marginem notas, qua&longs;i eorum, qu&aelig; dicuntur, indices, <lb/>apponere, placuit rem totam in quinque di&longs;&longs;ertationes <lb/>di&longs;pertiri, vt legentium commodo &longs;eruirem, additis ad <lb/>marginem notis. </s>           <s id="id000036">Ergo, c&ugrave;m <lb/>&longs;ummum bonum in hac men&longs;ura &longs;itum e&longs;&longs;e cernerem, ut clar&egrave; o&longs;ten<lb/>dunt mu&longs;ic&aelig; uoces, qu&aelig; non ni&longs;i indiuiduo &lpar;ut ita dicam&rpar; &longs;patio <lb/>&longs;eu loco &longs;tare po&longs;&longs;unt, ita &amp; in figuris picturarum &amp; &longs;tatuarum, &amp; <lb/>diebus decretorijs, &amp; negotijs ciuilibus oper&etail; pretium me factu&shy;<lb/>rum exi&longs;timaui, &longs;i omnia h&aelig;c qu&aelig; lat&egrave; patebant breuiter in unum <lb/>redegi&longs;&longs;em, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> tantum ne lectorem t&aelig;dio afficerem, qu&agrave;m ut qu&ograve;d <lb/>ali&agrave;s do cui, breuibus tractationibus, &amp; plura continerentur, &amp; faci<lb/>lius docerentur. </s>
            <s id="id000037">Cum uer&ograve; bona fortuna qu&aelig;dam effeci&longs;&longs;et, ut tibi <lb/>libellum dedica&longs;&longs;em de Prouidentia ex con&longs;titutione temporum, <lb/>longe meliore occa&longs;ione nominis tui typographi obliti &longs;int, indi&shy;<lb/>gnum fore putaui, ut non &aelig;rea &lpar;quemadmodum cum Glauco Dio<lb/>medes&rpar; cum aureis commutarem. </s>
 <s>Ne ver&ograve; pauculis ijs, ad quorum ma&shy;<lb/>nus olim veni<gap/>h&aelig;c elucubratiuncula, videar mal&egrave; co&shy;<lb/>ctam cramben recoxi&longs;&longs;e, non prodeunt &longs;in&egrave; auctario h&aelig; <lb/>di&longs;&longs;ertationes, quas plurium eruditorum virorum iudi&shy;<lb/>cia &longs;ubire de&longs;idero, vt doctior fiam. </s></p><p type="main">           <s id="id000038">Itaque infinitis licet circumuentus <lb/>negotijs totus huic oper&aelig; in cubui, atque ade&ograve; ut pr&aelig;ter &longs;pem unius <lb/>anni pen&egrave; &longs;patio liber ab&longs;olueretur. </s>
            <s id="id000039">Qui cum tibi &lpar;ut dixi&rpar; iam iur&egrave; <lb/>deberetur, e&ograve; tamen magis dedicandum putaui, quod non ego &longs;o&shy;<lb/>lum quanquam id maxim&egrave;, &longs;ed communis con&longs;en&longs;us ho&shy;<lb/>minum exi&longs;timet, te &longs;ingulari uirtute omnibus <lb/>&longs;tudio&longs;is plurimum fauere, <lb/>Vale.</s>
 <s>Fru&longs;tra qu&aelig;ras ex me, vt ea qu&aelig; di&longs;&longs;ertatione comple&shy;<lb/>xus &longs;um, aliorum authoritate firmentur: h&aelig;c enim &longs;i <lb/>legi&longs;&longs;em, nolui&longs;&longs;em ex&longs;cribere: ideo plura omi&longs;i, qu&aelig; <lb/>ab alijs dicta deprehendi. </s>         </p>
        </section>
 <s>Non ade&ograve; tamen de&longs;ipui, vt <lb/>mihi vni Solem illuxi&longs;&longs;e cen&longs;eam: fieri potuit vt h&aelig;c ea&shy;<lb/>dem alijs occurrerent; &longs;ed qu&aelig;cunque tandem illa &longs;int, <lb/>mihi prim&ugrave;m, nemine pr&aelig;lucente, in mentem vene&shy;<lb/>runt. </s>       <section>
          <pb xlink:href="015/01/008.jpg"/>
 <s>H&aelig;c autem eo tant&ugrave;m con&longs;ilio dicta &longs;unt, n&etail; <lb/>plura, qu&aelig; in hanc &longs;ententiam afferri potui&longs;&longs;ent, omi&longs;&longs;a <lb/>calumnieris: neque enim omnia per&longs;equi otium &longs;uit. </s></p><p type="main">         <p type="head">
            <s id="id000040">TABVLA PRO&shy;<lb/>POSITIONVM DE <lb/>PROPORTIONIBVS.<lb/><arrow.to.target n="table1"/></s>
 <s>Quod &longs;pectat ad &longs;criptionis methodum dialogicam; <pb xlink:href="018/01/007.jpg"/>illam Platonis exemplum ab omni calumni&acirc; vindicat: <lb/>Breuitatem cum per&longs;picuitate con&longs;ectanti methodus hec <lb/>magis arridebat. </s>         </p>
          <table>
 <s>At quid opus erat calculorum progre&longs;&shy;<lb/>&longs;us, quibus numeri illi indagantur, quos in colloquio <lb/>di&longs;&longs;ertatores afferunt, ad fa&longs;tidium inculcare? </s>           <table.target id="table1"/>
            <row>
 <s>Id enim <lb/>communiter periti Arithmetici non faciunt; &longs;ed calamo <lb/>in &longs;chedul&acirc; taciti inue&longs;tigant: id quod ab huius dialogi <lb/>interlocutoribus factum ponimus. </s>             <cell>I.</cell>
              <cell>Proportionem <emph type="italics"/>in proportionem duci, e&longs;t &longs;uperiores numeros atque inferiores inuicem ducere.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Quod &longs;i quis id mihi <lb/>culp&aelig; vertat, &longs;ciat me peccare malui&longs;&longs;e omittendo, <lb/>quam tant&acirc; numerorum vi lectorem onerando. </s>             <cell><emph type="italics"/>pagina<emph.end type="italics"/> 6</cell>
            </row>
 <s>Placuit <lb/>ver&ograve; tres viros de Mathematicis di&longs;ciplinis optim&egrave; me<lb/>ritos (qui diem no&longs;tro &aelig;uo obierunt) Galil&aelig;um, Mer&shy;<lb/>&longs;ennum, Guldinum di&longs;&longs;ertatores exhibere; vt ex Italic&acirc; <lb/>pariter, Gallic&acirc;, atque Germanic&acirc; Mathe&longs;i commen&shy;<lb/>tatiuncula h&aelig;c lucem mutuaretur, quam non potuit ab <lb/>authore recipere. </s>           <row>
              <cell>II.</cell>
 <s>Nec te pluribus volo. </s>             <cell>P<emph type="italics"/>roportio extremorum producitur ex intermedijs.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>7</cell>
 <s>Vale. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="center"/>SYNOPSIS TOTIVS OPERIS: <lb/><emph type="italics"/>DISSERTATIO PRIMA <lb/>Machinarum vires inter &longs;e comparat. </s>             <cell>III.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i proportio ex duabus proportionibus in quatuor terminis producatur,   ip&longs;a uer&ograve; proportio inter duas alias quantitates fuerit con&longs;tituta: con&longs;urgent trecen&shy;ti &longs;exaginta modi productionis proportionis.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><lb/>DISSERTATIO SECVNDA <lb/>Terr&aelig; grauitatem inue&longs;tigat. </s>             <cell>7</cell>
            </row>
 <s><lb/>DISSERTATIO TERTIA <lb/>Methodos varias inueniendi terr&aelig; quantitatem proponit. </s>           <row>
              <cell>IIII.</cell>
 <s><lb/>DISSERTATIO QVARTA <lb/>Ex aqu&aelig; &longs;eparatione &agrave; terr&aelig; motus facilitatem infert. </s>             <cell>S<emph type="italics"/>i fuerit proportio primi ad &longs;ecundum, producta ex proportionibus tertij ad quartum,   &amp; quinti ad &longs;extum, producetur etiam ex proportione tertij ad &longs;extum, &amp; quinti ad   quartum.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>8</cell>
 <s><lb/>DISSERTATIO QVINTA <lb/>Minorem telluris grauitatem in aqua explicat.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p><pb xlink:href="018/01/008.jpg"/><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="center"/>Ioannes Rh&ograve; Pr&aelig;po&longs;itus Prouincialis Societatis Ie&longs;u. </s>             <cell>V.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i fuerit proportio primi ad &longs;ecundum, producta ex proportione tertij ad quartum, &amp;   quinti ad &longs;extum: erit proportio tertij ad &longs;extum, producta ex proportionibus primi   ad &longs;ecundum, &amp; quarti ad quintum.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><lb/>In Prouincia Romana.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">             <cell>8</cell>
            </row>
 <s>O<emph type="italics"/>Pu&longs;culum, cui titulus e&longs;t Terra Machinis mota &agrave; <lb/>P. <!-- REMOVE S-->Paulo Ca&longs;ato Societ. <!-- KEEP S--></s>           <row>
              <cell>VI.</cell>
              <cell>E<emph type="italics"/>x trecentis &longs;exaginta modis producendarum proportionum triginta &longs;ex tantum e&longs;&longs;e   nece&longs;&longs;arios.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>9</cell>
 <s>No&longs;tr&aelig; compo&longs;itum, tres viri <lb/>graues, ac docti Eiu&longs;dem No&longs;tr&aelig; Societ. <!-- KEEP S--></s>           </row>
            <row>
 <s>perlegerunt, &amp; <lb/>in lucem edi po&longs;&longs;e iudicarunt: quar&egrave; facultate mihi conce&longs;&longs;a <lb/>ab Adm. <!-- REMOVE S-->Reu. <!-- REMOVE S-->Padre No&longs;tro Go&longs;vvino Ni<emph.end type="italics"/>K<emph type="italics"/>el Pr&aelig;po&longs;ito Ge&shy;<lb/>nerali, pote&longs;tatem facio vt imprimatur, &longs;i alijs, ad quos <lb/>&longs;pectat, it&agrave; vi&longs;um fuerit. </s>             <cell>VII.</cell>
              <cell>I<emph type="italics"/>n modis qui nece&longs;&longs;ari&ograve; producuntur ex duabus proportionibus, cum du&aelig; quantitates ex   illis qu&aelig; modos conficiunt, &aelig;quales fuerint: proportio producta ad quatuor quanti&shy;tates omiologas reducetur.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>10</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>VIII.</cell>
 <s>Rom&aelig; die 2. Maij 1657.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>S<emph type="italics"/>i duarum proportionum &longs;uperiores numeri alternatim cum inferioribus multiplicen&shy;tur atque coniungantur, erit proportio aggregati ad productum ex inferioribus in&shy;uicem proportio, ex primis proportionibus compo&longs;ita.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>11</cell>
 <s><emph type="italics"/>Ioannes Rh&ograve;<emph.end type="italics"/></s></p><figure id="id.018.01.008.1.jpg" xlink:href="018/01/008/1.jpg"/><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Imprimatur, <lb/>Si videbitur Reuerendi&longs;s. <!-- REMOVE S-->Patri Sacri Palatij Apoct. <!-- REMOVE S-->Mag. <!-- REMOVE S--><lb/>M. </s>             <cell>IX.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i duarum proportionum &longs;uperiores numeri alternatim cum inferioribus multiplicen&shy;tur, minusque productum ex maiore detrahatur, erit re&longs;idui ad productum ex in&longs;e&shy;rioribus proportio uelut illa, qu&aelig; relinquitur detracta minore proportione ex ma&shy;iore.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>11</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>X.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i fuerit alicuius quantitatis ad unam partem proportio, uelut alterius partis ad &longs;ecun&shy;dam quantitatem, erit proportio cuiu&longs;uis quantitatis eiu&longs;dem generis ad &longs;ecundam   compo&longs;ita proportio, ex proportionibus eiu&longs;dem quantitatis, a&longs;&longs;umpt&aelig; ad utranque   partem prim&aelig; quantitatis &longs;eor&longs;um.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>11</cell>
 <s>Oddus Vice&longs;g.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><figure id="id.018.01.008.2.jpg" xlink:href="018/01/008/2.jpg"/><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Imprimatur <lb/>Fr. <!-- REMOVE S-->Vinoentius Maria Guini&longs;ius Magi&longs;ter, &amp; Reuerendi&longs;simi <lb/>P. Fr. <!-- REMOVE S-->Raymundi Capi&longs;uechi Sac. <!-- REMOVE S-->Apo&longs;t. <!-- REMOVE S-->Pal. <!-- REMOVE S-->Magistri Socius Ord. <!-- REMOVE S--><lb/>Pr&aelig;d.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>             <cell>XI.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportio aggregati quarumlibet duarum quantitatum ad aggregatum duarum &aelig;qua&shy;lium <expan abbr="quantitat&utilde;">quantitatum</expan> e&longs;t, compo&longs;ita ex proportionibus primis, &amp; diui&longs;a per duplam.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>12</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>XII.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>ropo&longs;itis duabus proportionibus unam alteri iungere ab&longs;que multiplicatione.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>12</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>XIII.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportio confu&longs;a aggregata prim&aelig; &amp; terti&aelig; quatuor quantitatum omiologarum ad   aggregatum &longs;ecund&aelig; &amp; quart&aelig;, e&longs;t uelut compo&longs;ita ex ei&longs;dem diui&longs;a per du&shy;plam.<emph.end type="italics"/></cell>
 </p><pb xlink:href="018/01/009.jpg" pagenum="1"/><figure id="id.018.01.009.1.jpg" xlink:href="018/01/009/1.jpg"/><p type="main">             <cell>13</cell>
            </row>
 <s><emph type="center"/>DISSERTATIO <lb/>PRIMA<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">           <row>
              <cell>XIIII.</cell>
 <s><emph type="center"/>Machinarum vires inter &longs;e <lb/>comparat.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">             <cell>P<emph type="italics"/>roportiones confu&longs;&aelig; &amp; coniunct&aelig; in tribus quantitatibus inuicem commutantur.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>13</cell>
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Galil&aelig;us, Mer&longs;ennus, Guldinus.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s>NVNQVAM min&ugrave;s alieno tempo&shy;<lb/>re acce&longs;&longs;i&longs;tis, Amici, vt me <lb/>ve&longs;tro a&longs;pectu pariter ac fa&shy;<lb/>miliari&longs;&longs;im&acirc; collocutione re&shy;<lb/>crearetis longo &longs;an&egrave; fa&longs;tidio <lb/>grauem. </s></p><p type="main">             <cell>XV.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i fuerint quatuor quantitates proportio confu&longs;a, aggregati prim&aelig; &amp; terti&aelig;, ad aggre&shy;gatum &longs;ecund&aelig; &amp; quart&aelig;, erit ut monadis addito prouentu, qui fit diui&longs;a differentia,   differentiarum prim&aelig; &amp; &longs;ecund&aelig;, atque quart&aelig; &amp; terti&aelig;, per aggregatum terti&aelig; &amp;   quart&aelig; ad ip&longs;am monadem.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><emph type="italics"/>Mer.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Satis in tempore accedo, &longs;i ob&longs;eruan&shy;<lb/>tiam, qua te plurimos no&longs;tri &aelig;ui Mathema&shy;<lb/>ticos &longs;apienti&acirc; facil&egrave; antecedentem colo, <lb/>certis documentis liceat declarate. </s></p><pb xlink:href="018/01/010.jpg" pagenum="2"/><p type="main">             <cell>14</cell>
            </row>
 <s><emph type="italics"/>Gul.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Id nobis quoqu&egrave; lucro futurum e&longs;t, <lb/>quod dolueris; quos nimir&ugrave;m &longs;uaui&longs;&longs;im&atail; <lb/>illa tua dicendi facundia po&longs;t mole&longs;tas animi <lb/>curas luculenti&ugrave;s beabit: nemo &longs;iquide&mtail; <lb/>pleni&ugrave;s ex fonte bibit, qu&agrave;m qui &longs;ubducto <lb/>recens fi&longs;tul&aelig; epi&longs;tomio aquam in libertatem <lb/>vindicat. </s>           <row>
              <cell>XVI.</cell>
 <s>Sed qu&aelig; dem&ugrave;m nebula &longs;ere na&mtail; <lb/>tranquill&aelig; mentis diem valuit infu&longs;care? </s></p><p type="main">             <cell>O<emph type="italics"/>mnium quatuor quantitatum propo&longs;ita prima, qu&aelig; non minorem habet proportio&shy;nem ad &longs;uam corre&longs;pondentem qu&agrave;m alia ad aliam, erit proportio confu&longs;a illarum,<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell/>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Haud procul ab hi&longs;ce &aelig;dibus obuias <lb/>habui&longs;tis lappas, qu&aelig; nec &agrave; &longs;e inuicem, nec &agrave; <lb/>me, quamuis lite compo&longs;it&acirc;, diuelli poterant. </s></p><p type="main">           </row>
            <pb xlink:href="015/01/009.jpg"/>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Itane Ver&ograve;, Galil&aelig;e? </s>           <row>
              <cell/>
 <s>auocatum &agrave; <lb/>mathematicis contemplationibus animum <lb/>(quod &longs;uperi omen obruant) ad fori conten&shy;<lb/>tiones tran&longs;tuli&longs;ti? </s></p><p type="main">             <cell><emph type="italics"/>ut producti ex aggregato prim&aelig; &amp; terti&aelig;, in tertiam ad productum ex aggregato terti&aelig; &amp; omiotat&aelig; ad &longs;ecundam in ip&longs;am quartam.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>14</cell>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> No&longs;tri &longs;ub&longs;ellij erat, quam detule&shy;<lb/>runt litem dirimendam. </s>           </row>
            <row>
 <s>H&aelig;c autem illos <lb/>controuer&longs;ia torquebat contentionis forta&longs;s&egrave; <lb/>cupidiores qu&agrave;m veritatis: Qua videlicet <lb/>machinatione tellurem loco mouere decreui&longs;&shy;<lb/>&longs;et Archimedes, ni&longs;i locus, vbi po&longs;&longs;et <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tere">con&longs;i&longs;tere</expan>, <lb/>defui&longs;&longs;et. </s>             <cell>XVII.</cell>
              <cell>O<emph type="italics"/>mnes du&aelig; proportiones conuer&longs;&aelig; producunt &aelig;qualem proportionem.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Hic quidem apt&acirc; quinque <expan abbr="facultat&utilde;">facultatum</expan> <lb/>coagmentatione rem totam fui&longs;&longs;e perficien&shy;<lb/>dam a&longs;&longs;erebat: Cont<emph type="italics"/>r<emph.end type="italics"/>&agrave; ver&ograve; ille eximias hu&shy;<lb/>iu&longs;modi vires vni Glo&longs;&longs;ocomo <expan abbr="tribu&etilde;das">tribuendas</expan> con&shy;<lb/>tendebat. </s>             <cell>15</cell>
            </row>
 <s>Nec plan&egrave; nullius oper&aelig; fuit homi&shy;<lb/>nes Mathematicis leui&longs;sim&egrave; a&longs;per&longs;os ad con&shy;<lb/>cordiam reuocare; cum alter <expan abbr="diuer&longs;ar&utilde;">diuer&longs;arum</expan> facul&shy;<pb xlink:href="018/01/011.jpg" pagenum="3"/>tatum compo&longs;itioni plus ine&longs;&longs;e ad mouen&shy;<lb/>dum momenti &longs;atis frigid&egrave; cen&longs;eret, alter Ar&shy;<lb/>chimedem in multiplici tympanorum denta&shy;<lb/>torum acce&longs;sione facilitatis compendia qu&aelig;&shy;<lb/>&longs;i&longs;&longs;e affirmaret<gap/></s></p><p type="main">           <row>
              <cell>XVIII.</cell>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Illud crediderim poti&ugrave;s vocari <lb/>po&longs;&longs;e in controuer&longs;iam, vtr&ugrave;m &longs;ol&acirc; tympano&shy;<lb/>rum dentatorum collabellatione, an ver&ograve; <lb/>multiplicat&acirc; helice infinit&acirc; mechanicu&mtail; <lb/>hoc miraculum fui&longs;&longs;et patraturus. </s></p><p type="main">             <cell>S<emph type="italics"/>i fuerint quotlibet quantitates in continua proportione multiplici pr&aelig;ter, <expan abbr="ultim&atilde;">ultimam</expan>   proportio uer&ograve; penultim&aelig; ad ultimam, qualis re&longs;idui prim&aelig; ad &longs;ecundam,   erit prim&aelig; ad aggregatum reliquarum, uelut penultim&aelig; ad ultimam.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>15</cell>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Ita lan&egrave;: mod&ograve; inter nos conue&shy;<lb/>niat fieri po&longs;&longs;e, vt &longs;tatuamus, quibus mem&shy;<lb/>bris di&longs;tingueretur celeberrimum illud Ar&shy;<lb/>chimedis Inuentum Quadrage&longs;imum, quo <lb/>dat&acirc; potenti&acirc; datum pondus moueri po&longs;&longs;e <lb/>iactabat; cui idcirc&ograve; nonnulli nomen fecere <lb/>Pancratio: nullus &longs;iquidem dubitandi locus <lb/>relinquitur, quin hac machin&acirc; telluri motum <lb/>conciliare moliretur. </s>           </row>
            <row>
 <s>C&aelig;ter&ugrave;m cum nihil <lb/>nobis ni&longs;i coniectura &longs;uppetat, &amp; quide&mtail; <lb/>qu&aelig; varias duci pote&longs;t in partes, qua nihil <lb/>incertius (neque enim me Heronis Alexan&shy;<lb/>drini in Barulco Glo&longs;&longs;ocomum quicqua&mtail; <lb/>moratur) nihil facil&egrave; de Archimedis mente <lb/>au&longs;im affirmare, c&ugrave;m dentatis rotis &aelig;qu&egrave; at&shy;<lb/>que multiplici cochle&acirc; infinit&acirc; idem a&longs;&longs;equi <lb/>potuerit, quod perficere meditabatur. </s></p><p type="main">             <cell>XIX.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i fuerint aliquot quantitates arithmetic&aelig; omiolog&aelig;, quarum exce&longs;&longs;us &longs;it &aelig;qualis   minim&egrave;, omnibus autem deficientibus &longs;upplementa ad &aelig;qualitatem maxim&egrave;   adiungantur, erunt quadrata omnium quantitatum &aelig;qualium, adiecto rur&longs;us   quadrato prim&aelig; cum eo quod fit ex minima primi ordinis in aggregatum o&shy;mnium quantitatum eiu&longs;dem, tripla aggregato quadratorum omnium quantitatum primi ordinis pariter acceptis.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Athelicis vires inuentorem &longs;uum <pb xlink:href="018/01/012.jpg" pagenum="4"/>atque architectum latuerint? </s>             <cell>17</cell>
            </row>
 <s>latui&longs;&longs;e aute&mtail; <lb/>oporteat, &longs;i eam Glo&longs;&longs;ocomo, quod mera tym&shy;<lb/>pana dentata con&longs;tituant, po&longs;thabuerit; ne mo <lb/>enim &longs;apiens longioribus ambagibus id per&longs;e&shy;<lb/>quitur, quod po&longs;&longs;it breuiore <expan abbr="comp&etilde;dio">compendio</expan> a&longs;&longs;equi. </s></p><p type="main">           <row>
              <cell>XX.</cell>
 <s><arrow.to.target n="note1"/></s></p><p type="margin">             <cell>C<emph type="italics"/>um fuerint quatuor quantitates, fueritque <expan abbr="&longs;ec&utilde;da">&longs;ecunda</expan> &aelig;qualis terti&aelig;, aut prima &aelig;qualis   quart&aelig;, erit proportio prim&aelig; ad quartam, aut terti&aelig; ad &longs;ecundam, producta   ex proportionibus prim&aelig; ad &longs;ecundam &amp; terti&aelig; ad quartam.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>21</cell>
 <s><margin.target id="note1"/><emph type="italics"/><lb/>I <lb/>Glo&longs;&longs;ocomi <lb/>&longs;eu Pan<gap/>ra <lb/>tij constru&shy;<lb/>ctio. <lb/><emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s>Sint tympana dentata quinque maior&atail; <lb/>A, B, C, D, E, totidemque minora F, G, H, <lb/>I, K; maximum A circa eundem axem cum <lb/>cylindro S, cui ductarius funis circumducitur, <lb/>con uertatur: quatuor minor a F, G, H, I, com&shy;<lb/>munem cum maioribus B, C, D, E, quibus <lb/>&longs;ingula in axe eodem coh&aelig;rent, habeant con&shy;<lb/>uer&longs;ionem: minimum ver&ograve; K, addito manu&shy;<lb/>brio LM, circ&ugrave;m &longs;e torqueatur, &amp; ex illo <lb/>totius machin&aelig; motus initium &longs;umat. </s>             <cell>XXI.</cell>
              <cell>C<emph type="italics"/>um decu&longs;&longs;atim ducta fuerit prima in quartam, &amp; &longs;ecunda in tertiam, produ&shy;ctumque prim&aelig; in quartam, diui&longs;um fuerit per productum &longs;ecund&aelig; in tertiam,   erit proportio prim&aelig; ad &longs;ecundam, diui&longs;a per proport&iacute;onem terti&aelig; ad quar&shy;tam.<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>t &longs;imiliter interpo&longs;ita omiologa.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Ma&shy;<lb/>nubrii autem flexus LM, ad tympani K &longs;emi&shy;<lb/>diametrum Rationem habeat quintupla&mtail;; <lb/>&longs;ibique pariter reliqua tympana, maiora vi&shy;<lb/>delicet cum minoribus &longs;ibi coh&aelig;rentibus <lb/>comparata, pro portione re&longs;pondeant: nec <lb/>maximi tympani A Radius, atque cylindri <lb/>S illi infixi &longs;emidiameter, &agrave; Ratione hac quin&shy;<lb/>tupl&acirc; di&longs;sideant. </s></p><p type="main">             <cell>22</cell>
            </row>
 <s><arrow.to.target n="note2"/></s></p><p type="margin">           <row>
              <cell>XXII.</cell>
 <s><margin.target id="note2"/><emph type="italics"/><lb/>II <lb/>Glo&longs;&longs;ocomi <lb/>vires e<gap/>pli&shy;<lb/><gap/>tur. <lb/><emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>C<emph type="italics"/>um fuerit proportio prim&aelig; ad &longs;ecundam maior qu&agrave;m terti&aelig; ad quartam, erit   confu&longs;a ex his maior qu&agrave;m terti&aelig; ad quartam, minor autem qu&agrave;m prim&aelig; ad   &longs;ecundam.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>23</cell>
 <s>His ita con&longs;titutis &longs;atis liquet potentiam <lb/>in M applicatam quintuplo velociorem e&longs;&longs;e <lb/>peripheri&acirc; E, qu&aelig; ex mutu&acirc; &longs;uorum denti&shy;<lb/>culorum ac tympani K collabellatione con&shy;<lb/>uertitur. </s>           </row>
            <row>
 <s>At peripheria E quintuplo pariter <pb xlink:href="018/01/013.jpg"/><figure id="id.018.01.013.1.jpg" xlink:href="018/01/013/1.jpg"/><pb xlink:href="018/01/014.jpg" pagenum="6"/>veloci&ugrave;s mouetur qu&agrave;m D, &amp; D qu&agrave;m C, &amp; C <lb/>qu&agrave;m B, &amp; B qu&agrave;m A, &amp; A qu&agrave;m S, hoc e&longs;t <lb/>pondus P illi adne xum. </s>             <cell>XXIII.</cell>
              <cell>O<emph type="italics"/>mnis motus naturalis ad locum &longs;uum e&longs;t: ide&ograve; per rectam lineam fit.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Igitur motus poten&shy;<lb/>ti&aelig; in M (liceat in pagell&acirc; rem ad calculos <lb/>reuocare) ad <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> ponderis P e&longs;t vt 15625 <lb/>ad 1. &longs;unt nimirum &longs;ex Rationes quintupl&aelig;, <lb/>ex quibus Ratio mot&ucirc;s potenti&aelig; ad motum <lb/>ponderis componitur. </s>             <cell>23</cell>
            </row>
 <s>Quare potentia, qu&aelig; <lb/>ab&longs;que machin&aelig; &longs;ub&longs;idio centum pondo mo<lb/>uere valeret, hac adhibit&acirc; machin&acirc; pondus <lb/>P librarum 1562500. attollet. </s></p><p type="main">           <row>
              <cell>XXIIII.</cell>
 <s><arrow.to.target n="note3"/></s></p><p type="margin">             <cell>O<emph type="italics"/>mnis motus circularis uoluntarius e&longs;t.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>23</cell>
 <s><margin.target id="note3"/><emph type="italics"/><lb/>III <lb/>Cochle&aelig; in&shy;<lb/>finit&aelig; Com&shy;<lb/>po&longs;it&aelig; uires <lb/>cum Glo&longs;&longs;o&shy;<lb/>como com&shy;<lb/>parantur. <lb/><emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s>Iam ver&ograve; in minorum tympanorum FG <lb/>HIK locum reponantur helices maioru&mtail; <lb/>tympanorum ABCDE denticulis (quos 25 in <lb/>toto ambitu fui&longs;&longs;e exempli gratia &longs;tatuamus) <lb/>congruentes: ip&longs;aque tympana cum &longs;uis <lb/>axibus in &longs;piram deformatis in quadrato lo&shy;<lb/>culamento, vt helicis in&longs;init&aelig; natura fert, <lb/>apt&egrave; di&longs;ponantur. </s>             <cell>XXV.</cell>
              <cell>T<emph type="italics"/>res &longs;unt motus omnino &longs;implices naturalis, uoluntarius, &amp; uiolentus.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Con&longs;tat tympani A pe&shy;<lb/>ripheriam quintuplo tant&ugrave;m velociorem e&longs;&longs;e <lb/>pondere P; at peripheriam B vigequintuplo <lb/>velociorem qu&agrave;m A: vnicus enim tympani A <lb/>denticulus promouetur ab integr&acirc; ip&longs;ius B <lb/>conuer&longs;ione; ideoque vt &longs;emel A gyrum ab&shy;<lb/>&longs;oluat, vicies &amp; quinquies tympanum B con&shy;<lb/>uertatur oportet. </s>             <cell>24</cell>
            </row>
 <s>Eademque ratione tympani <lb/>C motus cum tympani B motu comparatur, <lb/>cuiuse&longs;t vigequintuplus: quemadmodum &amp; <pb xlink:href="018/01/015.jpg" pagenum="7"/>D ip&longs;ius C, &amp; E ip&longs;ius D, &amp; M ip&longs;ius E. <!-- KEEP S--></s>           <row>
              <cell>XXVI.</cell>
 <s>Quare <lb/>Ratio mot&ucirc;s potenti&aelig; M ad motum ponderis <lb/>P, ex vnic&acirc; Ratione quintupl&acirc;, &amp; quinque <lb/>vigequintuplis componitur: E&longs;t igitur motus <lb/>potenti&aelig; ad motum ponderis vt 48828125 <lb/>ad 1: &amp; potentia, qu&aelig; pondo centum valeat <lb/>attollere, pondus librarum 4882812500 <lb/>mouebit. </s></p><p type="main">             <cell>M<emph type="italics"/>otus ergo compo&longs;iti quatuor nece&longs;&longs;ari&ograve; &longs;unt &longs;pecies.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>24</cell>
 <s>Cum itaque tam immane pondus moueri <lb/>po&longs;&longs;it quinque tantum cochleis in&longs;initis, <lb/>qu&aelig; totidem dentatis tympanis congruant; <lb/>contra ver&ograve;, reiect&acirc; helice, decem maiora <lb/>totidemque minora tympana componi opus <lb/>&longs;it, vt pondus idem attollatur; liquid&ograve; con&longs;tat <lb/>long&egrave; <expan abbr="facilior&etilde;">faciliorem</expan> e&longs;&longs;e multiplicis cochle&aelig;, qu&agrave;m <lb/>Glo&longs;&longs;ocomi v&longs;um; ac proinde quadrage&longs;i&shy;<lb/>mum Archimedis inuentum helicem fui&longs;&longs;e, <lb/>procliuius e&longs;t opinari. </s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Nec ego inficior, nec diffitetur Gul&shy;<lb/>dinus helicis infinit&aelig; vires c&aelig;teris machi&shy;<lb/>nationibus long&egrave; pr&aelig;&longs;tare: &longs;ed qu&aelig; nos cogit <lb/>nece&longs;&longs;itas affirmandi Archimedem quadra&shy;<lb/>ge&longs;imo loco in inuentum plan&egrave; facillimum <lb/>incidi&longs;&longs;e? </s>             <cell>XXVII.</cell>
              <cell>M<emph type="italics"/>otus uoluntarius e&longs;t in loco: naturalis ad locum: uiolentus ex loco.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Quis fuerit Archimed&aelig;&aelig; contem&shy;<lb/>plationis &longs;copus, in quo conquie&longs;ceret, me, <lb/>fateor, later Quid ver&ograve;, &longs;i quis machin&aelig; faci&shy;<lb/>litatem non in eo &longs;tatuendam cen&longs;eat, quod <lb/>illa paucioribus membris contineatur; &longs;ed in <pb xlink:href="018/01/016.jpg" pagenum="8"/>hoc poti&ugrave;s, quod minore oper&acirc; parari queat? </s></p><p type="main">             <cell>25</cell>
            </row>
 <s><arrow.to.target n="note4"/><lb/>Atqui tympanorum ambitum in denticulos <lb/><figure id="id.018.01.016.1.jpg" xlink:href="018/01/016/1.jpg"/><lb/>&aelig;quales di&longs;tribue&shy;<lb/>re, eosque &longs;atis &longs;it&shy;<lb/>mos, ne facil&egrave; vi <lb/>ponderis commi&shy;<lb/>nuantur, &amp; i&ntail; <lb/>cylindro ver&longs;atili <lb/>helicem tympani <lb/>denticulis rit&egrave; <expan abbr="c&otilde;-gruentem">con&shy;<lb/>gruentem</expan> incide&shy;<lb/>re, haud &longs;an&egrave; o&shy;<lb/>&longs;citantem exigunt <lb/>arti&longs;icem. </s>           <row>
              <cell>XXVIII.</cell>
 <s>Porr&ograve; <lb/>a&longs;&longs;iduus ille toe <lb/>partium &longs;e inui&shy;<lb/>cem atterentium <lb/>affrictus mora&mtail; <lb/>infert non leuem. </s>             <cell>M<emph type="italics"/>otus quilibet uoluntarius aut uiolentus in aliquo medio fit.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>25</cell>
 <s><lb/>Quare nec teme&shy;<lb/>re dixerit qui&longs;&shy;<lb/>piam, denticula&shy;<lb/>tis tympanis va&shy;<lb/>lere iu&longs;&longs;is, re&mtail; <lb/>totam facili&ugrave;s per&shy;<lb/></s>           </row>
            <row>
 <s>fici po&longs;&longs;e multiplici axe in peritrochio, qui <lb/>&amp; leui negotio paratur, &amp; moram recipit nul&shy;<lb/>lam ex mutu&acirc; membrorum affrictione. </s></p><pb xlink:href="018/01/017.jpg" pagenum="9"/><p type="margin">             <cell>XXIX.</cell>
              <cell>O<emph type="italics"/>mnis motus uoluntarius &aelig;qualis e&longs;t &longs;emper: &longs;impliciter etiam quilibet alius mo&shy;tus.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><margin.target id="note4"/><emph type="italics"/><lb/>IV <lb/>Difficulta&shy;<lb/>tes in heli&shy;<lb/>cis constru&shy;<lb/>ctione &amp; <lb/><gap/>&longs;<gap/>. <lb/><emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>25</cell>
            </row>
 <s>A&longs;&longs;umantur quinque cylindri ABCDE <lb/><arrow.to.target n="note5"/><lb/>cra&longs;&longs;itudine in&aelig;quali (quo enim magis &agrave; <lb/>pondere di&longs;tant, graciliores e&longs;&longs;e po&longs;&longs;unt) <lb/>&longs;ingulisque rota canaliculum in ambitu ex&shy;<lb/>cauatum habens adijciatur, cuius d<emph type="italics"/>i<emph.end type="italics"/>ameter <lb/>diametri cylindri &longs;ibi coh&aelig;rentis quintupla <lb/>&longs;it. </s>           <row>
              <cell>XXX.</cell>
 <s>Dem&ugrave;m cylindro F addatur manubrium <lb/>OP eandem Rationem quintuplam habens <lb/>ad illius &longs;emidiametrum. </s>             <cell>I<emph type="italics"/>n omni corpore mobili in medio partes medij re&longs;i&longs;tunt obui&aelig;, ali&aelig; impel&shy;lunt.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>26</cell>
 <s>Hi ver&ograve; cylindri <lb/>paralleli in &longs;uo conceptaculo facil&egrave; ver&longs;atiles <lb/>ita di&longs;ponantur, vt funis &longs;ingulas rotas am&shy;<lb/>biens ad &longs;uperiorem cylindrum ductus (&longs;i <lb/>fieri id commode po&longs;&longs;it) congruat line&aelig;, <lb/>qu&aelig; horizonti ad perpendiculum in&longs;i&longs;tit. </s>           </row>
            <row>
 <s><lb/>H&igrave;c pariter con&longs;tat Rationem mot&ucirc;s poten&shy;<lb/>ti&aelig; P ad motum ponderis M ex rationibus <lb/>intermedijs, nimirum &longs;ex quintuplis, com&shy;<lb/>poni. </s>             <cell>XXXI.</cell>
              <cell>O<emph type="italics"/>mnis motus naturalis in &aelig;quali medio ualidior e&longs;t in fine qu&agrave;m in principio.<emph.end type="italics"/>V<emph type="italics"/>iolentus contr&agrave;.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Quar&egrave; &amp; h&igrave;c motus potenti&aelig; ad pon&shy;<lb/>deris motum e&longs;t vt 15625 ad 1, vt &longs;uperi&ugrave;s, <lb/>Mer&longs;enne, ratiocinabaris. </s>             <cell>26</cell>
            </row>
 <s>Maiore tame&ntail; <lb/>forta&longs;s&egrave; compendio, quod h&igrave;c rot&aelig; cylindros <lb/>non atterant, nec vllum immineat pericu&shy;<lb/>lum, ne ex mutu&acirc; ill&acirc; collabellatione den&shy;<lb/>tes aliquando excutiantur: qu&agrave;m &aelig;gr&egrave; au&shy;<lb/>tem excu&longs;&longs;i dentis detrimento occurras, pa&shy;<lb/>l&agrave;m e&longs;t; cum tamen di&longs;ruptum funem ite&shy;<lb/>rum facil&egrave; connectas. </s></p><p type="margin">           <row>
              <cell>XXXII.</cell>
 <s><margin.target id="note5"/><emph type="italics"/><lb/>V <lb/>Axes in Pe&shy;<lb/>ritrochio <expan abbr="C&otilde;">Com</expan><lb/>po&longs;iti faci&shy;<lb/>li&ugrave;s con&longs;tru<lb/>untur, &amp; <lb/>idem pr&aelig;&longs;ta <lb/>re po&longs;sunt. <lb/><emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>O<emph type="italics"/>mne mobile naturaliter motum &longs;eu uiolenter uelocius mouetur in medio rariore   qu&agrave;m den&longs;iore.<emph.end type="italics"/> M<emph type="italics"/>aior quoque e&longs;t proportio finis motus in corpore rariore ad   finem motus in corpore den&longs;iore qu&agrave;m principij.<emph.end type="italics"/> I<emph type="italics"/>n uiolento autem celerius   perueniret ad finem motus in corpore den&longs;iore.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>27</cell>
 <s>Vbi licet obiter animum aduertere ad <pb xlink:href="018/01/018.jpg" pagenum="10"/><arrow.to.target n="note6"/><lb/>multorum artificum imperitiam, qui ex ma&shy;<lb/>chinarum tant&ugrave;m augmento vires ad mo&shy;<lb/>uenda pondera augeri autumantes, multo la&shy;<lb/>bore, nec modic&acirc; argenti iactur&acirc; immanes <lb/>aliquando machinas con&longs;truunt, qu&aelig; vel mo&shy;<lb/>le &longs;u&acirc; pr&aelig;grauat&aelig; fati&longs;cunt, vel motam mo&shy;<lb/>tui inferunt non mediocrem, ade&ograve; vt &longs;olius <lb/>machin&aelig; motio, etiam &longs;eclu&longs;o pondere, cui <lb/>mouendo de&longs;tinatur machina, validioris po&shy;<lb/>tenti&aelig; vires ab&longs;umat: cum tamen rem to&shy;<lb/>tam minore negotio, nec &longs;pernendo pecu&shy;<lb/>ni&aelig; atqu&egrave; laboris compendio, perficere po&longs;&shy;<lb/>&longs;ent, &longs;i rect&egrave; intelligerent, quantum machi&shy;<lb/>narum compo&longs;itio pr&aelig;&longs;tet earum augmento. </s>           </row>
            <row>
 <s><lb/>Id quod ex quinque his axibus in Peritrochio <lb/>inter &longs;e compo&longs;itis luculenti&longs;&longs;im&egrave; demon&shy;<lb/>&longs;tratur; &longs;i enim axi, cuius diameter palma&shy;<lb/>ris, rotam velis infigere, qua po&longs;&longs;is ide&mtail; <lb/>mouere pondus, quod tribus tant&ugrave;m ex pro&shy;<lb/>po&longs;itis rotis A, B, C, mouetur, qu&agrave;m imma&shy;<lb/>nis illa erit? </s>             <cell>XXXIII.</cell>
              <cell>O<emph type="italics"/>mnia duo mobilia &aelig;qualis undique magnitudinis qu&aelig; &aelig;quali in tempore &aelig;qualia   &longs;pacia pertran&longs;eunt in diuer&longs;is &longs;ub&longs;tantia medijs nece&longs;&longs;e e&longs;t, ut &longs;it ponderis ad   pondus, quem ad modum medij ad medium proportio duplicata.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Quippe qu&aelig; 125 palmos &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m diametrum obtineat: qu&agrave;m diffi&shy;<lb/>cilis ad conuer&longs;ionem? </s>             <cell>27</cell>
            </row>
 <s>ob ingentem grauita&shy;<lb/>tis cardines prementis re&longs;i&longs;tentiam: qu&agrave;m <lb/>multo argento parabilis? </s>           <row>
              <cell>XXXIIII.</cell>
 <s>cum ea &longs;ola ad tres <lb/>A, B, C, &longs;imul &longs;umptas e&longs;&longs;et vt minim&ugrave;m in <lb/>Ratione Quadrati &longs;u&aelig; diametri 125 ad tri&shy;<lb/>plum Quadratum diametri rot&aelig; A, hoc e&longs;t <pb xlink:href="018/01/019.jpg" pagenum="11"/>vt 15625 ad 75; materiem autem tant&aelig; mo&shy;<lb/>li nece&longs;&longs;ariam nec modic&acirc; pecuni&acirc; nec &longs;in&ograve; <lb/>multis operis comparari po&longs;&longs;e &amp; elaborari <lb/>pal&agrave;m e&longs;t. </s>             <cell>P<emph type="italics"/>roportio corporis cubi ad &longs;uam &longs;uperficiem quadratam, e&longs;t uelut eiu&longs;dem &longs;uperficiei, ad latus eiu&longs;dem uer&ograve; ad monadem.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>28</cell>
 <s>Adde qu&ograve;d illam ex alio in a&shy;<lb/>lium locum transferendi pro multiplici ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;itate, vix &longs;pes aliqua &longs;upere&longs;&longs;et. </s></p><p type="margin">           </row>
            <row>
 <s><margin.target id="note6"/><emph type="italics"/>VI <lb/>Machina&shy;<lb/>rum Com&shy;<lb/>po&longs;itio me&shy;<lb/>lior e&longs;t, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <lb/>earum Aug&shy;<lb/>mentum, &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m ma <lb/>gnitudinem<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>XXXV.</cell>
              <cell>V<emph type="italics"/>ocum magnitudines excre&longs;cunt in acumine, non in grauitate, finis autem e&longs;t in   utroque extremo.<emph.end type="italics"/> P<emph type="italics"/>ropter hoc minima facta uariatione in hypate acut&aelig; uix   ferunt.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Quamuis ver&ograve; quinque alios in&longs;uper cy&shy;<lb/>lindros cum &longs;uis rotis adijcere opus e&longs;&longs;et, vt <lb/>&aelig;quale pondus attolleretur, atque tu&acirc; ill&acirc; <lb/>quinque helicum coagmentatione; in diffi&shy;<lb/>cultates tamen long&egrave; maiores incurrat arti&shy;<lb/>fex, nece&longs;&longs;e e&longs;t, qui cochleas quinque cum <lb/>tympanis examu&longs;&longs;im congruentes formare <lb/>iubeatur, ac ille qui decem aut plures axes <lb/>in peritrochio effingere velit; in quibus fi&shy;<lb/>guram exqui&longs;it&egrave; rotundam &longs;i de&longs;ideret, &longs;u&shy;<lb/>peruacuo &longs;e labore conficiat: neque enim <lb/>anguli, &longs;i qui &longs;int, obe&longs;&longs;e quicquam po&longs;&longs;unt, <lb/>mod&ograve; poli, &longs;eu cardines, circa quos ver&longs;an&shy;<lb/>tur, l&aelig;ues &longs;int ac politi. </s></p><p type="main">             <cell>29</cell>
            </row>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Sed quanto impendio &longs;taret tan&shy;<lb/><arrow.to.target n="note7"/><lb/>tam funium vim comparare, qu&aelig; &longs;atis e&longs;&longs;et; <lb/>vt pondus ad vnius decemped&aelig; altitudinem <lb/>&longs;ubleuaretur? </s>           <row>
              <cell>XXXVI.</cell>
 <s>Prim&ugrave;m enim funis, cui pon&shy;<lb/>dus adnecteretur, decem pedes in longitudi&shy;<lb/>ne haberet; igitur qui rotam primam A am&shy;<lb/>biret, e&longs;&longs;et vt minim&ugrave;m pedum 50. At rot&aelig; <lb/>&longs;ecund&aelig; motus e&longs;&longs;et prioris quintuplus, igi&shy;<pb xlink:href="018/01/020.jpg" pagenum="12"/>tur rot&aelig; B circumduceretur funis pedum <lb/>250, nec di&longs;pari argumentatione conficitur <lb/>rotam tertiam C exigere funem pedum <lb/>1250, quartam D 6250, quintam dem&ugrave;m <lb/>E 31250: ex quibus conflatur &longs;umma pe&shy;<lb/>dum 39060, qu&aelig; e&longs;&longs;et totius funis longitu&shy;<lb/>do. </s>             <cell>S<emph type="italics"/>i proportio per proportionem minorem &aelig;quali ducatur, proportio minor pro&shy;<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell/>
 <s>Liceat autem h&igrave;c di&longs;&longs;imulanter pr&aelig;te&shy;<lb/>rire immodicam rotarum E, D, &amp; C cra&longs;&longs;i&shy;<lb/>tudinem, vt t&agrave;m longus funis earum am&shy;<lb/>bit&ucirc;s terminis contineri po&longs;&longs;et. </s>           </row>
            <pb xlink:href="015/01/010.jpg"/>
 <s>Nam &longs;i mul&shy;<lb/>tiplici &longs;pirarum &longs;erie ita duceretur funis, vt <lb/>ip&longs;e &longs;e circumplecteretur, motuum Ratio&shy;<lb/>nes, &amp;, quod inde con&longs;equitur, potenti&aelig; mo&shy;<lb/>menta, ips&acirc; euolutione mutarentur, auctis <lb/>&longs;cilicet aut diminutis ex &longs;ubiect&acirc; &longs;pirarum &longs;e&shy;<lb/>rie rotarum ac cylindorum diametris. </s></p><p type="margin">           <row>
              <cell/>
 <s><margin.target id="note7"/><emph type="italics"/>VII <lb/>Difficultati <lb/>ex funis lon<lb/>gitudine.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell><emph type="italics"/>ducetur.<emph.end type="italics"/> V<emph type="italics"/>nde manife&longs;tum e&longs;t duas proportiones minores &aelig;qualitate <expan abbr="inuic&etilde;">inuicem</expan> ductas proportionem minorem unaquaque illarum producere.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>30</cell>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> H&aelig;c eadem, qu&aelig; nunc obijcis, mi&shy;<lb/><arrow.to.target n="note8"/><lb/>hi pariter aliquand&ograve; non nihil fecere negotij. </s>           </row>
            <row>
 <s><lb/>Et prim&ugrave;m quidem earum rotularum, qua&shy;<lb/>rum velocior e&longs;t motus, funes quoqu&egrave; gra&shy;<lb/>ciliores e&longs;&longs;e debere ob&longs;eruabam, quippe qui&shy;<lb/>bus ponderis grauitas min&ugrave;s reluctetur. </s>             <cell>XXXVII.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i plures homines, quorum per &longs;e nauim mouere po&szlig;int, aut pondus ferre &longs;imul   iuncti eam moueant, aut pondus ferant, erunt ill&aelig; proportiones coniunct&aelig; non product&aelig;.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Hinc <lb/>ver&ograve; &longs;atis commod&acirc; con&longs;ecutione conficie&shy;<lb/>bam fieri po&longs;&longs;e, vt exiguis &longs;patijs tanta funi&shy;<lb/>culi longitudo citr&agrave; incommodum compre&shy;<lb/>henderetur. </s>             <cell>30</cell>
            </row>
 <s>Deinde quamuis non ade&ograve; lon&shy;<lb/>gus &longs;uppeteret funiculus, oper&aelig; pretium vi&shy;<lb/>debatur futurum, &longs;i illo euoluto rotas &longs;i&shy;<pb xlink:href="018/01/021.jpg" pagenum="13"/>&longs;teremus (annulum videlicet auer&longs;&aelig; rot&aelig; A <lb/>infixum arct&egrave; cum &longs;uperiore cylindro, n&etail; <lb/>pondus relaberetur, connectentes) explica&shy;<lb/>tum que funiculum, qui in conuer&longs;ione fui&longs;&shy;<lb/>&longs;et cylindrum &longs;uperiorem circumplexus, ite&shy;<lb/>rum rot&aelig; ap&longs;idi circumduceremus. </s></p><p type="margin">           <row>
              <cell>XXXVIII.</cell>
 <s><margin.target id="note8"/><emph type="italics"/>Occurritur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>O<emph type="italics"/>mne corpus tantum re&longs;i&longs;tit motui contrario &longs;uo nat&uacute;rali, quantum mouetur oc&shy;culto motu quie&longs;cendo.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>31</cell>
 <s>Ver&ugrave;m cum vrbem obambulans oculos <lb/>fort&egrave; in officinam quandam conijcerem, vbi <lb/>obtu&longs;arum nouacularum acies re&longs;tituuntur, <lb/>En, inquam, funiculus in &longs;e&longs;e rediens maio&shy;<lb/>ri ac minori rotul&aelig; it&agrave; circumplicatus, vt al&shy;<lb/>tera ex alterius conuer&longs;ione rotetur, nullos <lb/>motui terminos pr&aelig;&longs;cribit: quidni igitur con&shy;<lb/>&longs;imili ratione funiculus vn&acirc; aut alter&acirc; &longs;pir&acirc; <lb/>cylindrum &longs;uperiorem complectens &longs;ubie&shy;<lb/>ctum peritrochium ita apprehendere valeat, <lb/>vt pariter moueantur, nec conuer&longs;ionis fi&shy;<lb/>nem inueniant, cum tantundem &longs;uccedere <lb/>po&longs;&longs;it funiculi, quantum dece&longs;&longs;erit? </s>           </row>
            <row>
 <s>Id au&shy;<lb/>tem &longs;i fieri po&longs;&longs;e concedas, in &longs;uperioribus <lb/>&longs;altem FEDC (nam in inferioribus forta&longs;s&egrave; <lb/>ob ponderis nimiam grauitatem &longs;atius e&longs;&longs;et <lb/>funis extremum religare, ne excurreret) <lb/>difficultas omnis propo&longs;ita euane&longs;cit. </s>             <cell>XXXIX.</cell>
              <cell>A<emph type="italics"/>b &aelig;quali aut minore ui qu&agrave;m &longs;it impedimentum non fit motus.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Vti&shy;<lb/>nam &amp; in trochleis &longs;imile funis compen&shy;<lb/>dium liceret inuenire. </s></p><p type="main">             <cell>31</cell>
            </row>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> An &amp; trochleis tellurem ab Archi&shy;<lb/>mede fui&longs;&longs;e loco dimouendam exi&longs;timas? <pb xlink:href="018/01/022.jpg" pagenum="14"/>Non funium tant&ugrave;m longitudo aut cra&longs;&longs;itu&shy;<lb/>do, operi non &longs;atis congrua negotium face&longs;&shy;<lb/>&longs;eret, &longs;ed &amp; apt&aelig; trochle&aelig; con&longs;trui omnin&ograve; <lb/>non po&longs;&longs;ent. </s>           <row>
              <cell>XL.</cell>
 <s>Quis enim Chilio&longs;pa&longs;tum com&shy;<lb/>ponat? </s>             <cell>O<emph type="italics"/>mne corpus &longs;ph&aelig;ricum tangens planum in puncto mouetur ad latus per quam&shy;cunque uim, qu&aelig; medium diuidere pote&longs;t.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>31</cell>
 <s>&longs;ed quantulum dem&ugrave;m e&longs;t Chilio&longs;pa&shy;<lb/>&longs;ti momentum? </s>           </row>
            <row>
 <s>Neque &longs;i trochleas decem <lb/>orbiculorum millibus in&longs;trueres, quicquam <lb/>po&longs;&longs;es efficere. </s>             <cell>XLI.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i fuerint du&aelig; quantitates &longs;umaturque toties <expan abbr="aggregat&utilde;">aggregatum</expan> maioris &amp; minoris, quo&shy;ties aggregatum minoris &amp; maioris, erit proportio confu&longs;a maioris aggregati   ad minus, minor quam multiplicis maioris ad multiplex minoris.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Nam &longs;i duas huiu&longs;modi tro&shy;<lb/>chleas it&agrave; componeres, vt altera ponderi ad&shy;<lb/>necteretur, altera in &longs;uperiore loco firmare&shy;<lb/>tur, eumque adhiberes conatum, quo libras <lb/>centum ab&longs;que machin&acirc; attolleres, conatu <lb/>eodem librarum vicies centena millia moue&shy;<lb/>re po&longs;&longs;es: &longs;ed quid hoc ad immen&longs;um terre&shy;<lb/>ni globi pondus? </s></p><p type="main">             <cell>32</cell>
            </row>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Qu&aelig; fuerit Archimedi mens, plan&egrave; <lb/><arrow.to.target n="note9"/><lb/>ignoro: potui&longs;&longs;e tamen fieri, vt ille propo&longs;i&shy;<lb/>tum trochleis adhibitis a&longs;&longs;equeretur, con&shy;<lb/>&longs;tanter a&longs;&longs;ero. </s>           <row>
              <cell>XLII.</cell>
 <s>Et quidem, quod ad trochleas <lb/>ip&longs;as attinet, ludum puto, mod&ograve; funes, &amp; <lb/>locus vbi con&longs;i&longs;terem, non dee&longs;&longs;ent. </s>             <cell>T<emph type="italics"/>rahentium nauim, aut ferentium pondera proportiones in &longs;e inuicem, quomodo   ducere oporteat con&longs;iderare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>32</cell>
 <s>Cedo <lb/>mihi orbiculos quatuor aut &longs;ex &longs;upra cen&shy;<lb/>tum; &longs;atis habeo trochlearum, vt vnic&acirc; ma&shy;<lb/>nu terram &agrave; fundamentis, quibus in&longs;i&longs;tit, <lb/>conuellam. </s>           </row>
            <row>
 <s>Id quod vt minim&egrave; dubia de&shy;<lb/>mon&longs;tratione conficiam; illud primum, in <lb/>trochleatum v&longs;u extra controuer&longs;iam po&longs;i&shy;<lb/>tum accipio, quod, funis extremo trochle&aelig;, <pb xlink:href="018/01/023.jpg" pagenum="15"/>cui pondus adnectitur, alligato, potentia re&shy;<lb/>liquum extremum arreptum trahens plus <lb/>obtinet ad mouendum momenti, qu&agrave;m &longs;i <lb/>funis alteri trochle&aelig; &agrave; pondere remot&aelig; ad&shy;<lb/>necteretur; in primo enim ca&longs;u motus po&shy;<lb/>tenti&aelig; ad motum ponderis maiorem habet <lb/>Rationem, qu&agrave;m in &longs;ecundo. </s></p><p type="margin">             <cell>XLIII.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roductionem ad additionem retrahere.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><margin.target id="note9"/><emph type="italics"/>VIII <lb/>Orbiculi <lb/>pauci in plu<lb/>res minores <lb/>trochleas di <lb/>stributi plus <lb/>po&longs;&longs;unt, <lb/>qu&agrave;m du&aelig; <lb/>trochle&aelig; ex <lb/>multis mil&shy;<lb/>libus orbi&shy;<lb/>culorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>33</cell>
            </row>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Id ego tibi lubens permitto. </s>           <row>
              <cell>XLIIII.</cell>
 <s>Nam <lb/><figure id="id.018.01.023.1.jpg" xlink:href="018/01/023/1.jpg"/><lb/>&longs;i trochleas duas R &amp; <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/> pona&shy;<lb/><arrow.to.target n="note10"/><lb/>mus binis orbiculis in&longs;tructas, <lb/>funis autem extremum A tro&shy;<lb/>chle&aelig; S annulo alligetur, &amp; <lb/>ducatur funis per ABCDEF <lb/>GHIK, con&longs;tat totius funis <lb/>longitudinem quadruplam e&longs;&shy;<lb/>&longs;e interualli, quo trochle&aelig; &agrave; <lb/>&longs;e inuicem &longs;eiunguntur. </s>             <cell>S<emph type="italics"/>i fuerit proportio motoris ad id quod e&longs;t maximum non mouens, &amp; &longs;patium &amp;   tempus, nota erit etiam reliquorum nota.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>33</cell>
 <s>Iam <lb/>ver&ograve; plurimum intere&longs;t, vtri <lb/>trochlearum pondus adiunxe&shy;<lb/>ris: &longs;i enim pondus in R ad&shy;<lb/>nectatur, potentia K tamdiu <lb/>mouetur, ac ab <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/> recedit, do&shy;<lb/>nec funis totus explicetur: per&shy;<lb/>currit igitur &longs;patium funis <lb/>longitudini &aelig;quale, videlicet <lb/>quadruplum interualli inter <lb/>R &amp; S. <!-- KEEP S--></s>           </row>
            <row>
 <s>At ver&ograve; &longs;i pondus in <lb/>S alligetur, eadem potenti&atail; <pb xlink:href="018/01/024.jpg" pagenum="16"/>K ad trochleam R fixam accedit, illamqu&etail; <lb/>tanto &longs;patio tran&longs;greditur, quanta e&longs;t funis <lb/>longitudo: igitur in toto motu percurrit &longs;pa&shy;<lb/>tium quintuplum eius, quod &agrave; pondere ver&shy;<lb/>s&ugrave;s trochleam R moto perficitur. </s>             <cell>XLV.</cell>
              <cell>R<emph type="italics"/>ationem &longs;tater&aelig; o&longs;tendere.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Quoniam <lb/>autem qu&ograve; tardior e&longs;t ponderis motus cum <lb/>motu potenti&aelig; comparatus, e&ograve; min&ugrave;s pon&shy;<lb/>deris grauitas virtuti potenti&aelig; trahentis ob&shy;<lb/>&longs;i&longs;tit; apertum e&longs;t ac manife&longs;tum facili&ugrave;s <lb/>trahi pondus, &longs;i trochle&aelig; S (cui funis in A <lb/>adnectitur) qu&agrave;m &longs;i trochle&aelig; R alligetur: in <lb/>S nimirum motum obtinet mot&ucirc;s potenti&aelig; <lb/>&longs;ubquintuplum, in R autem &longs;ubquadru&shy;<lb/>plum. </s></p><p type="margin">             <cell>34</cell>
            </row>
 <s><margin.target id="note10"/><emph type="italics"/>IX <lb/>Non &aelig;qua&shy;<lb/>li facilitate <lb/>moueri pon&shy;<lb/>dus. </s>           <row>
              <cell>XLVI.</cell>
 <s>vtrili&shy;<lb/>bet trochle&aelig; <lb/>adnexu&mtail;, <lb/>demonstra&shy;<lb/>tur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>A<emph type="italics"/>n &longs;it aliqua proportio &amp; qualis inter animam &amp; uitas, &amp; &longs;ua corpora con&longs;ide&shy;rare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>35</cell>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Quod pr&aelig;terea Ratione aliqu&acirc; mi<gap/><lb/>noris In&aelig;qualitatis propo&longs;it&acirc;, Antecedens <lb/><arrow.to.target n="note11"/><lb/>terminus ad Con&longs;equentem duplum maio&shy;<lb/>rem habeat Rationem, qu&agrave;m ad alium Con&shy;<lb/>&longs;equentem, ad quem habeat Rationem pro&shy;<lb/>po&longs;it&aelig; rationis duplicatam (&longs;i tamen &longs;ubdu&shy;<lb/>plam excipias, c&ugrave;m eadem &longs;umma fiat ex <lb/>duplicis binarij additione, ac ex mutu&acirc; illo&shy;<lb/>rum multiplicatione) nihil habet dubitatio&shy;<lb/>nis. </s>           </row>
            <row>
 <s>Dat&acirc; &longs;iquidem Ratione &longs;ubtripl&acirc; 3 ad <lb/>9, &longs;i Con&longs;equens 9 geminetur, &amp; fiat 18, <lb/>Ratio autem duplicetur inuento tertio con&shy;<lb/>tinu&egrave; proportionali 27, maior e&longs;t Ratio 3 ad <lb/>18, qu&agrave;m 3 ad 27. Similiter maior erit <pb xlink:href="018/01/025.jpg" pagenum="17"/>Ratio ad Con&longs;equentem triplum aut qua&shy;<lb/>druplum, qu&agrave;m ad alium Con&longs;equente&mtail; <lb/>terminum Rationis triplicat&aelig; aut quadru&shy;<lb/>plicat&aelig;, etiam &longs;i propo&longs;ita Ratio &longs;ubdupl&atail; <lb/>e&longs;&longs;et: &longs;ic &longs;i fuerit Ratio 2 ad 4, triplus Con&shy;<lb/>&longs;equens e&longs;t 12. Con&longs;equens ver&ograve; Rationis tri&shy;<lb/>plicat&aelig; e&longs;t 16: e&longs;t autem maior Ratio 2 ad <lb/>12, qu&agrave;m 2 ad 16. </s></p><p type="margin">             <cell>XLVII.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i duo mobilia &aelig;qualister in eodem circulo iuxta proprios motus moueantur, pro&shy;ductum temporis circuituum inuicem, erit &aelig;quale producto differenti&aelig; temporum circuitus duct&aelig; in tempus coniunctionis prim&aelig;.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><margin.target id="note11"/><emph type="italics"/>X <lb/>Maior est <lb/>Ratio ad ter<lb/>minu&mtail; <lb/>Multipli&shy;<lb/>cem, qu&agrave;m <lb/>ad termi&shy;<lb/>num Ratio&shy;<lb/>nis &longs;imiliter <lb/>Multiplica&shy;<lb/>t&aelig;.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>36</cell>
            </row>
 <s>Hinc infero maximum e&longs;&longs;e di&longs;crimen i&ntail; <lb/>augendo potenti&aelig; momento, vtr&ugrave;m trochle&aelig; <lb/>augeantur orbiculis, an ver&ograve; trochle&aelig; mul&shy;<lb/>tiplices ex ii&longs;dem orbiculis con&longs;tituantur. </s>           <row>
              <cell>XLVIII.</cell>
 <s>Si <lb/>enim trochle&aelig; du&aelig; S &amp; R, quas nuperrim&egrave; <lb/>de&longs;crip&longs;i&longs;ti, binis pr&aelig;tere&agrave; orbiculis augean&shy;<lb/>tur, ita vt &longs;ingul&aelig; quaternos habeant, mani&shy;<lb/>fe&longs;tum e&longs;t potentiam in K, qu&aelig; pri&ugrave;s mo&shy;<lb/>tum habebat quadruplum mot&ucirc;s ponderis in <lb/>R con&longs;tituti, fact&acirc; huiu&longs;modi orbiculorum <lb/>acce&longs;sione, motum habere octuplum, vel <lb/>qu&aelig; pri&ugrave;s quintupl&ograve; velocior erat pondere in <lb/>S adnexo, factam e&longs;&longs;e noncupl&ograve; velociorem. </s>             <cell>S<emph type="italics"/>i tria mobilia ex eodem puncto di&longs;cedant, fuerintque duorum ac duorum coniun&shy;ctiones in temporibus commen&longs;is, illa tria mobilia denuo coniungentur in tem   pore producto ex denominatore diui&longs;ionis temporis maioris per minus in mi&shy;nus aut numeratore in maius.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>37</cell>
 <s><lb/>At &longs;i quatuor ho&longs;ce orbiculos non adijcias <lb/>prioribus, &longs;ed duas alias trochleas ex illis com&shy;<lb/>ponas, iam mult&ograve; maior e&longs;t potenti&aelig; motus <lb/>cum ponderis motu comparatus. </s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s>Sint du&aelig; trochle&aelig; binos orbiculos haben&shy;<lb/>tes A &amp; B: huic autem tum pondus P, tum <lb/>funis extremum adnectatur. </s>             <cell>XLIX.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>ropofitio mobilis in circulo circuitus tempore dataque ratione di&longs;tanti&aelig; ab illo mo   bilis circuitum inuenire, quod ex <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> puncto di&longs;cedens <expan abbr="c&utilde;alio">cunalio</expan> mobili in dato   puncto <expan abbr="c&otilde;ueniat">conueniat</expan> &longs;ub <expan abbr="quoc&utilde;que">quocunque</expan> numero <expan abbr="circuitu&utilde;">circuituum</expan> <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> quoque <expan abbr="c&otilde;iunctionis">coniunctionis</expan>.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Vtique poten&shy;<pb xlink:href="018/01/026.jpg" pagenum="18"/><arrow.to.target n="note12"/><lb/><figure id="id.018.01.026.1.jpg" xlink:href="018/01/026/1.jpg"/><lb/>tia in F motum ha&shy;<lb/>beret quintupl&ograve; velo&shy;<lb/>ciorem motu ponde&shy;<lb/>ris P. <!-- KEEP S--></s>             <cell>39</cell>
            </row>
 <s>Ex quatuor a&shy;<lb/>lijs orbiculis du&aelig; pa&shy;<lb/>riter trochle&aelig; D &amp; C <lb/>con&longs;tituantur: &amp; tro&shy;<lb/>chle&aelig; C adnectatur <lb/>prioris funis <expan abbr="extrem&utilde;">extremum</expan>. </s>           <row>
              <cell>L.</cell>
 <s><lb/>Potentia E quintupl&ograve; <lb/>&longs;an&egrave; veloci&ugrave;s moue&shy;<lb/>tur qu&agrave;m F, at F quin&shy;<lb/>tupl&ograve; veloci&ugrave;s qu&agrave;m <lb/>P; igitur motus po&shy;<lb/>tenti&aelig; E ad motum <lb/>ponderis P e&longs;t vt 25 <lb/>ad 1. Quare potentia <lb/>vires habens decem <lb/>pondo trahendi &longs;in&egrave; <lb/>machin&acirc;, in F trahe&shy;<lb/>ret libras 50, at in E <lb/>libras 250. Quod &longs;i <lb/>tam A qu&agrave;m B qua&shy;<lb/>ternos haberent or&shy;<lb/>biculos, potentia i&ntail; <lb/>F tantum 90 libras <lb/>mouere po&longs;&longs;et. </s></p><p type="margin">             <cell>O<emph type="italics"/>mnes circuituum portiones in ei&longs;dem temporibus repetuntur.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>40</cell>
 <s><margin.target id="note12"/><emph type="italics"/>XI <lb/>Trochlea&shy;<lb/>rum coniu&shy;<lb/>gatoru&mtail; <lb/>Compo&longs;itio, <lb/>qu&agrave;m ma&shy;<lb/>gnas vires. </s>           </row>
            <row>
 <s><lb/>habeat.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>LI.</cell>
              <cell>O<emph type="italics"/>perationes dictas exemplo declarare.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Con&longs;tat itaque du&shy;<pb xlink:href="018/01/027.jpg" pagenum="19"/>plicatis trochleis &aelig;quali orbiculorum nume&shy;<lb/>ro in&longs;tructis, motum potenti&aelig; in E haber&etail; <lb/>Rationem duplicatam Rationis, quam habet <lb/>motus potenti&aelig; in F ad motum ponderis in <lb/>P: multiplicatis autem pari numero in ea&shy;<lb/>dem trochle&acirc; orbiculis, ne duplicari quidem <lb/>motum ip&longs;ius potenti&aelig; F. <!-- KEEP S--></s>             <cell>41</cell>
            </row>
 <s>Quod &longs;i in E pa&shy;<lb/>riter du&aelig; ali&aelig; trochle&aelig; &longs;imiles adiicerentur, <lb/>iam triplicaretur Ratio mot&ucirc;s in F ad mo&shy;<lb/>tum in P, &amp; &longs;ic deinceps. </s>           <row>
              <cell>LII.</cell>
 <s>Vno verbo di&shy;<lb/>cam: quot &longs;unt paria &longs;imilium trochlearum, <lb/>progre&longs;&longs;io fit tot Rationum &longs;imilium Ratio&shy;<lb/>ni, quam habet motus ponderis ad motum <lb/>potenti&aelig; primis trochleis applicat&aelig;. </s>             <cell>T<emph type="italics"/>ria mobilia coniuncta in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> puncto, quorum duo &amp; duo conueniant in partib.   incommen&longs;is inter &longs;e, in perpetuum in nullo unquam puncto conuenient.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>42</cell>
 <s>Sic &longs;i <lb/>e&longs;&longs;ent talium, quales exhibui, trochlearu&mtail; <lb/>paria decem, a&longs;&longs;umend&aelig; e&longs;&longs;ent decem Ra&shy;<lb/>tiones quintupl&aelig;; &amp; motus potenti&aelig; ad mo&shy;<lb/>tum ponderis Rationem haberet ex his com&shy;<lb/>po&longs;itam, quam &longs;cilicet habet vndecimus ter&shy;<lb/>minus in progre&longs;sione Rationis quintupl&aelig; <lb/>ad vnitatem, hoc e&longs;t 9765625 ad 1. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Si igitur trochle&aelig; omnes ABCD <lb/><arrow.to.target n="note13"/><lb/>tri&longs;pa&longs;ti e&longs;&longs;ent, vnicus equus in E idem pon&shy;<lb/>dus trahere po&longs;&longs;et, quod equi 49; cum ta&shy;<lb/>men in F, &longs;i A &amp; B tripa&longs;ti fuerint, idem <lb/>valeat trahere quod equi &longs;eptem: &longs;i vero A <lb/>&amp; B &longs;enis in&longs;truerentur orbiculis, &aelig;quiuale&shy;<lb/>ret equis tredecim. </s>             <cell>LIII.</cell>
              <cell>C<emph type="italics"/>irculorum &longs;e in aduer&longs;um mouentium proportionem declarare.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Quis ergo ade&ograve; debilis <pb xlink:href="018/01/028.jpg" pagenum="20"/>cantherius, qui nequear &longs;olus trochlearum <lb/>multiplicium ope, maius tormentum belli&shy;<lb/>cum trahere? </s></p><p type="margin">             <cell>43</cell>
            </row>
 <s><margin.target id="note13"/><emph type="italics"/>XII <lb/>Vnicus e&shy;<lb/>quus facil&egrave; <lb/>pote&longs;t mo&shy;<lb/>uere ingens <lb/><expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan>, quod <lb/>vix po&longs;&longs;ent <lb/>plures equi.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           <row>
              <cell>LIIII.</cell>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Ita plan&egrave;: &longs;ed ob&longs;eruandum in fu&shy;<lb/>nibus. <lb/><arrow.to.target n="note14"/></s></p><p type="margin">             <cell>P<emph type="italics"/>roportio circuli ad &longs;uum diametrum per &longs;imilitudinem e&longs;t quarta pars periphe&shy;ri&aelig;.<emph.end type="italics"/> R<emph type="italics"/>ur&longs;usque eiu&longs;dem circuli ad peripheriam diametri quarta pars.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>44</cell>
 <s><margin.target id="note14"/><emph type="italics"/>XIII <lb/>Quantum <lb/>funium in <lb/>hac machi&shy;<lb/>natione re&shy;<lb/>quiratur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Ne plura: &longs;atis animum ad hoc <lb/>aduerti. </s>             <cell>LV.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportionem medicamentorum per ordines &longs;up po&longs;ita &aelig;quali proportione in or&shy;dinibus per quantitates &amp; proportiones demon&longs;trare.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Monere volebas tantam requiri <lb/>longitudinem funis, qui &longs;ecundas trochleas <lb/>D &amp; C circumplectitur, vt vnicus ex D in <lb/>C ductus &aelig;qualis &longs;it longitudini &longs;patij, quod <lb/>potentia in F totum explicans funem, &amp; pon&shy;<lb/>dus P ad trochleam A v&longs;que deducens, per&shy;<lb/>curreret. </s>             <cell>44</cell>
            </row>
 <s>Quar&egrave; &longs;i interuallum trochlearum <lb/>AB &longs;it pa&longs;&longs;uum decem, potentia ex F per&shy;<lb/>curreret pa&longs;&longs;us 50: funis itaque trochleas D <lb/>&amp; C ambiens longitudinem habeat nece&longs;&longs;&etail; <lb/>e&longs;t pa&longs;&longs;uum vt minimum 200; trochle&atail; <lb/>enim D ibi firmanda e&longs;t, qu&ograve; funis ABF <lb/>explicatus pertingere po&longs;&longs;it. </s>           <row>
              <cell>LVI.</cell>
 <s>Eademque d&etail; <lb/>c&aelig;teris, &longs;i plures fuerint trochle&aelig;, ratio e&longs;to. </s></p><p type="main">             <cell>P<emph type="italics"/>roportio cuiu&longs;uis binomij ad &longs;uum reci&longs;um, uel ei commen&longs;um e&longs;t duplicata ei   qu&aelig; ad numeri latus.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>49</cell>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Non fals&acirc; coniectur&acirc; animum meum <lb/>pro&longs;pexi&longs;ti. </s>           </row>
            <row>
 <s>Sed vt ad rem ip&longs;am propi&ugrave;s <lb/>accedamus ob&longs;eruandum e&longs;t, propo&longs;ito quo&shy;<lb/>cunque orbiculorum numero, qui tame&ntail; <lb/>per 2, vel 4, vel 6, vel alium quemcunque <lb/>numerum parem diuidi po&longs;sit, long&egrave; maius <lb/>e&longs;&longs;e potenti&aelig; momentum, &longs;i plures trochle&aelig; <lb/>pauciorum orbiculorum, qu&agrave;m &longs;i pauciores <pb xlink:href="018/01/029.jpg" pagenum="21"/>trochle&aelig; plurium orbiculorum con&longs;tituan&shy;</s></p><p type="main"><s><arrow.to.target n="note15"/><lb/>tur. </s>             <cell>LVII.</cell>
              <cell>M<emph type="italics"/>otus rationem ad pondus inuenire.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Exhibeantur enim, exempli grati&acirc;, orbi&shy;<lb/>culi 60, ex quibus &longs;i fiant 20 trochle&aelig; trium <lb/>orbiculorum, iam &longs;unt decem trochlearum <lb/>paria, ac proinde decem Rationes vt &longs;um&shy;<lb/>mum &longs;eptupl&aelig;; igitur momentum potenti&aelig;, <lb/>hoc e&longs;t vndecimus ab vnitate terminus, e&longs;t <lb/>vt 282475249. Si ver&ograve; fiant binos haben&shy;<lb/>tes orbiculos, erunt 15 trochlearum pari&atail; <gap/><lb/>ideoq quindecim Rationes quintupl&aelig;, ex qui&shy;<lb/>bus Ratio mot&ucirc;s potenti&aelig; ad motum ponde&shy;<lb/>ris componitur; erit igitur vt 30517578125 <lb/>ad 1. Con&longs;tat autem ne additis quidem ad&shy;<lb/>huc duobus tri&longs;pa&longs;torum paribus, vt &longs;int in <lb/>vniuer&longs;um orbiculi 72, po&longs;&longs;e ade&ograve; augeri po&shy;<lb/>tenti&aelig; momentum: po&longs;itis &longs;iquidem 12 tri&shy;<lb/>&longs;pa&longs;torum paribus momentum potenti&aelig; e&longs;t <lb/>&longs;ol&ugrave;m vt 13841287201. Hinc colligitur <lb/>plus ad mouendum momenti obtinere pau&shy;<lb/>ciores orbiculos in &longs;implicioribus trochleis, <lb/>qu&agrave;m in trochleis maioribus plures orbicu&shy;<lb/>los: id quod alicui forta&longs;s&egrave; paradoxum ac&shy;<lb/>cidat. </s></p><p type="margin">             <cell>49</cell>
            </row>
 <s><margin.target id="note15"/><emph type="italics"/>XIV <lb/>Pauciores <lb/>orbiculos in <lb/>&longs;implicibus <lb/>trochleis <lb/>plus po&longs;&longs;&etail;, <lb/>qu&agrave;m plu&shy;<lb/>res in maio&shy;<lb/>ribus o&longs;ten&shy;<lb/>ditur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           <row>
              <cell>LVIII.</cell>
 <s>Nunc igitur &longs;i mihi orbiculos centum ex&shy;<lb/>hibeas, &longs;implices trochleas ex &longs;ingulis orbi&shy;<lb/>culis &longs;tatuo, fiuntqu&egrave; 50 trochlearum &longs;im&shy;<lb/>plicium paria: adnexo autem pondere eidem <lb/>trochle&aelig;, cui funis extremum alligatur, mo&shy;<pb xlink:href="018/01/030.jpg" pagenum="22"/>mentum potenti&aelig; erit triplum: &longs;unt igitur <lb/>50 Rationes tripl&aelig;, ex quibus componitur <lb/>Ratio mot&ucirc;s potenti&aelig; ad motum ponderis. </s>             <cell>Q<emph type="italics"/>u&aelig; ex alto de&longs;cendunt, cur non eandem pro di&longs;tantia motus rationem in libero   a&euml;re &longs;eruent con&longs;iderare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>49</cell>
 <s><lb/>Qu&aelig;rendus iraque e&longs;t terminus in progre&longs;&shy;<lb/>&longs;ione dat&aelig; Rationis tripl&aelig; ab vnitate quin&shy;<lb/>quage&longs;imus primus. </s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s>Ratio autem tripla quintuplicata e&longs;t 243 <lb/>ad 1. Ducatur 243 per &longs;e ip&longs;um, &amp; e&longs;t Ra&shy;<lb/>tio decuplicata 59049 ad 1. Hic iterum ter&shy;<lb/>minus 59049 per &longs;e ip&longs;um ducatur, &amp; Ratio <lb/>3486.784401 ad 1 e&longs;t ex viginti Rationi&shy;<lb/>bus triplis compo&longs;ita. </s>             <cell>LIX.</cell>
              <cell>O<emph type="italics"/>mne mobile motum duobus motibus non ad idem tendentibus utroque &longs;eor&longs;um tardius mouetur &longs;imili motu.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Ducatur pariter 3486. <lb/>784401 per &longs;e ip&longs;um, &amp; e&longs;t Ratio ex qua&shy;<lb/>draginta Rationibus triplis compo&longs;ita 12. <lb/>157665.459056.928801. ad 1. H&aelig;c de&shy;<lb/>m&ugrave;m Ratio ducatur per Rationem triplam <lb/>decuplicatam nimirum per 59049, &amp; pro&shy;<lb/>ducitur Ratio, qu&aelig; ex 50 Rationibus tri&shy;<lb/>plis componitur 717897.987691.852588. <lb/>770249. ad 1. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">             <cell>50</cell>
            </row>
 <s>Quod &longs;i placeat duas adhuc trochleas ter&shy;<lb/>nis orbiculis in&longs;tructas adijcere ip&longs;ique pon&shy;<lb/>deri immediat&egrave; adnectere, vt funium &longs;eptu&shy;<lb/>plici ductu facili&ugrave;s &longs;u&longs;tineri valeat, adhuc <lb/>Ratio &longs;eptupla addenda, vt ex hac &amp; 50 tri&shy;<lb/>plis tota Ratio componatur: &amp; quinquage&longs;i&shy;<lb/>mus primus terminus progre&longs;sionis Rationis <lb/>tripl&aelig; ducendus e&longs;t per 7, vt habeatur totum <pb xlink:href="018/01/031.jpg" pagenum="23"/><arrow.to.target n="note16"/><lb/>potenti&aelig; momentum 5025285.913842. <lb/>968121.391743. Quar&egrave; adhibito conatu, <lb/>quo libras decem ab&longs;qu&egrave; machin&acirc; traheres, <lb/>mouere po&longs;&longs;es libras 50.252859.138429. <lb/>681213.917430. Quod pondus totius ter&shy;<lb/>reni globi grauitatem &longs;uperat. </s>           <row>
              <cell>LX.</cell>
 <s>Orbiculis ita&shy;<lb/>que &longs;ex &longs;upra centum Archimed&aelig;um pro<gap/><lb/>blema de terr&aelig; motione ab&longs;olui po&longs;&longs;e o&longs;ten&shy;<lb/>di. </s></p><p type="margin">             <cell>O<emph type="italics"/>mne mobile motu naturali de&longs;cendentis parte, de&longs;cendit grauiore &longs;ecundum gra&shy;<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell/>
 <s><margin.target id="note16"/><emph type="italics"/>XV <lb/>Orbiculis <lb/>106 po&longs;&longs;&etail; <lb/>tellure&mtail; <lb/>moueri <expan abbr="de-m&otilde;">de&shy;<lb/>mon</expan>&longs;tratur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           </row>
            <pb xlink:href="015/01/011.jpg"/>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Quid ver&ograve;, &longs;i quis maiorem ad&shy;<lb/>huc grauitatem telluri tribuat? </s></p><p type="main">           <row>
              <cell/>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Parum mihi face&longs;&longs;at hic negotij. </s>             <cell><emph type="italics"/>uitatis centrum.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>51</cell>
 <s><lb/>Addat duas pr&aelig;terea trochleas aut quatuor, <lb/>aut plures; &amp; fort&egrave; non ade&ograve; multas adijcere <lb/>oportebit: Mihi &longs;atis e&longs;t chiliadas illas orbi&shy;<lb/>culorum atque myriadas, quas multi ad&shy;<lb/>&longs;truunt, tanquam minim&egrave; nece&longs;&longs;arias refu&shy;<lb/>ta&longs;&longs;e. </s>           </row>
            <row>
 <s>Nunc quidem &longs;ol&acirc; coniectur&acirc; terreni <lb/>globi grauitatem venari po&longs;&longs;umus: dato au&shy;<lb/>tem extra terram loco, in quo con&longs;i&longs;teremus, <lb/>facile e&longs;&longs;et trochlearum numerum definire: <lb/>examinato nimirum &longs;tater&acirc; telluris pondere; <lb/>quo demum cognito trochlearum, quibus <lb/>opus e&longs;&longs;et, numerus innote&longs;ceret. </s></p><p type="main">             <cell>LXI.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportionum ictus ad pondus rei &amp; di&longs;tantiam generaliter con&longs;iderare.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> At &longs;tater&acirc;, cuius iugum aliquot <lb/>pa&longs;&longs;uum millia occuparet, &longs;acomatis autem <lb/>munere rupes non exigua fungeretur. </s></p><p type="main">             <cell>52</cell>
            </row>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Mittamus i&longs;th&aelig;c; qu&aelig; &agrave; te reru&mtail; <pb xlink:href="018/01/032.jpg" pagenum="24"/>huiu&longs;modi apprim&egrave; gnaro, animi tant&ugrave;m <lb/>caus&acirc;, in medium proferri &longs;atis video. </s>           <row>
              <cell>LXII.</cell>
 <s>La&shy;<lb/>nius vel c&aelig;tarius opportunam &longs;tateram &longs;up&shy;<lb/>peditare po&longs;&longs;et; mod&ograve; &longs;ingul&aelig; libr&aelig; in &longs;uas <lb/>vncias rit&egrave; di&longs;tribut&aelig; iugum di&longs;tinguerent. </s></p><figure id="id.018.01.032.1.jpg" xlink:href="018/01/032/1.jpg"/><p type="main">             <cell>P<emph type="italics"/>roportionem motoris in plano ad motorem, qui eleuat pondus iuxta id quod mouet, inuenire.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>53</cell>
 <s>Erige enim ad perpendiculum trabes <gap/>uas <lb/>&aelig;quali interuallo &agrave; &longs;e inuicem di&longs;tinctas: A&longs;&shy;<lb/>&longs;umaturque vectis AB, cuius pars decim&atail; <pb xlink:href="018/01/033.jpg" pagenum="25"/>&longs;it AC, (quanquam id &longs;culptor non expre&longs;&shy;<lb/><arrow.to.target n="note17"/><lb/>&longs;it) &amp; extremum A &longs;it circa axem trabi AO <lb/>infixum ver&longs;atile, extremum ver&ograve; B ita &agrave; <lb/>trabe ER di&longs;ter, vt a&longs;&longs;umpto &longs;imili vect&etail; <lb/>DE circ&ugrave;m E ver&longs;atili, &amp; vtroque DE, AB <lb/>parallelo horizonti, perpendicularis BF &longs;e&shy;<lb/>cet pariter FE partem decimam totius DE. <!-- KEEP S--></s>           </row>
            <row>
 <s><lb/>Idqu&egrave; in con&longs;equentibus vectibus factum in&shy;<lb/>telligatur. </s>             <cell>LXIII.</cell>
              <cell>O<emph type="italics"/>mne graue quanto proximius alligatum plano, tant&ograve; facilius trabitur.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Porr&ograve; BF, DI &amp;c. </s>             <cell>53</cell>
            </row>
 <s>&longs;int ex ma&shy;<lb/>teri&acirc; &longs;olid&acirc;, &amp; circa clauiculos extrema B, F, <lb/>D &amp;c. </s>           <row>
              <cell>LXIIII.</cell>
 <s>moueri po&longs;&longs;int; ac po&longs;tremus vectis <lb/>MR habeat prop&egrave; V lingulam &longs;eu momen&shy;<lb/>tum, vt quand&ograve; trabi ER congruit, &longs;ignifi&shy;<lb/>cet vectes omnes con&longs;titutos e&longs;&longs;e horizonti <lb/>parallelos. </s></p><p type="margin">             <cell>O<emph type="italics"/>mne mobile quant&ograve; latius tanto tardius mouitur in plano.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>54</cell>
 <s><margin.target id="note17"/><emph type="italics"/>XVI <lb/>Statera <expan abbr="c&otilde;-muni">con&shy;<lb/>muni</expan> pote&longs;t <lb/>ingens pon&shy;<lb/>dus exami&shy;<lb/>nari.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s>Tum applicat&acirc; in M &longs;tater&acirc; examinetur <lb/>omnium vectium &longs;imul momentum graui&shy;<lb/>tatis. </s>             <cell>LXV.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportionem duorum mobilium inter &longs;e cum auxilio medij inuenire.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Non grauitatem dico, &longs;ed momen&shy;<lb/>tum grauitatis; quia vectis AB in F &longs;u&longs;pen&shy;<lb/>&longs;us non &longs;ecund&ugrave;m totam &longs;uam grauitate&mtail; <lb/>deor&longs;um nititur, quia &amp; in A &longs;u&longs;tinetur, &longs;ed <lb/>tant&ugrave;m &longs;emi&longs;&longs;em totius &longs;u&aelig; grauitatis exer&shy;<lb/>cet. </s>             <cell>54</cell>
            </row>
 <s>Quia ver&ograve; DE e&longs;t longitudo decupla <lb/>ip&longs;ius FE, ide&ograve; grauitas totius AB non per&shy;<lb/>cipitur in D ni&longs;i &longs;ecund&ugrave;m partem &longs;ui vige&shy;<lb/>&longs;imam, in H ver&ograve; &longs;ecund&ugrave;m partem ducen&shy;<lb/>te&longs;imam, &amp; &longs;ic deinceps; ita vt &longs;i fuerint in <lb/>vniuer&longs;um octo vectes, percipiatur in M &longs;o&shy;<pb xlink:href="018/01/034.jpg" pagenum="26"/>l&ugrave;m pars vicies millies mille&longs;ima grauitatis <lb/>totius AB. <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>ecundi autem vectis DF gra&shy;<lb/>uitas percipitur in M &longs;ecund&ugrave;m partem &longs;ui <lb/>bis millies mille&longs;imam. </s>           <row>
              <cell>LXVI.</cell>
 <s>Tertius &longs;ecund&ugrave;m <lb/>partem ducenties mille&longs;imam; &amp; &longs;ic dein&shy;<lb/>ceps, donec vltimus MR grauitet in M &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m &longs;u&aelig; grauitatis &longs;emi&longs;&longs;em. </s>             <cell>P<emph type="italics"/>roportionem laterum eptagoni, &amp; &longs;ubten&longs;arum con&longs;iderare, &amp; qu&aelig; &agrave; reflexa   proportione pendent.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>55</cell>
 <s>Hinc e&longs;t <lb/>quod quamuis primus vectis AB vald&egrave; cra&longs;&shy;<lb/>&longs;us e&longs;&longs;e deberet, atque ade&ograve; grauis, vt pon&shy;<lb/>dus valeret &longs;u&longs;tinere, con&longs;equentes tame&ntail; <lb/>vectes minores, ac minores, quod ad cra&longs;&longs;i&shy;<lb/>tudinem &longs;pectat, requirerentur: ac proinde <lb/>eorum momenta in M &longs;imul &longs;umpta no&ntail; <lb/>e&longs;&longs;ent ade&ograve; multa. </s>           </row>
            <row>
 <s>Ponamus itaque facoma&shy;<lb/>te in N exi&longs;tente fieri &aelig;quilibrium cum ve&shy;<lb/>ctibus horizonti parallelis. </s></p><p type="main">             <cell>LXVII.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i fuerint aliquot quantitates ab una quantitate ali&aelig;que totidem ab eadem analo&shy;g&aelig;, erit proportio terti&aelig; unius ordinis ad tertiam alterius, ut &longs;ecund&aelig; ad &longs;e&shy;cundum duplicata, &amp; quart&aelig; ad quartam triplicata, quint&aelig; ad quintam quadruplicata, atque &longs;ic de alijs.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>His ita con&longs;titutis dimittantur vectes, vt <lb/>fer&egrave; quant&ugrave;m po&longs;&longs;unt de&longs;cendant: &amp; in Gad&shy;<lb/>nectatur pondus. </s>             <cell>57</cell>
            </row>
 <s>Vel forta&longs;&longs;e opportunius <lb/>erit, &longs;i BF habeat in B annulum, cui in&longs;eri <lb/>po&longs;sit extremum vectis AB; vectis enim ex <lb/>annulo extractus &longs;olus deprimitur, quantum <lb/>pote&longs;t, &amp; pondere in C adnexo, ali&acirc; machi&shy;<lb/>n&acirc; tractori&acirc; tanti&longs;per eleuatur, dum po&longs;sit <lb/>iterum annulo B in&longs;eri. </s>           <row>
              <cell>LXVIII.</cell>
 <s>Ni&longs;i fort&egrave; commo&shy;<lb/>dius alicui accidat ita machinam con&longs;truere, <lb/>vt iacens pondus illi adnectatur, deinde ma&shy;<lb/>china ip&longs;a &aelig;qualiter eleuetur, vnde fiat vt <pb xlink:href="018/01/035.jpg" pagenum="27"/>vectium capita deprimantur. </s>             <cell>P<emph type="italics"/>ropo&longs;itio collectorum ab<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>uclide &amp;<emph.end type="italics"/> A<emph type="italics"/>rchimede.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>57</cell>
 <s>Tum &longs;acoma <lb/>in &longs;tater&aelig; iugo ab agin&acirc; remoueatur ade&ograve;, <lb/>vt vectis MR (atque ade&ograve; reliqui omnes) <lb/>horizonti parallelus con&longs;tituatur, &amp; &longs;tatera <lb/>indicet &aelig;quilibrium ex. </s>           </row>
            <row>
 <s>gr. <!-- REMOVE S-->in <emph type="italics"/>S.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>             <cell>LXIX.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>ropo&longs;itio collectorum ex quatuor libris<emph.end type="italics"/> A<emph type="italics"/>pollonij<emph.end type="italics"/> P<emph type="italics"/>ergei &amp;<emph.end type="italics"/> <expan abbr="q.">que</expan> S<emph type="italics"/>ereni.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s> Sumatur <lb/>igitur differentia SN, quot nimirum libras <lb/>aut vncias contineat: h&aelig;c autem multipli&shy;<lb/>cetur per momentum, quod habet potentia <lb/>in M applicata; id quod fit tot additis ci&shy;<lb/>phris, quot &longs;unt vectes, quos &longs;tatuamus e&longs;&longs;e <lb/>octo, SN ver&ograve; indicare libras 3 vnc. </s>             <cell>59</cell>
            </row>
 <s>6. Sa&shy;<lb/>coma igitur in S o&longs;tendit pondus P e&longs;&longs;e libr. </s>           <row>
              <cell>LXX.</cell>
 <s><lb/>300.000000. vnc. 600.000000, hoc e&longs;t in <lb/>vniuer&longs;um libr.350.000000. Quare con&longs;tat <lb/>di&longs;po&longs;itis hac ratione 25. vectibus, po&longs;&longs;&etail; <lb/>vulgari &longs;tater&acirc; examinari pondus libr. </s>             <cell>S<emph type="italics"/>i fuerint tres quantitates in continua proportione, ali&aelig;que totidem in continua   proportione poterunt con&longs;tituere tres quantitates in &aelig;quali differentia per&shy;uer&longs;im copulat&aelig;.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>62</cell>
 <s>250. <lb/>000000.000000.000000.000000. Vectium <lb/>autem huiu&longs;modi apta di&longs;po&longs;itio non ijs &longs;ca&shy;<lb/>teret difficultatibus, qu&aelig; &longs;uperari non po&longs;&shy;<lb/>&longs;ent. </s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Mihi quidem &longs;atis per&longs;ua&longs;um e&longs;t, <lb/>cas, de quibus hactenus di&longs;&longs;eruimus, machi&shy;<lb/>nationes ad tellurem loco dimouenda&mtail;, <lb/>eiusque pondus examinandum aptas e&longs;&longs;&etail;, <lb/>atqu&egrave; ad potenti&aelig; momenta fer&egrave; in immen&shy;<lb/>&longs;um augenda long&egrave; pr&aelig;&longs;tare machin&aelig; eiu&longs;&shy;<lb/>dem multiplicis qu&agrave;m maioris v&longs;um; in ma&shy;<lb/>iori etenim augetur &longs;ol&ugrave;m Ratio, qu&aelig; i&ntail; <pb xlink:href="018/01/036.jpg" pagenum="28"/>multiplici componitur. </s>             <cell>LXXI.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportionem leuitatis ponderis per uirgam torcularem attracti ad rectam &longs;u&shy;&longs;pen&longs;ionem inuenire.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Sic peritrochiu&mtail; <lb/>diametrum habens decuplam &longs;ui axis facit <lb/>potenti&aelig; momentum decuplum: at duo pe&shy;<lb/>ritrochia Rationem quintuplam ad &longs;uos axes <lb/>habentia &longs;i componantur &longs;imul, potenti&aelig; <lb/>momentum con&longs;tituunt vigequintuplu&mtail;. </s>             <cell>63</cell>
            </row>
 <s><lb/>Id quod &amp; in cochlearum compo&longs;itione ma&shy;<lb/>nife&longs;tum e&longs;t, cum &longs;atius &longs;it duas cochleas cum <lb/>duobus tympanis componere, quam heli&shy;<lb/>cem vnam &longs;trictiorem vni tympano maiori <lb/>congruentem adhibere. </s>           <row>
              <cell>LXXII.</cell>
 <s>Hoc in vectibus, <lb/>hoc in trochleis abund&egrave; e&longs;t demon&longs;tratum. </s></p><p type="main">             <cell>P<emph type="italics"/>roportionem ponderis &longs;ph&aelig;r&aelig; pendentis ad a&longs;cendentem per accliue planum   inuenire.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>63</cell>
 <s>Sed adhuc rudioribus quibu&longs;dam eximen&shy;<lb/>da e&longs;t dubitatio, qu&aelig; ancipitem animu&mtail; <lb/>torquet, an videlicet ea &longs;it totius globi huius, <lb/>quem terram dicimus, grauitas, qu&aelig; ad <lb/>librarum numerum reuocata paucioribus <lb/>qu&agrave;m triginta ciphris explicari queat. </s>           </row>
            <row>
 <s>Quam&shy;<lb/>uis enim illam certis finibus circum&longs;cri&shy;<lb/>ptam, ac numero definitam exi&longs;timent, &longs;ibi <lb/>tamen facil&egrave; per&longs;uadent <foreign lang="greek">mhdi/va talixou_ton xatw&shy;<lb/>nomasme/non u/pa/rxein</foreign>, vt quidam apud Archi&shy;<lb/>medem aren&aelig; multitudinem con&longs;iderantes <lb/>opinabantur: qua&longs;i Arithmetic&aelig; facultatis <lb/>labor vltimus omnem po&longs;t &longs;e relinqueret no&shy;<lb/>menclaturam. </s>             <cell>LXXIII.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportionem ponderum attractorum penes figuram in plano inuenire.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Quantam igitur grauitatem <lb/>globo huic, qui terras ac maria complecti&shy;<lb/>tur, tribuemus? </s></p><pb xlink:href="018/01/037.jpg" pagenum="29"/><p type="main">             <cell>64</cell>
            </row>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Vereor ne vobis grauis fiam, &longs;i ea <lb/>exponere voluero, qu&aelig; aliquando placuit in <lb/>hanc &longs;ententiam commentari. </s></p><p type="main">           <row>
              <cell>LXXIIII.</cell>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Imm&ograve; ver&ograve; aures me&aelig; ad iucun&shy;<lb/>dam hanc di&longs;putationem patent: ni&longs;i fort&egrave; <lb/>negotia habeas, Galil&aelig;e, quibus te nunc o&shy;<lb/>porteat intere&longs;&longs;e. </s></p><p type="main">             <cell>P<emph type="italics"/>roportionem concutientis ad concu&longs;&longs;um in&longs;tabili inuenire.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>64</cell>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Sum plan&egrave; vacuus: nec facil&egrave; patiar <lb/>tam cit&ograve; abire amicos, quorum erudit&acirc; con&shy;<lb/>&longs;uetudine tantoper&egrave; recreor. </s>           </row>
            <row>
 <s>An a&longs;ymbo&shy;<lb/>lum te rece&longs;&longs;urum putas, Guldine; Vnum <lb/>habeo, de quo te pariter interrogem, qui a&shy;<lb/>lios ad dicendum excitas: vbi tamen Mer&shy;<lb/>&longs;ennus &longs;uas de terr&aelig; grauitate commentatio&shy;<lb/>nes in medium protulerit. </s></p><p type="main">             <cell>LXXV.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/><expan abbr="roportion&etilde;">roportionem</expan> immoti in aqua, ad <expan abbr="immot&utilde;">immotum</expan> in terra in excipiendo <expan abbr="ict&utilde;">ictum</expan> inuenire.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Si me audieritis, di&longs;putatione&mtail; <lb/>hanc in &longs;equentem diem transferemus; cum <lb/>enim numeris aliquot maioribus<emph type="sup"/><emph.end type="sup"/> opus ha&shy;<lb/>beam, long&egrave; commodius accidet eos in &longs;che&shy;<lb/>dul&acirc; domi priuatim adnotatos in promptu <lb/>habere, qu&agrave;m illos inter colloquendum in&shy;<lb/>ue&longs;tigare non &longs;ine mole&longs;t&acirc; &longs;ermonis interru&shy;<lb/>ptione, temporis iactur&acirc;, &amp; capitis defati&shy;<lb/>gatione: nam &longs;atis nos hodi&egrave; tor&longs;imus tot <lb/>Rationum compo&longs;itarum inuentione. </s></p><p type="main">             <cell>65</cell>
            </row>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Fiat, vt Mer&longs;enno placet. </s></p><pb xlink:href="018/01/038.jpg" pagenum="30"/><figure id="id.018.01.038.1.jpg" xlink:href="018/01/038/1.jpg"/><p type="main">           <row>
              <cell>LXXVI.</cell>
 <s><emph type="center"/>DISSERTATIO <lb/>SECVNDA<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">             <cell>P<emph type="italics"/>roportionem <expan abbr="duor&utilde;">duorum</expan> mobilium &longs;ibi <expan abbr="inuic&etilde;">inuicem</expan> <expan abbr="concurrenti&utilde;">concurrentium</expan> per <expan abbr="rect&atilde;">rectam</expan> inuenire.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>66</cell>
 <s><emph type="center"/>Terr&aelig; grauitatem inue&shy;<lb/>&longs;tigat.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Galil&aelig;us, Mer&longs;ennus, Guldinus.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">             <cell>LXXVII.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportionem motus obliqui ad motum rectum in nauibus inuenire.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>CVM ad ingentia onera loco <lb/>mouenda machinam mem&shy;<lb/>bris non ade&ograve; multis di&longs;tin&shy;<lb/>ctam, neque paratu vald&egrave; <lb/>difficilem con&longs;trui po&longs;&longs;e, &longs;atis <lb/>he&longs;tern&acirc; di&longs;&longs;ertatione o&longs;tenderimus; illud <lb/>nunc ex te, Mer&longs;enne, audire expectamus, <lb/>quanta &longs;it terreni orbis grauitas, vt qu&agrave;&mtail; <lb/>magn&acirc; pariter ad eam &longs;uperandam machi&shy;<pb xlink:href="018/01/039.jpg" pagenum="31"/>natione opus habui&longs;&longs;et Archimedes, intelli&shy;<lb/>gamus. </s></p><p type="main">             <cell>66</cell>
            </row>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Principio, quoniam id ex me pla&shy;<lb/>cet audire, grauitatem ex mole inue&longs;tigan&shy;<lb/>dam intelligens, quotquot apud authores <lb/>extabant de terr&aelig; magnitudine opiniones, <lb/>c&oelig;pi ad examen reuocare, vt eas, qu&aelig; pro&shy;<lb/>babili alicui coniectur&aelig; &amp; rationi niterentur, <lb/>&agrave; temer&egrave; con&longs;titutis, &longs;ecernerem. </s>           <row>
              <cell>LXXVIII.</cell>
 <s>Cum ve&shy;<lb/>r&ograve; in omnibus <foreign lang="greek">geometrik/n a)xri/beian</foreign> de&longs;idera&shy;<lb/>rem, &amp; in &longs;ingulis labem aliquam mihi vi&shy;<lb/>derer deprehendere, vulgati&longs;&longs;im&aelig; dem&ugrave;&mtail; <lb/>opinioni acquie&longs;cendum cen&longs;ui, qu&aelig; 60 mil&shy;<lb/>liaria Italica mediocria &longs;ingulis gradibus tri&shy;<lb/>buit; vt &agrave; veritate minim&ugrave;m recederem, vel <lb/>&longs;altem eos &longs;ol&ugrave;m haberem aduer&longs;arios, qui <lb/>nimio in antiquitatem &longs;tudio feruntur. <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>cru&shy;<lb/>pulus tamen, fateor, animum quantumuis <lb/>di&longs;&longs;imulantem &longs;timulabat, quoties milliaria <lb/>huiu&longs;modi minoribus men&longs;uris di&longs;tinguere <lb/>atque ad pedes reuocare opus erat; que&mtail; <lb/>enim poti&longs;sim&ugrave;m pedem v&longs;urparem, incer&shy;<lb/>tus h&aelig;rebam; c&ugrave;m pro diuer&longs;a a&longs;&longs;umpti pe&shy;<lb/>dis longitudine moles tota terreni globi alia <lb/>atqu&egrave; alia deprehenderetur, di&longs;crimine non <lb/>contemnendo. </s></p><p type="main">             <cell>P<emph type="italics"/>roportionem nauis ad triremes quotuis concurrentes demon&longs;trare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>67</cell>
 <s>Perpendens itaque corporum vmbras ideo <lb/>&longs;emper in oppo&longs;itam Soli plagam proijci, <pb xlink:href="018/01/040.jpg" pagenum="32"/><arrow.to.target n="note18"/><lb/>quia nulla Solis particula ad perpendiculum <lb/>imminet corpori, quod luce afficitur, i&ntail; <lb/>&longs;pem erigebar aliquid deprehendendi ex &longs;pa&shy;<lb/>tio circa Syenen ab antiquis apud Cleome&shy;<lb/>dem ob&longs;eruato, in quo gnomones nullam <lb/>proijciunt vmbram meridianam Sole Tro&shy;<lb/>picum Cancri percurrente. </s>           </row>
            <row>
 <s>Si enim in pla&shy;<lb/>no AB erigatur &longs;tylus TI perpendicularis, <lb/>cui immineat Solis extremus limbus O, nul&shy;<lb/>la fit vmbra, quia quamuis ab alio extremo S <lb/>veniat radius SN vltimus, &amp; intr&agrave; &longs;patium <lb/><figure id="id.018.01.040.1.jpg" xlink:href="018/01/040/1.jpg"/><lb/>TN nullus alius ve&shy;<lb/>niat radius ab eodem <lb/>puncto S radios in or&shy;<lb/>bem diffundente, in&shy;<lb/>tr&agrave; illud tamen &longs;pa&shy;<lb/>tium TN veniunt <lb/>radij &agrave; c&aelig;teris om&shy;<lb/>nibus punctis inter <lb/>S &amp; O intermediis: <lb/>quare nec vmbra vl&shy;<lb/>la aut penumbra ob&longs;eruari pote&longs;t. </s>             <cell>LXXIX.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportionem medicamentorum purgantium inuicem declarare<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>At &longs;i &longs;ty&shy;<lb/>lus in LM fuerit, proiicit vmbram LP, in&shy;<lb/>tr&agrave; quod &longs;patium nullus cadit radius dire&shy;<lb/>ctus &aacute; punctis O &amp; S aut intermediis; penum&shy;<lb/>bra ver&ograve; ex P ad B procedit, donec in B me&shy;<lb/>ra lux incipiat. </s>             <cell>68</cell>
            </row>
 <s>Cum itaque &longs;patio 300 &longs;ta&shy;<lb/>diorum gnomones vmbram non proiicerent, <pb xlink:href="018/01/041.jpg" pagenum="33"/>totum hoc &longs;pa&shy;<lb/><figure id="id.018.01.041.1.jpg" xlink:href="018/01/041/1.jpg"/><lb/>tium illud e&longs;t, <lb/>cui Sol ad per&shy;<lb/>pendiculum im&shy;<lb/>minet. </s></p><p type="margin">           <row>
              <cell>LXXX.</cell>
 <s><margin.target id="note18"/><emph type="italics"/>XVII <lb/>Terr&aelig; ma&shy;<lb/>gnitudinem <lb/>eiu&longs;que ad <lb/>Solem pro&shy;<lb/>portione&mtail; <lb/>inue&longs;tigare <lb/>ex &longs;patio, <lb/>quod umbris <lb/>caret.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>P<emph type="italics"/>roportionem motus &longs;ecundum obliquum ad rectum in &longs;pacio declarare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>69</cell>
 <s>Sed <expan abbr="qu&aelig;rend&utilde;">qu&aelig;rendum</expan> <lb/>&longs;upererat, quo&shy;<lb/>ta totius circuli <lb/>maximi pars e&longs;&shy;<lb/>&longs;ent &longs;tadia 300. <lb/>Con&longs;tituto ita&shy;<lb/>que terr&aelig; centro <lb/>in C, &amp; oculo <lb/>ob&longs;eruatoris i&ntail; <lb/>O, ductum <expan abbr="in-telligeb&atilde;">in&shy;<lb/>telligebam</expan> ex cen&shy;<lb/>tro S radium S <lb/>OC, qui cu&mtail; <lb/>radio OT Solem <lb/>contingente da&shy;<lb/>bat angulum S <lb/>OT &longs;emidiametrum apparentem Solis Apo&shy;<lb/>g&aelig;i gr.o.m.15., vt placet Tychoni, Longo&shy;<lb/>montano, Magino, Keplero. </s>           </row>
            <row>
 <s>Item ex C du&shy;<lb/>ctus intelligatur radius Solem tangens, qui <lb/>terr&aelig; circulum maximum &longs;ecat in K; &amp; e&longs;t <lb/>OK &longs;emi&longs;sis &longs;patij, quod caret vmbris meri&shy;<lb/>dianis die &longs;ol&longs;titij &aelig;&longs;tiui; continet autem &longs;ta&shy;<pb xlink:href="018/01/042.jpg" pagenum="34"/>dia 150. Certum e&longs;t angulum OCK mino&shy;<lb/>rem e&longs;&longs;e angulo <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>OT: &longs;i enim linea CK pro&shy;<lb/>ducta terminaretur in T, tunc angulus SOT <lb/>externus maior e&longs;&longs;et interno oppo&longs;ito OCT: <lb/>quia ver&ograve;, quod veritati magis e&longs;t con&longs;enta&shy;<lb/>neum, radius ex C Solem tangens e&longs;t CI vl&shy;<lb/>tra T, angulus ISC maior e&longs;t angulo T<emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>O; <lb/>ac proinde, cum anguli ad T &amp; I &longs;int recti, <lb/>reliquus SCI e&longs;t reliquo SOT minor. </s>             <cell>LXXXI.</cell>
              <cell>Q<emph type="italics"/>ualis &longs;it angulus, per quem pote&longs;t moueri nauis ad rectum explorare.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>E&longs;t igi&shy;<lb/>tur &longs;patium OK minus qu&agrave;m min.15. Qua&shy;<lb/>re vnus gradus complectitur plura qu&agrave;m <lb/>600 &longs;tadia, ideoqu&egrave; totus telluris ambitus <lb/>maior e&longs;t &longs;tadijs 216000. <lb/><arrow.to.target n="note19"/></s></p><p type="margin">             <cell>70</cell>
            </row>
 <s><margin.target id="note19"/><emph type="italics"/>XVIII <lb/>Stadij Gr&aelig;&shy;<lb/>si quanti&shy;<lb/>tas.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           <row>
              <cell>LXXXII.</cell>
 <s>H&igrave;c. <!-- REMOVE S-->autem h&aelig;rebam in &longs;tadio, ne cum <lb/>Suida errarem; hic enim prim&ugrave;m Milio &longs;ta&shy;<lb/>dia 7 1/2 tribuit; &longs;ed po&longs;tmodum Milijs de&shy;<lb/>cem, &aelig;qualia facit &longs;tadia 80: C&ugrave;m ver&ograve; &longs;ta&shy;<lb/>dium pedibus 600 definierit, Milium dein&shy;<lb/>de in pedes 4200 di&longs;tribuit: Vnde conficitur <lb/>Milium &amp; 7, &amp; 7 1/2, &amp; 8 &longs;tadia comprehen&shy;<lb/>dere. </s>             <cell>P<emph type="italics"/>roportionem uelorum indagare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>70</cell>
            </row>
            <row>
 <s>Quar&egrave; acquie&longs;cendum potius duxian&shy;<lb/>tiquo Scholia&longs;ti Gr&aelig;co in propo&longs;. </s>             <cell>LXXXIII.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportionem rece&longs;&longs;us &agrave; recta uia ad obliquitatem inue&longs;tigare.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>5. lib d&etail; <lb/>G&aelig;od. <!-- REMOVE S-->Heronis Mechanici, qui &longs;tadium fui&longs;&shy;<lb/>&longs;e pa&longs;&longs;uum 100, pa&longs;&longs;um cubitorum 4, cu&shy;<lb/>bitum ver&ograve; digitorum 24 &longs;cribit. </s>             <cell>72</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>LXXXIIII.</cell>
 <s>Cum ita&shy;<lb/>que pa&longs;&longs;us Romanus pedibus quinque con&shy;<lb/>&longs;taret, &longs;inguli ver&ograve; pedes palmis 4, hoc e&longs;t <lb/>digitis 16, pa&longs;&longs;us <emph type="italics"/>R<emph.end type="italics"/>omanus digitos 80 com&shy;<pb xlink:href="018/01/043.jpg" pagenum="35"/>plectebatur, quorum pa&longs;&longs;us Gr&aelig;cus habebat <lb/>96, &longs;c.4.cubitos, &longs;eu, quod idem e&longs;t, pedes <lb/>&longs;ex Romanos. <!-- KEEP S--></s>             <cell>D<emph type="italics"/><expan abbr="i&longs;tanti&atilde;">i&longs;tantiam</expan> centri terr&aelig; &agrave; centro mundi per motum lapidis<emph.end type="italics"/> H<emph type="italics"/>erculei declarare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>73</cell>
 <s>Stadia igitur &longs;ingula pedes <lb/>Rom. <!-- REMOVE S-->antiquos 600 continebant, hoc e&longs;t pa&longs;&shy;<lb/>&longs;us 120. Hinc fit<gap/> terr&aelig; ambitum maiorem <lb/>&longs;tadijs 216000, maiorem quoqu&egrave; e&longs;&longs;e pa&longs;si&shy;<lb/>bus <emph type="italics"/>R<emph.end type="italics"/>om. <!-- REMOVE S--><expan abbr="antiq.">antique</expan> 25920000, hoc e&longs;t mill. <!-- REMOVE S--><lb/>Rom. <!-- REMOVE S-->25920. Quar&egrave; etiam gradibus &longs;in&shy;<lb/>gulis milliaria Rom. <!-- REMOVE S-->antiqua plura qu&agrave;m 72 <lb/>re&longs;pondent. </s>           </row>
            <row>
              <cell>LXXXV.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportio ponderis unius grauis ad aliud &longs;ub eadem men&longs;ura e&longs;t ueluti eiu&longs;dem   ad differentiam ponderis ua&longs;is repleti ex altero graui, &amp; ex ambobus de&shy;tracto priore.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>74</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>LXXXVI.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i circuli in &aelig; quales &longs;eu in &longs;ph&aelig;ra &longs;eu in plano &longs;e &longs;ecuerint, nunqu&agrave;m oppo&longs;itos   angulos &aelig;quales habent.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>77</cell>
 </p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> At anguli OCK quantitatem quot <lb/>&longs;crupulis definiebas minorem angulo <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>OT <lb/>min. <!-- REMOVE S-->15? </s>             <cell>LXXXVII.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportiones cra&szlig;itiei aqu&aelig; ad <expan abbr="a&etilde;r&etilde;">aerem</expan> in <expan abbr="c&otilde;paratione">comparatione</expan> ad radios demon&longs;trare.<emph.end type="italics"/></cell>
 </p><p type="main">             <cell>78</cell>
            </row>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Qu&aelig;&longs;iui prim&ugrave;m quoties Solis &longs;e&shy;<lb/>midiameter ST contineretur &agrave; line&acirc; SO: dato <lb/>autem SOT gr.o.m.15. reliquus e&longs;t TSO gr. <!-- REMOVE S--><lb/>89.m.45.cuius Secans SO <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> 22918384. <lb/>52745, quarum Radius ST e&longs;t 100000. <lb/>00000. Deinde po&longs;it&acirc; terr&aelig; &longs;emidiametro <lb/>CO Algebric&egrave; 1 &rx;, e&longs;t tota CS 1 &rx; &dagger; 22918384 <lb/>52745, cui ex Tychone &aelig;quantur &longs;emidia&shy;<lb/>metri terre&longs;tres, 1182, hoc e&longs;t 1182 &rx;. </s>           <row>
              <cell>LXXXVIII.</cell>
              <cell>I<emph type="italics"/><expan abbr="n&longs;trument&utilde;">n&longs;trumentum</expan><emph.end type="italics"/> A<emph type="italics"/>colingen, quo momenta temporum <expan abbr="deprehend&atilde;tur">deprehendantur</expan> fabricare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>79</cell>
 <s>Qua&shy;<lb/>re <expan abbr="vtrinq;">vtrinque</expan> &longs;ublat&acirc; 1 &rx;, manet &aelig;quatio 1181 &rx; <lb/>&amp; 22918384.52745: &amp; in&longs;titut&acirc; diui&longs;ion&etail; <lb/>prouenit pretium vnius Radic<gap/>s 19405. <lb/>91407. &longs;emidiameter terr&aelig; CO, quarum So&shy;<lb/>lis &longs;emidiameter e&longs;t 100000.00000. E&longs;t igi&shy;<lb/>tur tota SC, &longs;i CO inuenta addatur ip&longs;i SO, <pb xlink:href="018/01/044.jpg" pagenum="36"/>partium 22937790.44152, qu&aelig; e&longs;t Secans <lb/>gr.89.m.45.&longs;ec.o.Ter.43. Quar. <!-- REMOVE S-->53. &amp;c. </s>           </row>
            <row>
              <cell>LXXXIX.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportionem den&longs;itatis aqu&aelig; ad a&euml;rem per pondera inuenire.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><lb/>hoc e&longs;t anguli ISC: atque ade&ograve; eius comple&shy;<lb/>mentum SCI erit gr.o.m.14.&longs;ec.59. Ter. <!-- REMOVE S--><lb/>16. Quar. <!-- REMOVE S-->7. quem metitur arcus OK &longs;tad. </s>             <cell>82</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>XC.</cell>
              <cell>R<emph type="italics"/>ationem impetus uiolenti extra mi&szlig;i ponderis ad &aelig;qualitatem reducere.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>82</cell>
 <s><lb/>150. Fiat dem&ugrave;m vt arcus OK inuentus <lb/>&longs;crupulorum Quart. <!-- REMOVE S-->3237367 ad &longs;tadia 150, <lb/>ita totius circuli ambitus &longs;crupulorum Quart. <!-- REMOVE S--><lb/>4665600000. ad &longs;tadia 216175 (67/100), hoc e&longs;t, <lb/>neglect&acirc; fractione, milliaria Rom. <!-- REMOVE S-->antiqu&atail; <lb/>25941. Quapropter &longs;ingulis gradibus mill. <!-- REMOVE S--><lb/>Rom. <!-- REMOVE S-->72. pa&longs;&longs;.58 re&longs;pondent. </s>           </row>
            <row>
              <cell>XCI.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportionem grauis cubi, &amp; &longs;ph&aelig;rici &aelig;qualium in accliui, &amp; de&longs;cen&longs;us eorum   demon&longs;trare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>83</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>XCII.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/><expan abbr="roportion&etilde;">roportionem</expan> ponderis &aelig;qualis iuxta longitudinis <expan abbr="c&otilde;paration&etilde;">comparationem</expan> demon&longs;trare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>85</cell>
 </p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s>Porr&ograve; inuent&acirc; peripheri&acirc;, &longs;i fiat vt 22 ad 7 </s></p><p type="main">             <cell>XCIII.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>ropter qd in <expan abbr="c&otilde;cu&szlig;ione">concu&szlig;ione</expan> <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> leui nauis loco moueatar <expan abbr="o&longs;t&etilde;dere">o&longs;tendere</expan>.<emph.end type="italics"/> V<emph type="italics"/>nde manife<expan abbr="&longs;i&utilde;">&longs;tum</expan>   e&longs;t duas naues &longs;ibi <expan abbr="inuic&etilde;">inuicem</expan> occur&longs;antes retrocedere, &amp; <expan abbr="qu&atilde;t&utilde;">quantum</expan> <expan abbr="retroced&atilde;t">retrocedant</expan> amb&aelig;.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><arrow.to.target n="note20"/><lb/>ita mill. <!-- REMOVE S-->25941. ad mill. <!-- REMOVE S-->8253 (21/22), habetur <lb/>diameter proxim&egrave; minor ver&acirc;; &amp; &longs;i fiat vt <lb/>223 ad 71 ita mill. <!-- REMOVE S-->25941. ad mill. <!-- REMOVE S-->8259 (54/223), <lb/>diametrum ver&acirc; proxim&egrave; maiorem reperi&shy;<lb/>mus: &amp; electo medio Arithmetico rect&egrave; &longs;ta&shy;<lb/>tuitur terr&aelig; diameter mill. <!-- REMOVE S-->Rom. <!-- REMOVE S-->ant. </s>             <cell>86</cell>
            </row>
            <pb xlink:href="015/01/012.jpg"/>
            <row>
              <cell>XCIIII.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i <expan abbr="qu&atilde;titas">quantitas</expan> aliqua nota atque proportio erit producta, <expan abbr="qu&atilde;titas">quantitas</expan> nota &longs;imiliter.<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>t &longs;i du&aelig;   proportiones not&aelig; fuerint, erit producta ex his atque diui&longs;a coniunctaque atque detra&shy;cta nota.<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>t &longs;i fuerit totius ad partem proportio nota, erit et ad aliam partem nota:   &amp; alterius partis ad <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> uno minor.<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>t &longs;i fuerit partis ad partem, erit ad totum   monade minor atque nota.<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>t &longs;i fuerit unius <expan abbr="qu&atilde;titatis">quantitatis</expan> ad duas <expan abbr="qu&atilde;titates">quantitates</expan> proportio   nota, erit &amp; <expan abbr="c&otilde;fu&longs;a">confu&longs;a</expan> ex eis nota.<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>t &longs;i fuerint trium quantitatum omiologarum, aut   quatuor analogarum omnes pr&aelig;ter unam cognit&aelig;, erunt &amp; illa alia cognita.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>87</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>XCV.</cell>
              <cell>C<emph type="italics"/>uiu&longs;uis trigoni rectanguli, aut cuius duo anguli &longs;int in dupla proportione, aut qui   circulo in&longs;criptus &longs;it cognita quantitate unius lateris in comparatione ad dimetien<expan abbr="t&etilde;">tem</expan>, &longs;i proportio duorum laterum cognita fuerit, <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan> omnia eius latera cognita.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>88</cell>
            </row>
            <row>
 <s>8255. <lb/>pa&longs;&longs; 644, ide&ograve;que &longs;emidiameter mill. <!-- REMOVE S-->4127. <lb/>pa&longs;&longs;. </s>             <cell>XCVI.</cell>
              <cell>C<emph type="italics"/>um in <expan abbr="per&longs;picu&utilde;">per&longs;picuum</expan> den&longs;um radij lumino&longs;i inciderint, quatuor fiunt luminis genera.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>89</cell>
            </row>
 <s>822. Quod &longs;i libeat exacti&ugrave;s operari, <lb/>quoniam circuli diametro po&longs;it&acirc; 1, perime&shy;<lb/>ter polygoni laterum 2560 circulo circum&shy;<lb/>&longs;cripti minor e&longs;t qu&agrave;m 3 (14160/100000), perimeter ve&shy;<lb/>r&ograve; in&longs;cripti maior e&longs;t qu&agrave;m 3 (14159/100000); fiat pri&shy;<lb/>m&ograve; vt 3. 14160. ad 1, ita mill. <!-- REMOVE S-->25941 ad <lb/>mill.8257.pa&longs;&longs;.257, qu&aelig; e&longs;t diameter mi-           <row>
 <!-- page 37 missing in transcription : added by bcfuchs-->             <cell>XCVII.</cell>
 <pb xlink:href="018/01/045.jpg" pagenum="37"/>             <cell>M<emph type="italics"/><expan abbr="ot&utilde;">otum</expan> inuer&longs;ionis in figuris in <expan abbr="c&otilde;paratione">comparatione</expan> ad <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> &longs;ph&aelig;r&aelig; in plano inue&longs;tigare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>91</cell>
 nor ver&acirc; deinde vt 3.14159 ad 1, ita mill. <lb/>           </row>
 25941 ad mill. 8257 pa&longs;&longs;. 283 diametrum<lb/>            <row>
 maiorem ver&acirc;. </s><s>Quare cum differentia &longs;it <lb/>             <cell>XCVIII.</cell>
 pa&longs;&longs; 26, electo medio Arithmetico po&shy;<lb/>             <cell>P<emph type="italics"/>roportionem ponderum &aelig;qualium per differentiam angulorum inuenire.<emph.end type="italics"/></cell>
 terit a&longs;&longs;umi pro terr&aelig; diametro <expan abbr="qu&atilde;titas">quantitas</expan> mill. <lb/>             <cell>92</cell>
 Rom. antiq. 8257 pas&longs;&longs;. 270. Sed certas <lb/>           </row>
 ob causas placuit a&longs;&longs;umere ambitum mill. <lb/>           <row>
 25941, atque &longs;emidiametrum mill. 4127. <lb/>             <cell>XCIX.</cell>
 pa&longs;&longs; 822.</s></p>             <cell>P<emph type="italics"/>roportionem grauitatum per multitudinem &longs;uppo&longs;itorum orbium o&longs;tendere.<emph.end type="italics"/></cell>
 <p type="main"><s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end/> Methodum hanc, qua &amp; Solaris &longs;e<lb/>midiametri cum terren&acirc; comparat&aelig; Ratio&shy;<lb/>             <cell>93</cell>
 nem venatus es, &amp; telluris ip&longs;ius magnitu&shy;<lb/>           </row>
 dinem indaga&longs;ti, omnino improbare non <lb/>           <row>
 au&longs;im; quippe qui apparentem Solis &longs;emi&shy;<lb/>diametrum ob&longs;eruari po&longs;&longs;e &longs;atis &longs;cio, &amp; Solis <lb/>             <cell>C.</cell>
 &agrave; terr&acirc; di&longs;tantiam poti&longs;&longs;im&ugrave;m ex lunari di&shy;<lb/>             <cell>P<emph type="italics"/><expan abbr="roportion&etilde;">roportionem</expan> grauitatis <expan abbr="ponder&utilde;">ponderum</expan> attractorum per <expan abbr="trochlear&utilde;">trochlearum</expan> <expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan> inue&longs;tigare.<emph.end type="italics"/></cell>
 chotomi&acirc; haberi ex Ari&longs;tarcho didici: quan&shy;<lb/>             <cell>93</cell>
 tum ver&ograve; interuallum &agrave; nobis Lunam &longs;eiun&shy;<lb/>gat, eiu&longs;dem parallaxes pal&agrave; faciunt. </s><s> Qu&aelig; <lb/>           </row>
 omnia &longs;i ret&egrave; fuerint con&longs;tituta, non infir&shy;<lb/>mis nititur fundamentis inuenta terr&aelig; ma&shy;<lb/>           <row>
 gnitudo: Sed, vt vera fatear, quamuis Sol <lb/>             <cell>CI.</cell>
 quotidie terrma circumiens lu&longs;tret, illum <lb/>             <cell>P<emph type="italics"/>roportionem pretij gemmarum ex tribus in eodem genere cognitis inuenire.<emph.end type="italics"/></cell>
 tamen de terr&acirc;, terr&aelig; incola inuitus interro&shy;<lb/>go; quotus enim qui&longs;que e&longs;t, qui ignoret, <lb/>             <cell>94</cell>
 qu&agrave;m oculatum exigat Astronomum appa&shy;<lb/>rentium Solis ac Lun&aelig; &longs;emidiametrorum <lb/>           </row>
 con&longs;titutio? &longs;iv&egrave; ill&aelig; organis deprehendantur, <lb/>           <row>
 <!-- end missing page -->             <cell>CII.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportionem motuum inuer&longs;ionis, &amp; attractionis in plano inuenire.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>95</cell>
 <pb xlink:href="018/01/046.jpg" pagenum="38"/>tur, &longs;iue ex lucid&acirc; &longs;pecie (quam ab omni pe&shy;<lb/>numbr&acirc; &aelig;gr&egrave; &longs;ecernas) &longs;iu&egrave; ex eclip&longs;ibus in&shy;<lb/>ferantur. </s>           </row>
            <row>
              <cell>CIII.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportionem eorundem in accliui demon&longs;trare.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Quod &longs;i a&longs;&longs;umpta Lun&aelig; parallaxis <lb/>&agrave; vero aliquantulum ab&longs;it, vel quia &agrave; radio&shy;<lb/>rum refractione turbetur, vel quia motuum <lb/>periodi non &longs;atis accurat&egrave; ad calculos reuo&shy;<lb/>centur, interuallorum pariter, qu&aelig; inde col&shy;<lb/>liguntur, veritas nutat. </s>             <cell>95</cell>
            </row>
 <s>Ad h&aelig;c fides adhi&shy;<lb/>benda e&longs;t antiquis &longs;patium, quod meridianis <lb/>vmbris caret, dimetientibus, atque &longs;tadijs <lb/>300 definientibus; qu&aelig; tamen ad notas no&shy;<lb/>bis men&longs;uras vt reuocemus, certioribus ad&shy;<lb/>huc argumentis indigemus. </s>           <row>
              <cell>CIIII.</cell>
 <s>Illud tame&ntail; <lb/>h&igrave;c minim&egrave; di&longs;simulandum videtur, quod <lb/>eruditis non paucis placere video: non eam <lb/>&longs;cilicet &longs;tadij men&longs;uram, quam ex Gr&aelig;co <lb/>Heronis &longs;cholia&longs;te a&longs;&longs;ump&longs;i&longs;ti, adhibendam <lb/><arrow.to.target n="note21"/><lb/>e&longs;&longs;e, &longs;ed eam poti&ugrave;s, qu&aelig; ex ip&longs;ius Heronis <lb/>Mechanici I&longs;agoge colligitur dicentis, <emph type="italics"/>Diau&shy;<emph.end type="italics"/><lb/>l<emph type="italics"/>on habet Stadia duo, Plethra duodecim, Ace&shy;<lb/>nas centum viginti, Cubitos octingentos, Pe&shy;<lb/>des Alexandrinos Philet&aelig;reos mille ducentos, <lb/>Italicos autem pedes mille quadringentos qua&shy;<lb/>draginta.<emph.end type="italics"/></s><s> Quare Stadium non Romanis pe&shy;<lb/>dibus 600 con&longs;tat, &longs;ed Alexandrinis 600, hoc <lb/>e&longs;t Italicis, pedibus 720, &longs;eu pa&longs;&longs;ibus 144. <lb/>Neque enim coniectur&acirc; &longs;atis probabili caret <lb/>Erato&longs;thenem Alexandrin&aelig; Bibliothec&aelig; pr&aelig;&shy;<pb xlink:href="018/01/047.jpg" pagenum="39"/>&longs;ectum &agrave; Ptolem&aelig;is Euergete, Philopatore, <lb/>&amp; Epiphane, v&longs;um fui&longs;&longs;e men&longs;ur&acirc; &AElig;gyptijs <lb/>tunc familiari, pede nimirum Alexandrino, <lb/>atqu&egrave; ade&ograve; etiam &longs;tadio, quod ille metieba&shy;<lb/>tur. </s>             <cell>P<emph type="italics"/>roportionem motus attractionis in decliui ad motum in plano determinare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>95</cell>
 <s>Hinc fit &longs;tadia illa 300 re&longs;pondere pa&longs;&shy;<lb/>&longs;ibus Romanis 43200: arcum ver&ograve; OK e&longs;&longs;e <lb/>pa&longs;&longs; Rom. <!-- REMOVE S-->21600. Igitur &longs;i fiat vt arcus OK <lb/>&agrave; te nuper inuentus &longs;crupulorum Quart. <!-- REMOVE S--><lb/>3237367 ad pa&longs;&longs;. </s>           </row>
            <row>
              <cell>CV.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportionem ferentium pondus in pertica inuenire.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>96</cell>
            </row>
 <s>Rom. <!-- REMOVE S-->21600, ita tota pe&shy;<lb/>ripheria &longs;crup. </s>           <row>
              <cell>CVI.</cell>
              <cell>Q<emph type="italics"/>uales proportiones angulorum doceant laterum proportiones.<emph.end type="italics"/> A<emph type="italics"/>tque uici&szlig;im deter&shy;minare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>97</cell>
 <s>Quart. <!-- REMOVE S-->4665600000. ad pa&longs;&longs;. </s>           </row>
            <row>
              <cell>CVII.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i in circulo du&aelig; diametri ad rectum angulum &longs;e &longs;ecauerint: ali&aelig; uer&ograve; ad perpendicu&shy;lum ex diametro exierint ad circum ferentiam, &longs;ingul&aelig; &longs;upra diametrum erunt maiores portionibus reliquis diametri &longs;uperioribus, infra autem minores.<emph.end type="italics"/> D<emph type="italics"/>imidium   autem portionis &longs;uperioris re&longs;iduum ad centrum maius &longs;agitta habebit.<emph.end type="italics"/> I<emph type="italics"/>n aliqua   pr&aelig;terea portionis &longs;uperioris parte, qu&aelig; uer&longs;us diametrum tran&longs;uer&longs;um po&longs;ita   e&longs;t, maior e&longs;t differentia partis diametri ei <expan abbr="corre&longs;p&otilde;dentis">corre&longs;pondentis</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> line &aelig; tran&longs;uer&longs;&aelig;.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><lb/>Rom. <!-- REMOVE S-->31.129297, erit multo maior terr&aelig; <lb/>ambitus, qu&agrave;m &agrave; te fuerit deprehen&longs;us. </s>             <cell>100</cell>
            </row>
 </p><p type="margin">           <row>
              <cell>CVIII.</cell>
 <s><margin.target id="note20"/><emph type="italics"/>XIX <lb/>Terr&aelig; am&shy;<lb/>bitus, &amp; dia&shy;<lb/>meter.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">             <cell>P<emph type="italics"/>unctum &aelig;qualitatis differenti&aelig; de&longs;cen&longs;us &amp; remotionis &agrave; centro inuenire.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>100</cell>
 <s><margin.target id="note21"/><emph type="italics"/>XXI <lb/>Stadium A&shy;<lb/>lexandri&shy;<lb/>num.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s>Sed &amp; con&longs;titutam &agrave; Tychone Solis di&shy;<lb/>&longs;tantiam, nimis breuibus terminis defini&shy;<lb/>tam exi&longs;timant Recentiores A&longs;tronomi, So&shy;<lb/>lemque alti&ugrave;s promouendum cen&longs;ent, vt &longs;i&shy;<lb/>bi inuicem ph&oelig;nomena omnia rit&egrave; re&longs;pon&shy;<lb/>deant. </s>             <cell>CIX.</cell>
              <cell>R<emph type="italics"/>ationem libr&aelig; expendere.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Cert&egrave; P. Io. <!-- REMOVE S-->Bapti&longs;ta Ricciolius no&shy;<lb/>&longs;tr&aelig; Societatis, qui iam annos plures in A&shy;<lb/>&longs;tronomi&aelig; in&longs;tauratione feliciter de&longs;udat, <lb/>Solem Apog&aelig;um &agrave; telluris centro remouet <lb/>&longs;emidiam. </s>             <cell>101</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>CX.</cell>
 <s>terr. </s>             <cell>S<emph type="italics"/>i du&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig; ex eadem materia de&longs;cendant in a&euml;re, eodem temporis momento ad   planum ueniunt.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>104</cell>
 <s>7580., &amp; Solis Apog&aelig;i dia&shy;<lb/>metrum apparentem &longs;tatuit Tychonic&acirc; ma&shy;<lb/><arrow.to.target n="note22"/><lb/>iorem, nimir&ugrave;m gr.o.m.30.&longs;ec.30. Qua&shy;<lb/>r&egrave; &longs;i angulus SOT &longs;it gr.o.m.15.&longs;ec.15., <lb/>complementum TSO e&longs;t gr.89.min.44. <lb/>&longs;ec.45., cuius Secans, SO 22551105.10158, <lb/>quarum partium Radius ST e&longs;t 100000. <pb xlink:href="018/01/048.jpg" pagenum="40"/>00000. Sit iam SC &longs;emid. </s>           </row>
            <row>
 <s>terre&longs;t. </s>             <cell>CXI.</cell>
              <cell>C<emph type="italics"/>ur ex medio tela ualidiorem ictum, &amp; naues in &longs;calmo &agrave; remo ac malo recipiant in&shy;de ex puppi explorare.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>7580, &amp; <lb/>SO &longs;emid.terr. </s>             <cell>105</cell>
            </row>
 <s>7579: &amp; Secans SO diuida&shy;<lb/>tur per 7579, vt Quotiens 2975.47237, <lb/>prodat quantitatem &longs;emidiametri OC i&ntail; <lb/>partibus Radij ST. </s>           <row>
              <cell>CXII.</cell>
 <s>Addit&acirc; igitur CO ip&longs;i <lb/>OS, erit tota SC 22554080.57395, qu&aelig; <lb/>e&longs;t Secans anguli ISC gr.89.m.44.&longs;ec.45. <lb/>Ter. <!-- REMOVE S-->7. Quar. <!-- REMOVE S-->17. Quint. <!-- REMOVE S-->28 1/2, atqu&egrave; adeo <lb/>complementum SCI gr.o.m.15.&longs;ec.14. <lb/>Ter. <!-- REMOVE S-->52. Quar. <!-- REMOVE S-->42. Quint. <!-- REMOVE S-->31 1/2. Duplicetur <lb/>itaque angulus SCI, &amp; in Scrupula Quinta <lb/>reducatur, &amp; &longs;crupula Quinta 395227503 <lb/>re&longs;pondent &longs;tadijs Alexandrinis 300, hoc e&longs;t <lb/>pa&longs;sibus Rom. <!-- REMOVE S-->43200. Si igitur arcus OK <lb/>duplicatus e&longs;t pa&longs;&longs;. </s>             <cell>C<emph type="italics"/>ur ex imo leuia longi&ugrave;s ferantur declarare,<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>106</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>CXIII.</cell>
              <cell>C<emph type="italics"/>ur uirga longius mittatur &agrave; puero quam &agrave; uiro inuestigare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>107</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>CXIIII.</cell>
              <cell>C<emph type="italics"/>ircularis motus differentias quatuor e&longs;&longs;e, earumque rationem contemplari.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>108</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>CXV.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportionem motuum impul&longs;ionis, &amp; attractionis inter &longs;e, ab eadem ui decla&shy;rare.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>43200, totus circuli am&shy;<lb/>bitus &longs;crup. </s>             <cell>110</cell>
            </row>
 <s>Quint. <!-- REMOVE S-->279936.000000.erit pa&longs;&longs;. <lb/><arrow.to.target n="note23"/><lb/>Rom. <!-- REMOVE S-->30598162. </s>           <row>
              <cell>CXVI.</cell>
              <cell>C<emph type="italics"/>ur machin&aelig; oblong&aelig; igne&aelig; longius emittant &longs;ph&aelig;ram explorare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>111</cell>
 </p><p type="margin">           </row>
            <row>
 <s><margin.target id="note22"/><emph type="italics"/>XXII <lb/>Probabilior <lb/>terr&aelig; ma&shy;<lb/>gnitudo ex <lb/>eadem me &shy;<lb/>tbodo inue&shy;<lb/>stigatur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">             <cell>CXVII.</cell>
              <cell>I<emph type="italics"/>n curriculis maior e&longs;t uis pulueris copio&longs;ioris ampliore in &longs;pacio, qu&agrave;m paucioris in   minore iuxta proportionem eandem.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><margin.target id="note23"/><emph type="italics"/>XXIII <lb/>Solis distan <lb/>tiam &agrave; ter&shy;<lb/>ra, &amp; pro&shy;<lb/>portione&mtail; <lb/>cum ill&atail; <lb/>inue&longs;tiga&shy;<lb/>re ex da&shy;<lb/>ta terr&aelig; ma&shy;<lb/>gnitudine, <lb/>Solis Apog. <!-- REMOVE S--><lb/>diametro ap. </s>             <cell>112</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>CXVIII.</cell>
 <s><lb/>parenti, &amp; <lb/>&longs;patio, quod <lb/>vmbris ca&shy;<lb/>ret.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>Q<emph type="italics"/>uanta proportione decedat ictus in obliquum parietem ab eo qui e&longs;t ad perpendi&shy;culum declarare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>114</cell>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Plurimam, opinor, inires gratiam <lb/>ab Eruditi&longs;&longs;. <!-- REMOVE S-->Domino 10. Bapt. <!-- REMOVE S-->Baliano Pa&shy;<lb/>tritio Genuen&longs;i, &longs;i ille no&longs;tro huic colloquio <lb/>intere&longs;&longs;et; ab eo enim accepi &longs;e certi&longs;simo <lb/>experimento didici&longs;&longs;e, telluris ambitum non <lb/>minorem e&longs;&longs;e triginta millibus milliarium. </s>           </row>
            <row>
              <cell>CXIX.</cell>
              <cell>Q<emph type="italics"/>uantum ictus machin&aelig; procliuis ad angulum minuatur explorare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>115</cell>
            </row>
 <s><lb/>Tunc ver&ograve; non poteram illi acquie&longs;cer&etail;, <lb/>cum viderem ind&egrave; colligi Solem terr&aelig; it&atail; <lb/>vicinum, vt ab ill&acirc; non abe&longs;&longs;et &longs;emidiam. </s>           <row>
              <cell>CXX</cell>
 <s><lb/>terr.25; id quod e&longs;t manife&longs;t&egrave; fal&longs;um. </s>             <cell>P<emph type="italics"/>roportionem partium nauis ad eundem obliquum uentum explorare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>118</cell>
 <s>Tri&shy;<lb/>buebam autem &longs;ingulis &longs;tadiis pa&longs;&longs;us Rom. <pb xlink:href="018/01/049.jpg" pagenum="41"/>120, vt 300 &longs;tadia e&longs;&longs;ent totius circuli gr. <!-- REMOVE S--><lb/>o.m.28.&longs;ec. <!-- REMOVE S-->35. Ter. <!-- REMOVE S-->12., dato ambitu <lb/>mill. <!-- REMOVE S-->30000: &amp; arcus OK cum e&longs;&longs;et gr.o. <!-- REMOVE S--><lb/>m. </s>           </row>
            <row>
              <cell>CXXI.</cell>
              <cell>F<emph type="italics"/>labelli uires atque naturam declarare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>219</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>CXXII.</cell>
              <cell>C<emph type="italics"/>ontemptus circa<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>olis rationem in umbris declarare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>120</cell>
            </row>
            <pb xlink:href="015/01/013.jpg"/>
 <s>14.&longs;ec.17. Ter. <!-- REMOVE S-->36., angulus ISC gr.89. <lb/>m. </s>           <row>
              <cell>CXXIII.</cell>
              <cell>C<emph type="italics"/>ognita ratione umbr&aelig; ad gnomonem &longs;inum, &amp; arcum altitudinis ab horizon&shy;te, quouis tempore digno&longs;cere.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>121</cell>
 <s>45. &longs;ec. 42. Ter. <!-- REMOVE S-->24. dabat Secantem SC <lb/>24052069.35. in partibus Radij SI 100000. <lb/>00. Po&longs;it&acirc; ver&ograve; Tychonic&acirc; &longs;emidiametro <lb/>apparente Solis SOT gr.o.m.15., Secans <lb/>SO erat 22918384. 52. Quare &longs;i per Se&shy;<lb/>cantium SO, SC, differentiam OC 1133684. <lb/>83. diuidatur Secans SC, Quotiens 21 dabit <lb/>di&longs;tantiam Solis &agrave; terr&aelig; centro in &longs;emidia&shy;<lb/>metris terre&longs;tribus; id quod aperti&longs;sim&egrave; fal&shy;<lb/>&longs;um e&longs;&longs;e omnibus con&longs;tat. </s>           </row>
            <row>
 </p><p type="main">             <cell>CXXIIII.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportionem umbr&aelig; uer&longs;&aelig; e&longs;&longs;e ad gnomonem, uelut gnomonis ad umbram   uer&longs;am.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>At quoniam vis, Guldine, &longs;tadia illa 300 <lb/>e&longs;&longs;e pa&longs;&longs;us Romanos 43200, tentemus a&ntail; <lb/>illa terr&aelig; magnitudo milliaribus 30000 de&shy;<lb/>finita &longs;ub&longs;i&longs;tat. </s>             <cell>122</cell>
            </row>
 <s>Si ergo circuli totius peri&shy;<lb/>pheria rit&egrave; &longs;uas in partes tribuatur, con&longs;tat <lb/>pa&longs;&longs;. </s>           <row>
              <cell>CXXV.</cell>
 <s>43200 re&longs;pondere gr. <!-- REMOVE S-->o.m. </s>             <cell>P<emph type="italics"/>roportionem dimetientis, &amp; peripheri&aelig; cuiuslibet circuli paralleli &aelig;quino&shy;ctiali per cognitam partem magni circuli demon&longs;trare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>123</cell>
            </row>
            <row>
 <s>31. &longs;ec. <!-- REMOVE S-->6. <lb/>Ter. <!-- REMOVE S-->14. Quar. <!-- REMOVE S-->24. pr&aelig;cis&egrave;: &amp; angulus SCI <lb/>gr. <!-- REMOVE S-->o. </s>             <cell>CXXVI.</cell>
              <cell>C<emph type="italics"/>irculi horarij naturam declarare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>123</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>CXXVII.</cell>
              <cell>D<emph type="italics"/>ata poli altitudine ortus amplitudinem demonstrare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>124</cell>
            </row>
            <row>
 <s>m. </s>             <cell>CXXVIII.</cell>
              <cell>N<emph type="italics"/>ota amplitudine ortus, cuiu&longs;que puncti arcum &longs;emidiurnum inuenire.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>15. &longs;ec. 33. Ter.7. Quar. <!-- REMOVE S-->12. habet <lb/><expan abbr="c&otilde;plementum">complementum</expan> ISC gr. 89. m. 44. &longs;ec. 26. Ter. <!-- REMOVE S--><lb/>52. Quar. <!-- REMOVE S-->48., cuius Secans SC 22110369. <lb/>79050, quarum Radius SI e&longs;t 100000.00000. <lb/>Porr&ograve; angu'us SOT &longs;emidiameter apparens <lb/>Solis Apog&aelig;i nece&longs;&longs;ari&ograve; maior &longs;tatui debet <lb/>angulo SCI con&longs;tituto, cum &longs;ub maiore an-<pb xlink:href="018/01/050.jpg" pagenum="42"/>gulo appareat <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>ol ex puncto O vicinior&etail;, <lb/>qu&agrave;m ex puncto C remotiore. </s>             <cell>124</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>CXXIX.</cell>
              <cell>D<emph type="italics"/>ata altitudine<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>olis in quacunque regione, quacunque die di&longs;tantiam<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>olis &agrave; meri&shy;diano cogno&longs;cere.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>124</cell>
            </row>
            <row>
 <s>Quare a&longs;&longs;u&shy;<lb/>mi non pote&longs;t Solis Apog&aelig;i &longs;emidiameter <lb/>apparens, quam ex Ricciolio a&longs;&longs;umebas, gr. <!-- REMOVE S--><lb/>o m. </s>             <cell>CXXX.</cell>
              <cell>D<emph type="italics"/>ata regionis altitudine, &amp; loco<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>olis proportionem gnomonis, tam ad um&shy;bram rectam qu&agrave;m uer&longs;am, uel etiam in cylindro determinare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>125</cell>
            </row>
 <s>15. &longs;ec. <!-- REMOVE S-->15., neque Tychonica gr.o. <!-- REMOVE S--><lb/>m.15. mult&ograve; min&ugrave;s Vendelinica gr.o.m.14. <lb/>&longs;ec.45: Eam igitur ex no&longs;tro Bullialdo de&shy;<lb/>&longs;umamus gr.o.m.16.&longs;ec.9., &amp; complemen&shy;<lb/>ti Secans SO e&longs;t 21288752.30947. Ablata <lb/>itaque SO ex SC relinquit terr&aelig; &longs;emidiame&shy;<lb/>trum OC 821617.48103. in partibus Radij <lb/>SI 100000.00000: id quod fieri omnino non <lb/>pote&longs;t, ni&longs;i tellus mult&ograve; maior &longs;it Sole, &amp; hic <lb/>ab ill&acirc; remoueatur tant&ugrave;m &longs;emidiametros <lb/>terre&longs;tres fer&egrave; 27: qu&aelig; omnia &agrave; vero longi&longs;&shy;<lb/>&longs;im&egrave; ab&longs;unt. </s>           <row>
              <cell>CXXXI.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i line&aelig; alicui duplum alterius adiungatur, erit proportio duarum ad primam   maior qu&agrave;m dupli cum prima ad primam cum una adiecta.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>126</cell>
 </p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> At fort&egrave; Balianus non ita telluris <lb/>ambitum tricies millenis milliaribus circum&shy;<lb/>&longs;cribit, vt nihil in&longs;uper additum velit, ne&shy;<lb/>qu&egrave; facil&egrave; cum Bullialdo tam magnam &longs;ta&shy;<lb/>tuet apparentem &longs;olis Apog&aelig;i &longs;emidiame&shy;<lb/>trum, h&aelig;c enim &longs;ibi inuicem coh&aelig;rere non <lb/>po&longs;&longs;unt. </s>             <cell>CXXXII.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i ad duas lineas quarum una alteri dupla &longs;it eadem linea addatur, erit aggrega&shy;ti ex minore, &amp; adiecta ad ip&longs;am minorem, minor proportio qu&agrave;m aggre&shy;gati ex maiore, &amp; adiecta ad ip&longs;am maiorem duplicata.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Et (quoniam h&igrave;c ex amicoru&mtail; <lb/>placitis aliquid vterque depromimus) quod <lb/>&longs;pectat ad apparentem Solis Apog&aelig;i diame&shy;<lb/>trum P. Ricciolius, qui eam labore improbo <lb/>plu&longs;quam trig inta diuer&longs;is methodis quadrin&shy;<lb/>genties, &amp; eo amplius, ob&longs;eruando venatus <pb xlink:href="018/01/051.jpg" pagenum="43"/>e&longs;t, certi&longs;sim&egrave; &longs;e demum deprehendi&longs;&longs;e mi&shy;<lb/>hi aliquando affirmabat, illam nec mino&shy;<lb/>rem minutis 30. nec maiorem min. <!-- REMOVE S-->31. <lb/>Fac igitur &agrave; Baliano mediam inter h&aelig;c ex&shy;<lb/>trema Solis Apog&aelig;i diametrum apparen&shy;<lb/>tem gr. o. m. 30. &longs;ec. 30. a&longs;&longs;umi, &amp; telluris <lb/>ambitum ita augeri, vt ad illum pa&longs;&longs;us 43200 <lb/>minorem habeant Rationem: &amp; &longs;ibi omnia <lb/>re&longs;pondebunt. </s>             <cell>126</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>CXXXIII.</cell>
 <s>Statuatur itaque terr&aelig; peri&shy;<lb/>pheria pa&longs;&longs;. 30598162; &amp; pa&longs;&longs;us Rom. 43200 <lb/>&longs;unt gr. o. m. 30. &longs;ec. 29. Ter.45 Quar. <!-- REMOVE S-->25. <lb/>Quint.4., adeoqu&egrave; angulus SCI gr.o.min. <!-- REMOVE S--><lb/>15.&longs;ec. <!-- REMOVE S-->14. Ter. <!-- REMOVE S-->52: Quar. <!-- REMOVE S-->42. Quint. <!-- REMOVE S-->32. <lb/>cuius Complementi Secans SC 22554080. <lb/>57395 in partibus Radij <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>I. </s>             <cell>S<emph type="italics"/>i fuerint du&aelig; quantitates, <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> una alteri dupla &longs;it: minuatur &agrave; minore qu&aelig;&shy;dam quantitas, <expan abbr="ead&etilde;que">eadenque</expan> maiori addatur, erit minoris ad re&longs;iduum maior pro&shy;portio, qu&agrave;m aggregati ad maiorem duplicata.<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>i uer&ograve; minori addatur, &amp;   &agrave; maiore detrabatur, erit aggregati ad minorem minor proportio qu&agrave;m   maioris ad re&longs;iduum duplicata.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>127</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>CXXXIIII.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i rectangula &longs;uperficies &longs;it, cuius pars tertia quadrata &longs;it corpus, quod ex la&shy;tere quadrat&aelig; in re&longs;iduum &longs;uperficiei con&longs;tat, maius e&longs;t quouis corpore ex   eadem &longs;uperficies, aliter diui&longs;a con&longs;tituto.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>127</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>CXXXV.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i linea in duas partes, quarum una fit alteri dupla diuidatur, erit quod fit ex   tertia parte in quadratum re&longs;idui parallelipedum maius omni pararalleli&shy;pedo, quod ex diui&longs;ione eiu&longs;dem line&aelig; creari po&szlig;it.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>128</cell>
            </row>
            <row>
 <s>Iam anguli SOT <lb/>gr. o. m. 15. &longs;ec. <!-- REMOVE S-->15. Secans Complem. <!-- REMOVE S-->SO <lb/>22551105.10158. auferatur ex SC; &amp; per <lb/>earum differentiam OC 2975.47237 diui&shy;<lb/>s&acirc; tot&acirc; SC, prodibit di&longs;tantia SC &longs;emid. </s>             <cell>CXXXVI.</cell>
              <cell>D<emph type="italics"/>enominationes in infinitum extendere.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>129</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>CXXXVII.</cell>
 <s>terr. </s>             <cell>R<emph type="italics"/>ationem numerorum ex progre&szlig;ione declarare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>131</cell>
 <s><lb/>7580, vt P. <!-- REMOVE S-->Ricciolio placet. </s>           </row>
            <row>
 </p><p type="main">             <cell>CXXXVIII.</cell>
              <cell>M<emph type="italics"/>odos u&longs;us horum numerorum declarare.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Quar&egrave; ex iis, qu&aelig; hactenus di&longs;putauimus, <lb/>illud infero, quod auct&acirc; Solis Apog&aelig;i diame&shy;<lb/>tro apparente, minui debet terr&aelig; ambitus, <lb/>vt ad eum pa&longs;&longs;us 43200 maiorem habeant <lb/>Rationem, ne videlicet tam magno inter &longs;e <lb/>di&longs;crimine differant anguli S O T &amp; <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>CI, vt <lb/>per Secantium SO &amp; SC, differentiam OC <lb/>diuis&acirc; di&longs;tanti&acirc; SC <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>ol terr&aelig; vicinior &longs;tatua&shy;<pb xlink:href="018/01/052.jpg" pagenum="44"/>tur, qu&agrave;m par &longs;it ad ph&oelig;nomena omni&atail; <lb/>explicanda. </s>             <cell>131</cell>
            </row>
 <s>Hinc fit retent&acirc; eadem terr&aelig; <lb/>magnitudine non ita augeri &longs;emidiametrum <lb/>apparentem <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>olis Apog&aelig;i, vt angulus <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>OT <lb/>&longs;it gr. o. m. 15. &longs;ec. 25.; Secans enim <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>O e&longs;&longs;et <lb/>22306254.81750; qu&aelig; ablata ex inuent&acirc; <lb/>&longs;uperi&ugrave;s <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>C 22554080.57395. relinqueret <lb/>differentiam OC 247825.75645.atque ade&ograve; <lb/><emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>ol Apog&aelig;us &longs;emid. </s>           <row>
              <cell>CXXXIX.</cell>
 <s>terr. </s>             <cell>R<emph type="italics"/>adices omnes &agrave; propo&longs;itis numeris extrahere.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>132</cell>
 <s>91. &agrave; terr&acirc; remoue&shy;<lb/>retur. </s>           </row>
            <row>
 <s>Minuenda itaque e&longs;t vel Solis appa&shy;<lb/>rens diameter, vel terr&aelig; magnitudo; ego ve&shy;<lb/>r&ograve; illam poti&ugrave;s paucioribus &longs;crupulis &longs;ecun&shy;<lb/>dis definiendam cen&longs;erem, qu&agrave;m terr&aelig; am&shy;<lb/>bitum ad pauciora milliaria reuocandum. </s></p><p type="main">             <cell>CXL.</cell>
              <cell>R<emph type="italics"/>adices per numeros fractos determinare.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><emph type="italics"/>Gal. <!-- KEEP S--></s>             <cell>133</cell>
            </row>
 <s>S<emph.end type="italics"/>ed quid his longi&ugrave;s immoramur? </s>           <row>
              <cell>CXLI.</cell>
 <s><lb/>quorum &longs;ubtilior inue&longs;tigatio &agrave; no&longs;tro in&shy;<lb/>&longs;tituto aliena deprehenditur. </s>             <cell>N<emph type="italics"/>umeros fractos ad minores in ea <expan abbr="i&etilde;">iem</expan> proportione ualde propinqud deducere<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>136</cell>
 <s>Nemo t&etail;, <lb/>Mer&longs;enne, reprehendat c&aelig;le&longs;tes hypothe&longs;es <lb/>ex magno illo Atlante Tychone a&longs;&longs;umen&shy;<lb/>tem; &amp; quamuis ego pariter in e&acirc; &longs;im &longs;en&shy;<lb/>tenti&acirc;, vt exi&longs;timem ab Eratho&longs;tene homi&shy;<lb/>ne Cyrenen&longs;i adhibitum &longs;tadium Alexandri&shy;<lb/>num, non autem Gr&aelig;cum, quod a&longs;&longs;umebas, <lb/>hanc tamen litem h&igrave;c agitare non e&longs;t oper&aelig; <lb/>pretium. </s>           </row>
            <row>
 <s>Quapropter perge, &longs;i placet, qua <lb/>c&aelig;pi&longs;ti vi&acirc;, terreni globi grauitatem exp<gap/>o. </s>             <cell>CXLII.</cell>
              <cell>D<emph type="italics"/><expan abbr="enomination&utilde;">enominationum</expan> in <expan abbr="crem&etilde;ta">crementa</expan> ex extrema cognita inuenire.<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>t <expan abbr="c&otilde;uer&longs;o">conuer&longs;o</expan> modo.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><lb/>rare. </s></p><p type="main">             <cell>137</cell>
            </row>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Inuentam terr&aelig; &longs;emidiametrum <pb xlink:href="018/01/053.jpg" pagenum="45"/>mill. <!-- REMOVE S-->Rom. <!-- REMOVE S-->4127 pa&longs;&longs;.822. ad pedes reuoco, <lb/><arrow.to.target n="note24"/><lb/>pedes quinque Romanos antiquos pa&longs;&longs;ibus <lb/>&longs;ingulis tribuens, &amp; &longs;unt pedes 20639110. <lb/>Quia ver&ograve; &longs;ph&aelig;r&aelig; &longs;unt in triplicat&acirc; Ratione <lb/>&longs;emidiametrorum, comparo terrenam &longs;e&shy;<lb/>midiametrum cum &longs;emidiametro pedali al&shy;<lb/>terius globi, &amp; <emph type="italics"/>R<emph.end type="italics"/>ationem 1. ad 20.639110 <lb/>v&longs;que, ad quartum terminum continuo, vt <lb/>&longs;it tertius terminus 425.972861.592100. <lb/>quartus autem 8791.700747.414127. <lb/>031000. <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>ph&aelig;ra igitur &longs;emidiametri pedalis <lb/>ad terrenam &longs;ph&aelig;ram <emph type="italics"/>R<emph.end type="italics"/>ationem habet ean&shy;<lb/>dem, quam vnitas ad quartum hunc termi&shy;<lb/>num. </s>           <row>
              <cell>CXLIII.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i linea in duas partes diuidatur, corpora qu&aelig; fiunt ex una parte in alterius   quadratum mutuo &aelig;qualia &longs;unt corpori, quod fit ex tota linea in &longs;uperfi&shy;ciem unius partis in alteram.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>138</cell>
            </row>
            <row>
 <s>Vt autem &longs;ph&aelig;r&aelig; argillace&aelig;, cuius <lb/>&longs;emidiameter pedalis &longs;it, grauitatem per&shy;<lb/>&longs;pectam haberem, argillam cum aqu&acirc; con&shy;<lb/>tuli, &amp; experimento didici argill&aelig; grauita&shy;<lb/>tem ad aqu&aelig; pondus e&longs;&longs;e vt 27 ad 16. At <lb/>&longs;tanni grauitas ad aqu&aelig; grauitatem apud <lb/>Ghetaldum in Archimede Promoto e&longs;t vt <lb/>100 ad (13 19/37), hoc e&longs;t, vt 37 ad 5. <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>i igitur <lb/>Ratio &longs;tanni ad aquam, &amp; aqu&aelig; ad argillam, <lb/>&longs;cilicet 37 ad 5. &amp; 16 ad 27 in tribus termi&shy;<lb/>nis continuetur, ita vt &longs;int 592,80. 135, <lb/>Ratio grauitatis &longs;tanni ad argill&aelig; pondus, da&shy;<lb/>t&acirc; molis &aelig;qualitate, e&longs;t vt 592 ad 135. </s></p><p type="margin">             <cell>CXLIIII.</cell>
              <cell>D<emph type="italics"/>uplum cubi medietatis maius e&longs;t aggregato corporum mutuorum, cuiuslibet   diui&longs;ionis quantum e&longs;t, quod fit ex tota in quadratum differenti&aelig;.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><margin.target id="note24"/><emph type="italics"/>XXIV <lb/>Terreni glo<lb/>bi &longs;oliditas <lb/>inue&longs;tiga&shy;<lb/>tur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>139</cell>
            </row>
 <s>Quoniam ver&ograve; apud eundem Ghetaldum <lb/>&longs;tanne&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig;, cuius diameter &longs;it vnius pe&shy;<pb xlink:href="018/01/054.jpg" pagenum="46"/>dis Rom. <!-- REMOVE S-->antiqui, grauitas e&longs;t exact&egrave; lib.            <row>
              <cell>CXLV.</cell>
 304 <lb/>&amp; &longs;ph&aelig;r&aelig; &longs;unt in triplicat&acirc; Ratione diame&shy;<lb/>trorum, &longs;ph&aelig;ra &longs;tannea &longs;emidiametrum ha&shy;<lb/>bens pedalem, ac proinde diametrum bipe&shy;<lb/>dalem, e&longs;t octuplo grauior ill&acirc;, atque ade&ograve; <lb/>lib, 2432. Atqui &longs;tannum ad argillam, e&longs;t <lb/>vt 592 2d 135, igitur &amp; eandem Rationem <lb/>habent &aelig;quales &longs;ph&aelig;r&aelig;; ideoque &longs;i &longs;tannea <lb/>&longs;ph&aelig;ra &longs;emidiametrum pedalem habens nu&shy;<lb/>merat in grauitate libras 2432, argillace&atail; <lb/>&aelig;qualis erit lib. (554 22/37). H&aelig;c autem ad terr&aelig; <lb/>globum e&longs;t vt vnitas ad quartum illum ter&shy;<lb/>minum continu&egrave; proportionalem in Ratione <lb/>&longs;emidiametrorum. </s>             <cell>S<emph type="italics"/>i linea in duas partes diuidatur quadrata ambarum partium detracto eo, quod fit ex una parte in alteram, &aelig;qualia &longs;unt producto unius in alteram cum   quadrato differenti&aelig;.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>139</cell>
            </row>
            <row>
 <s>Multiplicetur igitur quar&shy;<lb/><arrow.to.target n="note25"/><lb/>tus ille terminus 8791.700747.414127. <lb/>031000. per libras (554 22/37), &amp; prodibit totius <lb/>terr&aelig; grauitas, &longs;i ex mer&acirc; argill&acirc; con&longs;taret, <lb/>librarum 4.875829.711809.132072. <lb/>(327567 21/37). </s></p><p type="margin">             <cell>CXLVI.</cell>
              <cell>C<emph type="italics"/>orpus quod fit ex linea diui&longs;a in &longs;uperficiem &aelig;qualem quadratis ambarum partium detracta &longs;uperficie unius partis in alteram, e&longs;t &aelig;quale aggregato cubo&shy;rum ambarum partium.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><margin.target id="note25"/><emph type="italics"/>XXV <lb/>Terreni glo <lb/>bi grauitas.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>139</cell>
            </row>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Immen&longs;um places, Mer&longs;enne: lu&shy;<lb/>culenti&longs;sim&egrave; enim demon&longs;tra&longs;ti quatuor illis <lb/>aut &longs;ex &longs;upra centum orbiculis, de quibus <lb/>heri nobis &longs;ermo erat, tellurem totam facil&shy;<lb/>lim&egrave; moueri po&longs;&longs;e, etiam &longs;i eius grauitati <lb/>quingenties millies millena librarum mil&shy;<lb/>lia adiiceres. </s></p><p type="main">           <row>
              <cell>CXLVII.</cell>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Ita plan&egrave;, &longs;i mera e&longs;&longs;et argilla: &longs;ed <lb/>tot marmora ac lapides, ingentesque metal&shy;<pb xlink:href="018/01/055.jpg" pagenum="47"/>lorum fodin&aelig;, qu&aelig; argill&aelig; grauitatem lon&shy;<lb/>go &longs;uperant interuallo, non eam vim ad&shy;<lb/>dunt ponderis, qu&aelig; non facil&egrave; &aelig;&longs;timari <lb/>queat? </s></p><p type="main">             <cell>P<emph type="italics"/>ropo&longs;ita linea diui&longs;a duas ei lineas adijcere, ut proportio <expan abbr="additar&utilde;">additarum</expan> &longs;ingularium<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell/>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Imm&ograve; ver&ograve;, ni&longs;i h&aelig;c pariter ad&shy;<lb/>mi&longs;cerentur, vererer plurim&ugrave;m, ne mihi <lb/>tanquam prodigo &longs;uccen&longs;eretis, qui tantam <lb/>telluri grauitatem concederem. </s>           </row>
            <pb xlink:href="015/01/014.jpg"/>
 <s>Metall&atail;, <lb/><arrow.to.target n="note26"/><lb/>fateor, ac marmora &aelig;qualem argill&aelig; molem <lb/>pondere &longs;uperant: &longs;ed quota demum &longs;ph&aelig;&shy;<lb/>r&aelig; huius pars illa &longs;unt? </s>           <row>
              <cell/>
 <s>Quod &longs;i quis ill&atail; <lb/>grauiora e&longs;&longs;e inculcet, long&egrave; leuiorem a&shy;<lb/>quam cogitet, ex qua vici&longs;sim globus hic <lb/>terraqueus con&longs;tat. </s>             <cell><emph type="italics"/>&amp; partium &longs;imul iunctarum ad additas &longs;it mutua.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>148</cell>
 <s>Qui&longs;quis enim &longs;e &aelig;quum <lb/>rerum &aelig;&longs;timatorem pr&aelig;buerit, non plus re&shy;<lb/>periri <expan abbr="metallor&utilde;">metallorum</expan> qu&agrave;m aqu&aelig; autumet: qui&ntail;<lb/>immo illorum grauitatem ab huius leuitate <lb/>&longs;i non &aelig;quari, aut &longs;uperari, magn&acirc; &longs;altem <lb/>ex parte compen&longs;ari facil&egrave; concedat. </s>           </row>
            <row>
 <s>Iam <lb/>ver&ograve; &longs;i ad a&euml;ris vim non modicam terr&aelig; ca&shy;<lb/>uernis atque cuniculis inclu&longs;am, &longs;eque intr&agrave; <lb/>&longs;iccorum corporum particulas non &longs;ibi om&shy;<lb/>nin&ograve; coh&aelig;rentes in&longs;inuantem, animum ad&shy;<lb/>uertamus, apparebit illic&ograve; exuperantiam il&shy;<lb/>lam grauitatis hoc defectu vberrim&egrave; com&shy;<lb/>pen&longs;ari. </s></p><p type="margin">             <cell>CXLVIII.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>ropo&longs;itis tribus lineis primam &longs;ic diuidere, ut adiectis duabus alijs lineis, &longs;ecun&shy;dum <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> mutuam &longs;ingularum &longs;ingulis, <expan abbr="aggregat&utilde;">aggregatum</expan> ex una <expan abbr="adiectar&utilde;">adiectarum</expan>, &amp; par   te ad <expan abbr="aggregat&utilde;">aggregatum</expan> ex alia parte, &amp; adiecta &longs;e habeat, ut &longs;ecunda ad <expan abbr="terti&atilde;">tertiam</expan>.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><margin.target id="note26"/><emph type="italics"/>XXVI <lb/>Terr&aelig; gra&shy;<lb/>uitatem pe&shy;<lb/>rinde &longs;e ba&shy;<lb/>bere proba&shy;<lb/>tur, ac &longs;i e&longs;&shy;<lb/>&longs;et mera ar&shy;<lb/>gilla.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>140</cell>
            </row>
 <s>Sed quoniam motus, cui tellus &longs;uo pon&shy;<lb/>dere ob&longs;i&longs;teret, in circumfu&longs;o hoc a&euml;re per&shy;<pb xlink:href="018/01/056.jpg" pagenum="48"/>ficiendus e&longs;&longs;et; minuitur adhuc momen&shy;<lb/>tum ab halituum a&euml;re leuiorum copi&acirc; pen&egrave; <lb/>infinit&acirc;, qu&aelig; totam hanc molem peruadit. </s>           <row>
              <cell>CXLIX.</cell>
 <s><lb/>Quemadmodum enim nauis a&euml;rem aqu&acirc; <lb/>leuiorem includens in aqu&acirc; non mergitur, &longs;i <lb/>tota moles compo&longs;ita &aelig;qualis aqu&aelig; grauita&shy;<lb/>tem non vincat; vel &longs;altem minore mo&shy;<lb/>mento de&longs;cendit pro inclu&longs;i a&euml;ris portione; <lb/>haud ab&longs;imili ratione fieri pote&longs;t, vt grauiori <lb/>corpori tot &longs;piritus a&euml;re leuiores permi&longs;cean&shy;<lb/>tur, vt totius compo&longs;it&aelig; molis grauitas non <lb/>mediocriter minuatur. </s>             <cell>D<emph type="italics"/>atam lineam &longs;ic diuidere, ut proportio quadratorum ad duplum unius partis in   alteram &longs;it, ut line&aelig; dat&aelig; ad lineam datam.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>141</cell>
 <s>Quantum ver&ograve; hu&shy;<lb/>iu&longs;modi halituum metallicis lapidibus im&shy;<lb/>mi&longs;ceatur, &longs;atis &longs;ciunt, quotquot &longs;odinarum <lb/>latebras penetr&acirc;runt. </s>           </row>
            <row>
 <s>Et vt c&aelig;teras mi&longs;&longs;as <lb/>faciam, Hungaric&aelig; aurifodin&aelig;, mihi ma&shy;<lb/>gis not&aelig;, omnem pr&aelig;cidunt dubitandi an&shy;<lb/>&longs;am. </s>             <cell>CL.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>ropo&longs;itis duabus lineis, lineam communem utrique adiungere, ut &longs;it maioris ad ad&shy;ditam proportio, uelut quadratorum minoris, &amp; adiect&aelig; ad duplum unius in   alteram.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Cum enim du&aelig; pateant ad de&longs;cen&shy;<lb/>dendum vi&aelig;, altera breui&longs;sima, vtpote re&shy;<lb/>cta, putei in modum (caminum recti&ugrave;s <lb/>forta&longs;&longs;e dixeris) cuius latera muniunt arct&egrave; <lb/>compacti arborum trunci: altera obliqu&atail;, <lb/>&amp; longior per cuniculos: per hanc perpetu&ograve; <lb/>&longs;e frigidus a&euml;r magno impetu in ima fodin&aelig; <lb/>vi&longs;cera in&longs;inuat, dum ex ill&acirc; calida pariter <lb/>atque graueolens expiratio erumpit. </s>             <cell>141</cell>
            </row>
 <s>Ne&shy;<lb/>que indigent metallarii A&longs;trologorum n&aelig;<lb/>nijs, qui imminentem c&aelig;li mutationem <pb xlink:href="018/01/057.jpg" pagenum="49"/>pr&aelig;dicant; cum ip&longs;i ex immodic&acirc; halituum <lb/>infern&egrave; a&longs;cendentium copi&acirc;, quibus vix non <lb/>pr&aelig;focantur, c&oelig;lum nubibus proxim&egrave; ob&shy;<lb/>ducendum nec dubi&egrave; pronuncient. </s>           <row>
              <cell>CLI.</cell>
 <s>Quid? <!-- KEEP S--></s>             <cell>P<emph type="italics"/>roportio differenti&aelig; quadratorum partium cuiu&longs;uis line&aelig;, ad quadratum diffe&shy;renti&aelig; illarum e&longs;t, uelut totius line&aelig; ad differentiam.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>142</cell>
 <s><lb/>quod aqua ip&longs;a (licet a&euml;re grauior, &longs;i &longs;ibi ip&longs;a <lb/>relinquatur) leui&longs;simi vaporis &longs;peciem induit <lb/>calore &longs;ollicitata, quo interior terr&aelig; plag&atail; <lb/>abundat: Vbi enim octoginta circiter hexa&shy;<lb/>podas, quibus extima h&aelig;c terr&aelig; regio frigi&shy;<lb/>di&longs;sima definitur, de&longs;cenderis, tepor prim&ugrave;m <lb/>grati&longs;simus ex frigid&acirc; regione venientem ex&shy;<lb/>cipit ac recreat, paulatimque ade&ograve; augetur <lb/>calor, vt dem&ugrave;m metalli fo&longs;&longs;ores ve&longs;tem nul&shy;<lb/>lam ferant. </s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s>Quantum autem momenti ad pondus mi&shy;<lb/>nuendum obtineat grauium h&aelig;c atque le&shy;<lb/>uium mi&longs;cella, ille facil&egrave; intelliget, qui ob&shy;<lb/>&longs;eruauerit aliquando &longs;tibium ad v&longs;us medi&shy;<lb/>cos excoctum &aelig;qu&egrave; graue reperiri, ac de&shy;<lb/>prehen&longs;um fui&longs;&longs;et, antequam igni commit&shy;<lb/>teretur; quamuis inde vi flamm&aelig; ingens va&shy;<lb/>porum ac fumi copia eruperit; &longs;piritus enim, <lb/>qui auol&acirc;runt, cum a&euml;rem leuitate vince&shy;<lb/>rent, c&aelig;teris partibus admi&longs;ti molem con&shy;<lb/>&longs;tituebant maiorem quidem, &longs;ed non grauio&shy;<lb/>rem, ac &longs;it deinde reliqua moles minor, fa&shy;<lb/>ct&acirc; hac halituum &longs;ece&longs;sione. </s>             <cell>CLII.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i linea in duas partes &aelig;quales, duasque in&aelig;quales diuidatur, fueritque proportio ag&shy;gregati ex maiore, &amp; dimidio ad ip&longs;am maiorem, uelut ex minore, &amp; ali&shy;qua linea ad ip&longs;am minorem, &amp; rur&longs;us aggregati ex minore, &amp; dimidio ad   ip&longs;am minorem, uelut aggregati ex maiore, &amp; alia addita ad ip&longs;am maiorem,   erit proportio dimidij ad partem unam in&aelig;qualem, uelut alterius partis in&aelig;&shy;qualis ad &longs;uam additam mutu&ograve;, &amp; etiam proportio additarum inuicem, uelut   proportio <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> <expan abbr="in&aelig;quali&utilde;">in&aelig;qualium</expan> duplicata, &amp; rur&longs;us ip&longs;um <expan abbr="dimidi&utilde;">dimidium</expan> line&aelig; a&longs;&longs;um&shy;pt&aelig; <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>, erit proportione inter additas.<emph.end type="italics"/> D<emph type="italics"/><expan abbr="em&utilde;">emum</expan> proportio dimidij <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> addita   maiore ad <expan abbr="dimidi&utilde;">dimidium</expan>, cum addita minore, uelut maioris partis ad <expan abbr="minor&etilde;">minorem</expan>.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Perinde atque <lb/>&longs;i vas &aelig;reum aqu&acirc; iuxta ac a&euml;re plenum in&shy;<pb xlink:href="018/01/058.jpg" pagenum="50"/>tr&agrave; aquam ponderetur, deinde ita eius late&shy;<lb/>ra comprimantur, vt aquam omnem ac <expan abbr="a&etilde;-rem">ae&shy;<lb/>rem</expan> excludant, etiam &longs;i modicum aliquid &aelig;&shy;<lb/>ris deteratur, adhuc &aelig;qualibus momentis in <lb/>aqu&acirc; grauitare deprehenditur, &longs;i ad libr&aelig; <lb/>examen reuocetur; aeris nimir&ugrave;m leuitas <lb/>&aelig;ris momenta minuebat. </s></p><p type="main">             <cell>142</cell>
            </row>
 <s>Ne quis ver&ograve; ductam ex va&longs;e &longs;imilitudi&shy;<lb/>nem calumnietur; Liberum patrem coga&shy;<lb/>mus pauli&longs;per philo&longs;ophari. </s>           <row>
              <cell>CLIII.</cell>
 <s>Dabitis, opinor <lb/>vini grauitatem fer&egrave; aqu&aelig; &longs;ub&longs;e&longs;qui-&longs;exage&shy;<lb/>cuplam, vel cert&egrave; aqu&aelig; pondere non maio&shy;<lb/>rem; ita vt quodcunque aqu&aelig; grauitate pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;titerit, haud immerit&ograve; vino pariter grauius <lb/>cen&longs;eatur. </s>             <cell>V<emph type="italics"/>im quamcunque manus multiplicare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>144</cell>
 <s>Atqui Tartarum ex vino &longs;ub&longs;ide&shy;<lb/>re nemo ne&longs;cit; &amp; quod inde elicitur oleum <lb/>Tartari, e&longs;t proxim&egrave; ad aquam vt 3 ad 2: &longs;pi&shy;<lb/>ritus autem vini ad aquam communem, Ra&shy;<lb/>tionem habet proxim&egrave;, quam 3 ad 4. Qua&shy;<lb/>re &longs;i vinum eiu&longs;dem cum aqu&acirc; grauitatis <lb/>con&longs;tituatur, Oleum Tartari ad vinum e&longs;t <lb/>vt 6 ad 4, vinum autem ad &longs;piritum vini vt <lb/><arrow.to.target n="note27"/><lb/>4 ad 3. <!-- KEEP S--></s></p><p type="margin">           </row>
            <row>
 <s><margin.target id="note27"/><emph type="italics"/>XXVII <lb/>Vini graui&shy;<lb/>tas medi&atail; <lb/>Harmonic&egrave; <lb/>inter Oleum <lb/>Tartari, &amp; <lb/>Spiritu&mtail; <lb/>vini.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>CLIIII.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i line&aelig; dat&aelig; alia linea adiungatur, ab extremitatibus autem prioris line&aelig; du&aelig;   rect&aelig; in unum punctum concurrant proportionem habentes, quam mediam   inter tota m &amp; adiectam, &amp; adiectam erit punctus, concur&longs;us &agrave; puncto extre&shy;mo line&aelig; adiect&aelig; di&longs;tans per lineam mediam.<emph.end type="italics"/> Q<emph type="italics"/>uod &longs;i ab extremo alicuius li&shy;ne&aelig; &aelig;qualis medi&aelig;, &longs;eu peripheria circuli, cuius &longs;emidiameter &longs;it media linea   du&aelig; line&aelig; ad pr&aelig;dicta puncta producantur, ip&longs;&aelig; erunt in proportione medi&aelig;   ad adiectam.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Quod &longs;i vini Tartarum &longs;imul ac &longs;piritum <lb/>complectentis grauitas medio loco &longs;e habet <lb/>(&amp; quidem medietate Harmonic&acirc;) inter id <lb/>quod grauius, &amp; id quod leuius e&longs;t, quamuis <lb/>extrema illa non ita multo di&longs;criminentur in&shy;<pb xlink:href="018/01/059.jpg" pagenum="51"/>teruallo: quidni terrena h&aelig;c moles ex gra&shy;<lb/>ui&longs;simis quidem metallis atque lapidibus, <lb/>&longs;ed &amp; ex corporibus alijs argill&acirc; leuioribus, <lb/>ex aqu&acirc;, <expan abbr="a&etilde;re">aere</expan>, &longs;ubtili&longs;simisque expirationi&shy;<lb/>bus coagmentata mediocrem argill&aelig; graui&shy;<lb/>tatem (quantum fas e&longs;t coniectur&acirc; a&longs;&longs;equi) <lb/>obtinere dicatur? </s></p><p type="main">             <cell>145</cell>
            </row>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Fallor, &longs;i Tartarus ip&longs;e ad exte&shy;<lb/>nuandam terr&aelig; grauitatem tibi &longs;uppetias <lb/>non tulerit. </s>           <row>
              <cell>CLV.</cell>
 <s>Ob oculos pones immen&longs;a &longs;pe&shy;<lb/>l&aelig;a &aelig;ternis flammarum globis redundantia, <lb/>&amp; exaggerat&acirc; long&egrave; lat&egrave;que patentis impio&shy;<lb/>rum carceris magnitudine (quam penetra&shy;<lb/>bilis ignis implet, non mod&ograve; nihil habens <lb/>proni, &longs;ed &amp; &longs;ur&longs;um rectis lineis in c&oelig;le&longs;tem <lb/>locum &longs;ubuolare contendens) tantum ex tel&shy;<lb/>lure detrahes ponderis, quantum metall&atail; <lb/>omnia atque marmora re&longs;tituere non va&shy;<lb/>leant. </s>             <cell>Q<emph type="italics"/>uadratorum numerum proportionem &amp; inuentionem con&longs;iderare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>147</cell>
 <s>Nec deerit docti&longs;simorum virorum <lb/>&longs;uffragium, qui cauernam hanc totius ter&shy;<lb/>reni globi partem quartam pr&aelig;ci&longs;i&longs;&longs;im&egrave; &longs;ta&shy;<lb/>tuunt, cum qua pariter admirabilem illam <lb/>Lunaris mot&ucirc;s librationem con&longs;entire inge&shy;<lb/>nios&egrave; opinantur. </s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Et ver&ograve; talia afferentem ca&longs;tigare <lb/>quis audeat? </s>             <cell>CLVI.</cell>
              <cell>H<emph type="italics"/>orologiorum tempus multiplicare.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Ab&longs;tineo tamen, ne fort&egrave; ex <lb/>vobis audire cogerer iterum, qu&aelig; haud ita <lb/>pridem ne&longs;cio quis di&longs;&longs;erebat. </s>             <cell>152</cell>
            </row>
 <s>Nihil e&longs;t, <pb xlink:href="018/01/060.jpg" pagenum="52"/><arrow.to.target n="note28"/><lb/>aiebat ille, quod vim pati perpetuam cen&shy;<lb/>&longs;endum &longs;it. </s>           <row>
              <cell>CLVII.</cell>
 <s>At &longs;i elementis omnibus terra <lb/>grauitare, ignis leuitate pr&aelig;&longs;tet; an non. </s>             <cell>H<emph type="italics"/>orologiorum molarium rationem o&longs;tendere.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>154</cell>
 <s>&aelig;&shy;<lb/>ternum aberunt loco, quem &longs;ingulis natur&acirc; <lb/>tributum e&longs;t vt velint con&longs;equi? </s>           </row>
            <row>
 <s>Terra ete&shy;<lb/>nim, ni&longs;i columnis ba&longs;im in centro haben&shy;<lb/>tibus nixa fingatur, tota procul &agrave; centro con&shy;<lb/>quie&longs;cit; ignis ver&ograve; infimum locum tenet. </s>             <cell>CLVIII.</cell>
              <cell>R<emph type="italics"/>ationem indicis mobilis cum rota, qua horarum numerus per ictus indicatur ex&shy;plicare.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><lb/>Qui&longs;quis autem ibi ignem &agrave; Deo perpetuis <lb/>vinculis eo tant&ugrave;m con&longs;ilio coerceri exi&longs;ti&shy;<lb/>mat, vt &longs;celeratorum carnificinam exerceat; <lb/>diligenter per&longs;piciat velim, an non magis <lb/>pro Diuin&aelig; &longs;apienti&aelig; atque omnipotenti&aelig; <lb/>dignitate locuturus ille &longs;it, qui, quemadmo&shy;<lb/>dum Iridem lic&egrave;t natur&aelig; penicillo in nubi&shy;<lb/>bus de&longs;criptam, in &longs;empiterni tamen f&oelig;de&shy;<lb/>ris te&longs;&longs;eram &agrave; Deo a&longs;&longs;umptam nouit, &longs;ic re&shy;<lb/>rum natur&aelig; con&longs;entaneum ad&longs;truat hunc or&shy;<lb/>dinem, quo vniuer&longs;itatis rerum &longs;ubluna&shy;<lb/>rium elementa pro &longs;ui ponderis ratione ita <lb/>di&longs;ponantur, vt centrum omnium graui&longs;si&shy;<lb/>mus ignis impiorum carcer atque carnifex <lb/>con&longs;titutus obtineat, illumque min&ugrave;s gra&shy;<lb/>uia elementa terra &amp; aqua deinceps con&longs;e&shy;<lb/>quantur, v&longs;que e&ograve; dum leui&longs;simus a&euml;r cir&shy;<lb/>cumfu&longs;us reliqua complectatur. </s></p><p type="margin">             <cell>156</cell>
            </row>
 <s><margin.target id="note28"/><emph type="italics"/>XXVIII <lb/>Coniectur&aelig; <lb/>pro adstru&shy;<lb/>enda ignis <lb/>inferni gra<lb/>uitate.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           <row>
              <cell>CLIX.</cell>
 <s>Fru&longs;tra a&longs;cendentem flammam aperti&longs;si&shy;<lb/>mum igne&aelig; leuitatis argumentum obiicie&shy;<pb xlink:href="018/01/061.jpg" pagenum="53"/>bant. </s>             <cell>N<emph type="italics"/>ullus angulus rectilineus &aelig;qualis e&longs;&longs;e pote&longs;t alicui angulo contento recta, &amp; circuli portione.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>158</cell>
 <s>N&agrave;m ille &longs;upremo &aelig;theri terrenis ex&shy;<lb/>pirationibus immuni, ac lunari orbit&aelig; fini&shy;<lb/>timo, quem Ari&longs;totele te&longs;te propter con&longs;ue&shy;<lb/>tudinem ignem dicimus, vix aliquid ignis <lb/>pr&aelig;ter &longs;plendidum nomen reliquum facie&shy;<lb/>bat. </s>           </row>
            <row>
 <s>A&longs;cendit in flamm&acirc; (&longs;ic ille) humido <lb/>vapori, quem calor eximius rarum fecit, <lb/>permi&longs;ta fuligo, a&eacute;re &longs;an&egrave; non leuior: quidni <lb/>pariter &agrave; flamm&acirc; in c&oelig;lum &longs;ubuolante par&shy;<lb/>ticul&aelig; igne&aelig; abripiantur? </s>             <cell>CLX.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>ropo&longs;ita linea tribusque in ea &longs;ignis punctum inuenire, ex quo duct&aelig; tres line&aelig; ad   &longs;igna &longs;int in proportionibus datis.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>quibus vel pru&shy;<lb/>narum vel candentis ferri incolis, nullum e&longs;t <lb/>cum &aelig;there&acirc; regione commercium. </s>             <cell>162</cell>
            </row>
 <s>A&ntail; <lb/>fumeus vapor igniculorum coloniam in c&oelig;&shy;<lb/>lum deduxi&longs;&longs;e cen&longs;endus e&longs;t, quia illi nobis <lb/>non videntibus in terram relabuntur? </s>           <row>
              <cell>CLXI.</cell>
 <s>Sed <lb/>quis neget, incendio &longs;yluam depopulante, <lb/>immodicam fuliginum copiam in &longs;uperiora <lb/>rapi? </s>             <cell>S<emph type="italics"/>i fuerint duo trianguli, quorum ba&longs;es in eadem linea &longs;int con&longs;tituti, &amp; &aelig;quales   ad unum punctum terminati, &amp; latus unum commune inter reliqua quantita&shy;te medium nece&longs;&longs;e e&longs;t angulum &agrave; maioribus lineis <expan abbr="content&utilde;">contentum</expan> minorem e&longs;&longs;e.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>162</cell>
 <s>quibus tamen &aelig;theream &longs;edem inept&egrave; <lb/>ad&longs;criberemus, quia illas iterum de&longs;cenden&shy;<lb/>tes ob&longs;eruando notare non po&longs;&longs;umus. </s>           </row>
            <row>
 <s>Quod <lb/>&longs;i ignibus &longs;ub dio &longs;emper excitatis, fuligo <lb/>nulla camino vnquam adh&aelig;&longs;i&longs;&longs;et; nonn&egrave; &longs;a&shy;<lb/>tis habui&longs;&longs;emus argumenti, ex quo illius gra&shy;<lb/>uitas innotui&longs;&longs;et, &longs;i quando ingentem fuligi&shy;<lb/>nis ma&longs;&longs;am ex a&euml;re decidentem licui&longs;&longs;et in&shy;<lb/><gap/>ueri? </s>             <cell>CLXII.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportionem duorum orbium, quorum diametrorum conuex&aelig; partis, &amp; conca&shy;u&aelig; proportiones dat&aelig; &longs;int inue&longs;tigare.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Neque enim ide&ograve; grauitate &longs;poliamus <lb/>terre&longs;tres pului&longs;culi atomos, quia in a&euml;re va&shy;<lb/>gantes ita &longs;en&longs;um di&longs;sipat&aelig; fugiunt, vt eas <pb xlink:href="018/01/062.jpg" pagenum="54"/>de&longs;cendentes animaduertere nequeamus: &longs;ed <lb/>ad earum grauitatem ad&longs;truendam &longs;atis e&longs;&longs;e <lb/>putamus, quod particul&aelig; ill&aelig; vinculum na&shy;<lb/>ct&aelig;, quo lapidem con&longs;tituant, de&longs;cendentes <lb/>&longs;ub a&longs;pectum cadant. </s>             <cell>164</cell>
            </row>
 <s>Cur igitur tanta&mtail; <lb/>ignium vim in fulmine delap&longs;am, &longs;eque in <lb/>ima terr&aelig; vi&longs;cera in&longs;inuantem cernentes, <lb/>perinde atque &longs;axum in aquam decidens <lb/>mergitur, igne&aelig; grauitatis &longs;u&longs;picioni locum <lb/>non damus? </s>           <row>
              <cell>CLXIII.</cell>
 <s>Nemo &longs;iquidem facil&egrave; credat <lb/>accen&longs;um fulmen &aacute; &longs;uperioribus nubis parti&shy;<lb/>bus, qu&aelig; inferioribus tenuiores &longs;unt ac leuio&shy;<lb/>res, min&ugrave;sque ad aqueam naturam vergen&shy;<lb/>tes, deor&longs;um reflecti: c&ugrave;m nec ignis ex Auro, <lb/>quod ob impet&ucirc;s ac efficaci&aelig; &longs;imilitudinem <lb/>nomen &agrave; fulmine obtinuit, &agrave; quoquam re&shy;<lb/>flectatur, &longs;ed in&longs;it&acirc; natur&aelig; vi pr&aelig;ceps deor&shy;<lb/>&longs;um feratur: </s></p><p type="main">             <cell>P<emph type="italics"/>roportionem uirium &longs;tellarum per motus &longs;uos indagare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>165</cell>
 <s>Ad h&aelig;c ignis genus vniuer&longs;um in &longs;pecies <lb/>certas, quibus iterum partes ali&aelig; atqu&egrave; ali&aelig; <lb/>&longs;ube&longs;&longs;ent, partiebatur &amp; di&longs;tinguebat: Alti <lb/>enim reperiuntur Ignes luce iuxta atque ca&shy;<lb/>lore con&longs;picui, quorum frequenti&longs;simus e&longs;t <lb/>&amp; communis v&longs;us, atque vulgati&longs;sima noti&shy;<lb/>tia: Alii &longs;unt, qui, quoniam plus fulgoris <lb/>habentes, qu&agrave;m caloris, o<gap/>lis tant&ugrave;m blan&shy;<lb/>diuntur, cum Fatuis Ignibus numerantur: <lb/>Alios dem&ugrave;m qua&longs;i latentes &longs;inu natura fo&shy;<pb xlink:href="018/01/063.jpg" pagenum="55"/>uet, quos luce carentes quamuis Mortuos <lb/>vulgus appellet, nimis tamen viuaci virtute <lb/>pr&aelig;ditos vis cau&longs;tica &longs;atis prodit. </s>           </row>
            <row>
 <s>Ad ter&shy;<lb/>tium hoc ignium genus, qui calidi cum &longs;int, <lb/>non tamen &longs;unt lucidi, reuocabat igniculos, <lb/>qui aquis acribus (Aquas Fortes vulgus ap&shy;<lb/>pellat) permi&longs;ti ac oleo Tartari &longs;eu Vitrioli <lb/>metalla &longs;oluunt, &amp; in Chymicam calce&mtail; <lb/>redigunt breui temporis mor&acirc;, cum tamen <lb/>plurium dierum interuallo indigeat, qui&longs;&shy;<lb/>quis ea voluerit ardenti&longs;sim&aelig; fornacis igne in <lb/>calcem excoquere. </s>             <cell>CLXIIII.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>yderum proportionem in magnitudine o&longs;tendere.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Porr&ograve; aquas huiu&longs;modi <lb/>acres ex &longs;alibus extillari, &longs;ales autem graui&shy;<lb/>tate pr&aelig;ditos non mediocri ob&longs;eruans illud <lb/>demum inferebat, quod ignes omnium ve&shy;<lb/>hementi<gap/>simi, quantum quidem experimen&shy;<lb/>to a&longs;&longs;equi po&longs;&longs;umus, cum grauitate &longs;unt con&shy;<lb/>iuncti, vt in Aquis Fortibus, Oleo Tartari, <lb/>&amp;. </s>             <cell>166</cell>
            </row>
 <s>Vitrioli, in Auro pulueris pyrii &longs;peciem <lb/>nacto, &amp; in Fulmine licet pa&longs;sim experiri. </s></p><p type="main">           <row>
              <cell>CLXV.</cell>
 <s>H&aelig;c fer&egrave; &longs;unt, &longs;ed paul&ograve; pre&longs;si&ugrave;s atqu&etail; <lb/>&longs;ummatim expo&longs;ita, ex quibus ille conficie&shy;<lb/>bat ignium generi lati&longs;sim&egrave; patenti &longs;ube&longs;&longs;&etail; <lb/>&longs;pecies qua&longs;dam graui&longs;simorum corporum <lb/>eximi&acirc; vrendi facultate pr&aelig;ditorum, qu&aelig; <lb/>mundan&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig; centrum merit&ograve; teneant, <lb/>ibique perpetuam efficiant noctem, ni&longs;i for&shy;<lb/>t&egrave; &longs;ublu&longs;trem, quantum &longs;atis &longs;it ad impia&shy;<pb xlink:href="018/01/064.jpg" pagenum="56"/>rum cruciatus &longs;uarum alienarumque cala&shy;<lb/>mitatum a&longs;pectu augendos. </s>             <cell>P<emph type="italics"/>roportionem motuum omnium &longs;tellarum ad<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>olem con&longs;iderare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>167</cell>
 <s>Quare Tarta&shy;<lb/>rum ille concipiebat qua&longs;i immen&longs;as Ther&shy;<lb/>mas ac balneas efficaci&longs;&longs;imis omnium cau&shy;<lb/>&longs;ticorum particulis plenas; qu&aelig; proptere&atail; <lb/>lacus &amp; &longs;tagnum ignis, ob quietem &longs;cilicet, <lb/>&agrave; Diuinis literis dicuntur. </s>           </row>
            <row>
 <s>Cumque plur&atail; <lb/>ijs quidem, qu&aelig; &agrave; Diuinis literis docemur, <lb/>con&longs;ona, &longs;ed pr&aelig;ter eorum, qui aderant, opi&shy;<lb/>nionem, de ignis i&longs;tiu&longs;modi natur&acirc; di&longs;pu&shy;<lb/>ta&longs;&longs;et; ne quid temer&egrave; prolatum videretur, <lb/>&longs;ermonem claudens Lactantij l. <!-- REMOVE S-->7. diu. </s>             <cell>CLXVI.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportiones mu&longs;icas &longs;uperpartientes in eas, qu&aelig; particul&aacute; una tantum abundant   reducere.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>168</cell>
            </row>
 <s>in&longs;t. </s>           <pb xlink:href="015/01/015.jpg"/>
            <row>
 <s><lb/>cap.              <cell>CLXVII.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportionem mu&longs;icam ad &longs;apores &amp; odores coaptare.<emph.end type="italics"/></cell>
 21. authoritate firmauit, vbi de igne <lb/>illo &longs;empiterno impiorum corpora crucian&shy;<lb/>te loquitur, <emph type="italics"/>Cuius natura,<emph.end type="italics"/> inquit, <emph type="italics"/>diuer&longs;a <lb/>e&longs;t ab hoc no&longs;tro, quo ad vit&aelig; nece&longs;&longs;aria vti&shy;<lb/>mur, qui ni&longs;i alicuius materi&aelig; fomite alatur, <lb/>extinguitur. </s>             <cell>176</cell>
            </row>
 <s>At ille Diuinus per &longs;e ip&longs;um <lb/>&longs;emper viuit ac viget &longs;ine vllis alimentis, nec <lb/>admi&longs;tum habet fumum, &longs;ed e&longs;t purus ac li&shy;<lb/>quidus, &amp; in aqu&aelig; modum fluidus: non enim <lb/>vi aliqua &longs;ur&longs;um ver&longs;us vrgetur, &longs;icut no&longs;ter, <lb/>quem labes terreni corporis, quo tenetur, &amp; fu&shy;<lb/>mus intermi&longs;tus exilire cogit &amp;c.<emph.end type="italics"/></s><s> Cum ita&shy;<lb/>que &longs;u&longs;picarer, ne quis ve&longs;trum h&aelig;c eadem <lb/>obiiceret, &longs;i fort&egrave; ad extenuandum telluris <lb/>pondus ex inferorum ignibus argument&atail; <lb/>de&longs;ump&longs;i&longs;&longs;em, &longs;atius duxi ab&longs;tinere, ne co&shy;<pb xlink:href="018/01/065.jpg" pagenum="57"/>gerer hanc inire di&longs;putatione&mtail;. </s></p><p type="main">           <row>
              <cell>CLXVIII.</cell>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Haud ego &longs;an&egrave; ineptam dixeri&mtail; <lb/>philo&longs;ophiam illam, qu&aelig; rerum naturam <lb/>per experimenta ve&longs;tigat: &longs;ed nec aliquid te&shy;<lb/>mer&egrave; pronunciandum, quo vetus opinio <lb/>tot &longs;apientum authoritate firmata de po&longs;&longs;e&longs;&shy;<lb/>&longs;ione deiiciatur. </s>             <cell>P<emph type="italics"/>icturarum proportiones explicare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>179</cell>
 <s>Quamuis autem &longs;ententia <lb/>h&aelig;c videatur adhuc enucleari&ugrave;s explicanda, <lb/>vt igni &longs;ummam grauitatem ad&longs;truat; non <lb/>is tamen ego &longs;um, cui &longs;tomachum moueant <lb/>qu&aelig;cunque pr&aelig;ter opinionem audire con&shy;<lb/>tigerit. </s>           </row>
            <row>
 <s>Nec dubito quin, &longs;i rem peniti&ugrave;s <lb/>intro&longs;picere vellemus, plura occurrerent &agrave; <lb/>no&longs;tr&aelig; di&longs;putationis in&longs;tituto non alien&atail;. </s>             <cell>CLXIX.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportionem mu&longs;icam in in&longs;trumentis declarare iuxta compo&longs;itionis ra&shy;tionem.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><lb/>Sed quoniam non placet his diuti&ugrave;s immo&shy;<lb/>rari, ea commodiorem in locum reiiciamus. </s>             <cell>182</cell>
            </row>
 <s><lb/>Tibi interim datur, Mer&longs;enne, terreni glo&shy;<lb/>bi grauitatem, perpen&longs;is omnibus, haud <lb/>multum abe&longs;&longs;e ab e&acirc; grauitate, quam &aelig;qua&shy;<lb/>lis moles argillacea obtineret. </s>           <row>
              <cell>CLXX.</cell>
 <s>Cum ver&ograve; <lb/>res tota ex telluris magnitudine pendere vi&shy;<lb/>deatur, ne quis &longs;upere&longs;&longs;et dubitandi locus, <lb/>opus e&longs;&longs;et Geometric&egrave; per&longs;pectam haber&etail; <lb/>telluris magnitudinem. </s>             <cell>C<emph type="italics"/>oniugationes cuiu&longs;uis numeri breuiter inuenire.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>185</cell>
 <s>Quare &longs;i quid ha&shy;<lb/>bes, Guldine, quo nos po&longs;sis, methodo non <lb/>ade&ograve; operos&acirc;, in huius problematis cogni&shy;<lb/>tionem deducere, in medium proferre n&etail; <lb/>graueris. </s></p><pb xlink:href="018/01/066.jpg" pagenum="58"/><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Vnum pr&aelig;terea, quod non par&ugrave;m <lb/><arrow.to.target n="note29"/><lb/>in rem tuam facit, Galil&aelig;e, audire placeat. </s>             <cell>CLXXI.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>ropo&longs;itis duobus quibuslibet numeris, quotuis alios &longs;eu in continuum &longs;eu   medios in continua proportione arithmetica, geometrica &amp; mu&longs;ica in&shy;uenire.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><lb/>Illud autem e&longs;t, quod quamuis terram decu&shy;<lb/>pl&ograve; grauiorem quis con&longs;titueret, ac ego de&shy;<lb/>prehenderim, nihilo tamen min&ugrave;s tuis illis <lb/>orbiculis moueri facil&egrave; po&longs;&longs;et: non tantum <lb/>quia decuplex i&longs;ta grauitas non pertingeret <lb/>ad libras illas 50.000000.000000.000000. <lb/>000000. &amp; eo amplius, ver&ugrave;m etiam qui&atail; <lb/>non totum illud pondus &longs;imul motui repu&shy;<lb/><figure id="id.018.01.066.1.jpg" xlink:href="018/01/066/1.jpg"/><lb/>gnaret. </s>             <cell>187</cell>
            </row>
 <s>Sit eni&mtail; <lb/>totus terr&aelig; globus <lb/>HIKL, cuius cen&shy;<lb/>trum C congruat v&shy;<lb/>niuer&longs;i centro, i&ntail; <lb/>quo nullum habet <lb/>momentum ad de&shy;<lb/>&longs;cen&longs;um, &longs;ed in eo <lb/>quie&longs;cit. </s>           <row>
              <cell>CLXXII.</cell>
 <s>An non &longs;a&shy;<lb/>tis Archimedi fui&longs;&shy;<lb/>&longs;et, &longs;i terram vnum <lb/>aut alterum milliare ali&ograve; tran&longs;tuli&longs;&longs;et? </s>             <cell>P<emph type="italics"/>roportiones<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>tiphelij de&longs;cribere.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>191</cell>
 <s>Mo&shy;<lb/>ueri igitur intelligatur centrum ex C in T, <lb/>&amp; &longs;it terra translata SORV. <!-- KEEP S--></s>           </row>
            <row>
 <s>Huic motui <lb/>prim&ugrave;m, pr&aelig;ter hemi&longs;ph&aelig;rium &longs;uperius <lb/>HLK, non repugnat totum hemi&longs;ph&aelig;rium <lb/>inferius HIK, cuius videlicet partes plurim&aelig; <lb/>fiunt centro C propiores, in quod &longs;uis nuti&shy;<pb xlink:href="018/01/067.jpg" pagenum="59"/>bus feruntur. </s>             <cell>CLXXIII.</cell>
              <cell>C<emph type="italics"/>irculum &longs;uper centro &longs;uo mouere &aelig;qualiter, ita quod omnia illius puncta   per rectam lineam moueantur ultro citroque.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Ponatur enim CT &longs;emidia&shy;<lb/>metri pars mille&longs;ima, hoc e&longs;t mill. <!-- REMOVE S-->4. &amp; eo <lb/>amplius; &longs;egmentorum MON &amp; MVN Ra&shy;<lb/>tio inuenietur, ex ijs qu&aelig; Archimedes docet <lb/>l. <!-- REMOVE S-->2. de &longs;ph. </s>             <cell>192</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>CLXXIIII.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>rogre&longs;&longs;us &amp; regre&longs;&longs;us, tam &longs;ine latitudine qu&agrave;m cum latitudine in planetis   per &longs;olos concentricos circulos &aelig;qualiter motos demon&longs;trare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>194</cell>
 <s>&amp; eyl. </s>           </row>
            <row>
 <s>prop.              <cell>CLXXV.</cell>
              <cell>C<emph type="italics"/>au&longs;am uarietatis diametrorum ex &longs;uppo&longs;itis concentricis demon&longs;tra&shy;re.<emph.end type="italics"/></cell>
 2. &longs;unt enim &longs;eg&shy;<lb/>menta illa &aelig;qualia conis eandem ba&longs;im MN <lb/>habentibus, hi autem ex Eucl. <!-- REMOVE S-->l. <!-- REMOVE S-->12. prop. </s>             <cell>195</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>CLXXVI.</cell>
              <cell>R<emph type="italics"/>ationem centri grauitatis declarare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>197</cell>
 <s><lb/>14 inter &longs;e &longs;unt vt altitudines: Quapropter <lb/>inuentis conorum altitudinibus, quas Ar&shy;<lb/>chimedes docet, innote&longs;cit Ratio &longs;egmen&shy;<lb/>torum &longs;ph&aelig;ricorum conis illis &aelig;qualiu&mtail;. </s>           </row>
            <row>
 <s><lb/>Cum itaque CT &longs;it Radij (1/1000), &longs;egmenti <lb/>MVN altitudo e&longs;t 999, &longs;egmenti ver&ograve; <lb/>MON altitudo e&longs;t 1001. Fiat igitur vt alti&shy;<lb/>tudo &longs;egmenti maioris 1001 ad &longs;ummam <lb/>ex eadem altitudine &amp; Radio 2001, ita al&shy;<lb/>titudo &longs;egmenti &longs;ph&aelig;rici minoris 999, ad <lb/>coni &aelig;qualis altitudinem 1997. Similiter vt <lb/>altitudo minoris &longs;egmenti 999 ad &longs;ummam <lb/>ex eadem &amp; Radio 1999, ita altitudo &longs;eg&shy;<lb/>menti &longs;ph&aelig;rici maioris 1001 ad coni &aelig;qua&shy;<lb/>lis altitudinem 2003. E&longs;t igitur MON ad <lb/>MVN vt 2003 ad 1997: atque ade&ograve; &longs;eg&shy;<lb/>mentum maius addit vltra hemi&longs;ph&aelig;rium <lb/>&longs;ol&ugrave;m totius globi (6/4000). Quare vt tellus ve&shy;<lb/>niret in T, &longs;olum &longs;egmentum &longs;ph&aelig;ricu&mtail; <lb/>MSORN vt &longs;ummum deor&longs;um vers&ugrave;s C <lb/>vrgeret; cui tamen, ne po&longs;tea de&longs;cende<gap/>, <pb xlink:href="018/01/068.jpg" pagenum="60"/>reliquum &longs;egmentum MVN ob&longs;i&longs;teret, cum <lb/>deberet &agrave; centro remoueri illo de&longs;cendente: <lb/>ac proinde quamuis in motu &longs;emper auge&shy;<lb/>retur difficultas mouendi, nunquam tamen <lb/>tota grauitas, perciperetur, ni&longs;i quando I ve&shy;<lb/>ni&longs;&longs;et in C; tunc enim tota &longs;ph&aelig;ra deor&longs;um <lb/>niteretur. </s>             <cell>CLXXVII.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i proportio aliqua ex duabus proportionibus eiu&longs;dem quantitatis ad alias   duas componatur, erit proportio illarum duarum eadem proportioni   producti ex proportione in primam duarum quantitatum, detracta prio&shy;re illa quantitate, qu&aelig; ad duas comparatur, ad eandem priorem quanti&shy;tatem.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Pr&aelig;terea &longs;egmentum illud MON <lb/>non eadem obtineret ad de&longs;cendendum mo&shy;<lb/>menta in tant&acirc; centri vicinitate, ac vald&egrave; <lb/>procul &agrave; centro: neque enim ex hoc, qu&ograve;d <lb/>experimentis euincere non po&longs;&longs;imus grauia <lb/>centro propiora min&ugrave;s vrgere deor&longs;u&mtail; <lb/>qu&agrave;m remotiora (cum illa, qu&aelig; in experi&shy;<lb/>mentum a&longs;&longs;umuntur, non ea e&longs;&longs;e queant, <lb/>qu&aelig; di&longs;crimen inferant &longs;en&longs;u perceptibil&etail;) <lb/>repugnandum e&longs;t rationi manife&longs;t&aelig; id &longs;ua&shy;<lb/>denti, vbi &amp; ponderis amplitudo &amp; inter&shy;<lb/>ualli differentia in&longs;ignis e&longs;t atque con&longs;pi&shy;<lb/>cu&atail;. </s></p><p type="margin">             <cell>198</cell>
            </row>
 <s><margin.target id="note29"/><emph type="italics"/>XXIX <lb/>Telluris <lb/>grauitas <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>tota re&longs;i&longs;te&shy;<lb/>ret Archi&shy;<lb/>medi traben<lb/>ti.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           <row>
              <cell>CLXXVIII.</cell>
 <s>Hinc fit 24 axibus in peritrochio aut tym&shy;<lb/><arrow.to.target n="note30"/><lb/>panis dentatis, quorum partes e&longs;&longs;ent in Ra&shy;<lb/>tione decupl&acirc;, fieri po&longs;&longs;e, vt virtute tres li&shy;<lb/>bras mouere valente terra per aliquod &longs;pa&shy;<lb/>tium moueretur; illa enim mouere po&longs;&longs;et <lb/>lib 3000000.000000.000000.000000; qui <lb/>numerus excedit &longs;emi&longs;&longs;em ponderis totius <lb/>terr&aelig;; ac proinde eou&longs;que moueret, du&mtail; <lb/>&longs;egmentum MON &aelig;quale e&longs;&longs;et toti ponderi, <pb xlink:href="018/01/069.jpg" pagenum="61"/>quod ab eadem potenti&acirc; po&longs;&longs;et &longs;u&longs;tineri ad&shy;<lb/>hibit&acirc; eadem machin&acirc;, habit&acirc; tamen ratio&shy;<lb/>ne &longs;egmenti MVN ex parte &longs;u&longs;tentantis &longs;eg&shy;<lb/>mentum &longs;uperius, ne tanto impetu deor&longs;um <lb/>vrgeat, quanto vrgeret, &longs;i &longs;egmentum MVN <lb/>non ade&longs;&longs;et. </s>             <cell>P<emph type="italics"/>roportionem mi&longs;tionis metallorum, maxim&egrave; auri &amp; argenti declara&shy;re.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>199</cell>
 <s>At ver&ograve; compo&longs;itis tant&ugrave;m 17 <lb/>helicibus cum tympanis denticulos 25 ha&shy;<lb/>bentibus, &amp; vltimo tympano ad axem, cui <lb/>funis ductarius circumuoluitur, Rationem <lb/>quintuplam habente, potentia vnius libr&aelig; <lb/>&longs;u&longs;tentatiua applicata manubrio &aelig;qualis lon&shy;<lb/>gitudinis cum tympanorum &longs;emidiametro, <lb/>po&longs;&longs;et mouere terram ex C in T v&longs;que e&ograve; <lb/>dum &longs;egmentum MON e&longs;&longs;et lib 2.910383. <lb/>045673.370361.328125. qui pariter libra&shy;<lb/>rum numerus excedit totius terren&aelig; graui&shy;<lb/>tatis &longs;emi&longs;&longs;em: at potentia decem libras lo&shy;<lb/>co transferre valens, decuplum pondus mo&shy;<lb/>uere po&longs;&longs;et, atque ade&ograve; totum globum ele&shy;<lb/>uare. </s>           </row>
            <row>
 <s>Sed iam Guldinum audiamus, vt cer&shy;<lb/>tam telluris magnitudinem &longs;tatuamus. </s></p><p type="margin">             <cell>CLXXIX.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i duobus totis du&aelig; portiones &longs;imiles ab&longs;cindantur ab ei&longs;dem denu&ograve;, &amp; ab&shy;&longs;ci&szlig;is portionibus partes e&aelig;dem auferantur, denuoque ac denu&ograve; quoties   libuerit &agrave; portionibus, &amp; &ugrave; re&longs;iduis ip&longs;arum quantitatum partes e&aelig;dem   auferantur, erit re&longs;idu&iacute; ad re&longs;iduum, ueluti totius ad totum.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><margin.target id="note30"/><emph type="italics"/>XXX <lb/>Definitur <lb/>machin&atail;, <lb/>qua potui&longs;&shy;<lb/>&longs;et tellus mo<lb/>ueri ab Ar&shy;<lb/>chimede.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">             <cell>200</cell>
            </row>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Fieri non pote&longs;t, vt paucis me ex&shy;<lb/>pediam, quia non vna tant&ugrave;m, aut alter&atail; <lb/>&longs;uppetit methodus, &longs;ed plures aliquando ex&shy;<lb/>cogitaui, cum hac &longs;uper re animum diligen&shy;<lb/>ti&ugrave;s aduerterem vehementer admirans ab <lb/>antiquis nihil ad nos veni&longs;&longs;e, in quo animus <lb/>Gemetricus po&longs;&longs;et conquie&longs;cere. </s>           <row>
              <cell>CLXXX.</cell>
 <s>Neque fa&shy;<pb xlink:href="018/01/070.jpg" pagenum="62"/>cil&egrave; dixerim, qu&aelig;nam pr&aelig; c&aelig;teris metho&shy;<lb/>dus arrideat, cum pro diuers&acirc; locorum op&shy;<lb/>portunitate ali&acirc; atque ali&acirc; methodo vti opor&shy;<lb/>teat. </s>             <cell>S<emph type="italics"/>i aliqua quantitas in duas partes diuidatur, fueritque alicuius quantitatis ad   partes illas compo&longs;ita proportio, non poterit eiu&longs;dem quantitatis ad par&shy;tes alias quantitatis diui&longs;a, aliter proportio eadem componi.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>202</cell>
 <s>Quar&egrave; con&longs;ultius forta&longs;&longs;e fuerit, vel <lb/>omnes pariter &longs;ilentio obuoluere, vel in aliam <lb/>di&longs;&longs;ertationem reijcere. </s>           </row>
            <row>
 <s>Quod &longs;i, quam he&shy;<lb/>ri Mer&longs;ennus temporis dilationem ad am&shy;<lb/>pliores numeros in pagell&acirc; priuatim de&longs;cri&shy;<lb/>bendos impetrauit, mihi non denegetis, t&aelig;&shy;<lb/>dio ve&longs;tro parcetur, &amp; meo labori. </s></p><p type="main">             <cell>CLXXXI.</cell>
              <cell>C<emph type="italics"/>um fuerit aliqua proportio, compo&longs;ita ex proportionibus prim&aelig; ad &longs;ecun&shy;dam &amp; tertiam, &amp; rur&longs;us quart&aelig; ad quintam &amp; &longs;extam: ita &longs;e habebit   proportio &longs;ecund&aelig; ad tertiam, ad proportionem quint&aelig; ad &longs;extam, uelut   producti ex proportione in &longs;ecundam detracta prima ad primam ad pro&shy;ductum ex proportione in quintam, detracta quarta ad quartam.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Rationi con&longs;entanea &longs;unt, qu&aelig; po&shy;<lb/>&longs;tulas; neque &aelig;quum e&longs;t pr&aelig;proper&aelig; curio&shy;<lb/>&longs;itati ob&longs;ecundantes multiplicis methodi co&shy;<lb/>gnitione fraudari. <lb/><figure id="id.018.01.070.1.jpg" xlink:href="018/01/070/1.jpg"/></s></p><pb xlink:href="018/01/071.jpg" pagenum="63"/><figure id="id.018.01.071.1.jpg" xlink:href="018/01/071/1.jpg"/><p type="main">             <cell>203</cell>
            </row>
 <s><emph type="center"/>DISSERTATIO <lb/>TERTIA<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">           <row>
              <cell>CLXXXII.</cell>
 <s><emph type="center"/>Methodos varias inueniendi <lb/>terr&aelig; quantitatem <lb/>proponit.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">             <cell>P<emph type="italics"/>ropo&longs;ita differentia proportionum partium &longs;imilium ad partes a&longs;&longs;umptas,   propo&longs;itaque proportione totius ad re&longs;idua eadem, differentiam propor&shy;tionum totius ad reliquum re&longs;idui inuenire.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>203</cell>
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Guldinus, Galil&aelig;us, Mer&longs;ennus.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s>HAVD &longs;atis &longs;cio, an po&longs;&shy;<lb/>&longs;im aliquid proferr&etail;, <lb/>quod ve&longs;tr&aelig; exspectatio&shy;<lb/>ni faciat &longs;atis in e&acirc;, quam <lb/>nobis hodi&egrave; examinan&shy;<lb/>dam &longs;tatuimus qu&aelig;&longs;tio&shy;<lb/>nem de terraquei huius <lb/>globi magnitudine inue&longs;tigand&acirc;: vos idcirc&ograve; <pb xlink:href="018/01/072.jpg" pagenum="64"/>pro ve&longs;tr&acirc; humanitate tenuitati me&aelig; ve&shy;<lb/>niam dabitis, &longs;i quid afferre contigerit ita <lb/>planum ac facil&egrave;, vt ve&longs;trorum ingeniorum <lb/>&longs;ublimitati non re&longs;pondeat. </s>             <cell>CLXXXIII.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>patium uit&aelig; naturalis per &longs;pacium uit&aelig; fortuitum declarare.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Nihil habe<gap/><lb/>certi quod &longs;tatuam de terr&aelig; quantitate, ne&shy;<lb/>que enim hactenus otium fuit, qu&aelig; conce&shy;<lb/>peram, in praxim deducere. </s>             <cell>204</cell>
            </row>
 <s>Fieri autem <lb/>po&longs;&longs;e exi&longs;timo, vt oper&acirc; non long&acirc; propo&shy;<lb/>&longs;itum &longs;copum a&longs;&longs;equamur: duo nimiru&mtail; <lb/>pr&aelig;cogno&longs;ci oportet, quibus notis ac certis <lb/>terrenam diametrum po&longs;&longs;umus inue&longs;tigar&etail;. </s>           <row>
              <cell>CLXXXIIII.</cell>
 <s><lb/>Primum e&longs;t altitudo oculi &longs;upra maris i&ntail; <lb/>immen&longs;um patentis &longs;uperficiem, qu&aelig; non <lb/>&aelig;quabili planitie explicatur, &longs;ed &longs;ph&aelig;ra&mtail; <lb/>&aelig;mulatur: hanc ver&ograve; altitudinem certi&longs;&longs;i&shy;<lb/>m&egrave; nobis innote&longs;cere po&longs;&longs;e quis neget? </s>             <cell>Q<emph type="italics"/>u&aelig;cunque grauia in uorticibus aquarum, merguntur, in medio uorticis, pri&shy;mum uer&longs;a mergantur.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>211</cell>
 <s>cum <lb/>eam funiculo vel phy&longs;ic&acirc; ali&acirc; men&longs;ur&acirc; &longs;&aelig;&shy;<lb/>pi&ugrave;s dimetiri liceat. </s>           </row>
            <row>
 <s>Alterum, quod in hoc <lb/>negotio requiritur, e&longs;t angulus, quem cum <lb/>line&acirc; perpendiculi ad terr&aelig; centrum duct&acirc; <lb/>con&longs;tituit opticus radius extremum hori&shy;<lb/>zontem allambens: hunc &longs;i organo ad id <lb/>affabr&egrave; elaborato ob&longs;eruaueris, &longs;ereno c<gap/>lo, <lb/>tranquillo mari, cum minima refractionis <lb/>&longs;u&longs;picio &longs;ube&longs;&longs;e pote&longs;t, quid certius requi&shy;<lb/>ras? </s>             <cell>CLXXXV.</cell>
              <cell>C<emph type="italics"/>ur homo &longs;edens quanto altius &longs;edet, &amp; quanto magis crura ad f&oelig;mora, &amp;   f&oelig;mora ad pectus reclinata habet, facilius con&longs;urgat, cum tamen h&aelig;c op&shy;po&longs;ito modo inuicem &longs;e habeant, declarare.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>cum organo eidem in dimetiendis &longs;y&shy;<lb/>derum altitudinibus aut di&longs;tantijs acquie&shy;<lb/>&longs;cas. </s>             <cell>213</cell>
            </row>
 <s>His autem duobus cognitis terr&aelig; quo&shy;<pb xlink:href="018/01/073.jpg" pagenum="65"/>que &longs;emidiametrum latere non po&longs;&longs;e de&shy;<lb/>mon&longs;tro. </s></p><p type="main">           <row>
              <cell>CLXXXVI.</cell>
 <s>Sit enim, exempli grati&acirc;, nota altitudo <lb/>BA Phari Genuen&longs;is (laternam vocant) cum <lb/><arrow.to.target n="note31"/><lb/>&longs;copulo palmorum Genuen&longs;ium 440, hoc <lb/>e&longs;t pedum Rom. <!-- REMOVE S-->ant. </s>             <cell>S<emph type="italics"/>i fuerit proportio prim&aelig; &amp; &longs;ecund&aelig; quantitatis ad tertiam, ut prim&aelig; &amp;   quart&aelig; ad quintam, fueritque quarta &longs;ecunda maior, erit proportio quar&shy;t&aelig; ad quintam maior qu&agrave;m &longs;ecund&aelig; ad tertiam.<emph.end type="italics"/> Q<emph type="italics"/>uod &longs;i fuerit maior<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell/>
            </row>
            <pb xlink:href="015/01/016.jpg"/>
 <s>480, ob&longs;eruatusque <lb/>angulus BAD &longs;it gr. 89. m. 36. &longs;ec. 33. Quo&shy;<lb/>niam ergo linea AD circulum tangit in D, <lb/>angulus CDA e&longs;t rectus. </s>           <row>
              <cell/>
 <s>Ex B ducta intel&shy;<lb/>ligatur BE parallela ip&longs;i CD; e&longs;tque triangu&shy;<lb/>lum ABE rectangulum ad E, cuius hypo&shy;<lb/>thenu&longs;a AB, &amp; angulus adiacens innotue&shy;<lb/>runt. </s>             <cell><emph type="italics"/>quart&aelig; ad quintam qu&agrave;m &longs;ecund&aelig; ad tertiam, nece&longs;&longs;e e&longs;t quartam &longs;ecunda e&longs;&longs;e   maiorem.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>214</cell>
 <s>Quare fiat vt Radius 100000. 00000. <lb/>ad &longs;inum gr. 89. m. 36. &longs;ec. 33. hoc e&longs;t 99997. <lb/>67348, ita AB ped. <!-- REMOVE S-->480. ad BE ped. (479 <lb/>98883.27040/100000.00000). Porr&ograve; triangula ABE, ACD &aelig;qui&shy;<lb/>angula &longs;unt propter linearum BE, CD pa&shy;<lb/>ralleli&longs;mum, adeoque &amp; &longs;imilia, ac vt AB <lb/>ad BE, ita AC ad CD. <!-- KEEP S--></s>           </row>
            <row>
              <cell>CLXXXVII.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i ei&longs;dem uiribus &amp; &lsquo;eadem&rsquo; proportione cum auxilio ponderis tertij quar&shy;tum pondus moueatur quibus &longs;ecundum, auxilio primi nece&longs;&longs;e e&longs;t <expan abbr="quart&utilde;">quartum</expan> pondus tardius &amp; maiore cum difficultate moueri qu&agrave;m &longs;ecundum.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Ponatur autem BC <lb/>vna Radix Algebric&egrave;. </s>             <cell>214</cell>
            </row>
 <s>Igitur vt AB ped. 480 <lb/>ad BE ped. (479 98883.27040/10000000000), ita AC ped. <!-- REMOVE S-->1 &rx; + <lb/>480 ad CD ped. (47998883.27040/48000000.00000) &rx; + (479 47463969.79200/48000000.00000). <lb/>E&longs;t autem CD &aelig;qualis ip&longs;i CB 1 &rx;. </s>           <row>
              <cell>CLXXXVIII.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i uires aliqu&aelig; moueant cum ponderibus aliqua pondera, ut compo&longs;ita pro&shy;portio &longs;it eadem proportioni uirium &amp; duorum ponderum mouentium ag&shy;gregatum &aelig;quale duorum ponderum, ubi maior fuerit partium in &aelig;qualitas,   ibi erit maior difficultas.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>214</cell>
 <s>Quare <lb/>fact&acirc; Antithe&longs;i iuxta Algebr&aelig; regulas, ma&shy;<lb/>net &aelig;quatio inter hos terminos (111672960/48000000.00000) &rx; &amp; <lb/>pedes (479 47463969.79200/48000000.00000). In&longs;titut&acirc; denique di&shy;<lb/>ui&longs;ione prodit quotiens ped. <!-- REMOVE S-->20631193., <pb xlink:href="018/01/074.jpg" pagenum="66"/>pretium 1 &rx; CB vel <lb/><figure id="id.018.01.074.1.jpg" xlink:href="018/01/074/1.jpg"/><lb/>CD. <!-- KEEP S--></s>           </row>
            <row>
              <cell>CLXXXIX.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i pondus minus ad longitudinem minorem &longs;ub &aelig;quali proportione coapte&shy;tur, facilius deor&longs;um trahetur qu&agrave;m quod maius e&longs;t &amp; propius.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>E&longs;t ergo inuen&shy;<lb/>ta terr&aelig; &longs;emidiameter <lb/>mill. <!-- REMOVE S-->Rom. <!-- REMOVE S-->ant. </s>             <cell>215</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>CXC.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i fuerit primum graue minus &longs;ecundo, &amp; &longs;ecundum minus tertio, proportio   autem primi ad &longs;ecundum multo maior qu&agrave;m &longs;ecundi ad tertium, pos&longs;ibile erit   propo&longs;itis uiribus ei&longs;dem addere pondus <expan abbr="&longs;ec&utilde;do">&longs;ecundo</expan>, ut ip&longs;um &amp; tertium mouea&shy;tur facili&ugrave;s ab ei&longs;dem uiribus, &amp; primo uel &longs;ecundo qu&agrave;m antea.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>215</cell>
 <s>4126, <lb/>pa&longs;&longs;. </s>           </row>
            <row>
 <s>238. po&longs;ito angu&shy;<lb/>lo ad A gr.89.m.36. <lb/>&longs;ec 33. pr&aelig;cis&egrave;. </s></p><p type="margin">             <cell>CXCL.</cell>
              <cell>C<emph type="italics"/>um fuerint duo pondera &amp; uires, duxerisque aggregatum ex uiribus &amp; mi&shy;nore pondere in maius, addiderisque in&longs;uper quantum e&longs;t productum dimidij uirium in &longs;e latus aggregati detracto dimidio uirium, dicetur pondus auxiliare   &aelig;qualis proportionis.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><margin.target id="note31"/><emph type="italics"/>XXXI <lb/>Prima me&shy;<lb/>thodus in&shy;<lb/>ueniendi tel<lb/>luris &longs;emi&shy;<lb/>diametrum, <lb/>per Trigo&shy;<lb/>nometriam <lb/>&amp; Alge&shy;<lb/>bram.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">             <cell>215</cell>
            </row>
 <s>Quod &longs;i rem breui&ugrave;s <lb/>a&longs;&longs;equi velis, dato an&shy;<lb/><arrow.to.target n="note32"/><lb/>gulo ob&longs;eruato in A gr. <!-- REMOVE S--><lb/>89. m. 36. &longs;ec. 33, &longs;umatur AC vt Radius, &amp; <lb/>CD, vt &longs;inus dati anguli. </s>           <row>
              <cell>CXCII.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i ex medio diametri linea ad perpendiculum erigatur ad circuli peripheri&shy;am, ex eo puncto autem quotlibet line&aelig; ducantur &longs;eu intus ad circun ferentiam u&longs;que, &longs;eu extra ad diametrum, erit proportio totius line&aelig; ad totam uelut mu&shy;tuo partis ad partem.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>217</cell>
 <s>Et a&longs;&longs;umpt&acirc; BC <lb/>1 &rx; fiat vt Radius 100000.00000. ad dati an&shy;<lb/>guli &longs;inum 99997.67348, ita AC ped. <!-- REMOVE S-->1 &rx; <lb/>+ 480 ad CD ped. (99997.67348&rx;+4799888327040/100000.00000). E&longs;t <lb/>CD ip&longs;i CB 1 &rx; &aelig;qualis, atque ade&ograve; vtrinque <lb/>dempt&acirc; fractione (99997.67348/100000.00000) &rx;, remanet &aelig;qua&shy;<lb/>tio inter (232652/100000.00000) &rx; &amp; ped. (4799888327040/100000.00000). Qua&shy;<lb/>r&egrave; fact&acirc; diui&longs;ione habetur pretium 1 &rx; ped. <!-- REMOVE S--><lb/>20631193 vt pri&ugrave;s. </s>           </row>
            <row>
              <cell>CXCIII.</cell>
              <cell>R<emph type="italics"/>ationem ponderis triplicem explicare.<emph.end type="italics"/></cell>
 </p><p type="margin">             <cell>218</cell>
            </row>
 <s><margin.target id="note32"/><emph type="italics"/>XXXII <lb/>Idem aliter, <lb/>&amp; breui&ugrave;s.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           <row>
              <cell>CXCIIII.</cell>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Methodus h&aelig;c plana e&longs;t atque fa&shy;<lb/>cilis cuiuis vel leuiter Analytic&acirc; &longs;cienti&acirc; a&longs;&shy;<lb/>per&longs;o: &longs;ed aliquos forta&longs;&longs;e deterreret, qui vel <lb/>ip&longs;um. </s>             <cell>P<emph type="italics"/>roportionem ponderis longioris in medio &longs;u&longs;pen&longs;i, ad breuius illi &aelig;quale &amp; in   medio &longs;u&longs;pen&longs;um declarare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>219</cell>
 <s>Algebr&aelig; nomen horrent, quamuis <lb/>Mathematici audire velint. </s>           </row>
            <row>
 <s>Alios angulo&shy;<lb/>rum ob&longs;eruatio, &amp; linearum circulo ad&longs;cri&shy;<lb/>ptarum vel in&longs;criptarum inue&longs;tigatio ex Ca&shy;<pb xlink:href="018/01/075.jpg" pagenum="67"/>non&eacute; defatigat, &longs;i maxim&egrave; res ad minimas <lb/>A&longs;tronomicas fractiones deducta exigat par&shy;<lb/>tis proportionalis inqui&longs;itionem. </s></p><p type="main">             <cell>CXCV.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i lectus fiat dupla longitudine ad latitudinem, melius &longs;uffulcietur re&longs;tibus   ex medio ad angulos &amp; eius &aelig;quidi&longs;tantibus qu&agrave;m &longs;ecundum longitudinem   &amp; latitudinem.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Satis e&longs;t, &longs;i peritis Geometris hac <lb/>in re fiat &longs;atis. </s>             <cell>220</cell>
            </row>
 <s>Ver&ugrave;m adhuc ab&longs;que Cano&shy;<lb/><arrow.to.target n="note33"/><lb/>ne Trigonometrico res tota perfici po&longs;&longs;et, <lb/>&longs;ed non &longs;ine Algebr&acirc;. </s>           <row>
              <cell>CXCVI.</cell>
 <s>Habeatur enim qua&shy;<lb/>dratum Geometricum <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>H; <lb/>vel etiam &longs;it rectangulum, <lb/><figure id="id.018.01.075.1.jpg" xlink:href="018/01/075/1.jpg"/><lb/>cuius latus AS maius &longs;it late&shy;<lb/>re AH, id quod aliquando <lb/>commodius accidet. </s>             <cell>S<emph type="italics"/>i duo circuli &longs;uper eodem centro eodem motu trans feruntur, &aelig;quale &longs;pacium   &longs;uperant.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>221</cell>
 <s>Obuer&shy;<lb/>tatur latus AH ita, vt con&shy;<lb/>gruat radio optico terra&mtail; <lb/>tangenti AD, in &longs;uperior&etail; <lb/>figur&acirc;: eritque triangulum <lb/>ABE &longs;imile triangulo OAS: Nam anguli <lb/>SAH &amp; BEA &longs;unt recti, ac proinde line&aelig; <lb/>SA, BE parallel&aelig;, intr&agrave; quas anguli alterni <lb/>SAO, EBA &longs;unt &aelig;quales; &longs;icut &amp; alterni <lb/>EAB, SOA, intra parallelas SO, AE. <!-- KEEP S--></s>           </row>
            <row>
 <s>Igi&shy;<lb/>tur vt OA ad AS, ita AB ad BE: &longs;ed vt AB <lb/>ad BE, ita in &longs;uperiore figur&acirc; AC ad CD; <lb/>ergo vt OA ad AS, ita AC ad CD. <!-- KEEP S--></s>             <cell>CXCVII.</cell>
              <cell>C<emph type="italics"/>ur lances ad locum &longs;uum &longs;u&longs;pen&longs;i redeant, impendentes <expan abbr="n&otilde;">non</expan>, <expan abbr="dem&otilde;&longs;trare">demon&longs;trare</expan>.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Quare <lb/>&longs;i latus AS Quadrati vel rectanguli notum &longs;it <lb/>in particulis quibuslibet, facil&egrave; innote&longs;cet, <lb/>quot huiu&longs;modi particulas contineat AO. </s>             <cell>224</cell>
            </row>
 <s><lb/>Cum ver&ograve; altitudo AB nota &longs;it ex. gr. ped. <pb xlink:href="018/01/076.jpg" pagenum="68"/>480, a&longs;&longs;umatur BC 1 &rx;: tum fiat vt particu&shy;<lb/>l&aelig; OA ad particulas AS, ita ped. <!-- REMOVE S-->1 &rx; + 480 <lb/>ad aliud, &amp; proueniet quartus terminus CD <lb/>&aelig;qualis ip&longs;i CB 1 &rx;: atque ade&ograve; fact&acirc; Anti&shy;<lb/>the&longs;i, &amp; in&longs;titut&acirc; diui&longs;ione habetur quanti&shy;<lb/>tas ip&longs;ius CD. <!-- KEEP S--></s>           <row>
              <cell>CXCVIII.</cell>
 </p><p type="margin">             <cell>C<emph type="italics"/>ur &longs;olidum quod cubus uocatur<emph.end type="italics"/> P<emph type="italics"/>yramide &longs;tabilius &longs;it o&longs;tendere.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>225</cell>
 <s><margin.target id="note33"/><emph type="italics"/>XXXIII <lb/>Idem aliter <lb/>&longs;ine Trigo&shy;<lb/>nometria.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s>Quid? <!-- KEEP S--></s>             <cell>CXCIX.</cell>
              <cell>R<emph type="italics"/>ationem remorum nauim impellentium inuenire.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>quod &longs;in&egrave; Algebr&acirc; res tam facilis <lb/><arrow.to.target n="note34"/><lb/>e&longs;t, vt pen&egrave; non audeam dicere, ne vulgata <lb/>vilecat. </s>             <cell>227</cell>
            </row>
 <s>Fiat vt OI, differentia inter OA &amp; <lb/>AS, ad ip&longs;am AS, ita nota altitudo AB ad <lb/>aliud, &amp; proueniet CD qu&aelig;&longs;ita terr&aelig; &longs;emi&shy;<lb/>diameter. </s>           <row>
              <cell>CC.</cell>
 <s>E&longs;t nimirum AB differentia inter <lb/>AC &amp; CD, &amp; vt tota AC ad totam AO, ita <lb/>ablata CB ad ablatam AI; igitur &amp; reliqua <lb/>AB ad reliquam IO vt tota AC ad totam <lb/>AO: ergo permutando, &amp; diuidendo, vt <lb/>AB ad BC, hoc e&longs;t CD, ita OI ad IA, hoc <lb/>e&longs;t AS. </s></p><p type="margin">             <cell>C<emph type="italics"/>ur temo cum paruus &longs;it, magnam nauim agere pote&longs;t, &amp; cur c&ugrave;m uarietas &longs;it   in prora, ip&longs;e con&longs;tituatur in puppi.<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>t cum transuer&longs;im ab aqua prematur   rect&agrave; nauim dirigat.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>228</cell>
 <s><margin.target id="note34"/><emph type="italics"/>XXXIV <lb/>Idem &longs;ine <lb/>Trigonome&shy;<lb/>tria &amp; &longs;ine <lb/>Algebra.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s>Et h&aelig;c quidem dicta &longs;int, &longs;i fort&egrave; angu&shy;<lb/><arrow.to.target n="note35"/><lb/>lum CAD pr&aelig;cogno&longs;cere non libeat. </s>             <cell>CCI.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i du&aelig; line&aelig; non &longs;ecantes circuli peripheriam in unum punctum ex ea coe&shy;ant exterius, nece&longs;&longs;e e&longs;t illas peripheria contenta e&longs;&longs;e maiores.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>C&aelig;&shy;<lb/>ter&ugrave;m illo cognito rem aggredi licet &longs;ine <lb/>Algebr&acirc; ope &longs;oli&ucirc;s Trigonometri&aelig;, qu&aelig; <lb/>multiplicem &longs;ubmini&longs;trare poterit metho&shy;<lb/>dum. </s>             <cell>229</cell>
            </row>
 <s>Et prim&ograve; dat&acirc; altitudine AB, &amp; an&shy;<lb/>gulo ad A ob&longs;eruato ex. </s>           <row>
              <cell>CCII.</cell>
 <s>gr.gr.89.m.36.&longs;ec. <!-- REMOVE S--><lb/>33., notus e&longs;t angulus ad centrum C gr.o. <!-- REMOVE S--><lb/>m. 23. &longs;ec. 27, ac proinde eius &longs;ubten&longs;a i&ntail; <lb/>partibus Radij innote&longs;cit. </s>             <cell>R<emph type="italics"/>ationem &longs;trepitus o&longs;tendere.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>232</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>CCIII.</cell>
              <cell>C<emph type="italics"/>ur &longs;cytalis onera portentur facili&ugrave;s, explorare.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Igitur duct&acirc; BD, <pb xlink:href="018/01/077.jpg" pagenum="69"/>duo anguli ad ba&longs;im BD &longs;imul &longs;umpti &longs;unt <lb/>&aelig;quales recto CDA vn&acirc; cum angulo ob&longs;er&shy;<lb/>uato A. <!-- KEEP S--></s>             <cell>233</cell>
            </row>
 <s>Cum ver&ograve; triangulum CBD &longs;it <gap/>&longs;o&shy;<lb/>&longs;celes, vnu&longs;qui&longs;que an&shy;<lb/><figure id="id.018.01.077.1.jpg" xlink:href="018/01/077/1.jpg"/><lb/>gulorum ad ba&longs;im BD <lb/>e&longs;t &aelig;qualis &longs;emirecto &amp; <lb/>&longs;emiangulo ob&longs;eruato. </s>           <row>
              <cell>CCIIII.</cell>
 <s><lb/>Deme ergo &longs;emiangu&shy;<lb/>lum ob&longs;eruatum gr.44. <lb/>48. 16 1/2, ex angulo &longs;e&shy;<lb/>mirecto, hoc e&longs;t grad. <!-- REMOVE S--><lb/>45, remanet gr. o. m. 11. <lb/>fec. </s>             <cell>C<emph type="italics"/>ur pluribus trochleis, pondera facilius eleuentur o&longs;tendere.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>233</cell>
            </row>
            <row>
 <s>43 1/2 quantitas angu&shy;<lb/>li ADB: Hic autem angulus ADB &longs;emper <lb/>e&longs;t &longs;emi&longs;&longs;is complementi anguli ad A ob&longs;er&shy;<lb/>uati; angulo enim ADB facto ad punctum <lb/>contact&ucirc;s e&longs;t &aelig;qualis angulus in &longs;egmento <lb/>alterno, anguli ver&ograve; ad peripheriam duplex <lb/>e&longs;t angulus ad centrum C. <!-- KEEP S--></s>             <cell>CCV.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>uper uerbis<emph.end type="italics"/> P<emph type="italics"/>latonis de fine<emph.end type="italics"/> R<emph type="italics"/>eipublic&aelig;.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>In triangulo ita&shy;<lb/>que ADB noti &longs;unt duo anguli ad A &amp; ad D; <lb/>&amp; latus BD notum e&longs;t in partibus 682. <lb/>13152.quarum Radius 100000.00000; ideo&shy;<lb/>que in ij&longs;dem Radij partibus inuenitur AB <lb/>partium 232657. Iam fiat vt AB partium <lb/>232657 ad Radium 100000.00000, ita AB <lb/>ped. <!-- REMOVE S-->480 ad aliud, &amp; prodibit quantitas BC <lb/>terren&aelig; &longs;emidiametri ped. <!-- REMOVE S-->20631229, hoc <lb/>e&longs;t mill. <!-- REMOVE S-->4126. pa&longs;&longs;. </s>             <cell>234</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>CCVI.</cell>
              <cell>R<emph type="italics"/>hombi pa&szlig;iones qua&longs;dam declarare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>235</cell>
            </row>
            <row>
 <s>246. Quod ver&ograve; ali&shy;<pb xlink:href="018/01/078.jpg" pagenum="70"/>quod intercedat di&longs;crimen inter hanc &amp; dia&shy;<lb/>trum &longs;uperi&ugrave;s inuentam, nil mirum, qui&atail; <lb/>vbi multiplex diui&longs;io intercedit, fractiones <lb/>aliqu&aelig; neglegun&shy;<lb/><figure id="id.018.01.078.1.jpg" xlink:href="018/01/078/1.jpg"/><lb/>tur, vnde demum <lb/>aliqua oritur dif&shy;<lb/>ferentia. </s></p><p type="margin">             <cell>CCVII.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportionem agentium naturalium in tran&longs;mutatione con&longs;iderare.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><margin.target id="note35"/><emph type="italics"/>XXXV <lb/>Idem aliter <lb/>per Trigo&shy;<lb/><gap/>ometriam.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>238</cell>
            </row>
 <s>Sed placeat h&igrave;c <lb/><arrow.to.target n="note36"/><lb/>vnum pr&aelig;tere&atail; <lb/>ob&longs;eruare, quo mi&shy;<lb/>rific&egrave; &longs;um delecta&shy;<lb/>tus, cum prim&ugrave;m <lb/>animaduerti: <expan abbr="Do-ctrin&atilde;">Do&shy;<lb/>ctrinam</expan> &longs;cilicet Tri&shy;<lb/>gonometricam illud idem exhibere po&longs;&longs;&etail;, <lb/>quod ab Algebr&acirc;, in &longs;ecund&acirc; methodo indi&shy;<lb/>cat&acirc;, po&longs;t omnes &aelig;quationes &longs;ubmini&longs;tra&shy;<lb/>tur. </s>           <row>
              <cell>CCVIII.</cell>
 <s>Fiat enim vt Sinus Ver&longs;us comple&shy;<lb/>menti anguli ob&longs;eruati, ad eiu&longs;dem anguli <lb/>ob&longs;eruati Sinum Rectum, ita nota altitudo <lb/>ad aliud, &amp; habebitur qu&aelig;&longs;ita terr&aelig; &longs;emi&shy;<lb/>diameter. </s>             <cell>M<emph type="italics"/>ota res &agrave; centro grauitatis per <expan abbr="prior&etilde;">priorem</expan> motum, in reditu uelocius mouetur   quam &longs;i quieuerit.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>238</cell>
 <s>Sit enim CB terr&aelig; &longs;emidiame&shy;<lb/>ter, BA nota altitudo, AD linea optica tan&shy;<lb/>gens in D, per quod ex centro C ducatur re&shy;<lb/>cta CD, qu&aelig; producta in E occurrat peri&shy;<lb/>pheri&aelig; circuli, interuallo CA, ex eodem <lb/>centro de&longs;cripti. </s>           </row>
            <pb xlink:href="015/01/017.jpg"/>
 <s>Eadem ergo e&longs;t Ratio AB <lb/>ad BC, qu&aelig; e&longs;t ED ad DC. </s>           <row>
              <cell>CCIX.</cell>
 <s>E&longs;t autem AD <pb xlink:href="018/01/079.jpg" pagenum="71"/>Sinus anguli ACE, eiusque Sinus Ver&longs;us e&longs;t <lb/>DE. <!-- KEEP S--></s>             <cell>S<emph type="italics"/>i &longs;uperficies rectangula in duas partes &aelig;quales diui&longs;a intelligatur, qu&aelig; am&shy;b&aelig; quadrat&aelig; &longs;int, itemque in duas in&aelig;quales, erit parallelipedum ex latere   medi&aelig; partis in totam &longs;uperficiem maius aggregato parallelipedorum ex   partibus in&aelig;qualibus in latera alterius partis mutuo, in eo, quod fit ex differentia lateris minoris partis &agrave; medi&aelig; latere in differentiam maioris par&shy;tis &longs;uperficiei &agrave; media &longs;uperficie bis, &amp; ex differentia amborum laterum   in&aelig;qualium iunctorum ad ambo latera, &aelig;qualia iuncta in minorem par&shy;tem &longs;uperficiei.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>241</cell>
 <s>At CD e&longs;t &aelig;qualis Sinui Recto anguli <lb/>CAD ob&longs;eruati; e&longs;t &longs;iquidem CD &aelig;qualis <lb/>&longs;inui complementi anguli C. <!-- KEEP S--></s>           </row>
            <row>
 <s>Igitur qu&aelig; <lb/>Ratio e&longs;t ip&longs;ius DE Sinus Ver&longs;i complemen&shy;<lb/>ti anguli ob&longs;eruati, ad DC Sinum anguli A <lb/>ob&longs;eruati, ea e&longs;t ip&longs;ius altitudinis not&aelig; BA, <lb/>ad&verbar; qu&aelig;&longs;itam terr&aelig; &longs;emidiametrum BC. <!-- KEEP S--></s>             <cell>CCX.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i du&aelig; line&aelig; ad &aelig;quales angulos ab eodem puncto peripheri&aelig; circuli refle&shy;ctantur, nece&longs;&longs;e e&longs;t angulos cum dimetiente factos &aelig;quales e&longs;&longs;e.<emph.end type="italics"/> V<emph type="italics"/>nde ma&shy;nife&longs;tum e&longs;t, protractam diametrum angulum &longs;uppo&longs;itum per &aelig;qualia di&shy;uidere.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><lb/>Quar&egrave; &longs;inum anguli ob&longs;eruati 99997.67348 <lb/>deme ex Radio, &amp; remanet 232652. Sinus <lb/>Ver&longs;us complementi.Iam &longs;i fiat vt 232652. <lb/>ad 99997.67348, ita nota altitudo ped. <!-- REMOVE S--><lb/>480. ad ped. <!-- REMOVE S-->20631193, eadem inuenitur <lb/>&longs;emidiameter, qu&aelig; &longs;uperi&ugrave;s per Algebram <lb/>innotuit. </s>             <cell>242</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>CCXI.</cell>
 </p><p type="margin">             <cell>S<emph type="italics"/>i du&aelig; line&aelig; ex duobus punctis peripheriam contingentes, in eandem par&shy;tem protrahantur, &longs;emper magis di&longs;tabunt inuicem ea ex parte, &amp; nun&shy;quam concurrent.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>243</cell>
 <s><margin.target id="note36"/><emph type="italics"/>XXXVI <lb/>Idem aliter <lb/>et breui&longs;&longs;i&shy;<lb/>m&egrave;.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Si perfici res commod&egrave; po&longs;&longs;it &longs;in&egrave; <lb/><arrow.to.target n="note37"/><lb/>inue&longs;tigatione anguli, quem cum perpendi&shy;<lb/>culo facit opticus radius &longs;ph&aelig;ricam terr&aelig; &longs;u&shy;<lb/>perficiem tangens, angulum illum libens <lb/>pr&aelig;termitterem: vix enim &longs;cio, qu&agrave;m exa&shy;<lb/>ct&egrave; deprehendi queat, quamuis organis di&shy;<lb/>ligenti&longs;&longs;im&egrave; elaboratis non caream. </s></p><p type="margin">             <cell>CCXII.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i ab eodem puncto ad circuli peripheriam line&aelig; quotuis ducantur, tres inue&shy;nire lineas, qu&aelig; non in alium punctum reflectentur.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><margin.target id="note37"/><emph type="italics"/>XXXVII <lb/>Quam exa&shy;<lb/>ct&egrave; ob&longs;erua. </s>             <cell>244</cell>
            </row>
 <s><lb/>ri po&longs;sint <lb/>anguli.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           <row>
              <cell>CCXIII.</cell>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Omnem mihi eximo &longs;crupulum, <lb/>&longs;i quando contingat in Quadrante lineas, in <lb/>quibus minuta di&longs;tinguuntur, ita obliqu&egrave; &longs;e&shy;<lb/>cari &acirc; perpendiculo, vt anceps h&aelig;ream, in <lb/>quam minuti partem cadat, cum tame&ntail; <lb/>etiam ip&longs;as minutorum minutias per&longs;equi <pb xlink:href="018/01/080.jpg" pagenum="72"/>oper&aelig; pretium &longs;it. </s>             <cell>P<emph type="italics"/>ropo&longs;ito circulo, atque in eius peripheria puncto &longs;ignato, lineas contingentes   ultra c&iacute;traque, &amp; eam ab ip&longs;omet deducere.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>245</cell>
 <s>Latus vnum Quadran&shy;<lb/>tis ita duplico, vt iam perpendiculum non <lb/>ex circuli centro, &longs;ed ab extrem&acirc; diametro <lb/>pendeat, &amp; ob&longs;eruationem in&longs;tituo: hinc <lb/>enim &longs;&aelig;pi&ugrave;s fit, vt &longs;ilum &longs;ericum crudum, <lb/>ex quo pilula plumbea &longs;u&longs;penditur, min&ugrave;s <lb/>obliqu&egrave; lineam minutorum &longs;ecet, qu&agrave;m &longs;i <lb/>ex centro penderet: Et quoniam angulus ad <lb/>peripheriam &longs;ubduplus e&longs;t anguli ad cen&shy;<lb/>trum, not&aelig; ver&ograve; graduum &amp; minutoru&mtail; <lb/>Quadrantis limbo appo&longs;it&aelig; indicant angulos <lb/>ad centrum, angulus &agrave; perpendiculo nota&shy;<lb/>tus, ex. gr. 1. 45 1/2, bifariam diuiditur, &amp; <lb/>qu&aelig;&longs;itus angulus e&longs;t, gr. o. m. 52. &longs;ec. 45. <lb/>Quare &longs;i qua labes ob&longs;eruationi adh&aelig;reat, <lb/>pauculis &longs;crupulis &longs;ecundis definitur. </s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Dari id quidem facil&egrave; pote&longs;t &longs;y&shy;<lb/>derum ob&longs;eruatori; in tant&acirc; nimirum di&longs;tan&shy;<lb/>ti&acirc; ip&longs;ius organi magnitudo, quantacunque <lb/>dem&ugrave;m illa &longs;it, plan&egrave; euane&longs;cit; ac proinde <lb/>i&longs;ta, vt ita dicam, virtualis duplicatio Qua&shy;<lb/>drantis nihil officit. </s>             <cell>CCXIIII.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i extra circulum duo puncta &aelig;qualiter &agrave; centro di&longs;tantia &longs;ignentur, erit pun&shy;ctum reflexionis &aelig;qualis in medio arcus intercepti inter lineas, qu&aelig; &agrave; centro ducuntur ad illa puncta.<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>i uer&ograve; unum centro proximius fuerit altero,   punctum &aelig;qualitatis in peripheria tant&ograve; longius, uer&longs;us breuiorem line&shy;am, quant&ograve; punctum aliud &agrave; centro magis di&longs;teterit.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>At ver&ograve; telluris ma&shy;<lb/>gnitudinem indaganti ex radio optico, res <lb/>non ita in plano e&longs;t: &longs;i enim oculum centro <lb/>Quadrantis admoueas ita, vt latus alterum <lb/>in&longs;trumenti congruat line&aelig; vis&ucirc;s, reliquum <lb/>ver&ograve; latus fuerit, vt dicebas, duplicatum; <lb/>angulus &agrave; perpendiculo &amp; line&acirc; vis&ucirc;s ex cen&shy;<pb xlink:href="018/01/081.jpg" pagenum="73"/>tro, non e&longs;t &aelig;qualis angulo &agrave; perpendiculo, <lb/>&amp; line&acirc; vis&ucirc;s ex extrem&acirc; diametro, quia pa&shy;<lb/>rallel&aelig; e&longs;&longs;e non po&longs;&longs;unt du&aelig; line&aelig; eunde&mtail; <lb/>circuli quadrantem tangentes. </s>             <cell>245</cell>
            </row>
 <s>Oculus au&shy;<lb/>tem in extrem&acirc; diametro po&longs;itus, vtpot&egrave; <lb/>magis &agrave; tellure remotus, plus terr&aelig; videt &longs;ub <lb/>minore angulo: neque omnin&ograve; contemnen&shy;<lb/>da e&longs;t altitudinum differentia, &longs;i Quadrantis <lb/>Radius pedes quinque &longs;ecund&ugrave;m longitudi&shy;<lb/>nem habere ponatur; cum circuli in terr&acirc; <lb/>maximi quantitas, qu&aelig; patet oculo decem <lb/>pedes alto, &longs;it fer&egrave; &longs;e&longs;quialtera eius, qu&aelig; pro&shy;<lb/>&longs;picitur ab oculo quinque tant&ugrave;m pedes &agrave; <lb/>terr&acirc; remoto. </s></p><p type="main">           <row>
              <cell>CCXV.</cell>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Non eadem e&longs;t ratio; &longs;i in aren&acirc; <lb/>litore&acirc;, ac in edit&acirc; turri, aut in colle ob&longs;er&shy;<lb/>uationem, vt h&igrave;c &longs;upponimus, in&longs;tituas; cum <lb/>enim terr&aelig; &longs;emidiameter aucta oculi altitu&shy;<lb/>dine &longs;it Secans Complementi anguli ob&longs;er&shy;<lb/>uati, &longs;ecantes autem angulorum &aelig;qualiter <lb/>cre&longs;centium addant &longs;emper maiorem, &amp; <lb/>maiorem differentiam, patet qu&agrave;m modi&shy;<lb/>cum anguli di&longs;crimen intercederet, &longs;i non <lb/>ad centrum Quadrantis, &longs;ed ad extremam <lb/>circuli diametrum applicaretur oculus i&ntail; <lb/>vltimum Horizontem directus &longs;ecund&ugrave;m <lb/>regulam lateri Quadrantis parallelam. </s>             <cell>P<emph type="italics"/>unctum reflexionis punctorum in&aelig;qualiter di&longs;tantium &agrave; centro, &aelig;qualiter   di&longs;tat &agrave; lineis, ductis &agrave; centro ad puncta &aelig;qualiter di&longs;tantia alterutrin&shy;que.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>246</cell>
 <s>Sed <lb/>quicquid de hoc e&longs;&longs;e contingat, certum e&longs;t <pb xlink:href="018/01/082.jpg" pagenum="74"/>oculo ad centrum applicato perpendiculum <lb/>ind&egrave; &longs;u&longs;pen&longs;um cadere parallelum perpendi&shy;<lb/>culo, quod ex extrem&acirc; diametro pendet, &amp; <lb/>con&longs;tituere angulum cum diametro &aelig;qua&shy;<lb/>lem illi, quem cum e&acirc;dem diametro facit <lb/>perpendiculum ex eius extremitate &longs;u&longs;pen&shy;<lb/>&longs;um. </s>           </row>
            <row>
 <s>Quare &longs;ola centri altitudo &longs;upra terr&aelig; <lb/>&longs;uperficiem, a&longs;&longs;umenda e&longs;t tanquam oculi <lb/>ob&longs;eruatoris altitudo. </s></p><p type="main">             <cell>CCXVI.</cell>
              <cell>S<emph type="italics"/>i fuerint circuli duo in&aelig;quales, &amp; extra utrunq&uacute;e punctum ad illud ex mi&shy;nore reflex&egrave; per magnam partem minoris &agrave; maiore perueuire pote&shy;runt.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Vel &longs;i min&ugrave;s placeat perpendiculo <lb/>vti, Quadrantis latus horizontaliter iacens <lb/>duplicetur, &amp; in extrem&acirc; diametro fiat cen&shy;<lb/>trum, circa quod conuer&longs;a dioptra tanti&longs;per <lb/>eleuetur, dum linea fiduci&aelig; congruat radio <lb/>optico terram tangenti; nam &longs;emi&longs;sis anguli <lb/>ad centrum facti cum latere horizontaliter <lb/>iacente in&longs;i&longs;tentis eidem arcui, e&longs;t angulus <lb/>depre&longs;sionis infra horizontem, &aelig;qualis an&shy;<lb/>gulo ACD facto in centro terr&aelig;; cuius com&shy;<lb/>plementum e&longs;t qu&aelig;&longs;itus angulus CAD. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">             <cell>247</cell>
            </row>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> An non oper&aelig; pretium facturus e&longs;&shy;<lb/>&longs;et, qui illud demum in praxim deduceret, <lb/>quod ego olim aliud ne&longs;cio quid meditans <lb/>perficiendum iu&longs;si, &longs;ed aliis curis di&longs;tractus <lb/>ad exitum non perduxi? </s>           <row>
              <cell>CCXVII.</cell>
 <s>Duxeram in plano <lb/>verticali lineam horizontalem longam pe&shy;<lb/>des Rom. <!-- REMOVE S-->fer&egrave; quinquaginta, &amp; in eius ex&shy;<lb/>tremo puncto, quod eam c&aelig;li plagam re-<pb xlink:href="018/01/083.jpg" pagenum="75"/>&longs;peciebat, in qua aliquid occurrebat ob&longs;er&shy;<lb/>uandum, axiculum rit&egrave; infigi curaui, circa <lb/>quem po&longs;&longs;et dioptra conuerti. </s>             <cell>O<emph type="italics"/>culus uidet partem &longs;uperficiei<emph.end type="italics"/> L<emph type="italics"/>un&aelig; illuminatam &agrave;<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>ole per radios reflexos   &agrave;<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>olis corpore: nec tamen pote&longs;t uidere imaginem ip&longs;ius in<emph.end type="italics"/> L<emph type="italics"/>una tanquam in &longs;peculo.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>248</cell>
            </row>
            <row>
 <s>Erat autem <lb/>animus parare regulam longam pedes 42, <lb/>cuius latitudo 4. digitos, cra&longs;&longs;ities aute&mtail; <lb/>duos digitos obtineret; &longs;ic enim fieri po&longs;&longs;e <lb/>&longs;perabam, vt latitudine in altitudinem con&shy;<lb/>uers&acirc;, regula non ade&ograve; grauis horizontali&shy;<lb/>ter con&longs;tituta, &amp; &longs;ecundum alteram extremi&shy;<lb/>tatem axiculo in&longs;erta, non &longs;inuaretur, nec <lb/>&agrave; &longs;u&acirc; rectitudine deflecteret: c&ugrave;m maxim&egrave; <lb/>decreui&longs;&longs;em ita illi aliam regulam breuiorem <lb/>&longs;ubiicere, in modum vectis primi generis, vt <lb/>inferiorem regulam premens eleuarem &longs;u&shy;<lb/>periorem, qu&aelig; circiter duas tertias &longs;u&aelig; lon&shy;<lb/>gitudinis partes (hoc e&longs;t circiter pedem ab <lb/>axiculo, circa quem volueretur, trige&longs;imum) <lb/>&longs;u&longs;tentata &agrave; &longs;uppo&longs;ito vecte non e&longs;&longs;et ade&ograve; <lb/>obnoxia inflexioni. </s>             <cell>CCXVIII.</cell>
              <cell>R<emph type="italics"/>ationem macul&aelig;<emph.end type="italics"/> L<emph type="italics"/>un&aelig; indagare.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Tum regul&aelig; longitudi&shy;<lb/>ne in pedes di&longs;tinct&acirc;; accipiendi erant pedes <lb/>41 2/3, vt e&longs;&longs;ent in vniuer&longs;um vnci&aelig; 500; cum <lb/>enim pedis vncia ita &longs;en&longs;ibiliter in lamin&acirc; <lb/>metallic&acirc; diuidi queat in particulas 50 vt ha&shy;<lb/>beantur vnci&aelig; particul&aelig; cente&longs;im&aelig;, erat Ra&shy;<lb/>dius circuli de&longs;cribendi partium 50000, &longs;ub&shy;<lb/>duplus numeri, qui habetur in Canone Tri&shy;<lb/>gonometrico communi. </s>             <cell>248</cell>
            </row>
 <s>Quare &longs;i hoc Ra&shy;<lb/>dio in plano verticali de&longs;cribatur arcus, &amp; <pb xlink:href="018/01/084.jpg" pagenum="76"/>ad lineam horizontalem excitetur perpendi&shy;<lb/>cularis &aelig;qualis Tangenti gr. <!-- REMOVE S-->1. (accepto &longs;e. <lb/></s>           <row>
              <cell>CCXIX.</cell>
              <cell>R<emph type="italics"/>ationem eorum qu&aelig; apparent circa<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>olem &longs;peculo in aqua po&longs;ito decla&shy;rare.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>150</cell>
 <s>&longs;emi&longs;&longs;e numeri Canonis in partibus vnci&aelig; <lb/>cente&longs;imis) ab&longs;cindi poterit ex arcu gradus <lb/>vnus, cuius &longs;inus parum di&longs;tabit &agrave; palmo <lb/>Romano architectonico. </s>           </row>
            <row>
 <s>Quare facil&egrave; pote&shy;<lb/>rit arcus in 60 minuta diuidi, &amp; ex eodem <lb/>centro interuallo maiore de&longs;cripto alio arcu, <lb/>poterunt duci line&aelig; tran&longs;uer&longs;&aelig;, in quibus <lb/>minutorum partes &longs;exage&longs;im&aelig; di&longs;tingui po&shy;<lb/>terunt, prout moris e&longs;t. </s>             <cell>CCXX.</cell>
              <cell>C<emph type="italics"/>au&longs;am cur<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>ol &aelig;&longs;tiuis diebus exoriens umbram ad meridiem, cum in meridie   ad boream mittat, explorare.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Hoc in&longs;trumento pa&shy;<lb/>rato angulum depre&longs;sionis in&longs;ra horizontem, <lb/>&longs;eu poti&ugrave;s infra lineam horizonti parallelam, <lb/>tam clar&egrave; po&longs;&longs;umus deprehendere, vt nihil <lb/>reliquum <gap/>quod de&longs;ideremus. </s></p><p type="main">             <cell>252</cell>
            </row>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Nec omnibus nec vbique locorum <lb/>commodum erit tuum hoc in&longs;trumentum <lb/>fabricari, quod vel vni loco affixum &longs;it opor&shy;<lb/>tet, vel &aelig;gerrim&egrave; transferri po&longs;&longs;it. </s>           <row>
              <cell>CCXXI.</cell>
 <s>Ne&longs;cio <lb/><arrow.to.target n="note38"/><lb/>quo fato adhuc pen&egrave;s me in &longs;emilacer&acirc;fffff pa&shy;<lb/>gell&acirc; durat &longs;chedia&longs;ma hoc, quo ante men&shy;<lb/>&longs;es aliquot cuidam, qui &longs;e in Geometri&aelig; pra&shy;<lb/>xi exercens dolebat nullum hactenus &agrave; &longs;e ad&shy;<lb/>hibitum in&longs;trumentum, cui citr&agrave; in&longs;ignis <lb/>erroris &longs;u&longs;picionem po&longs;&longs;et fidere, organum <lb/>propo&longs;ui, quod &amp; facil&egrave; con&longs;truitur, &amp; vix <lb/>vllum relinquit errandi periculum, prout ip&longs;a <lb/>docuit experientia. </s>             <cell>M<emph type="italics"/>agnitudo<emph.end type="italics"/> L<emph type="italics"/>un&aelig; &amp; c&aelig;terorum a&longs;trorum digno&longs;citur ex proportione alio&shy;rum ad eam iuxta di&longs;tantiam: ip&longs;ius uer&ograve; iuxta rationem pupill&aelig; ad<emph.end type="italics"/> L<emph type="italics"/>u&shy;nam di&longs;tanti&aelig; ratione.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>354</cell>
 <s>In triangulum c&ograve;ag&shy;<!--<pb xlink:href="018/01/085.jpg"/><pb xlink:href="018/01/086.jpg"/>           </row>
 NOTE: fig15 and fig16 extend over 2 pages            <row>
 <figure id="id.018.01.086.1.jpg" xlink:href="018/01/086/1.jpg"/><pb xlink:href="018/01/087.jpg"/><pb xlink:href="018/01/088.jpg"/><figure id="id.018.01.088.1.jpg" xlink:href="018/01/088/1.jpg"/><pb xlink:href="018/01/089.jpg"/><figure id="id.018.01.089.1.jpg" xlink:href="018/01/089/1.jpg"/>--><pb xlink:href="018/01/090.jpg" pagenum="77"/>mentatis tribus tigillis, ducatur recta AB <lb/>vnciarum 10. ex. </s>             <cell>CCXXII.</cell>
              <cell>Q<emph type="italics"/>uantitates qu&aelig; &aelig;quales e&longs;&longs;e non po&longs;&longs;unt in eodem genere, maius tamen &amp;   minus recipiunt, &longs;unt in proportione pote&longs;tatis.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>gr. <!-- REMOVE S-->&amp; &longs;uper e&acirc; fiat triangu&shy;<lb/>lum &aelig;quilaterum AEB. </s>             <cell>255</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>CCXXIII.</cell>
 <s>Quod &longs;i tigilli ni&shy;<lb/>mis longi e&longs;&longs;ent, interuallo A<emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> de&longs;cribantur <lb/>duo arcus &longs;e inuicem &longs;ecantes in <emph type="italics"/>i<emph.end type="italics"/>, &amp; inter&shy;<lb/>uallo A<emph type="italics"/>u<emph.end type="italics"/> arcus &longs;e &longs;ecantes in <emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>: per h&aelig;c enim <lb/>puncta duct&acirc; line&acirc; ex A, accipi poterit AE <lb/>&aelig;qualis ip&longs;i AB, &amp; erit angulus BAE gr. <!-- REMOVE S-->60. <lb/>Relinquitur autem tigillus EF longior, vt in <lb/>FA &longs;ecund&ugrave;m rectam EA productam in F <lb/>con&longs;tituatur tubulus H infundibuli in mo&shy;<lb/>rem excauatus, per quem vi&longs;us rect&acirc; traii&shy;<lb/>ciatur in de&longs;tinatum &longs;copum per aciculam <lb/>in E perpendiculariter erectam, ex qua de&shy;<lb/>pendet perpendiculum; hoc enim facit cum <lb/>line&acirc; EA angulum di&longs;tanti&aelig; obiecti &agrave; verti&shy;<lb/>ce ob&longs;eruatoris. </s>             <cell>Q<emph type="italics"/>uantitates qu&aelig; actu &aelig;quales e&longs;&longs;e non po&longs;&longs;unt, in nulla proportione actu   e&longs;&longs;e po&longs;&longs;unt.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>256</cell>
            </row>
            <row>
 <s>Quantitas ver&ograve; huius an&shy;<lb/>guli per Trigonometriam reperitur ex datis <lb/>lateribus AE, &amp; A<emph type="italics"/>u<emph.end type="italics"/> &amp; angulo <emph type="italics"/>u<emph.end type="italics"/> AE compre&shy;<lb/>hen&longs;o gr. <!-- REMOVE S-->60. ex con&longs;tructione. </s>             <cell>CCXXIIII.</cell>
              <cell>N<emph type="italics"/>eque temporis totius, ut imaginamur, ip&longs;um e&longs;&longs;e infinitum, neque &aelig;ui ui&shy;tarum proportio ulla e&longs;t ad tempus, quod pote&longs;tate e&longs;t, utpot&egrave; diem<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell/>
            </row>
 <s>Vel &longs;i fort&egrave; <lb/>breui&ugrave;s operari placeat, fingatur ex E puncto <lb/>in &longs;emi&longs;&longs;em lateris AB cadere linea perpen&shy;<lb/>dicularis, cuius quantitas facil&egrave; innote&longs;cit: <lb/>deinde ill&acirc; a&longs;&longs;umpt&acirc; vt Radio, vt Tangent&etail; <lb/>ver&ograve; di&longs;tanti&acirc; perpendiculi &agrave; medio line&aelig; <lb/>AB, angulus qu&aelig;ratur, quem facit perpen&shy;<lb/>diculum cum fict&acirc; ill&acirc; perpendiculari; hic <lb/>enim angulus additus gradibus 30. &longs;i perpen&shy;<pb xlink:href="018/01/091.jpg"/><figure id="id.018.01.091.1.jpg" xlink:href="018/01/091/1.jpg"/><pb xlink:href="018/01/092.jpg" pagenum="78"/>diculum cadat vltra &longs;emi&longs;&longs;em line&aelig; AB; <lb/>demptus autem ex gr. <!-- REMOVE S-->30. &longs;i cadat citr&agrave; &longs;e&shy;<lb/>mi&longs;&longs;em, dabit angulum di&longs;tanti&aelig; &agrave; vertice <lb/>qu&aelig;&longs;itum. </s>           <pb xlink:href="015/01/018.jpg"/>
            <row>
              <cell/>
              <cell><emph type="italics"/>uel men&longs;em.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Quod &longs;i di&longs;tantia &agrave; vertice exce&longs;&shy;<lb/>&longs;erit gr. <!-- REMOVE S-->60 perpendiculum cadet extr&agrave; latus <lb/>BE; idcirco &longs;u&longs;pendendum &egrave;rit ex I puncto, <lb/>quod bifariam diuidit rectam AE; &amp; &longs;iqui&shy;<lb/>dem obiectum in Horizonte fuerit, perpen&shy;<lb/>diculum ex I cadet in B, &longs;i ver&ograve; &longs;upra Hori&shy;<lb/>zontem, cadet in latus AB, &longs;i demum infra <lb/>lineam Horizonti parallelam depre&longs;&longs;um fue&shy;<lb/>rit, cadet perpendiculum in latus BE: &longs;em&shy;<lb/>per autem in note&longs;cet angulus factus &agrave; perpen&shy;<lb/>diculo &amp; line&acirc; FI vis&ucirc;s, dantur enim vel la&shy;<lb/>tera IA &amp; AB, vel IE &amp; EB cum angulo <lb/>comprehen&longs;o: vel &longs;altem in vtroque latere <lb/>de&longs;ignari poterit punctum, in quod ad rectos <lb/>angulos cadit linea ex I. <!-- KEEP S--></s>             <cell>256</cell>
            </row>
 </p><p type="margin">           <row>
              <cell>CCXXV.</cell>
 <s><margin.target id="note38"/><emph type="italics"/>XXXVIII <lb/>V&longs;us Tri&shy;<lb/>goni &aelig;qui&shy;<lb/>lateri ad <lb/>ob&longs;eruandos <lb/>angulos, in <lb/>quo vix er&shy;<lb/>rari po&longs;sit &agrave; <lb/>Geometra.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">             <cell>P<emph type="italics"/>roportio media non e&longs;t ex ratione agentis, &longs;ed patientis.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>256</cell>
 <s>Vt ver&ograve; in qu&agrave;m minimas particulas di&shy;<lb/>ui&longs;am haberet rectam AB, iubebam duci <lb/>AC &aelig;qualem vni ex ijs partibus, in quas pri&shy;<lb/>m&ograve; di&longs;tinctam eam po&longs;uimus, nempe i&ntail; <lb/>vncias pedis, &amp; perfici parallelogrammum <lb/>ABDC. </s>           </row>
            <row>
 <s>Tum diuis&acirc; AC, &amp; BD in quinque <lb/>&aelig;quales partes, &amp; ductis parallelis ip&longs;i AB, <lb/>inter po&longs;tremas <emph type="italics"/>a d<emph.end type="italics"/> &amp; CD ducatur diagona&shy;<lb/>li; C <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/>; &amp; diui&longs;is pariter &longs;ingulis vncijs i&ntail; <lb/>quinque partes, vt factum h&igrave;c e&longs;t in vnci&acirc; <pb xlink:href="018/01/093.jpg" pagenum="79"/>quint&acirc;, ducantur lineol&aelig; parallel&aelig; ip&longs;i CA, <lb/>donec diagonalem attingant: &amp; his paratis <lb/>habetur vncia AC diui&longs;a in partes 500, vel <lb/>&longs;altem in 250, &longs;i differentia inter duas pro&shy;<lb/>ximas lineolas &longs;en&longs;ibilis non &longs;it. </s></p><p type="main">             <cell>CCXXVI.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportio &longs;ublimis non con&longs;i&longs;tit in magnitudine, &longs;ed ordine, iuxta quem diffe&shy;rentia e&longs;t eius quod e&longs;t ante &amp; po&longs;t.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Quamuis autem tam exiguum triangu&shy;<lb/>lum AEB non &longs;it aptum ad acutiores angu&shy;<lb/>los inueniendos, con&longs;tat tamen po&longs;&longs;e illud <lb/>&longs;in&egrave; magno incommodo con&longs;trui ita, vt pe&shy;<lb/>des aliquot &longs;ingula latera obtineant; &amp; tunc <lb/>etiam minores angulorum particul&aelig; innote&shy;<lb/>&longs;cent. </s>             <cell>257</cell>
            </row>
 <s>Quod &longs;i quando res &longs;it qu&agrave;m exa&shy;<lb/>cti&longs;sim&egrave; perficienda, poterit lateri FE addi <lb/>regula, ex cuius extremo &longs;ecund&ugrave;m rectam <lb/>AE productam &longs;u&longs;pendatur perpendiculum, <lb/>perinde enim erit ac &longs;i totum triangulum <lb/>augeretur. </s>           <row>
              <cell>CCXXVII.</cell>
 <s>At &longs;i ex editiore loco deor&longs;um <lb/>&longs;pectandum &longs;it, &amp; perpendiculum ex I &longs;u&shy;<lb/>&longs;pen&longs;um cadat in latus EB tam prop&egrave; ip&longs;um <lb/>B, vt non facil&egrave; po&longs;sint particul&aelig; numera&shy;<lb/>ri, erigatur ad latus AE regula perpendicu&shy;<lb/>laris, in qua recta ex B per I ducta faciat an&shy;<lb/>gulum EIG rectum, &amp; &longs;umatur IG &aelig;qualis <lb/>ip&longs;i IE, &amp; ex G &longs;u&longs;pendatur perpendiculum, <lb/>quod intelligatur cadere ex. </s>             <cell>V<emph type="italics"/>it&aelig; iuxta numerum perfectionum in comparatione ad cogitationem no&shy;&longs;tram proportionem quandam habent.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>259</cell>
 <s>gr. <!-- REMOVE S-->in R. <!-- KEEP S--></s>           </row>
            <row>
              <cell>CCXXVIII.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportionem &longs;cienti&aelig; futurorum &amp; c&aelig;terorum occultorum con&longs;idera&shy;re.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Si <lb/>enim concipiatur ex I aliud perpendiculum <lb/>IS, vtique linea IG incidens in duas paralle&shy;<lb/>las IS, &amp; GR facit angulum SIB externum <pb xlink:href="018/01/094.jpg" pagenum="80"/>&aelig;qualem interno RGI: inuento igitur RGI, <lb/>innote&longs;cit angulus, quem cum perpendicu&shy;<lb/>lo facit linea vi&longs;ualis AE. <!-- KEEP S--></s>             <cell>260</cell>
            </row>
 <s>Cum itaque IE &amp; <lb/>IG &aelig;quales &longs;int &amp; ad angulum rectum, con&shy;<lb/>cept&acirc; rect&acirc; EG angulus EGI e&longs;t gr. <!-- REMOVE S-->45, cui <lb/>&aelig;qualis reliquus GEI additus angulo BEA gr. <!-- REMOVE S--><lb/>60. fit totus angulus GER gr. <!-- REMOVE S-->105; latus au&shy;<lb/>tem EG &longs;ubtendens angulum rectum, no&shy;<lb/>tum e&longs;t, cum nota &longs;int latera IG, &amp; IE; de&shy;<lb/>mum notum e&longs;t latus ER. </s>           <row>
              <cell>CCXXIX.</cell>
              <cell>I<emph type="italics"/>ncorporea omnia unum &longs;unt, neque numerus e&longs;t eorum.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>261</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>CCXXX.</cell>
              <cell>P<emph type="italics"/>roportio incorporeorum a&longs;cendentium &longs;emper maior e&longs;t.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s>Quare ex notis <lb/>lateribus EG &amp; ER vn&acirc; cum angulo com&shy;<lb/>prehen&longs;o inuenitur angulus EGR, qui dem&shy;<lb/>ptus ex EGI gr. <!-- REMOVE S-->45. relinquit notum RGI <lb/>&aelig;qualem angulo SIB; &amp; &longs;ic innote&longs;cit angu&shy;<lb/>lus SIE &aelig;qualis angulo, quem facit linea vi&shy;<lb/>&longs;ualis EA <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> line&acirc; AT iungente oculum ob&shy;<lb/>&longs;eruatoris cum centro terr&aelig;. </s>             <cell>262</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>CCXXXI.</cell>
 <s>Cum igitur &longs;atis <lb/>amplum huiu&longs;modi triangulum facil&egrave; po&longs;si&shy;<lb/>mus con&longs;truere, etiam addit&acirc; regul&acirc; IG, &amp; <lb/>alibi diui&longs;am vnciam habere po&longs;simus i&ntail; <lb/>partes &longs;altem cente&longs;imas e&acirc; methodo, quam <lb/>indicat Adrianus Metius in &longs;u&acirc; Geometri&acirc;, <lb/>patet fieri po&longs;&longs;e, vt qu&agrave;m euidenti&longs;sim&egrave; in&shy;<lb/>note&longs;cat angulus ille, quem ob&longs;eruatum &longs;up&shy;<lb/>ponebam ad inue&longs;tigandam terr&aelig; magnitu&shy;<lb/>dinem. </s>             <cell>T<emph type="italics"/>res e&longs;&longs;e mundos atque inter ip&longs;os nullam e&longs;&longs;e proportionem: nec numero eos   definiri.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>263</cell>
 <s>Sed mi&longs;sis organis ad in&longs;titutum <lb/>redeamus. </s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Audiui haud ita pridem hominem, <pb xlink:href="018/01/095.jpg" pagenum="81"/>qui ex maxim&acirc; vis&ucirc;s di&longs;tanti&acirc;, &longs;eu Hori&shy;<lb/><arrow.to.target n="note39"/><lb/>zontis Phy&longs;ici &longs;emidiametro, totius telluris <lb/>&longs;emidiametrum colligere &longs;e po&longs;&longs;e cen&longs;eban. </s>             <cell>CCXXXII.</cell>
              <cell>O<emph type="italics"/>mnis motus naturalis quanto uelocior e&longs;t tanto propior e&longs;t &amp; magis &longs;imilflimus quieti.<emph.end type="italics"/></cell>
 <s><lb/>Prim&ugrave;m ver&ograve; &longs;tatuebat, quod certum e&longs;t, ab <lb/>iis qui de maxim&acirc; vis&ucirc;s di&longs;tanti&acirc; di&longs;putant, <lb/>non eam inquiri, qu&aelig; vel ab oculis vari&egrave; af&shy;<lb/>fectis, vel &agrave; diuers&acirc; corporum videndorum <lb/>magnitudine, vel ab in&aelig;quali &longs;pecierum, <lb/>quas vocant, intentionalium, quibus obie&shy;<lb/>ctum repr&aelig;&longs;entandi vis ine&longs;t, diffu&longs;ione ea&shy;<lb/>rumue inten&longs;ione petenda e&longs;t. </s>             <cell>264</cell>
            </row>
 <s>Nemo enim <lb/>ignorat, &longs;i i&longs;ta &longs;pectentur, fieri non po&longs;&longs;&etail;, <lb/>vt certa vis&ucirc;s di&longs;tantia vniuer&longs;im pr&aelig;&longs;criba&shy;<lb/>tur. </s>           <row>
              <cell>CCXXXIII.</cell>
 <s>Acribus &longs;iquidem &amp; acutis oculis long&egrave; <lb/>remotiora patere con&longs;tat, qu&agrave;m hebetiori&shy;<lb/>bus, quos languidiores radii procul immi&longs;si <lb/>ad vi&longs;um non excitant. </s>             <cell>Q<emph type="italics"/>uod e&longs;t in mundo incorporeo &aelig;ternum e&longs;t, beatum, &longs;ecurum, immutabile   &longs;ecundum locum, &longs;olum iuxta e&longs;&longs;entiam fit: iuxta quod uelut &agrave; leui &longs;u&shy;&longs;urro aqu&aelig; &amp; aura &aelig;&longs;tiua demulcetur.<emph.end type="italics"/></cell>
              <cell>270</cell>
 <s>Vbi ver&ograve; obiectum <lb/>corpus non oculorum vitio latet, &longs;&aelig;p&egrave; &longs;u&acirc; <lb/>&longs;e paruitate ita protegit, vt admi&longs;si &agrave; pupill&acirc; <lb/>radii in tenui&longs;simum angulum coale&longs;centes <lb/>eam dem&ugrave;m afficiant Retin&aelig; particulam, <lb/>qu&aelig; eum &longs;en&longs;um omnem effugiat, &longs;entiendi <lb/>quoqu&egrave; munere &longs;olitaria fungi non pote&longs;t: <lb/>vt proinde Dioptrica &longs;ub&longs;idiarias lentes vi&shy;<lb/>treas in tubo&longs;picillo rit&egrave; di&longs;po&longs;itas mortali&shy;<lb/>bus tran&longs;mi&longs;erit, quarum ope inflexi Radii <lb/>ampliorem angulum con&longs;tituant, ide&ograve;qu&etail; <lb/>maiorem Retin&aelig; particulam ad videndum <pb xlink:href="018/01/096.jpg" pagenum="82"/>proritent. </s>           </row>
          </table>
 <s>Sed &amp; illud maxim&egrave; ambiguam <lb/>facit vis&ucirc;s di&longs;tantiam, quod pro di&longs;pari luce, <lb/>qua corpora imbuuntur, di&longs;par quoque exi&shy;<lb/>gunt interuallum, vt &longs;ub a&longs;pectum cadant: <lb/>&longs;ic aliquando Perig&aelig;am Lunam, qu&aelig; ant&etail; <lb/>pauculas horas fer&egrave; pleno orbe immen&longs;&atail; <lb/>collucebat, &longs;ereno c&oelig;lo ami&longs;&longs;am qu&aelig;rimus, <lb/>&longs;i fort&egrave; eius centrum in terre&longs;tris vmbr&aelig; a&shy;<lb/>xem inciderit; cum tamen eadem tenebra&shy;<lb/>rum immunis, quamuis Apog&aelig;a Soli pa&shy;<lb/>riter Apog&aelig;o oppo&longs;ita, &longs;ponte in oculos <lb/>incurrat. </s>         <p type="head">
            <s id="id000041">FINIS.</s>
 <s>Ea nimirum quamuis remotior&atail; <lb/>con&longs;piciuntur, qu&aelig; vberiori lumine &longs;iu&egrave; in&shy;<lb/>nato, &amp; in&longs;ito, &longs;iu&egrave; extrin&longs;ec&ugrave;s mutuato per&shy;<lb/>funduntur. </s></p><p type="margin">         </p>
          <pb xlink:href="015/01/019.jpg"/>
 <s><margin.target id="note39"/><emph type="italics"/>XXXIX <lb/>Maxima vi&shy;<lb/>&longs;us di&longs;tan&shy;<lb/>tia ex qui&shy;<lb/>bus debeat <lb/>definiri.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">       </section>
      </front>
 <s>Semotis igitur omnibus hi&longs;ce impedi&shy;<lb/>mentis, per qu&aelig; fieret, quomin&ugrave;s certi ali&shy;<lb/>quid de vis&ucirc;s di&longs;tanti&acirc; &longs;tatui po&longs;&longs;et; phy&longs;ici <lb/>horizontis &longs;emidiameter ex ips&acirc; terreni glo&shy;<lb/>bi configuratione petenda e&longs;t. </s>     <body>
        <chap>
 <s>Cum enim <lb/>vetus ille error opinantium terr&aelig; faciem &aelig;&shy;<lb/>quabili planitie diffu&longs;am iam dudum exta&shy;<lb/>buerit, &amp; nemo &longs;it, qui pil&aelig; in &longs;peciem ter&shy;<lb/>ras ac maria vndique in &longs;e&longs;e nutibus &longs;uis con&shy;<lb/>globata non intelligat; nemo pariter ambi&shy;<lb/>gat, quin ob conuexam huiu&longs;ce globi &longs;uper&shy;<lb/>ficiem, inclinatis nimir&ugrave;m partibus, &longs;eque <lb/>oculo &longs;ubducentibus, a&longs;pectus omnis quan&shy;<pb xlink:href="018/01/097.jpg" pagenum="83"/>tumuis acerrimus certis terminis circum&shy;<lb/>&longs;cribatur. </s>         <pb pagenum="1" xlink:href="015/01/020.jpg"/>
          <p type="head">
 <s>Hinc circulus partem hanc a&longs;pe&shy;<lb/>ctabilem &agrave; latente di&longs;pe&longs;cens, Horizontis <lb/>Phy&longs;ici nomine donatus e&longs;t, vt ab eo &longs;ecer&shy;<lb/>natur Horizonte, qui tellurem in duo hemi&shy;<lb/>&longs;ph&aelig;ria &longs;egregans, quia non oculo, &longs;ed <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> <lb/>ratione comprehendi pote&longs;t, Rationalis di&shy;<lb/>citur. </s></p><p type="main">           <s id="id000042">HIERONYMI CAR<lb/>DANI MEDIOLANENSIS, CI&shy;<lb/>VISQVE BONONIENSIS, MEDICI <lb/>de Proportionibus, &longs;eu Ope&shy;<lb/>ris Perfecti <lb/>LIBER QVINTVS.</s>
          </p>
 <s>Quamuis autem Phy&longs;ici Horizontis dia&shy;<lb/>meter tota intr&agrave; terr&aelig; cra&longs;situdinem deliteat, <lb/>quippe qu&aelig; recta e&longs;t linea arcui illi &longs;ubten&longs;a, <lb/>qui extremis terminis oculi Ortum Occa&shy;<lb/>&longs;umque circum&longs;picientis intercluditur: quia <lb/>tamen arcus huiu&longs;modi exiguo di&longs;crimin&etail; <lb/>quod vix &longs;ub &longs;en&longs;um ca&shy;<lb/><figure id="id.018.01.097.1.jpg" xlink:href="018/01/097/1.jpg"/><lb/>dat, &longs;ubten&longs;&aelig; rect&aelig; li&shy;<lb/>ne&aelig; longitudinem &longs;upe&shy;<lb/>rat; ide&ograve; non abs re ar&shy;<lb/>cus ip&longs;e pro phy&longs;ici hori&shy;<lb/>zontis &longs;emidiametro in&shy;<lb/>di&longs;criminatim v&longs;urpatur; <lb/>huiu&longs;ce &longs;emi&longs;sis maxi&shy;<lb/>mam obiecti a&longs;pectabilis <lb/>di&longs;tantiam metitur. </s></p><p type="main">         <p type="main">
            <s id="id000043">Prima diffinitio.</s>
 <s>Ex his &longs;ic ille argumentabatur. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>Sit arcus <lb/><arrow.to.target n="note40"/><lb/>AB men&longs;ura di&longs;tanti&aelig; vi&longs;us, qui non &agrave; rect&acirc; <lb/>line&acirc; &longs;en&longs;ibiliter deflectat<gap/>e&longs;t igitur AB recta <lb/>perpendiculariter in&longs;i&longs;tens rect&aelig; DC: radius <pb xlink:href="018/01/098.jpg" pagenum="84"/>autem opticus DB terram tangens facit cum <lb/>&longs;emidiametro angulum DBC rectum. </s>           <s id="id000044">Proportio ab Euclide &longs;ic de&longs;cribitur, Qu&ograve;d <lb/>&longs;it duarum quantitatum eiu&longs;dem generis, <lb/>quod ad magnitudinem attinet, compara&shy;<lb/>tio certa.</s>
          </p>
 <s>Igi&shy;<lb/>tur recta AB ab angulo recto ad B cadens i&ntail; <lb/>ba&longs;im perpendicularis, e&longs;t medio loco pro&shy;<lb/>portionalis inter &longs;egmenta DA &amp; AC. <!-- KEEP S--></s>         <p type="main">
            <s id="id000045">Secunda diffinitio.</s>
 <s>Qua&shy;<lb/>r&egrave; diui&longs;o quadrato maxim&aelig; vis&ucirc;s di&longs;tanti&aelig; <lb/>AB per altitudinem AD, prouenit qu&aelig;&longs;it&atail; <lb/>terr&aelig; &longs;emidiameter AC. <!-- KEEP S--></s>         </p>
          <p type="main">
 <s>Ver&ugrave;m arcum <lb/>pro rect&acirc; line&acirc; a&longs;&longs;umere par&ugrave;m Geometri&shy;<lb/>cum e&longs;t. </s></p><p type="margin">           <s id="id000046">Proportiones per &longs;imilitudinem <expan abbr="dic&utilde;tur">dicuntur</expan>, <lb/>c&ugrave;m quantitas quantitati <expan abbr="compara&ttilde;">comparatur</expan> alterius <lb/>generis, cui fingitur &aelig;qualis e&longs;&longs;e pote&longs;tate.</s>
          </p>
 <s><margin.target id="note40"/><emph type="italics"/>XXXX <lb/>Abu&longs;us li&shy;<lb/>ne&aelig; curu&aelig; <lb/>pro rect&atail;, <lb/>inutilis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">         <p type="main">
            <s id="id000047">Velut &longs;i a b fingatur monas in comparatione <lb/>ad b c erit rectangulum a c &aelig;quale line&aelig; b c.</s>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Ide&ograve; paruipendendendam cen&longs;ui <lb/>methodum, qu&aelig; mihi aliquando occurrit <lb/><arrow.to.target n="note41"/><lb/>per circulos Azimuthales; &longs;i nimir&ugrave;m duo&shy;<lb/>rum locorum, quorum alteruter ex alterius <lb/>edit&acirc; turri con&longs;pici queat, nota fuerit di&longs;tan&shy;<lb/>tia, &amp; poli altitudo. </s>         </p>
          <figure id="id.015.01.020.1.jpg" xlink:href="015/01/020/1.jpg"/>
 <s>In &longs;umm&acirc; enim turri <lb/>planum horizontale con&longs;tituatur, in eoque <lb/>meridiana linea de&longs;cribatur: tum ob&longs;eruetur <lb/>&longs;ub quo Azimutho locus alter con&longs;picuus <lb/>appareat: &amp; ex his datis qu&aelig;&longs;ita eruantur. </s>         <p type="main">
            <s id="id000048">Tertia diffinitio.</s>
 <s><lb/>Sit PAC loci Meridianus, vbi ob&longs;eruatio in&shy;<lb/>&longs;tituitur<gap/>; Verticalis per vtrumque locum <lb/>tran&longs;iens AB, cum Meridiano faciat angu&shy;<lb/>lum CAB ob&longs;eruatum; P ver&ograve; &longs;it Polus, &amp; <lb/>AP, BP &longs;int complementa nota datarum <lb/>poli eleuationum. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>Cum itaque in triangu&shy;<lb/>lo &longs;ph&aelig;rico BAP nota &longs;int duo latera AP, <lb/>BP, &amp; angulus BAP complementum angu&shy;<pb xlink:href="018/01/099.jpg" pagenum="85"/>li ob&longs;eruati CAB ad duos rectos, inueniatur <lb/>AB in gradibus &longs;eu <lb/>graduum particulis. <lb/><figure id="id.018.01.099.1.jpg" xlink:href="018/01/099/1.jpg"/><lb/>Tum fiat vt AB pars, <lb/>inuenta ad totum cir&shy;<lb/>culum, hoc e&longs;t gr. <!-- REMOVE S--><lb/>360, ita data duorum <lb/>locorum di&longs;tantia ad <lb/>aliud, &amp; prodibunt <lb/>milliaria toti circulo <lb/>in terr&acirc; maximo re&longs;pondentia. </s>           <s id="id000049">Proportio &aelig;qualis proportioni e&longs;t, c&ugrave;m eodem modo termini <lb/>&longs;e habent inuicem in utraque</s>
          </p>
          <p type="main">
            <s id="id000050">Quarta diffinitio.</s>
 <s>Not&acirc; autem <lb/>circularis peripheri&aelig; quantitate neminem <lb/>Geometram diameter qu&aelig;&longs;ita latere poterit. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s><lb/>Sed quoniam di&longs;tantia illa non ade&ograve; exigua <lb/>e&longs;&longs;e pote&longs;t, qu&aelig; careat omni &longs;u&longs;picione abu&shy;<lb/>s&ucirc;s rect&aelig; line&aelig; pro curu&acirc;, ide&ograve; methodum <lb/>hanc inter qui&longs;quilias, &agrave; quibus par&ugrave;m di&shy;<lb/>&longs;tat, reieci. </s></p><p type="margin">           <s id="id000051">Proportiones &longs;ecundum genus not&aelig; dicuntur, c&ugrave;m nouimus, <lb/>qu&ograve;d &longs;int maiores, aut minores. </s>
            <s id="id000052">Nam c&ugrave;m &aelig;quales &longs;unt, &longs;imul ne<lb/>cesse e&longs;t, ut cogno&longs;camus genus, &amp; &longs;peciem.</s>
 <s><margin.target id="note41"/><emph type="italics"/>XXXXI <lb/>Secunda me <lb/>thodus in&shy;<lb/>uestigandi <lb/>telluris am&shy;<lb/>bitum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">         </p>
          <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Id tamen per &longs;ummam iniuriam <lb/><arrow.to.target n="note42"/><lb/>factum: neque enim magnum intercedere <lb/>pote&longs;t di&longs;crimen, quod propo&longs;ito officiat: e&longs;t <lb/>&longs;cilicet di&longs;crimen minus dat&acirc; altitudine. </s>           <s id="id000053">Quinta diffinitio.</s>
          </p>
 <s>Ex <lb/>altitudine enim BA pro&longs;pici&eacute;nti pateat ar&shy;<lb/>cus BD, quem &longs;ubtendit recta BD, Tan&shy;<lb/>gens autem e&longs;t AD. <!-- KEEP S--></s>         <p type="main">
            <s id="id000054">Datum po&longs;itione e&longs;t: quod nece&longs;&longs;ari&ograve; ex po&longs;itis certam habet <lb/>quantitatem.</s>
 <s>Con&longs;tat ex Archimede <lb/>lib.          </p>
          <p type="main">
 1. de &longs;ph&aelig;r. &amp; cyl. </s>           <s id="id000055">Sexta diffinitio.</s>
          </p>
 <s>Tangentem AD ma&shy;<lb/>iorem e&longs;&longs;e arcu BD, arcum autem BD maio&shy;<lb/>rem rect&acirc; BD &longs;ubtens&acirc;: At du&aelig; rect&aelig; BD, <pb xlink:href="018/01/100.jpg" pagenum="86"/>BA &longs;imul &longs;umpt&aelig; maiores &longs;unt qu&agrave;m AD, <lb/>igitur exce&longs;&longs;us ip&longs;ius <lb/><figure id="id.018.01.100.1.jpg" xlink:href="018/01/100/1.jpg"/><lb/>AD &longs;upra rectam BD <lb/>minor e&longs;t, qu&agrave;m &longs;it <lb/>data altitudo BA; er&shy;<lb/>go mult&ograve; minor e&longs;t <lb/>exce&longs;&longs;us rect&aelig; AD <lb/>tangentis &longs;upra ar&shy;<lb/>cum BD, vel arc&ucirc;s <lb/>BD &longs;upra rectam BD <lb/>&longs;ubten&longs;am. </s>         <p type="main">
            <s id="id000056">Datum &longs;impliciter dicitur, quod ex propo&longs;itis cogno&longs;ci pote&longs;t, <lb/>quantum &longs;it.</s>
 <s>Ne ver&ograve; <lb/>po&longs;it&acirc; altitudine BA notabili, cen&longs;eret quis <lb/>in&longs;ignem quoque e&longs;&longs;e differentiam inter cur&shy;<lb/>uam &amp; rectam lineam, qu&aelig; locorum inter&shy;<lb/>ualla metiatur, animaduertere oportet ar&shy;<lb/>cum BD maiorem e&longs;&longs;e latere BD polygoni <lb/>in&longs;cripti, minorem autem latere EF polygo&shy;<lb/>ni circum&longs;cripti: at exce&longs;&longs;us lateris EF ad la&shy;<lb/>tus BD habet Rationem, quam EB ad BC. <!-- KEEP S--></s>         </p>
          <p type="main">
 <s><lb/>Vnde liquet manife&longs;t&egrave;, qu&agrave;m modico di&shy;<lb/>&longs;crimine differat arcus &agrave; rect&acirc; vel &longs;ubtens&acirc; <lb/>BD, vel tangente EF. </s></p><p type="margin">           <s id="id000057">Septima diffinitio.</s>
          </p>
 <s><margin.target id="note42"/><emph type="italics"/>XXXXII. </s>         <p type="main">
            <s id="id000058">Proportiones pote&longs;tate <expan abbr="dicun&ttilde;">dicuntur</expan>, qu&aelig; &longs;ub comparatione aliarum <lb/><expan abbr="quantitat&utilde;">quantitatum</expan> nece&longs;&longs;ariam habentium <expan abbr="c&otilde;nexionem">connexionem</expan> <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> <expan abbr="cogno&longs;cun&ttilde;">cogno&longs;cuntur</expan>.</s>
 <s><lb/>Differentia <lb/>longitudinis <lb/>inter arcum <lb/>et eius Tan&shy;<lb/>gentem vel <lb/>&longs;ubten&longs;am.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">         </p>
          <p type="main">
 <s>Memini me aliquando calculos &longs;ubducen&shy;<lb/>tem, qu&agrave;m long&egrave; pateat vi&longs;us Rom&aelig; &egrave; &longs;um&shy;<lb/>mo crucis apice, qu&aelig; &aelig;dis Apo&longs;tolorum <lb/>Principi &longs;acr&aelig; tholo incumbit. </s>           <s id="id000059">H&aelig; autem &longs;unt aliquando eiu&longs;dem generis, cum primis ut nu&shy;<lb/>meri: aliquand&ograve; alterius, ut linearum &amp; &longs;uperficierum, angulorum, <lb/>&amp; arcuum: aliquando eiu&longs;dem generis, &amp; diuer&longs;arum &longs;pecierum, <lb/>ut arcuum per &longs;inus, qua utuntur A&longs;tronomi.</s>
          </p>
 <s>deprehendi&longs;&shy;<lb/>&longs;e arcum DB gr. <!-- REMOVE S-->o. </s>         <p type="main">
            <s id="id000060">Octaua diffinitio.</s>
          </p>
          <p type="main">
 <s>m. </s>           <s id="id000061">Proportio homonyma dicitur duarum quantitatum diuer&longs;i ge</s>
          </p>
 <s>23. &longs;tatuebam autem <lb/>in &longs;ingulos gradus milliaria Italica 60, vt <pb xlink:href="018/01/101.jpg" pagenum="87"/>nunc vulgaris fert opinio, crucis ver&ograve; altitu&shy;<lb/>dinem &longs;upra maris Mediterranci &longs;uperfi&shy;<lb/>ciem ponebam palmorum, quorum v&longs;us ho&shy;<lb/>di&egrave; e&longs;t apud Romanos architectos, circiter <lb/>700. Quare arcus BD erat mill. <!-- REMOVE S-->23. &amp; Tan&shy;<lb/>gens AD mill. (23 441/100000), di&longs;crimine vix pa&longs;&shy;<lb/>&longs;uum 4 1/2. Quid igitur officiat, &longs;i quis pro <lb/>arcu BD a&longs;&longs;umat, aut &longs;ubten&longs;am BD, aut <lb/>tangentem EF, aut aliquam ex intermediis? </s>         <p type="main">
            <s id="id000062"><arrow.to.target n="marg1"/><lb/>neris, &longs;ed alterius a b altero dependentium, uelut motus ad tem&shy;
  
  
 <s><lb/>nullus &longs;iquidem oriri pote&longs;t error, qui &longs;ub <lb/>&longs;en&longs;um cadat. </s> 
  
 <s>Quod &longs;i, vt &longs;&aelig;p&egrave; fieri pote&longs;t, <lb/>di&longs;tantiam BD decemped&acirc; dimetiamur, ni&shy;<lb/>hil erit quod de tu&acirc; ill&acirc; methodo dubites, <lb/>Mer&longs;enne, non enim arcu pro rect&acirc; abu&shy;<lb/>teris. </s></p><p type="main"> 
  <pb pagenum="2" xlink:href="015/01/021.jpg"/>pus. </s>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Su&longs;picor Mer&longs;enne (detur hoc Ger&shy;<lb/>mano candori) non tibi rectam pro arc&ucirc;s <lb/>men&longs;ur&acirc; a&longs;&longs;umptam di&longs;plicui&longs;&longs;e; &longs;ed metho&shy;<lb/>dum illam, qu&aelig; tibi nihil de Ptolem&aelig;o co&shy;<lb/>gitanti occurrerat, dem&ugrave;m di&longs;plicui&longs;&longs;e faci&shy;<lb/>l&egrave; crediderim, vbi eam veteribus quoqu&egrave; <lb/>innotui&longs;&longs;e deprehendi&longs;ti: ideo illam inter <lb/>&longs;cruta reieci&longs;ti. </s>           <s id="id000063">Dicimus enim motum tardum, uel uelocem in comparatione <lb/>ad tempus.</s>
          </p>
 <s>Ego quoque, vt vera nar&shy;<lb/>rem, &longs;&aelig;pi&ugrave;s doleo, quod veritatem tan&shy;<lb/>quam peregrinam exceperim, qua&longs;i ad m&etail; <lb/>primum diuerti&longs;&longs;et; quam po&longs;tea alienum <lb/>limen triui&longs;&longs;e comperio: nec &longs;an&egrave; me pro&shy;<lb/>bro&longs;is &longs;uis &longs;timulis vrget inuidentia, qua c&aelig;&shy;<pb xlink:href="018/01/102.jpg" pagenum="88"/>teris veritatis lumen inuideam; &longs;ed terret <lb/>calumnia, qua &longs;&aelig;p&egrave; apud iniquos iudices fur&shy;<lb/>ti reus laboras, ni&longs;i id aliund&egrave; acceptum <lb/>&longs;ponte profitens mentiaris: perinde atque &longs;i <lb/>nemo &longs;olem po&longs;&longs;et intueri, qui alios de eius <lb/><arrow.to.target n="note43"/><lb/>luce narrantes non audierit. </s>         <p type="margin">
            <s id="id000064"><margin.target id="marg1"/>C<emph type="italics"/>ar<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
 <s>Simile quid in <lb/>hoc eodem Problemate mihi contigit expe&shy;<lb/>riri. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>Cum enim locorum duorum AB di&shy;<lb/>&longs;tantiam notam ponerem, ac complemen&shy;<lb/>ta eleuationum poli; ob&longs;eruabam Solis di&shy;<lb/>&longs;tantiam &agrave; vertice SA, quam per Tabulas <lb/>Anacla&longs;ticas, &amp; Parallacticas corrigebam; <lb/>Tum ex complemento declinationis Solis <lb/>SP, complemento altitudinis Poli AP: &amp; di&shy;<lb/>&longs;tantia Solis &agrave; vertice SA, inquirebam angu&shy;<lb/>lum ASP; ex quo inuento, vn&acirc; cum latere <lb/>SP, &amp; complemento altitudinis poli BP, <lb/>inueniebam SB, quod demptum ex SA re&shy;<lb/>linquebat arcum BA qu&aelig;&longs;itum. </s>           <s id="id000065">Nona diffinitio.</s>
          </p>
 <s>H&aelig;c ta&shy;<lb/>men methodus po&longs;t dies aliquos di&longs;plicuit, <lb/>cum animaduerterem ingenio&longs;um A&longs;trono&shy;<lb/>mum e&acirc;dem vi&acirc; ince&longs;si&longs;&longs;e, &amp; quidem fe&shy;<lb/>lici&ugrave;s non Solem &longs;ed &longs;ydera fixa vertici pro&shy;<lb/>xima ob&longs;eruando, qu&aelig; nec parallaxi nec re, <lb/>fractioni &longs;unt obnoxia. </s></p><p type="margin">         <p type="main">
            <s id="id000066">Proportionum ali&aelig; dicuntur rhete, ali&aelig; alog&aelig;, rhet&aelig; qu&aelig; &longs;unt <lb/>ut numeri ad numerum, alog&aelig; qu&aelig; non &longs;unt numeri ad numerum.</s>
 <s><margin.target id="note43"/><emph type="italics"/>XXXXIII. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s><lb/>Tertia me&shy;<lb/>thodus in&shy;<lb/>uestigandi <lb/>ambitu&mtail; <lb/>terr&aelig;.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           <s id="id000067">Decima diffinitio</s>
          </p>
 <s>C&aelig;ter&ugrave;m ne ab in&longs;titut&acirc; qu&aelig;&longs;tione de&shy;<lb/>flectamus, illud e&longs;t ob&longs;eruandum, quod &longs;i <lb/>cognit&acirc; altitudine BA, &amp; dato angulo ad A, <pb xlink:href="018/01/103.jpg" pagenum="89"/>vellet a&longs;&longs;umere triangulum rectangulum ad <lb/>B, vt notam faceret <lb/><figure id="id.018.01.103.1.jpg" xlink:href="018/01/103/1.jpg"/><lb/>di&longs;tantiam inter B &amp; <lb/>D, &longs;ibique per&longs;uaderet <lb/>aut &agrave; ba&longs;i aut ab hy&shy;<lb/>pothenus&acirc; illius <expan abbr="tri&atilde;-guli">trian&shy;<lb/>guli</expan> exhiberi di&longs;tan&shy;<lb/>tiam BD, long&egrave; di&shy;<lb/>&longs;taret &agrave; veritate. </s>         <p type="main">
            <s id="id000068">Proportio rhete alia &aelig;qualis, alia multiplex, uel &longs;ubmultiplex: <lb/>alia unius partis exce&longs;&longs;us, aut defectus, alia plurium, quam &longs;uper&shy;<lb/>partientem, aut &longs;upartientem uocant.</s>
 <s>Du&shy;<lb/>cta &longs;iquidem perpen&shy;<lb/>dicularis BH long&egrave; <lb/>minor e&longs;t arcu BD, cum &longs;it Tangens &longs;e&shy;<lb/>mi&longs;sis illius arc&ucirc;s: hypothenu&longs;a ver&ograve; AH <lb/>minor e&longs;t qu&agrave;m tota Tangens AD, de&shy;<lb/>fectu &aelig;quali ip&longs;i ba&longs;i BH; &longs;unt enim HB, <lb/>HD &aelig;quales, c&ugrave;m vtraque &longs;it circulum <lb/>tangens ab eodem puncto H ducta. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>Qua&shy;<lb/>propter deberet aggregatum ex ba&longs;i BH <lb/>&amp; hypothenus&acirc; AH accipere, vt totam <lb/>AD haberet, qu&aelig; non mult&ugrave;m differt ab ar&shy;<lb/>cu BD, ni&longs;i altitudo BA fuerit mons aut &longs;co&shy;<lb/>pulus. </s></p><p type="main">           <s id="id000069">Vndecima diffinitio.</s>
          </p>
 <s>Quod &longs;i tuus ille terren&aelig; magnitudinis <lb/><arrow.to.target n="note44"/><lb/>inue&longs;tigator lineam BD pro maxim&acirc; vi&shy;<lb/>s&ucirc;s di&longs;tanti&acirc; a&longs;&longs;ump&longs;i&longs;&longs;et, illa vtique media <lb/>e&longs;t proportionalis, ex cuius quadrato per no&shy;<lb/>tam altitudinem DA diui&longs;o prouenit tertius <pb xlink:href="018/01/104.jpg" pagenum="90"/>terminus, vnde terrena <lb/><figure id="id.018.01.104.1.jpg" xlink:href="018/01/104/1.jpg"/><lb/>&longs;emidiameter cogno&longs;ci&shy;<lb/>tur, non tamen ip&longs;a &longs;e&shy;<lb/>midiameter AG e&longs;t ter&shy;<lb/>tius analogi&aelig; terminus, <lb/>&longs;ed potius conflatum ex <lb/>DC, CB: latus enim v&shy;<lb/>num trianguli rectan&shy;<lb/>guli e&longs;t medium propor&shy;<lb/>tionale inter differentiam <lb/>hypothenu&longs;&aelig; ac reliqui lateris, &amp; eorum ag&shy;<lb/>gregatum: ac proinde vt AD ad DB, it&atail; <lb/>DB ad DCB. </s>         <p type="main">
            <s id="id000070">Cum diui&longs;o denominatore per numeratorem exit quantitas alo<lb/>ga, proportio dicitur aloga: &longs;i autem numerus integer, aut pars nu&shy;<lb/>meri nota dicitur rhete.</s>
 <s>Quare ex inuento tertio ter&shy;<lb/>mino debui&longs;&longs;et datam altitudinem DA de&shy;<lb/>mere, &amp; re&longs;iduum bifariam diui&longs;um dedi&longs;&shy;<lb/>&longs;et qu&aelig;&longs;itam &longs;emidiametrum AC. <!-- KEEP S--></s>         </p>
          <p type="main">
 <s>Hinc <lb/>rect&egrave; dicebas arcum illum pro rect&acirc; line&acirc; <lb/>par&ugrave;m Geometric&egrave; a&longs;&longs;umptum. </s></p><p type="margin">           <s id="id000071">Duodecima diffinitio.</s>
          </p>
 <s><margin.target id="note44"/><emph type="italics"/>XXXXIV <lb/>Quarta me&shy;<lb/>thodus in&shy;<lb/>neniendi ter&shy;<lb/>ra &longs;emidia&shy;<lb/>metrum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">         <p type="main">
            <s id="id000072">Proportionem in proportionem duci e&longs;t, quoties recto ordine <lb/>tres quantitates in ei&longs;dem collo<expan abbr="can&ttilde;">cantur</expan>: ut &longs;int tres quan<lb/><figure id="id.015.01.021.1.jpg" xlink:href="015/01/021/1.jpg"/><lb/>titates a b c dicetur proportio a ad c producta ex pro <lb/>portione a ad b &amp; b ad c, &amp; &longs;imiliter proportio c ad <lb/>a producitur ex proportione b ad a, &amp; c ad b.</s>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Nunquam hominem potui &agrave; con&shy;<lb/>cept&acirc; &longs;ententi&acirc; reuocare, ni&longs;i vbi eum iu&longs;&longs;i <lb/>rem rotam in praxim deducere. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>Statuimus <lb/>prim&ugrave;m extra omnem controuer&longs;iam po&longs;i&shy;<lb/>tum videri, in decernend&acirc; Phy&longs;ici horizon&shy;<lb/>tis amplitudine non incertam &aelig;dium aut <lb/>montium altitudinem e&longs;&longs;e &longs;pectandam, &longs;ed <lb/>eam ex communi vulgarique hominum ma&shy;<lb/>gnitudine definiendam. </s>           <s id="id000073">Tertia decima diffinitio.</s>
          </p>
 <s>Quandoquidem <pb xlink:href="018/01/105.jpg" pagenum="91"/>cum ex &longs;ublimiori loco longi&ugrave;s vi&longs;us eat, ex <lb/>humiliori autem breuioribus terminis coer&shy;<lb/>ceatur, quis non videt certam &longs;tatui non po&longs;&shy;<lb/>&longs;e vis&ucirc;s di&longs;tantiam, quin certa pariter alti&shy;<lb/>tudo, ex qua oculus circum&longs;picere valeat, <lb/>con&longs;tituta intelligatur? </s>         <p type="main">
            <s id="id000074">Proportionem per proportionem diuidi e&longs;t, quoties ad eandem <lb/>quantitatem du&aelig; quantitates comparantur, tunc illarum propor&shy;<lb/>tio e&longs;t, qu&aelig; prodit una per alteram diui&longs;a.</s>
 <s>pr&aelig;ter eam ver&ograve;, <lb/>quam humano corpori natura plerunqu&etail; <lb/>conce&longs;&longs;it, cur hanc pr&aelig; ali&acirc; eligas altitudi&shy;<lb/>nem, nulla &longs;uppetit ratio. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>Nec ambigi vllo <lb/>pacto pote&longs;t, an Veteres horizontis phy&longs;ici <lb/>amplitudinem indagantes, altitudinem vl&shy;<lb/>lam human&acirc; maiorem a&longs;&longs;ump&longs;erint; eam <lb/>&longs;iquidem horizonti tribuendam cen&longs;uer&etail; <lb/>magnitudinem, qu&aelig; cum &longs;ph&aelig;ric&aelig; &longs;uperfi&shy;<lb/>ciei pars &longs;it, &agrave; plan&acirc; tamen minim&ugrave;m differ&shy;<lb/>re po&longs;&longs;it. </s>           <s id="id000075">Sint proportiones a &amp; b ad c &amp; interponatur b inter a &amp; c, dico <lb/>proportionem a ad c diui&longs;am per proportionem a ad b, &amp; prodire <lb/>proportionem b ad c, con&longs;tat ex conuer&longs;a pr&aelig;cedentis.</s>
          </p>
 <s>Hinc Macrobius Saturnal. <!-- REMOVE S-->lib.          <p type="main">
            <s id="id000076">Quarta decima diffinitio.</s>
 7. <lb/>cap.          </p>
          <p type="main">
 14. <emph type="italics"/>Vbicunque terrarum &longs;teteris<emph.end type="italics"/>, inquit, <lb/><emph type="italics"/>videris tibi quandam c&oelig;li conclu&longs;ionem vide&shy;<lb/>re; &amp; hoc e&longs;t quod Horizontem veteres voca&shy;<lb/>uerunt: quorum indago fideliter deprehendit, <lb/>directam ab oculis aciem per planum contr&agrave; <lb/>a&longs;picientibus non pergere vltra CLXXX &longs;ta&shy;<lb/>dia, &amp; inde in orbem iam recuruari. </s>           <s id="id000077">Additio proportionum intelligitur quotiens duarum quanti&shy;<lb/>tatum ad unam tertiam, proportiones per aggregatum ip&longs;arum <lb/>quantitatum ad eandem coniunguntur.</s>
          </p>
          <p type="main">
            <s id="id000078">Velut &longs;i comparentur a b &amp; b c ad d, inde tota <lb/><figure id="id.015.01.021.2.jpg" xlink:href="015/01/021/2.jpg"/><lb/>a c ad d dicemus proportionem, ac ad d e&longs;&longs;e con<lb/><expan abbr="iunct&atilde;">iunctam</expan> ex duabus proportionibus a b ad d &amp; b c <lb/>ad <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> d. </s>
 <s>Per pla&shy;<lb/>num, ide&ograve; adieci, quia altitudines longi&longs;&longs;im&egrave; <lb/>a&longs;picimus; quippe qui &amp; c&aelig;lum videmus. </s>           <s id="id000079">Hoc &amp; duo &longs;equentes &longs;icut &amp; du&etail; <expan abbr="anteced&etilde;tes">antecedentes</expan> demon&shy;<lb/>&longs;trabitur e&longs;&longs;e. </s>
            <s id="id000080">nunc &longs;olum quomodo <expan abbr="intelligend&utilde;">intelligendum</expan> &longs;it proponimus.</s>
 <s><lb/>Ergo in omni horizontis orbe ip&longs;e qui intuetur, <lb/>centron e&longs;t. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>Et quia diximus quantum &agrave; cen&shy;<emph.end type="italics"/><pb xlink:href="018/01/106.jpg" pagenum="92"/><emph type="italics"/>tro acies v&longs;que ad partem orbis extenditur, &longs;i&shy;<lb/>n&egrave; dubio in horizonte diametros orbis CCCLX <lb/>&longs;tadiorum e&longs;t: &amp; &longs;i vlteri&ugrave;s qui intuetur ac&shy;<lb/>ce&longs;&longs;erit, &longs;eu retror&longs;um rece&longs;&longs;erit, &longs;imilem cir&shy;<lb/>ca &longs;e orbem videbit.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           <s id="id000081">Quinta decima diffinitio.</s>
          </p>
 <s>Rogaui deinde vtr&ugrave;m Macrobio poti&ugrave;s <lb/><arrow.to.target n="note45"/><lb/>&longs;tadijs 180 Phy&longs;ici Horizontis &longs;emidiame&shy;<lb/>trum definienti acquie&longs;ceret, an ver&ograve; &longs;ibi <lb/>cum Recentioribus quibu&longs;dam conueniret, <lb/>qui cum Clauio (cui facil&egrave; adh&aelig;&longs;it Blanca&shy;<lb/>nus) in cap.2. &longs;ph&aelig;r. </s>         <p type="main">
            <s id="id000082">Detractionem proportionis &agrave; proportione intelligimus fieri <lb/>per <expan abbr="detraction&etilde;">detractionem</expan> minoris quantitatis &agrave; maiore, comparatam ad ean&shy;<lb/>dem quantitatem.</s>
 <s>tanquam veritati ma&shy;<lb/>xim&egrave; con&longs;entaneam ad mittunt eorum &longs;en&shy;<lb/>tentiam, qui a&longs;pectum ad milliaria 62 1/2 pro&shy;<lb/>trahi opinantur. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>Neque enim illum aut cum <lb/>Alberto Magno aut cum Proclo &longs;entire cen&shy;<lb/>&longs;ebam, quorum prior &longs;tadia mille, po&longs;te&shy;<lb/>rior bis mille horizontis phy&longs;ici &longs;emidiame&shy;<lb/>tro dedit. </s></p><p type="margin">           <s id="id000083">Velut in exemplo &longs;uperiore detracta proportione b c ad d ex
  
 <s><margin.target id="note45"/><emph type="italics"/>XXXXV <lb/>Ostenditur <lb/>error ex ab&shy;<lb/>u&longs;u line&aelig; <lb/>curu&aelig; pro <lb/>recta.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> 
  <pb pagenum="3" xlink:href="015/01/022.jpg"/>proportione a c ad d, relinquetur proportio a b ad d. </s>
 <s>Ille quidem confe&longs;tim Neotericoru&mtail;<lb/>&longs;ententiam arripuit: &longs;ed vbi iu&longs;&longs;us e&longs;t AB <lb/>mill. <!-- REMOVE S-->62 1/2 ad pedes 312500 reuocare, &amp; <lb/>huius numeri quadratum 97656.250000. <lb/>diuidere per DA ped. <!-- REMOVE S-->6, quanta e&longs;t hominis <lb/>mediocris altitudo, videns AC prouenir&etail; <lb/>maiorem milliarijs 3.000000, ad Macro&shy;<lb/>bium con&longs;ugit, &amp; longitudinem AB &longs;tadiis <lb/>180 circum&longs;crip&longs;it: nec &longs;tadia Romana ped. <pb xlink:href="018/01/107.jpg" pagenum="93"/>625, &longs;ed Gr&aelig;ca ped. <!-- REMOVE S-->600 fui&longs;&longs;e contende&shy;<lb/>bat, cum ex Erato&longs;thene men&longs;ura illa de&shy;<lb/>&longs;umpta fui&longs;&longs;et. </s>           <s id="id000084">&amp; probatur <lb/>ex conuer&longs;ione pr&aelig;cedentis.</s>
          </p>
          <p type="main">
            <s id="id000085">Sexta decima diffinitio.</s>
          </p>
          <p type="main">
            <s id="id000086">Extractio radicum alicuius proportionis fit per extractionem <lb/>radicum quantitatum illius iuxta unam, &amp; eandem rationem.</s>
          </p>
 <s>Sed h&igrave;c pariter Syrtes inue&shy;<lb/>nit, cum reuocato &longs;tadiorum 180 numero <lb/>ad pedes 108000, eius quadratum 11664. <lb/>000000. diuidere tentans per pedes 6, quo&shy;<lb/>tientem pariter ampli&longs;&longs;imum deprehendit. </s>         <p type="main">
            <s id="id000087">Velut quadrat&aelig;, uel cub&aelig;, uel pronic&aelig;, uel uniner&longs;alis, uel alte&shy;<lb/>rius modi.</s>
 <s><lb/>Quid &longs;i volui&longs;&longs;em contentio&longs;i&ugrave;s agene, affir&shy;<lb/>mando Erato&longs;thenem nec Romanis, nec <lb/>Gr&aelig;cis, &longs;ed Alexandrinis &longs;tadijs longioribus <lb/>v&longs;um fui&longs;&longs;e? </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>Quant&ograve; longi&ugrave;s aberr&acirc;&longs;&longs;et? </s>           <s id="id000088">Decima &longs;eptima diffinitio.</s>
          </p>
 <s>Sed <lb/>placuit miti&longs;&longs;im&egrave; agere. </s>         <p type="main">
            <s id="id000089">C&ugrave;m fuerint du&aelig; proportiones &longs;imiles in tribus terminis con&shy;<lb/>tinuat&aelig;, dicetur proportio prim&aelig; quantitatis ad tertiam ueluti <lb/>prim&aelig; ad &longs;ecundam duplicata. </s>
 <s>Quapropter eum <lb/>rogaui, vt &longs;altem AB milliarium trium, hoc <lb/>e&longs;t ped. <!-- REMOVE S-->15000 con&longs;tituens tentaret, an ex <lb/>a&longs;&longs;umpt&acirc; pri&ugrave;s iu&longs;to maiore &longs;emidiametro <lb/>horizontis phy&longs;ici, an ver&ograve; etiam ex metho&shy;<lb/>di ageometri&acirc; enormis illa magnitudo ori&shy;<lb/>retur: Quadratum itaque ped. <!-- REMOVE S-->225.000000 <lb/>diuidens per DA ped.6, inueniebat AC ped. <!-- REMOVE S--><lb/>37.500000, hoc e&longs;t mill. <!-- REMOVE S-->7500; vnde oritur <lb/>terr&aelig; ambitus mill. <!-- REMOVE S-->47 142 6/7 duplo maior, <lb/>qu&agrave;m communiter concedatur. </s>           <s id="id000090">Et &longs;i &longs;int tres proportiones &longs;imiles <lb/>in quatuor terminis, dicetur proportio prim&aelig; quantitatis ad quar&shy;<lb/>tam triplicat&agrave; ei, qu&aelig; e&longs;t prim&aelig; ad &longs;ecundam,</s>
          </p>
          <p type="main">
            <s id="id000091">Decima octaua diffinitio.</s>
          </p>
          <p type="main">
            <s id="id000092">Confu&longs;a proportio dicitur &longs;implicis, aut compo&longs;it&aelig; quantitatis <lb/>ad compo&longs;itam in comparatione ad proportiones ad partes.</s>
          </p>
          <p type="main">
            <s id="id000093">Decima nona diffinitio.</s>
 </p><p type="main">         </p>
          <p type="main">
 <s>Mirabatur ille vehementer, qu&ograve;d pr&aelig;ter <lb/>&longs;pem tam procul &agrave; vero rece&longs;&longs;i&longs;&longs;et: &longs;ed nec <lb/>conceptam de maiore, iuxta communem <lb/>errorem, horizontis phy&longs;ici &longs;emidiametro <lb/>opinionem deponere audebat: h&aelig;rebant &longs;ci&shy;<lb/>licet animo alt&egrave; impre&longs;&longs;a plurium authorum <pb xlink:href="018/01/108.jpg" pagenum="94"/>effata, quibus 30 milliaria Italica videntur <lb/>mediocris vis&ucirc;s di&longs;tantia: quare mult&ograve; pro&shy;<lb/>babilior ei apparebat Macrobrii atque Era&shy;<lb/>to&longs;thenis &longs;ententia di&longs;tantiam huiu&longs;modi &longs;ta, <lb/>&longs;tijs 180 definientium. </s>           <s id="id000094">Quantitates qu&etail; in continua &longs;unt proportione Analog&aelig; <expan abbr="uocan&ttilde;">uocantur</expan>.</s>
          </p>
 <s>Nos igitur ad exa&shy;<lb/>minandum contulimus telluris ambitum ab <lb/>Erato&longs;thene con&longs;titutum, an cum illa &longs;emi&shy;<lb/>diametto &longs;tadiorum 180 coh&aelig;reret: <emph type="italics"/>Eui&shy;<emph.end type="italics"/><lb/><arrow.to.target n="note46"/><lb/><emph type="italics"/>denti&longs;&longs;imis<emph.end type="italics"/> enim, vt Macrobius loquitur lib. <!-- REMOVE S--><lb/>1. in &longs;omn. </s>         <p type="main">
            <s id="id000095">Dictum e&longs;t hoc ad fugiendum nomen barbarum, etiam ut bre&shy;<lb/>uiter tamen po&longs;&longs;emus &longs;ententiam explicare.</s>
          </p>
          <p type="main">
 <s>Scip. <!-- REMOVE S-->cap.            <s id="id000096">Vige&longs;ima diffinitio.</s>
          </p>
 20. <emph type="italics"/>&amp; indubitabilibus <lb/>dimen&longs;ionibus con&longs;tat vniuer&longs;&aelig; terr&aelig; ambitum, <lb/>qu&aelig; vbicunque vel incolitur, vel inhabitabilis <lb/>iacet, habere &longs;tadiorum millia ducenta quin&shy;<lb/>quaginta duo.<emph.end type="italics"/></s>         <p type="main">
            <s id="id000097">Reflexa proportio dicitur cum trium quantitatum aggregatum <lb/>prim&aelig;, &amp; terti&aelig; &longs;e habet ad &longs;ecundam uelut &longs;ecunda ad tertiam,</s>
 <s> Cum ver&ograve; huius peripheri&aelig; <lb/>pars mille&longs;ima quadringente&longs;ima &longs;int &longs;tadia <lb/>180, per qu&aelig; directa ab oculis acies pergit, <lb/>arcus BA gr.o.m.15.&longs;ec.25. Ter. <!-- REMOVE S-->42. &amp;c. </s>         </p>
          <p type="main">
            <s id="id000098">Vige&longs;ima prima diffinitio.</s>
          </p>
 <s><lb/>metitur angulum BCD in centro factum. </s>         <p type="main">
            <s id="id000099">Trium quantitatum analogarum ali&aelig; quidem Geometric&aelig;, <lb/>c&ugrave;m proportio &longs;imilis e&longs;t: Ali&aelig; Arithmetic&aelig;, cum fuerit &aelig;qualis <lb/>exce&longs;&longs;us huc ind&egrave;: Ali&aelig; mu&longs;ic&aelig; cum fuerit proportio prim&aelig; ad ter<lb/>tiam multiplex, aut &longs;implex, aut compo&longs;ita exce&longs;&longs;us qu&aelig; &longs;implici <lb/>iuncta &longs;it ad multiplicis perfectionem: eadem autem &longs;it proportio <lb/>exce&longs;&longs;us prim&aelig;, &amp; &longs;ecund&aelig; ad exce&longs;&longs;um &longs;ecund&aelig; &longs;upra tertiam.</s>
 <s><lb/>At quoniam peripheria ponitur &longs;tad 252000 <lb/>e&longs;t diameter minor ver&acirc; &longs;tad. (80181 9/11), maior <lb/>autem ver&acirc; (80233 41/223): quar&egrave; &longs;umpto medio <lb/>Arithmetico e<gap/> diameter AC &longs;tad. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>80207 1/2, <lb/>&amp; &longs;emidiameter CA &longs;tad. </s>           <s id="id000100">Velut proportio 6. 4. 3. dupla e&longs;t utrinque, &amp; 6. 3. 2 tripla. </s>
            <s id="id000101">&amp; 28. 24. <lb/>21. &amp; 45. 40. 36. Geometrica uer&ograve; &amp; arithmetica facilius continuan&shy;<lb/>tur in quotquot quantitatibus, &longs;ed &amp; mu&longs;ica uelut 12. 8. 6. 4. 3. &amp; <lb/>proportio 8 ad 5 mu&longs;ica e&longs;t: quia proportio 5 ad 4 mu&longs;ica e&longs;t, &amp; <lb/>bene &longs;onans, igitur con&longs;titutis 8. 5. 4. cum 8 ad 4 ben&egrave; &longs;onet, &amp; 5 <lb/>ad 4, &amp; 4 &longs;it extrema non media inde 8. &amp; 5 ben&egrave; <expan abbr="&longs;on&atilde;t">&longs;onant</expan>. </s>
 <s>40103 3/4. Fiat igitur <lb/>vt CB 99998.99293. &longs;inus complementi <lb/>gr.o.m.15.&longs;ec. <!-- REMOVE S-->25. Ter.42. ad CD Radium <lb/>100000.00000, ita CB &longs;tad.40103 3/4 ad CD <lb/>&longs;tad, 40104, &amp; ped.92. Dempt&acirc; autem CA <pb xlink:href="018/01/109.jpg" pagenum="95"/>&longs;emidiametro, remanet AD ped. <!-- REMOVE S-->242, alti&shy;<lb/>tudo, ex qua pro&longs;pici pote&longs;t in B ita, vt a&longs;pe&shy;<lb/>ctui pateant &longs;tadia 180. Qu&icirc; autem fieri po&longs;&shy;<lb/>&longs;it ab intuente &longs;imilem &longs;emper orbem vide&shy;<lb/>ri, &longs;iu&egrave; vlteri&ugrave;s acce&longs;&longs;erit, &longs;iue retror&longs;um re&shy;<lb/>ce&longs;&longs;erit, Macrobius ip&longs;e viderit: an &longs;emper <lb/>eam inueniat altitudinem, cui in&longs;i&longs;tat, vt <lb/>oculus ab extim&acirc; telluris facie pedibus 242 <lb/>&longs;emoueatur? </s>           <s id="id000102">nam in me&shy;<lb/>dijs <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t <expan abbr="uer&utilde;">uerum</expan>, ut in 9. 6. 4 bis diapente, &amp; 16. 12. 9 bis diate&longs;&longs;aron.</s>
          </p>
          <p type="main">
            <s id="id000103">Vige&longs;ima &longs;ecunda diffinitio.</s>
          </p>
          <p type="main">
 <s>Horizontis igitur &longs;emidiame&shy;<lb/>trum aut &longs;tadijs 180 minorem e&longs;&longs;e, aut non <lb/>ex humani corporis altitudine definiri ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;t. </s></p><p type="margin">           <s id="id000104">Quantitates qu&aelig; &longs;imilem habent proportionem non continua&shy;<lb/>tam, omiolog&aelig; appellantur.</s>
          </p>
 <s><margin.target id="note46"/><emph type="italics"/>XXXXVI <lb/>Authorum <lb/>aliquorum <lb/>lap&longs;us i&ntail; <lb/>statuend&atail; <lb/>nimia vi&longs;us <lb/>distantia.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">         <p type="main">
            <s id="id000105">Vige&longs;ima tertia diffinitio.</s>
 <s>Cum ver&ograve; ille labantem Macrobij &longs;en&shy;<lb/>tentiam &longs;uffulcire aliquatenus &longs;e po&longs;&longs;e con&shy;<lb/>&longs;ideret, &longs;tadia 180 tribuendo non arcui AB, <lb/>&longs;ed rect&aelig; DB terram tangenti, qu&aelig; &amp; radij <lb/>optici ex oculo D prodeuntis men&longs;ura e&longs;t, &amp; <lb/>arcu AB longior; operam demum &longs;e ludere <lb/>&longs;en&longs;it, cum re ad Geometricam normam <lb/>reuocat&acirc; tantam optic&aelig; line&aelig; longitudinem <lb/>terren&aelig; magnitudini minim&egrave; congruere ma&shy;<lb/>nife&longs;t&egrave; deprehendit, etiam &longs;i oculus &agrave; terr&acirc; <lb/>pedum 50. interuallo AD &longs;eiunctus intelliga&shy;<lb/>tur. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>Quoniam enim quadratum Tangentis <lb/>BD, qu&aelig; &longs;tad. </s>           <s id="id000106">Prima operatione con&longs;i&longs;tere dicuntur proportiones, c&ugrave;m inter <lb/>primo conflatas quantitates con&longs;titerint.</s>
          </p>
 <s>180 ponitur, &aelig;quale e&longs;t re&shy;<lb/>ctangulo ADE, diuidatur quadratum ped. <!-- REMOVE S--><lb/>11664.000000 per 50, &amp; erit DE ped. <!-- REMOVE S-->233 <lb/>280000, hoc e&longs;t &longs;tadiorum Gr&aelig;corum (qu&aelig; <pb xlink:href="018/01/110.jpg" pagenum="96"/>h&igrave;c v&longs;urpantur) 388800. Quare diameter <lb/>AE, demptis pedibus 50, erit &longs;tad. </s>         <pb pagenum="4" xlink:href="015/01/023.jpg"/>
          <p type="main">
            <s id="id000107">PRIMA Animi communis &longs;ententia.</s>
          </p>
          <p type="main">
            <s id="id000108">Omnis Proportio e&longs;t, aut &aelig;qualitatis, aut maior in&aelig;qualis, <lb/>aut minor.</s>
 <s>388799 <lb/>ped. <!-- REMOVE S-->550. Ex qua diametro colligitur am&shy;<lb/>bitus long&egrave; maior eo, quem Macrobius cum <lb/>Erato&longs;thene con&longs;tituit. </s>         </p>
          <p type="main">
 </p><p type="main">           <s id="id000109">Secunda animi communis &longs;ententia.</s>
          </p>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Sed lap&longs;is in ageometriam Erato&shy;<lb/>&longs;thene ac Macrobio, quod &longs;tadia 180 tribue&shy;<lb/>rint horizontis phy&longs;ici &longs;emidiametro, cum <lb/>totum telluris ambitum &longs;tadijs 252000 de&shy;<lb/>&longs;inierint; quid de ijs dicendum, qui terram <lb/>paucioribus &longs;tadijs circum&longs;cribentes (mil&shy;<lb/>liarijs nimirum 21600, qu&aelig; ad &longs;tadia Gr&aelig;ca <lb/>180000 reuocantur, quot Ptolem&aelig;us toti <lb/>terren&aelig; peripheri&aelig; conce&longs;sit) oculum tamen <lb/>ad maiora &longs;patia longo limite ducunt? </s>         <p type="main">
            <s id="id000110">Quilibet numerus tantus dicitur, quanta e&longs;t illius proportio ad <lb/>monadem.</s>
 <s>Hi <lb/>&longs;an&egrave; longi&longs;sim&egrave; ab&longs;unt &agrave; veritate, cum line&aelig; <lb/>optic&aelig; tribuunt longitudinem &longs;tadiorum <lb/>vt minimum 500. Nam quadratum line&aelig; <lb/>optic&aelig; e&longs;t &aelig;quale rectangulo &longs;ub altitudin&etail; <lb/>oculi, &amp; terr&aelig; diametro auct&acirc; e&acirc;dem altitu&shy;<lb/>dine. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>Sit ergo D linea optica, &amp; B &longs;it terr&aelig; <lb/>diameter, &amp; A &longs;it altitudo: igitur DQ &aelig;qua&shy;<lb/>tur AQ+A in B. </s>           <s id="id000111">Dicimus enim quatuor, quod monadem quater contineat. </s>
            <s id="id000112">Et <lb/>duo cum dimidio c&ugrave;m monadem bis &amp; &longs;emis contineat.</s>
 <s>Quare ad inueniendam A <lb/>fiat expurgatio per vncias conditionarias qua&shy;<lb/>drati, &longs;c. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>per &longs;emi&longs;&longs;em co&euml;fficientis B. </s>           <s id="id000113">Tertia animi communis &longs;ententia.</s>
          </p>
 <s>Sit er&shy;<lb/>go E &aelig;qualis A+B 1/2: igitur E&mdash;&mdash;B 1/2 e&longs;t &aelig;qua&shy;<lb/>lis ip&longs;i A. <!-- KEEP S--></s>         <p type="main">
            <s id="id000114">Proportionem defectus, &longs;eu detract&aelig; quantitatis ad defectum <lb/>e&longs;&longs;e po&longs;&longs;e, ut quantitatis ad quantitatem dicuntur communes ani&shy;<lb/>mi &longs;ententi&aelig;, qu&aelig; ex intellectu &longs;olo terminorum, quod uer&aelig; &longs;int, <lb/>cogno&longs;cuntur. </s>
 <s>Fact&acirc; itaque prioris &aelig;quationis in&shy;<lb/>terpretatione erit &aelig;quatio inter EQ&mdash;&mdash;BQ 1/4 <pb xlink:href="018/01/111.jpg" pagenum="97"/>&amp; DQ: &amp; per Antithe&longs;im EQ &aelig;quatur <lb/>DQ+BQ 1/4 </s></p><p type="main">           <s id="id000115">Si ergo defectus e&longs;t quantitas, &amp; quantitas eiu&longs;dem <lb/>&longs;peciei, quia detrahitur, &amp; defectus non e&longs;t &longs;implicitur, &longs;ed detra&shy;<lb/>cto ergo per quartam petitionem: uel primam diffinitionem erit <lb/>proportio inter illas. </s>
            <s id="id000116">Sunt enim amb&aelig; detract&aelig;.</s>
 <s>Cum igitur data &longs;it peripheria &longs;tad. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>180000, <lb/>erit diameter B &longs;tad. </s>           <s id="id000117">Quarta animi communis &longs;ententia.</s>
          </p>
 <s>57291 2/3 proxim&egrave;: atqu&egrave; <lb/>ade&ograve; BQ 1/4 e&longs;t 820583766 2/3; ip&longs;ius ver&ograve; D <lb/>&longs;tad. </s>         <p type="main">
            <s id="id000118">Inter quantitatem, &amp; defectum minorem quantitate, cuius e&longs;t de<lb/>fectus, e&longs;t proportio, quatenus e&longs;t quantitas. </s>
 <s>500, quadratum 250000. ex quotum <lb/>&longs;umm&acirc; 820833766 2/3, qu&aelig; &aelig;qualis e&longs;t EQ, <lb/>&longs;i eruatur radix, erit E, hoc e&longs;t A+B 1/2 &longs;tad. <lb/>(28650 196/1000), ablat&acirc; autem B 1/2, qu&aelig; e&longs;t &longs;tad. </s>           <s id="id000119">Sit a b linea, &amp; detra&shy;<lb/>cta quantitas b c, non maior a b &amp; d &longs;it alia qu&aelig;uis quantitas eiu&longs;&shy;<lb/><figure id="id.015.01.023.1.jpg" xlink:href="015/01/023/1.jpg"/><lb/><expan abbr="d&etilde;">dem</expan> generis, dico qu&ograve;d inter d &amp; b c e&longs;t propor&shy;<lb/>tio quatenus b c e&longs;t quantitas, quia &longs;unt eiu&longs;&shy;<lb/>dem generis ideo &longs;unt in aliqua proportione <lb/>per primam diffinitionem. </s>
            <s id="id000120">Sed ut b c e&longs;t defectus, nulla e&longs;t propor&shy;<lb/>tio: quia quanto b c augetur, tanto augetur proportio d ad b c, &amp; <lb/>hoc e&longs;t contra demon&longs;trata ab Euclide.</s>
 <s><lb/>28645 5/6, remanet A &longs;tad. (<gap/>4 36/100) proxim&egrave; alti&shy;<lb/>tudo oculi: ex qua altitudine con&longs;tat no&ntail; <lb/>e&longs;&longs;e definiendam horizontis phy&longs;ici amplitu&shy;<lb/>dinem. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>Quod &longs;<gap/> altitudinem oculi &longs;tatuere&shy;<lb/>mus vnius &longs;tadij, retent&acirc; e&acirc;dem optic&aelig; li&shy;<lb/>ne&aelig; longitudine, proueniret terr&aelig; diameter <lb/>&longs;tad. </s>           <s id="id000121">Quinta animi communis &longs;ententia.</s>
          </p>
 <s>249999, qu&aelig; maior e&longs;t tot&acirc; periphe&shy;<lb/>ri&acirc; ab ip&longs;is con&longs;titut&acirc;. </s></p><p type="main">         <p type="main">
            <s id="id000122">Cum proportio producitur ex proportionibus qu&aelig;libet illa&shy;<lb/>rum dicetur producta diui&longs;a per alteram.</s>
 <s>Hinc pariter Blancano fucum factu&mtail; <lb/>comperiemus (nam &amp; quandoque bonus <lb/>dormitat Homerus) qui maximam mon&shy;<lb/>tium altitudinem &longs;e&longs;quimilliari aut duobus <lb/>vt &longs;ummum milliaribus definiens, &AElig;tn&aelig; in <lb/>Sicili&acirc; duo tant&ugrave;m milliaria conce&longs;sit, ad&shy;<lb/>mi&longs;it tamen ex Maurolyco dial. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>3. Co&longs;mogr. <lb/>pag. <!-- REMOVE S-->75.ind&egrave; pro&longs;pici in mare vltra ducenta <lb/>pa&longs;&longs;uum millia. </s>           <s id="id000123">Sexta animi communis &longs;ententia.</s>
          </p>
          <p type="main">
            <s id="id000124">&AElig;qualium quantitatum &longs;eu proportionum ad tertiam compa&shy;<lb/>rabilium eadem e&longs;t proportio atque uici&longs;sim. </s>
 <s>Namque a&longs;&longs;umpt&acirc; line&aelig; <lb/>optic&aelig; terrenum globum tangentis longitu&shy;<pb xlink:href="018/01/112.jpg" pagenum="98"/>dine mill. <!-- REMOVE S-->200, huiusque quadrato 40000 <lb/>per &AElig;tn&aelig; altitudinem con&longs;titutam mill. <!-- REMOVE S-->2 <lb/>diui&longs;o, &amp; ex Quotiente 20000 dempt&acirc; mon&shy;<lb/>tis altitudine, ne&longs;cio qua ratione re&longs;iduum <lb/>mill. <!-- REMOVE S-->19998 terren&aelig; diametro tribuendum, <lb/>idem Blancanus Sph&aelig;r&aelig; part. </s>           <s id="id000125">H&aelig;c et&longs;i demon&longs;tre&shy;<lb/>tur ab Euclide, e&longs;t tamen hic generalior: &amp; &longs;atis per &longs;e nota. </s>
            <s id="id000126">Vt &longs;it <lb/>propior animi communi &longs;ententi&aelig;, qu&agrave;m rei demon&longs;trand&aelig;.</s>
          </p>
          <p type="main">
            <s id="id000127">Septima animi communis &longs;ententia.</s>
          </p>
          <p type="main">
            <s id="id000128">Ad quod quantitas proportionem habet infinitam, id in genere <lb/>illius quantitatis non comprehenditur.</s>
 <s>3.c.5.pag.93. <lb/>&longs;ibi gratulatur proxim&egrave; conuenire cum am&shy;<lb/>bitu mill. <!-- REMOVE S-->21600 ab aliis po&longs;ito, &amp; &agrave; &longs;e ad&shy;<lb/>mi&longs;&longs;o. </s>         </p>
          <p type="main">
            <s id="id000129">Nam proportio e&longs;t duarum quantitatum eiu&longs;dem generis com&shy;<lb/>paratio certa: at h&aelig;c comparatio certa non e&longs;t: non igitur quantita&shy;<lb/>tes amb&aelig; &longs;unt, aut non eiu&longs;dem generis.</s>
          </p>
 <s>Cum tamen hinc debui&longs;&longs;et poti&ugrave;s <lb/>&longs;u&longs;picari montium altitudinem &agrave; &longs;e breuiori&shy;<lb/>bus, qu&agrave;m par &longs;it, terminis definitam, ex <lb/>qua tanta fer&egrave; colligitur diameter, quant&atail; <lb/>e&longs;&longs;e deberet peripheria. </s></p><p type="main">         <pb pagenum="5" xlink:href="015/01/024.jpg"/>
          <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> An igitur eos quoque mendacii <lb/>manife&longs;tos redarguas, qui Alexandrina&mtail; <lb/>&longs;peculam ab in&longs;ul&acirc;, in qua extructa fuit, Pha&shy;<lb/>ron dictam ad eam prouehunt altitudinem, <lb/>vt ind&egrave; naues &longs;excentorum milliarium in&shy;<lb/>teruallo di&longs;sitas videri potui&longs;&longs;e per &longs;ummam <lb/>con&longs;identiam &acirc;ffirment? </s></p><p type="main">           <s id="id000130">PRIMA Petitio.</s>
          </p>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Vnde fabulam i&longs;tam Io.Bapt. <!-- REMOVE S-->Por&shy;<lb/>ta lib.17. Mag. nat.in pro&euml;m. </s>         <p type="main">
            <s id="id000131">Si fuerit primi ad &longs;ecundum, ut tertij ad quartum, &amp; ex primo in <lb/>&longs;ecundum producatur &aelig;quale, aut maius, aut minus primo, uel <lb/>&longs;ecundo, producetur eodem modo ex tertio in quartum &etail;quale aut <lb/>maius, aut minus tertio, uel quarto eadem ratione &amp; ordine.</s>
          </p>
          <p type="main">
 <s>hau&longs;erit, pror&shy;<lb/><arrow.to.target n="note47"/><lb/>&longs;us ignoro. </s>           <s id="id000132">Secunda petitio.</s>
          </p>
 <s>Neque enim Diodorus Siculus, <lb/>aut Strabo, aut C&aelig;&longs;ar, aut A. Hirtius, aut <lb/>Plinius, aut Lucianus, aut Solinus, aut Am&shy;<lb/>mianus Marcellinus, aut alius ex ijs, quos le&shy;<lb/>gerim, cum turris illius Alexandrin&aelig; me&shy;<lb/>minerint, ade&ograve; in&longs;anam altitudinem nobis <pb xlink:href="018/01/113.jpg" pagenum="99"/>obtrudunt. </s>         <p type="main">
            <s id="id000133">Proportiones po&longs;&longs;unt duci, diuidi, iungi, &amp; auferri, &amp; &longs;umi radix <lb/>in eis cuiu&longs;cunque generis, atque earum quantitatis, ut libet, po&longs;&longs;e <lb/>tran&longs;ponere.</s>
 <s>Quod autem Porta a&longs;&longs;erit in e&acirc; <lb/>turri &agrave; Ptolem&aelig;o con&longs;titutum &longs;peculu&mtail;, <lb/>quod deinde cap.          </p>
          <p type="main">
 11. ip&longs;e &longs;pecillum poti&ugrave;s <lb/>qu&agrave;m &longs;peculum vocat, vt ad 600 pa&longs;&longs;uum <lb/>millia ho&longs;tium naues, qu&aelig; eius regiones in&shy;<lb/>uaderent, con&longs;piceret, occa&longs;io fuit aliquan&shy;<lb/>do non nemini opinandi ad ea v&longs;que tempo&shy;<lb/>ra referendum v&longs;um Tubi optici. </s>           <s id="id000134">Tertia petitio.</s>
          </p>
 <s>Huiu&longs;ce <lb/>tamen &longs;peculi, &longs;iue &longs;pecilli, ve&longs;tigium nul&shy;<lb/>lum apud antiquos &longs;criptores deprehender&etail; <lb/>potui; quamuis eorum libros mult&acirc; diligen&shy;<lb/>ti&acirc; per&longs;crutatus. </s>         <p type="main">
            <s id="id000135">Proportionis cuiu&longs;uis nomen &agrave; denominatore &longs;upr&agrave; &longs;cripto, &amp; <lb/>numeratore infr&agrave; &longs;cripto &longs;umitur.</s>
 <s>Quapropter ea mihi mens <lb/>incidit, vt exi&longs;timarem Port&aelig;, viro c&aelig;tero&shy;<lb/>qui erudito, fucum factum ab inepto quo&shy;<lb/>piam Typographo, vel ignaro &longs;criptore, qui <lb/>pro &longs;pecul&acirc; in Pharo (in&longs;ul&acirc;) extruct&acirc;, &longs;pe&shy;<lb/>culum in Pharo (turri) con&longs;titutum &longs;uppo&shy;<lb/>&longs;uerit. </s></p><p type="margin">         </p>
          <p type="main">
 <s><margin.target id="note47"/><emph type="italics"/>XLVII <lb/>Fabula de <lb/>altitudin&etail; <lb/>Phari Ale&shy;<lb/>xandrin&aelig; <lb/>reijcitur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           <s id="id000136">Quarta petitio.</s>
          </p>
 <s>C&aelig;ter&ugrave;m cum tubus opticus vitreis lenti&shy;<lb/>bus rit&egrave; in&longs;tructus ea &longs;olum corpora di&longs;tinct&egrave; <lb/>articulatimque videnda proponar, ad qu&aelig; <lb/>recta oculorum acies pergit, tota h&aelig;c fabu&shy;<lb/>la euane&longs;cet, vbi tantam altitudinem, qu&aelig; <lb/>vi&longs;um ad milliaria 600 producat, probabili&shy;<lb/>tate omni carere con&longs;titerit. </s>         <p type="main">
            <s id="id000137">Diui&longs;a quauis quantitate per aliam eiu&longs;dem generis, quod exit <lb/>proportio dicitur.</s>
 <s>Neque opus <lb/>erat altitudine ill&acirc; immani, cum ide&ograve; turris <lb/>illa &agrave; Ptolem&aelig;o Philadelpho (quamuis Amm. <!-- REMOVE S--><lb/>Marcell. <!-- REMOVE S-->lib.          </p>
          <p type="main">
 22. &agrave; Cleopatr&acirc;, qu&aelig; &longs;oror, &amp; <pb xlink:href="018/01/114.jpg" pagenum="100"/>vxor fuit vltimi Ptolem&aelig;i cognomento Dio&shy;<lb/>ny&longs;ij turrim illam excel&longs;am excogitatam &longs;cri&shy;<lb/>bat) So&longs;trati Cnidij architecti oper&acirc; extructa <lb/>&longs;uerit, vt noctu accen&longs;&aelig; faces ind&egrave; pr&aelig;luce&shy;<lb/>rent nauigantibus, qu&ograve; breuia &amp; &longs;yrtes de&shy;<lb/>clinarent, quibus ora illa fallacibus &amp; in&longs;i&shy;<lb/>dio&longs;is acce&longs;sibus importuo&longs;a &longs;catebat, &amp; di&shy;<lb/>&longs;criminibus plurimis incautos nautas affli&shy;<lb/>gebat. </s>           <s id="id000138">Quinta petitio.</s>
          </p>
          <p type="main">
            <s id="id000139">Qu&etail;libet proportio e&longs;t uel inter duas quantitates, uel per unam <lb/>&longs;ignificatur.</s>
 </p><p type="main">         </p>
          <p type="main">
 <s>Sed iam examinemus quant&acirc; altitudine &egrave; <lb/>mari eminuerit Pharos illa Alexandrina, &longs;i <lb/>inde ad milliaria 600 vi&longs;us excurrere potuit. </s>           <s id="id000140">Nam per tertiam petitionem &longs;i &longs;int du&aelig; quantitates, qu&aelig; non ha<lb/>beant unius rationem, nomen &longs;umit proportio &agrave; duobus numeris, <lb/>&longs;in autem &longs;it altera monas, erit per &longs;ecundam animi communem &longs;en<lb/>tentiam, proportio numerus ip&longs;e Ide&ograve; patet, quod dicitur.</s>
          </p>
 <s><lb/>Po&longs;ito terr&aelig; ambitu mill. <!-- REMOVE S-->21600, arcus BA, <lb/>in &longs;uperiori figur&acirc; mill.600 complectitur gra&shy;<lb/>dus 10. Fiat igitur vt CB Radius 100000. <lb/>00000. ad CD 101542.66119 &longs;ecante&mtail; <lb/>grad. <!-- REMOVE S-->10, ita &longs;emidia&shy;<lb/><figure id="id.018.01.114.1.jpg" xlink:href="018/01/114/1.jpg"/><lb/>metet CB mill. <!-- REMOVE S-->3437 1/2 <lb/>proxim&egrave; ad CD mill. <!-- REMOVE S--><lb/>3490 1/2. Ablat&acirc; autem <lb/>femidiametro CA, re&shy;<lb/>manet AD mill. <!-- REMOVE S-->53. al&shy;<lb/>titudo turris Alexandri&shy;<lb/>n&aelig;: quanta videlicet <lb/>communiter tribui &longs;olet <lb/>halitibus illis, quibus <lb/>tum prima illuce&longs;centis diei, tum po&longs;trema <lb/>aduentantis noctis crepu&longs;cula debemus. </s>         <p type="main">
            <s id="id000141">Sexta petitio.</s>
          </p>
          <p type="main">
            <s id="id000142">Propo&longs;ita proportione quacunque, &amp; monade quantitatem inue<lb/>nire, qu&aelig; &longs;e habeat ad monadem in proportione propo&longs;ita.</s>
          </p>
          <p type="main">
            <s id="id000143">Nam c&ugrave;m per quartam petitionem diui&longs;a quantitate per quan&shy;<lb/>titatem exeat proportio, &amp; numerus ad <expan abbr="monad&etilde;">monadem</expan> &longs;e habeat, ut pro&shy;<lb/>portio, ideo &longs;umpta monade &longs;ecundum illum numerum, ille nume <lb/>rus e&longs;t quantitas qu&aelig;&longs;ita.</s>
          </p>
          <p type="main">
            <s id="id000144">Septima petitio.</s>
          </p>
 <s>Id <pb xlink:href="018/01/115.jpg" pagenum="101"/>ver&ograve; qu&agrave;m long&egrave; &agrave; veritate recedat, quid <lb/>pluribus opus e&longs;t explicare? </s>         <p type="main">
            <s id="id000145">Quamlibet quantitatem per aliam eiu&longs;dem generis diuidere <lb/>po&longs;&longs;e.</s>
 <s>quotus enim <lb/>qui&longs;que e&longs;t, qui turri octingentis talentis ex&shy;<lb/>citat&aelig; du&ucirc;m triumue milliarium altitudi&shy;<lb/>nem concedat? </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>Pharos igitur In&longs;ula imma&shy;<lb/>nis &longs;copulus fuit 50 &longs;er&egrave; milliaria iuxta per&shy;<lb/>pendiculum numerans; qua de re mirum <lb/>apud &longs;criptores omnes &longs;ilentium: ac proin&shy;<lb/>de tant&aelig; altitudini par&ugrave;m vtilis accidi&longs;&longs;et &longs;pe&shy;<lb/>cul&aelig; acce&longs;sio. </s>           <s id="id000146">Octaua petitio.</s>
          </p>
 <s>At &longs;tatuamus cum Erato&longs;the&shy;<lb/>ne telluris ambitum &longs;tadiorum 252000, &amp; <lb/>&longs;tadia &longs;ingula &longs;int Alexandrina &verbar;ped. <!-- REMOVE S-->Rom. <!-- REMOVE S--><lb/>720., totus ambitus e&longs;&longs;et mill.Rom. <!-- REMOVE S-->36288; <lb/>igitur milliaria 600 e&longs;&longs;ent gr. <!-- REMOVE S-->5. m. </s>         <p type="main">
            <s id="id000147">Proportionem in proportionem ducere po&longs;&longs;e: quamuis &longs;int in&shy;<lb/>ter quantitates diuer&longs;i generis.</s>
          </p>
          <p type="main">
            <s id="id000148">Quod dicitur de multiplicatione intelligendum e&longs;t de alijs ope&shy;<lb/>rationibus &longs;upr&agrave; enumeratis.</s>
          </p>
          <p type="main">
            <s id="id000149">Nona petitio.</s>
          </p>
          <p type="main">
 <s>57. Qua&shy;<lb/>re vt Radius 100000.00000. ad 100541. <lb/>64449. &longs;ecantem gr.5.m. <!-- REMOVE S-->57., ita &longs;emidia&shy;<lb/>meter CB mill. <!-- REMOVE S-->5775. pa&longs;&longs;. </s>           <s id="id000150">Monadem &longs;emper &longs;umere in quo cunque genere po&longs;&longs;e propo&longs;i&shy;<lb/>ta proportione.</s>
          </p>
          <pb pagenum="6" xlink:href="015/01/025.jpg"/>
          <p type="main">
            <s id="id000151">Nam licet diuidere per &longs;eptimam petitionem quantitatem per <lb/>quantitatem proportionis: &amp; quod exit, e&longs;t proportio per quar&shy;<lb/>tam petitionem, &amp; per &longs;ecundam animi communem &longs;ententiam <lb/>illa proportio e&longs;t numero &aelig;qualis: ergo diui&longs;a proportione, per &longs;i&shy;<lb/>milem numerum &longs;tatuetur monas.</s>
          </p>
 <s>419. ad CD <lb/>mill. <!-- REMOVE S-->5806. pa&longs;&longs;. </s>         <p type="main">
            <s id="id000152">Decima petitio.</s>
          </p>
          <p type="main">
 <s>701: ex qua &longs;i auferatur &longs;e&shy;<lb/>midiameter CA, remaneret altitudo AD <lb/>mill. <!-- REMOVE S-->31 &amp; pa&longs;&longs;. </s>           <s id="id000153">In quouis genere quantitatum &longs;umere po&longs;&longs;e quantitatem, qu&aelig; <lb/><arrow.to.target n="marg2"/><lb/>&longs;e habeat ad monadem in proportione data. </s>
            <s id="id000154">Similem huic propo&shy;<lb/>nit Euclides in lineis generaliter: nos autem contr&agrave; generaliter in <lb/>omnibus quantitatibus, &longs;ed de monade tantum.</s>
          </p>
          <p type="margin">
 <s>282; qu&aelig; altitudo adhuc e&longs;t <lb/>immanis: &amp; maior hac e&longs;&longs;et, &longs;i &longs;tadia ill&atail; <lb/>252000. non. </s>           <s id="id000155"><margin.target id="marg2"/>D<emph type="italics"/>uodecima <lb/>&longs;exti<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>lem.<emph.end type="italics"/>Vndecima petitio.</s>
          </p>
 <s>Alexandrina &longs;ed Gr&aelig;ca a&longs;&longs;um&shy;<lb/>pta fui&longs;&longs;ent; e&longs;&longs;et enim CD &longs;ecans anguli <lb/>DCB gr.7.m.8.&longs;ec.38. Non itaque fieri po&shy;<lb/>tuit, vt ex Alexandrin&acirc; turri ad &longs;excenta pa&longs;&shy;<lb/>&longs;uum millia pro&longs;pectus pateret. </s></p><p type="main">         <p type="main">
            <s id="id000156">Monadem in quancunque quantitatem ductam &aelig;quale ip&longs;i pro&shy;<lb/>ducere. </s>
 <s>Long&egrave; minor e&longs;t Phy&longs;ici Horizontis &longs;e&shy;<lb/>midiameter, qu&agrave;m vulgus cen&longs;eat, &longs;i res Geo&shy;<pb xlink:href="018/01/116.jpg" pagenum="102"/>metric&egrave; perpendatur: cre&longs;cit autem eius am&shy;<lb/>plitudo pro maiori &longs;pectatoris altitudin&etail;. </s>           <s id="id000157">Similiter &amp; proportionem &aelig;qualem.</s>
          </p>
 <s><lb/>Hinc quamuis nauclerorum plurimos Geo. <!-- REMOVE S--><lb/>metri&acirc; non &longs;atis in&longs;tructos &longs;&aelig;p&egrave; fugiat ratio, <lb/>eorum tamen varia in determinand&acirc; vis&ucirc;s <lb/>di&longs;tanti&acirc; &longs;ententias facil&egrave; po&longs;&longs;umus concilia&shy;<lb/>re; alijs &longs;iquidem ex altiori, alijs ex humilio&shy;<lb/>ri &longs;pecul&acirc; pro&longs; picientibus obiectum idem, <lb/>illis quidem longi&ugrave;s, his ver&ograve; propi&ugrave;s &longs;e ob&shy;<lb/>tulit contemplandum. </s>         <p type="main">
            <s id="id000158">Nam cum aliqua quantitas augeat ducta aliqua minuat, nece&longs;&longs;e <lb/>e&longs;t aliquam e&longs;&longs;e, qu&aelig; nec augeat, nec minuat, &amp; h&aelig;c e&longs;t monas. <lb/></s>
            <s id="id000159">Idem dico de diui&longs;ione. </s>
            <s id="id000160">Aequalitas etiam ducta, uel diuidens non <lb/><arrow.to.target n="marg3"/><lb/>mutat proportionem: nec quantitatem ip&longs;am, igitur monas &aelig;qua&shy;<lb/>litatem refert. </s>
 <s>Quocirca ex huiu&longs;&shy;<lb/>modi hominum effatis nihil timendum, <lb/>quod dat&acirc; telluris magnitudine con&longs;titutam <lb/>Geometricisque rationibus &longs;olidatam de vi&shy;<lb/>s&ucirc;s di&longs;tanti&acirc; &longs;ententiam labefactare po&longs;sit: <lb/>duo enim h&aelig;c inuicem perpetuo vinculo <lb/>colligantur. </s></p><p type="main">           <s id="id000161">Quod etiam e&longs;t per&longs;picuum ex &longs;upradictis.</s>
          </p>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> At qui&longs;quis ex eorum numero &longs;ue&shy;<lb/>rit, quos pudet aliquando &longs;apere, &amp; antiquos <lb/>errores dedi&longs;cere, vbi vis&ucirc;s di&longs;tantiam eius <lb/>opinione minorem demon&longs;traueris, illic&ograve; <lb/>terr&aelig; magnitudinem non rit&egrave; con&longs;titutam <lb/>calumniabitur, &amp; ad Ari&longs;totelem prouoca&shy;<lb/>bit, qui lib.          <p type="margin">
            <s id="id000162"><margin.target id="marg3"/>S<emph type="italics"/>ecunda ani<lb/>mi <expan abbr="c&otilde;munis">communis</expan> <lb/>&longs;ententia.<emph.end type="italics"/></s>
 2. de C&oelig;lo text. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>vlt. </s>           <s id="id000163">Duodecima petitio.</s>
          </p>
 <s>&longs;cribit terr&aelig; <lb/>circuitum patere quadraginta &longs;tadioru&mtail; <lb/>myriadibus, hoc e&longs;t &longs;tadiis 400000. aut ad <lb/>Archimedem, qui in Arenario telluris am&shy;<lb/>bitum ter mille &longs;tadiorum millia &amp; eo am&shy;<lb/>pli&ugrave;s complecti con&longs;tituit. </s></p><pb xlink:href="018/01/117.jpg" pagenum="103"/><p type="main">         <p type="main">
            <s id="id000164">Cum fuerint quatuor quantitates &amp; ad primam, &amp; tertiam &aelig;qu&egrave; <lb/>multiplicibus a&longs;&longs;umptis, item que ad &longs;ecundam &amp; quartam, &amp; &longs;i mul&shy;<lb/>tiplex prim&aelig; maius e&longs;t multiplici &longs;ecund&aelig;, multiplex terti&aelig; &longs;it ma&shy;<lb/>ius multiplici quart&aelig;, &amp; &longs;i minus minus, &amp; &longs;i &aelig;quale &aelig;quale, idque<lb/> &longs;emper quouis modo a&longs;&longs;umptis his proportionibus ad primam &amp; <lb/>tertiam, &amp; ad &longs;ecundam &amp; quartam erit proportio prim&aelig; ad &longs;ecun<lb/>dam, ut terti&aelig; ad quartam. </s>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Prouocet: per me licet. </s>           <s id="id000165">H&aelig;c etiam a&longs;&longs;umitur ab Euclide. </s>
            <s id="id000166">Et per <lb/><arrow.to.target n="marg4"/><lb/>hanc intelligimus etiam conuer&longs;am.</s>
 <s>Eum ta&shy;<lb/>men monitum velim parum ex Archimede <lb/>&longs;perandum, cum eam <lb/>ille magnitudinem da&shy;<lb/><figure id="id.018.01.117.1.jpg" xlink:href="018/01/117/1.jpg"/><lb/>t&acirc; oper&acirc; ponere volue&shy;<lb/>rit, quam nemo eo&shy;<lb/>rum, quibu&longs;cum di&shy;<lb/>&longs;putabat, iu&longs;to mino&shy;<lb/>rem calumniari po&longs;&longs;et. </s>         </p>
          <p type="margin">
 <s><lb/>Quodver&ograve; ad Ari&longs;tote&shy;<lb/>lem &longs;pectat, non mul&shy;<lb/>tum habet momen&shy;<lb/>ti Peripatetica autho&shy;<lb/>ritas, cui apodictica ratio aduer&longs;atur. </s>           <s id="id000167"><margin.target id="marg4"/>Q<emph type="italics"/>uinto<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>le. <lb/>diff.<emph.end type="italics"/> 6.</s>
          </p>
 <s>Porr&ograve; <lb/>long&egrave; melius e&longs;t optic&aelig; line&aelig; longitudinem <lb/>pr&aelig;cogno&longs;cere, &amp; ex ill&acirc; terr&aelig; magnitudi&shy;<lb/><arrow.to.target n="note48"/><lb/>nem inue&longs;tigare, qu&agrave;m incertis coniecturis <lb/>telluris ambitum &longs;tatuere; &amp; infirmo huic <lb/>fundamento &aelig;qu&egrave; nutantem de a&longs;pect&ucirc;s lon&shy;<lb/>gitudine &longs;ententiam &longs;uper&longs;truere. </s>         <p type="main">
            <s id="id000168">Tertia decima petitio.</s>
 <s>Sit enim <lb/>nota altitudo BA, &amp; ob&longs;eruatus fuerit angu&shy;<lb/>lus BAD; notus e&longs;t angulus complementi, <lb/>qui e&longs;t ad C: ducta autem recta BD facit <lb/>angulum BDA, qui e&longs;t &longs;emi&longs;&longs;is noti anguli <lb/>ad C, vt paul&ograve; ant&egrave; dicebam. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>Cum itaque <lb/>in triangulo BAD datum &longs;it latus AB, &amp; duo <lb/>anguli ad A &amp; ad D innotuerint, inueniri <lb/>poterit quantitas line&aelig; optic&aelig; AD. <!-- KEEP S--></s>           <s id="id000169">Quantitates &aelig;quales, atque proportiones in qua&longs;uis quanti&shy;<lb/>tates duct&aelig; eandem &longs;eruant rationem. </s>
            <s id="id000170">Euclides hanc demon&longs;trat, <lb/>nos autem ad uitandum t&aelig;dium petimus concedi, &longs;ub qua in&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg5"/><lb/>cluduntur diui&longs;io etiam additio, detractio, laterum omnium in&shy;<lb/>uentio.</s>
 <s>Tum <pb xlink:href="018/01/118.jpg" pagenum="104"/>ex B intelligatur educta perpendiculatis BE, <lb/>&amp; in triangulo rectangulo ABE, datis angu&shy;<lb/>lo A &amp; latere AB, inueniatur latus BE. </s>         </p>
          <p type="margin">
 <s>De&shy;<lb/>mum quia triangula ABE, ADC rectangula <lb/>habentia communem angulum ad A &longs;unt &longs;i<gap/><lb/>milia, fiat vt AB data ad BE inuentam, ita <lb/>AD line&aelig; optic&aelig; longitudo inuenta ad DC <lb/>qu&aelig;&longs;itam terr&aelig; &longs;emidiametrum. </s></p><p type="margin">           <s id="id000171"><margin.target id="marg5"/>Q<emph type="italics"/>uarta quin<lb/>ti<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>lem.<emph.end type="italics"/></s>
          </p>
 <s><margin.target id="note48"/><emph type="italics"/>XLVIII <lb/>Inuenir&etail; <lb/><expan abbr="longitudin&etilde;">longitudinem</expan> <lb/>vi&longs;us: &amp; ex <lb/>ea Quint&atail; <lb/>methodus <lb/>vestigandi <lb/>terr&aelig; &longs;emi&shy;<lb/>diametrum,<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">         <p type="main">
            <s id="id000172">Quarta decima petitio.</s>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> In ijs, qu&aelig; hactenus attuli&longs;ti ad <lb/>terr&aelig; &longs;emidiametrum inueniendam, illud <lb/>accidit incommodum, quod totam altitu&shy;<lb/>dinem &longs;upra maris &longs;uperficiem innote&longs;cere <lb/>oportet: id quod haberi non pote&longs;t, ni&longs;i aut <lb/>pr&aelig;rupta rupes mari immineat, aut turris in <lb/>litore &longs;it con&longs;tituta. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>Quin methodum ali&shy;<lb/>quam excogitas, qua etiam ex turri procul ab <lb/>&aelig;quore in colle po&longs;it&acirc; explorare po&longs;&longs;imus, <lb/>quanta &longs;it terr&aelig; magnitudo? </s></p><p type="main">           <s id="id000173">C&ugrave;m termini alicuius quantitatis eandem &longs;eruant rationem in <lb/>omnibus, &amp; firmi &longs;unt ac &longs;tabiles eiu&longs;dem rationis comparatione <lb/>content&aelig; partes &aelig;qualem &longs;eruant exce&longs;&longs;um, &longs;eu proportionem.</s>
          </p>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Tentemus pariter, quid po&longs;&longs;imus: <lb/>tertius ade&longs;t Galil&aelig;us; ni&longs;i aliquid inueneri&shy;<lb/><arrow.to.target n="note49"/><lb/>mus, dicam nos iratis Mu&longs;is conueni&longs;&longs;e. </s>         <p type="main">
            <s id="id000174">PROPOSITIO prima.</s>
 <s>Sit <lb/>igitur in perpendiculari AC, nota in&longs;ignis <lb/>aliqua altitudo BA, at non talis, vt eius hu&shy;<lb/>millimum punctum B &longs;ph&aelig;ric&aelig; &longs;uperficiei <lb/>adh&aelig;reat, cum poti&ugrave;s ex ill&acirc; emineat i&ntail; <lb/>colle DB, cuius altitudo ignota e&longs;t: fieri au&shy;<lb/>tem po&longs;&longs;it, vt liber pro&longs;pectus in Horizon&shy;<lb/>tem pateat, &longs;iue in &longs;ummo A, &longs;iue in imo B <pb xlink:href="018/01/119.jpg" pagenum="105"/>con&longs;i&longs;tas angulos CAE, CBF ob&longs;eruaturus. <lb/><figure id="id.018.01.119.1.jpg" xlink:href="018/01/119/1.jpg"/><lb/>Quibus angulis ob&longs;er&shy;<lb/>uatis intellige rectam <lb/>BF occurrere Tangen&shy;<lb/>ti AE in G. <!-- KEEP S--></s>         </p>
          <p type="main">
 <s>In triangu&shy;<lb/>lo itaque ABG angu&shy;<lb/>lus AGB e&longs;t notus, vt&shy;<lb/>pote differentia duo&shy;<lb/>rum ob&longs;eruatorum C <lb/>BG, CAG: angulus A <lb/>e&longs;t ob&longs;eruatus, &amp; data <lb/>e&longs;t altitudo BA: ergo <lb/>inueniri pote&longs;t quantitas rect&aelig; BG. </s>           <s id="id000175">Proportionem in proportionem duci e&longs;t &longs;uperiores nume&shy;<lb/>ros atque inferiores inuicem ducere.</s>
          </p>
 <s>Iam du&shy;<lb/>cantur rect&aelig; CF, CE, &amp; &longs;unt duo triangula <lb/>AEC, BFC rectangula, in quibus duo an&shy;<lb/>guli EAC, ECA &longs;imul &longs;unt &aelig;quales duo&shy;<lb/>bus FBC, FCB: Atqui angulus ECA e&longs;t &aelig;&shy;<lb/>qualis duobus ECF, FCB; ergo tres ECF, <lb/>FCB, CAE &longs;unt &aelig;quales duobus FBC, FCB; <lb/>&amp; dempto communi FCB, remanet FBC <lb/>&aelig;qualis duobus ECF, EAC. </s>         <pb pagenum="7" xlink:href="015/01/026.jpg"/>
          <p type="main">
 <s>E&longs;t igitur ECF <lb/>differentia nota duorum ob&longs;eruatorum CAE, <lb/>CBF. </s>           <s id="id000176">Sit proportio line&aelig; a ad lineam b, ut anguli c ad angulum d, &longs;ta&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg6"/><lb/>tuatur e monas in genere a <lb/><figure id="id.015.01.026.1.jpg" xlink:href="015/01/026/1.jpg"/><lb/>b, &amp; fiat f ad e, ut c ad d, &amp; du<lb/><arrow.to.target n="marg7"/><lb/>catur a in f &amp; b in e, &amp; pro&shy;<lb/>ducantur g &amp; h. </s>
            <s id="id000177">Quia ergo <lb/><arrow.to.target n="marg8"/><lb/>f e&longs;t proportio ip&longs;a, erit g ad <lb/><arrow.to.target n="marg9"/><lb/>a ut c ad d, &longs;ed h e&longs;t &aelig;qualis <lb/>b, igitur a ad h ut ad b. </s>
 <s>Ducatur dem&ugrave;m recta CG. <!-- KEEP S--></s>           <s id="id000178">Du&shy;<lb/>cta ergo dicetur proportio a <lb/><arrow.to.target n="marg10"/><lb/>ad b in proportionem c ad d <lb/>ducendo terminos proportionis, &longs;eu quantitatis recta &longs;cilicet &longs;u&shy;<lb/>periores cum &longs;uperioribus, &amp; inferiores cum inferioribus. </s>
            <s id="id000179">Nam &longs;i <lb/><arrow.to.target n="marg11"/><lb/>rur&longs;um con&longs;tituantur f ad e ut a ad b c&ugrave;m f &longs;it proportio, &amp; k ad f ut <lb/><arrow.to.target n="marg12"/><lb/>c ad d, erit k ad e, ut g ad h, k autem fit ex ductu proportionis a ad b, <lb/>qu&aelig; e&longs;t fin proportionem c ad d, liquet igitur propo&longs;itum.</s>
 <s>Et quo&shy;<lb/>niam GF, GE &longs;unt tangentes circulum ab <lb/>eodem puncto exeuntes, inter &longs;e &aelig;quales <lb/>&longs;unt, &longs;icut &amp; CF, CE ex centro duct&aelig;; CG <lb/>ver&ograve; e&longs;t vtrique triangulo FCG, ECG com&shy;<lb/>munis; ergo angulus ECF notus diuiditur &agrave; <pb xlink:href="018/01/120.jpg" pagenum="106"/>rect&acirc; CG bifariam. </s>         </p>
          <p type="margin">
 <s>Quare &longs;i angulorum ob&shy;<lb/>&longs;eruatorum &longs;emidifferentiam GCF addas an&shy;<lb/>gulo FCB complemento noto anguli ob&longs;er&shy;<lb/>uati in B, notus e&longs;t etiam angulus BCG; ex <lb/>quo, vn&acirc; cum angulo CBG ob&longs;eruato, &amp; la&shy;<lb/>tere BG inuento, inuenitur latus CB: Cui &longs;i <lb/>addatur data altitudo BA, notum erit latus <lb/>CA vn&acirc; cum angulo ad A ob&longs;eruato in trian&shy;<lb/>gulo AEC rectangulo: quare &amp; inuenitur CE <lb/>&longs;emidiameter qu&aelig;&longs;ita, qu&aelig; e&longs;t ip&longs;i CD &aelig;qua&shy;<lb/>lis, vnde innote&longs;cit altitudo collis BD, &amp; <lb/>line&aelig; optic&aelig; AE longitudo cogno&longs;ci pote&longs;t. </s></p><p type="margin">           <s id="id000180"><margin.target id="marg6"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
          </p>
 <s><margin.target id="note49"/><emph type="italics"/>XLIX <lb/>Sexta me&shy;<lb/>thodus ter&shy;<lb/>r&aelig; &longs;emidia&shy;<lb/>metrum in&shy;<lb/>quirendi, &amp; <lb/>montis alti&shy;<lb/>tudinem co&shy;<lb/>gno&longs;cendi.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">         <p type="margin">
            <s id="id000181"><margin.target id="marg7"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 9. P<emph type="italics"/>etit.<emph.end type="italics"/></s>
 <s>At contingat ex edito quidem monte pro&shy;<lb/>&longs;pici po&longs;&longs;e in <expan abbr="extrem&utilde;">extremum</expan> <lb/><arrow.to.target n="note50"/><lb/><figure id="id.018.01.120.1.jpg" xlink:href="018/01/120/1.jpg"/><lb/>horizontem, &longs;ed plan&egrave; <lb/>ignotam e&longs;&longs;e montis al&shy;<lb/>titudinem. </s>         </p>
          <p type="margin">
 <s>Eligatur lo&shy;<lb/>cus aliquis con&longs;picuus, <lb/>qui ita di&longs;tare cen&longs;ea&shy;<lb/>tur, vt perpendicula&shy;<lb/>res ex vtroque loco ad <lb/>centrum duct&aelig; &agrave; pa&shy;<lb/>ralleli&longs;mo deflectentes <lb/>&longs;en&longs;u digno&longs;ci queant. </s>           <s id="id000182"><margin.target id="marg8"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 10. P<emph type="italics"/>et.<emph.end type="italics"/></s>
          </p>
 <s><lb/>Hinc enim terr&aelig; &longs;emidiametrum eruer&etail; <lb/>po&longs;&longs;umus. </s>         <p type="margin">
            <s id="id000183"><margin.target id="marg9"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 8. P<emph type="italics"/>etit.<emph.end type="italics"/></s>
 <s>Ex A igitur &longs;it linea AD terram <lb/>tangens: ob&longs;eruetur angulus CAD. <!-- KEEP S--></s>         </p>
          <p type="margin">
 <s>Tum <lb/>ad ea&longs;dem vel alias partes eligatur locus B <pb xlink:href="018/01/121.jpg" pagenum="107"/>valde di&longs;tans, &amp; ob&longs;eruetur pariter angulus <lb/>CAB. </s>           <s id="id000184"><margin.target id="marg10"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 2. A<emph type="italics"/>ni&shy;<lb/>mi &longs;entent.<emph.end type="italics"/></s>
          </p>
 <s>Di&longs;tantia autem BA vel &longs;it pr&aelig;cogni&shy;<lb/>ta, vel ex tertio loco ob&longs;eruetur, vt fieri com&shy;<lb/>muniter &longs;olet. </s>         <p type="margin">
            <s id="id000185"><margin.target id="marg11"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 11. P<emph type="italics"/>et.<emph.end type="italics"/></s>
 <s>Demum ex B ob&longs;eruetur an&shy;<lb/>gulus ABC; cognit&acirc; &longs;cilicet di&longs;tanti&acirc; ip&longs;ius <lb/>A puncti &agrave; vertice ob&longs;eruatoris in B, com&shy;<lb/>plementum ad duos rectos dat angulum <lb/>ABC: erit autem indicium di&longs;tanti&aelig; AB <lb/>&longs;ufficientis, &longs;i anguli CAB, CBA &longs;imul &longs;um&shy;<lb/>pti minores fuerint duobus rectis. </s>         </p>
          <p type="margin">
 <s>Quare in <lb/>triangulo ABC dato latere BA &amp; angulis <lb/>adiacentibus inuenitur latus AC. <!-- KEEP S--></s>           <s id="id000186"><margin.target id="marg12"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 8. P<emph type="italics"/>etit.<emph.end type="italics"/></s>
          </p>
 <s>Inuento <lb/>autem latere AC &amp; ob&longs;eruato angulo CAD <lb/>in triangulo CDA rectangulo, inuenitur CD <lb/>qu&aelig;&longs;ita terr&aelig; &longs;emidiameter, nec latebit <lb/>montis altitudo. </s></p><p type="margin">         <p type="main">
            <s id="id000187">Propo&longs;itio <expan abbr="&longs;ec&utilde;nda">&longs;ecunda</expan>.</s>
 <s><margin.target id="note50"/><emph type="italics"/>L. <!-- KEEP S--></s>         </p>
          <p type="main">
 <s><lb/>Septima me&shy;<lb/>thodus in&shy;<lb/>uestigandi <lb/>&longs;emidiame&shy;<lb/>trum terr&aelig;, <lb/>&amp; montis <lb/>altitudine.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           <s id="id000188">Proportio extremorum producitur ex intermedijs.<lb/><arrow.to.target n="marg13"/></s>
          </p>
 <s>Quod &longs;i locorum opportunitas ferat, vt <lb/>detur altitudo FE nota, ex qua ob&longs;eruari <lb/><arrow.to.target n="note51"/><lb/>queat angulus CED, &amp; in monte procul po&longs;i&shy;<lb/>to liber &longs;it a&longs;cen&longs;us, donec ex A puncto per <lb/>E in extremum horizontem D productus ra&shy;<lb/>dius efficiat angulum CAD, qui ob&longs;eruatio&shy;<lb/>ne cogno&longs;catur; ea habemus, qu&aelig; ad inue&shy;<lb/>niendam terr&aelig; &longs;emidiametrum, vel ad exa&shy;<lb/>minandamiam inuentam &longs;ufficiant. </s>         <p type="margin">
            <s id="id000189"><margin.target id="marg13"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
 <s>Intel&shy;<lb/>ligatur enim ex F exire recta FG parallela ip&longs;i <lb/>CA (perpendiculares &longs;iquidem EC, AG &aacute; <lb/>paralleli&longs;mo deflectere ponimus) efformatur <pb xlink:href="018/01/122.jpg" pagenum="108"/>triangulum FEG, cuius latus FE datur, an&shy;<lb/>gulus EGF &aelig;qualis angulo EAC ob&longs;eruato <lb/>innote&longs;cit propter linearum CA, FG paral&shy;<lb/>leli&longs;mum, &amp; GEF e&longs;t complementum ad <lb/>duos rectos anguli FED ob&longs;eruati. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>Inuenia&shy;<lb/>tur itaque latus EG; quod ablatum ex EA <lb/>di&longs;tanti&acirc; iam not&acirc; duorum locorum, i&ntail; <lb/>quibus in&longs;titut&aelig; &longs;unt ob&longs;eruationes, relin&shy;<lb/>quit GA. </s>           <s id="id000190">Sint a b c quantitates dico proportio&shy;<lb/><figure id="id.015.01.026.2.jpg" xlink:href="015/01/026/2.jpg"/><lb/>nem a ad c, produci ex proportione a ad b </s>
          </p>
 <s>At in triangulo EAC, lateri AC <lb/>parallela e&longs;t GF, ergo vt EG ad GA, ita EF <lb/>data altitudo ad FC qu&aelig;&longs;itam &longs;emidiame&shy;<lb/>trum. </s>         <p type="main">
            <s id="id000191"><arrow.to.target n="marg14"/><lb/>&amp; b ad c, &longs;tatuantur totidem &agrave; monade d e <lb/>f, er&uacute;ntque ex demon&longs;trantis ab Euclide in <lb/>quinto <expan abbr="Elem&etilde;torum">Elementorum</expan> in eadem proportio&shy;<lb/>ne, &longs;tatuatur ergo d prima quantitas e &longs;e&shy;<lb/>cunda &amp; tertia f quarta. </s>
 <s>Vel etiam ij&longs;dem po&longs;itis, &amp; ob&longs;erua&shy;<lb/>tis angulis CED, GAE, atque di&longs;tanti&acirc; AE, <lb/><arrow.to.target n="note52"/><lb/>in triangulo CAE noti &longs;unt duo anguli, (an&shy;<lb/>gulus &longs;iquidem CEA e&longs;t complementum ad <lb/>duos rectos anguli CED ob&longs;eruati) &amp; latus <lb/>adiacens AE: inueniatur igitur latus EC, ex <lb/>quo dempta nota altitudo FE relinquit qu&aelig;&shy;<lb/>&longs;itam terr&aelig; &longs;emidiametrum. </s>           <s id="id000192">eritq&uacute;e per pr&aelig;ce&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg15"/><lb/>dentem proportio productorum ex d in e <lb/>&amp; &longs;it g, &amp; in f &amp; &longs;it h, producta ex propor&shy;<lb/>tionibus d ad e &amp; e ad f, quare ex propor&shy;<lb/>tionibus a ad b &amp; b ad e, &longs;ed ex dictis cum <lb/>e &longs;it eadem, erit proportio d ad f, ut g ad h &amp; proportio, d ad f per <lb/>&aelig;quam proportionem ab Euclide demon&longs;tratam, ut a ad c, igitur <lb/><arrow.to.target n="marg16"/><lb/>proportio a ad c producitur ex proportionibus a ad b &amp; b ad c, &amp; <lb/>e&longs;t proportio ip&longs;a a ad c d numerus, ut o&longs;ten&longs;um e&longs;t.</s>
          </p>
 <s>Erit autem <lb/>indicium &longs;ufficientis di&longs;tanti&aelig; inter A &amp; E, &longs;i <lb/>angulus CED ob&longs;eruatus fuerit maior angu&shy;<lb/>lo CAE. </s></p><p type="margin">         <p type="margin">
            <s id="id000193"><margin.target id="marg14"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 6. <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> 9. <lb/>P<emph type="italics"/>etit.<emph.end type="italics"/></s>
 <s><margin.target id="note51"/><emph type="italics"/>LI. <!-- KEEP S--></s>         </p>
          <p type="margin">
 <s><lb/>Octaua me&shy;<lb/>thodus in&shy;<lb/>ueniendi ter<lb/>r&aelig; &longs;emidia&shy;<lb/>metrum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">           <s id="id000194"><margin.target id="marg15"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 13. P<emph type="italics"/>et.<emph.end type="italics"/></s>
          </p>
 <s><margin.target id="note52"/><emph type="italics"/>LII. <!-- KEEP S--></s>         <p type="margin">
            <s id="id000195"><margin.target id="marg16"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 13. P<emph type="italics"/>et.<emph.end type="italics"/></s>
 <s><lb/>Idem aliter.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">         </p>
          <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Ea profect&ograve; &longs;unt, qu&aelig; hactenus di&shy;<lb/>&longs;putata &longs;unt, vt vix cen&longs;eam fieri po&longs;&longs;e, vt <lb/>alicui nulla ex his methodis arrideat. </s>           <s id="id000196">Ex hoc &longs;equitur, qu&ograve;d c&ugrave;m fuerit quantitas tertia monas ex pro&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg17"/><lb/>portionibus inuicem ductis producetur prima quantitas.<lb/><arrow.to.target n="marg18"/></s>
          </p>
 <s>Ve&shy;<lb/>r&ugrave;m &longs;crupulus e&longs;t, quem forta&longs;&longs;e ex multo&shy;<lb/>rum animis non facil&egrave; eximas: exi&longs;tima&shy;<lb/>bunt &longs;iquidem angulum, quem cum per&shy;<pb xlink:href="018/01/123.jpg" pagenum="109"/>pendiculo opticus radius con&longs;tituit, nun&shy;<lb/>quam minim&egrave; dubi&acirc; ob&longs;eruatione inue&longs;tiga&shy;<lb/>ri po&longs;&longs;e. </s>         <p type="margin">
            <s id="id000197"><margin.target id="marg17"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}. 2.</s>
 <s>Nam vltimum vis&ucirc;s terminum &longs;i <lb/>in terr&acirc; &longs;pectes, quamuis plani&longs;&longs;ima facies <lb/>videatur, qu&icirc; fiat, vt nullus pateat dubita&shy;<lb/>tioni locus, an molli inclinatione ind&egrave; per <lb/>longa terrarum &longs;patia in mare de&longs;cendatur? </s>         </p>
          <p type="margin">
 <s><lb/>ac proinde linea illa ab oculo exiens non cir&shy;<lb/>culum in &longs;ph&aelig;ric&acirc; &longs;uperficie contingeret, vt <lb/>exigitur. </s>           <s id="id000198"><margin.target id="marg18"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}. 3</s>
          </p>
 <s>Si ver&ograve; in immen&longs;um &aelig;quor vi&shy;<lb/>&longs;us excurrat, et&longs;i &longs;opitis fructibus otia agat, <lb/>nulloque &aelig;&longs;tu intume&longs;cat, quis ne&longs;ciat At&shy;<lb/>mo&longs;ph&aelig;ram vaporibus non ade&ograve; paucis te&shy;<lb/>nuibu&longs;ue &longs;catere, vt nulla refractionis, qua <lb/>Oceani partes infra horizontem depre&longs;&longs;&aelig; <lb/><expan abbr="&etilde;mergant">emmergant</expan>, &longs;u&longs;picio &longs;uboriri po&longs;&longs;it? </s></p><p type="main">         <p type="main">
            <s id="id000199">Ex hoc &longs;equitur, qu&ograve;d conuer&longs;a proportio producitur ex con&shy;<lb/>uer&longs;is proportionibus.</s>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> H&aelig;c quidem non ea e&longs;&longs;e videntur, <lb/>qu&aelig; telluris &longs;emidiametro his methodis in&shy;<lb/>uent&aelig; officere po&longs;&longs;int: Si enim ali&acirc; atque <lb/>ali&acirc; methodo inue&longs;tigetur, nec vald&egrave; in&longs;i&shy;<lb/>gni di&longs;crimine differant, qu&aelig; inueniuntur, <lb/>medium Arithmeticum inter extrema in&shy;<lb/>uenta dabit quantitatem qu&aelig;&longs;itam &longs;emidia&shy;<lb/>metro terr&aelig; tribuendam. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>Tellus quipp&etail; <lb/>toreuma non e&longs;t vndequaque expolitum; &longs;ed <lb/>cum eius partes &agrave; centro di&longs;paribus interual&shy;<lb/>lis ab&longs;int, ita tamen vt proxim&egrave; &longs;ph&aelig;ra&mtail; <lb/>&aelig;muletur, facis e&longs;t &longs;i mediocris &agrave; centro di-<pb xlink:href="018/01/124.jpg" pagenum="110"/>&longs;tantia innote&longs;cat. </s>           <s id="id000200">Propo&longs;itio tertia.</s>
          </p>
 <s>Nihilominus tamen aliam <lb/>placet tentare viam null&acirc; habit&acirc; ratione radii <lb/>optici terram tangentis, mod&ograve; ea &longs;it duo&shy;<lb/>rum locorum di&longs;tantia, vt perpendiculares <lb/>ad centrum notabiliter deflectant &agrave; paralle&shy;<lb/>li&longs;mo. <lb/><arrow.to.target n="note53"/></s></p><p type="margin">         <p type="main">
            <s id="id000201">Si proportio ex duabus proportionibus in quatuor terminis <lb/>producatur, ip&longs;a uer&ograve; proportio inter duas alias quantitates fue&shy;
 <s><margin.target id="note53"/><emph type="italics"/>LIII: <lb/>Nona me&shy;<lb/>thodus tel&shy;<lb/>luris &longs;emi&shy;<lb/>diametrum <lb/>inquirendi.<emph.end type="italics"/></s></p><figure id="id.018.01.124.1.jpg" xlink:href="018/01/124/1.jpg"/><p type="main"> 
  
 <s>Eligatur itaque alti&shy;<lb/>tudo qu&aelig;piam in&longs;ignis <lb/>&amp; nota AB, ex cuius <lb/>vtroque extremo vi&shy;<lb/>deatur in monte ad <lb/>plura milliaria procul <lb/>po&longs;ito locus D: loca ve&shy;<lb/>r&ograve; huiu&longs;modi di&longs;tantia <lb/>po&longs;&longs;unt ob&longs;eruari poti&longs;&shy;<lb/>&longs;im&ugrave;m noctu accen&longs;o <lb/>ibi ign&eacute; ab amico, ni&longs;i <lb/>ad&longs;it nota aliqua peculiaris, vt &aelig;dificium, <lb/>turris &amp;c. </s> <pb pagenum="8" xlink:href="015/01/027.jpg"/>rit con&longs;tituta: con&longs;urgent trecenti &longs;exaginta modi productionis <lb/>proportionis.</s>
          </p>
 <s>Tum ex A ob&longs;eruetur angulus <lb/>BAD, &amp; ex B angulus ABD, notus enim fiet <lb/>reliquus angulus BDA. <!-- KEEP S--></s>         <p type="main">
            <s id="id000202"><arrow.to.target n="marg19"/></s>
 <s>Ex puncto autem <lb/>D ob&longs;eruetur angulus BDC, vnde ablato an&shy;<lb/>gulo BDA noto, reliquus ADC innote&longs;cit. </s>         </p>
          <p type="margin">
 <s><lb/>His paratis in triangulo ABD dantur duo an&shy;<lb/>guli A &amp; B cum latere adiacente BA, inue&shy;<lb/>niatur igitur latus AD. <!-- KEEP S--></s>           <s id="id000203"><margin.target id="marg19"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
          </p>
 <s>Ex hoc autem late&shy;<lb/>re AD inuento vn&acirc; cum angulo ADC, qu <lb/>ex ob&longs;eruatione innotuit, &amp; angulo DAC <pb xlink:href="018/01/125.jpg" pagenum="111"/>qui e&longs;t complementum anguli ob&longs;eruati <lb/>DAB ad duos rectos, inueniri pote&longs;t latus <lb/>AC qu&aelig;&longs;ita terr&aelig; &longs;emidiameter. </s></p><p type="main">         <p type="main">
            <s id="id000204">H&etail;c propo&longs;itio ut pr&aelig;cedens &amp; <expan abbr="&longs;equ&etilde;tes">&longs;equentes</expan> tres ab Alchindo &longs;um&shy;<lb/>pt&aelig; &longs;unt, &amp; ab eo demon&longs;trantur. </s>
 <s>At non vacat montem con&longs;cendere? </s>           <s id="id000205">Sit ergo proportio a ad b, pro&shy;<lb/><arrow.to.target n="table2"/><lb/><figure id="id.015.01.027.1.jpg" xlink:href="015/01/027/1.jpg"/>ducta ex proportione c ad d &amp; e ad f, con&longs;tat <lb/>qu&ograve;d cum &longs;int &longs;ex quantitates, qu&ograve;d fieri pote&shy;<lb/>runt quindecim coniugationes, quas po&longs;ui &agrave; la&shy;<lb/>tere facilitatis gratia, quibus re&longs;pondent totidem <lb/><arrow.to.target n="table3"/><lb/>conuer&longs;&aelig;: erunt ergo triginta. </s>
            <s id="id000206">Singul&aelig; autem ha<lb/>rum produci po&longs;&longs;unt duodecim modis: ductis <lb/><figure id="id.015.01.027.2.jpg" xlink:href="015/01/027/2.jpg"/>duodecim in triginta, fiunt trecenti &longs;exaginta mo <lb/>di. </s>
 <s>alia <lb/><arrow.to.target n="note54"/><lb/>&longs;uppetit via, qua leuiori labore propo&longs;itum <lb/>a&longs;&longs;equamur. </s>           <s id="id000207">Et hoc e&longs;t clarum per&longs;e, modo <expan abbr="dem&otilde;&longs;tremus">demon&longs;tremus</expan>, <lb/>quod &longs;inguli horum modorum po&longs;sint produ&shy;<lb/>ci duodecim modis, &amp; capiamus ab primam qu&etail; <lb/>pote&longs;t produci ex c d &amp; e f: Item ambabus con&shy;<lb/>uer&longs;is d c &amp; fe: &amp; rur&longs;us altera recta altera con&shy;<lb/>uer&longs;a: &amp; hoc bifariam c d &amp; f e, &amp; d c &amp; e f, &longs;unt er&shy;<lb/>go iam quatuor modi. </s>
            <s id="id000208">Totidem ex c e &amp; d f, toti&shy;<lb/>demque ex c f &amp; d e, igitur erunt duodecim mo&shy;<lb/>di, quibus produci po&longs;&longs;e intelligitur propor&shy;<lb/>tio a ad b.</s>
 <s>Sit nota altitudo IG, vnde vi&shy;<lb/>deatur locus aliquis in &longs;uperficie terr&aelig; F: ob&shy;<lb/>&longs;erueturque angulus IGF. </s>         </p>
          <table>
 <s>Quod &longs;i di&longs;tantia <lb/><figure id="id.018.01.125.1.jpg" xlink:href="018/01/125/1.jpg"/><lb/>GF iam nota non <lb/>fuerit, ex tertio <lb/>quopiam loco e&atail; <lb/>ob&longs;eruetur, <expan abbr="inue-niaturq.">inue&shy;<lb/>niaturque</expan> iuxta Tri&shy;<lb/>gonometri&aelig; pr&aelig;&shy;<lb/>cepta. </s>           <table.target id="table2"/>
            <row>
 <s>His com&shy;<lb/>paratis producatur <lb/>GI per terr&aelig; cen&shy;<lb/>trum T v&longs;qu&etail; <lb/>in O, vt IO &longs;it <lb/>terr&aelig; diameter: ex <lb/>F cadat in dia&shy;<lb/>metrum perpendicularis FC. </s>             <cell>a</cell>
              <cell>b</cell>
 <s>Quonia&mtail; <lb/>igitur in triangulo GCF rectangulo datur hy&shy;<lb/>pothenu&longs;a GF, &amp; angulus CGF, inueniantur <lb/>reliqua latera FC, CG. <!-- KEEP S--></s>           </row>
            <row>
 <s>Auferatur autem <lb/>IG data altitudo ex GC, &amp; remanet IC. </s>             <cell>---</cell>
              <cell>---</cell>
 <s><lb/>Quia ver&ograve; FC &agrave; puncto peripheri&aelig; F cadit <lb/>perpendicularis in diametrum IO, e&longs;t me&shy;<pb xlink:href="018/01/126.jpg" pagenum="112"/>dio loco proportionalis inter diametri &longs;eg&shy;<lb/>menta IC, CO; ac proinde quadratum me&shy;<lb/>di&aelig; CF &aelig;quale e&longs;t rectangulo &longs;ub extremis. </s>           </row>
            <row>
 <s><lb/>Itaque quadrato ip&longs;ius CF diui&longs;o per IC &longs;eg&shy;<lb/>mentum notum, Quotiens dabit CO, cui <lb/>addatur CI, &amp; habetur tota diameter IO <lb/><arrow.to.target n="note55"/><lb/>qu&aelig;&longs;ita. </s></p><p type="margin">             <cell>c</cell>
              <cell>d</cell>
 <s><margin.target id="note54"/><emph type="italics"/>LIV. <!-- KEEP S--></s>           </row>
            <row>
 <s><lb/>Decima me&shy;<lb/>thodus, qua <lb/>terr&aelig; dia&shy;<lb/>meter inue&shy;<lb/>nitur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">             <cell>---</cell>
              <cell>---</cell>
 <s><margin.target id="note55"/><emph type="italics"/>LV. <!-- KEEP S--></s>           </row>
            <row>
 <s><lb/>Idem aliter.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>e</cell>
              <cell>f</cell>
 <s>H&aelig;c mihi methodus magis arridet vtpo&shy;<lb/>te breuior, qua quadratum CF diuido per <lb/>IC: c&aelig;ter&ugrave;m &longs;i rem mer&egrave; Trigonome&shy;<lb/>tric&egrave; perficere quis malit, inuentis CF <lb/>&amp; IC, qu&aelig;rat angulum IFC; quem du&shy;<lb/>plicet, &amp; dupli &longs;inum ex Tabulis inue&shy;<lb/>niat: tum fiat vt &longs;inus inuentus ad Ra&shy;<lb/>dium ita inuenta CF ad qu&aelig;&longs;itam &longs;emidia&shy;<lb/>metrum FT. </s>           </row>
            <row>
 <s>Huius operationis ratio pa&shy;<lb/>tet, quia cum angulus IFO in &longs;emicircu&shy;<lb/>lo &longs;it rectus, tri&acirc;ngulum ICF e&longs;t &longs;imile trian&shy;<lb/>gulo IFO, igitur angulus inuentus IFC &aelig;qua&shy;<lb/>lis e&longs;t angulo FOC; huius autem duplex e&longs;t <lb/>angulus ITF ad centrum, qui proinde inno&shy;<lb/>te&longs;cit, vn&acirc; cum &longs;inu FC in partibus Radii <lb/>h&aelig;c ver&ograve; linea cum nota &longs;it etiam in men&shy;<lb/>&longs;ur&acirc; homogene&acirc; altitudini dat&aelig; IG, manife&shy;<lb/>&longs;tabit pariter in e&acirc;dem men&longs;ur&acirc; Radium TF. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">             <cell>---</cell>
              <cell>---</cell>
 <s>Placetne aliam adhuc inire viam? </s>           </row>
          </table>
 <s>nec <lb/>Diony&longs;iodori Geometr&aelig; protritam ve&longs;tigiis; <lb/>cuius in &longs;epulchro inuenta e&longs;t epi&longs;tola ad <pb xlink:href="018/01/127.jpg" pagenum="113"/>&longs;uperos mi&longs;&longs;a, qua &longs;e &agrave; &longs;epulchro ad intimam <lb/>terram de&longs;cendi&longs;&longs;e &longs;ignificabat, illudque &longs;pa&shy;<lb/>tium &longs;tadia 42000. complecti. </s>         <table>
            <table.target id="table3"/>
 <s>Sint dat&aelig; al&shy;<lb/>titudo eadem IG, ac di&longs;tantia GF, &amp; angu&shy;<lb/>lus IGF ob&longs;eruetur. </s>           <row>
              <cell>a b</cell>
 <s>Ducatur ex I tangens <lb/><arrow.to.target n="note56"/><lb/>IH; qu&aelig; &longs;ecet GF in H. <!-- KEEP S--></s>             <cell>b a</cell>
            </row>
 <s>Qu&aelig;ratur ergo i&ntail; <lb/>triangulo GIH rectangulo, ex dato latere GI <lb/>&amp; angulo G, latus GH, quod ex GF ablatum <lb/>relinquit HF, &amp; qu&aelig;ratur latus IH. </s>           <row>
              <cell>a c</cell>
 <s>Deinde du&shy;<lb/>ct&acirc; rect&acirc; IF, in triangulo IHF nota &longs;unt la&shy;<lb/>tera IH &amp; HF, angulus autem compr&aelig;hen&shy;<lb/>&longs;us IHF &aelig;qualis e&longs;t duobus internis notis, &longs;ci&shy;<lb/>licet recto GIH, &amp; IGH ob&longs;eruato: quar&etail; <lb/>inueniri pote&longs;t tum latus IF, tum angulus <lb/>HIF: cui &aelig;qualis e&longs;t angulus IOF in alterno <lb/>&longs;egmento: huius autem duplus e&longs;t angulus <lb/>ITF ad centrum. </s>             <cell>c a</cell>
            </row>
 <s>Fiat igitur vt &longs;inus &longs;emian&shy;<lb/>guli inuenti ITF, hoc e&longs;t &longs;inus anguli HIF, <lb/>ad Radium, ita &longs;emi&longs;sis inuenti lateris IF <lb/>ad qu&aelig;&longs;itam &longs;emidiametrum TF. <!-- KEEP S--></s></p><p type="margin">           <row>
              <cell>a d</cell>
 <s><margin.target id="note56"/><emph type="italics"/>LVI. <!-- KEEP S--></s>             <cell>d a</cell>
            </row>
 <s><lb/>Vndecim&atail; <lb/>methodus <lb/>inueniendi <lb/>terr&aelig; &longs;emi&shy;<lb/>diametrum:<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           <row>
              <cell>a e</cell>
 <s>Compendio&longs;i&ugrave;s forta&longs;&longs;e operabimur, &longs;i da&shy;<lb/>tis IG &amp; GF cum angulo G compr&aelig;hen&longs;o, <lb/><arrow.to.target n="note57"/><lb/>inueniatur ba&longs;is IF &amp; angulus GIF, qui e&longs;t <lb/>nece&longs;&longs;ari&ograve; obtu&longs;us. </s>             <cell>e a</cell>
            </row>
 <s>Fiat ergo vt &longs;inus exce&longs;&shy;<lb/>s&ucirc;s anguli GIF &longs;upra rectum ad Radium, <lb/>ita &longs;emi&longs;sis inuent&aelig; ba&longs;is IF ad qu&aelig;&longs;itam <lb/>terr&aelig; &longs;emidiametrum. </s></p><p type="margin">           <row>
              <cell>a f</cell>
 <s><margin.target id="note57"/><emph type="italics"/>LVII. <lb/>Id<gap/> breui&ugrave;s.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>f a</cell>
            </row>
 <s>Ver&ugrave;m omi&longs;&longs;o tot linearum apparatu res <pb xlink:href="018/01/128.jpg" pagenum="114"/><arrow.to.target n="note58"/><lb/><figure id="id.018.01.128.1.jpg" xlink:href="018/01/128/1.jpg"/><lb/>facillim&egrave; conficitur, e&shy;<lb/>tiam&longs;i nulla &longs;it data al&shy;<lb/>titudo nota. </s>           <row>
              <cell>b c</cell>
 <s>Ob&longs;erue&shy;<lb/>tur di&longs;tantia AD: tum <lb/>in A accipiatur angulus <lb/>CAD, &amp; in D ob&longs;erue&shy;<lb/>tur angulus, quem cum <lb/>verticali line&acirc; ex D ad <lb/>Zenith product&acirc; facit <lb/>radius opticus DA; hu&shy;<lb/>ius enim complementum ad duos rectos <lb/>e&longs;t angulus ADC: dato autem latere AD <lb/>cum angulis adiacentibus, latere non po&longs;&shy;<lb/>&longs;unt reliqua latera CD qu&aelig;&longs;ita terr&aelig; &longs;emidia&shy;<lb/>meter, &amp; CA &longs;emidiameter aucta montis <lb/>AB altitudine. </s></p><p type="margin">             <cell>c b</cell>
            </row>
 <s><margin.target id="note58"/><emph type="italics"/>LVIII. <!-- KEEP S--></s>           <row>
              <cell>b d</cell>
 <s><lb/>Duodecima <lb/>methodus <lb/>&longs;emidiame&shy;<lb/>trum terr&aelig; <lb/>inuestigan&shy;<lb/>di, &amp; montis <lb/>altitudini.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>d b</cell>
            </row>
 <s>Sed iam, Mer&longs;enne, cadunt altis d&etail; <lb/>montibus vmbr&aelig;; nec Galil&aelig;um diutur&shy;<lb/>niore colloquio di&longs;tinere fas e&longs;t. </s></p><p type="main">           <row>
              <cell>b e</cell>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Rect&egrave; mones: pr&aelig;ceps in noctem <lb/>ruit dies: &longs;ed huiu&longs;modi colloquia cum in&shy;<lb/>&longs;tituuntur, omnis hora momentum e&longs;t. </s>             <cell>e b</cell>
            </row>
 <s>Va&shy;<lb/>le Galil&aelig;e. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">           <row>
              <cell>b f</cell>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Valete amici; &amp; quas debeo gratias <lb/>pro humani&longs;sim&acirc; con&longs;uetudine, nunc plan&egrave; <lb/>non reddo, &longs;ed apud me &longs;eruo, vt iterum <lb/>redire cogamini depo&longs;itum repetituri. </s></p><pb xlink:href="018/01/129.jpg" pagenum="115"/><figure id="id.018.01.129.1.jpg" xlink:href="018/01/129/1.jpg"/><p type="main">             <cell>f b</cell>
            </row>
 <s><emph type="center"/>DISSERTATIO <lb/>QVARTA<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">           <row>
              <cell>c d</cell>
 <s><emph type="center"/>Ex aqu&aelig; &longs;eparatione &agrave; ter&shy;<lb/>ra, motus facilitatem <lb/>infert.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">             <cell>d c</cell>
            </row>
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Guldinus, Galil&aelig;us, Mer&longs;ennus.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">           <row>
              <cell>c e</cell>
 <s>PVRGARE ne tibi m&etail; <lb/>debeo, Galil&aelig;e, qu&ograve;d con&shy;<lb/>dictam Mer&longs;enno horam te <lb/>adeundi importunus pr&aelig;&shy;<lb/>uenerim? </s></p><p type="main">             <cell>e c</cell>
            </row>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Si putas Batauis in nou&acirc; Zem&shy;<lb/>bl&acirc; po&longs;t longas dierum 84 tenebras lu&shy;<pb xlink:href="018/01/130.jpg" pagenum="116"/>cem pr&aelig;&longs;to lancibus, Solem dies 14 antici&shy;<lb/>pantem accidi&longs;&longs;e importunum, ac purgatio&shy;<lb/>ne opus habui&longs;&longs;e, qu&ograve;d legitimum exoriendi <lb/>tempus anteuerterit; pr&aelig;&longs;t&ograve; &longs;um, vt intelli&shy;<lb/>gam, qua te demum excu&longs;atione ab imma&shy;<lb/>ni hac culp&acirc; eximas. </s>           <row>
              <cell>c f</cell>
 <s>Sed cum expectatus <lb/>adueneris, quam tuorum in me meritorum <lb/>partem referend&acirc; grati&acirc; con&longs;equi potero? </s></p><p type="main">             <cell>f c</cell>
            </row>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Culpam hanc omnem, quant&aelig;&shy;<lb/>cunque e&longs;t, in te transfero: id &longs;cilicet profu&shy;<lb/>s&acirc; tu&aelig; humanitatis &longs;ignificatione effeci&longs;ti, vt <lb/>mihi liceat e&longs;&longs;e temerario; nec ab&longs;urdu&mtail; <lb/>duxerim &longs;tatim, ac me tui de&longs;iderium ce&shy;<lb/>pit, aduolare, &amp; immaturum f&oelig;tum, ve&shy;<lb/>ri&ugrave;s dixerim v&iacute;x dum conceptum, ante t&etail; <lb/>ponere, vt vit&aelig; igniculos illi tu&acirc; luce imper&shy;<lb/>tias. </s></p><p type="main">           <row>
              <cell>d e</cell>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Siccine iuuat fe&longs;tiuis inanium offi&shy;<lb/>ciorum argutijs iocari? </s>             <cell>e d</cell>
            </row>
 <s>Mittamus i&longs;th&aelig;c: &amp; <lb/>quam primum edi&longs;&longs;ere, qu&aelig; te benigna ege&shy;<lb/>rit Minerua, vt frigidos no&longs;tros cineres fodi&shy;<lb/>catum venires, ignem &aelig;theri&acirc; vtique domo <lb/>&longs;ubductum depo&longs;iturus. </s></p><p type="main">           <row>
              <cell>d f</cell>
 <s><emph type="italics"/>Guld:<emph.end type="italics"/> Ari&longs;totelem fort&egrave; pr&aelig; manibus ha&shy;<lb/>bebam; cumque aliud meditans pagellas te&shy;<lb/>mer&egrave; oculo percurrerem, incidi in textum <lb/>78. lib.              <cell>f d</cell>
            </row>
 2. de C&oelig;lo, vbi Thaletis Mile&longs;ii d&etail; <lb/>caus&acirc; terr&aelig; quie&longs;centis &longs;ententiam exponit, <pb  xlink:href="018/01/131.jpg" pagenum="117"/><emph type="italics"/>an quam ex eo, quia innatans &longs;it, tellus ma&shy;<lb/>neat, quemadmodum lignum vel aliquid tale <lb/>aliud; etenim horum &longs;uper aerem quidem ni&shy;<lb/>hil natura aptum e&longs;t manere, &longs;ed &longs;uper aquam.<emph.end type="italics"/><lb/>Id quod mihi in mentem reuocauit eadem <lb/>pror&longs;us apud Senecam &agrave; me iam pridem le&shy;<lb/>cta lib.            <row>
              <cell>e f</cell>
 6. Nat. <!-- REMOVE S-->qu&aelig;&longs;t. </s>             <cell>f e</cell>
            </row>
            <row>
              <cell>direc.</cell>
 <s>cap.              <cell>conuer.</cell>
            </row>
 6. terram videli&shy;<lb/>cet totam, Thaletis opinione, &longs;ubiecto hu&shy;<lb/>more portari, &amp; innatare, ita vt vnd&acirc; &longs;u&longs;ti&shy;<lb/>neatur orbis velut aliquod grande nauigium. </s>         </table>
          <p type="main">
 <s><lb/>Ex quo ille ab eodem Senec&acirc; lib.            <s id="id000209">Propo&longs;itio quarta.</s>
          </p>
 3. cap.          <p type="main">
            <s id="id000210">Si fuerit proportio primi ad &longs;ecundum produ&shy;<lb/>cta ex proportionibus tertij ad quartum, &amp; quin <lb/>ti ad &longs;extum, producetur etiam ex proportione <lb/>tertij ad &longs;extum, &amp; quinti ad quartum.</s>
 13. <lb/>reiectus non &longs;atis apt&egrave; terr&aelig; motuum cau&longs;am <lb/>inferebat, perind&egrave; atque &longs;i nauigium hoc in&shy;<lb/>natans concuteretur. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>Tum, qu&aelig; e&longs;t phan&shy;<lb/>ta&longs;matum atque formarum menti inh&aelig;ren&shy;<lb/>tium mira connexio, vix c&aelig;peram tacitus <lb/>ridere commenticium ingentis huius nauigii <lb/>nullos in &longs;copulos impacti tremorem, cum <lb/>in eius grauitatis con&longs;iderationem delap&longs;us <lb/>&longs;um: tenuique hac vellicatione excitat&aelig; he&shy;<lb/>&longs;terni no&longs;tri congre&longs;&longs;us reliqui&aelig; animo in&longs;i&shy;<lb/>dentes me protinus abripuerunt, &amp; &longs;en&longs;im <lb/>nec aduertentem deduxerunt ad eam cogi&shy;<lb/>tationem, vt &longs;u&longs;picarer ex aquarum natur&acirc;, <lb/>ad tellurem Archimed&aelig;is machinationibus <lb/>mouendam, &longs;ub&longs;idium aliquod comparari <lb/>po&longs;&longs;e. </s>           <s id="id000211">Sit proportio a b producta ex proportioni&shy;<lb/><arrow.to.target n="table4"/><lb/><figure id="id.015.01.027.3.jpg" xlink:href="015/01/027/3.jpg"/>bus c ad d, &amp; e ad f, dico quod etiam erit produ&shy;</s>
          </p>
 <s>Plura illic&ograve; huic cogitato affinia i&ntail; <lb/>mentem confus&egrave; &amp; permixt&egrave; irruperunt, <pb xlink:href="018/01/132.jpg" pagenum="118"/>qu&aelig; &longs;ubitam approbationem temer&egrave; extor&shy;<lb/>quere viderentur; &longs;ed quoniam, vbi multa <lb/>&longs;unt, qu&aelig; &longs;ibi aptis nexibus coh&aelig;rere de&shy;<lb/>beant, ne veritatis compages luxata pereat, <lb/>periculo&longs;um &amp; lubricum e&longs;t facil&egrave; a&longs;&longs;entiri, <lb/>nolui me in pr&aelig;cipitem locum committere; <lb/>&longs;u&longs;tinendam poti&ugrave;s tanti&longs;per omnem a&longs;&longs;en&shy;<lb/>&longs;ionem duxi, dum rem totam di&longs;cret&egrave; &amp; <lb/>elect&egrave; &longs;uas in partes, te pro tu&acirc; &longs;apienti&acirc; <lb/>opem ferente, digererem. </s>         <table>
            <table.target id="table4"/>
 <s>En habes, qui&shy;<lb/>bus &longs;timulis actus mihi imperare non potue&shy;<lb/>rim, vt &agrave; te diuti&ugrave;s abe&longs;&longs;em. </s></p><p type="main">           <row>
              <cell>a</cell>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Gratias tibi habeo, mi Guldine, im&shy;<lb/>mortales; quod &longs;pem iniicias audiendi ex te <lb/>hodie, quid de iis &longs;entias, qu&aelig; iam tum ab <lb/>anno huius &longs;&aelig;culi duodecimo con&longs;crip&longs;i de <lb/>Innatantibus. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">             <cell>b</cell>
              <cell/>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Librum legi tuo dignum ingenio; <lb/>nec potuit felici&ugrave;s enodari, quam con&longs;titue&shy;<lb/>ras examinandam qu&aelig;&longs;tionem de &longs;olidis in&shy;<lb/>natantibus, quamuis humido &longs;ecund&ugrave;m &longs;pe&shy;<lb/>ciem grauioribus, &longs;i quidem &longs;olitaria &longs;uman&shy;<lb/>tur, componentibus tamen vn&acirc; cum a&euml;r&etail; <lb/>&longs;ibi adh&aelig;re&longs;cente molem aqu&acirc; non grauio&shy;<lb/>rem. </s>           </row>
            <row>
 <s>Illud maxim&egrave; dolui, quod nactus &longs;im <lb/>exemplar &longs;iue Bibliopol&aelig; &longs;ine Bibliopegi in&shy;<lb/>curi&acirc; mutilarum integro folio, &amp; quidem il&shy;<lb/>lo ip&longs;o, in quo totius futur&aelig; di&longs;putationis <pb xlink:href="018/01/133.jpg" pagenum="119"/>fundamenta &longs;ternis: ac, qu&aelig; mihi aduer&longs;&atail; <lb/>e&longs;t fortuna, nu&longs;quam licuit integrum librum <lb/>reperire, ex quo no&longs;tri exemplaris hiatum <lb/>&longs;upplerem, Id quod te pr&aelig;monui&longs;&longs;e oppor&shy;<lb/>tunum fuit, ne, &longs;i fort&egrave; nobis non conuene&shy;<lb/>rit, me contradicendi &longs;tudio actum putes: <lb/>ni&longs;i me tamen mea fallit opinio, in minimis <lb/>di&longs;&longs;entiemus. </s></p><p type="main">             <cell>c</cell>
              <cell>e</cell>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Libens audio, qui contra &longs;en&longs;erint. </s>             <cell>g</cell>
            </row>
 <s><lb/>Sed ne te longi&ugrave;s ab in&longs;tituto tuo, veri&ugrave;s di&shy;<lb/>cam, no&longs;tro, abducam; quidnam ex aqu&acirc; <lb/>emolumenti &longs;peras ad facilem terr&aelig; motio&shy;<lb/>nem, de qua nobis fuit di&longs;putatio? </s></p><p type="main">           <row>
              <cell>d</cell>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Futurum puto, vt plurimum pon&shy;<lb/>deris de terreno hoc orbe, qui aquam pariter <lb/>ac terram complectitur, deduceretur. </s>             <cell>f</cell>
              <cell>h</cell>
 <s>Illud <lb/>enim extra omnem controuer&longs;iam po&longs;itum <lb/><arrow.to.target n="note59"/><lb/>accipio, quod aqua a&euml;re grauior e&longs;t; &amp; fluida <lb/>c&ugrave;m &longs;it, &longs;emper ad inferiora delabitur, vt <lb/>infra a&euml;rem vniuer&longs;i centro vicinior con&longs;i&longs;tat. </s>           </row>
            <row>
 <s><lb/>Ex quo fit, vt nu&longs;quam quie&longs;cat, ni&longs;i vbi <lb/>nullus patet locus, in quem de&longs;cendat. </s>             <cell>---</cell>
              <cell>---</cell>
 <s>Qua&shy;<lb/>r&egrave; cum &longs;ola &longs;uperficies &longs;ph&aelig;rica paribus ra&shy;<lb/>diis &agrave; centro remoueatur, aqu&aelig; quie&longs;centis <lb/>&longs;uperficiem &longs;ph&aelig;ricam e&longs;&longs;e nece&longs;&longs;e e&longs;t: quan&shy;<lb/>doquidem &longs;iqu&aelig; &longs;uperficiei partes &agrave; centro <lb/>longi&ugrave;s abe&longs;&longs;ent, vtpote altiores ad motum <lb/>procliues non &longs;ub&longs;i&longs;terent, &longs;ed humiliorem <pb xlink:href="018/01/134.jpg" pagenum="120"/>in locum defluerent: neque enim ex eo a&shy;<lb/>quam &longs;ponte a&longs;cendere dixerim, qu&ograve;d ea in <lb/>vitreis fi&longs;tulis immer&longs;is aliquantulum a&longs;cen&shy;<lb/>dat. </s></p><p type="margin">             <cell>---</cell>
            </row>
 <s><margin.target id="note59"/><emph type="italics"/>LIX <lb/>Aqu&aelig; &longs;u&shy;<lb/>perficies est <lb/>&longs;ph&aelig;rica.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           <row>
              <cell>c</cell>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Nemo id facil&egrave; inficietur: immo, &longs;i <lb/>id quidem in rem tuam faciat, vltro dabo <lb/>maria omnia, qu&aelig; aquarum communion&etail; <lb/>iunguntur (&longs;i &aelig;&longs;tum omnem &longs;ublatum, ven&shy;<lb/>tosque &longs;ilentes animo fingamus) non e&longs;&longs;&etail; <lb/>alia alijs &longs;ecund&ugrave;m &longs;uperficiem altiora: qui&shy;<lb/>bus enim fr&aelig;nis cohiberentur Sin&ucirc;s Arabici <lb/>aqu&aelig;, &longs;i altiores e&longs;&longs;ent, ne in Erytr&aelig;um ma&shy;<lb/>re influerent? </s>             <cell>e</cell>
              <cell>g</cell>
 <s>aut quibus aggeribus ob&longs;true&shy;<lb/>retur fretum Herculeum, ne Oceanus Atlan&shy;<lb/>ticus ac Mediterraneum mare in vn&acirc; &longs;u&shy;<lb/>perficie aquarum libramentum &longs;u&longs;ciperent? </s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s>Quod ver&ograve; de aqu&acirc; in immer&longs;is fi&longs;tulis <lb/>vtrinque hiantibus a&longs;cendente addis, nihil <lb/>plan&egrave; officit natur&aelig; aquarum &longs;e in &longs;ph&aelig;ram <lb/>circa terr&aelig; centrum conglobantium; neque <lb/>illic&ograve; po&longs;&longs;e aquam ad digiti altitudine&mtail; <lb/>&longs;ponte a&longs;cendere affirmandum e&longs;t, qu&ograve;d il&shy;<lb/>lam in tenui&longs;&longs;imis fi&longs;tulis e&ograve; pertingere ali&shy;<lb/>quando videamus; qu&ograve; enim ampliores &longs;unt <lb/>fi&longs;tul&aelig;, e&ograve; min&ugrave;s in iis aquam a&longs;&longs;urger&etail; <lb/>con&longs;tat, nec fort&egrave; &longs;ine &longs;u&longs;picione minoris, <lb/>qu&agrave;m appareat, altitudinis, propter &longs;pecie&shy;<lb/>rum vi&longs;ibilium ex vitro refractionem, i&ntail; <pb xlink:href="018/01/135.jpg" pagenum="121"/>ampli&longs;simis igitur lacuum marium que alueis <lb/>quant&ugrave;m illa a&longs;cendat, quod &longs;ph&aelig;ricam &longs;u&shy;<lb/>perficiem corrumpat? </s>             <cell>f</cell>
              <cell>d</cell>
 <s>Sed nec aquam om&shy;<lb/>nin&ograve; &longs;ponte dixerim in fi&longs;tul&acirc; a&longs;cender&etail; <lb/>Quando enim fi&longs;tula deprimitur, vt aqu&aelig; <lb/>immergatur, vtique &longs;ubiectus a&euml;r premitur, <lb/><arrow.to.target n="note60"/><lb/>&amp; locum &longs;ubeunti fi&longs;tul&aelig; concedens, qu&acirc; <lb/>patet via, recedit, vt locum &longs;uppleat &agrave; fi&longs;tu&shy;<lb/>l&acirc; deor&longs;um mot&acirc; relictum. </s>             <cell>h</cell>
            </row>
 <s>Sicut autem <lb/>a&euml;r, cui corpus in motu occurrit, comprimi&shy;<lb/>tur, ita is, qui pon&egrave; e&longs;t, paululum di&longs;trahi&shy;<lb/>tur ac rare&longs;cit; hic ver&ograve; ad ingenium rediens <lb/>proximum a&euml;rem attrahit ad &longs;upplendum <lb/>locum &agrave; fi&longs;tul&acirc; relictum; cumque nullus <lb/>&longs;ubiectus a&euml;r tam in promptu &longs;it, qu&agrave;m is <lb/>qui fi&longs;tul&aelig; cauitatem implet, hic exfugitur; <lb/>atque ade&ograve; cum a&eacute;r fi&longs;tul&aelig; &longs;ur&longs;um mouea&shy;<lb/>tur, &longs;ubiectus a&euml;r compre&longs;&longs;us in fi&longs;tul&aelig; caui&shy;<lb/>tatem &longs;uccedit, per quam facili&ugrave;s elabitur, <lb/>ac per impul&longs;ionem, aut compre&longs;&longs;ionem <lb/>contigui a&euml;ris, qui lateribus adiacet. </s>         </table>
          <p type="main">
 <s>Por&shy;<lb/>r&ograve; ea e&longs;t fluidorum corporum natura, vt <lb/>conceptum ex motu impetum, etiam intr&agrave; <lb/>homogeneum corpus, non ita facil&egrave; remit&shy;<lb/>tant; quemadmodum in aqu&acirc; colore aliquo <lb/>infect&acirc; intr&agrave; aliam aquam leui&longs;&longs;im&egrave; effus&acirc; <lb/>videre e&longs;t. </s>           <s id="id000212"><arrow.to.target n="marg20"/><lb/>cta ex proportionibus c ad f, &amp; e ad d, di&longs;ponan&shy;<lb/>tur ut in figura &amp; fiat ex c in e g, &amp; ex d in fh, ergo <lb/><arrow.to.target n="marg21"/><lb/>per primam harum g ad h ut a ad b, &longs;ed per pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;uppo&longs;ita in &longs;ecunda productione etiam prode&shy;<lb/>unt g &amp; h, igitur per primam propo&longs;itionem ha&shy;<lb/>rum a ad b proportio producitur ex proportionibus c ad f terti&aelig; <lb/>&longs;cilicet ad &longs;extam, &amp; e ad d quint&etail; ad quartam, quod fuit <expan abbr="propo&longs;it&utilde;">propo&longs;itum</expan>.</s>
          </p>
 <s>Hinc e&longs;t a&euml;rem &longs;ur&longs;um in fi&longs;tul&acirc; <lb/>incitatum ex concepto impetu tanti&longs;per per&shy;<pb xlink:href="018/01/136.jpg" pagenum="122"/>gere in motu, &amp; ita pellere &longs;uperiorem a&euml;&shy;<lb/>rem, vt hic eum qui fi&longs;tul&aelig; latera extrin&longs;e&shy;<lb/>c&ugrave;s ob&longs;idet, propellat, fiatque per inferius <lb/>hiantis fi&longs;tul&aelig; o&longs;culum illa circumpul&longs;io, de <lb/>qua Pla<emph type="italics"/>t<emph.end type="italics"/>o in Tim&aelig;o, vel &longs;altem, vt cum ve&shy;<lb/><gap/>tris Philo&longs;ophis loquar, ab a&longs;cendente a&euml;re <lb/>per fi&longs;tulam liberrim&egrave; ab&longs;que vllo alterius <lb/>a&euml;ris intercurrentis obice, attrahitur a&euml;r in&shy;<lb/>ferior. </s></p><p type="margin">         <p type="margin">
            <s id="id000213"><margin.target id="marg20"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 8. <emph type="italics"/>petit.<emph.end type="italics"/></s>
 <s><margin.target id="note60"/><emph type="italics"/>LX. <!-- KEEP S--></s>         </p>
          <p type="margin">
 <s><lb/>Cur aqu&atail; <lb/>in tubo v&shy;<lb/>trinque bi&shy;<lb/>ante a&longs;een&shy;<lb/>dat aliquan <lb/>tulum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           <s id="id000214"><margin.target id="marg21"/>I<emph type="italics"/>n<emph.end type="italics"/> 13. <emph type="italics"/>petit.<emph.end type="italics"/></s>
          </p>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Veri&ugrave;s forta&longs;&longs;e dixeris &amp; attrahi <lb/>pariter &amp; circumpelli: </s></p><p type="main">         <p type="main">
            <s id="id000215">Propo&longs;itio quinta.</s>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Vbi igitur inferioris o&longs; o&longs;culi labra &longs;u&shy;<lb/>biectam aquam ita attigerint, vt aer &longs;ucce&shy;<lb/>dere nequeat, illud nece&longs;&longs;ari&ograve; fit, vt a&longs;cen&shy;<lb/>dentem aerem aqua &longs;ubiecta con&longs;equatur <lb/>&longs;iue attracta, &longs;iue ex circumpul&longs;ione propul&shy;<lb/>&longs;a. </s>         </p>
          <p type="main">
 <s>Cum autem hoc &agrave; natur&acirc; liquoribus <lb/>comparatum &longs;it, quod &longs;olidis corporibus ad&shy;<lb/>h&aelig;re&longs;cant; vbi aliquid aqu&aelig; &longs;ur&longs;um ab aere <lb/>a&longs;cendente eleuat&aelig;, internis fi&longs;tul&aelig; lateribus <lb/>adh&aelig;&longs;erit, iam non deor&longs;um vrget contr&atail; <lb/>vim a&eacute;ris a&longs;cendentis, qui propterea in reli&shy;<lb/>quam aquam non adh&aelig;re&longs;centem vires &longs;uas <lb/>omnes exercet. </s>           <s id="id000216">Si fuerit proportio primi ad &longs;ecundum producta ex proportio&shy;<lb/>ne tertij ad quartum, &amp; quinta ad &longs;extum: erit proportio tertij ad <lb/>&longs;extum producta ex proportionibus primi ad &longs;ecundum, &amp; quar&shy;<lb/>ti ad quintum.</s>
          </p>
 <s>At quia in tenui&longs;sim&acirc; fi&longs;tu&shy;<lb/>l&acirc; cylindrulus aqu&aelig; prim&ugrave;m eleuatus ita fer&egrave; <lb/>totu<gap/> adh&aelig;ret fi&longs;tul&aelig;, vt vix in medio relin&shy;<lb/>quat capillarem medullam ab a&euml;re &longs;u&longs;tenta&shy;<lb/>tam, mult&ograve; facili&ugrave;s pergit in a&longs;cen&longs;u, &amp; alias <pb xlink:href="018/01/137.jpg" pagenum="123"/>aqu&aelig; particulas &longs;ecum rapit &longs;ur&longs;um; donec <lb/>demum pr&aelig;ter aquam &longs;ponte adh&aelig;rentem <lb/>lateribus, tantum aqu&aelig; ab aere &longs;u&longs;tineatur, <lb/>vt eam dimittere non po&longs;&longs;it, quin ip&longs;e magis <lb/>di&longs;trahatur &amp; rare&longs;cat: id quod natura poti&ugrave;s <lb/>refugit, qu&agrave;m permittere tantill&aelig; aqu&aelig; <lb/>&longs;u&longs;pen&longs;ionem. </s>         <pb pagenum="9" xlink:href="015/01/028.jpg"/>
          <p type="main">
 <s>Ni&longs;i fort&egrave; malles dicere, a&shy;<lb/>quam illam medullarem con&longs;titutam intr&agrave; <lb/>aquam lateribus adh&aelig;rentem iam non conari <lb/>deor&longs;um. </s>           <figure id="id.015.01.028.1.jpg" xlink:href="015/01/028/1.jpg"/>
            <s id="id000217">Sit proportio a ad b producta ex proportio&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg22"/><lb/><arrow.to.target n="table5"/><lb/>nibus c ad d, &amp; e ad f, dico quod proportio c ad <lb/>f producitur ex proportione a ad b &amp; d ad e. </s>
 <s>Quando ver&ograve; amplior e&longs;t fi&longs;tul&aelig; <lb/>capacitas, con&longs;tat <expan abbr="a&etilde;rem">aerrem</expan> non tant&acirc; velocita&shy;<lb/>te per eam ferri &longs;ur&longs;um c&aelig;teris paribus, ac per <lb/>fi&longs;tulam tenuiorem, &amp; pr&aelig;terea cylindrulus <lb/>aqu&aelig; &longs;ur&longs;um attractus ampliorem habet ba&shy;<lb/>&longs;im, &amp; in minori altitudine habetur tota ea <lb/>quantitas aqu&aelig;, qu&aelig; valet ab aere &longs;u&longs;tentari: <lb/>hinc fit e&ograve; min&ugrave;s aquam attolli, qu&ograve; am&shy;<lb/>plior e&longs;t fi&longs;tula. </s>           <s id="id000218">In&shy;<lb/>terponam d e inter c &amp; f, eritque ex &longs;ecunda pro&shy;<lb/>po&longs;itione repetita proportio c ad f producta ex <lb/>tribus proportionibus c ad d, d ad e, e ad f, &longs;ed <lb/>proportiones c ad d, &amp; e ad f producunt pro&shy;<lb/><figure id="id.015.01.028.2.jpg" xlink:href="015/01/028/2.jpg"/>portionem a ad b, igitur proportio c ad f produ<lb/>citur ex proportionibus a ad b, &amp; e ad f.<lb/><arrow.to.target n="table6"/></s>
          </p>
 <s>Mitto h&igrave;c di&longs;putare an in&shy;<lb/>&longs;en&longs;ibilis aqu&aelig; expiratio adh&aelig;rens fi&longs;tul&aelig;, <lb/>vel in eam incurrens, excitet electricam <lb/>vitri expirationem; an ver&ograve; ea fi&longs;tulam le&shy;<lb/>ui&longs;&longs;im&egrave; humectans, dum attactu illo &longs;tatim <lb/>concre&longs;cit, &longs;tatim &longs;ubiectam aquam attrahat <lb/>vt &longs;ibi veniat, quemadmodum in calamo <lb/>&longs;criptorio &longs;&aelig;pe ob&longs;eruare e&longs;t, quando atra&shy;<lb/>mento vald&egrave; diluto vtimur; vix enim hu&shy;<lb/>mens calamus &longs;ubiectum atramentum con&shy;<lb/>tingit, cum eo confe&longs;tim imbuitur. </s>         <p type="margin">
            <s id="id000219"><margin.target id="marg22"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
 <s>H&aelig;c <pb xlink:href="018/01/138.jpg" pagenum="124"/>&longs;cilicet nos longi&ugrave;s, qu&agrave;m par &longs;it, abdu&shy;<lb/>cerent. </s>         </p>
          <table>
 <s>Illud certum e&longs;t, quod aqua &longs;ponte <lb/>fluens ita &longs;emper ad humiliora loca delabi&shy;<lb/>tur, vt &agrave; &longs;ph&aelig;ric&acirc; &longs;uperficie non recedat, &longs;i <lb/>res Phy&longs;ic&egrave; &longs;altem con&longs;ideretur. </s>           <table.target id="table5"/>
            <row>
 <s>Atque ade&ograve; <lb/>id tibi vltr&ograve; concedens audire expecto, quid <lb/>ind&egrave; conficias. </s></p><p type="main">             <cell>a</cell>
              <cell>b</cell>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Non eandem e&longs;&longs;e &longs;emper aqu&aelig; &longs;u&shy;<lb/>perficiem; qu&ograve; enim maioribus &agrave; centro in&shy;<lb/>teruallis &longs;emouetur, e&ograve; propi&ugrave;s &aelig;quata&mtail; <lb/>planitiem &aelig;mulatur; at centro vicinior ma&shy;<lb/>iori conuexitate inflectitur; h&igrave;c &longs;cilicet mi&shy;<lb/>noris, ibi maioris &longs;ph&aelig;r&aelig; portio e&longs;t. </s>           </row>
            <row>
 <s>Iam <lb/>ver&ograve; vt pla&shy;<lb/>ni&ugrave;s &amp; aper&shy;<lb/>ti&ugrave;s verbis <lb/><figure id="id.018.01.138.1.jpg" xlink:href="018/01/138/1.jpg"/><lb/><arrow.to.target n="note61"/><lb/>complectar, <lb/>quod volo, <lb/>ex Graphi&shy;<lb/>de <expan abbr="&longs;ub&longs;idi&utilde;">&longs;ub&longs;idium</expan> <lb/><expan abbr="pet&atilde;">petam</expan>. </s>             <cell>---</cell>
              <cell>---</cell>
 <s>Sit pro <lb/>globo terra&shy;<lb/>queo circu&shy;<lb/>lus ABCD, <lb/>cuius cen&shy;<lb/>trum T <expan abbr="c&otilde;-gruat">con&shy;<lb/>gruat</expan> vniuer&longs;i centro, &amp; BAE mare Hyper&shy;<lb/><gap/>oreum, FCD Oceanus Indicus aut &AElig;thio&shy;<pb xlink:href="018/01/139.jpg" pagenum="125"/>picus, vel alius, quamcunque demum &longs;or&shy;<lb/>tiatur appellationem. </s>           </row>
            <row>
 <s>Ambigi non pote&longs;t, <lb/>quin maria h&aelig;c in eadem &longs;ph&aelig;ric&acirc; &longs;uperficie <lb/>exi&longs;tant, quandoquidem ab vniuer&longs;i centro <lb/>T paribus interuallis di&longs;iunguntur. </s>             <cell>c</cell>
              <cell>e</cell>
 <s>At &longs;i <lb/>tellurem ab vniuer&longs;i centro (quod, ne i&ntail; <lb/>vocabulis laboremus, centrum grauiu&mtail; <lb/>liceat appellare, cum eius rationem habue&shy;<lb/>rit natura &longs;uum cuique corpori locum tri&shy;<lb/>buens) remotam intelligamus, ita vt illius <lb/>quidem centrum &longs;it T, centrum ver&ograve; gra&shy;<lb/>uium &longs;it V; non eadem manere pote&longs;t v&shy;<lb/>triu&longs;que maris &longs;uperficies; &longs;ed Hyperboreum <lb/>&longs;ub&longs;idere magis &amp; explicari debet, Indicum <lb/>ver&ograve; a&longs;&longs;urgere, Cum enim aqua A remo&shy;<lb/>tior &longs;it qu&agrave;m B &amp; E &agrave; centro V, pote&longs;t de&shy;<lb/>&longs;cendere, nec con&longs;i&longs;tet, ni&longs;i vbi fuerit &longs;u&shy;<lb/>perficies BIE. </s>           </row>
            <row>
 <s>Contra autem aqua F &amp; D <lb/>remotior e&longs;t qu&agrave;m C &agrave; centro V; pote&longs;t <lb/>igitur ver&longs;us C de&longs;cendere; &amp; relicto loco <lb/>ad F &amp; ad D, a&longs;&longs;urget<gap/> in H, &amp; erit &longs;uper&shy;<lb/>ficies FHD maiorem habens conuexita&shy;<lb/>te&mtail;. </s></p><p type="margin">             <cell>---</cell>
              <cell>---</cell>
 <s><margin.target id="note61"/><emph type="italics"/>LXI <lb/>Si tellus a&shy;<lb/>li&ograve; trahere&shy;<lb/>tur, aqu&atail; <lb/>mutaret fi&shy;<lb/>guram.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s>Quod &longs;i ad latus iaceat aqua, vt MNO, <lb/>fact&acirc; translatione centri ex Vin T, vtique <lb/>ex M vers&ugrave;s O de&longs;cendet; &longs;ed &longs;i mons OS <lb/>prohibeat, dem&ugrave;m con&longs;i&longs;tet aqua circa vni&shy;<lb/>uer&longs;i centrum V in &longs;uperficie &longs;ph&aelig;ric&acirc; RNS. <pb xlink:href="018/01/140.jpg" pagenum="126"/>Idemque d&etail; <lb/><figure id="id.018.01.140.1.jpg" xlink:href="018/01/140/1.jpg"/><lb/>c&aelig;teris e&longs;to iu&shy;<lb/>dicium; nulla <lb/>&longs;iquidem repe&shy;<lb/>riri po&longs;&longs;et a&shy;<lb/>quarum con&shy;<lb/>gregatio, qu&aelig; <lb/>tellure transla&shy;<lb/>t&acirc;, &longs;e aliam in <lb/><expan abbr="&longs;uperfici&etilde;">&longs;uperficiem</expan> non <lb/>conglobaret, <lb/>altioribus par&shy;<lb/>tibus in inferiorem locum delap&longs;is. <lb/><arrow.to.target n="note62"/></s></p><p type="margin">             <cell>d</cell>
              <cell>f</cell>
 <s><margin.target id="note62"/><emph type="italics"/>LXII <lb/>Noua hypo&shy;<lb/>the&longs;is mari&shy;<lb/>ni &aelig;stus in&shy;<lb/>dicatur, &longs;ed <lb/>non proba&shy;<lb/>tur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Igno&longs;ce, qu&aelig;&longs;o, interpellanti. </s>             <cell>---</cell>
              <cell>---</cell>
 <s>Ne&shy;<lb/>&longs;cio quam mihi inijcis &longs;u&longs;picionem nou&aelig; <lb/>hypothe&longs;is, qua citra omnem telluris verti&shy;<lb/>ginem &longs;iu&egrave; in orbe annuo, &longs;iu&egrave; circa &longs;uum <lb/>axem, marinus &aelig;&longs;tus explicari po&longs;&longs;et: &longs;i ni&shy;<lb/>mirum terr&aelig; centrum lento ac tenui motu <lb/>vltro citroque commeans centro grauium<lb/>congrueret &longs;ol&ugrave;m in medio fluxu aut reflu&shy;<lb/>xu. </s>           </row>
          </table>
 <s>Si enim T accedat ad V, aqua incipit <lb/>ex S refluere ver&longs;us M, vbi aqua &longs;emper au&shy;<lb/>getur, qu&ograve; magis centrum T recedit ab V <lb/>in X: iterumque fluit ex M in O, cum cen&shy;<lb/>trum ab X recedens in V &amp; in T &longs;ua per <lb/>ve&longs;tigia e&ograve; remeat, vnde di&longs;ce&longs;&longs;it, &longs;eruat&acirc;&shy;<lb/>que in motu reciprocando con&longs;tanti&acirc;, al&shy;<pb xlink:href="018/01/141.jpg" pagenum="127"/>ternas flux&ucirc;s, &amp; reflux&ucirc;s vices efficit in ad&shy;<lb/>uer&longs;is litoribus. </s>         <table>
            <table.target id="table6"/>
 <s>Quod &longs;i in oppo&longs;itis eiu&longs;&shy;<lb/>dem aluei ripis eodem tempore fluxus con&shy;<lb/>tingat aut refluxus, vt in B &amp; E, aut in F &amp; <lb/>D; tunc opinari quis po&longs;&longs;et mare illud eam <lb/>habere po&longs;itionem, vt in illud incidat linea <lb/>mot&ucirc;s, qu&aelig; ex centro grauium per terr&aelig; <lb/>centrum ducitur: dum enim aqua deprimitur <lb/>ex A in I, augetur in B &amp; E, &longs;i litus fluxui <lb/>ob&longs;tet, aut vlteriora &longs;patia occupat in P &amp; K: <lb/>dum ver&ograve; a&longs;&longs;urgit ex C in H, minuitur in F &amp; <lb/>D. <!-- KEEP S--></s>           <row>
              <cell>c</cell>
 <s>Porr&ograve; altern&acirc; hac nutantis terr&aelig; mo&shy;<lb/>tione non magis eius &longs;tabilitas vacillaret, <lb/>qu&agrave;m illi&ugrave;s firmitati ob&longs;it trepidationis mo&shy;<lb/>tus &agrave; pleri&longs;que admi&longs;&longs;us ob variam centri <lb/>grauitatis po&longs;itionem: &longs;tare &longs;iquidem terra <lb/>dicitur, qu&aelig; &longs;uo ex loco non decedit, quam&shy;<lb/>quam in eo &longs;u&aelig; diametri particulam (1/4000000) <lb/>percurrat. </s>           </row>
            <row>
 <s>Finge enim mot&ucirc;s extremos <lb/>terminos T &amp; X non ampli&ugrave;s pa&longs;&longs;um vnum <lb/>di&longs;tare &agrave; grauium centro V: tanta e&longs;t aqua&shy;<lb/>rum in immen&longs;um patentium copia, vt &egrave;xi&shy;<lb/>gu&acirc; inclinatione, quam motu illo acquire&shy;<lb/>rent, dilabentes &aelig;&longs;tum non exiguum effi&shy;<lb/>cerent: qui tamen in lacubus, angu&longs;tiori&shy;<lb/>busque alueis ob minorem aquarum copiam <lb/>non perciperetur. </s></p><p type="main">             <cell>-----</cell>
            </row>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Blandiuntur i&longs;th&aelig;c facil&egrave; mentis <pb xlink:href="018/01/142.jpg" pagenum="128"/>oculis: &longs;ed &longs;i rem peniti&ugrave;s intro&longs;picere per <lb/>otium liceret, haud &longs;atis &longs;cio, qu&agrave;m apt&egrave; <lb/>commentum hoc cum marini &aelig;&longs;t&ucirc;s ph&aelig;no&shy;<lb/>menis coh&aelig;reret. </s>           <row>
              <cell>d</cell>
 <s>Nec pauca in hanc &longs;en&shy;<lb/>tentiam afferri po&longs;&longs;ent: &longs;ed non vacat his im&shy;<lb/>morari, ne longi&ugrave;s ab in&longs;tituto digrediar, <lb/>aut &longs;ort&egrave;, qu&aelig; e&longs;t fugacis memori&aelig; incon&shy;<lb/>&longs;tantia, excidant, qu&aelig; nunc animo obuer&shy;<lb/>&longs;antur. </s>           </row>
            <row>
 <s>De mari cert&egrave;, quod Ki&ugrave;n, in In&shy;<lb/>&longs;ul&acirc; Hainan, alluit, illud notatu dignum <lb/>&longs;cribunt Sin&aelig; Geographi, quod maris &aelig;&longs;tum <lb/>Diurnum non &longs;entiat, &longs;ed per dimidiam <lb/>men&longs;is partem vers&ugrave;s Ortum, per reliquam <lb/>dimidiam vers&ugrave;s Occa&longs;um fluat. </s>             <cell>-----</cell>
            </row>
 <s>Quid? <!-- KEEP S--></s>           <row>
              <cell>e</cell>
 <s><lb/>Quod in vertice montis Huc&ugrave;ng in Fokien <lb/>Prouinci&acirc; puteus e&longs;t (Hiai nomen e&longs;t) cuius <lb/>aqua &aelig;&longs;tum marinum &longs;uo acce&longs;&longs;u &amp; rece&longs;&longs;u <lb/>refert. </s>           </row>
            <row>
 <s>Adde huic fontem prope Nuikiang <lb/>in Suchuen Prouinci&acirc;, quem mod&ograve; a&longs;cen&shy;<lb/>dentem mod&ograve; de&longs;cendentem &aelig;&longs;t&ucirc;s marini <lb/>horas ade&ograve; procul &agrave; mari &longs;equi ob&longs;eruatum <lb/>e&longs;t. </s>             <cell>-----</cell>
            </row>
 <s>Hos autem &aelig;&longs;tus ex motu illo orbis, <lb/>quem innuebas, non oriri pal&agrave;m e&longs;t. </s>           <row>
              <cell>f</cell>
 <s>Qu&ograve;d <lb/>&longs;i ex tam remot&acirc; Sinatum regione petitum <lb/>argumentum reijcis, mihi &longs;an&egrave; con&longs;tat non <lb/>hanc e&longs;&longs;e &aelig;&longs;t&ucirc;s effectricem cau&longs;am; nam <lb/>ip&longs;a quoque flumina, terr&aelig; centro accedente <lb/>ad centrum grauitatis aut recedente, diebus <pb xlink:href="018/01/143.jpg" pagenum="129"/>&longs;ingulis curs&ucirc;s velocitatem incitarent re&shy;<lb/>mitterentque, aut etiam &longs;uum in caput re&shy;<lb/>laberentur; id quod nondum licuit ob&longs;erua&shy;<lb/>re. </s>           </row>
            <row>
 <s>Pr&aelig;terquam quod vix dixeris, quo mo&shy;<lb/>uente tellus vici&longs;&longs;im commearet, citr&agrave; fabu&shy;<lb/>larum figmenta. </s></p><p type="main">             <cell>-----</cell>
            </row>
 <s>At &longs;i contingere po&longs;&longs;et, vt machinarum </s></p><p type="main">         </table>
          <p type="main">
 <s><arrow.to.target n="note63"/><lb/>ope telluris centrum ex V in T transferretur, <lb/>fluminis GL aqua ex G reflueret in L, &amp; in <lb/>eundem alueum &longs;e in&longs;inuaret mare v&longs;qu&etail; <lb/>dum tota aqu&aelig; &longs;uperficies continua in &longs;ph&aelig;&shy;<lb/>ram inflexa con&longs;i&longs;teret, cum non haberet, <lb/>qu&ograve; de&longs;cenderet. </s>           <s id="id000220">Propo&longs;itio &longs;exta.</s>
          </p>
 <s>Hinc illud fit, quod cum <lb/>maria omnia (ni&longs;i fort&egrave; Ca&longs;pium velis exci&shy;<lb/>pere, cui tamen per &longs;ubterraneos cuniculos <lb/>cum Ponto Euxino communio e&longs;t) &longs;ibi in&shy;<lb/>uicem continuata iunctaque &longs;int, terr&acirc; in <lb/>partem vnam translat&acirc;, aqu&aelig; fer&egrave; omnes in <lb/>oppo&longs;itam recederent, vel per patentem al&shy;<lb/>ueum dilabentes, vel etiam exundantes: <lb/>idem quippe tunc aquarum conceptaculis <lb/>contingeret, ac &longs;i nunc vas liquore qua&longs;i <lb/>plenum magis &amp; magis inclinaretur, totus <lb/>enim dem&ugrave;m liquor effunderetur. </s>         <p type="main">
            <s id="id000221">Ex trecentis &longs;exaginta modis producenda&shy;<lb/>rum proportionum triginta &longs;ex tantum e&longs;&longs;e ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;arios.<lb/><arrow.to.target n="table7"/></s>
 <s>Quar&egrave; <lb/>vniuer&longs;a fer&egrave; aqua &longs;uperiorem locum relin&shy;<lb/>quens in H conflueret e&ograve; veloci&ugrave;s, qu&ograve; lon&shy;<lb/>gi&ugrave;s telluris centrum T recederet ab V cen&shy;<lb/>tro grauium &longs;eu vniuer&longs;i. </s></p><pb xlink:href="018/01/144.jpg" pagenum="130"/><p type="margin">         </p>
          <table>
 <s><margin.target id="note63"/><emph type="italics"/>LXIII <lb/>Tellur&etail; <lb/>translata fe&shy;<lb/>r&egrave; tota aqua <lb/>ab ea &longs;eiun&shy;<lb/>geretur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           <table.target id="table7"/>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> In eo igitur, &longs;i quid video, machi&shy;<lb/>nalis motionis, qua terra transferretur, faci&shy;<lb/>litatem con&longs;tituis, quod eo ip&longs;o tempore, <lb/>quo terra &longs;upra FVD planum (quod ho&shy;<lb/>rizontale vocetur) attolleretur, aqua de&shy;<lb/>&longs;cenderet; ac proinde &longs;uperioris partis pon&shy;<lb/>dus minueretur, donec demum terra pro&shy;<lb/>cul &agrave; centro translata totius fer&egrave; aqu&aelig; ponde&shy;<lb/>re leuaretur, qu&aelig; circa vniuer&longs;i centrum V <lb/>aqueum in globum &longs;uis &longs;e nutibus confor&shy;<lb/>maret. </s></p><p type="main">             <cell>c</cell>
              <cell>p</cell>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Ita plan&egrave;: nec illud quidem con&shy;<lb/>temnendum e&longs;&longs;et compendium, &longs;i ponderis <lb/>aqu&aelig; rationes ineamus. </s>           </row>
            <row>
 <s>Quotam enim ter&shy;<lb/>raquei huius globi partem con&longs;tituendam <lb/>e&longs;&longs;e aquam cen&longs;es? </s></p><p type="main">             <cell>---</cell>
              <cell>---</cell>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Res e&longs;t, in qua Geometri&aelig; apices <lb/>per&longs;equi non po&longs;&longs;umus, cum exact&acirc; ma&shy;<lb/>rium omnium notiti&acirc; careamus, &amp; plan&egrave; <lb/>varia &longs;it aquarum profunditas: qua propter <lb/>coniecturis contentos nos e&longs;&longs;e oportet. </s>           </row>
            <row>
 <s>Et <lb/>quidem quod ad aquarum &longs;uperficiem per&shy;<lb/>tinet, eas arbitror &aelig;quis cum terr&acirc; portioni&shy;<lb/>bus globi conuexitatem di&longs;pertire: altitudi&shy;<lb/>nem ver&ograve; ade&ograve; incon&longs;tantem reperio, vt &longs;i <lb/>profunditates maiores cum minoribus com&shy;<lb/>pen&longs;emus, vix vltra milliaris dodrantem aut <lb/>integrum milliare altitudini in vniuer&longs;um <pb xlink:href="018/01/145.jpg" pagenum="131"/>tribuendum exi&longs;time&mtail;. </s></p><p type="main">             <cell>a</cell>
              <cell>d</cell>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Q&uacute;&aelig; &longs;entis, approbo; immen&longs;&aelig; <lb/><arrow.to.target n="note64"/><lb/>&longs;iquidem ill&aelig; altitudines &amp; aby&longs;&longs;i aquarum <lb/>rari&longs;&longs;im&aelig; &longs;unt, qu&aelig; bolide null&acirc; explorari <lb/>po&longs;&longs;int. </s>           </row>
            <row>
 <s>Idcirc&ograve; libenti&ugrave;s vniuers&egrave; altitu&shy;<lb/>dinem &longs;ol&ugrave;m dodrantalem aquis tribuo, mil&shy;<lb/>liari a&longs;&longs;umpto pro a&longs;&longs;e. </s>             <cell>---</cell>
              <cell>---</cell>
 <s>Iam, &longs;i placet, <lb/>aqu&aelig; grauitatem ad calculos reuocemus, &amp; <lb/>globi perimetrum accipiamus, quam olim <lb/>Mer&longs;ennus, nobis non repugnantibus, con&shy;<lb/>&longs;tituebat mill. <!-- REMOVE S-->Rom. <!-- REMOVE S-->ant. </s>           </row>
            <row>
              <cell>b</cell>
              <cell>e</cell>
            </row>
            <row>
 <s>25941. Perime&shy;<lb/>tro con&longs;titut&acirc;, diametrum &longs;ic inquiro ex ra&shy;<lb/>tionibus Viet&aelig;: Vt 31415.926536 ad <lb/>10000.000000, ita maximi circuli periphe&shy;<lb/>ria mill. <!-- REMOVE S-->25941 ad diametrum mill. <!-- REMOVE S-->8257&shy;<lb/>pa&longs;&longs;. </s>             <cell>---</cell>
              <cell>---</cell>
            </row>
          </table>
          <p type="main">
            <figure id="id.015.01.028.3.jpg" xlink:href="015/01/028/3.jpg"/>
 <s>276. Igitur &longs;i diameter in peripheriam <lb/>ducatur, producetur &longs;ph&aelig;rica &longs;uperficies <lb/>mill. <!-- REMOVE S-->quadrat. </s>           <s id="id000222">Per quartam enim proportio a ad b produ&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg23"/><lb/>citur bifariam, &amp; ex c ad d, &amp; e ad f, &amp; ex c ad f, &amp; <lb/>e ad d. </s>
            <s id="id000223">&amp; per pr&aelig;cedentem c ad f producitur ex <lb/>a ad b, &amp; d ad e, &amp; per quartam rur&longs;us ex a ad e, <lb/>&amp; d ad b. </s>
            <s id="id000224">Et per pr&aelig;cedentem rur&longs;us a ad e ex c <lb/>ad f &amp; b ad d, igitur per quartam eadem produ&shy;<lb/>cetur ex c ad d &amp; b ad f. </s>
            <s id="id000225">Quare per pr&aelig;ceden&shy;<lb/>tem c ad f ex a ad e, &amp; d ad b, &amp; ita di&longs;ponemus <lb/>hos modos in tabula. </s>
 <s>214.201996. pa&longs;&longs;. </s>           <s id="id000226">Vides etiam <lb/><arrow.to.target n="table8"/><lb/><figure id="id.015.01.028.4.jpg" xlink:href="015/01/028/4.jpg"/>aliquos modos non produci, ut pri&shy;<lb/>mi ad quartum nec ad &longs;extum, &amp; li&shy;<lb/>quet, qu&ograve;d c&ugrave;m &longs;int quindecim o&shy;<lb/>mnes modi qui produci po&longs;&longs;e intelli&shy;<lb/>guntur, &amp; nouem tantum producan&shy;<lb/>tur &longs;ex e&longs;&longs;e, qui non producuntur, quos <lb/>&longs;eor&longs;um in tabula coniunxi. </s>
            <s id="id000227">Et con&shy;<lb/>&longs;tat etiam, quod totidem conuer&longs;i &longs;ci&shy;<lb/>licet decem octo <expan abbr="produc&utilde;tur">producuntur</expan>, de qui&shy;<lb/>bus diximus, ut &longs;int omnes triginta <lb/>&longs;ex, qui con&longs;tat ex duabus propo&longs;i&shy;<lb/>tionibus pr&aelig;mi&longs;sis, &amp; hac tertia, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <lb/>adiungemus &longs;cilicet, qu&ograve;d propor&shy;<lb/>tio primi ad tertium producatur ex <lb/>proportionibus <expan abbr="&longs;ec&utilde;di">&longs;ecundi</expan> ad quartum, <lb/>&amp; quinti ad <expan abbr="&longs;ext&utilde;">&longs;extum</expan>. </s>
 <s>quad. </s>           <s id="id000228">Hoc enim ex pr&aelig;&shy;<lb/>cedentibus non liquet: ben&egrave; liquet <lb/>permutatis ordinibus, quod &longs;i pro&shy;<lb/>portio primi ad tertium producitur,
  
 <s><lb/>716000: Huius autem &longs;emi&longs;sis mill. <!-- REMOVE S-->107. <lb/>100998. pa&longs;&longs;. </s> 
  <pb pagenum="9 &lsqb;=10&rsqb;" xlink:href="015/01/029.jpg"/>quod etiam propor&shy;<lb/><figure id="id.015.01.029.1.jpg" xlink:href="015/01/029/1.jpg"/><arrow.to.target n="marg24"/><lb/>tio primi ad <expan abbr="quint&utilde;">quintum</expan>. <lb/></s>
            <s id="id000229">Nam tertium, &amp; quin <lb/>tum, item que quartum, <lb/>&amp; &longs;extum non <expan abbr="diffe&shy;r&utilde;t">diffe&shy;<lb/>runt</expan> ni&longs;i ordine uolun<lb/>tario. </s>
            <s id="id000230">Ergo interpo&longs;i&shy;<lb/>to e inter a, &amp; c per &longs;e&shy;<lb/>cundam propo&longs;itio&shy;<lb/>nem proportio a ad c <lb/>producitur ex proportionibus a ad <lb/>e, &amp; e ad c, ut ex demon&longs;tratis in pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;enti proportio a ad c producitur ex <lb/>c ad f &amp; b ad d. </s>
 <s>358000. erit &longs;uperficies a&shy;<lb/>qu&aelig;. </s></p><p type="margin">           <s id="id000231">Proportio ergo a ad <lb/>c producitur ex proportionibus e <lb/>ad c &amp; c ad f &amp; b ad d, at e ad c &amp; c ad <lb/>f producunt eam, qu&aelig; e&longs;t e ad f per <lb/><expan abbr="&longs;ec&utilde;dam">&longs;ecundam</expan> propo&longs;itionem. </s>
            <s id="id000232">Igitur pro&shy;<lb/>portio a ad c producitur ex propor&shy;<lb/>tionibus b ad d &longs;ecundi ad quartum, <lb/>&amp; e ad f quinti ad &longs;extum. </s>
 <s><margin.target id="note64"/><emph type="italics"/>LXIV <lb/>Totius a&shy;<lb/>qu&aelig; quanti&shy;<lb/>tas, &amp; gra&shy;<lb/>uitas inqui&shy;<lb/>ritur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           <s id="id000233">H&aelig;c Al&shy;<lb/>chindus in &longs;uo libello: &longs;ed licet inge&shy;<lb/>nio &longs;a ualde: parum <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> utilia olim <lb/><expan abbr="er&atilde;t">erant</expan> nece&longs;&longs;aria ad intelligendum ma&shy;<lb/>gnam <expan abbr="c&otilde;po&longs;itionem">compo&longs;itionem</expan> Ptolem&etail;i, nunc <lb/>po&longs;tquam Heber has &longs;ex quantita&shy;<lb/>tes traduxit ad quatuor, pror&longs;us h&aelig;c <lb/>&longs;cientia ulli u&longs;ui e&longs;&longs;e de&longs;ijt.<lb/><arrow.to.target n="table9"/></s>
          </p>
 <s>Et vt breuitati &longs;eruiam, duco inuentam <lb/>aqu&aelig; &longs;uperficiem in altitudinem con&longs;titutam <lb/>mill.3/4: ne &longs;cilicet longioribus ambagibus in <lb/>quiram totius globi &longs;oliditatem. </s>         <p type="margin">
            <s id="id000234"><margin.target id="marg23"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
 <s>Deinde in&shy;<lb/>&longs;titut&acirc; analogi&acirc;, <emph type="italics"/>vt cubus diametri inuent&aelig; <lb/>ad cubum eiu&longs;dem diametri mulctat&aelig; dodran&shy;<lb/>te milliaris, ita &longs;oliditas &longs;ph&aelig;r&aelig; ex inuenta dia&shy;<emph.end type="italics"/><pb xlink:href="018/01/146.jpg" pagenum="132"/><emph type="italics"/>metro ad &longs;oliditatem alterius &longs;ph&aelig;r&aelig;,<emph.end type="italics"/> inue&shy;<lb/>niam harum &longs;ph&aelig;rarum differentiam, cuius <lb/>differenti&aelig; &longs;emi&longs;&longs;is aquarum &longs;oliditati tri&shy;<lb/>buatur. </s>         </p>
          <p type="margin">
 <s>Neque enim e&longs;t oper&aelig; pretium <lb/>nos ip&longs;os hoc labore conficere; quandoqui&shy;<lb/>dem vix di&longs;creparet inuentus numerus ab eo, <lb/>qui ex ductu &longs;uperficiei in altitudinem pro&shy;<lb/>dibit. </s>           <s id="id000235"><margin.target id="marg24"/>Modi qui <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>producuntur <lb/>pri. ad quartu <lb/>pri. ad &longs;extum <lb/>&longs;ec. ad <expan abbr="terti&utilde;">tertium</expan> <lb/>&longs;ec. ad <expan abbr="quint&utilde;">quintum</expan> <lb/>tert. </s>
            <s id="id000236">ad quint. <lb/></s>
 <s>Duco igitur aqu&aelig; &longs;uperficiem mill. <!-- REMOVE S--><lb/>107.100998 pa&longs;&longs;. </s>           <s id="id000237">quart. </s>
            <s id="id000238">ad &longs;ext.</s>
          </p>
          <table>
 <s>358000 in altitudinem <lb/>mill. <!-- REMOVE S-->3/4, &amp; prodit &longs;oliditas milliarium cubi&shy;<lb/>corum 80.325748, &amp; pa&longs;&longs;. </s>           <table.target id="table8"/>
            <row>
              <cell/>
              <cell>Primi ad &longs;ecundum.</cell>
 <s>cubic. </s>           </row>
            <row>
 <s>768. <lb/>500000. </s></p><p type="main">             <cell>1</cell>
              <cell>tertij ad <expan abbr="quart&utilde;">quartum</expan>, &amp; quin</cell>
 <s>Inuent&acirc; &longs;oliditate grauitatem inue&longs;tigo: <lb/>&amp; quamuis &longs;ciam marinam aquam ob ad&shy;<lb/>mixtam &longs;alis copiam grauiorem e&longs;&longs;e aqu&acirc; <lb/>communi; vt tamen compen&longs;etur, &longs;i quid <lb/>plus &aelig;quo tributum e&longs;t &longs;uperficiei, aut pro&shy;<lb/>funditati, communem aqu&aelig; grauitatem ac&shy;<lb/>cipio; Et quoniam milliaribus Romanis an&shy;<lb/>tiquis vtimur, pondus pedis cubici antiqui, <lb/>hoc e&longs;t amphor&aelig; aqu&acirc; plen&aelig;, e&longs;t lib.            </row>
            <row>
 80. <lb/>Igitur quia milliare cubicum con&longs;tat pedi&shy;<lb/>bus &longs;olidis 125000.000000, hic numerus per <lb/>lib.              <cell/>
              <cell>ti ad &longs;extum.</cell>
 80 ductus dabit libras 10.000000.000000 <lb/>grauitatem &longs;ingularium milliarium cubico&shy;<lb/>rum aqu&aelig;. </s>           </row>
            <row>
 <s>Iam &longs;i &longs;oliditas mill. <!-- REMOVE S-->80.325748 <lb/>pa&longs;&longs;. </s>             <cell>2</cell>
              <cell>tertij ad &longs;extum, &amp; quin</cell>
            </row>
            <row>
 <s>768.500000. ducatur per libras 10. <lb/>000000.000000. erit totius aqu&aelig; pondus lib. <pb xlink:href="018/01/147.jpg" pagenum="133"/>803.257487.685000.000000. <lb/><arrow.to.target n="note65"/></s></p><p type="margin">             <cell/>
              <cell>ti ad quartum.</cell>
 <s><margin.target id="note65"/><emph type="italics"/>LXV <lb/>Pondus ter&shy;<lb/>reni globi <lb/>qu&agrave;m nota&shy;<lb/>biliter mi&shy;<lb/>nueretur ex <lb/>aqu&aelig; &longs;ece&longs;&shy;<lb/>&longs;ione.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s>Hoc autem pondus ex totius globi graui&shy;<lb/>tate demptum faciliorem efficeret terr&aelig; <lb/>motionem, vbi iam tota terra aliquo u&longs;que <lb/>ab vniuer&longs;i centro rece&longs;&longs;i&longs;&longs;et, ibique aquam <lb/>fer&egrave; totam, qu&aelig; nunc in globi &longs;uperfici&etail; <lb/>fluit, reliqui&longs;&longs;et. </s>             <cell/>
              <cell>Primi ad tertium.</cell>
 <s>Sed quid &longs;i in maris fundo <lb/>ampl&aelig; pateant voragines, per quas in tellu&shy;<lb/>ris cuniculos aqua &longs;e in&longs;inuer, ingentesque <lb/>aby&longs;&longs;os creet? </s>           </row>
            <row>
 <s>An non per hiatus eo&longs;dem <lb/>aqua &longs;e exoneraret tellure in altum &longs;ublat&acirc; ? <lb/>Ex quo &amp; illud con&longs;equeretur, quod in im&shy;<lb/>men&longs;a illa hydrophylacia a&euml;r tenuisque va&shy;<lb/>por defluenti aqu&aelig; &longs;uccederet, fieretque to&shy;<lb/>tius compo&longs;it&aelig; molis grauitas &longs;ecund&ugrave;m <lb/>&longs;peciem minor. </s>             <cell>3</cell>
              <cell>&longs;ecundi ad quartum, &amp;</cell>
 <s>Ver&ugrave;m terr&aelig; vi&longs;cera n&etail; <lb/>&longs;crutemur; aquasque illas hypog&aelig;as &longs;uis in <lb/>conceptaculis &longs;tagnantes relinquamus. </s>           </row>
            <row>
 <s>A&shy;<lb/>qua cert&egrave;, qu&aelig; terr&aelig; faciem nunc alluit, <lb/>tanta e&longs;t, vt &longs;i eam di&longs;ce&longs;&longs;i&longs;&longs;e in locum alium <lb/>&agrave; tellure animo concipiamus, continuo non <lb/>exigua &longs;an&egrave; momenta ex globo terraqueo <lb/>dempta intelligamus. </s>             <cell/>
              <cell>quinti ad &longs;extum.</cell>
 <s>Et &longs;i ad manum e&longs;&longs;et <lb/>&longs;chedula, in qua Mer&longs;ennus rationes dige&longs;&longs;it, <lb/>quibus telluris grauitatem nudius tertius in&shy;<lb/>ue&longs;tigabat, numerum hunc librarum ex illo <lb/>&longs;ubducentibus con&longs;taret non plan&egrave; contem&shy;<lb/>nendum e&longs;&longs;e hoc laboris compendium. </s></p><pb xlink:href="018/01/148.jpg" pagenum="134"/><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Secum illam tulit Mer&longs;ennus: &longs;ed <lb/>non e&longs;t opus grauitatem hanc aqu&aelig; cum to&shy;<lb/>tius globi pondere comparare, &longs;atis enim per <lb/>&longs;e patet, qu&agrave;m in&longs;ignis foret i&longs;ta ponderis <lb/>dece&longs;&longs;io. </s>             <cell>4</cell>
              <cell>&longs;ecundi ad &longs;extum, &amp;</cell>
 <s>Vnum autem h&igrave;c ob&longs;eruo, quod </s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><arrow.to.target n="note66"/><lb/>nimirum, quamuis ingens h&aelig;c ponderis di&shy;<lb/>minutio tunc &longs;ol&ugrave;m contingeret, quando <lb/>terra e&longs;&longs;et ab aquis diuul&longs;a, &amp; ab vniuer&longs;i <lb/>centro V tota abe&longs;&longs;et, emolumentum tamen <lb/>non paruum faceret in motione a&longs;&longs;iduus a&shy;<lb/>quarum fluxus in partem oppo&longs;itam. </s>             <cell/>
              <cell>quinti ad quartum.</cell>
 <s>Si enim <lb/>globus plano FD &longs;ectus e&ograve; transferatur, vt <lb/>vniuer&longs;i <expan abbr="c&etilde;-trum">cen&shy;<lb/>trum</expan> V i&ntail; <lb/><figure id="id.018.01.148.1.jpg" xlink:href="018/01/148/1.jpg"/><lb/><expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> &longs;it pla&shy;<lb/>no, non &longs;o&shy;<lb/>l&ugrave;m <expan abbr="n&otilde;">non</expan> per&shy;<lb/>cipitur toti&shy;<lb/>us globi, &longs;ed <lb/>ne totius qui&shy;<lb/>dem <expan abbr="fegm&etilde;-ti">fegmen&shy;<lb/>ti</expan> FAD gra&shy;<lb/>uitas: <expan abbr="quan-doquid&etilde;">quan&shy;<lb/>doquidem</expan> &longs;eg&shy;<lb/>mentum FA <lb/>D de or&longs;um non conatur contra vim &longs;ur&longs;um <lb/>mouentem aut &longs;u&longs;tinentem, ni&longs;i iuxta mo&shy;<lb/>menta ponderis, quibus &longs;uperat moment&atail; <pb xlink:href="018/01/149.jpg" pagenum="135"/>&longs;egmenti FCD oppo&longs;ito conatu in idem cen&shy;<lb/>trum V nitentis, ne ind&egrave; remoueatur. </s>           </row>
            <row>
 <s>At&shy;<lb/>qui aqu&aelig; pars aliqua &longs;upra planum FD exi&shy;<lb/>&longs;tens infra illud de&longs;cendit; igitur in &longs;egmen&shy;<lb/>to FAE minuitur pondus, &amp; fit ponderis ac&shy;<lb/>ce&longs;&longs;io &longs;egmento FCD; quar&egrave; mult&ograve; minor <lb/>e&longs;t differentia grauitatum inter &longs;egmenta, ac <lb/>proinde minor in mouendo labor, aut in &longs;u&shy;<lb/>&longs;tinendo. </s>             <cell/>
              <cell>Primi ad quintum.</cell>
 <s>Quemad modum enim &longs;i in libr&aelig; <lb/>lancibus po&longs;ita fuerint pondera in&aelig;qualia, &amp; <lb/>exlance grauiore pars ponderis transferatur <lb/>in alteram lancem, propi&ugrave;s accedunt ad <lb/>&aelig;quilibrium, &amp; facili&ugrave;s &longs;u&longs;tinetur lanx gra&shy;<lb/>uior; Sic etiam pondus aliquod aqu&aelig; ex <lb/>&longs;egmento maiore FAD tran&longs;latum in &longs;eg&shy;<lb/>mentum minus FCD, efficit minorem <lb/>ponderum in&aelig;qualitatem, ac proinde minor <lb/>grauitas percipitur &agrave; mouente globum, vel <lb/>&longs;u&longs;tinente. </s></p><p type="margin">           </row>
            <row>
 <s><margin.target id="note66"/><emph type="italics"/>LXVI <lb/>Facilitas <lb/>mouendi ter&shy;<lb/>ram ex de&shy;<lb/>fluxu aqua&shy;<lb/>rum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>5</cell>
              <cell>&longs;ecundi ad <expan abbr="&longs;ext&utilde;">&longs;extum</expan>, &amp; ter&shy;</cell>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Opportun&egrave; &longs;ugge&longs;&longs;i&longs;ti, qu&aelig; m&etail; <lb/>ali&ograve; ab&longs;tractum pror&longs;us effugerant. </s>           </row>
            <row>
 <s>Thales <lb/>Mile&longs;ius &longs;uo illo ingenti nauigio me longi&ugrave;s <lb/>abduxerat. </s></p><p type="main">             <cell/>
              <cell>tij ad quartum.</cell>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Quid illud e&longs;t? </s>           </row>
            <row>
 <s>an putas terra&mtail; <lb/>aquis innatare, aut po&longs;&longs;e pari facilitate atque <lb/>nauigium trahi &longs;eu impelli? </s></p><p type="main">             <cell>6</cell>
              <cell>&longs;ecundi ad quartum, &amp;</cell>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Minim&egrave; omnium: &longs;ed ne&longs;cio qu&aelig; <lb/>mens mihi incidit, vt inciperem &longs;u&longs;picari, <pb xlink:href="018/01/150.jpg" pagenum="136"/>an telluris centro ex V<gap/>in T machinationi&shy;<lb/>bus translato, &amp; aqu&acirc; in oppo&longs;itam partem <lb/>confluente, fieri po&longs;&longs;et, vt aqu&aelig; terra inna&shy;<lb/>taret, aut &longs;altem aliquid de grauitare remit&shy;<lb/>teret. </s>           </row>
            <row>
 <s>Id quod opportuniore &longs;chemate ex&shy;<lb/>hibeo. </s>             <cell/>
              <cell>tertij ad &longs;extum.</cell>
 <s>Sit idem terr&aelig; globus ABCE, cu&shy;<lb/>ius centrum T non congruat ampli&ugrave;s cum <lb/>centro V. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> At ecce Mer&longs;ennum in ip&longs;o tem&shy;<lb/>pore. </s></p><p type="main">             <cell/>
              <cell>Secundi ad quartum.</cell>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> In facinore manife&longs;to deprehen&longs;i <lb/>p&oelig;nas dabitis, boni viri. </s>           </row>
            <row>
 <s>Nullus e&longs;t infi&shy;<lb/>ciandi locus. </s>             <cell>7</cell>
              <cell>primi ad tertium, &amp; &longs;ex</cell>
 <s>Graphium adhuc tenet Gul&shy;<lb/>dinus; Galil&aelig;us cubito incumbens attentus <lb/>operam dabat. </s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Salue amicum caput. </s>             <cell/>
              <cell>ti ad quintum.</cell>
 <s>Quicquid in <lb/>nobis e&longs;t criminis, animaduertatur; &longs;ed te <lb/>iudice. </s>           </row>
            <row>
 <s>Dabimus, quas volueris p&oelig;nas. </s></p><p type="main">             <cell>8</cell>
              <cell>primi ad quintum, et &longs;ex</cell>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Vtique leues, &longs;i fuerint peccato <lb/>pares. </s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Vos nunquam &longs;atis de hoc apud <lb/>me purgabitis, quod ante condictam mihi <lb/>horam conueneritis, am&aelig;na &longs;cientiarum <lb/>&longs;patia, me pr&aelig;termi&longs;&longs;o, percurrentes. </s>             <cell/>
              <cell>ti ad tertium.</cell>
 <s>Ve&shy;<lb/>niam non impetrabitis, ni&longs;i me illic&ograve; in &longs;ua&shy;<lb/>ui&longs;&longs;imi docti&longs;&longs;imique ve&longs;tri &longs;ermonis con&shy;<lb/>&longs;ortium admittentes probaueritis vos mihi <lb/>ve&longs;tra cogitata non inuidi&longs;&longs;e, </s></p><pb xlink:href="018/01/151.jpg" pagenum="137"/><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Pr&aelig;clar&egrave; nobi&longs;cum agitur, te iudic&egrave;. </s>             <cell/>
              <cell>Secundi ad &longs;extum.</cell>
 <s><lb/>Culp&acirc; vacamus: nam pr&aelig;mium nobis, non <lb/>p&oelig;na decernitur. </s>           </row>
            <row>
 <s>Quar&egrave; rumpe moras, Gul&shy;<lb/>dine, &amp; qu&aelig; nobis e&longs;&longs;et di&longs;putatio, edi&longs;&shy;<lb/>&longs;ere. </s></p><p type="main">             <cell>9</cell>
              <cell>primi ad <expan abbr="quint&utilde;">quintum</expan>, &amp; quar</cell>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Ex ingenit&acirc; aquarum propen&longs;io&shy;<lb/>ne, qua &longs;emper ad ima delabuntur, animad&shy;<lb/>uertebamus oriri po&longs;&longs;e, vt &longs;i telluris globus <lb/>Archimed&aelig;is machinationibus extra vniuer&longs;i <lb/>centrum transferretur, aqu&aelig; in oppo&longs;itam <lb/>motui partem delabentes, vt fierent centro <lb/>viciniores, min&ugrave;s grauem relinquerent &longs;u&shy;<lb/>periorem terr&aelig; portionem. </s>           </row>
            <row>
 <s>Si enim e&longs;&longs;et <lb/>ABCE terr&aelig; globus, cuius centrum T non <lb/>congrueret centro V, quod vniuer&longs;i, aut &longs;al&shy;<lb/><figure id="id.018.01.151.1.jpg" xlink:href="018/01/151/1.jpg"/><lb/>tem <expan abbr="graui&utilde;">grauium</expan> <lb/><expan abbr="elementari&utilde;">elementarium</expan> <lb/>centrum &longs;ta&shy;</s>             <cell/>
              <cell>ti ad tertium.</cell>
 <s><lb/>tuitur, aqu&aelig; <lb/>omnes, qui&shy;<lb/>bus liber&atail; <lb/>pateret ad <lb/><expan abbr="fluend&utilde;">fluendum</expan> via, <lb/><expan abbr="de&longs;cender&etilde;t">de&longs;cenderent</expan> <lb/>ver&longs;us C, vt <lb/>ad centrum <lb/>V propi&ugrave;s <lb/>accederent, <pb xlink:href="018/01/152.jpg" pagenum="138"/>&amp; in &longs;ph&aelig;ric&acirc; demum &longs;uperficie FHD pari&shy;<lb/>bus radijs &agrave; centro V remota con&longs;i&longs;terent. </s>           </row>
            <row>
 <s><lb/>Cum itaque &longs;uperiori &longs;egmento fieret pon&shy;<lb/>deris aqu&aelig; dece&longs;&longs;io, inferiori autem acce&longs;&shy;<lb/>&longs;io, aliquod haberetur in perficiend&acirc; mo&shy;<lb/>tione compendium: H&aelig;c ver&ograve; di&longs;&longs;erenti&shy;<lb/>bus nobis incidit &longs;u&longs;picio, an fort&egrave; continge&shy;<lb/>re po&longs;&longs;et, aquis in partem vnam delap&longs;is <lb/>terram innatare. </s></p><p type="main">             <cell>10</cell>
              <cell>primi ad <expan abbr="terti&utilde;">tertium</expan>, &amp; quar&shy;</cell>
 <s>Sit enim globus terraqueus ABCE, cu&shy;<lb/>ius centrum T ad illud interuallum &agrave; centro <lb/>V venerit machinarum vi, vt aqua deor&longs;um <lb/><arrow.to.target n="note67"/><lb/><figure id="id.018.01.152.1.jpg" xlink:href="018/01/152/1.jpg"/><lb/>delap&longs;a &longs;it B <lb/>HECB, &amp; <lb/>portionem B <lb/>CE circum&shy;<lb/>plectatur. </s>           </row>
            <row>
 <s><expan abbr="I&atilde;">Iam</expan> <lb/>ver&ograve; dimit&shy;<lb/>tatur tellus &agrave; <lb/>&longs;u&longs;pendente: <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> facil&egrave; de. </s>             <cell/>
              <cell>ti ad quintum.</cell>
 <s><lb/>finirem, v&shy;<lb/>tr&ugrave;m terr&atail; <lb/>con&longs;i&longs;teret, <lb/>an potius de&shy;<lb/>&longs;cenderet ex T in V, an ver&ograve; etiam &longs;ponte <lb/>a&longs;cenderet longi&ugrave;s recedens ab V. <!-- KEEP S--></s>           </row>
            <row>
 <s>Ver&ugrave;m <lb/>&longs;i &longs;ponte &longs;u&acirc; aliquo u&longs;que a&longs;cenderet, ia&mtail; <pb xlink:href="018/01/153.jpg" pagenum="139"/>nihil &longs;upere&longs;&longs;et laboris Archimedi, vt e&ograve; il&shy;<lb/>lam deduceret: &longs;i con&longs;i&longs;teret, iam innataret <lb/>aquis, ac proinde non multo labore fui&longs;&longs;et <lb/>opus, vt ex V in T transferretur: &longs;i dem&ugrave;m <lb/>de&longs;cenderet, illud &longs;altem haberetur emolu&shy;<lb/>menti, quod intr&agrave; aquam exi&longs;tenti multum <lb/>ponderis decederet, &amp; motio facili&ugrave;s perfi&shy;<lb/>ceretur. </s></p><p type="margin">             <cell/>
              <cell>Tertij ad quartum.</cell>
 <s><margin.target id="note67"/><emph type="italics"/>LXVII <lb/>Facilitas <lb/>motus terr&aelig;, <lb/>antequa&mtail; <lb/>ab aqua &longs;e&shy;<lb/>iungeretur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Lepidum &longs;an&egrave; inuentum ad vin&shy;<lb/>dicandum &agrave; calumni&acirc; Archimedem, &longs;i cui <lb/>fort&egrave; audaci&ugrave;s locutus videatur: neque enim <lb/>ex machinis &longs;ol&ugrave;m, de quibus abund&egrave; Gali&shy;<lb/>l&aelig;us di&longs;putabat, ver&ugrave;m etiam ex ips&acirc; aqu&acirc; <lb/>&longs;ub&longs;idium non leue peti po&longs;&longs;et ad tellure&mtail; <lb/>loco dimouendam. </s>             <cell>11</cell>
              <cell>primi ad &longs;ecundum, &amp;</cell>
 <s>Sed quid poti&ugrave;s dicen&shy;<lb/>dum exi&longs;timas? </s>           </row>
            <row>
 <s>innataret-ne? </s>             <cell/>
              <cell>&longs;exti ad quintum.</cell>
 <s>an ver&ograve; de&shy;<lb/>&longs;cenderet? </s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Ex his fluctibus enauigare &longs;olus <lb/>non po&longs;&longs;um: vobis pariter adremigandum <lb/>e&longs;t. </s>             <cell>12</cell>
              <cell>primi ad quintum, &amp; &longs;ex</cell>
 <s>Illud primum &longs;tatuere oportet, vtr&ugrave;m <lb/>terrenus globus &longs;it aqu&acirc; leuior &longs;ecund&ugrave;m <lb/>&longs;peciem; deinde quota pars ex aquis &longs;ponte <lb/>emergeret: vt hinc innote&longs;cat, quantu&mtail; <lb/>fui&longs;&longs;et Archimedi laborandum. </s>           </row>
            <row>
 <s>Et quod <lb/>ad primum &longs;pectat, certum e&longs;t a&euml;rem vni&shy;<lb/>uer&longs;um in terr&aelig; cauernis delite&longs;cente&mtail;, <lb/>omnesque halitus, &amp; corpora aquis leuiora <lb/>plurimum po&longs;&longs;e demere de grauitate: a&euml;r <pb xlink:href="018/01/154.jpg" pagenum="140"/>enim, dum corpus in a&euml;re &longs;u&longs;penditur, nec <lb/>grauitatem addit, nec leuitatem: at &longs;i cor&shy;<lb/>pus aqu&aelig; in&longs;i&longs;tat, ex a&euml;re recipit leuita&shy;<lb/>tem. <lb/><arrow.to.target n="note68"/></s></p><p type="margin">             <cell/>
              <cell>ti ad &longs;ecundum.</cell>
 <s><margin.target id="note68"/><emph type="italics"/>LXVIII <lb/>Pondus tel&shy;<lb/>luris in a&shy;<lb/>qua minue&shy;<lb/>retur, ob in&shy;<lb/>clu&longs;os bali&shy;<lb/>tus.<emph.end type="italics"/></s></p><figure id="id.018.01.154.1.jpg" xlink:href="018/01/154/1.jpg"/><p type="main">           </row>
            <row>
 <s>Sit enim vas AR &aelig;reum <lb/>parallelepipedum <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan>, <lb/>cuius moles &longs;olida, hoc e&longs;t <lb/>vn&acirc; cum a&euml;re inclu&longs;o, &longs;it <lb/>pedalis: expendatur i&ntail; <lb/>a&euml;re, &amp; &longs;it lib.              <cell/>
              <cell>Tertij ad &longs;extum.</cell>
 12. Vtique <lb/>&longs;i aqu&aelig; imponatur, nata&shy;<lb/>bit, cum pes cubicus a&shy;<lb/>qu&aelig; &longs;it lib. <!-- REMOVE S-->Rom. <!-- REMOVE S-->80; e&longs;t <lb/>enim grauitas molis compo&longs;it&aelig; ex va&longs;is ma&shy;<lb/>t&egrave;ri&acirc; &amp; a&euml;re ad grauitatem aqu&aelig;, vt;. </s>           </row>
            <row>
              <cell>13</cell>
              <cell>primi ad &longs;ecundum, &amp;</cell>
            </row>
            <row>
 <s>3. ad 20. <lb/>At &longs;i &longs;eruata eadem materia, &amp; &aelig;ris den&longs;i&shy;<lb/>tate e&acirc;dem manente, confletur in ma&longs;&longs;am, <lb/>aut ex e&acirc; fiat vas minoris capacitatis, erit <lb/>quidem in a&euml;re idem pondus, at non item <lb/>in aqu&acirc;. </s>             <cell/>
              <cell>quarti ad quintum.</cell>
 <s>Haud di&longs;pari ratione a&euml;r terr&aelig; vi&shy;<lb/>&longs;ceribus inclu&longs;us, qui ad extenuandum orbis <lb/>pondus in a&euml;re nihil iuuat, ni&longs;i quatenus lo&shy;<lb/>cum occupat c&aelig;teroqui grauioribus corpo&shy;<lb/>ribus replendum, intr&agrave; aquam conferret in&shy;<lb/>&longs;uper leuitatem, &amp; de grauiorum corporum <lb/>pondere aliquid demeret. </s>           </row>
            <row>
 <s>Quod &longs;i ignem <lb/>a&euml;re mult&ograve; leuiorem addamus, qui plurima <lb/>globi huius &longs;patia implet, incrementum ac&shy;<pb xlink:href="018/01/155.jpg" pagenum="141"/>cipiet leuitas non contemnendum; cum po&shy;<lb/>ti&longs;&longs;im&ugrave;m ex globi totius grauitate demen&shy;<lb/>dum &longs;it huius aqu&aelig; terram circumplectentis <lb/>pondus: iam enim non pars e&longs;&longs;et oneris mo&shy;<lb/>uendi, &longs;ed e&longs;&longs;et medium, in quo motus per&shy;<lb/>ficeretur. </s></p><p type="main">             <cell>14</cell>
              <cell>primi ad quintum, &amp;</cell>
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> A&euml;ris, &amp; ignis copiam in terr&acirc; de&shy;<lb/><arrow.to.target n="note69"/><lb/>lite&longs;centem certis men&longs;uris definire non po&longs;&shy;<lb/>&longs;umus, &longs;ed coniecturas tant&ugrave;m per&longs;equi ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;t: illud potius &agrave; Philo&longs;opho exigi po&longs;&shy;<lb/>&longs;e videtur, vt a&euml;ris grauitatem cum aqu&acirc; <lb/>comparatam determinet. </s>           </row>
            <row>
 <s>Quamuis autem <lb/>con&longs;tipato intr&agrave; vas a&euml;re aliquando depre&shy;<lb/>henderim a&euml;rem quadringenties aqu&acirc; leuio&shy;<lb/>rem, mihi tamen omnin&ograve; non &longs;atis facio: ex <lb/>illo enim experimento hoc cert&egrave; euincitur, <lb/>quod a&euml;r con&longs;tipatus in aere communi non <lb/>con&longs;tipato grauitat: &longs;ed cum varia &longs;it a&euml;ris <lb/>con&longs;tipatio, incon&longs;tans pariter e&longs;t grauitatis <lb/>men&longs;ura, qu&aelig; ex ill&acirc; colligitur. </s>             <cell/>
              <cell>quarti ad &longs;ecundum.</cell>
 <s>Quare a&euml;ris <lb/>grauitatem explorare oporteret in medio le&shy;<lb/>uiore, quemadmodum aqua non intr&agrave; aquam <lb/>&longs;ed in a&euml;re expenditur. </s>           </row>
            <row>
 <s>Et quidem &longs;ubiit ani&shy;<lb/>mum aliquando h&aelig;c cogitatio, vt &longs;ubiectis <lb/>pruni a&euml;rem vehementer calefacerem, in <lb/>quo a&euml;rem <expan abbr="c&otilde;munem">communem</expan> phial&aelig; inclu&longs;um ex&shy;<lb/>penderem; vt explorat&acirc; deinde eiu&longs;dem <pb xlink:href="018/01/156.jpg" pagenum="142"/>phial&aelig; grauitate in a&euml;re communi min&ugrave;s ta&shy;<lb/>ro, innote&longs;ceret a&euml;ris pondus: &longs;ed cum per&shy;<lb/>&longs;pectum haberem ex prunis vaporem cali&shy;<lb/>dum a&longs;cendere, timui, ne motus a&longs;cenden&shy;<lb/>tis vaporis ac medii commoti mihi fucum <lb/>faceret, vt detractum de grauitate cen&longs;erem, <lb/>quicquid virium ad de&longs;cendendum occur&shy;<lb/>rentis vaporis motus impediret. </s>             <cell/>
              <cell>Quarti ad quintum.</cell>
 <s>Pr&aelig;ter&shy;<lb/>quam quod ex vari&acirc; aeris calefacti raritat&etail;, <lb/>varia pariter deprehenderetur a&euml;ris commu&shy;<lb/>nis grauitas. </s></p><p type="margin">           </row>
            <row>
 <s><margin.target id="note69"/><emph type="italics"/>LXIX <lb/>Aqu&aelig; &amp; a&euml;&shy;<lb/>ris grauita&shy;<lb/>tes compa&shy;<lb/>rantur, &amp; <lb/>inquirun&shy;<lb/>tur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>15</cell>
              <cell>&longs;ecundi ad primum, &amp;</cell>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> De a&euml;ris con&longs;tipati grauitate nullus <lb/>dubito, nequ&egrave; de eiu&longs;dem dilatati leuitate; Id <lb/>quod ex hac poti&longs;&longs;im&ugrave;m occa&longs;ione depre&shy;<lb/>hendi. </s>           </row>
            <row>
 <s>Mirabar maris &aelig;&longs;tum Lun&aelig; moti&shy;<lb/>bus ade&ograve; con&longs;tanter ob&longs;equentem, cau&longs;am&shy;<lb/>que curio&longs;i&ugrave;s inue&longs;tigans animus nunquam <lb/>quieuit, ni&longs;i vbi &longs;u&longs;picari c&oelig;pit latere in ma&shy;<lb/>ris fundo corpora, qu&aelig; a&longs;cendente ad Me&shy;<lb/>ridianum Lun&acirc; intume&longs;cerent, aquasque <lb/>attollerent, Lun&acirc; ver&ograve; ad Occa&longs;um de&longs;cen&shy;<lb/>dente &longs;ub&longs;iderent cum aquis. </s>             <cell/>
              <cell>tertij ad &longs;extum.</cell>
 <s>Hinc pro <lb/>maiore huiu&longs;modi corporum copi&acirc;, aut mi&shy;<lb/>nore, aut pro in&aelig;quali eorum contumaci&acirc;, <lb/>aut facilitate ad intume&longs;cendum, &aelig;&longs;tuum <lb/>in&aelig;qualitas &longs;atis explicata videbatur. </s>           </row>
            <row>
 <s>Vt au&shy;<lb/>tem aliquod marini &aelig;&longs;t&ucirc;s, ex corpore ad Lu&shy;<pb xlink:href="018/01/157.jpg" pagenum="143"/>n&aelig; nutum intume&longs;cente, ve&longs;tigium ob&longs;er&shy;<lb/>uarem, Bi&longs;emuti glebam nullum ignem pa&longs;&shy;<lb/>&longs;am mihi comparaui (Bi&longs;emutum no&longs;tri ho&shy;<lb/>mines vocant plumbum cinereum, quod in&shy;<lb/>ter plumbi albi &amp; nigri &longs;peciem medium <lb/>e&longs;t) congru&aelig; retort&aelig; impo&longs;ui, ignem &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m gradus admini&longs;traui horas duode&shy;<lb/>cim, &amp; qui extillauit humor candidus ac dul&shy;<lb/>cis, amplo capacique Recipiente excepi: <lb/>hunc iterum ac terti&ograve;, vt artifices loquuntur, <lb/>rectificaui, vt purior euaderet ac dulcior. </s>             <cell>16</cell>
              <cell>&longs;ecundi ad &longs;extum, &amp; ter</cell>
 <s><lb/>Huius liquoris libram vnam conieci in vi&shy;<lb/>treum va&longs;culum tant&aelig; capacitatis, vt liquor <lb/>phial&aelig; be&longs;&longs;em impleret, reliquum trientem <lb/>a&euml;r occuparet. </s>           </row>
            <row>
 <s>Vitrum optim&egrave; clau&longs;um, ne <lb/>quid expirare po&longs;&longs;et, in loco, vbi quie&longs;ceret, <lb/>&longs;tatui; nec &longs;in&egrave; animi voluptate licebat in <lb/>Plenilunijs manife&longs;ta inclu&longs;i liquoris incre&shy;<lb/>menta ob&longs;eruare, in Nouilunijs ver&ograve; decre&shy;<lb/>menta, neque ea tant&ugrave;m, qu&aelig; prioribus in&shy;<lb/>crementis re&longs;ponderent, &longs;ed vt aliquid de&shy;<lb/>ce&longs;&longs;i&longs;&longs;e videretur ex e&acirc; liquoris quantitate, <lb/>quam prim&ugrave;m infuderam. </s>             <cell/>
              <cell>tij ad primum.</cell>
 <s>Contigit au&shy;<lb/>tem, vt, curio&longs;itate animum vellicant&etail;, <lb/>phialam t&ugrave;m in Pleniluniis, tum in Noui&shy;<lb/>luniis expenderem, &longs;emperque paria depre&shy;<lb/>hendi grauitatis momenta, perinde atque &longs;i <lb/>tunc prim&ugrave;m in phialam liquorem inieci&longs;&longs;<pb xlink:href="018/01/158.jpg" pagenum="144"/>&longs;em. </s>           </row>
            <row>
 <s>Ex quibus intellexi, quantum grauita&shy;<lb/>tis &longs;ecund&ugrave;m &longs;peciem decederet liquori in&shy;<lb/>tume&longs;centi, tantum accedere a&euml;ri intr&agrave; phia&shy;<lb/>lam apprim&egrave; occlu&longs;am con&longs;tipato: contr&agrave; <lb/>ver&ograve; liquore ad minora &longs;patia coangu&longs;tato <lb/>a&euml;rem quidem inclu&longs;um dilatari<gap/>&longs;ed huius <lb/>rare&longs;centis leuitate auct&acirc;, maiorem illius <lb/>conden&longs;ati grauitatem compen&longs;ari. </s></p><p type="main">             <cell/>
              <cell>Quinti ad &longs;extum.</cell>
 <s>Nec di&longs;similem grauitatis con&longs;tantiam <lb/>ob&longs;eruabimus, &longs;i vitreum globum, cui lon&shy;<lb/>giu&longs;culum collum &amp; gracile adh&aelig;reat, vini <lb/>&longs;piritu ex multiplici di&longs;tillatione tenui&longs;&longs;imo <lb/>repleamus, a&euml;re collum occupante; o&longs;cu&shy;<lb/>lum autem Hermetis &longs;igillo claudatur. </s>           </row>
            <row>
 <s>Ex <lb/>calore enim rare&longs;cet vini &longs;piritus, a&euml;remque <lb/>con&longs;tipabit, &amp; frigore &longs;ub&longs;equente &longs;ub&longs;idet, <lb/>a&euml;ri locum relinquens: neque tamen Ther&shy;<lb/>mo&longs;copii huius grauitas variabitur, cu&mtail; <lb/>vnius corporis con&longs;tipati grauitas alterius rari <lb/>leuitate compen&longs;etur. </s>             <cell>17</cell>
              <cell>primi ad &longs;ecundum, &amp;</cell>
 <s>Hinc tamen cert&atail; <lb/>definiri non po&longs;&longs;e momenta, quibus a&euml;r <lb/>compre&longs;&longs;us deor&longs;um nitatur, palam e&longs;t. </s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Rem ego quant&acirc; potui diligenti&acirc; <lb/>aliter inue&longs;tigaui, &amp; a&euml;rem non quadrin&shy;<lb/>genties tant&ugrave;m, &longs;ed etiam adhuc triplo le&shy;<lb/>uiorem inueni, ita vt grauitas aqu&aelig; ad gra&shy;<lb/>uitatem a&euml;ris non &longs;it in minori Ratione qu&agrave;m <lb/>1200 ad 1, &longs;ed poti&ugrave;s in maiori Ration&etail;. <pb xlink:href="018/01/159.jpg" pagenum="145"/>Ita ver&ograve; &longs;e habuit ob&longs;eruatio. </s>             <cell/>
              <cell>quarti ad tertium.</cell>
 <s>&AElig;ream &AElig;o&shy;<lb/>lipilam propemod&ugrave;m candentem omnique <lb/>humore de&longs;titutam expendi prim&ugrave;m bilan&shy;<lb/>ce iu&longs;ti&longs;sim&acirc;; deinde eiu&longs;dem refrigerat&aelig; &amp; <lb/>ad naturalem temperiem re&longs;titut&aelig; pondus <lb/>examinaui, &amp; animaduerti illam facta&mtail; <lb/>fui&longs;&longs;e quatuor vt minimum grauis grauio&shy;<lb/>rem: Hinc intuli a&euml;rem, qui rarefaction&etail; <lb/>exierat, &amp; naturali conden&longs;atione fuerat ite&shy;<lb/>r&ugrave;m in &AElig;olipilam admi&longs;&longs;us, habere in gra&shy;<lb/>uitate quatuor grana. </s>           </row>
            <row>
 <s>Iterum &AElig;olipilam, <lb/>vt pri&ugrave;s, calefeci, qu&aelig; eiu&longs;dem quoqu&egrave; pon&shy;<lb/>deris, vt pri&ugrave;s, inuenta e&longs;t: &amp; illic&ograve; eius ro&shy;<lb/>&longs;trum in aquam immer&longs;i, vt aquam &longs;ugeret: <lb/>&longs;uxit autem aqu&aelig; vncias 9, drachmas 3, gra&shy;<lb/>na 25; qu&aelig; &longs;unt in vniuer&longs;um (&longs;i &longs;ingulis <lb/>drachmis grana 72 tribuantur, &amp; vnciis gra&shy;<lb/>na 576) grana 5425; quod e&longs;t pondus aqu&aelig; <lb/>occupantis idem &longs;patium, quod occupabat <lb/>a&euml;r vi rarefactionis exclu&longs;us. </s>             <cell>18</cell>
              <cell>primi ad <expan abbr="terti&utilde;">tertium</expan>, &amp; quar&shy;</cell>
 <s>E&longs;t igitur gra&shy;<lb/>uitas aqu&aelig; granorum 5425 ad grauitate&mtail; <lb/>a&euml;ris &longs;ecund&ugrave;m molem &aelig;qualis gran 4, hoc <lb/>e&longs;t vt 1356 ad 1. Quar&egrave; &longs;atis liberaliter age&shy;<lb/>re mihi videor, &longs;i dixero a&euml;rem ad aquam in <lb/>leuitate e&longs;&longs;e vt 1200 ad 1. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Qu&agrave;m vellem h&aelig;c omnin&ograve; veri&shy;<lb/>tati congruere! Sed veniam dabis non qui&shy;<lb/>dem improbanti conatum, &longs;ed pen&longs;icula&shy;<pb xlink:href="018/01/160.jpg" pagenum="146"/><arrow.to.target n="note70"/><lb/>ti&ugrave;s examinanti, vtr&ugrave;m omni pror&longs;us labe <lb/>careat tua h&aelig;c argumentatio. </s>             <cell/>
              <cell>ti ad &longs;ecundum.</cell>
 <s>Sit vas cu&shy;<lb/>preum AR molis vn&acirc; cum inclu&longs;o a&euml;re pe&shy;<lb/>dalis, &amp; va&longs;is pondus lib.            </row>
          </table>
 80, quod e&longs;t pon&shy;<lb/>dus pedis cubici aqu&aelig;. </s>         <table>
            <table.target id="table9"/>
 <s>E&longs;t igitur vas eiu&longs;&shy;<lb/>dem &longs;pecific&aelig; grauitatis cum aqu&acirc;; atque <lb/>ade&ograve; cum grauitas cupri ad grauitatem aqu&aelig; <lb/>&longs;it vt 71. ad 8, moles cupri ad molem a&euml;ris <lb/>inclu&longs;i e&longs;t vt 8 ad 63. Quar&egrave; vas a&euml;re plenum <lb/>nihil in aqu&acirc; grauitat, aut leuitat; &longs;ed &longs;i mer&shy;<lb/>gatur intr&agrave; aquam, qu&aelig; a&euml;re exclu&longs;o impleat <lb/>va&longs;is capacitatem, iam vas intr&agrave; aquam pon&shy;<lb/>dus habebit lib.            <row>
              <cell>a</cell>
 80. min&ugrave;s pondere, quod <lb/>habet aqua &longs;ecund&ugrave;m molem cupro &aelig;qualis. </s>             <cell>e c</cell>
              <cell>a e</cell>
 <s><lb/>Quia igitur moles cupri e&longs;t (8/71) pedis cubici, <lb/>fiat vt 71 ad 8, ita lib.              <cell>e c</cell>
            </row>
 80 pondus pedis cu&shy;<lb/>bici aqu&aelig;, ad lib.            <row>
              <cell/>
 9. (1/71) pondus aqu&aelig; &aelig;qualis <lb/>cupro va&longs;is. </s>             <cell/>
              <cell>c b</cell>
 <s>Erit itaque va&longs;is pleni aqu&acirc; in&shy;<lb/>tr&agrave; aquam grauitas lib. (70 70/71): quod quidem <lb/>pondus tribuendum e&longs;t cupro, non autem <lb/>aqu&aelig; vas implenti, qu&aelig; intr&agrave; aquam non <lb/>grauitat: cum maxim&egrave; idem e&longs;&longs;et in aqu&acirc; <lb/>eiu&longs;dem cupri pondus, etiam&longs;i in ma&longs;&longs;am <lb/>conflatum nihil aqu&aelig; contineret. </s>             <cell>e</cell>
            </row>
 <s>Quan&shy;<lb/>quam non nego grauitatem illam cupri i&ntail; <lb/>aqu&acirc; e&longs;&longs;e &aelig;qualem grauitati molis aque&aelig; vas <lb/>implentis, &longs;i illa extra aquam in aere<gap/><lb/>transferatur; e&longs;t enim moles aqu&aelig; vas im&shy;<pb xlink:href="018/01/161.jpg" pagenum="147"/>plentis (63/71) pedis cubici. </s></p><p type="margin">           <row>
              <cell/>
 <s><margin.target id="note70"/><emph type="italics"/>LXX <lb/>Si vas in li&shy;<lb/>quore <expan abbr="p&otilde;de-retur">ponde&shy;<lb/>retur</expan> nunc <lb/>plenum a&euml;&shy;<lb/>re, nunc ple&shy;<lb/>num liquo&shy;<lb/>re illo, diffe&shy;<lb/>rentia pon&shy;<lb/>derum est <lb/>pondus li&shy;<lb/>quoris im&shy;<lb/>plentis capa&shy;<lb/>citatem va&shy;<lb/>&longs;is.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell/>
              <cell>f d</cell>
 <s>At manente e&acirc;dem va&longs;is mole intelliga&shy;<lb/>tur aucta materia; &amp; diminuta capacitas, ita <lb/>vt &longs;it va&longs;is pondus in a&euml;re lib.              <cell>c</cell>
            </row>
 100 &longs;e&longs;qui&shy;<lb/>quartum prioris: erit moles cupri (10/71) pedis <lb/>cubici, &amp; capacitas (61/71). Quar&egrave; aqua &aelig;qualis <lb/>cupro habet pondus lib. (11 19/71): igitur vas intr&agrave; <lb/>aquam plenum aqu&acirc; habet pondus lib. (88 52/71) <lb/>at plenum a&euml;re intr&agrave; aquam amittet pondus <lb/>integri pedis cubici, &amp; &longs;ol&ugrave;m erit lib.            <row>
              <cell/>
 20. <lb/>Horum igitur ponderum differentia (68 52/71) &aelig;&shy;<lb/>qualis e&longs;t ponderi aqu&aelig; implentis capacita&shy;<lb/>tem va&longs;is, qu&aelig; ex con&longs;titut&acirc; hypothe&longs;i e&longs;t (61/71) <lb/>pedis cubici. </s></p><p type="main">             <cell/>
              <cell/>
 <s>Similiter &longs;i intr&agrave; idem vas admittantur <lb/>aqu&aelig; (10/71), reliquam capacitatem (51/71) impleat <lb/>a&euml;r: moles cupri &amp; a&euml;ris occupat in aqu&acirc; (61/71) <lb/>pedis cubici: igitur ex lib.              <cell>f</cell>
            </row>
 100 auferuntur <lb/>lib. (68 52/71), &amp; pondus va&longs;is in aqu&acirc; e&longs;t lib. (31 19/71). <lb/>At quando totum replebatur aqu&acirc;, pondus <lb/>erat lib. (88 52/71), igitur differentia lib. (57 33/71) e&longs;t <lb/>grauitas &aelig;qualis grauitati (51/71) pedis cubici aqu&aelig;, <lb/>qu&aelig; impleret va&longs;is &longs;patium ab a&euml;re occupa&shy;<lb/>tum, &longs;i aqua illa in a&euml;re extra aquam ex&shy;<lb/>penderetur. </s></p><p type="main">         </table>
          <p type="main">
 <s>Quemadmodum igitur ex eiu&longs;dem va&longs;is <pb xlink:href="018/01/162.jpg" pagenum="148"/><arrow.to.target n="note71"/><lb/>ponderibus intr&agrave; <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan>, <expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> e&longs;t <expan abbr="plen&utilde;">plenum</expan> aqu&acirc;, <lb/>ac quando e&longs;t plenum a&euml;re, rect&egrave; infertur ho. <lb/></s>           <s id="id000239">Propo&longs;itio &longs;eptima.</s>
          </p>
 <s><expan abbr="r&utilde;">rum</expan> ponderum <expan abbr="differenti&atilde;">differentiam</expan> e&longs;&longs;e &aelig;qualem pon&shy;<lb/>deri aqu&aelig; implentis locum <expan abbr="a&etilde;ris">aeris</expan>, &longs;i illa pon&shy;<lb/>deretur in a&euml;re: &longs;ic ex differenti&acirc; ponderum <lb/>&AElig;olipil&aelig; intr&agrave; a&euml;rem communem con&longs;titu&shy;<lb/>t&aelig;, quando plena e&longs;t a&euml;re communi, ac <lb/>quando plena e&longs;t a&euml;re ignito, ex hac, inquam, <lb/>differenti&acirc; rect&egrave; illata videtur grauitas a&euml;ris <lb/>communis &AElig;olipilam implentis, &longs;i a&euml;r i&longs;te <lb/>ponderaretur in a&euml;re ignito tanquam in me<gap/><lb/>dio. </s>         <figure id="id.015.01.029.2.jpg" xlink:href="015/01/029/2.jpg"/>
          <p type="main">
 <s>Cum autem differentia huiu&longs;modi &longs;it <lb/>granorum quatuor, pondus a&euml;ris communis <lb/>&aelig;olipilam implentis e&longs;t gran. <!-- REMOVE S-->4. non quidem <lb/>ab&longs;olut&egrave;, &longs;ed tant&ugrave;m in medio leuitatis eiu&longs;&shy;<lb/>dem ac raritatis, quam habebat a&euml;r &AElig;olipi&shy;<lb/><emph type="italics"/>l<emph.end type="italics"/>&aelig; candentis: &longs;icuti etiam aqua vas A R im&shy;<lb/>plens, de quo dicebam, non habet graui&shy;<lb/>tatem lib. (68 52/71) in quocunque medio, &longs;ed tan&shy;<lb/>t&ugrave;m in a&euml;re leuitatis ac raritatis eiu&longs;dem cum <lb/>a&euml;re, qui va&longs;is capacitatem implebat. </s>           <s id="id000240">In modis qui nece&longs;&longs;ari&ograve; produ&shy;<lb/>cuntur ex duabus proportionibus, <lb/>cum du&etail; quantitates ex illis, qu&etail; mo <lb/><figure id="id.015.01.029.3.jpg" xlink:href="015/01/029/3.jpg"/>dos conficiunt, &aelig;quales fuerint: pro&shy;<lb/><arrow.to.target n="table10"/><lb/>portio producta ad quatuor quanti&shy;<lb/>tates omiologas reducetur.<lb/><arrow.to.target n="marg25"/></s>
          </p>
          <p type="margin">
            <s id="id000241"><margin.target id="marg25"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
 <s>Qua&shy;<lb/>re non ego facil&egrave; dixerim quatuor illa grana <lb/>fui&longs;&longs;e pondus a&euml;ris prim&ugrave;m eiecti, qui iter&ugrave;m <lb/>receptus fuit; ille enim a&euml;r nullum habebat <lb/>pondus in a&euml;re communi; &amp; &longs;i pondus ha&shy;<lb/>beat in a&euml;re ignito, tota illa grauitas non <lb/>pertinet ad &longs;olum a&euml;rem, qui recipitur, &longs;ed <lb/>ad illum, qui totam &AElig;olipilam implet. </s>         </p>
          <table>
 <s>Si&shy;<pb xlink:href="018/01/163.jpg" pagenum="149"/>cut &longs;i aqua implens vas A R attenuaretur &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m aliquam partem in a&euml;rem, &amp; reli&shy;<lb/>qua eiiceretur, iterum autem ad naturalem <lb/>den&longs;itatem rediens eiectam aquam ex&longs;uge&shy;<lb/>ret, differentia ponderis va&longs;is non &longs;oli aqu&aelig; <lb/>eiect&aelig; tribuenda e&longs;&longs;et, &longs;ed toti aqu&aelig; vas im&shy;<lb/>plenti. </s>           <table.target id="table10"/>
            <row>
 <s>Hinc e&longs;t quod, cum aqua in &AElig;oli&shy;<lb/>pilam admi&longs;&longs;a non &longs;it &longs;ecund&ugrave;m mole&mtail; <lb/>&aelig;qualis toti a&euml;ri, qui eam implebat, ac pro&shy;<lb/>inde non &longs;it &aelig;qualis moli, qu&aelig; habet pon&shy;<lb/>dus gran. <!-- REMOVE S-->4, non habetur pr&aelig;cis&egrave; Ratio gra&shy;<lb/>uitatum &longs;ecund&ugrave;m &longs;peciem. </s>             <cell>a</cell>
              <cell>b</cell>
 </p><p type="margin">           </row>
            <row>
 <s><margin.target id="note71"/><emph type="italics"/>LXXI <lb/>Experimen&shy;<lb/>tum Aeoli&shy;<lb/>pil&aelig; ad &longs;um&shy;<lb/>mum osten&shy;<lb/>dit grauita&shy;<lb/>tem a&euml;ris <expan abbr="c&otilde;-munis">con&shy;<lb/>munis</expan> i&ntail; <lb/>a&euml;re ignito, <lb/>non autem <lb/>ab&longs;olut&egrave;: nec <lb/>ex eo habe&shy;<lb/>tur qu&aelig;&longs;ita <lb/>proportio <lb/>grauitatum <lb/>aqu&aelig; &amp; a&euml;&shy;<lb/>ris.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">             <cell>---</cell>
              <cell>---</cell>
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Id me&aelig; &longs;ententi&aelig; vlteri&ugrave;s fauet: &longs;i <lb/>enim aqu&aelig; moles, quam &longs;uxit &AElig;olipila, <lb/>minor e&longs;t mole a&euml;ris, qui numerat in pon&shy;<lb/>dere grana 4, plus aliquid aqu&aelig; addendum <lb/>erit, vt moles &aelig;quales &longs;int; atque ade&ograve; mul&shy;<lb/>t&ograve; maior erit Ratio grauitatis aqu&aelig; ad gra&shy;<lb/>uitatem a&euml;ris, quam &longs;it deprehen&longs;a Ratio <lb/>1356 ad 1. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">           </row>
            <row>
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Non h&aelig;c eo con&longs;ilio afferebam, vt <lb/>irem contr&agrave;; &longs;ed tant&ugrave;m vt rem paul&ograve; ob&shy;<lb/>&longs;curiorem mihi ip&longs;e enucleati&ugrave;s explicarem, <lb/>&amp; te audirem, &longs;i quid &longs;ort&egrave; &agrave; veritate aut &agrave; <lb/>tu&acirc; mente alienum intelligerem. </s>             <cell>c</cell>
              <cell>e</cell>
 <s>C&aelig;ter&ugrave;m <lb/>non nego maiorem e&longs;&longs;e Rationem grauitatis <lb/>aqu&aelig; &aelig;olipilam implentis ad grauitatem a&euml;&shy;<lb/>ris eam pariter implentis, ac &longs;it Ratio gra&shy;<pb xlink:href="018/01/164.jpg" pagenum="150"/>uitatis aqu&ae