Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to casat_mecha_017_la_1684.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

Colored diff for /texts/archimedes/xml/casat_mecha_017_la_1684.xml between version 1.2 and 1.3

version 1.2, 2003/11/20 18:08:02 version 1.3, 2006/03/27 14:26:18
Line 293 
Line 293 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Et quidem &longs;i ad centrum accedant, gravitare dicuntur, &longs;i <lb/>ver&ograve; recedant, levitare: &amp; qu&aelig; propiora centro con&longs;i&longs;tunt, <lb/>graviora, qu&aelig; autem remotiora, leviora quoque cen&longs;entur <lb/>&longs;ecund&ugrave;m &longs;peciem gravitatis, &amp; levitatis: quicquid &longs;it quod <lb/>&aelig;qualia e&longs;&longs;e po&longs;&longs;int &longs;ecund&ugrave;m gravitatem ab&longs;olutam, aut etiam <lb/>&longs;&aelig;p&egrave; contingat minus habere gravitatis ab&longs;olut&aelig; id, quod e&longs;t <lb/>gravius &longs;ecund&ugrave;m &longs;peciem. </s><s>Sic libra plumbi &aelig;qualis e&longs;t libr&aelig; <lb/>aqu&aelig;, imm&ograve; minor centum libris aqu&aelig;; quia tamen plum&shy;<lb/>bum infra aquam de&longs;cendens fit centro vicinius, etiam gra&shy;<lb/>vius e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m &longs;peciem. </s><s>Quod &longs;i comparare velis duo cor&shy;<lb/>pora &longs;olida, qu&aelig; &longs;ibi &longs;ua duritie ita ob&longs;i&longs;tunt, ut neutrum intra <lb/>alterum moveri po&longs;&longs;it tanquam in medio; illud e&longs;&longs;e &longs;ecund&ugrave;m <lb/>&longs;peciem gravius affirmabis, quod dat&acirc; paritate molis cum alio <lb/>corpore, cum quo comparatur, &longs;tater&acirc; expen&longs;um in eodem <lb/>medio, in quo utrumque gravitat puta in a&euml;re, plus habere <lb/>ponderis deprehendes. </s><s>Sic aurum e&longs;t ferro gravius in &longs;pecie, <lb/>quia ex &aelig;qualibus molibus auri &amp; ferri, aurea e&longs;t pondero&longs;ior. </s></p> <s>Et quidem &longs;i ad centrum accedant, gravitare dicuntur, &longs;i <lb/>ver&ograve; recedant, levitare: &amp; qu&aelig; propiora centro con&longs;i&longs;tunt, <lb/>graviora, qu&aelig; autem remotiora, leviora quoque cen&longs;entur <lb/>&longs;ecund&ugrave;m &longs;peciem gravitatis, &amp; levitatis: quicquid &longs;it quod <lb/>&aelig;qualia e&longs;&longs;e po&longs;&longs;int &longs;ecund&ugrave;m gravitatem ab&longs;olutam, aut etiam <lb/>&longs;&aelig;p&egrave; contingat minus habere gravitatis ab&longs;olut&aelig; id, quod e&longs;t <lb/>gravius &longs;ecund&ugrave;m &longs;peciem. </s><s>Sic libra plumbi &aelig;qualis e&longs;t libr&aelig; <lb/>aqu&aelig;, imm&ograve; minor centum libris aqu&aelig;; quia tamen plum&shy;<lb/>bum infra aquam de&longs;cendens fit centro vicinius, etiam gra&shy;<lb/>vius e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m &longs;peciem. </s><s>Quod &longs;i comparare velis duo cor&shy;<lb/>pora &longs;olida, qu&aelig; &longs;ibi &longs;ua duritie ita ob&longs;i&longs;tunt, ut neutrum intra <lb/>alterum moveri po&longs;&longs;it tanquam in medio; illud e&longs;&longs;e &longs;ecund&ugrave;m <lb/>&longs;peciem gravius affirmabis, quod dat&acirc; paritate molis cum alio <lb/>corpore, cum quo comparatur, &longs;tater&acirc; expen&longs;um in eodem <lb/>medio, in quo utrumque gravitat puta in a&euml;re, plus habere <lb/>ponderis deprehendes. </s><s>Sic aurum e&longs;t ferro gravius in &longs;pecie, <lb/>quia ex &aelig;qualibus molibus auri &amp; ferri, aurea e&longs;t pondero&longs;ior. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Generatim autem loquendo ea &longs;unt in &longs;pecie graviora, qu&aelig; <lb/>&longs;unt den&longs;iora, ea ver&ograve; in &longs;pecie leviora, qu&aelig; rariora: nam &amp; <lb/>inflata ve&longs;ica ob a&euml;rem con&longs;tipatum gravior e&longs;t, qu&agrave;m flaccida; <lb/>&amp; &AElig;olipilam candentem, a&euml;re intus vi caloris raro, leviorem <lb/>prim&ugrave;m, po&longs;te&agrave;, ubi refrixerit, graviorem e&longs;&longs;e experimento <lb/>didicimus, a&euml;re a&longs;&longs;umptam <gap/>aritatem abjiciente. </s><s>C&ugrave;m enim <lb/>radij &agrave; &longs;ph&aelig;r&aelig; centro ad &longs;uperficiem ducti longi&ugrave;s &agrave; &longs;e invi- <s>Generatim autem loquendo ea &longs;unt in &longs;pecie graviora, qu&aelig; <lb/>&longs;unt den&longs;iora, ea ver&ograve; in &longs;pecie leviora, qu&aelig; rariora: nam &amp; <lb/>inflata ve&longs;ica ob a&euml;rem con&longs;tipatum gravior e&longs;t, qu&agrave;m flaccida; <lb/>&amp; &AElig;olipilam candentem, a&euml;re intus vi caloris raro, leviorem <lb/>prim&ugrave;m, po&longs;te&agrave;, ubi refrixerit, graviorem e&longs;&longs;e experimento <lb/>didicimus, a&euml;re a&longs;&longs;umptam raritatem abjiciente. </s><s>C&ugrave;m enim <lb/>radij &agrave; &longs;ph&aelig;r&aelig; centro ad &longs;uperficiem ducti longi&ugrave;s &agrave; &longs;e invi-
 <pb xlink:href="017/01/019.jpg" n="3"/>cem recedant, &aelig;quum fuit, ut qu&aelig; plus habent materi&aelig; atque <lb/>&longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;ub minori mole, in angu&longs;tiore &longs;patio collocarentur; <lb/>ea ver&ograve;, qu&aelig; &longs;ub majoribus dimen&longs;ionibus continentur, am&shy;<lb/>pliora &longs;patia occuparent, ubi radij magis di&longs;tant: ut videlicet <lb/>hac ratione &aelig;qua &longs;ub&longs;tanti&aelig; di&longs;tributio fieret in tot&acirc; &longs;ph&aelig;r&acirc;. </s><lb/><s>Hinc vides, cur idem corpus, eo ip&longs;o quod rarum fit, a&longs;cendat, <lb/>ut aqua in vaporem re&longs;oluta (ni&longs;i aliunde ad de&longs;cendendum <lb/>determinetur, ut aurum fulminans) quia materies eadem &longs;ub <lb/>majoribus dimen&longs;ionibus petit longi&ugrave;s abe&longs;&longs;e &agrave; centro, ibiqu&egrave; <lb/>tanti&longs;per conquie&longs;cit, dum con&longs;tipata, atque minorem in mo&shy;<lb/>lem redacta, iterum de&longs;cendat. </s></p> <pb xlink:href="017/01/019.jpg" n="3"/>cem recedant, &aelig;quum fuit, ut qu&aelig; plus habent materi&aelig; atque <lb/>&longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;ub minori mole, in angu&longs;tiore &longs;patio collocarentur; <lb/>ea ver&ograve;, qu&aelig; &longs;ub majoribus dimen&longs;ionibus continentur, am&shy;<lb/>pliora &longs;patia occuparent, ubi radij magis di&longs;tant: ut videlicet <lb/>hac ratione &aelig;qua &longs;ub&longs;tanti&aelig; di&longs;tributio fieret in tot&acirc; &longs;ph&aelig;r&acirc;. </s><lb/><s>Hinc vides, cur idem corpus, eo ip&longs;o quod rarum fit, a&longs;cendat, <lb/>ut aqua in vaporem re&longs;oluta (ni&longs;i aliunde ad de&longs;cendendum <lb/>determinetur, ut aurum fulminans) quia materies eadem &longs;ub <lb/>majoribus dimen&longs;ionibus petit longi&ugrave;s abe&longs;&longs;e &agrave; centro, ibiqu&egrave; <lb/>tanti&longs;per conquie&longs;cit, dum con&longs;tipata, atque minorem in mo&shy;<lb/>lem redacta, iterum de&longs;cendat. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Quare centrum hoc, quod motus, vel quies corporum re&longs;pi&shy;<lb/>cit, dicitur <emph type="italics"/>Centrum gravium, &amp; levium<emph.end type="italics"/>; atque idem creditur <lb/>e&longs;&longs;e cum centro univer&longs;i: vel &longs;altem (ne par&ugrave;m utili nos di&longs;pu&shy;<lb/>tatione torqueamus) centrum eorum, qu&aelig; in hac &longs;ph&aelig;r&acirc; ele&shy;<lb/>mentari gravia, aut levia dicuntur, idem e&longs;t cum centro ter&shy;<lb/>raquei hujus globi, ut quotidiana docet experientia: quicquid <lb/>&longs;it, an pars lunaris globi, &longs;i &agrave; lun&acirc; &longs;ejungeretur, reditura e&longs;&longs;er <lb/>ad lunam, ut ad centrum &longs;ui motus. </s><s>Tam itaqu&egrave;, qu&aelig; huju&longs;mo&shy;<lb/>di centro proxima &longs;unt, deor&longs;um po&longs;ita dicuntur, &longs;ur&longs;um ver&ograve;, <lb/>qu&aelig; ab eo longi&ugrave;s collocata &longs;unt. </s><s>Hinc telluris &longs;uperficiei in&shy;<lb/>&longs;i&longs;tentes caput &longs;ur&longs;um, pedes deor&longs;um habere dicimur. </s><s>Ille <lb/>ver&ograve;, quamvis rectus, &amp; pedes, &amp; caput &longs;ur&longs;um haberet, cu&shy;<lb/>jus umbilicus huic centro univer&longs;i congrueret. </s><s>Per quod pa&shy;<lb/>riter centrum &longs;i &longs;cala ducta intelligatur, duo po&longs;&longs;ent &longs;ibi non <lb/>occurrere invicem, licet alter a&longs;cenderet, alter de&longs;cenderet; <lb/>hic &longs;iquidem accederet ad centrum, ille inde recederet: per <lb/>eam ver&ograve; po&longs;&longs;et uterque a&longs;cendere, &amp; tamen licet, &aelig;quali mo&shy;<lb/>tu moverentur, &longs;emper invicem di&longs;tarent magis, qu&ograve; &agrave; centro <lb/>ad oppo&longs;itas partes recederent. <lb/><gap desc="hr tag"/></s></p> <s>Quare centrum hoc, quod motus, vel quies corporum re&longs;pi&shy;<lb/>cit, dicitur <emph type="italics"/>Centrum gravium, &amp; levium<emph.end type="italics"/>; atque idem creditur <lb/>e&longs;&longs;e cum centro univer&longs;i: vel &longs;altem (ne par&ugrave;m utili nos di&longs;pu&shy;<lb/>tatione torqueamus) centrum eorum, qu&aelig; in hac &longs;ph&aelig;r&acirc; ele&shy;<lb/>mentari gravia, aut levia dicuntur, idem e&longs;t cum centro ter&shy;<lb/>raquei hujus globi, ut quotidiana docet experientia: quicquid <lb/>&longs;it, an pars lunaris globi, &longs;i &agrave; lun&acirc; &longs;ejungeretur, reditura e&longs;&longs;er <lb/>ad lunam, ut ad centrum &longs;ui motus. </s><s>Tam itaqu&egrave;, qu&aelig; huju&longs;mo&shy;<lb/>di centro proxima &longs;unt, deor&longs;um po&longs;ita dicuntur, &longs;ur&longs;um ver&ograve;, <lb/>qu&aelig; ab eo longi&ugrave;s collocata &longs;unt. </s><s>Hinc telluris &longs;uperficiei in&shy;<lb/>&longs;i&longs;tentes caput &longs;ur&longs;um, pedes deor&longs;um habere dicimur. </s><s>Ille <lb/>ver&ograve;, quamvis rectus, &amp; pedes, &amp; caput &longs;ur&longs;um haberet, cu&shy;<lb/>jus umbilicus huic centro univer&longs;i congrueret. </s><s>Per quod pa&shy;<lb/>riter centrum &longs;i &longs;cala ducta intelligatur, duo po&longs;&longs;ent &longs;ibi non <lb/>occurrere invicem, licet alter a&longs;cenderet, alter de&longs;cenderet; <lb/>hic &longs;iquidem accederet ad centrum, ille inde recederet: per <lb/>eam ver&ograve; po&longs;&longs;et uterque a&longs;cendere, &amp; tamen licet, &aelig;quali mo&shy;<lb/>tu moverentur, &longs;emper invicem di&longs;tarent magis, qu&ograve; &agrave; centro <lb/>ad oppo&longs;itas partes recederent. <lb/><gap desc="hr tag"/></s></p>
Line 306 
Line 306 
 <pb xlink:href="017/01/020.jpg" n="4"/>&longs;ed ex omnin&ograve; &longs;imilibus &longs;ub&longs;tanti&aelig; partibus totus hic orbis <lb/>conflaretur, nulla quoque e&longs;&longs;et aut gravitas, aut levitas. </s><s>Quid <lb/>enim h&aelig;c poti&ugrave;s pars, nulla natur&aelig; conditione &agrave; c&aelig;teris di&longs;cre&shy;<lb/>ta, petat abe&longs;&longs;e &agrave; centro, illa ver&ograve; exigat in co conquie&longs;cere? </s><s><lb/>ver&ugrave;m quia multiplici corporum genere coagmentata rerum <lb/>univer&longs;itas inconcinna e&longs;&longs;e non potuit, &longs;uum cuique locum na&shy;<lb/>tura tribuit, in quo &longs;e &longs;i&longs;teret, ut infra h&aelig;c quidem de&longs;cende&shy;<lb/>ret, &longs;upr&agrave; illa ver&ograve; a&longs;cenderet, &longs;i quando &longs;ibi invicem con&shy;<lb/>tigua fierent ordine pr&aelig;po&longs;tero, nec ullus e&longs;&longs;et motui obex. </s><lb/><s>C&ugrave;m itaque corpora &longs;ingula in&longs;itam habeant propen&longs;ionem <lb/>(ab Ari&longs;totele dicitur <foreign lang="greek">o(rmh/</foreign>) qua petunt certum locum in uni&shy;<lb/>ver&longs;o; con&longs;tat pr&aelig;ter de&longs;cendentium gravitatem dari etiam po&shy;<lb/>&longs;itivam levitatem, qu&acirc; corpus aliquod &longs;e ip&longs;um promovet ad <lb/>&longs;uperiores partes univer&longs;i &agrave; centro magis di&longs;tantes, neque &longs;o&shy;<lb/>l&ugrave;m admittendam levitatem negativam, qu&acirc; corpora min&ugrave;s <lb/>gravia cen&longs;entur levia, &longs;i eorum cum gravioribus fiat compa&shy;<lb/>ratio. </s><s>Nam &longs;i ea, qu&aelig; levia dicuntur, eatenus dicas a&longs;cendere, <lb/>quatenus &agrave; gravioribus in inferiorem locum de&longs;cendentibus <lb/>propelluntur; mihi &aelig;qu&egrave; liberum erit tollere omnem po&longs;iti&shy;<lb/>vam gravitatem, &longs;ol&acirc; levitate admi&longs;s&acirc;; &amp; omnia pariter &longs;ol&shy;<lb/>vam dicendo ea gravia cen&longs;eri, qu&aelig; min&ugrave;s levia &longs;unt, atque <lb/>ide&ograve; tant&ugrave;m de&longs;cendere, qu&ograve;d extrin&longs;ec&ugrave;s &agrave; levioribus a&longs;cen&shy;<lb/>dentibus loco pul&longs;a detrudantur, non qu&ograve;d ab intern&acirc; faculta&shy;<lb/>te deor&longs;um impellantur. </s><s>Quod &longs;i vel gravitas de medio tollen&shy;<lb/>da &longs;it, vel levitas, &longs;atius e&longs;t levitatem relinquere; natur&acirc; vi&shy;<lb/>delicet ad altiora &longs;emper, &amp; perfectiora a&longs;pirante, nec ade&ograve; <lb/>contendente de infimo loco. </s><s>Quare c&ugrave;m per gravitatem &longs;olam <lb/>&aelig;qu&egrave; ac per &longs;olam levitatem motus i&longs;ti explicentur, c&aelig;teroqui <lb/>autem ingenita &longs;it unicuique corpori &longs;ui loci exigentia; utram&shy;<lb/>que admittere rationi maxim&egrave; con&longs;entaneum fuerit. </s></p> <pb xlink:href="017/01/020.jpg" n="4"/>&longs;ed ex omnin&ograve; &longs;imilibus &longs;ub&longs;tanti&aelig; partibus totus hic orbis <lb/>conflaretur, nulla quoque e&longs;&longs;et aut gravitas, aut levitas. </s><s>Quid <lb/>enim h&aelig;c poti&ugrave;s pars, nulla natur&aelig; conditione &agrave; c&aelig;teris di&longs;cre&shy;<lb/>ta, petat abe&longs;&longs;e &agrave; centro, illa ver&ograve; exigat in co conquie&longs;cere? </s><s><lb/>ver&ugrave;m quia multiplici corporum genere coagmentata rerum <lb/>univer&longs;itas inconcinna e&longs;&longs;e non potuit, &longs;uum cuique locum na&shy;<lb/>tura tribuit, in quo &longs;e &longs;i&longs;teret, ut infra h&aelig;c quidem de&longs;cende&shy;<lb/>ret, &longs;upr&agrave; illa ver&ograve; a&longs;cenderet, &longs;i quando &longs;ibi invicem con&shy;<lb/>tigua fierent ordine pr&aelig;po&longs;tero, nec ullus e&longs;&longs;et motui obex. </s><lb/><s>C&ugrave;m itaque corpora &longs;ingula in&longs;itam habeant propen&longs;ionem <lb/>(ab Ari&longs;totele dicitur <foreign lang="greek">o(rmh/</foreign>) qua petunt certum locum in uni&shy;<lb/>ver&longs;o; con&longs;tat pr&aelig;ter de&longs;cendentium gravitatem dari etiam po&shy;<lb/>&longs;itivam levitatem, qu&acirc; corpus aliquod &longs;e ip&longs;um promovet ad <lb/>&longs;uperiores partes univer&longs;i &agrave; centro magis di&longs;tantes, neque &longs;o&shy;<lb/>l&ugrave;m admittendam levitatem negativam, qu&acirc; corpora min&ugrave;s <lb/>gravia cen&longs;entur levia, &longs;i eorum cum gravioribus fiat compa&shy;<lb/>ratio. </s><s>Nam &longs;i ea, qu&aelig; levia dicuntur, eatenus dicas a&longs;cendere, <lb/>quatenus &agrave; gravioribus in inferiorem locum de&longs;cendentibus <lb/>propelluntur; mihi &aelig;qu&egrave; liberum erit tollere omnem po&longs;iti&shy;<lb/>vam gravitatem, &longs;ol&acirc; levitate admi&longs;s&acirc;; &amp; omnia pariter &longs;ol&shy;<lb/>vam dicendo ea gravia cen&longs;eri, qu&aelig; min&ugrave;s levia &longs;unt, atque <lb/>ide&ograve; tant&ugrave;m de&longs;cendere, qu&ograve;d extrin&longs;ec&ugrave;s &agrave; levioribus a&longs;cen&shy;<lb/>dentibus loco pul&longs;a detrudantur, non qu&ograve;d ab intern&acirc; faculta&shy;<lb/>te deor&longs;um impellantur. </s><s>Quod &longs;i vel gravitas de medio tollen&shy;<lb/>da &longs;it, vel levitas, &longs;atius e&longs;t levitatem relinquere; natur&acirc; vi&shy;<lb/>delicet ad altiora &longs;emper, &amp; perfectiora a&longs;pirante, nec ade&ograve; <lb/>contendente de infimo loco. </s><s>Quare c&ugrave;m per gravitatem &longs;olam <lb/>&aelig;qu&egrave; ac per &longs;olam levitatem motus i&longs;ti explicentur, c&aelig;teroqui <lb/>autem ingenita &longs;it unicuique corpori &longs;ui loci exigentia; utram&shy;<lb/>que admittere rationi maxim&egrave; con&longs;entaneum fuerit. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Vitreum globum vacuum, qui in tubulum recurvum de&longs;i&shy;<lb/>nat, quoad fieri pote&longs;t, calefactum, ut inclu&longs;us a&ouml;r rare&longs;cat, <lb/>Hermetic&egrave; claude: tum adjiciatur congruens plumbi gravitas, <lb/>qu&acirc; infra aquam deprimatur. </s><s>Sit autem globus, un&agrave; cum ad&shy;<lb/>jecto plumbo, connexus cum exqui&longs;it&aelig; libr&aelig; brachio, aut lan&shy;<lb/>ce, ej&uacute;&longs;que gravitas intr&agrave; aquam exploretur: ubi gravitas in&shy;<lb/>notuerit, adhuc &longs;ub aqu&acirc; retineatur globus, &longs;ed longiore for&shy;<lb/>cipe extremum tubuli caput occlu&longs;um frangatur: &amp; animad- <s>Vitreum globum vacuum, qui in tubulum recurvum de&longs;i&shy;<lb/>nat, quoad fieri pote&longs;t, calefactum, ut inclu&longs;us a&ouml;r rare&longs;cat, <lb/>Hermetic&egrave; claude: tum adjiciatur congruens plumbi gravitas, <lb/>qu&acirc; infra aquam deprimatur. </s><s>Sit autem globus, un&agrave; cum ad&shy;<lb/>jecto plumbo, connexus cum exqui&longs;it&aelig; libr&aelig; brachio, aut lan&shy;<lb/>ce, ej&uacute;&longs;que gravitas intr&agrave; aquam exploretur: ubi gravitas in&shy;<lb/>notuerit, adhuc &longs;ub aqu&acirc; retineatur globus, &longs;ed longiore for&shy;<lb/>cipe extremum tubuli caput occlu&longs;um frangatur: &amp; animad-
 <pb xlink:href="017/01/021.jpg" n="5"/>vertes globi vitrci cum appen&longs;o plumbo gravitatem augeri; cu&shy;<lb/>jus incrementum indicabitur ab addito in oppo&longs;it&acirc; lance pon&shy;<lb/>dere ad con&longs;tituendum &aelig;quilibrium. </s><s>C&ugrave;m itaque idem maneat <lb/>vitrum, id&eacute;mque plumbum, &amp; nulla facta &longs;it alicujus gravita&shy;<lb/>tis acce&longs;&longs;io, illud unum &longs;upere&longs;t, qu&ograve;d a&ouml;r rarus intr&agrave; globum <lb/>conclu&longs;us levior, qu&agrave;m idem a&ouml;r, aperto tubulo, &longs;ibi re&longs;titu&shy;<lb/>tus, plus elidit gravitatis plumbi &amp; vitri; atque moles compo&shy;<lb/>&longs;ita ex plumbo, vitro, &amp; a&euml;re raro, &longs;ecund&ugrave;m &longs;peciem levior <lb/>e&longs;t, qu&agrave;m moles ex plumbo, vitro, &amp; a&euml;re non raro. </s><s>A&euml;r igi&shy;<lb/>tur intra aquam ita levis e&longs;t, ut aliquid gravitatis imminuat: <lb/>Nam &longs;i globum eundem ex aqu&acirc; ext<gap/>actum, omni a&ouml;re exclu&shy;<lb/>&longs;o, aqu&acirc; repleveris, &amp; iterum eodem plumbo adjecto eju&longs;dem <lb/>gravitatem intr&agrave; aquam examinaveris, illam adhuc majorem <lb/>deprehendes; quia &longs;cilicet nulla levitas a&ouml;ris ade&longs;t, qu&aelig; ali&shy;<lb/>quam deterat gravitatem, &longs;ed illa &longs;ol&ugrave;m perire videtur, quam <lb/>infert di&longs;crimen gravitatum &longs;ecund&ugrave;m &longs;peciem, ut ex Hy&shy;<lb/>dro&longs;taticis con&longs;tat. </s><s>Neque &longs;u&longs;piceris h&aelig;c gravitatum incre&shy;<lb/>menta oriri ex aqu&acirc; &longs;ubeunte per apertum tubulum, c&ugrave;m a&euml;r <lb/>a&longs;&longs;umptam ex calore raritatem abjicit, &longs;e in naturalem &longs;uam <lb/>molem re&longs;tituens, &longs;iv&egrave;, a&euml;re pror&longs;us exclu&longs;o, ex aqu&aelig; globum <lb/>implentis gravitate. </s><s>Si enim vitrum aliud aut nullius, aut mo&shy;<lb/>dici&longs;&longs;im&aelig; aqu&aelig; capax, &longs;ed eju&longs;dem in a&euml;re ponderis cum a&longs;&shy;<lb/>&longs;umpto globo, &longs;imiliter in aqu&acirc; expendas, eandem invenies <lb/>gravitatem, &longs;ive mult&acirc;, &longs;ive modic&acirc; aqu&acirc; repletum fuerit. </s><lb/><s>Non igitur aqua intr&agrave; aquam gravitatem auget. </s></p> <pb xlink:href="017/01/021.jpg" n="5"/>vertes globi vitrci cum appen&longs;o plumbo gravitatem augeri; cu&shy;<lb/>jus incrementum indicabitur ab addito in oppo&longs;it&acirc; lance pon&shy;<lb/>dere ad con&longs;tituendum &aelig;quilibrium. </s><s>C&ugrave;m itaque idem maneat <lb/>vitrum, id&eacute;mque plumbum, &amp; nulla facta &longs;it alicujus gravita&shy;<lb/>tis acce&longs;&longs;io, illud unum &longs;upere&longs;t, qu&ograve;d a&ouml;r rarus intr&agrave; globum <lb/>conclu&longs;us levior, qu&agrave;m idem a&ouml;r, aperto tubulo, &longs;ibi re&longs;titu&shy;<lb/>tus, plus elidit gravitatis plumbi &amp; vitri; atque moles compo&shy;<lb/>&longs;ita ex plumbo, vitro, &amp; a&euml;re raro, &longs;ecund&ugrave;m &longs;peciem levior <lb/>e&longs;t, qu&agrave;m moles ex plumbo, vitro, &amp; a&euml;re non raro. </s><s>A&euml;r igi&shy;<lb/>tur intra aquam ita levis e&longs;t, ut aliquid gravitatis imminuat: <lb/>Nam &longs;i globum eundem ex aqu&acirc; extractum, omni a&euml;re exclu&shy;<lb/>&longs;o, aqu&acirc; repleveris, &amp; iterum eodem plumbo adjecto eju&longs;dem <lb/>gravitatem intr&agrave; aquam examinaveris, illam adhuc majorem <lb/>deprehendes; quia &longs;cilicet nulla levitas a&ouml;ris ade&longs;t, qu&aelig; ali&shy;<lb/>quam deterat gravitatem, &longs;ed illa &longs;ol&ugrave;m perire videtur, quam <lb/>infert di&longs;crimen gravitatum &longs;ecund&ugrave;m &longs;peciem, ut ex Hy&shy;<lb/>dro&longs;taticis con&longs;tat. </s><s>Neque &longs;u&longs;piceris h&aelig;c gravitatum incre&shy;<lb/>menta oriri ex aqu&acirc; &longs;ubeunte per apertum tubulum, c&ugrave;m a&euml;r <lb/>a&longs;&longs;umptam ex calore raritatem abjicit, &longs;e in naturalem &longs;uam <lb/>molem re&longs;tituens, &longs;iv&egrave;, a&euml;re pror&longs;us exclu&longs;o, ex aqu&aelig; globum <lb/>implentis gravitate. </s><s>Si enim vitrum aliud aut nullius, aut mo&shy;<lb/>dici&longs;&longs;im&aelig; aqu&aelig; capax, &longs;ed eju&longs;dem in a&euml;re ponderis cum a&longs;&shy;<lb/>&longs;umpto globo, &longs;imiliter in aqu&acirc; expendas, eandem invenies <lb/>gravitatem, &longs;ive mult&acirc;, &longs;ive modic&acirc; aqu&acirc; repletum fuerit. </s><lb/><s>Non igitur aqua intr&agrave; aquam gravitatem auget. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sed illud, ut reliqua &longs;ileam, non leviter &longs;uadere pote&longs;t cor&shy;<lb/>pora &longs;uis nutibus non deor&longs;um tant&ugrave;m, &longs;ed etiam &longs;ur&longs;um co&shy;<lb/>nari, quod mihi haud ita pridem aliud inve&longs;tiganti contigit <lb/>ob&longs;ervare. </s><s>Cum enim animadverti&longs;&longs;em aliquando, qu&agrave;m di&longs;&shy;<lb/>par e&longs;&longs;et gravitas aqu&aelig; dimidiam &longs;itulam implentis, &longs;i illa in &longs;u&shy;<lb/>perficie horizontali libraret &longs;e&longs;e, ac quand&ograve; &longs;uppo&longs;ita ligneo <lb/>globo firmiter cum &longs;uperiore tigillo coh&aelig;renti alti&ugrave;s ad latera <lb/>a&longs;&longs;urgebat locum globo concedens, quem tamen non &longs;u&longs;tine&shy;<lb/>bat; &longs;ubiit animum cupido tentandi, an bubula ve&longs;ica inflata <lb/>tran&longs;ver&longs;is virgulis infra va&longs;is labra depre&longs;&longs;a ita, ut eam aqua <lb/>circumplecteretur, vim haberet pariter augendi momenta gra&shy;<lb/>vitatis; aquam &longs;iquidem cogebat a&longs;&longs;urgere ad altitudinem ma&shy;<lb/>jorem perpendicularem, ac quand&ograve;, ve&longs;ic&acirc; liber&egrave; innatante,  <s>Sed illud, ut reliqua &longs;ileam, non leviter &longs;uadere pote&longs;t cor&shy;<lb/>pora &longs;uis nutibus non deor&longs;um tant&ugrave;m, &longs;ed etiam &longs;ur&longs;um co&shy;<lb/>nari, quod mihi haud ita pridem aliud inve&longs;tiganti contigit <lb/>ob&longs;ervare. </s><s>Cum enim animadverti&longs;&longs;em aliquando, qu&agrave;m di&longs;&shy;<lb/>par e&longs;&longs;et gravitas aqu&aelig; dimidiam &longs;itulam implentis, &longs;i illa in &longs;u&shy;<lb/>perficie horizontali libraret &longs;e&longs;e, ac quand&ograve; &longs;uppo&longs;ita ligneo <lb/>globo firmiter cum &longs;uperiore tigillo coh&aelig;renti alti&ugrave;s ad latera <lb/>a&longs;&longs;urgebat locum globo concedens, quem tamen non &longs;u&longs;tine&shy;<lb/>bat; &longs;ubiit animum cupido tentandi, an bubula ve&longs;ica inflata <lb/>tran&longs;ver&longs;is virgulis infra va&longs;is labra depre&longs;&longs;a ita, ut eam aqua <lb/>circumplecteretur, vim haberet pariter augendi momenta gra&shy;<lb/>vitatis; aquam &longs;iquidem cogebat a&longs;&longs;urgere ad altitudinem ma&shy;<lb/>jorem perpendicularem, ac quand&ograve;, ve&longs;ic&acirc; liber&egrave; innatante,
 <pb xlink:href="017/01/022.jpg" n="6"/>&longs;ub&longs;idebat. </s><s>Inveni tamen nullum plan&egrave; ob&longs;ervari po&longs;&longs;e in <lb/>gravitate di&longs;crimen, quamvis tam ampla e&longs;&longs;et ve&longs;ica, ut facil&egrave; <lb/>dimidiam va&longs;is capacitatem impleret: in utroque enim ca&longs;u pon&shy;<lb/>dus fuit lib. 44 1/2. </s><s>Id mihi, fateor, accidit pr&aelig;ter opinionem: <lb/> <pb xlink:href="017/01/022.jpg" n="6"/>&longs;ub&longs;idebat. </s><s>Inveni tamen nullum plan&egrave; ob&longs;ervari po&longs;&longs;e in <lb/>gravitate di&longs;crimen, quamvis tam ampla e&longs;&longs;et ve&longs;ica, ut facil&egrave; <lb/>dimidiam va&longs;is capacitatem impleret: in utroque enim ca&longs;u pon&shy;<lb/>dus fuit lib. 44 1/2. </s><s>Id mihi, fateor, accidit pr&aelig;ter opinionem: <lb/>
Line 373 
Line 373 
 <p type="head"> <p type="head">
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>An gravia centro vicina min&ugrave;s gravitent.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>An gravia centro vicina min&ugrave;s gravitent.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>COrpora non intelliguntur gravitare ni&longs;i in alieno loco; <lb/>quando &longs;cilicet corpus contiguum inter illa &amp; centrum <lb/>terr&aelig; interjectum, quod medii rationem habere pote&longs;t, levius <lb/>e&longs;t; petit enim infra illud e&longs;&longs;e: ni&longs;um autem hunc deors&ugrave;m <lb/><emph type="italics"/>Gravitationem<emph.end type="italics"/> dicimus. </s><s>Sed quoniam ni&longs;us i&longs;te videtur idcirc&ograve; <lb/>&agrave; natur&acirc; in&longs;titutu<gap/>, ut perturbatus corporum ordo re&longs;tituatur; <lb/>&longs;i ex fine ratio petenda &longs;it, &longs;atis apparet corpora gravia &cacute;entro <lb/>terr&aelig; vicina min&ugrave;s gravitare. </s><s>Quemadmodum enim quotie&longs;&shy;<lb/>cunque aliquis &agrave; propo&longs;ito fine magis di&longs;tat, e&ograve; magis anxius <lb/>e&longs;t, atque &longs;olicitus de mediis ad illum a&longs;&longs;equendum nece&longs;&longs;ariis, <lb/>&amp; animo &aelig;quiore toleratur modica, qu&agrave;m multa violentia; ita <lb/>natura minorem ordinis debiti perturbationem &longs;entiens, &longs;i gra&shy;<lb/>ve par&ugrave;m ab&longs;it, qu&agrave;m &longs;i long&egrave; abe&longs;&longs;et, &agrave; loco, ubi juxta inge&shy;<lb/>nitam propen&longs;ionem exigit con&longs;i&longs;tere, min&ugrave;s &longs;olicita e&longs;&longs;e debet <lb/>de illo re&longs;tituendo, nec ade&ograve; vehementi conatu, hoc e&longs;t gravi&shy;<lb/>tatione, illud urgere debet in locum &longs;uum. </s></p> <s>COrpora non intelliguntur gravitare ni&longs;i in alieno loco; <lb/>quando &longs;cilicet corpus contiguum inter illa &amp; centrum <lb/>terr&aelig; interjectum, quod medii rationem habere pote&longs;t, levius <lb/>e&longs;t; petit enim infra illud e&longs;&longs;e: ni&longs;um autem hunc deors&ugrave;m <lb/><emph type="italics"/>Gravitationem<emph.end type="italics"/> dicimus. </s><s>Sed quoniam ni&longs;us i&longs;te videtur idcirc&ograve; <lb/>&agrave; natur&acirc; in&longs;titutus, ut perturbatus corporum ordo re&longs;tituatur; <lb/>&longs;i ex fine ratio petenda &longs;it, &longs;atis apparet corpora gravia &cacute;entro <lb/>terr&aelig; vicina min&ugrave;s gravitare. </s><s>Quemadmodum enim quotie&longs;&shy;<lb/>cunque aliquis &agrave; propo&longs;ito fine magis di&longs;tat, e&ograve; magis anxius <lb/>e&longs;t, atque &longs;olicitus de mediis ad illum a&longs;&longs;equendum nece&longs;&longs;ariis, <lb/>&amp; animo &aelig;quiore toleratur modica, qu&agrave;m multa violentia; ita <lb/>natura minorem ordinis debiti perturbationem &longs;entiens, &longs;i gra&shy;<lb/>ve par&ugrave;m ab&longs;it, qu&agrave;m &longs;i long&egrave; abe&longs;&longs;et, &agrave; loco, ubi juxta inge&shy;<lb/>nitam propen&longs;ionem exigit con&longs;i&longs;tere, min&ugrave;s &longs;olicita e&longs;&longs;e debet <lb/>de illo re&longs;tituendo, nec ade&ograve; vehementi conatu, hoc e&longs;t gravi&shy;<lb/>tatione, illud urgere debet in locum &longs;uum. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ad h&aelig;c omnibus aperti&longs;&longs;im&egrave; liquet e&ograve; majore natur&aelig; impe&shy;<lb/>tu corpora deors&ugrave;m niti, qu&ograve; levius e&longs;t corpus, in quo tan&shy;<lb/>quam in medio perficiendus e&longs;t motus, &longs;i dimittantur. </s><s>Sic &agrave; <lb/>&longs;axo in a&euml;re pendente manum deors&ugrave;m validi&ugrave;s trahi &longs;enti&shy;<lb/>mus, qu&agrave;m ab eodem aqu&aelig; immer&longs;o trahatur, &amp; mult&ograve; lan&shy;<lb/>guidi&ugrave;s conatur deor&longs;um lapis in melle de&longs;cendens, qu&agrave;m in <lb/>aqua; quia videlicet aqua levior e&longs;t melle, &amp; a&euml;r levior aqu&acirc;. </s><lb/><s>Hinc e&longs;t quod, &longs;i medij partes fuerint divers&acirc; gravitate pr&aelig;di&shy;<lb/>t&aelig;, pars centro terr&aelig; propior etiam erit gravior; atque ide&ograve; <lb/>corpus in parte medij graviore min&ugrave;s gravitabit prop&egrave; centrum <lb/>terr&aelig;, qu&agrave;m procul. </s><s>E&longs;&longs;e autem eju&longs;dem medij non commoti <lb/>partes graviores in imo, omnium fer&egrave; hominum &longs;en&longs;us e&longs;t: <lb/>quotus enim qui&longs;que e&longs;t, qui ne&longs;ciat mellis optimam partem <lb/>e&longs;&longs;e, qu&aelig; in va&longs;is fundo, vini qu&aelig; in medio, olei qu&aelig; in &longs;um&shy;<lb/>mo? </s><s>id autem verum non e&longs;&longs;et, ni&longs;i liquoris eju&longs;dem partes <lb/>e&longs;&longs;ent divers&acirc; gravitate delat&aelig; in loca &agrave; terr&aelig; centro di&longs;pari- <s>Ad h&aelig;c omnibus aperti&longs;&longs;im&egrave; liquet e&ograve; majore natur&aelig; impe&shy;<lb/>tu corpora deors&ugrave;m niti, qu&ograve; levius e&longs;t corpus, in quo tan&shy;<lb/>quam in medio perficiendus e&longs;t motus, &longs;i dimittantur. </s><s>Sic &agrave; <lb/>&longs;axo in a&euml;re pendente manum deors&ugrave;m validi&ugrave;s trahi &longs;enti&shy;<lb/>mus, qu&agrave;m ab eodem aqu&aelig; immer&longs;o trahatur, &amp; mult&ograve; lan&shy;<lb/>guidi&ugrave;s conatur deor&longs;um lapis in melle de&longs;cendens, qu&agrave;m in <lb/>aqua; quia videlicet aqua levior e&longs;t melle, &amp; a&euml;r levior aqu&acirc;. </s><lb/><s>Hinc e&longs;t quod, &longs;i medij partes fuerint divers&acirc; gravitate pr&aelig;di&shy;<lb/>t&aelig;, pars centro terr&aelig; propior etiam erit gravior; atque ide&ograve; <lb/>corpus in parte medij graviore min&ugrave;s gravitabit prop&egrave; centrum <lb/>terr&aelig;, qu&agrave;m procul. </s><s>E&longs;&longs;e autem eju&longs;dem medij non commoti <lb/>partes graviores in imo, omnium fer&egrave; hominum &longs;en&longs;us e&longs;t: <lb/>quotus enim qui&longs;que e&longs;t, qui ne&longs;ciat mellis optimam partem <lb/>e&longs;&longs;e, qu&aelig; in va&longs;is fundo, vini qu&aelig; in medio, olei qu&aelig; in &longs;um&shy;<lb/>mo? </s><s>id autem verum non e&longs;&longs;et, ni&longs;i liquoris eju&longs;dem partes <lb/>e&longs;&longs;ent divers&acirc; gravitate delat&aelig; in loca &agrave; terr&aelig; centro di&longs;pari-
 <pb xlink:href="017/01/035.jpg" n="19"/>bus intervallis remota: Quia enim oleum e&ograve; perfectius e&longs;t, <lb/>qu&ograve; propi&ugrave;s a&euml;ris levitatem &longs;pirituum &longs;ubtilitate &aelig;mulatur, <lb/>ide&ograve; quod in &longs;ummo va&longs;e innatat, optimum e&longs;t: At vini &longs;ua&shy;<lb/>vitas in exqui&longs;it&acirc; &longs;ui tartari &longs;ufficienti humore diluti cum &longs;pi&shy;<lb/>ritibus permi&longs;tione con&longs;i&longs;tens medium locum in va&longs;e exigit, <lb/>&longs;icut media e&longs;t illius gravitas inter vagantium &longs;pirituum levita&shy;<lb/>tem, &amp; f&aelig;culenti tartari gravitatem: Mellis dem&ugrave;m dulcedo <lb/>ex &longs;ui &longs;alis, &longs;eu &longs;acchari, copi&acirc; proveniens iis partibus poti&longs;&longs;i&shy;<lb/>mum ine&longs;t, qu&aelig; multo &longs;ale refert&aelig; graviores quoqu&egrave; &longs;unt, &amp; <lb/>in fundo &longs;ub&longs;idunt. </s><s>Nec e&longs;t iis abroganda fides, qui in alti&longs;&longs;i&shy;<lb/>mo mari ade&ograve; gravem aquam &agrave; &longs;e deprehen&longs;am alicubi te&longs;tan&shy;<lb/>tur, ut &longs;upta reliquum maris fundum ambulantes ad alti&longs;&longs;i&shy;<lb/>mam fo&longs;&longs;am venerint, in quam penetrare &longs;&aelig;pi&ugrave;s irrito conatu <lb/>tent&acirc;rint: his enim non &aelig;gr&egrave; fidem habeo, qui a&euml;rem in imis <lb/>vallibus cra&longs;&longs;iorem atqu&egrave; graviorem, in &longs;ummis ver&ograve; montibus <lb/>puriorem atque leviorem ab omnibus admitti video. </s><s>Cum ita&shy;<lb/>que (&longs;i ex notis ad min&ugrave;s nota progredi philo&longs;ophando liceat) <lb/>prop&egrave; centrum gravium ac levium medij partes graviores &longs;int, <lb/>quam procul ab illo; minor e&longs;t gravitatio corporum, &longs;i centro <lb/>propiora fiant, ac quando long&egrave; ab illo remota detinebantur. </s><lb/><s>Hinc autem re&longs;ponderi pote&longs;t qu&aelig;rentibus, cur in fodinis lon&shy;<lb/>g&egrave; facili&ugrave;s crudi metalli ma&longs;&longs;a moveatur, qu&agrave;m in &longs;uperficie <lb/>terr&aelig;: a&euml;r &longs;cilicet profundis illis cuniculis inclu&longs;us gravior mul&shy;<lb/>t&ograve; ac cra&longs;&longs;ior e&longs;t a&euml;re i&longs;to, quem in&longs;piramus, atque ade&ograve; ibi <lb/>metallum min&ugrave;s gravitat. </s></p> <pb xlink:href="017/01/035.jpg" n="19"/>bus intervallis remota: Quia enim oleum e&ograve; perfectius e&longs;t, <lb/>qu&ograve; propi&ugrave;s a&euml;ris levitatem &longs;pirituum &longs;ubtilitate &aelig;mulatur, <lb/>ide&ograve; quod in &longs;ummo va&longs;e innatat, optimum e&longs;t: At vini &longs;ua&shy;<lb/>vitas in exqui&longs;it&acirc; &longs;ui tartari &longs;ufficienti humore diluti cum &longs;pi&shy;<lb/>ritibus permi&longs;tione con&longs;i&longs;tens medium locum in va&longs;e exigit, <lb/>&longs;icut media e&longs;t illius gravitas inter vagantium &longs;pirituum levita&shy;<lb/>tem, &amp; f&aelig;culenti tartari gravitatem: Mellis dem&ugrave;m dulcedo <lb/>ex &longs;ui &longs;alis, &longs;eu &longs;acchari, copi&acirc; proveniens iis partibus poti&longs;&longs;i&shy;<lb/>mum ine&longs;t, qu&aelig; multo &longs;ale refert&aelig; graviores quoqu&egrave; &longs;unt, &amp; <lb/>in fundo &longs;ub&longs;idunt. </s><s>Nec e&longs;t iis abroganda fides, qui in alti&longs;&longs;i&shy;<lb/>mo mari ade&ograve; gravem aquam &agrave; &longs;e deprehen&longs;am alicubi te&longs;tan&shy;<lb/>tur, ut &longs;upta reliquum maris fundum ambulantes ad alti&longs;&longs;i&shy;<lb/>mam fo&longs;&longs;am venerint, in quam penetrare &longs;&aelig;pi&ugrave;s irrito conatu <lb/>tent&acirc;rint: his enim non &aelig;gr&egrave; fidem habeo, qui a&euml;rem in imis <lb/>vallibus cra&longs;&longs;iorem atqu&egrave; graviorem, in &longs;ummis ver&ograve; montibus <lb/>puriorem atque leviorem ab omnibus admitti video. </s><s>Cum ita&shy;<lb/>que (&longs;i ex notis ad min&ugrave;s nota progredi philo&longs;ophando liceat) <lb/>prop&egrave; centrum gravium ac levium medij partes graviores &longs;int, <lb/>quam procul ab illo; minor e&longs;t gravitatio corporum, &longs;i centro <lb/>propiora fiant, ac quando long&egrave; ab illo remota detinebantur. </s><lb/><s>Hinc autem re&longs;ponderi pote&longs;t qu&aelig;rentibus, cur in fodinis lon&shy;<lb/>g&egrave; facili&ugrave;s crudi metalli ma&longs;&longs;a moveatur, qu&agrave;m in &longs;uperficie <lb/>terr&aelig;: a&euml;r &longs;cilicet profundis illis cuniculis inclu&longs;us gravior mul&shy;<lb/>t&ograve; ac cra&longs;&longs;ior e&longs;t a&euml;re i&longs;to, quem in&longs;piramus, atque ade&ograve; ibi <lb/>metallum min&ugrave;s gravitat. </s></p>
Line 509 
Line 509 
 <s>Po&longs;&longs;em h&icirc;c afferre aquam vi &longs;u&aelig; gravitatis a&longs;cendentem in <lb/>cochle&acirc; Archimedis, dum cylindrus, quem cochlea ambit, <lb/>convertitur: ab&longs;tineo tamen, quia non vacat h&icirc;c examinare, <lb/>an motus ille compo&longs;itus &longs;it ex conver&longs;ione, qu&acirc; pul&longs;u externo <lb/>agitata aqua attollatur, &amp; ex naturali de&longs;cen&longs;u, quo per tubum <lb/>in &longs;piras &longs;inuatum de&longs;cendat; an ver&ograve; quemadmodum &longs;uppo&longs;i&shy;<lb/>to cuneo reluctans pondus elevatur, vel etiam cochle&acirc; trahitur <lb/>in plano horizontali, ita dicendum &longs;it aquam vi &longs;u&aelig; gravitatis <lb/>in imo per&longs;i&longs;tentem &agrave; cochle&acirc; &longs;en&longs;im &longs;ubeunte elevari &longs;imul, &amp; <lb/>trahi, quin illa &longs;ponte &longs;ua a&longs;cendat: nam aqu&aelig; facil&egrave; tribuitur <lb/>aliquando motus, qui &longs;ubjecto corpori, cui illa in&longs;idet, conve&shy;<lb/>nit; ut liquet &longs;i ampliorem peluim ex fune &longs;u&longs;penderis, vel lu&shy;<lb/>brico in plano horizontali collocaveris, in qua &longs;it non multa <lb/>aqua in depre&longs;&longs;iore fundi parte quie&longs;cens; va&longs;e &longs;iquidem ex <lb/>improvi&longs;o vehementi&ugrave;s impul&longs;o videtur aqua in oppo&longs;itam par- <s>Po&longs;&longs;em h&icirc;c afferre aquam vi &longs;u&aelig; gravitatis a&longs;cendentem in <lb/>cochle&acirc; Archimedis, dum cylindrus, quem cochlea ambit, <lb/>convertitur: ab&longs;tineo tamen, quia non vacat h&icirc;c examinare, <lb/>an motus ille compo&longs;itus &longs;it ex conver&longs;ione, qu&acirc; pul&longs;u externo <lb/>agitata aqua attollatur, &amp; ex naturali de&longs;cen&longs;u, quo per tubum <lb/>in &longs;piras &longs;inuatum de&longs;cendat; an ver&ograve; quemadmodum &longs;uppo&longs;i&shy;<lb/>to cuneo reluctans pondus elevatur, vel etiam cochle&acirc; trahitur <lb/>in plano horizontali, ita dicendum &longs;it aquam vi &longs;u&aelig; gravitatis <lb/>in imo per&longs;i&longs;tentem &agrave; cochle&acirc; &longs;en&longs;im &longs;ubeunte elevari &longs;imul, &amp; <lb/>trahi, quin illa &longs;ponte &longs;ua a&longs;cendat: nam aqu&aelig; facil&egrave; tribuitur <lb/>aliquando motus, qui &longs;ubjecto corpori, cui illa in&longs;idet, conve&shy;<lb/>nit; ut liquet &longs;i ampliorem peluim ex fune &longs;u&longs;penderis, vel lu&shy;<lb/>brico in plano horizontali collocaveris, in qua &longs;it non multa <lb/>aqua in depre&longs;&longs;iore fundi parte quie&longs;cens; va&longs;e &longs;iquidem ex <lb/>improvi&longs;o vehementi&ugrave;s impul&longs;o videtur aqua in oppo&longs;itam par-
 <pb xlink:href="017/01/062.jpg" n="46"/>tem refluere, cum tamen vas ip&longs;um poti&ugrave;s infra aquam mo&shy;<lb/>veatur, qu&agrave;m aqua in va&longs;e: quanquam ratione adh&aelig; &longs;ionis aqu&aelig; <lb/>ad peluim etiam ip&longs;a motum concipiat. </s><s>Quare in cen&longs;u &longs;ponte <lb/>a&longs;cendentium numeranda non videtur aqua tubo &longs;peciali cy&shy;<lb/>lindrum circumplexo elevata. </s></p> <pb xlink:href="017/01/062.jpg" n="46"/>tem refluere, cum tamen vas ip&longs;um poti&ugrave;s infra aquam mo&shy;<lb/>veatur, qu&agrave;m aqua in va&longs;e: quanquam ratione adh&aelig; &longs;ionis aqu&aelig; <lb/>ad peluim etiam ip&longs;a motum concipiat. </s><s>Quare in cen&longs;u &longs;ponte <lb/>a&longs;cendentium numeranda non videtur aqua tubo &longs;peciali cy&shy;<lb/>lindrum circumplexo elevata. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Videatur forta&longs;&longs;e aqua &longs;ponte a&longs;cen&longs;ura in tubo non &aelig;quabi&shy;<lb/>li &longs;ed conico, in plano verticali rot&aelig; &longs;piraliter circumducto: <lb/>dum enim aqua &aelig;quilibrium &longs;uperficiei faciens in parte tubi <lb/>ampliore pr&aelig;ponderat, convertitur rota, &amp; illa iterum &aelig;qua&shy;<lb/>liter &longs;e librans totius molis compo&longs;it&aelig; centrum gravitatis trans&shy;<lb/>fert extra lineam perpendicularem: &longs;i tamen ea cautio adhi&shy;<lb/>beatur, ut tanta &longs;it aqu&aelig; quantitas, qu&aelig; non planam obtineat <lb/>&longs;uperficiem &longs;ed tubi inflexione conformetur; neque ita &longs;it <lb/>&longs;pir&aelig; a&longs;cendentis ardua altitudo, ut aqua po&longs;t &longs;uperficiei libra&shy;<lb/>tionem ex ea parte ob &longs;ui paucitatem non pr&aelig;ponderet; &amp; pr&aelig;&shy;<lb/>terea ejus figur&aelig; &longs;it tubus, ut aqua in parte angu&longs;tiore remo&shy;<lb/>tior &agrave; perpendiculari, non ita ratione &longs;it&ucirc;s augeat momenta &longs;ui <lb/>conat&ucirc;<gap/>s deor&longs;um, ut repugnare valeat aqu&aelig; ampliorem tubi <lb/>partem occupanti. </s><s>Si h&aelig;c, inquam, ob&longs;erventur (an autem <lb/>ita facile &longs;it ea ob&longs;ervare, ut quidam autumant, hic non de&shy;<lb/>finio) &amp; centrum gravitatis transferatur extra perpendicula&shy;<lb/>rem vers&ugrave;s ampliorem tubi &longs;piralis partem, futurum quidem <lb/>e&longs;t, ut aqua a&longs;cendat; id tamen non e&longs;t opus centri gravitatis, <lb/>&longs;ed potius virtutis illius, qua humor &longs;e &aelig;quabiliter librat. <lb/><gap desc="hr tag"/></s></p> <s>Videatur forta&longs;&longs;e aqua &longs;ponte a&longs;cen&longs;ura in tubo non &aelig;quabi&shy;<lb/>li &longs;ed conico, in plano verticali rot&aelig; &longs;piraliter circumducto: <lb/>dum enim aqua &aelig;quilibrium &longs;uperficiei faciens in parte tubi <lb/>ampliore pr&aelig;ponderat, convertitur rota, &amp; illa iterum &aelig;qua&shy;<lb/>liter &longs;e librans totius molis compo&longs;it&aelig; centrum gravitatis trans&shy;<lb/>fert extra lineam perpendicularem: &longs;i tamen ea cautio adhi&shy;<lb/>beatur, ut tanta &longs;it aqu&aelig; quantitas, qu&aelig; non planam obtineat <lb/>&longs;uperficiem &longs;ed tubi inflexione conformetur; neque ita &longs;it <lb/>&longs;pir&aelig; a&longs;cendentis ardua altitudo, ut aqua po&longs;t &longs;uperficiei libra&shy;<lb/>tionem ex ea parte ob &longs;ui paucitatem non pr&aelig;ponderet; &amp; pr&aelig;&shy;<lb/>terea ejus figur&aelig; &longs;it tubus, ut aqua in parte angu&longs;tiore remo&shy;<lb/>tior &agrave; perpendiculari, non ita ratione &longs;it&ucirc;s augeat momenta &longs;ui <lb/>conatus deor&longs;um, ut repugnare valeat aqu&aelig; ampliorem tubi <lb/>partem occupanti. </s><s>Si h&aelig;c, inquam, ob&longs;erventur (an autem <lb/>ita facile &longs;it ea ob&longs;ervare, ut quidam autumant, hic non de&shy;<lb/>finio) &amp; centrum gravitatis transferatur extra perpendicula&shy;<lb/>rem vers&ugrave;s ampliorem tubi &longs;piralis partem, futurum quidem <lb/>e&longs;t, ut aqua a&longs;cendat; id tamen non e&longs;t opus centri gravitatis, <lb/>&longs;ed potius virtutis illius, qua humor &longs;e &aelig;quabiliter librat. <lb/><gap desc="hr tag"/></s></p>
 <p type="head"> <p type="head">
 <s><emph type="center"/>CAPUT VIII.<emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/>CAPUT VIII.<emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="head"> <p type="head">
Line 536 
Line 536 
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Cur turres inclinat&aelig; non corruant.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Cur turres inclinat&aelig; non corruant.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>OB&longs;ervandum e&longs;t, ait Vitruvius lib.6. cap. 11, uti omnes <lb/>&longs;tructur&aelig; perpendiculo re&longs;pondeant, neque habeant in <lb/>ulla parte proclinationes. </s><s>Nemo e&longs;t qui non intelligat pr&aelig;&shy;<lb/>ceptum hoc ad &aelig;dificiorum con&longs;i&longs;tentiam pertinere; &longs;ed neque <lb/>defuerunt, qui rem &longs;ubtili&ugrave;s, qu&agrave;m par &longs;it, perpendentes ina&shy;<lb/>ni timore &longs;e torquebant, ne fort&egrave; aliquando domus corrueret, <lb/>cujus parietes inter &longs;e paralleli fuerant con&longs;tituti; c&ugrave;m enim <lb/>perpendicula &longs;ibi demum in terr&aelig; centro occurrant, fieri non <lb/>po&longs;&longs;e putabant, ut &longs;imul paralleli e&longs;&longs;ent parietes. </s><s>Id quod Geo&shy;<lb/>metric&egrave; quidem verum e&longs;t; Phy&longs;ic&egrave; tamen paralleli&longs;mus cum <lb/>perpendiculis con&longs;entit: nam &longs;i funiculos duos longitudinis <lb/>ped. 100. clavo affixos ita extendas, ut extrema eorum palmi <lb/>intervallo di&longs;tent, angulum facient acuti&longs;&longs;imum; &amp; &longs;i lineas <lb/>duas bipedales duxeris eorum extremitatibus congruentes, vix <lb/>different &agrave; parallelis, cum intervalla jungentia utro&longs;que linea&shy;<lb/>rum terminos differant inter &longs;e &longs;olum palmi parte quinquage&shy;<lb/>&longs;ima. </s><s>Long&egrave; autem majorem rationem terr&aelig; &longs;emidiameter ha&shy;<lb/>bet ad quamlibet &aelig;dificiorum altitudinem; ut proinde &agrave; paral&shy;<lb/>leli&longs;mo multo min&ugrave;s recedant parietes, etiam&longs;i fuerint turrium <lb/>in&longs;tar alti&longs;&longs;imi. </s><s>Ponantur enim parietes duo, aut poti&ugrave;s turres, <lb/>di&longs;tare inter &longs;e pa&longs;&longs;.300; &longs;it autem parietum, vel turrium alti&shy;<lb/>tudo pa&longs;&longs;. 60, hoc e&longs;t ped.300. </s><s>Con&longs;tat mihi, ut ali&agrave;s o&longs;tendi, <lb/>terrenam &longs;emidiametrum non e&longs;&longs;e minorem pa&longs;&longs;ibus Rom.  <s>OB&longs;ervandum e&longs;t, ait Vitruvius lib.6. cap. 11, uti omnes <lb/>&longs;tructur&aelig; perpendiculo re&longs;pondeant, neque habeant in <lb/>ulla parte proclinationes. </s><s>Nemo e&longs;t qui non intelligat pr&aelig;&shy;<lb/>ceptum hoc ad &aelig;dificiorum con&longs;i&longs;tentiam pertinere; &longs;ed neque <lb/>defuerunt, qui rem &longs;ubtili&ugrave;s, qu&agrave;m par &longs;it, perpendentes ina&shy;<lb/>ni timore &longs;e torquebant, ne fort&egrave; aliquando domus corrueret, <lb/>cujus parietes inter &longs;e paralleli fuerant con&longs;tituti; c&ugrave;m enim <lb/>perpendicula &longs;ibi demum in terr&aelig; centro occurrant, fieri non <lb/>po&longs;&longs;e putabant, ut &longs;imul paralleli e&longs;&longs;ent parietes. </s><s>Id quod Geo&shy;<lb/>metric&egrave; quidem verum e&longs;t; Phy&longs;ic&egrave; tamen paralleli&longs;mus cum <lb/>perpendiculis con&longs;entit: nam &longs;i funiculos duos longitudinis <lb/>ped. 100. clavo affixos ita extendas, ut extrema eorum palmi <lb/>intervallo di&longs;tent, angulum facient acuti&longs;&longs;imum; &amp; &longs;i lineas <lb/>duas bipedales duxeris eorum extremitatibus congruentes, vix <lb/>different &agrave; parallelis, cum intervalla jungentia utro&longs;que linea&shy;<lb/>rum terminos differant inter &longs;e &longs;olum palmi parte quinquage&shy;<lb/>&longs;ima. </s><s>Long&egrave; autem majorem rationem terr&aelig; &longs;emidiameter ha&shy;<lb/>bet ad quamlibet &aelig;dificiorum altitudinem; ut proinde &agrave; paral&shy;<lb/>leli&longs;mo multo min&ugrave;s recedant parietes, etiam&longs;i fuerint turrium <lb/>in&longs;tar alti&longs;&longs;imi. </s><s>Ponantur enim parietes duo, aut poti&ugrave;s turres, <lb/>di&longs;tare inter &longs;e pa&longs;&longs;.300; &longs;it autem parietum, vel turrium alti&shy;<lb/>tudo pa&longs;&longs;. 60, hoc e&longs;t ped.300. </s><s>Con&longs;tat mihi, ut ali&agrave;s o&longs;tendi, <lb/>terrenam &longs;emidiametrum non e&longs;&longs;e minorem pa&longs;&longs;ibus Rom.
 <pb xlink:href="017/01/066.jpg" n="50"/><expan abbr="antiq.">antique</expan> 4128635: quar&egrave; &longs;i fiat ut terr&aelig; &longs;emidiameter 4128635 <lb/>ad altitudinem 60, ita di&longs;tantia parietum, aut turrium in imo <lb/>300, ad aliud, proveniet differentia, qua di&longs;tantia turrium in <lb/>&longs;ummo vertice &longs;uperat earum di&longs;tantiam in imo pede, &amp; <gap/>rit <lb/>partium (4359/1000000) unius pa&longs;&longs;us, qu&aelig; e&longs;t minor qu&agrave;m 2/5 digiti: quis <lb/>autem parallelas non dixerit turres, qu&aelig; vix uno aut altero <lb/>hordei grano di&longs;tant &agrave; paralleli&longs;mo? </s><s>Quod &longs;i in tanta altitudine <lb/>atque di&longs;tanti&acirc; di&longs;crimen hoc ade&ograve; exiguum e&longs;t, &longs;atis patet, <lb/>quid de columnarum paralleli&longs;mo dicendum &longs;it. </s><s>Con&longs;tat autem <lb/>ex his &aelig;dificia in alti&longs;&longs;imis montibus con&longs;tituta habere parie&shy;<lb/>tes min&ugrave;s &agrave; paralleli&longs;mo recedentes, &longs;i fuerint ad perpendicu&shy;<lb/>lum &aelig;dificati, qu&agrave;m in locis depre&longs;&longs;ioribus: atque ade&ograve;, &longs;i du&aelig; <lb/>column&aelig; eandem inter &longs;e po&longs;itionem &longs;ervantes de&longs;cenderent <lb/>cum &longs;ubjecto plano, ita ut alterutra columnarum illarum ad <lb/>perpendiculum de&longs;cenderet, reliqua dem&ugrave;m ade&ograve; inclinare&shy;<lb/>tur, ut caderet. </s></p> <pb xlink:href="017/01/066.jpg" n="50"/><expan abbr="antiq.">antique</expan> 4128635: quar&egrave; &longs;i fiat ut terr&aelig; &longs;emidiameter 4128635 <lb/>ad altitudinem 60, ita di&longs;tantia parietum, aut turrium in imo <lb/>300, ad aliud, proveniet differentia, qua di&longs;tantia turrium in <lb/>&longs;ummo vertice &longs;uperat earum di&longs;tantiam in imo pede, &amp; erit <lb/>partium (4359/1000000) unius pa&longs;&longs;us, qu&aelig; e&longs;t minor qu&agrave;m 2/5 digiti: quis <lb/>autem parallelas non dixerit turres, qu&aelig; vix uno aut altero <lb/>hordei grano di&longs;tant &agrave; paralleli&longs;mo? </s><s>Quod &longs;i in tanta altitudine <lb/>atque di&longs;tanti&acirc; di&longs;crimen hoc ade&ograve; exiguum e&longs;t, &longs;atis patet, <lb/>quid de columnarum paralleli&longs;mo dicendum &longs;it. </s><s>Con&longs;tat autem <lb/>ex his &aelig;dificia in alti&longs;&longs;imis montibus con&longs;tituta habere parie&shy;<lb/>tes min&ugrave;s &agrave; paralleli&longs;mo recedentes, &longs;i fuerint ad perpendicu&shy;<lb/>lum &aelig;dificati, qu&agrave;m in locis depre&longs;&longs;ioribus: atque ade&ograve;, &longs;i du&aelig; <lb/>column&aelig; eandem inter &longs;e po&longs;itionem &longs;ervantes de&longs;cenderent <lb/>cum &longs;ubjecto plano, ita ut alterutra columnarum illarum ad <lb/>perpendiculum de&longs;cenderet, reliqua dem&ugrave;m ade&ograve; inclinare&shy;<lb/>tur, ut caderet. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sed qu&agrave;m inanem &longs;ibi &longs;truant &longs;olicitudinem, qui nimis exi&shy;<lb/>gu&egrave;, &amp; exiliter ad calculos revocant &longs;tructurarum perpendicu&shy;<lb/>la, &longs;atis indicant turres inclinat&aelig;, qu&aelig; po&longs;t aliquot &longs;ecula con&shy;<lb/>&longs;i&longs;tunt citr&agrave; ullum ruin&aelig; periculum, quamvis illam timeant <lb/>imperiti. </s><s>Duas habemus in Itali&acirc; turres ob in&longs;ignem inclina&shy;<lb/>tionem con&longs;picuas; altera e&longs;t Bononi&aelig; quadrata opere lateri&shy;<lb/>tio, altera Pi&longs;is rotunda ex albo marmore affabr&egrave; expolito, &amp; <lb/>columnis 284 rite di&longs;po&longs;itis ornata. </s><s>&AElig;dificari c&oelig;pit anno <lb/>1173 Germano quodam architecto, quem ab aliis Guillel&shy;<lb/>mum, ab aliis Joannem OE nipontanum dici reperio. </s><s>Rotunda <lb/>e&longs;t forma duplici muro concludente &longs;calas cochle&aelig; in modum <lb/>ab imo ad &longs;ummum ductas: parietis cra&longs;&longs;ities e&longs;t cubitorum <lb/>6 1/3, turris altitudo cubitorum 78, ambitus in imo pede cubi&shy;<lb/>torum 80; unde colligitur diameter cubitorum fer&egrave; 25 1/2; incli&shy;<lb/>natio, &longs;eu intervallum inter ba&longs;im, &amp; perpendiculum e&longs;t cu&shy;<lb/>bitorum 7 1/3, ut ex literis ad me inde datis habeo; quamvis <lb/>apud aliquos legerim tant&ugrave;m cubitos 7, apud alios 6 1/2. </s><s>Fact&acirc; <lb/>ne fuerit illa inclinatio de indu&longs;tri&acirc;, an ver&ograve; &longs;ub&longs;identibus fun&shy;<lb/>damentis, incertum e&longs;t. </s><s>Ego non facil&egrave; eo in illorum &longs;enten&shy;<lb/>tiam, qui id &longs;cribunt contigi&longs;&longs;e ex artificis imperitia, cui non <lb/>&longs;atis per&longs;pecta e&longs;&longs;et &longs;oli natura; tum quia fundamenta altitudi- <s>Sed qu&agrave;m inanem &longs;ibi &longs;truant &longs;olicitudinem, qui nimis exi&shy;<lb/>gu&egrave;, &amp; exiliter ad calculos revocant &longs;tructurarum perpendicu&shy;<lb/>la, &longs;atis indicant turres inclinat&aelig;, qu&aelig; po&longs;t aliquot &longs;ecula con&shy;<lb/>&longs;i&longs;tunt citr&agrave; ullum ruin&aelig; periculum, quamvis illam timeant <lb/>imperiti. </s><s>Duas habemus in Itali&acirc; turres ob in&longs;ignem inclina&shy;<lb/>tionem con&longs;picuas; altera e&longs;t Bononi&aelig; quadrata opere lateri&shy;<lb/>tio, altera Pi&longs;is rotunda ex albo marmore affabr&egrave; expolito, &amp; <lb/>columnis 284 rite di&longs;po&longs;itis ornata. </s><s>&AElig;dificari c&oelig;pit anno <lb/>1173 Germano quodam architecto, quem ab aliis Guillel&shy;<lb/>mum, ab aliis Joannem OE nipontanum dici reperio. </s><s>Rotunda <lb/>e&longs;t forma duplici muro concludente &longs;calas cochle&aelig; in modum <lb/>ab imo ad &longs;ummum ductas: parietis cra&longs;&longs;ities e&longs;t cubitorum <lb/>6 1/3, turris altitudo cubitorum 78, ambitus in imo pede cubi&shy;<lb/>torum 80; unde colligitur diameter cubitorum fer&egrave; 25 1/2; incli&shy;<lb/>natio, &longs;eu intervallum inter ba&longs;im, &amp; perpendiculum e&longs;t cu&shy;<lb/>bitorum 7 1/3, ut ex literis ad me inde datis habeo; quamvis <lb/>apud aliquos legerim tant&ugrave;m cubitos 7, apud alios 6 1/2. </s><s>Fact&acirc; <lb/>ne fuerit illa inclinatio de indu&longs;tri&acirc;, an ver&ograve; &longs;ub&longs;identibus fun&shy;<lb/>damentis, incertum e&longs;t. </s><s>Ego non facil&egrave; eo in illorum &longs;enten&shy;<lb/>tiam, qui id &longs;cribunt contigi&longs;&longs;e ex artificis imperitia, cui non <lb/>&longs;atis per&longs;pecta e&longs;&longs;et &longs;oli natura; tum quia fundamenta altitudi-
 <pb xlink:href="017/01/067.jpg" n="51"/>nem habent, atque amplitudinem ingentem, quibus con&shy;<lb/>&longs;truendis annus &longs;olidus &longs;atis non fuit; tum quia nullam unquam <lb/>egit rimam, id quod &longs;ub&longs;idente &longs;olo rari&longs;&longs;imum e&longs;t; tum quia <lb/>potuit architectus excitari ad artis &longs;pecimen exhibendum &agrave; tur&shy;<lb/>ri Bononien&longs;i Gari&longs;end<gap/> excitat&acirc; anno 1110. </s></p> <pb xlink:href="017/01/067.jpg" n="51"/>nem habent, atque amplitudinem ingentem, quibus con&shy;<lb/>&longs;truendis annus &longs;olidus &longs;atis non fuit; tum quia nullam unquam <lb/>egit rimam, id quod &longs;ub&longs;idente &longs;olo rari&longs;&longs;imum e&longs;t; tum quia <lb/>potuit architectus excitari ad artis &longs;pecimen exhibendum &agrave; tur&shy;<lb/>ri Bononien&longs;i Gari&longs;end&acirc; excitat&acirc; anno 1110. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Turris Bononicn&longs;is altitudinem habet pedum Bonon. 130; <lb/>exteri&ugrave;s inclinatur ped. 9, interi&ugrave;s ver&ograve; ped. 1, &amp; paulo am&shy;<lb/>plius: muri cra&longs;&longs;ities in parte infim&acirc; e&longs;t pedum 6 1/2, in &longs;upre&shy;<lb/>ma ped. 4; cava turris ped. 7. quare lateris longitudo e&longs;t ped. <lb/>20, &amp; ambitus, quoniam quadrata e&longs;t, ped. 80. Ex his men&shy;<lb/>&longs;uris, quas in <emph type="italics"/>Bonon&iuml;&aacute; Perlu<gap/>rat&acirc;<emph.end type="italics"/> anno 1650 typis evulgat&acirc; at&shy;<lb/>tulit Antonius Pauli Ma&longs;ini, turris &longs;pe&shy;<lb/> <s>Turris Bononien&longs;is altitudinem habet pedum Bonon. 130; <lb/>exteri&ugrave;s inclinatur ped. 9, interi&ugrave;s ver&ograve; ped. 1, &amp; paulo am&shy;<lb/>plius: muri cra&longs;&longs;ities in parte infim&acirc; e&longs;t pedum 6 1/2, in &longs;upre&shy;<lb/>ma ped. 4; cava turris ped. 7. quare lateris longitudo e&longs;t ped. <lb/>20, &amp; ambitus, quoniam quadrata e&longs;t, ped. 80. Ex his men&shy;<lb/>&longs;uris, quas in <emph type="italics"/>Bonon&iuml;&aacute; Perlu&longs;trat&acirc;<emph.end type="italics"/> anno 1650 typis evulgat&acirc; at&shy;<lb/>tulit Antonius Pauli Ma&longs;ini, turris &longs;pe&shy;<lb/>
 <figure id="id.017.01.067.1.jpg" xlink:href="017/01/067/1.jpg"/><lb/>ciem exhibeo, &amp; e&longs;t AB latus unum <lb/>ped. 20, BD inclinationis men&longs;ura <lb/>ped. 9. DC altitudo perpendicularis <lb/>ped.130; EB &amp; AF ped. 6 1/2 cra&longs;&longs;ities <lb/>imi parietis, &amp; CH ped. 4. cra&longs;&longs;ities <lb/>eju&longs;dem parietis EC exteri&ugrave;s inclinati. </s><lb/><s>At quoniam inclinatio interior FI dici&shy;<lb/>tur e&longs;&longs;e ped.1, &amp; paulo ampli&ugrave;s, erit ID <lb/>paulo major ped.21; erecta autem ex I <lb/>perpendicularis dabit punctum G termi&shy;<lb/>num cra&longs;&longs;itiei muri AG in parte &longs;upre&shy;<lb/>m&acirc;, &amp; erit CG major ped. 21, cum &longs;it <lb/>&aelig;qualis ip&longs;i ID. </s><s>Quare fieri non pote&longs;t, <lb/>ut KG &longs;it ped. 4; quemadmodum HC; <lb/>alioquin e&longs;&longs;et CK &longs;altem ped.25, cum <lb/>ba&longs;is AB &longs;it tantum ped.20. </s><s>Hinc &longs;i li&shy;<lb/>ceat conjecturas per&longs;equi (quandoqui&shy;<lb/>dem veritatem a&longs;&longs;equi non potui, cum <lb/>non careat periculo a&longs;cen&longs;us per &longs;calas <lb/>ligneas &agrave; pluviis maximam partem cor&shy;<lb/>ruptas) exi&longs;timo AF majorem e&longs;&longs;e qu&agrave;m <lb/>EB, hoc e&longs;t majorem pedibus 6 1/2, KG <lb/>ver&ograve; minorem quam HC, ut turri &longs;ua <lb/>con&longs;tet Eurithmia; id quod obtineretur, &longs;i ID uno, aut alte&shy;<lb/>ro pede minor e&longs;&longs;et qu&agrave;m AB, differentia enim inter ID, <lb/>&amp; AB e&longs;&longs;et cra&longs;&longs;ities KG. </s><s>Et &longs;an&egrave; memini aliquando me au- <figure id="id.017.01.067.1.jpg" xlink:href="017/01/067/1.jpg"/><lb/>ciem exhibeo, &amp; e&longs;t AB latus unum <lb/>ped. 20, BD inclinationis men&longs;ura <lb/>ped. 9. DC altitudo perpendicularis <lb/>ped.130; EB &amp; AF ped. 6 1/2 cra&longs;&longs;ities <lb/>imi parietis, &amp; CH ped. 4. cra&longs;&longs;ities <lb/>eju&longs;dem parietis EC exteri&ugrave;s inclinati. </s><lb/><s>At quoniam inclinatio interior FI dici&shy;<lb/>tur e&longs;&longs;e ped.1, &amp; paulo ampli&ugrave;s, erit ID <lb/>paulo major ped.21; erecta autem ex I <lb/>perpendicularis dabit punctum G termi&shy;<lb/>num cra&longs;&longs;itiei muri AG in parte &longs;upre&shy;<lb/>m&acirc;, &amp; erit CG major ped. 21, cum &longs;it <lb/>&aelig;qualis ip&longs;i ID. </s><s>Quare fieri non pote&longs;t, <lb/>ut KG &longs;it ped. 4; quemadmodum HC; <lb/>alioquin e&longs;&longs;et CK &longs;altem ped.25, cum <lb/>ba&longs;is AB &longs;it tantum ped.20. </s><s>Hinc &longs;i li&shy;<lb/>ceat conjecturas per&longs;equi (quandoqui&shy;<lb/>dem veritatem a&longs;&longs;equi non potui, cum <lb/>non careat periculo a&longs;cen&longs;us per &longs;calas <lb/>ligneas &agrave; pluviis maximam partem cor&shy;<lb/>ruptas) exi&longs;timo AF majorem e&longs;&longs;e qu&agrave;m <lb/>EB, hoc e&longs;t majorem pedibus 6 1/2, KG <lb/>ver&ograve; minorem quam HC, ut turri &longs;ua <lb/>con&longs;tet Eurithmia; id quod obtineretur, &longs;i ID uno, aut alte&shy;<lb/>ro pede minor e&longs;&longs;et qu&agrave;m AB, differentia enim inter ID, <lb/>&amp; AB e&longs;&longs;et cra&longs;&longs;ities KG. </s><s>Et &longs;an&egrave; memini aliquando me au-
 <pb xlink:href="017/01/068.jpg" n="52"/>divi&longs;&longs;e &longs;upremam cra&longs;&longs;itiem muri oppo&longs;iti parti inclinat&aelig; <lb/>non excedere integrum pedem. </s><s>Id autem valde opportu&shy;<lb/>num accidebat, ut long&egrave; facili&ugrave;s paries AFGK &longs;u&acirc; mole <lb/>&longs;taret: neque enim ca&longs;u inclinatam fui&longs;&longs;e turrim dicere po&shy;<lb/>teris, quam con&longs;tat prope A&longs;inellam recti&longs;&longs;imam ide&ograve; fui&longs;&longs;e <lb/>conditam, ut multo clari&ugrave;s appareret inclinatio: pr&aelig;terquam <lb/>quod inclinatio interior minor extern&acirc; &longs;atis o&longs;tendit muros <lb/>nunquam fui&longs;&longs;e parallolos. </s></p> <pb xlink:href="017/01/068.jpg" n="52"/>divi&longs;&longs;e &longs;upremam cra&longs;&longs;itiem muri oppo&longs;iti parti inclinat&aelig; <lb/>non excedere integrum pedem. </s><s>Id autem valde opportu&shy;<lb/>num accidebat, ut long&egrave; facili&ugrave;s paries AFGK &longs;u&acirc; mole <lb/>&longs;taret: neque enim ca&longs;u inclinatam fui&longs;&longs;e turrim dicere po&shy;<lb/>teris, quam con&longs;tat prope A&longs;inellam recti&longs;&longs;imam ide&ograve; fui&longs;&longs;e <lb/>conditam, ut multo clari&ugrave;s appareret inclinatio: pr&aelig;terquam <lb/>quod inclinatio interior minor extern&acirc; &longs;atis o&longs;tendit muros <lb/>nunquam fui&longs;&longs;e parallolos. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 565 
Line 565 
 <row><cell>BD ped. 900&prime; &mdash;&mdash; r l</cell><cell>7,04575,74906</cell><cell>VB + BR ped. 13351 &mdash;&mdash; r l</cell><cell>5,87448,62041</cell></row> <row><cell>BD ped. 900&prime; &mdash;&mdash; r l</cell><cell>7,04575,74906</cell><cell>VB + BR ped. 13351 &mdash;&mdash; r l</cell><cell>5,87448,62041</cell></row>
 <row><cell>DC ped.130.00&Prime;. &mdash; l.</cell><cell>4.11394,33523</cell><cell>VB - BR ped. 1270<gap/> &mdash;&mdash; l</cell><cell>4,1038;,79160</cell></row> <row><cell>DC ped.130.00&Prime;. &mdash; l.</cell><cell>4.11394,33523</cell><cell>VB - BR ped. 1270<gap/> &mdash;&mdash; l</cell><cell>4,1038;,79160</cell></row>
 <row><cell>CBD gr.88.33. m</cell><cell>1,15970,08429</cell><cell>Semi&longs;umma ang.</cell><cell>gr.44.42&prime;.53&Prime;,-m</cell><cell>9,99567.51920</cell></row> <row><cell>CBD gr.88.33. m</cell><cell>1,15970,08429</cell><cell>Semi&longs;umma ang.</cell><cell>gr.44.42&prime;.53&Prime;,-m</cell><cell>9,99567.51920</cell></row>
 <row><cell></cell><cell></cell><cell>differentia</cell><cell>gr.43.17, 9 <row><cell/><cell/><cell>differentia</cell><cell>gr.43.17, 9
 m</cell><cell>9,97399,93121</cell></row></table> m</cell><cell>9,97399,93121</cell></row></table>
  
  
Line 737 
Line 737 
  
 <s>Quia nimirum minimus angulus <lb/>declinationis &agrave; perpendiculo &longs;tatim &longs;e prodit ha&longs;t&aelig; vertice ad <lb/>partem unam &longs;ecedente, cui &longs;tatim occurrimus ha&longs;t&aelig; calcem <lb/>manu transferentes, ac &longs;ub vertice collocantes: ver&ugrave;m quia fa&shy;<lb/>cilior ha&longs;t&aelig; con&longs;i&longs;tentia innote&longs;cit etiam, quando &agrave; &longs;uppo&longs;it&acirc; <lb/>manu calx ejus non movetur (nam &longs;i militarem &longs;ari&longs;&longs;am terr&aelig; <lb/>perpendiculariter in&longs;i&longs;tentem con&longs;titueris, potes te &longs;emel in gy&shy;<lb/>rum contorquere, &amp; illam qua&longs;i perpendicularem recipere, id <lb/>quod in breviore ha&longs;t&acirc; non obtinebis) alia e&longs;t ratio petenda <lb/>prim&ugrave;m ex dictis, quia &longs;cilicet longior ha&longs;ta, c&aelig;teris paribus, <lb/>min&ugrave;s declinat &agrave; perpendiculo, ide&oacute;que difficili&ugrave;s de&longs;cendit; <pb xlink:href="017/01/074.jpg" pagenum="58"/>deinde que madmodum longiorem ha&longs;tam &longs;i in aqu&aacute; agitaveris <lb/>majorem percipies re&longs;i&longs;tentiam, qu&agrave;m &longs;i breviorem virgam in&shy;<lb/>citares; ita a&euml;rem variis &longs;emper motibus turbatum plus etiam <lb/>impedire de&longs;cen&longs;um longioris ha&longs;t&aelig; cen&longs;endum e&longs;t, pr&aelig;&longs;ertim <lb/>&longs;i in &longs;uperiore parte a&euml;r vers&ugrave;s unam, in inferiore autem vers&ugrave;s <lb/>aliam partem moveatur: id quod in breviore virg&acirc; non accidit, <lb/>quam modicus a&euml;r contingit, nec pote&longs;t aut ade&ograve; re&longs;i&longs;tere di&shy;<lb/>vi&longs;ioni, aut ade&ograve; diver&longs;is motibus cieri. </s> <s>Quia nimirum minimus angulus <lb/>declinationis &agrave; perpendiculo &longs;tatim &longs;e prodit ha&longs;t&aelig; vertice ad <lb/>partem unam &longs;ecedente, cui &longs;tatim occurrimus ha&longs;t&aelig; calcem <lb/>manu transferentes, ac &longs;ub vertice collocantes: ver&ugrave;m quia fa&shy;<lb/>cilior ha&longs;t&aelig; con&longs;i&longs;tentia innote&longs;cit etiam, quando &agrave; &longs;uppo&longs;it&acirc; <lb/>manu calx ejus non movetur (nam &longs;i militarem &longs;ari&longs;&longs;am terr&aelig; <lb/>perpendiculariter in&longs;i&longs;tentem con&longs;titueris, potes te &longs;emel in gy&shy;<lb/>rum contorquere, &amp; illam qua&longs;i perpendicularem recipere, id <lb/>quod in breviore ha&longs;t&acirc; non obtinebis) alia e&longs;t ratio petenda <lb/>prim&ugrave;m ex dictis, quia &longs;cilicet longior ha&longs;ta, c&aelig;teris paribus, <lb/>min&ugrave;s declinat &agrave; perpendiculo, ide&oacute;que difficili&ugrave;s de&longs;cendit; <pb xlink:href="017/01/074.jpg" pagenum="58"/>deinde que madmodum longiorem ha&longs;tam &longs;i in aqu&aacute; agitaveris <lb/>majorem percipies re&longs;i&longs;tentiam, qu&agrave;m &longs;i breviorem virgam in&shy;<lb/>citares; ita a&euml;rem variis &longs;emper motibus turbatum plus etiam <lb/>impedire de&longs;cen&longs;um longioris ha&longs;t&aelig; cen&longs;endum e&longs;t, pr&aelig;&longs;ertim <lb/>&longs;i in &longs;uperiore parte a&euml;r vers&ugrave;s unam, in inferiore autem vers&ugrave;s <lb/>aliam partem moveatur: id quod in breviore virg&acirc; non accidit, <lb/>quam modicus a&euml;r contingit, nec pote&longs;t aut ade&ograve; re&longs;i&longs;tere di&shy;<lb/>vi&longs;ioni, aut ade&ograve; diver&longs;is motibus cieri. </s>
  
 <s>Hinc a&longs;ta longior <lb/>tardi&ugrave;s de&longs;cen&longs;um molitur, &amp; facili&ugrave;s &longs;u&longs;tinetur, quia major <lb/>a&euml;ris dividendi quantitas, ac motus var us, magis re&longs;i&longs;tit, &amp; <lb/>dat&acirc; &aelig;qualitate mot&ucirc;s min&ugrave;s declinat &agrave; perpendiculo. <lb/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="head"> <s>Hinc a&longs;ta longior <lb/>tardi&ugrave;s de&longs;cen&longs;um molitur, &amp; facili&ugrave;s &longs;u&longs;tinetur, quia major <lb/>a&euml;ris dividendi quantitas, ac motus varius, magis re&longs;i&longs;tit, &amp; <lb/>dat&acirc; &aelig;qualitate mot&ucirc;s min&ugrave;s declinat &agrave; perpendiculo. <lb/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="head">
  
 <s><emph type="center"/>CAPUT X.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="head"> <s><emph type="center"/>CAPUT X.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="head">
  
Line 1021 
Line 1021 
  
 <s>Hi autem aliquando diuturni <lb/>&longs;unt; cuju&longs;modi poti&longs;&longs;imum &longs;unt Ete&longs;i&aelig;, quibus maritimi cur&shy;<lb/>&longs;us celeres, &amp; certi diriguntur. </s> <s>Hi autem aliquando diuturni <lb/>&longs;unt; cuju&longs;modi poti&longs;&longs;imum &longs;unt Ete&longs;i&aelig;, quibus maritimi cur&shy;<lb/>&longs;us celeres, &amp; certi diriguntur. </s>
  
 <s>Tot igitur dierum &longs;patio, ven&shy;<lb/>to oppo&longs;itos montes vehementi&ugrave;s urgente, non modica fieret <lb/>terreni globi inclinatio; ac propterea non eadem demum per&shy;<lb/>maneret eodem in loco Poli &longs;upr&agrave; Horizontem altitudo, quo&shy;<lb/>ties ab alterutro cardine Au&longs;trali Boreali<gap/>ve, aut &agrave; &longs;ol&longs;titiali <lb/>Brumali-ve limite tam ortivo qu&agrave;m occiduo ventus &longs;piraret, at&shy;<lb/>que multarum &aelig;dium facies non eandem ampli&ugrave;s re&longs;picerent <lb/>c&aelig;li plagam; quare &amp; &longs;cietherica Horologia quantumvis ac&shy;<lb/>curat&egrave; &longs;emel de&longs;cripta po&longs;t non ade&ograve; multas temporum inclina&shy;<lb/>tiones toto fer&egrave; c&aelig;lo di&longs;creparent; aliis enim, atque aliis &longs;ub&shy;<lb/>inde flantibus ventis, varia oriretur orbis conver&longs;io, atque alia <lb/>planorum cum circulis horariis &longs;ectio, qu&aelig; de&longs;criptis lineis non <lb/>congrueret. </s> <s>Tot igitur dierum &longs;patio, ven&shy;<lb/>to oppo&longs;itos montes vehementi&ugrave;s urgente, non modica fieret <lb/>terreni globi inclinatio; ac propterea non eadem demum per&shy;<lb/>maneret eodem in loco Poli &longs;upr&agrave; Horizontem altitudo, quo&shy;<lb/>ties ab alterutro cardine Au&longs;trali Boreali ve, aut &agrave; &longs;ol&longs;titiali <lb/>Brumali-ve limite tam ortivo qu&agrave;m occiduo ventus &longs;piraret, at&shy;<lb/>que multarum &aelig;dium facies non eandem ampli&ugrave;s re&longs;picerent <lb/>c&aelig;li plagam; quare &amp; &longs;cietherica Horologia quantumvis ac&shy;<lb/>curat&egrave; &longs;emel de&longs;cripta po&longs;t non ade&ograve; multas temporum inclina&shy;<lb/>tiones toto fer&egrave; c&aelig;lo di&longs;creparent; aliis enim, atque aliis &longs;ub&shy;<lb/>inde flantibus ventis, varia oriretur orbis conver&longs;io, atque alia <lb/>planorum cum circulis horariis &longs;ectio, qu&aelig; de&longs;criptis lineis non <lb/>congrueret. </s>
  
 <s>Hujus autem mutationis nullum in toto terra&shy;<lb/>rum orbe ve&longs;tigium apparet, ni&longs;i fort&egrave; fabulas liceat com&shy;<lb/>mini&longs;ci. </s></p><p type="main"> <s>Hujus autem mutationis nullum in toto terra&shy;<lb/>rum orbe ve&longs;tigium apparet, ni&longs;i fort&egrave; fabulas liceat com&shy;<lb/>mini&longs;ci. </s></p><p type="main">
  
Line 1045 
Line 1045 
  
 <s>Statue in ingenti lacu compo&longs;itam <lb/>ex trabibus aliquot ratem, quam in littore &longs;tans facil&egrave; funiculo <lb/>modereris: T&ugrave;m ratem aliam paris quidem latitudinis, &longs;ed cen&shy;<lb/>tupl&ograve; longiorem, compone: Poteris-ne hanc funiculo eodem, <lb/>ac labore non majori, trahere perinde atque priorem? </s> <s>Statue in ingenti lacu compo&longs;itam <lb/>ex trabibus aliquot ratem, quam in littore &longs;tans facil&egrave; funiculo <lb/>modereris: T&ugrave;m ratem aliam paris quidem latitudinis, &longs;ed cen&shy;<lb/>tupl&ograve; longiorem, compone: Poteris-ne hanc funiculo eodem, <lb/>ac labore non majori, trahere perinde atque priorem? </s>
  
 <s>Negabis <lb/>utique, quamvis enim utraque lacui &longs;tagnanti innate<gap/>, nec <lb/>vincenda &longs;it alterutrius gravitas, ut &agrave; centro gravium magis re&shy;<lb/>cedat; licet utraque parem in motu ab aqu&acirc; dividend&acirc; re&longs;i&longs;ten&shy;<lb/>tiam inveniat (eju&longs;dem quippe &longs;unt latitudinis &longs;ol&acirc; di&longs;crepan&shy;<lb/>tes longitudine, &amp; &aelig;qualis e&longs;t utriu&longs;que immer&longs;io propter ean&shy;<lb/>dem &longs;ingularum trabium molem, atque &longs;pecificam gravitatem) <lb/>quia tamen di&longs;par e&longs;t ratium magnitudo, &amp; impetu extrin&longs;e&shy;<lb/>c&ugrave;s accepto utraque eget, ut moveatur, pal&agrave;m e&longs;t majore im&shy;<lb/>petu opus e&longs;&longs;e, ut ratis major trahatur, ac propterea po&longs;&longs;e hanc <lb/>ade&ograve; augeri, ut impetus ad illam movendam nece&longs;&longs;arius exce&shy;<lb/>dat vires Potenti&aelig; ratem minorem funiculo moderantis. </s> <s>Negabis <lb/>utique, quamvis enim utraque lacui &longs;tagnanti innatet, nec <lb/>vincenda &longs;it alterutrius gravitas, ut &agrave; centro gravium magis re&shy;<lb/>cedat; licet utraque parem in motu ab aqu&acirc; dividend&acirc; re&longs;i&longs;ten&shy;<lb/>tiam inveniat (eju&longs;dem quippe &longs;unt latitudinis &longs;ol&acirc; di&longs;crepan&shy;<lb/>tes longitudine, &amp; &aelig;qualis e&longs;t utriu&longs;que immer&longs;io propter ean&shy;<lb/>dem &longs;ingularum trabium molem, atque &longs;pecificam gravitatem) <lb/>quia tamen di&longs;par e&longs;t ratium magnitudo, &amp; impetu extrin&longs;e&shy;<lb/>c&ugrave;s accepto utraque eget, ut moveatur, pal&agrave;m e&longs;t majore im&shy;<lb/>petu opus e&longs;&longs;e, ut ratis major trahatur, ac propterea po&longs;&longs;e hanc <lb/>ade&ograve; augeri, ut impetus ad illam movendam nece&longs;&longs;arius exce&shy;<lb/>dat vires Potenti&aelig; ratem minorem funiculo moderantis. </s>
  
 <s>Ita <lb/>plan&egrave; e&longs;t. </s> <s>Ita <lb/>plan&egrave; e&longs;t. </s>
  
Line 1605 
Line 1605 
  
 </p><p type="main"> </p><p type="main">
  
 <s>Inventa itaque momenta compo&longs;ita t&ugrave;m in planis inclinatis, <lb/>t&ugrave;m in plana inclinata, dividantur juxta Rationem momento-<pb xlink:href="017/01/123.jpg" pagenum="107"/>rum &longs;implicium, ut innote&longs;cat, quid demum cuique fi<gap/><lb/>tribuendum &longs;it in pondere retinendo. </s> <s>Inventa itaque momenta compo&longs;ita t&ugrave;m in planis inclinatis, <lb/>t&ugrave;m in plana inclinata, dividantur juxta Rationem momento-<pb xlink:href="017/01/123.jpg" pagenum="107"/>rum &longs;implicium, ut innote&longs;cat, quid demum cuique funicolo <lb/>tribuendum &longs;it in pondere retinendo. </s>
  
 <s>Momentum de&longs;cenden&shy;<lb/>di compo&longs;itum inventum e&longs;t &longs;u&longs;peri&ugrave;s 81613, &longs;implicia &longs;unt <lb/>81496, &amp; 37784. Fiat ut igitur ut &longs;implicium momentorum <lb/>&longs;umma 119280 ad corum alterutrum, puta ad 37784, ita mo&shy;<lb/>mentum compo&longs;itum 81613 ad aliud, &amp; provenit 25852 pars <lb/>illius momenti pertinens ad funiculum CA, qui retinet pon&shy;<lb/>dus; cujus vis de&longs;cendendi e&longs;t DA 37784. Reliqua autem mo&shy;<lb/>menti 81613 pars 55761 pertinet ad funiculum BA retinentem <lb/>pondus, cujus vis de&longs;cendendi e&longs;t EA 81496. Pari ratione fiat <lb/>ut Sinuum Ver&longs;orum angulorum inclinationis &longs;implicium <lb/>62216, atque 18504 &longs;umma 80720 ad corum alterutrum, pu&shy;<lb/>ta ad 18504, ita momentum compo&longs;itum inventum 68852 ad <lb/>aliud, &amp; provenit pro minori 15783, pro majori ver&ograve; 53069. <lb/>Quare funiculus BA minorem habens declinationem, &amp; plus <lb/>&longs;u&longs;tinet in &longs;uo plano magis inclinato, cui perpendicularis e&longs;t, <lb/>nimirum ut 53069, &amp; plus retinet in plano reliquo min&ugrave;s in&shy;<lb/>clinato, nimirum ut 55761: contra ver&ograve; funiculus CA, &amp; mi&shy;<lb/>nus &longs;u&longs;tinet, &longs;cilicet ut 15783, &amp; minus retinet &longs;cilicet ut <lb/>25852. Funiculus itaque BA exercet vires ut 108830, &amp; fu&shy;<lb/>niculus CA ut 41635, &amp; totum corporis &longs;u&longs;pen&longs;i momentum <lb/>e&longs;t 150465. </s></p><p type="main"> <s>Momentum de&longs;cenden&shy;<lb/>di compo&longs;itum inventum e&longs;t &longs;u&longs;peri&ugrave;s 81613, &longs;implicia &longs;unt <lb/>81496, &amp; 37784. Fiat ut igitur ut &longs;implicium momentorum <lb/>&longs;umma 119280 ad corum alterutrum, puta ad 37784, ita mo&shy;<lb/>mentum compo&longs;itum 81613 ad aliud, &amp; provenit 25852 pars <lb/>illius momenti pertinens ad funiculum CA, qui retinet pon&shy;<lb/>dus; cujus vis de&longs;cendendi e&longs;t DA 37784. Reliqua autem mo&shy;<lb/>menti 81613 pars 55761 pertinet ad funiculum BA retinentem <lb/>pondus, cujus vis de&longs;cendendi e&longs;t EA 81496. Pari ratione fiat <lb/>ut Sinuum Ver&longs;orum angulorum inclinationis &longs;implicium <lb/>62216, atque 18504 &longs;umma 80720 ad corum alterutrum, pu&shy;<lb/>ta ad 18504, ita momentum compo&longs;itum inventum 68852 ad <lb/>aliud, &amp; provenit pro minori 15783, pro majori ver&ograve; 53069. <lb/>Quare funiculus BA minorem habens declinationem, &amp; plus <lb/>&longs;u&longs;tinet in &longs;uo plano magis inclinato, cui perpendicularis e&longs;t, <lb/>nimirum ut 53069, &amp; plus retinet in plano reliquo min&ugrave;s in&shy;<lb/>clinato, nimirum ut 55761: contra ver&ograve; funiculus CA, &amp; mi&shy;<lb/>nus &longs;u&longs;tinet, &longs;cilicet ut 15783, &amp; minus retinet &longs;cilicet ut <lb/>25852. Funiculus itaque BA exercet vires ut 108830, &amp; fu&shy;<lb/>niculus CA ut 41635, &amp; totum corporis &longs;u&longs;pen&longs;i momentum <lb/>e&longs;t 150465. </s></p><p type="main">
  
Line 1759 
Line 1759 
  
 <s>Ex his &amp; illud colligitur, quod &longs;i linea, &longs;ecund&ugrave;m quam <lb/>pondus retinetur in plano inclinato, &longs;it parallela horizonti, <lb/>eadem e&longs;t philo&longs;ophandi methodus. </s> <s>Ex his &amp; illud colligitur, quod &longs;i linea, &longs;ecund&ugrave;m quam <lb/>pondus retinetur in plano inclinato, &longs;it parallela horizonti, <lb/>eadem e&longs;t philo&longs;ophandi methodus. </s>
  
 <s>Si enim &longs;uper plano in&shy;<lb/>clinato AB &longs;it pondus tangens in C, cujus gravitatis centrum <lb/>&longs;it D, &amp; linea retentionis DE horizonti parallela, ducatur <pb xlink:href="017/01/134.jpg" pagenum="118"/><figure id="id.017.01.134.1.jpg" xlink:href="017/01/134/1.jpg"/><lb/>CF perpendicularis horizonti; &amp; Rati<gap/><lb/>ponderis ad vires retinentes erunt ut CF <lb/>ad FD. <!-- KEEP S--></s> <s>Si enim &longs;uper plano in&shy;<lb/>clinato AB &longs;it pondus tangens in C, cujus gravitatis centrum <lb/>&longs;it D, &amp; linea retentionis DE horizonti parallela, ducatur <pb xlink:href="017/01/134.jpg" pagenum="118"/><figure id="id.017.01.134.1.jpg" xlink:href="017/01/134/1.jpg"/><lb/>CF perpendicularis horizonti; &amp; Ratio<lb/>ponderis ad vires retinentes erunt ut CF <lb/>ad FD. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Fiat enim angulus BAH &aelig;qua&shy;<lb/>lis angulo CFD, qui utique e&longs;t rectus, <lb/>cum DE ex hypothe&longs;i &longs;it horizonti pa&shy;<lb/>rallela, FC ver&ograve; perpendicularis: ergo <lb/>&longs;uper AB, AH &aelig;quiponderant pondera, <lb/>qu&aelig; &longs;int ut AB ad AH; paria igitur &longs;unt <lb/>momenta, &longs;i pondus ad vires potenti&aelig; re&shy;<lb/>tinentis in e&acirc;dem Ratione &longs;it ut AB ad AH, hoc e&longs;t ut CF ad <lb/>FD. <!-- KEEP S--></s> <s>Fiat enim angulus BAH &aelig;qua&shy;<lb/>lis angulo CFD, qui utique e&longs;t rectus, <lb/>cum DE ex hypothe&longs;i &longs;it horizonti pa&shy;<lb/>rallela, FC ver&ograve; perpendicularis: ergo <lb/>&longs;uper AB, AH &aelig;quiponderant pondera, <lb/>qu&aelig; &longs;int ut AB ad AH; paria igitur &longs;unt <lb/>momenta, &longs;i pondus ad vires potenti&aelig; re&shy;<lb/>tinentis in e&acirc;dem Ratione &longs;it ut AB ad AH, hoc e&longs;t ut CF ad <lb/>FD. <!-- KEEP S--></s>
  
Line 1799 
Line 1799 
  
 <s>Submove pondus L, remanent G <lb/>&amp; D, quorum neutrum pr&aelig;valere pote&longs;t; &longs;unt enim &aelig;qualia <lb/>inter &longs;e, &amp; per lineas &longs;imiliter inclinatas AF, BO agunt. </s> <s>Submove pondus L, remanent G <lb/>&amp; D, quorum neutrum pr&aelig;valere pote&longs;t; &longs;unt enim &aelig;qualia <lb/>inter &longs;e, &amp; per lineas &longs;imiliter inclinatas AF, BO agunt. </s>
  
 <s>Re&shy;<lb/>pone pondus L, &amp; amove pondus G, item removeatur pon&shy;<lb/>dus D, &amp; &longs;ur&longs;um ponatur &aelig;quale C; aio libr&aelig; jugum AB <lb/>adhuc retinere eumdem &longs;itum; quia &longs;cilicet pondera C &amp; D <lb/><gap/>i&longs;&longs;im &aelig;quiponderabant, &longs;icut etiam G &amp; L: igitur quantum <lb/>virium habebat pondus D ad &aelig;quiponderandum ip&longs;i G, tan&shy;<lb/>tumdem virium habet pondus C ad &aelig;quiponderandum ponde&shy;<lb/>ri L, hoc e&longs;t cidem ponderi G. <!-- KEEP S--></s> <s>Re&shy;<lb/>pone pondus L, &amp; amove pondus G, item removeatur pon&shy;<lb/>dus D, &amp; &longs;ur&longs;um ponatur &aelig;quale C; aio libr&aelig; jugum AB <lb/>adhuc retinere eumdem &longs;itum; quia &longs;cilicet pondera C &amp; D <lb/>vici&longs;&longs;im &aelig;quiponderabant, &longs;icut etiam G &amp; L: igitur quantum <lb/>virium habebat pondus D ad &aelig;quiponderandum ip&longs;i G, tan&shy;<lb/>tumdem virium habet pondus C ad &aelig;quiponderandum ponde&shy;<lb/>ri L, hoc e&longs;t eidem ponderi G. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Siv&egrave; igitur in &longs;uperiori &longs;che&shy;<lb/>mate con&longs;iderentur vires deor&longs;um trahentes aut &longs;u&longs;tentantes <lb/>OB, &longs;ive retinentes IB, perinde e&longs;t, &amp; &aelig;qualium momento&shy;<lb/>rum cen&longs;end&aelig; &longs;unt. </s></p><pb xlink:href="017/01/138.jpg" pagenum="122"/><figure id="id.017.01.138.1.jpg" xlink:href="017/01/138/1.jpg"/><p type="main"> <s>Siv&egrave; igitur in &longs;uperiori &longs;che&shy;<lb/>mate con&longs;iderentur vires deor&longs;um trahentes aut &longs;u&longs;tentantes <lb/>OB, &longs;ive retinentes IB, perinde e&longs;t, &amp; &aelig;qualium momento&shy;<lb/>rum cen&longs;end&aelig; &longs;unt. </s></p><pb xlink:href="017/01/138.jpg" pagenum="122"/><figure id="id.017.01.138.1.jpg" xlink:href="017/01/138/1.jpg"/><p type="main">
  
Line 1849 
Line 1849 
  
 <s>Quapropter ut cert&acirc; methodo ma&shy;<lb/>chinas oneribus movendis pares con&longs;truere valeamus, motus <lb/>machinalis cau&longs;as ant&egrave; cognitas habere nece&longs;&longs;e e&longs;t, qu&agrave;m ma&shy;<lb/>chinas ip&longs;as aggrediamur. </s> <s>Quapropter ut cert&acirc; methodo ma&shy;<lb/>chinas oneribus movendis pares con&longs;truere valeamus, motus <lb/>machinalis cau&longs;as ant&egrave; cognitas habere nece&longs;&longs;e e&longs;t, qu&agrave;m ma&shy;<lb/>chinas ip&longs;as aggrediamur. </s>
  
 <s>His porr&ograve; jactis fundamentis ope&shy;<lb/>ro&longs;um non erit in&aelig;dificare, &amp; machinarum &longs;ingularum vires, <lb/>&longs;iv&egrave; &longs;implices ill&aelig; &longs;int, &longs;iv&egrave; compo&longs;it&aelig;, exponere: ade&ograve; ut iis <lb/>rit&egrave; intellectis, qu&aelig; hoc &longs;ecundo libro di&longs;putabuntur, vix qui<gap/><lb/>quam in reliquo opere &longs;uper&longs;it difficultatis. <pb xlink:href="017/01/142.jpg" pagenum="126"/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="main"> <s>His porr&ograve; jactis fundamentis ope&shy;<lb/>ro&longs;um non erit in&aelig;dificare, &amp; machinarum &longs;ingularum vires, <lb/>&longs;iv&egrave; &longs;implices ill&aelig; &longs;int, &longs;iv&egrave; compo&longs;it&aelig;, exponere: ade&ograve; ut iis <lb/>rit&egrave; intellectis, qu&aelig; hoc &longs;ecundo libro di&longs;putabuntur, vix quie&shy;<lb/>quam in reliquo opere &longs;uper&longs;it difficultatis. <pb xlink:href="017/01/142.jpg" pagenum="126"/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="main">
  
 <s><emph type="center"/>CAPUT I.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>CAPUT I.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
Line 1905 
Line 1905 
  
 <s>Erecto &longs;acco machinulam ap&shy;<lb/>plicabant, t&ugrave;m &longs;accum pariter cum temone reclinabant, &amp; ne <lb/>temoni incumbens juxt&agrave; longitudinem &longs;accus in alterutram <lb/>partem inclinaretur, duo hinc &amp; hinc retinebant pariter, ac <lb/>propellebant, ut tertium arrepto temone trahentem labore le&shy;<lb/>varent: H&acirc;c ratione alium atque alium &longs;accum tenui&longs;&longs;imo la&shy;<lb/>bore in domum importarunt; erectoque iterum temone delap&shy;<lb/>&longs;us e&longs;t ex machinul&acirc; &longs;accus, &longs;tetitque erectus. </s></p><p type="main"> <s>Erecto &longs;acco machinulam ap&shy;<lb/>plicabant, t&ugrave;m &longs;accum pariter cum temone reclinabant, &amp; ne <lb/>temoni incumbens juxt&agrave; longitudinem &longs;accus in alterutram <lb/>partem inclinaretur, duo hinc &amp; hinc retinebant pariter, ac <lb/>propellebant, ut tertium arrepto temone trahentem labore le&shy;<lb/>varent: H&acirc;c ratione alium atque alium &longs;accum tenui&longs;&longs;imo la&shy;<lb/>bore in domum importarunt; erectoque iterum temone delap&shy;<lb/>&longs;us e&longs;t ex machinul&acirc; &longs;accus, &longs;tetitque erectus. </s></p><p type="main">
  
 <s>Ex his itaque con&longs;tat in machin&acirc; in&longs;truend&acirc; non &longs;ol&ugrave;m in&shy;<lb/>genit&aelig; corpori movendo gravitatis rationem habendam e&longs;&longs;e; <lb/>&longs;ed &amp; plani, &longs;uper quo illud deducendum e&longs;t, jacens-n<gap/> &longs;it? </s> <s>Ex his itaque con&longs;tat in machin&acirc; in&longs;truend&acirc; non &longs;ol&ugrave;m in&shy;<lb/>genit&aelig; corpori movendo gravitatis rationem habendam e&longs;&longs;e; <lb/>&longs;ed &amp; plani, &longs;uper quo illud deducendum e&longs;t, jacens-ne &longs;it? </s>
  
 <lb/><s>an erectum? </s> <lb/><s>an erectum? </s>
  
Line 1921 
Line 1921 
  
 <s>Satis igitur fuerit <pb xlink:href="017/01/146.jpg" pagenum="130"/>ab&longs;olut&aelig; oneris gravitati machinam ita re&longs;pondere, ut illi ad <lb/>perpendiculum &longs;u&longs;tollendo c&aelig;teroqui impares vires &longs;ufficiant: <lb/>qui enim valuerit, adhibit&acirc; machin&acirc;, molem attollere, poterit <lb/>illam pariter, eju&longs;dem machin&aelig; ope, in plano quocunque tra&shy;<lb/>here aut propellere; &longs;i maxim&egrave; cylindri aut rot&aelig; ei &longs;ubji&shy;<lb/>ciantur. </s></p><p type="main"> <s>Satis igitur fuerit <pb xlink:href="017/01/146.jpg" pagenum="130"/>ab&longs;olut&aelig; oneris gravitati machinam ita re&longs;pondere, ut illi ad <lb/>perpendiculum &longs;u&longs;tollendo c&aelig;teroqui impares vires &longs;ufficiant: <lb/>qui enim valuerit, adhibit&acirc; machin&acirc;, molem attollere, poterit <lb/>illam pariter, eju&longs;dem machin&aelig; ope, in plano quocunque tra&shy;<lb/>here aut propellere; &longs;i maxim&egrave; cylindri aut rot&aelig; ei &longs;ubji&shy;<lb/>ciantur. </s></p><p type="main">
  
 <s>H&icirc;c autem fort&egrave; nec &agrave; pr&aelig;&longs;enti in&longs;tituto alienum, nec lect<gap/>&shy;<lb/>ri injucundum accidat, &longs;i qu&aelig;, aliquando commini&longs;ci placuit, <lb/>&longs;ubjiciam, cum narrantem quendam audirem de campan&aacute; in&shy;<lb/>gentis ponderis facillim&egrave; agitat&acirc; &longs;ubjectis &aelig;neis rotulis, qu&aelig; <lb/>demum longo &aelig;vo confect&aelig; di&longs;&longs;ipat&aelig; fuere; &longs;ed quonam artifi&shy;<lb/>cio, qu&oacute;ve ordine di&longs;po&longs;it&aelig; fui&longs;&longs;ent, ennarrare omnin&ograve; non <lb/>poterat. </s> <s>H&icirc;c autem fort&egrave; nec &agrave; pr&aelig;&longs;enti in&longs;tituto alienum, nec lecto&shy;<lb/>ri injucundum accidat, &longs;i qu&aelig;, aliquando commini&longs;ci placuit, <lb/>&longs;ubjiciam, cum narrantem quendam audirem de campan&aacute; in&shy;<lb/>gentis ponderis facillim&egrave; agitat&acirc; &longs;ubjectis &aelig;neis rotulis, qu&aelig; <lb/>demum longo &aelig;vo confect&aelig; di&longs;&longs;ipat&aelig; fuere; &longs;ed quonam artifi&shy;<lb/>cio, qu&oacute;ve ordine di&longs;po&longs;it&aelig; fui&longs;&longs;ent, ennarrare omnin&ograve; non <lb/>poterat. </s>
  
 <s>Quare mecum ip&longs;e reputans, qu&icirc; fieri id potui&longs;&longs;et, in <lb/>eam incidi &longs;ententiam, ut exi&longs;timarem gravi&longs;&longs;imam campanam <lb/>potui&longs;&longs;e facil&egrave; pul&longs;ari, imminut&acirc; re&longs;i&longs;tenti&acirc;, qu&aelig; oritur ex mu&shy;<lb/><figure id="id.017.01.146.1.jpg" xlink:href="017/01/146/1.jpg"/><lb/>tuo fulcri, &amp; axis tritu. </s> <s>Quare mecum ip&longs;e reputans, qu&icirc; fieri id potui&longs;&longs;et, in <lb/>eam incidi &longs;ententiam, ut exi&longs;timarem gravi&longs;&longs;imam campanam <lb/>potui&longs;&longs;e facil&egrave; pul&longs;ari, imminut&acirc; re&longs;i&longs;tenti&acirc;, qu&aelig; oritur ex mu&shy;<lb/><figure id="id.017.01.146.1.jpg" xlink:href="017/01/146/1.jpg"/><lb/>tuo fulcri, &amp; axis tritu. </s>
  
Line 1955 
Line 1955 
  
 <s>Primi igitur 600 quadratum <lb/>360000 duc in 223, &amp; producti 80280000, Radix cubica e&longs;t <lb/>431 1/3 proxim&egrave;: alterius ver&ograve; extremi 223 quadratum 49729 <lb/>ductum in 600 dat 29837400, cujus Radix cubica 310 proxi&shy;<lb/>m&egrave; e&longs;t alter medius. </s> <s>Primi igitur 600 quadratum <lb/>360000 duc in 223, &amp; producti 80280000, Radix cubica e&longs;t <lb/>431 1/3 proxim&egrave;: alterius ver&ograve; extremi 223 quadratum 49729 <lb/>ductum in 600 dat 29837400, cujus Radix cubica 310 proxi&shy;<lb/>m&egrave; e&longs;t alter medius. </s>
  
 <s>Sunt igitur quatuor numeri 600. 431 1/<gap/>. <pb xlink:href="017/01/148.jpg" pagenum="132"/>31<gap/>. </s> <s>Sunt igitur quatuor numeri 600. 431 1/3. <pb xlink:href="017/01/148.jpg" pagenum="132"/>31<gap/>. </s>
  
 <s>223 continu&egrave; proportionales proxim&egrave;, &longs;pretis fractiuncu&shy;<lb/>lis. </s> <s>223 continu&egrave; proportionales proxim&egrave;, &longs;pretis fractiuncu&shy;<lb/>lis. </s>
  
 <s>Quare &longs;i &longs;iat ut 60<gap/>&prime; ad 431&Prime;, ita &longs;emidiameter AE ad BN, <lb/>erit h&aelig;c &longs;emidiameter qu&aelig;&longs;ita &longs;ufficienter re&longs;i&longs;tens. </s></p><p type="main"> <s>Quare &longs;i &longs;iat ut 600&prime; ad 431&prime;, ita &longs;emidiameter AE ad BN, <lb/>erit h&aelig;c &longs;emidiameter qu&aelig;&longs;ita &longs;ufficienter re&longs;i&longs;tens. </s></p><p type="main">
  
 <s>Quoniam itaque BE dupla e&longs;t ip&longs;ius AE, &amp; AE ad BN <lb/>facta e&longs;t ut 600 ad 431, erit BE ad BN ut 1200 ad 431; &amp; &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m hane eandem Rationem &longs;e habebunt &longs;emiquadrantes <lb/>ab illis de&longs;eripti. </s> <s>Quoniam itaque BE dupla e&longs;t ip&longs;ius AE, &amp; AE ad BN <lb/>facta e&longs;t ut 600 ad 431, erit BE ad BN ut 1200 ad 431; &amp; &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m hane eandem Rationem &longs;e habebunt &longs;emiquadrantes <lb/>ab illis de&longs;eripti. </s>
  
Line 2029 
Line 2029 
  
 <s>ni&longs;i quia conceptus natur&acirc; <lb/>procurante impetus pergit motum efficere, ips&acirc; etiam natur&acirc; <lb/>quantum pote&longs;t, ob&longs;i&longs;tente. </s> <s>ni&longs;i quia conceptus natur&acirc; <lb/>procurante impetus pergit motum efficere, ips&acirc; etiam natur&acirc; <lb/>quantum pote&longs;t, ob&longs;i&longs;tente. </s>
  
 <s>Qu&ograve;d &longs;i corpus alien&acirc; vi longi&ugrave;s <lb/>emi&longs;&longs;um moveatur, extrin&longs;ec&ugrave;s impetum imprimi nece&longs;&longs;e e&longs;t: <lb/>quem &longs;an&egrave; non concipit, ubi prim&ugrave;m &agrave; projiciente &longs;ejunctum <lb/>fuerit; nihil enim prode&longs;&longs;<gap/>t ad longiorem lapidis jactum fun&shy;<lb/>dam iterum ac terti&ograve; circumducere, ni&longs;i alium atque alium im&shy;<lb/>petum lapis conciperet, quandi&ugrave; funditori adh&aelig;rens un&acirc; cum <lb/>ip&longs;o movetur. </s></p><p type="main"> <s>Qu&ograve;d &longs;i corpus alien&acirc; vi longi&ugrave;s <lb/>emi&longs;&longs;um moveatur, extrin&longs;ec&ugrave;s impetum imprimi nece&longs;&longs;e e&longs;t: <lb/>quem &longs;an&egrave; non concipit, ubi prim&ugrave;m &agrave; projiciente &longs;ejunctum <lb/>fuerit; nihil enim prode&longs;&longs;et ad longiorem lapidis jactum fun&shy;<lb/>dam iterum ac terti&ograve; circumducere, ni&longs;i alium atque alium im&shy;<lb/>petum lapis conciperet, quandi&ugrave; funditori adh&aelig;rens un&acirc; cum <lb/>ip&longs;o movetur. </s></p><p type="main">
  
 <s>Qu&aelig;cumque igitur moventur, impetum habent, quo ferun&shy;<lb/>tur; cui &longs;atis probabili conjectura, proxima vis motum efficien&shy;<lb/>di tribuenda videtur. </s> <s>Qu&aelig;cumque igitur moventur, impetum habent, quo ferun&shy;<lb/>tur; cui &longs;atis probabili conjectura, proxima vis motum efficien&shy;<lb/>di tribuenda videtur. </s>
  
Line 2073 
Line 2073 
  
 <s>At <pb xlink:href="017/01/156.jpg" pagenum="140"/>&longs;i externum &longs;iphonis crus it&agrave; decurtatum &longs;it in E, ut o&longs;culum E <lb/>&amp; aqu&aelig; in va&longs;e &longs;uperficies I paribus ab&longs;int ab Horizonte inter&shy;<lb/>vallis, aquam ide&ograve; h&aelig;rere, nec amplius ex E fluere con&longs;tat, <lb/>quia aqu&aelig; BE ad de&longs;cendendum propen&longs;ionem, par aqu&aelig; BI <lb/>repugnantia, ne a&longs;cendat, elidit. </s> <s>At <pb xlink:href="017/01/156.jpg" pagenum="140"/>&longs;i externum &longs;iphonis crus it&agrave; decurtatum &longs;it in E, ut o&longs;culum E <lb/>&amp; aqu&aelig; in va&longs;e &longs;uperficies I paribus ab&longs;int ab Horizonte inter&shy;<lb/>vallis, aquam ide&ograve; h&aelig;rere, nec amplius ex E fluere con&longs;tat, <lb/>quia aqu&aelig; BE ad de&longs;cendendum propen&longs;ionem, par aqu&aelig; BI <lb/>repugnantia, ne a&longs;cendat, elidit. </s>
  
 <s>Qu&ograve;d &longs;i demum aquam in <lb/>va&longs;e imminuas, ut ejus &longs;uperficies paul&ograve; infra I, atque ade&ograve; <lb/>infra E o&longs;culum deprimatur, non jam aqua h&aelig;ret in E, &longs;ed &longs;ua <lb/>per ve&longs;tigia in EB remeare cogitur, pr&aelig;ponderat&acirc; nimirum <lb/>majore gravitate aqu&aelig; implentis crus paulo longi&ugrave;s qu&agrave;m BI, <lb/>atque ade&ograve; qu&agrave;m BE, quod illi ex hypothe&longs;i con&longs;tituimus <lb/>&aelig;quale; tant&oacute;que veloci&ugrave;s ab aqu<gap/> interioris cruris raperetur <lb/>exterior, quant&ograve; depre&longs;&longs;ior facta fui&longs;&longs;et in va&longs;e aqu&aelig; &longs;uper&shy;<lb/>ficies. </s></p><p type="main"> <s>Qu&ograve;d &longs;i demum aquam in <lb/>va&longs;e imminuas, ut ejus &longs;uperficies paul&ograve; infra I, atque ade&ograve; <lb/>infra E o&longs;culum deprimatur, non jam aqua h&aelig;ret in E, &longs;ed &longs;ua <lb/>per ve&longs;tigia in EB remeare cogitur, pr&aelig;ponderat&acirc; nimirum <lb/>majore gravitate aqu&aelig; implentis crus paulo longi&ugrave;s qu&agrave;m BI, <lb/>atque ade&ograve; qu&agrave;m BE, quod illi ex hypothe&longs;i con&longs;tituimus <lb/>&aelig;quale; tant&oacute;que veloci&ugrave;s ab aqu&acirc; interioris cruris raperetur <lb/>exterior, quant&ograve; depre&longs;&longs;ior facta fui&longs;&longs;et in va&longs;e aqu&aelig; &longs;uper&shy;<lb/>ficies. </s></p><p type="main">
  
 <s>Hinc itaque fit, ut pro vari&acirc; corporis motui ob&longs;i&longs;tentis re&shy;<lb/>pugnanti&acirc; mod&ograve; plus, mod&ograve; minus impet&ucirc;s reliquum &longs;it, quo <lb/>mot&ucirc;, celeritas aut tarditas perficiatur. </s> <s>Hinc itaque fit, ut pro vari&acirc; corporis motui ob&longs;i&longs;tentis re&shy;<lb/>pugnanti&acirc; mod&ograve; plus, mod&ograve; minus impet&ucirc;s reliquum &longs;it, quo <lb/>mot&ucirc;, celeritas aut tarditas perficiatur. </s>
  
Line 2169 
Line 2169 
  
 <s>Qu&ograve;d &longs;i &longs;u&longs;&shy;<lb/>pen&longs;um corpus &longs;ibi relinquatur, ita &longs;uum in locum contendit, <lb/>ut vis naturalis &aelig;qu&egrave; &longs;emper ad agendum applicata, nec impe&shy;<lb/>dita, momentis &longs;ingulis novum impetum acquirat, qui propterea <pb xlink:href="017/01/163.jpg" pagenum="147"/>Acqui&longs;itus dicitur, &amp; po&longs;terior priori additus inten&longs;ionem ef&shy;<lb/>ficit: &longs;apienti &longs;an&egrave; natur&aelig; in&longs;tituto; nam &longs;i corpora per &longs;e ip&longs;a <lb/>ac &longs;u&acirc; &longs;ponte mota non accelerarent; &longs;ed naturalis motus pla&shy;<lb/>ne &aelig;quabilis e&longs;&longs;et, tard&egrave; nimis locum &longs;uum con&longs;equerentur; <lb/>atque ade&ograve; augendus continu&ograve; fuit impetus, ut &amp; motus in&shy;<lb/>crementum acciperet: at &longs;i innatus impetus vald&egrave; <expan abbr="int&etilde;&longs;us">inten&longs;us</expan> e&longs;&longs;et, <lb/>corpora nonni&longs;i &aelig;gerrim&egrave; ali&ograve; transferri, aut alieno in loco re&shy;<lb/>tineri pro animalium, &amp; hominis utilitate po&longs;&longs;ent; finge &longs;cili&shy;<lb/>cet animo tibiam tanto impetu innato repugnare, ne attollatur, <lb/>quanto impetu in a&euml;re ex 200 pa&longs;&longs;uum altitudine de&longs;cenderet; <lb/>quanto id tibi e&longs;&longs;et incommodo? </s> <s>Qu&ograve;d &longs;i &longs;u&longs;&shy;<lb/>pen&longs;um corpus &longs;ibi relinquatur, ita &longs;uum in locum contendit, <lb/>ut vis naturalis &aelig;qu&egrave; &longs;emper ad agendum applicata, nec impe&shy;<lb/>dita, momentis &longs;ingulis novum impetum acquirat, qui propterea <pb xlink:href="017/01/163.jpg" pagenum="147"/>Acqui&longs;itus dicitur, &amp; po&longs;terior priori additus inten&longs;ionem ef&shy;<lb/>ficit: &longs;apienti &longs;an&egrave; natur&aelig; in&longs;tituto; nam &longs;i corpora per &longs;e ip&longs;a <lb/>ac &longs;u&acirc; &longs;ponte mota non accelerarent; &longs;ed naturalis motus pla&shy;<lb/>ne &aelig;quabilis e&longs;&longs;et, tard&egrave; nimis locum &longs;uum con&longs;equerentur; <lb/>atque ade&ograve; augendus continu&ograve; fuit impetus, ut &amp; motus in&shy;<lb/>crementum acciperet: at &longs;i innatus impetus vald&egrave; <expan abbr="int&etilde;&longs;us">inten&longs;us</expan> e&longs;&longs;et, <lb/>corpora nonni&longs;i &aelig;gerrim&egrave; ali&ograve; transferri, aut alieno in loco re&shy;<lb/>tineri pro animalium, &amp; hominis utilitate po&longs;&longs;ent; finge &longs;cili&shy;<lb/>cet animo tibiam tanto impetu innato repugnare, ne attollatur, <lb/>quanto impetu in a&euml;re ex 200 pa&longs;&longs;uum altitudine de&longs;cenderet; <lb/>quanto id tibi e&longs;&longs;et incommodo? </s>
  
 <s>Quare peropportunum acci&shy;<lb/>dit, ut vehemens non e&longs;&longs;et &longs;ingularum particularum impetus <lb/>innatus, qui tamen ubi motum efficeret, nov&acirc; acce<gap/>one po&longs;&shy;<lb/>&longs;et augeri. </s></p><p type="main"> <s>Quare peropportunum acci&shy;<lb/>dit, ut vehemens non e&longs;&longs;et &longs;ingularum particularum impetus <lb/>innatus, qui tamen ubi motum efficeret, nov&acirc; acce&longs;&longs;ione po&longs;&shy;<lb/>&longs;et augeri. </s></p><p type="main">
  
 <s>Quod ad impetum Innatum &longs;pectat, quem &agrave; gravitatione <lb/>ips&aacute; &amp; proxima motus exigentia non &longs;ejungo, utique fru&longs;tr&agrave; <lb/>e&longs;&longs;et, &longs;i omni pror&longs;us effectu careret; impetus autem motum <lb/>aut efficit, aut &longs;altem exigit: propterea illum &longs;tatim perire au&shy;<lb/>tumo, ac fuerit corpus in loco &longs;uo: Id quod hoc deprehendes <lb/>experimento. </s> <s>Quod ad impetum Innatum &longs;pectat, quem &agrave; gravitatione <lb/>ips&aacute; &amp; proxima motus exigentia non &longs;ejungo, utique fru&longs;tr&agrave; <lb/>e&longs;&longs;et, &longs;i omni pror&longs;us effectu careret; impetus autem motum <lb/>aut efficit, aut &longs;altem exigit: propterea illum &longs;tatim perire au&shy;<lb/>tumo, ac fuerit corpus in loco &longs;uo: Id quod hoc deprehendes <lb/>experimento. </s>
  
Line 2205 
Line 2205 
  
 <s>Augetur igitur impetus in de&longs;cen&longs;u <lb/>BK non omnin&ograve; pro Ratione <expan abbr="momentor&utilde;">momentorum</expan> temporis, quo motus <lb/>durat, &longs;ed pro Ratione momentorum gravitatis, qu&aelig; &longs;ubinde <lb/>obtinet minora &amp; minora; pars <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> impet&ucirc;s ab in&longs;it&acirc; globuli <lb/>gravitate producti deteritur in intendendo filo, quo retinetur. </s> <s>Augetur igitur impetus in de&longs;cen&longs;u <lb/>BK non omnin&ograve; pro Ratione <expan abbr="momentor&utilde;">momentorum</expan> temporis, quo motus <lb/>durat, &longs;ed pro Ratione momentorum gravitatis, qu&aelig; &longs;ubinde <lb/>obtinet minora &amp; minora; pars <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> impet&ucirc;s ab in&longs;it&acirc; globuli <lb/>gravitate producti deteritur in intendendo filo, quo retinetur. </s>
  
 <lb/><s>Q<gap/>ropter ubi in K venerit per arcum BK, non tantum ha&shy;<lb/>bet impet&ucirc;s, quantum &longs;i per lineam perpendicularem arcui <lb/>BK &aelig;qualem de&longs;cendi&longs;&longs;et; in motu enim ad perpendiculum <lb/>cum nihil retineat aut impediat, totus impetus ad de&longs;cen&longs;um <lb/>urget veloci&ugrave;s, qu&agrave;m ubi repugnat aliquid. </s> <lb/><s>Quapropter ubi in K venerit per arcum BK, non tantum ha&shy;<lb/>bet impet&ucirc;s, quantum &longs;i per lineam perpendicularem arcui <lb/>BK &aelig;qualem de&longs;cendi&longs;&longs;et; in motu enim ad perpendiculum <lb/>cum nihil retineat aut impediat, totus impetus ad de&longs;cen&longs;um <lb/>urget veloci&ugrave;s, qu&agrave;m ubi repugnat aliquid. </s>
  
 <s>Ex quo fit quod, <lb/>c&ugrave;m arcus BK ad Radium AB, hoc e&longs;t ad BC &aelig;qualc<gap/><lb/>proxim&egrave; ut 11 ad 7, ex Cyclometricis, mult&ograve; plus t<gap/><lb/>percurrendo arcu BK, qu&agrave;m in rect&acirc; BC, in&longs;umit<gap/><lb/>&longs;cilicet movetur qu&agrave;m in perpendiculari, qu&aelig; ad BC<gap/> ut <lb/>11 ad 7. manente itaque, quamdiu corpus natur&aacute; urg<gap/><lb/>vetur, impetu acqui&longs;ito, qui re&longs;i&longs;tentiam exced<gap/><lb/>de&longs;cens&ucirc;s in K totus impetus e&longs;t ut aggregatum om<gap/><lb/>nuum Quadrantis: at in perpendiculari BC in fin<gap/><lb/>in C e&longs;&longs;et ut aggregatum omnium parallelarum ip&longs;i AB<gap/><lb/>Quadrato AC; ac propterea (in re Phy&longs;ic&acirc; &longs;i liceat <gap/><lb/>metrizantibus per Indivi&longs;ibilia ratiocinari) erit impetus pe<gap/><lb/>cum BK acqui&longs;itus ad impetum per rectam BC acqui&longs;i<gap/><lb/>Quadrans ABK ad Quadratum AC, hoc e&longs;t ut 11 ad <gap/><lb/>iis qu&aelig; in Cyclometri&acirc; demon&longs;trantur. </s></p><p type="main"> <s>Ex quo fit quod, <lb/>c&ugrave;m arcus BK ad Radium AB, hoc e&longs;t ad BC &aelig;qualc<gap/><lb/>proxim&egrave; ut 11 ad 7, ex Cyclometricis, mult&ograve; plus t<gap/><lb/>percurrendo arcu BK, qu&agrave;m in rect&acirc; BC, in&longs;umit<gap/><lb/>&longs;cilicet movetur qu&agrave;m in perpendiculari, qu&aelig; ad BC<gap/> ut <lb/>11 ad 7. manente itaque, quamdiu corpus natur&aacute; urg<gap/><lb/>vetur, impetu acqui&longs;ito, qui re&longs;i&longs;tentiam exced<gap/><lb/>de&longs;cens&ucirc;s in K totus impetus e&longs;t ut aggregatum om<gap/><lb/>nuum Quadrantis: at in perpendiculari BC in fin<gap/><lb/>in C e&longs;&longs;et ut aggregatum omnium parallelarum ip&longs;i AB<gap/><lb/>Quadrato AC; ac propterea (in re Phy&longs;ic&acirc; &longs;i liceat <gap/><lb/>metrizantibus per Indivi&longs;ibilia ratiocinari) erit impetus pe<gap/><lb/>cum BK acqui&longs;itus ad impetum per rectam BC acqui&longs;i<gap/><lb/>Quadrans ABK ad Quadratum AC, hoc e&longs;t ut 11 ad <gap/><lb/>iis qu&aelig; in Cyclometri&acirc; demon&longs;trantur. </s></p><p type="main">
  
Line 2215 
Line 2215 
  
 <s>Quare tantum abe&longs;t, <lb/>ut novus &longs;ingulis temporis punctis impetus &longs;ur&longs;um directus pro&shy;<lb/>ducatur, ut potius ex eo tantumdem dematur, quanta e&longs;t <lb/>a&longs;cendentis plumbi repugnantia. </s> <s>Quare tantum abe&longs;t, <lb/>ut novus &longs;ingulis temporis punctis impetus &longs;ur&longs;um directus pro&shy;<lb/>ducatur, ut potius ex eo tantumdem dematur, quanta e&longs;t <lb/>a&longs;cendentis plumbi repugnantia. </s>
  
 <s>Hinc e&longs;t a&longs;cen&longs;um initio ve&shy;<lb/>lociorem e&longs;&longs;e, quia adhuc multus e&longs;t impetus acqui&longs;itus, &amp; pro <pb xlink:href="017/01/166.jpg" pagenum="150"/>Sinuum declinationis brevitate, exigua illius pars deteritur, <lb/>atque ade&ograve; motus efficitur celerior: quia ver&ograve; diminuto &longs;en&longs;im <lb/>impetu, &amp; auctis <expan abbr="c&otilde;trari&aelig;">contrari&aelig;</expan> gravitatis <expan abbr="mom&etilde;tis">momentis</expan> pro Sinuum decli&shy;<lb/>nationis <expan abbr="increm&etilde;to">incremento</expan>, minor fit ip&longs;ius impet&ucirc;s ad <expan abbr="contrari&utilde;">contrarium</expan> ni&longs;um <lb/>Ratio, tardior &longs;equitur motus, &amp; plus acqui&longs;iti impet&ucirc;s perit, do&shy;<lb/>nec dem&ugrave;m pror&longs;us evanuerit, &amp; &longs;uperante gravitate glo<gap/>us <lb/>iterum de&longs;cendat. </s> <s>Hinc e&longs;t a&longs;cen&longs;um initio ve&shy;<lb/>lociorem e&longs;&longs;e, quia adhuc multus e&longs;t impetus acqui&longs;itus, &amp; pro <pb xlink:href="017/01/166.jpg" pagenum="150"/>Sinuum declinationis brevitate, exigua illius pars deteritur, <lb/>atque ade&ograve; motus efficitur celerior: quia ver&ograve; diminuto &longs;en&longs;im <lb/>impetu, &amp; auctis <expan abbr="c&otilde;trari&aelig;">contrari&aelig;</expan> gravitatis <expan abbr="mom&etilde;tis">momentis</expan> pro Sinuum decli&shy;<lb/>nationis <expan abbr="increm&etilde;to">incremento</expan>, minor fit ip&longs;ius impet&ucirc;s ad <expan abbr="contrari&utilde;">contrarium</expan> ni&longs;um <lb/>Ratio, tardior &longs;equitur motus, &amp; plus acqui&longs;iti impet&ucirc;s perit, do&shy;<lb/>nec dem&ugrave;m pror&longs;us evanuerit, &amp; &longs;uperante gravitate globulus <lb/>iterum de&longs;cendat. </s>
  
 <s>Quamvis autem &longs;i po&longs;itio &longs;ola &longs;pectetur, ii&longs;&shy;<lb/>dem Reciproce gradibus minui videatur impetus, quibus fuit <lb/>auctus, totidemque momentis temporis, ita ut quantum po&longs;tre&shy;<lb/>mo temporis puncto acce&longs;&longs;it, tantumdem primo decedat, adhuc <lb/>tamen aliqua e&longs;t ob&longs;i&longs;tenti&aelig; appendicula ex a&euml;re dividendo, ac <lb/>propterea paulo ampli&ugrave;s extenuatur impetus acqui&longs;itus, qu&agrave;m <lb/>pro Ratione incrementi Sinuum declinationis: qu&ograve; autem ve&shy;<lb/>locior e&longs;t motus, magis etiam a&euml;r dividendus comprimitur, <lb/>den&longs;at&uacute;&longs;que plus ob&longs;i&longs;tit qu&agrave;m rarus; qu&ograve;d &longs;i medium non fue&shy;<lb/>rit compre&longs;&longs;ionis capax, &longs;altem &aelig;quali tempore plures medij <lb/>partes &longs;cinduntur, qu&agrave;m in motu tardiori, ac propterea etiam <lb/>multiplex e&longs;t medij re&longs;i&longs;tentia: Ex quo fit arcum a&longs;cens&ucirc;s pau&shy;<lb/>l&ograve; minorem &longs;emper e&longs;&longs;e arcu de&longs;cens&ucirc;s, &amp;, cum vici&longs;&longs;im glo&shy;<lb/>bus remaneat ex humiliore loco ac pri&ugrave;s de&longs;cendens, brevio&shy;<lb/>rem pariter &longs;ecundi a&longs;cens&ucirc;s arcum perfici, atque ita deinceps, <lb/>ut &longs;ervat&acirc; e&acirc; in motu &longs;emper minori reciprocando con&longs;tanti&acirc; <lb/>demum quie&longs;cat in perpendiculo. </s></p><p type="main"> <s>Quamvis autem &longs;i po&longs;itio &longs;ola &longs;pectetur, ii&longs;&shy;<lb/>dem Reciproce gradibus minui videatur impetus, quibus fuit <lb/>auctus, totidemque momentis temporis, ita ut quantum po&longs;tre&shy;<lb/>mo temporis puncto acce&longs;&longs;it, tantumdem primo decedat, adhuc <lb/>tamen aliqua e&longs;t ob&longs;i&longs;tenti&aelig; appendicula ex a&euml;re dividendo, ac <lb/>propterea paulo ampli&ugrave;s extenuatur impetus acqui&longs;itus, qu&agrave;m <lb/>pro Ratione incrementi Sinuum declinationis: qu&ograve; autem ve&shy;<lb/>locior e&longs;t motus, magis etiam a&euml;r dividendus comprimitur, <lb/>den&longs;at&uacute;&longs;que plus ob&longs;i&longs;tit qu&agrave;m rarus; qu&ograve;d &longs;i medium non fue&shy;<lb/>rit compre&longs;&longs;ionis capax, &longs;altem &aelig;quali tempore plures medij <lb/>partes &longs;cinduntur, qu&agrave;m in motu tardiori, ac propterea etiam <lb/>multiplex e&longs;t medij re&longs;i&longs;tentia: Ex quo fit arcum a&longs;cens&ucirc;s pau&shy;<lb/>l&ograve; minorem &longs;emper e&longs;&longs;e arcu de&longs;cens&ucirc;s, &amp;, cum vici&longs;&longs;im glo&shy;<lb/>bus remaneat ex humiliore loco ac pri&ugrave;s de&longs;cendens, brevio&shy;<lb/>rem pariter &longs;ecundi a&longs;cens&ucirc;s arcum perfici, atque ita deinceps, <lb/>ut &longs;ervat&acirc; e&acirc; in motu &longs;emper minori reciprocando con&longs;tanti&acirc; <lb/>demum quie&longs;cat in perpendiculo. </s></p><p type="main">
  
Line 2253 
Line 2253 
  
 <lb/><s>Provinci&acirc; Fokion, ubi &longs;ermo e&longs;t de flumine Min, quod vio&shy;<lb/>lento cur&longs;u per &longs;axa volvitur, ait naves, quibus ibi navigatur, <lb/>ex diverbio vocari <emph type="italics"/>Papyraceas, eo qu&ograve;d tenuibus ac minime re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tentibus con&longs;tent a&longs;&longs;eribus, im&ograve; ne clavis quidem compaginatis; <lb/>&longs;ed vimine quodam lenti&longs;&longs;imo; unde tamct&longs;i in &longs;axa impingat na&shy;<lb/>vis, &longs;ap&egrave; tamen minim&egrave; rumpitur, quia vix re&longs;i&longs;tit.<emph.end type="italics"/></s><s> Et pag.127. <lb/>de catadupis aquarum in flumine per quod ad Jenping naviga&shy;<lb/>tur loquens ait. <emph type="italics"/>Cum naves tran&longs;eunt, ne cum aqu&acirc; decidentes <lb/>f actionis incurrant periculum, &longs;cit&egrave; pramittunt naut&aelig; aliquot &longs;tra&shy;<lb/>minis &longs;o&longs;ces, ad quos navis levi&ugrave;s impingat, ac tran&longs;eat.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> <lb/><s>Provinci&acirc; Fokion, ubi &longs;ermo e&longs;t de flumine Min, quod vio&shy;<lb/>lento cur&longs;u per &longs;axa volvitur, ait naves, quibus ibi navigatur, <lb/>ex diverbio vocari <emph type="italics"/>Papyraceas, eo qu&ograve;d tenuibus ac minime re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tentibus con&longs;tent a&longs;&longs;eribus, im&ograve; ne clavis quidem compaginatis; <lb/>&longs;ed vimine quodam lenti&longs;&longs;imo; unde tamct&longs;i in &longs;axa impingat na&shy;<lb/>vis, &longs;ap&egrave; tamen minim&egrave; rumpitur, quia vix re&longs;i&longs;tit.<emph.end type="italics"/></s><s> Et pag.127. <lb/>de catadupis aquarum in flumine per quod ad Jenping naviga&shy;<lb/>tur loquens ait. <emph type="italics"/>Cum naves tran&longs;eunt, ne cum aqu&acirc; decidentes <lb/>f actionis incurrant periculum, &longs;cit&egrave; pramittunt naut&aelig; aliquot &longs;tra&shy;<lb/>minis &longs;o&longs;ces, ad quos navis levi&ugrave;s impingat, ac tran&longs;eat.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
 <s>Jam ver&ograve; ad impetum extrin&longs;ec&ugrave;s impre&longs;&longs;um mentem ocu&shy;<lb/><gap/>e intendente, non illum &longs;emper momento perire animad&shy;<lb/><gap/> aut illic&ograve;, ac externus agitator ce&longs;&longs;at. </s></p><p type="main"> <s>Jam ver&ograve; ad impetum extrin&longs;ec&ugrave;s impre&longs;&longs;um mentem ocu&shy;<lb/>lo&longs;que intendente, non illum &longs;emper momento perire animad&shy;<lb/>vertimus, aut illic&ograve;, ac externus agitator ce&longs;&longs;at. </s></p><p type="main">
  
 <s><gap/> nim tit, ut concitato navigio, c&ugrave;m vela naut&aelig; con&shy;<lb/><gap/>ut remiges inhibuerunt, retineat tamen ip&longs;a navis <lb/><gap/>ur&longs;um &longs;uum, intermi&longs;&longs;o ventorum incur&longs;u, puls&uacute;ve <pb xlink:href="017/01/169.jpg" pagenum="153"/>remorum? </s> <s><gap/> nim tit, ut concitato navigio, c&ugrave;m vela naut&aelig; con&shy;<lb/><gap/>ut remiges inhibuerunt, retineat tamen ip&longs;a navis <lb/><gap/>ur&longs;um &longs;uum, intermi&longs;&longs;o ventorum incur&longs;u, puls&uacute;ve <pb xlink:href="017/01/169.jpg" pagenum="153"/>remorum? </s>
  
Line 2535 
Line 2535 
  
 <s>Satis igitur erit, ubi &longs;ingularum machmarum <lb/>vires expendend&aelig; erunt motuum inire rationes, qui ex machi&shy;<lb/>n&aelig; agitatione oriuntur: nam &longs;i Potentia pr&aelig; Onere veloci&ugrave;s <lb/>moveatur, oper&aelig; pretium faciet Machinator; mod&ograve; non ade&ograve; <lb/>tenuis &longs;it motuum Ratio, ut quiequid utilitatis ex machin&aelig; fi&shy;<lb/>gur&agrave; accedit, deferatur ex partium &longs;e terentium conflictu; nam <lb/>perinde e&longs;&longs;et, ac &longs;i oneri gravitas adderetur. </s></p><p type="main"> <s>Satis igitur erit, ubi &longs;ingularum machmarum <lb/>vires expendend&aelig; erunt motuum inire rationes, qui ex machi&shy;<lb/>n&aelig; agitatione oriuntur: nam &longs;i Potentia pr&aelig; Onere veloci&ugrave;s <lb/>moveatur, oper&aelig; pretium faciet Machinator; mod&ograve; non ade&ograve; <lb/>tenuis &longs;it motuum Ratio, ut quiequid utilitatis ex machin&aelig; fi&shy;<lb/>gur&agrave; accedit, deferatur ex partium &longs;e terentium conflictu; nam <lb/>perinde e&longs;&longs;et, ac &longs;i oneri gravitas adderetur. </s></p><p type="main">
  
 <s>Ex his liquet &agrave; non paucis plus oper&aelig; labori&longs;que con&longs;ump&shy;<lb/>tum, qu&agrave;m par e&longs;&longs;et, ut Ari&longs;toteli adh&aelig;rerent in referendis <lb/>machinarum viribus in circuli naturam plan&egrave; admirandam: <lb/><emph type="italics"/>Quapropter<emph.end type="italics"/> inquit initio <expan abbr="qq.">qque</expan> Mechan. <emph type="italics"/>non e&longs;t inconveniens ip&longs;um <lb/>m<gap/>raculorum omnium e&longs;&longs;e prmcipium. </s> <s>Ex his liquet &agrave; non paucis plus oper&aelig; labori&longs;que con&longs;ump&shy;<lb/>tum, qu&agrave;m par e&longs;&longs;et, ut Ari&longs;toteli adh&aelig;rerent in referendis <lb/>machinarum viribus in circuli naturam plan&egrave; admirandam: <lb/><emph type="italics"/>Quapropter<emph.end type="italics"/> inquit initio <expan abbr="qq.">qque</expan> Mechan. <emph type="italics"/>non e&longs;t inconveniens ip&longs;um <lb/>miraculorum omnium e&longs;&longs;e principium. </s>
  
 <s>Ea igitur qu&aelig; circ&agrave; libram fiunt, <lb/>ad circulum referuntur, qu&aelig; ver&ograve; circa ve<gap/>em, ad ip&longs;am libram; <lb/>alia autem fer&egrave; omnia, qu&aelig; circa mechanicas &longs;unt motiones, ad <lb/>vectem.<emph.end type="italics"/></s><s> Ni&longs;i enim fucum veritati faciamus, qu&aelig; demum mi&shy;<lb/>racula ita circulum &agrave; reliquo figurarum vulgo &longs;ecernunt, ut in <lb/>cum admiratio omnis corrivata confluat, nec ni&longs;i hinc in c&aelig;te&shy;<lb/>ras derivetur? </s> <s>Ea igitur qu&aelig; circ&agrave; libram fiunt, <lb/>ad circulum referuntur, qu&aelig; ver&ograve; circa vectem, ad ip&longs;am libram; <lb/>alia autem fer&egrave; omnia, qu&aelig; circa mechanicas &longs;unt motiones, ad <lb/>vectem.<emph.end type="italics"/></s><s> Ni&longs;i enim fucum veritati faciamus, qu&aelig; demum mi&shy;<lb/>racula ita circulum &agrave; reliquo figurarum vulgo &longs;ecernunt, ut in <lb/>cum admiratio omnis corrivata confluat, nec ni&longs;i hinc in c&aelig;te&shy;<lb/>ras derivetur? </s>
  
 <s>An qu&ograve;d linea eadem, qu&acirc; circuli ambitus de&shy;<lb/>finitur, omnis latitudinis expers, cava pariter atque convexa <lb/>amico f&oelig;dere copulat, qu&aelig; &longs;ibi invicem repugnant? </s> <s>An qu&ograve;d linea eadem, qu&acirc; circuli ambitus de&shy;<lb/>finitur, omnis latitudinis expers, cava pariter atque convexa <lb/>amico f&oelig;dere copulat, qu&aelig; &longs;ibi invicem repugnant? </s>
  
Line 2837 
Line 2837 
  
 <s>Quamvis negandum non &longs;it ad huju&longs;modi facili&shy;<lb/>tatem, quam experimur in &longs;u&longs;tinendo poti&ugrave;s, qu&agrave;m in re&shy;<lb/>tinendo onere, conferre plurimum, qu&ograve;d tellus, cui ful&shy;<lb/>crum infigitur, dem&ugrave;m non &longs;ub&longs;idit; at laqueare &longs;eu for&shy;<lb/>nix ex quo &longs;olidum pendet onere pr&aelig;gravatum, tantam <lb/>gravitatem non ita facil&egrave; ferre pote&longs;t. </s> <s>Quamvis negandum non &longs;it ad huju&longs;modi facili&shy;<lb/>tatem, quam experimur in &longs;u&longs;tinendo poti&ugrave;s, qu&agrave;m in re&shy;<lb/>tinendo onere, conferre plurimum, qu&ograve;d tellus, cui ful&shy;<lb/>crum infigitur, dem&ugrave;m non &longs;ub&longs;idit; at laqueare &longs;eu for&shy;<lb/>nix ex quo &longs;olidum pendet onere pr&aelig;gravatum, tantam <lb/>gravitatem non ita facil&egrave; ferre pote&longs;t. </s>
  
 <s>Quare ad tollenda <lb/>in &longs;uperiores &aelig;dificiorum partes ingentia &longs;axa multo cau&shy;<lb/>ti&ugrave;s atque tuti&ugrave;s ij operantur, qui longam trabe<gap/>, aut plu&shy;<lb/>ra tigna rit&egrave; connexa, qua&longs;i navis malum rudentibus u&longs;&shy;<lb/>quequaque firmatum, ne &agrave; perpendiculo deflectat, &longs;ta&shy;<lb/>tuunt, cui &longs;uperiorem trochleam adnectant; qu&agrave;m qui tra&shy;<lb/>bem Horizonti parallelam parieti infigunt ad idem munus <lb/>pr&aelig;&longs;tandum; h&aelig;c &longs;iquidem horizonti parallela magis fractio&shy;<lb/>ni obnoxia e&longs;t, qu&agrave;m perpendicularis; pr&aelig;terquam quod <lb/>parietem aliquatenus labefactare pote&longs;t, cum habeat ratio-<pb xlink:href="017/01/206.jpg" pagenum="190"/>nem vectis in &longs;uperiora propellentis &longs;axo deor&longs;um urgente; <lb/>ni&longs;i huic periculo ex arte obviam eatur. </s></p><p type="main"> <s>Quare ad tollenda <lb/>in &longs;uperiores &aelig;dificiorum partes ingentia &longs;axa multo cau&shy;<lb/>ti&ugrave;s atque tuti&ugrave;s ij operantur, qui longam trabem, aut plu&shy;<lb/>ra tigna rit&egrave; connexa, qua&longs;i navis malum rudentibus u&longs;&shy;<lb/>quequaque firmatum, ne &agrave; perpendiculo deflectat, &longs;ta&shy;<lb/>tuunt, cui &longs;uperiorem trochleam adnectant; qu&agrave;m qui tra&shy;<lb/>bem Horizonti parallelam parieti infigunt ad idem munus <lb/>pr&aelig;&longs;tandum; h&aelig;c &longs;iquidem horizonti parallela magis fractio&shy;<lb/>ni obnoxia e&longs;t, qu&agrave;m perpendicularis; pr&aelig;terquam quod <lb/>parietem aliquatenus labefactare pote&longs;t, cum habeat ratio-<pb xlink:href="017/01/206.jpg" pagenum="190"/>nem vectis in &longs;uperiora propellentis &longs;axo deor&longs;um urgente; <lb/>ni&longs;i huic periculo ex arte obviam eatur. </s></p><p type="main">
  
 <s>Comparatis itaque invicem &longs;olidorum frangendorum lon&shy;<lb/>gitudinibus, hoc e&longs;t intervallis inter fractionum puncta &amp; <lb/>locum, ubi potentia vim frangendi habens con&longs;tituta intel&shy;<lb/>ligitur, qu&ograve; major e&longs;t longitudo, e&ograve; minor e&longs;t re&longs;i&longs;tentia <lb/>&longs;olidi, ne frangatur. </s> <s>Comparatis itaque invicem &longs;olidorum frangendorum lon&shy;<lb/>gitudinibus, hoc e&longs;t intervallis inter fractionum puncta &amp; <lb/>locum, ubi potentia vim frangendi habens con&longs;tituta intel&shy;<lb/>ligitur, qu&ograve; major e&longs;t longitudo, e&ograve; minor e&longs;t re&longs;i&longs;tentia <lb/>&longs;olidi, ne frangatur. </s>
  
Line 2845 
Line 2845 
  
 <s>Hinc e&longs;t <lb/>fieri aliquando po&longs;&longs;e, ut &longs;olidum cra&longs;&longs;ius min&ugrave;s re&longs;i&longs;tat <lb/>fractioni, qu&agrave;m &longs;ubtilius, &longs;i hoc breve &longs;it, illud ver&ograve; vald&egrave; <lb/>longum, &longs;i videlicet longitudo cra&longs;&longs;ioris ad longitudinem <lb/>&longs;ubtilioris Rationem habeat majorem, qu&agrave;m &longs;it ea, qu&aelig; ex <lb/>Rationibus Ba&longs;ium, &amp; Cra&longs;&longs;itierum componitur. </s> <s>Hinc e&longs;t <lb/>fieri aliquando po&longs;&longs;e, ut &longs;olidum cra&longs;&longs;ius min&ugrave;s re&longs;i&longs;tat <lb/>fractioni, qu&agrave;m &longs;ubtilius, &longs;i hoc breve &longs;it, illud ver&ograve; vald&egrave; <lb/>longum, &longs;i videlicet longitudo cra&longs;&longs;ioris ad longitudinem <lb/>&longs;ubtilioris Rationem habeat majorem, qu&agrave;m &longs;it ea, qu&aelig; ex <lb/>Rationibus Ba&longs;ium, &amp; Cra&longs;&longs;itierum componitur. </s>
  
 <s>Sic &longs;i duo <lb/>fuerint cylindri, &amp; alter triplo cra&longs;&longs;ior fuerit reliquo, &longs;ed <lb/>etiam trigecuplo longior fuerit illo, min&ugrave;s etiam fractioni <lb/>re&longs;i&longs;tet; quia re&longs;i&longs;tentia ab&longs;oluta majoris cylindri ad mino&shy;<lb/>tem e&longs;t ut 27 ad 1, &longs;ed re&longs;i&longs;tentia Re&longs;pectiva eju&longs;dem ma&shy;<lb/>joris ad minoris re&longs;i&longs;tentiam pariter re&longs;pectivam e&longs;t ut 1 ad <lb/>30: Ratio ergo ex his Rationibus 27 ad 1, &amp; 1 ad 30 <lb/>Compo&longs;ita, e&longs;t Ratio 27 ad 30, hoc e&longs;t 9 ad 10, ac propterea <lb/>major cylindrus re&longs;i&longs;tit fractioni ut 9, minor ver&ograve; fractioni <lb/>re&longs;i&longs;tit ut 1<gap/>. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> <s>Sic &longs;i duo <lb/>fuerint cylindri, &amp; alter triplo cra&longs;&longs;ior fuerit reliquo, &longs;ed <lb/>etiam trigecuplo longior fuerit illo, min&ugrave;s etiam fractioni <lb/>re&longs;i&longs;tet; quia re&longs;i&longs;tentia ab&longs;oluta majoris cylindri ad mino&shy;<lb/>tem e&longs;t ut 27 ad 1, &longs;ed re&longs;i&longs;tentia Re&longs;pectiva eju&longs;dem ma&shy;<lb/>joris ad minoris re&longs;i&longs;tentiam pariter re&longs;pectivam e&longs;t ut 1 ad <lb/>30: Ratio ergo ex his Rationibus 27 ad 1, &amp; 1 ad 30 <lb/>Compo&longs;ita, e&longs;t Ratio 27 ad 30, hoc e&longs;t 9 ad 10, ac propterea <lb/>major cylindrus re&longs;i&longs;tit fractioni ut 9, minor ver&ograve; fractioni <lb/>re&longs;i&longs;tit ut 10. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>De&longs;ine jam mirari, &longs;i quando paxillum maximis viribus <lb/>re&longs;i&longs;tere videris; quia nimir&ugrave;m potentia, qu&aelig; motum co&shy;<lb/>natur, proxim&egrave; applicata e&longs;t parieti aut plano, cui paxil&shy;<lb/>lus infigitur: qu&ograve;d &longs;i remotior illa fuerit, etiam min&ugrave;s hic <lb/>re&longs;i&longs;tet. </s> <s>De&longs;ine jam mirari, &longs;i quando paxillum maximis viribus <lb/>re&longs;i&longs;tere videris; quia nimir&ugrave;m potentia, qu&aelig; motum co&shy;<lb/>natur, proxim&egrave; applicata e&longs;t parieti aut plano, cui paxil&shy;<lb/>lus infigitur: qu&ograve;d &longs;i remotior illa fuerit, etiam min&ugrave;s hic <lb/>re&longs;i&longs;tet. </s>
  
Line 2969 
Line 2969 
  
 <s>Hinc manife&longs;tum e&longs;t compo&longs;itis tribus, quatuorve, aut plu&shy;<lb/>ribus Facultatibus, Rationem Compo&longs;itam motus potenti&aelig; ad <lb/>motum Ponderis fieri mult&ograve; majorem; cui &longs;i &aelig;qualem Ratio&shy;<lb/>nem habere velimus unic&acirc; atque &longs;implici Facultate, hujus <lb/>magnitudinem aliquando enormem fieri nece&longs;&longs;e e&longs;&longs;et; ut &longs;uis <lb/>locis infr&agrave; declarabitur. </s></p><p type="main"> <s>Hinc manife&longs;tum e&longs;t compo&longs;itis tribus, quatuorve, aut plu&shy;<lb/>ribus Facultatibus, Rationem Compo&longs;itam motus potenti&aelig; ad <lb/>motum Ponderis fieri mult&ograve; majorem; cui &longs;i &aelig;qualem Ratio&shy;<lb/>nem habere velimus unic&acirc; atque &longs;implici Facultate, hujus <lb/>magnitudinem aliquando enormem fieri nece&longs;&longs;e e&longs;&longs;et; ut &longs;uis <lb/>locis infr&agrave; declarabitur. </s></p><p type="main">
  
 <s>In co igitur elucebit Machinatoris indu&longs;tria, &longs;i Facultates <lb/>ip&longs;as apt&egrave; congruenterque di&longs;ponat, atque permi&longs;ceat, &longs;pecta&shy;<lb/>t&acirc; materi&aelig; &longs;oliditate, &longs;patij amplitudine, Ponderis po&longs;itione, <lb/>Potenti&aelig; virtute, temporis ad movendum conce&longs;&longs;i opportuni&shy;<lb/>tate: h&aelig;c enim omnia attenti&longs;&longs;im&egrave; perpendenda &longs;unt; ne, dum <lb/>nimis &longs;ollicit&egrave; laborem imminuere &longs;tudet, motum plus &aelig;quo <lb/>imminuens, tardioremque efficiens temporis jacturam faciat, <lb/>aut totum &longs;patium machina implens in eas angu&longs;tias Potentiam <lb/>moventem conjiciat, ut motum expedit&egrave; perficere nequeat. <lb/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="main"> <s>In eo igitur elucebit Machinatoris indu&longs;tria, &longs;i Facultates <lb/>ip&longs;as apt&egrave; congruenterque di&longs;ponat, atque permi&longs;ceat, &longs;pecta&shy;<lb/>t&acirc; materi&aelig; &longs;oliditate, &longs;patij amplitudine, Ponderis po&longs;itione, <lb/>Potenti&aelig; virtute, temporis ad movendum conce&longs;&longs;i opportuni&shy;<lb/>tate: h&aelig;c enim omnia attenti&longs;&longs;im&egrave; perpendenda &longs;unt; ne, dum <lb/>nimis &longs;ollicit&egrave; laborem imminuere &longs;tudet, motum plus &aelig;quo <lb/>imminuens, tardioremque efficiens temporis jacturam faciat, <lb/>aut totum &longs;patium machina implens in eas angu&longs;tias Potentiam <lb/>moventem conjiciat, ut motum expedit&egrave; perficere nequeat. <lb/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="main">
  
 <s><emph type="center"/>CAPUT VIII.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>CAPUT VIII.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
Line 3107 
Line 3107 
  
 7. cap.  7. cap.
  
 37. cum Vi&shy;<lb/>truvio lib.10. cap. 6, quem tamen idem Plinius lib.36. cap.14. <pb xlink:href="017/01/225.jpg" pagenum="209"/>cum Strabone vocat Cher&longs;iphronem) celeberrimo Dian&aelig; <lb/>templo con&longs;truendo pr&aelig;fectus, &amp; quidem felici eventu: ca&shy;<lb/>pitibus enim &longs;caporum, ubi axis extremitates de&longs;inebant, &longs;ub&shy;<lb/>&longs;cudis in modum in&longs;eruit, atque implumbavit ferreos axes: <lb/>t&ugrave;m de materi&acirc; trientali &longs;capos (hoc e&longs;t ligneos tigillos cra&longs;&longs;i&shy;<lb/>tudinis unciarum quatuor pedis, &longs;eu pollicum quatuor) duos <lb/>longiores juxt&agrave; column&aelig; longitudinem, duo&longs;que breviores <lb/>tran&longs;ver&longs;arios ita compegit, ut parallelogrammum con&longs;tituen&shy;<lb/>tes columnam po&longs;&longs;ent complecti; medii&longs;que tran&longs;ver&longs;ariis <lb/>ferreas armillas in&longs;eruit, quibus axes ferrei infigebantur, <lb/>a<gap/>&ograve; ut liber&egrave; ver&longs;ari po&longs;&longs;ent, cum boves traherent; quem&shy;<lb/>admodum &amp; in gyrum volvuntur cylindri marmorei aut la&shy;<lb/>pidei, quorum u&longs;us e&longs;t in ex&aelig;quandis ambulationibus. </s> 37. cum Vi&shy;<lb/>truvio lib.10. cap. 6, quem tamen idem Plinius lib.36. cap.14. <pb xlink:href="017/01/225.jpg" pagenum="209"/>cum Strabone vocat Cher&longs;iphronem) celeberrimo Dian&aelig; <lb/>templo con&longs;truendo pr&aelig;fectus, &amp; quidem felici eventu: ca&shy;<lb/>pitibus enim &longs;caporum, ubi axis extremitates de&longs;inebant, &longs;ub&shy;<lb/>&longs;cudis in modum in&longs;eruit, atque implumbavit ferreos axes: <lb/>t&ugrave;m de materi&acirc; trientali &longs;capos (hoc e&longs;t ligneos tigillos cra&longs;&longs;i&shy;<lb/>tudinis unciarum quatuor pedis, &longs;eu pollicum quatuor) duos <lb/>longiores juxt&agrave; column&aelig; longitudinem, duo&longs;que breviores <lb/>tran&longs;ver&longs;arios ita compegit, ut parallelogrammum con&longs;tituen&shy;<lb/>tes columnam po&longs;&longs;ent complecti; medii&longs;que tran&longs;ver&longs;ariis <lb/>ferreas armillas in&longs;eruit, quibus axes ferrei infigebantur, <lb/>ade&ograve; ut liber&egrave; ver&longs;ari po&longs;&longs;ent, cum boves traherent; quem&shy;<lb/>admodum &amp; in gyrum volvuntur cylindri marmorei aut la&shy;<lb/>pidei, quorum u&longs;us e&longs;t in ex&aelig;quandis ambulationibus. </s>
  
 <s>E&longs;t <lb/>autem maxim&egrave; veri&longs;imile, &amp; probabile, ita firmiter <lb/>ligneum illud parallelogrammum fui&longs;&longs;e compactum, ut non <lb/>&longs;ol&ugrave;m extremis tran&longs;ver&longs;ariorum capitibus anterioribus alli&shy;<lb/>gari po&longs;&longs;ent boves; &longs;ed etiam per totam anterioris &longs;capi lon&shy;<lb/>gitudinem di&longs;tribui, ut facili&ugrave;s columna transferretur. </s></p><p type="main"> <s>E&longs;t <lb/>autem maxim&egrave; veri&longs;imile, &amp; probabile, ita firmiter <lb/>ligneum illud parallelogrammum fui&longs;&longs;e compactum, ut non <lb/>&longs;ol&ugrave;m extremis tran&longs;ver&longs;ariorum capitibus anterioribus alli&shy;<lb/>gari po&longs;&longs;ent boves; &longs;ed etiam per totam anterioris &longs;capi lon&shy;<lb/>gitudinem di&longs;tribui, ut facili&ugrave;s columna transferretur. </s></p><p type="main">
  
Line 3129 
Line 3129 
  
 <s>T&ugrave;m circ&agrave; fu&longs;os fu&shy;<lb/>nem involvit, qui bobus trahentibus explicabatur, &amp; con&shy;<lb/>vertebantur Rot&aelig;. </s> <s>T&ugrave;m circ&agrave; fu&longs;os fu&shy;<lb/>nem involvit, qui bobus trahentibus explicabatur, &amp; con&shy;<lb/>vertebantur Rot&aelig;. </s>
  
 <s>Ver&ugrave;m quia funis circumvoluti &longs;pir&aelig; ad <lb/>unam, aut ad alteram partem &longs;pectabant, non poterat <gap/><lb/>rect&acirc; ad lineam deduci moles illa; &longs;ed mod&ograve; in hanc, mo&shy;<lb/>d&ograve; in illam partem deflectebat, ut opus e&longs;&longs;et retroducere, <lb/>ade&ograve; ut ducendo &amp; reducendo pecuniam contriverit, &amp; ope&shy;<lb/>ram lu&longs;erit Paconius. </s> <s>Ver&ugrave;m quia funis circumvoluti &longs;pir&aelig; ad <lb/>unam, aut ad alteram partem &longs;pectabant, non poterat vi&acirc; <lb/>rect&acirc; ad lineam deduci moles illa; &longs;ed mod&ograve; in hanc, mo&shy;<lb/>d&ograve; in illam partem deflectebat, ut opus e&longs;&longs;et retroducere, <lb/>ade&ograve; ut ducendo &amp; reducendo pecuniam contriverit, &amp; ope&shy;<lb/>ram lu&longs;erit Paconius. </s>
  
 <s>Potui&longs;&longs;et tamen huic malo occurrere, <lb/>nec &longs;ui inventi laude fraudari, &longs;i circ&agrave; fu&longs;os non unicum, <lb/>&longs;ed duplicem funem ita involvi&longs;&longs;et, ut funium &longs;piris vel ab <lb/>extremitatibus fu&longs;orum, vel &agrave; medio, incipientibus, funis <lb/>uterque paribus &longs;emper intervallis &agrave; &longs;ibi proxim&acirc; Rot&acirc; di&longs;ta&shy;<lb/>rent; &longs;ic enim factum fui&longs;&longs;et, ut boves &aelig;qualiter utrumque <lb/>funem trahentes, &aelig;qualiterque evolventes, molem illam rect&acirc; <lb/>vi&acirc; deducerent. </s></p><p type="main"> <s>Potui&longs;&longs;et tamen huic malo occurrere, <lb/>nec &longs;ui inventi laude fraudari, &longs;i circ&agrave; fu&longs;os non unicum, <lb/>&longs;ed duplicem funem ita involvi&longs;&longs;et, ut funium &longs;piris vel ab <lb/>extremitatibus fu&longs;orum, vel &agrave; medio, incipientibus, funis <lb/>uterque paribus &longs;emper intervallis &agrave; &longs;ibi proxim&acirc; Rot&acirc; di&longs;ta&shy;<lb/>rent; &longs;ic enim factum fui&longs;&longs;et, ut boves &aelig;qualiter utrumque <lb/>funem trahentes, &aelig;qualiterque evolventes, molem illam rect&acirc; <lb/>vi&acirc; deducerent. </s></p><p type="main">
  
Line 3187 
Line 3187 
  
 <s>Id quod, <lb/>per &longs;e quidem &longs;atis clarum, dilucidi&ugrave;s explicabitur, &longs;i ex mi&shy;<lb/><figure id="id.017.01.230.1.jpg" xlink:href="017/01/230/1.jpg"/><lb/>nore circulo extet particula, cu&shy;<lb/>jus altitudo &longs;it ON, ex majore <lb/>autem circulo &aelig;qualis altitudo <lb/>emineat IM. </s> <s>Id quod, <lb/>per &longs;e quidem &longs;atis clarum, dilucidi&ugrave;s explicabitur, &longs;i ex mi&shy;<lb/><figure id="id.017.01.230.1.jpg" xlink:href="017/01/230/1.jpg"/><lb/>nore circulo extet particula, cu&shy;<lb/>jus altitudo &longs;it ON, ex majore <lb/>autem circulo &aelig;qualis altitudo <lb/>emineat IM. </s>
  
 <s>Ductis Tangen&shy;<lb/>tibus &amp; Radiis, certum e&longs;t Se&shy;<lb/>cantis exce&longs;&longs;um ON &longs;upra Ra&shy;<lb/>dium LO minorem, habere <lb/>majorem Rationem ad &longs;uum <lb/>Radium, qu&agrave;m habeat &aelig;qualis <lb/>exce&longs;&longs;us IM ad &longs;uum Radium <lb/>LI majorem ex 8.lib.5. E&longs;t igl&shy;<lb/>tur MLP angulus minor angulo NLS, &amp; Complementum <lb/>LMP majus e&longs;t Complemento LNS quare totus angulus <lb/>VMP major e&longs;t toto angulo TNS, ac proinde magis ad ro&shy;<lb/>tunditatem accedit. <lb/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="main"> <s>Ductis Tangen&shy;<lb/>tibus &amp; Radiis, certum e&longs;t Se&shy;<lb/>cantis exce&longs;&longs;um ON &longs;upra Ra&shy;<lb/>dium LO minorem, habere <lb/>majorem Rationem ad &longs;uum <lb/>Radium, qu&agrave;m habeat &aelig;qualis <lb/>exce&longs;&longs;us IM ad &longs;uum Radium <lb/>LI majorem ex 8.lib.5. <!--neuer Satz--> E&longs;t igi&shy;<lb/>tur MLP angulus minor angulo NLS, &amp; Complementum <lb/>LMP majus e&longs;t Complemento LNS quare totus angulus <lb/>VMP major e&longs;t toto angulo TNS, ac proinde magis ad ro&shy;<lb/>tunditatem accedit. <lb/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="main">
  
 <s><emph type="center"/>CAPUT X.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>CAPUT X.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
Line 3253 
Line 3253 
  
 <s>Et h&aelig;c quidem, quando centri motus legem accipit &agrave; pe&shy;<lb/>ripheri&acirc; majoris circuli; ad cujus motum minor circulus con&shy;<lb/>centricus movetur; eo quod major circulus in&longs;i&longs;tit &longs;ubjecto pla&shy;<lb/>no, cui orbita &longs;ubinde coaptatur rectam lineam &longs;ibi &aelig;qualem <lb/>de&longs;ignans ex hypothe&longs;i, dumque movetur, &longs;ecum rapit interio&shy;<lb/>rem circulum. </s></p><pb xlink:href="017/01/235.jpg" pagenum="219"/><p type="main"> <s>Et h&aelig;c quidem, quando centri motus legem accipit &agrave; pe&shy;<lb/>ripheri&acirc; majoris circuli; ad cujus motum minor circulus con&shy;<lb/>centricus movetur; eo quod major circulus in&longs;i&longs;tit &longs;ubjecto pla&shy;<lb/>no, cui orbita &longs;ubinde coaptatur rectam lineam &longs;ibi &aelig;qualem <lb/>de&longs;ignans ex hypothe&longs;i, dumque movetur, &longs;ecum rapit interio&shy;<lb/>rem circulum. </s></p><pb xlink:href="017/01/235.jpg" pagenum="219"/><p type="main">
  
 <s>Quod &longs;i minor circulus in&longs;i&longs;tat &longs;ubjecto &longs;ibi plano, <gap/>n&shy;<lb/>que det motui centri; quia minor peripheria de&longs;ignat <gap/>n <lb/>&longs;ibi &aelig;qualem, res contrario modo procedit, quia dum ad mi&shy;<lb/>noris circuli motum circulus major movetur, hujus orbita de&shy;<lb/>&longs;ignat in plano &longs;ubjecto lineam minori peripheri&aelig; &aelig;qualem. </s> <s>Quod &longs;i minor circulus in&longs;i&longs;tat &longs;ubjecto &longs;ibi plano, legem&shy;<lb/>que det motui centri; quia minor peripheria de&longs;ignat rectam <lb/>&longs;ibi &aelig;qualem, res contrario modo procedit, quia dum ad mi&shy;<lb/>noris circuli motum circulus major movetur, hujus orbita de&shy;<lb/>&longs;ignat in plano &longs;ubjecto lineam minori peripheri&aelig; &aelig;qualem. </s>
  
 <lb/><s>Hinc &longs;i arcus SI de&longs;ignat rectam SG &longs;ibi &aelig;qualem, ubi I ve&shy;<lb/>nerit in G, etiam D erit in H, atque totus Quadrans BD de&shy;<lb/>&longs;ignabit &longs;ol&ugrave;m rectam BH &aelig;qualem rect&aelig; SG. <!-- KEEP S--></s> <lb/><s>Hinc &longs;i arcus SI de&longs;ignat rectam SG &longs;ibi &aelig;qualem, ubi I ve&shy;<lb/>nerit in G, etiam D erit in H, atque totus Quadrans BD de&shy;<lb/>&longs;ignabit &longs;ol&ugrave;m rectam BH &aelig;qualem rect&aelig; SG. <!-- KEEP S--></s>
  
Line 3263 
Line 3263 
  
 <s>Ex his apert&egrave; liquet eam lineam rectam in &longs;ubjecto plano de&shy;<lb/>&longs;ignari &agrave; peripheri&acirc; t&ugrave;m majoris, t&ugrave;m minoris circuli, qu&aelig; <lb/>&aelig;qualis &longs;it motui centri, prout ille legem accipit &agrave; majore aut <lb/>&agrave; minore orbit&acirc;, ad cujus motum altera movetur; ac proinde <lb/>mod&ograve; longiori, mod&ograve; breviori line&aelig; rect&aelig; in motu coaptantur <lb/>amb&aelig; peripheri&aelig;; ut enim rect&egrave; loquitur Ari&longs;toteles loc. </s> <s>Ex his apert&egrave; liquet eam lineam rectam in &longs;ubjecto plano de&shy;<lb/>&longs;ignari &agrave; peripheri&acirc; t&ugrave;m majoris, t&ugrave;m minoris circuli, qu&aelig; <lb/>&aelig;qualis &longs;it motui centri, prout ille legem accipit &agrave; majore aut <lb/>&agrave; minore orbit&acirc;, ad cujus motum altera movetur; ac proinde <lb/>mod&ograve; longiori, mod&ograve; breviori line&aelig; rect&aelig; in motu coaptantur <lb/>amb&aelig; peripheri&aelig;; ut enim rect&egrave; loquitur Ari&longs;toteles loc. </s>
  
 <s>cit. <lb/><emph type="italics"/>Quando hic quidem movet, ille ver&ograve; movetur ab i&longs;<gap/>o, quantum uti&shy;<lb/>que moverit alter, tantum alter movebitur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> <s>cit. <lb/><emph type="italics"/>Quando hic quidem movet, ille ver&ograve; movetur ab i&longs;to, quantum uti&shy;<lb/>que moverit alter, tantum alter movebitur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
 <s>Cur igitur parem lineam rectam de&longs;ignat in plano utraque <lb/>orbita major &amp; minor? </s> <s>Cur igitur parem lineam rectam de&longs;ignat in plano utraque <lb/>orbita major &amp; minor? </s>
  
Line 3423 
Line 3423 
  
 <s>Subtilitas h&aelig;c relinquatur gemmariis, aurifici&shy;<lb/>bus, aur&iacute;que monetalis cu&longs;oribus, quibus damnum e&longs;&longs;et minu&shy;<lb/>tias contemnere. </s> <s>Subtilitas h&aelig;c relinquatur gemmariis, aurifici&shy;<lb/>bus, aur&iacute;que monetalis cu&longs;oribus, quibus damnum e&longs;&longs;et minu&shy;<lb/>tias contemnere. </s>
  
 <s>Quamquam nec i&longs;tis author fuerim, ut &longs;in&shy;<lb/><gap/>aribus granis uterentur, &longs;ed poti&ugrave;s ponderibus, qu&aelig; plturi&shy;<lb/><gap/>anis &aelig;quivalerent; &longs;i enim &longs;ingula grana &agrave; legitimo pon&shy;<lb/>dere <gap/>iciunt per cente&longs;imam grani partem, qu&aelig; facil&egrave; &longs;ens&ucirc;s <pb xlink:href="017/01/247.jpg" pagenum="231"/>aciem fugit, additis centum huju&longs;modi granis error e&longs;t inte&shy;<lb/>gri grani deficientis; &amp; in uncia libr&aelig; Roman&aelig; ponderalis ad <lb/>monetam pertinentis cum grana 576 contineantur, in uncia <lb/>auri error e&longs;&longs;et granorum fer&egrave; &longs;ex deficientium, &amp; in integr&acirc; <lb/>libr&acirc;, qu&aelig; e&longs;t granorum 6912, e&longs;&longs;et error granorum 69; qui <lb/>tamen error vix contingat, &longs;i a&longs;&longs;umatur integra uncia, aut li&shy;<lb/>bra: illud &longs;i quidem, quod &longs;olitarium pr&aelig; &longs;ua tenuitate in con&shy;<lb/>&longs;pectum non cadit, cum pluribus &longs;imilibus conjunctum evadit <lb/>demum notabile atque con&longs;picuum. </s> <s>Quamquam nec i&longs;tis author fuerim, ut &longs;in&shy;<lb/>gularibus granis uterentur, &longs;ed poti&ugrave;s ponderibus, qu&aelig; pluri&shy;<lb/>bus granis &aelig;quivalerent; &longs;i enim &longs;ingula grana &agrave; legitimo pon&shy;<lb/>dere dificiunt per cente&longs;imam grani partem, qu&aelig; facil&egrave; &longs;ens&ucirc;s <pb xlink:href="017/01/247.jpg" pagenum="231"/>aciem fugit, additis centum huju&longs;modi granis error e&longs;t inte&shy;<lb/>gri grani deficientis; &amp; in uncia libr&aelig; Roman&aelig; ponderalis ad <lb/>monetam pertinentis cum grana 576 contineantur, in uncia <lb/>auri error e&longs;&longs;et granorum fer&egrave; &longs;ex deficientium, &amp; in integr&acirc; <lb/>libr&acirc;, qu&aelig; e&longs;t granorum 6912, e&longs;&longs;et error granorum 69; qui <lb/>tamen error vix contingat, &longs;i a&longs;&longs;umatur integra uncia, aut li&shy;<lb/>bra: illud &longs;i quidem, quod &longs;olitarium pr&aelig; &longs;ua tenuitate in con&shy;<lb/>&longs;pectum non cadit, cum pluribus &longs;imilibus conjunctum evadit <lb/>demum notabile atque con&longs;picuum. </s>
  
 <s>Quare ad paranda pon&shy;<lb/>dera huju&longs;modi &longs;ubtiliora, a&longs;&longs;ume laminam metallicam ponde&shy;<lb/>re unius libr&aelig;, &longs;ed &aelig;quabiliter exten&longs;am, eju&longs;que duodecimam <lb/>partem accipe; h&aelig;c erit Uncia, quam &longs;epones. </s> <s>Quare ad paranda pon&shy;<lb/>dera huju&longs;modi &longs;ubtiliora, a&longs;&longs;ume laminam metallicam ponde&shy;<lb/>re unius libr&aelig;, &longs;ed &aelig;quabiliter exten&longs;am, eju&longs;que duodecimam <lb/>partem accipe; h&aelig;c erit Uncia, quam &longs;epones. </s>
  
Line 3467 
Line 3467 
  
 <s>TABELLE WAR HIER<!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> <s>TABELLE WAR HIER<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>Unum h&icirc;c, ubi de Ponderibus &longs;ermo e&longs;t, obiter moneo, libr&aelig; <lb/>nomen apud Romanos &aelig;quivocum fui&longs;&longs;e, alia enim erat libra <lb/>Ponderalis aridorum, alia Men&longs;uralis liquidorum (&amp; poti&longs;&longs;i&shy;<lb/>mum olei, quod cornu librali metiebantur) quam inci&longs;is &amp; in&shy;<lb/>&longs;culptis lineis in uncias 12 partiebantur, quemadmodum &amp; li&shy;<lb/>bra pondo in uncias pariter 12 di&longs;tinguebatur: &longs;ed inter utram&shy;<lb/>que libram, &longs;i materia ip&longs;a ad pondus revocabatur, non exi&shy;<lb/>guum erat di&longs;crimen; ut enim ex proprio experimento te&longs;t<gap/><pb xlink:href="017/01/251.jpg" pagenum="235"/>tur Galenus lib.  <s>Unum h&icirc;c, ubi de Ponderibus &longs;ermo e&longs;t, obiter moneo, libr&aelig; <lb/>nomen apud Romanos &aelig;quivocum fui&longs;&longs;e, alia enim erat libra <lb/>Ponderalis aridorum, alia Men&longs;uralis liquidorum (&amp; poti&longs;&longs;i&shy;<lb/>mum olei, quod cornu librali metiebantur) quam inci&longs;is &amp; in&shy;<lb/>&longs;culptis lineis in uncias 12 partiebantur, quemadmodum &amp; li&shy;<lb/>bra pondo in uncias pariter 12 di&longs;tinguebatur: &longs;ed inter utram&shy;<lb/>que libram, &longs;i materia ip&longs;a ad pondus revocabatur, non exi&shy;<lb/>guum erat di&longs;crimen; ut enim ex proprio experimento te&longs;ta-<pb xlink:href="017/01/251.jpg" pagenum="235"/>tur Galenus lib.
  
 6. cap.  6. cap.
  
 8. <emph type="italics"/>de compo&longs;itione medicam. </s> 8. <emph type="italics"/>de compo&longs;itione medicam. </s>
  
 <s>per genera.<emph.end type="italics"/><lb/>Libra men&longs;ura &longs;ol&ugrave;m uncias decem continebat, quarum li&shy;<lb/>bra pondo erat duodecim: quapropter uncia men&longs;uralis ad un&shy;<lb/>ciam ponderalem erat ut 5 ad 6 &longs;pectat&acirc; gravitate &amp; quantita&shy;<lb/>te materi&aelig;. <lb/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="main"> <s>per genera. <emph.end type="italics"/><!--neuer Satz--> <lb/>Libra men&longs;ura &longs;ol&ugrave;m uncias decem continebat, quarum li&shy;<lb/>bra pondo erat duodecim: quapropter uncia men&longs;uralis ad un&shy;<lb/>ciam ponderalem erat ut 5 ad 6 &longs;pectat&acirc; gravitate &amp; quantita&shy;<lb/>te materi&aelig;. <lb/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="main">
  
 <s><emph type="center"/>CAPUT II.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>CAPUT II.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
Line 3505 
Line 3505 
  
 <s>Si <lb/>enim pondera e&longs;&longs;ent &aelig;qualia, ponderis A re&longs;i&longs;tentia ratione <pb xlink:href="017/01/253.jpg" pagenum="237"/>mot&ucirc;s e&longs;&longs;et &longs;ubquadrupla, &longs;ed quadruplicatur ratione gravita&shy;<lb/>tis, ergo re&longs;i&longs;tentia e&longs;t &aelig;qualis: item &longs;i longitudines e&longs;&longs;ent <lb/>&aelig;quales, re&longs;i&longs;tentia ponderis B e&longs;&longs;et &longs;ubquadrupla ratione <lb/>gravitatis, &longs;ed quadruplicatur ratione di&longs;tanti&aelig; CB; ergo in B <lb/>e&longs;t &aelig;qualis. </s></p><p type="main"> <s>Si <lb/>enim pondera e&longs;&longs;ent &aelig;qualia, ponderis A re&longs;i&longs;tentia ratione <pb xlink:href="017/01/253.jpg" pagenum="237"/>mot&ucirc;s e&longs;&longs;et &longs;ubquadrupla, &longs;ed quadruplicatur ratione gravita&shy;<lb/>tis, ergo re&longs;i&longs;tentia e&longs;t &aelig;qualis: item &longs;i longitudines e&longs;&longs;ent <lb/>&aelig;quales, re&longs;i&longs;tentia ponderis B e&longs;&longs;et &longs;ubquadrupla ratione <lb/>gravitatis, &longs;ed quadruplicatur ratione di&longs;tanti&aelig; CB; ergo in B <lb/>e&longs;t &aelig;qualis. </s></p><p type="main">
  
 <s>Neutrum igitur pondus pote&longs;t oppo&longs;ito ponderi impetum <lb/>imprimere, quo elevetur; quia nimirum unaqu&aelig;que gravitas <lb/>majorem impetum alteri communicare non pote&longs;t, qu&agrave;m po&longs;&shy;<lb/>&longs;it ip&longs;a concipere, ac propterea impetus gravitatis B, qu&aelig; e&longs;t <lb/>ut CA, potens conari deor&longs;um ut GE, &longs;i imprimeretur gravi&shy;<lb/>tati A, qu&aelig; e&longs;t ut CB, deberet illam elevare ut FD: Atqui <lb/>gravitas ip&longs;ius A, qu&aelig; e&longs;t ut CB, conatur deors&ugrave;m ut FD, &amp; <lb/>ejus impetus &longs;i gravitati B, qu&aelig; e&longs;t ut CA, imprimeretur, il&shy;<lb/>lam elevare deberet ut GE: igitur in unaqu<gap/>que gravitate <lb/>&aelig;qualis e&longs;&longs;et eju&longs;dem conatus deors&ugrave;m &amp; vis illata nitens &longs;ur&shy;<lb/>s&ugrave;m, nec plus pr&aelig;&longs;tare po&longs;&longs;et impetus impre&longs;&longs;us, qu&agrave;m innatus. </s> <s>Neutrum igitur pondus pote&longs;t oppo&longs;ito ponderi impetum <lb/>imprimere, quo elevetur; quia nimirum unaqu&aelig;que gravitas <lb/>majorem impetum alteri communicare non pote&longs;t, qu&agrave;m po&longs;&shy;<lb/>&longs;it ip&longs;a concipere, ac propterea impetus gravitatis B, qu&aelig; e&longs;t <lb/>ut CA, potens conari deor&longs;um ut GE, &longs;i imprimeretur gravi&shy;<lb/>tati A, qu&aelig; e&longs;t ut CB, deberet illam elevare ut FD: Atqui <lb/>gravitas ip&longs;ius A, qu&aelig; e&longs;t ut CB, conatur deors&ugrave;m ut FD, &amp; <lb/>ejus impetus &longs;i gravitati B, qu&aelig; e&longs;t ut CA, imprimeretur, il&shy;<lb/>lam elevare deberet ut GE: igitur in unaqu&acirc;que gravitate <lb/>&aelig;qualis e&longs;&longs;et eju&longs;dem conatus deors&ugrave;m &amp; vis illata nitens &longs;ur&shy;<lb/>s&ugrave;m, nec plus pr&aelig;&longs;tare po&longs;&longs;et impetus impre&longs;&longs;us, qu&agrave;m innatus. </s>
  
 <lb/><s>Utraque igitur con&longs;i&longs;tere debet, &amp; neutra impetum acquirit, <lb/>aut ab alter&acirc; impetum accipit, quia fru&longs;tra e&longs;&longs;et impetus acqui&shy;<lb/>&longs;itus aut impre&longs;&longs;us, quem nullus con&longs;equi pote&longs;t motus. </s> <lb/><s>Utraque igitur con&longs;i&longs;tere debet, &amp; neutra impetum acquirit, <lb/>aut ab alter&acirc; impetum accipit, quia fru&longs;tra e&longs;&longs;et impetus acqui&shy;<lb/>&longs;itus aut impre&longs;&longs;us, quem nullus con&longs;equi pote&longs;t motus. </s>
  
Line 3651 
Line 3651 
  
 <s>20.00&Prime; &aelig;quatur momento BC hoc e&longs;t 1 &rx;, fact&acirc; per <lb/>Antithe&longs;in communi &longs;ubtractione (70756/1121481) &rx;, remanet &aelig;quatio <lb/>inter pondus unc. </s> <s>20.00&Prime; &aelig;quatur momento BC hoc e&longs;t 1 &rx;, fact&acirc; per <lb/>Antithe&longs;in communi &longs;ubtractione (70756/1121481) &rx;, remanet &aelig;quatio <lb/>inter pondus unc. </s>
  
 <s>20.00&Prime; &amp; (10507<gap/>5/1121481) &rx;, &amp; fact&acirc; divi&longs;ione emer&shy;<lb/>git pretium 1 &rx;, hoc e&longs;t momentum BC pondo unc. </s> <s>20.00&Prime; &amp; (1050725/1121481) &rx;, &amp; fact&acirc; divi&longs;ione emer&shy;<lb/>git pretium 1 &rx;, hoc e&longs;t momentum BC pondo unc. </s>
  
 <s>21. 347&tprime;. </s> <s>21. 347&tprime;. </s>
  
Line 3661 
Line 3661 
  
 <s>20, totum momentum in A <lb/>e&longs;t unc. </s> <s>20, totum momentum in A <lb/>e&longs;t unc. </s>
  
 <s>21. 347&tprime;, omnino &aelig;quale momento ip&longs;ius B: id quod <lb/>ab initio vix &longs;perare audebam, cum h&aelig;c operatio &agrave; &longs;uperiore <lb/>differat &longs;ol&ugrave;m per (<gap/>/1000). H&icirc;c pariter brachij AC gravitas ab&longs;o&shy;<lb/>luta pondo unc. </s> <s>21. 347&tprime;, omnino &aelig;quale momento ip&longs;ius B: id quod <lb/>ab initio vix &longs;perare audebam, cum h&aelig;c operatio &agrave; &longs;uperiore <lb/>differat &longs;ol&ugrave;m per (1/1000). <!--neuer Satz--> H&icirc;c pariter brachij AC gravitas ab&longs;o&shy;<lb/>luta pondo unc. </s>
  
 <s>2. 66&Prime;. <!-- REMOVE S-->habet momentum unc. </s> <s>2. 66&Prime;. <!-- REMOVE S-->habet momentum unc. </s>
  
Line 3735 
Line 3735 
  
 <s>Quod &longs;i ob in&aelig;qualem virg&aelig; cra&longs;&longs;itiem non plan&egrave; <lb/>ad mediam illius longitudinem facta &longs;it &longs;u&longs;pen&longs;io, &longs;ed &aelig;quili&shy;<lb/>britas contingat in puncto, quod propius e&longs;t cra&longs;&longs;iori extremi&shy;<lb/>tati virg&aelig;, fact&acirc; alterutrius brachij inflexione tollitur &aelig;quili&shy;<lb/>brium, quia non jam ampli&ugrave;s eadem e&longs;t reciproc&egrave; Ratio longi&shy;<lb/>tudinum, qu&aelig; &amp; gravitatum. </s></p><p type="main"> <s>Quod &longs;i ob in&aelig;qualem virg&aelig; cra&longs;&longs;itiem non plan&egrave; <lb/>ad mediam illius longitudinem facta &longs;it &longs;u&longs;pen&longs;io, &longs;ed &aelig;quili&shy;<lb/>britas contingat in puncto, quod propius e&longs;t cra&longs;&longs;iori extremi&shy;<lb/>tati virg&aelig;, fact&acirc; alterutrius brachij inflexione tollitur &aelig;quili&shy;<lb/>brium, quia non jam ampli&ugrave;s eadem e&longs;t reciproc&egrave; Ratio longi&shy;<lb/>tudinum, qu&aelig; &amp; gravitatum. </s></p><p type="main">
  
 <s>Ex his pariter con&longs;equens e&longs;t aliquando minimam virtutem <lb/>&longs;atis e&longs;&longs;e ad dimovenda ab &aelig;quilibrio ingentia corpora, &longs;i <gap/><lb/>&longs;u&longs;tineantur, ut fulcrum vel in puncto, vel in line&acirc; contingant: <lb/>quoniam &longs;i corpus grave in&longs;i&longs;tat apici coni, aut pyramidis, aut <pb xlink:href="017/01/265.jpg" pagenum="249"/>angulo &longs;olido, aut portioni &longs;ph&aelig;ric&aelig;, quam contingat idem <lb/>corpus &longs;ive plan&acirc;, &longs;ive &longs;ph&aelig;ric&egrave; cav&acirc;, &longs;ive &longs;ph&aelig;ricam &aelig;mulan&shy;<lb/>te &longs;uperficie, contactus in puncto efficitur, ac propterea qua&shy;<lb/>cunque in extremitate corporis addatur vis movendi, &aelig;quili&shy;<lb/>brium tollitur, &amp; quidem e&ograve; facili&ugrave;s, quo magis &agrave; puncto con&shy;<lb/>tact&ucirc;s extremitas illa removetur; in ill&acirc; quippe di&longs;tanti&acirc; vis mo&shy;<lb/>vendi apta velociorem motum efficere, qu&agrave;m &longs;i propior e&longs;&longs;et, <lb/>plus habet momenti: Id quod adhuc facili&ugrave;s accidit, &longs;i ab ex&shy;<lb/>tremitate, ubi vis movendi applicatur, duct&acirc; per contingentis <lb/>fulcri punctum rect&acirc; line&acirc; ad oppo&longs;itam extremitatem, in&aelig;qua&shy;<lb/>liter divi&longs;a &longs;it in puncto contact&ucirc;s, &amp; vis ip&longs;a movendi in magis <lb/>di&longs;tante extremitate con&longs;tituta fuerit; tunc enim non &longs;ua tan&shy;<lb/>t&ugrave;m momenta addit, &longs;ed illa multiplicat pro Ratione exce&longs;s&ucirc;s <lb/>&longs;u&aelig; di&longs;tanti&aelig;; quemadmodum de in&aelig;qualibus libr&aelig; brachiis <lb/>dictum e&longs;t. </s> <s>Ex his pariter con&longs;equens e&longs;t aliquando minimam virtutem <lb/>&longs;atis e&longs;&longs;e ad dimovenda ab &aelig;quilibrio ingentia corpora, &longs;i ita <lb/>&longs;u&longs;tineantur, ut fulcrum vel in puncto, vel in line&acirc; contingant: <lb/>quoniam &longs;i corpus grave in&longs;i&longs;tat apici coni, aut pyramidis, aut <pb xlink:href="017/01/265.jpg" pagenum="249"/>angulo &longs;olido, aut portioni &longs;ph&aelig;ric&aelig;, quam contingat idem <lb/>corpus &longs;ive plan&acirc;, &longs;ive &longs;ph&aelig;ric&egrave; cav&acirc;, &longs;ive &longs;ph&aelig;ricam &aelig;mulan&shy;<lb/>te &longs;uperficie, contactus in puncto efficitur, ac propterea qua&shy;<lb/>cunque in extremitate corporis addatur vis movendi, &aelig;quili&shy;<lb/>brium tollitur, &amp; quidem e&ograve; facili&ugrave;s, quo magis &agrave; puncto con&shy;<lb/>tact&ucirc;s extremitas illa removetur; in ill&acirc; quippe di&longs;tanti&acirc; vis mo&shy;<lb/>vendi apta velociorem motum efficere, qu&agrave;m &longs;i propior e&longs;&longs;et, <lb/>plus habet momenti: Id quod adhuc facili&ugrave;s accidit, &longs;i ab ex&shy;<lb/>tremitate, ubi vis movendi applicatur, duct&acirc; per contingentis <lb/>fulcri punctum rect&acirc; line&acirc; ad oppo&longs;itam extremitatem, in&aelig;qua&shy;<lb/>liter divi&longs;a &longs;it in puncto contact&ucirc;s, &amp; vis ip&longs;a movendi in magis <lb/>di&longs;tante extremitate con&longs;tituta fuerit; tunc enim non &longs;ua tan&shy;<lb/>t&ugrave;m momenta addit, &longs;ed illa multiplicat pro Ratione exce&longs;s&ucirc;s <lb/>&longs;u&aelig; di&longs;tanti&aelig;; quemadmodum de in&aelig;qualibus libr&aelig; brachiis <lb/>dictum e&longs;t. </s>
  
 <s>Sin autem fulcrum &longs;u&longs;tinens, quod horizonti paral&shy;<lb/>lelum ponitur, &longs;it acies pri&longs;matis, aut latus pyramidis jacentis, <lb/>aut portio cylindrica &longs;eu conica jacens; tunc in line&acirc; fit con&shy;<lb/>tactus, &longs;i vel plana &longs;it, vel circulariter concava corporis in&shy;<lb/>&longs;i&longs;tentis &longs;uperficies: &longs;ed &longs;i vis movendi, quantacumque &longs;it, ad&shy;<lb/>datur &longs;ecund&ugrave;m rectam lineam, qu&aelig; efficit Gravitatis diame&shy;<lb/>trum, puta in A vel N, non mutat &aelig;quilibritatem, &longs;i fulcrum <lb/>congruit toti diametro AN: &longs;i ver&ograve; fulcrum brevius e&longs;t qu&agrave;m <lb/>AN, &amp; ex. </s> <s>Sin autem fulcrum &longs;u&longs;tinens, quod horizonti paral&shy;<lb/>lelum ponitur, &longs;it acies pri&longs;matis, aut latus pyramidis jacentis, <lb/>aut portio cylindrica &longs;eu conica jacens; tunc in line&acirc; fit con&shy;<lb/>tactus, &longs;i vel plana &longs;it, vel circulariter concava corporis in&shy;<lb/>&longs;i&longs;tentis &longs;uperficies: &longs;ed &longs;i vis movendi, quantacumque &longs;it, ad&shy;<lb/>datur &longs;ecund&ugrave;m rectam lineam, qu&aelig; efficit Gravitatis diame&shy;<lb/>trum, puta in A vel N, non mutat &aelig;quilibritatem, &longs;i fulcrum <lb/>congruit toti diametro AN: &longs;i ver&ograve; fulcrum brevius e&longs;t qu&agrave;m <lb/>AN, &amp; ex. </s>
  
Line 3755 
Line 3755 
  
 <s>Idem Atlas Sinicus, cum &longs;ermo e&longs;t de Pro&shy;<lb/>vincia Peking, ubi &longs;olum e&longs;&longs;e areno&longs;um atque plani&longs;&longs;imum <lb/>te&longs;tatur, h&aelig;c habet pag.28. <emph type="italics"/>Modus itineris faciendi hi&longs;ce locis <lb/>non infrequens, nec incommodus e&longs;t. </s> <s>Idem Atlas Sinicus, cum &longs;ermo e&longs;t de Pro&shy;<lb/>vincia Peking, ubi &longs;olum e&longs;&longs;e areno&longs;um atque plani&longs;&longs;imum <lb/>te&longs;tatur, h&aelig;c habet pag.28. <emph type="italics"/>Modus itineris faciendi hi&longs;ce locis <lb/>non infrequens, nec incommodus e&longs;t. </s>
  
 <s>Plau&longs;trum adhibent cum <gap/><lb/>rot&acirc; ita con&longs;titutum, ut uni illius medium oceupandi, &amp; qua&longs;i equo <lb/>in&longs;idendi &longs;it locus, aliis duobus ab utroque latere ad&longs;identibus; auri&shy;<lb/>ga plau&longs;trum retro ligneis vectibus urget ac promovet non &longs;ecur&egrave; mi&shy;<lb/>n&ugrave;s, qu&agrave;m velociter.<emph.end type="italics"/></s><s> Si rem conjecturis indagare liceat, ego ro&shy;<lb/>tam concipio ita inclu&longs;am ligneo loculamento majoris &longs;egmen&shy;<lb/>ti circuli figuram habente, ut huic in&longs;itus &longs;it rot&aelig; axis, ad dex&shy;<lb/>tram autem &amp; ad l&aelig;vam extantia tabulata tant&aelig; latitudinis, <lb/>ut quis mod&ograve; prop&egrave; rotam, mod&ograve; longi&ugrave;s ad&longs;idere queat ad <lb/>&aelig;quilibrium con&longs;tituendum inter duos viatores in&aelig;qualiter <lb/>graves: Aurig&aelig; locus e&longs;t in &longs;uprema parte loculamenti, cui <lb/>qua&longs;i equitans in&longs;idet, bino&longs;que contos, &longs;eu vectes concinn&egrave; <lb/>locatos, ut manubrium ante &longs;e habeat, extremitas altera (for&shy;<lb/>ta&longs;s&egrave; in acumen de&longs;inens, ut leviter &longs;olo infigatur) po&longs;t &longs;e ter&shy;<lb/>ram re&longs;piciat, utr&acirc;que manu apprehendens &longs;olum obliqu&egrave; pre&shy;<lb/>mit, &amp; currum in anteriora velociter promovet. </s> <s>Plau&longs;trum adhibent cum un&acirc; <lb/>rot&acirc; ita con&longs;titutum, ut uni illius medium occupandi, &amp; qua&longs;i equo <lb/>in&longs;idendi &longs;it locus, aliis duobus ab utroque latere ad&longs;identibus; auri&shy;<lb/>ga plau&longs;trum retro ligneis vectibus urget ac promovet non &longs;ecur&egrave; mi&shy;<lb/>n&ugrave;s, qu&agrave;m velociter.<emph.end type="italics"/></s><s> Si rem conjecturis indagare liceat, ego ro&shy;<lb/>tam concipio ita inclu&longs;am ligneo loculamento majoris &longs;egmen&shy;<lb/>ti circuli figuram habente, ut huic in&longs;itus &longs;it rot&aelig; axis, ad dex&shy;<lb/>tram autem &amp; ad l&aelig;vam extantia tabulata tant&aelig; latitudinis, <lb/>ut quis mod&ograve; prop&egrave; rotam, mod&ograve; longi&ugrave;s ad&longs;idere queat ad <lb/>&aelig;quilibrium con&longs;tituendum inter duos viatores in&aelig;qualiter <lb/>graves: Aurig&aelig; locus e&longs;t in &longs;uprema parte loculamenti, cui <lb/>qua&longs;i equitans in&longs;idet, bino&longs;que contos, &longs;eu vectes concinn&egrave; <lb/>locatos, ut manubrium ante &longs;e habeat, extremitas altera (for&shy;<lb/>ta&longs;s&egrave; in acumen de&longs;inens, ut leviter &longs;olo infigatur) po&longs;t &longs;e ter&shy;<lb/>ram re&longs;piciat, utr&acirc;que manu apprehendens &longs;olum obliqu&egrave; pre&shy;<lb/>mit, &amp; currum in anteriora velociter promovet. </s>
  
 <s>Id quod nemi&shy;<lb/>ni difficile videatur, qui &longs;&aelig;pi&ugrave;s ob&longs;ervaverit &agrave; puero fabri <lb/>lignarij aut ferrarij rotam curulem identidem impul&longs;am per <lb/>urbis vias velociter deduci; qu&aelig; dum impre&longs;&longs;o impetu veloci-<pb xlink:href="017/01/267.jpg" pagenum="251"/>ter conver&longs;a in anteriora promovetur, licet huc atque illuc <lb/>nutabunda inclinetur, ob velocem conver&longs;ionem immunis e&longs;t &agrave; <lb/>ca&longs;u: quemadmodum etiam &longs;tanneum aut argenteum orbem <lb/>apici cultri impo&longs;itum, &longs;i in gyrum velociter agatur, &agrave; ca&longs;u im&shy;<lb/>munem videmus, etiam&longs;i punctum &longs;u&longs;tentationis non exacti&longs;&longs;i&shy;<lb/>m&egrave; centro re&longs;pondeat. </s> <s>Id quod nemi&shy;<lb/>ni difficile videatur, qui &longs;&aelig;pi&ugrave;s ob&longs;ervaverit &agrave; puero fabri <lb/>lignarij aut ferrarij rotam curulem identidem impul&longs;am per <lb/>urbis vias velociter deduci; qu&aelig; dum impre&longs;&longs;o impetu veloci-<pb xlink:href="017/01/267.jpg" pagenum="251"/>ter conver&longs;a in anteriora promovetur, licet huc atque illuc <lb/>nutabunda inclinetur, ob velocem conver&longs;ionem immunis e&longs;t &agrave; <lb/>ca&longs;u: quemadmodum etiam &longs;tanneum aut argenteum orbem <lb/>apici cultri impo&longs;itum, &longs;i in gyrum velociter agatur, &agrave; ca&longs;u im&shy;<lb/>munem videmus, etiam&longs;i punctum &longs;u&longs;tentationis non exacti&longs;&longs;i&shy;<lb/>m&egrave; centro re&longs;pondeat. </s>
  
Line 3801 
Line 3801 
  
 <s>Nam &longs;i corpus BC, cujus centrum gravitatis &longs;it A, &longs;u&longs;pen&shy;<lb/>datur &longs;uper polis in I, quando axi &longs;u&longs;tentanti ad perpendiculum <lb/><figure id="id.017.01.270.1.jpg" xlink:href="017/01/270/1.jpg"/><lb/>re&longs;pondet centrum gravitatis A, ma&shy;<lb/>net &aelig;quilibrium, &longs;ed fact&acirc; corporis <lb/>inclinatione, ut A recedat &agrave; perpen&shy;<lb/>diculo, jam vers&ugrave;s C plures &longs;unt <lb/>partes gravitatis de&longs;cendentes, qu&agrave;m <lb/>vers&ugrave;s B &longs;int partes a&longs;cendentes, &amp; <lb/>ill&aelig; veloci&ugrave;s moventur deor&longs;um, <lb/>qu&agrave;m h&aelig; &longs;ur&longs;um; quapropter ill&aelig; <pb xlink:href="017/01/271.jpg" pagenum="255"/>majora habent momenta, quibus deorium urgentibus corpus <lb/>revolvitur. </s> <s>Nam &longs;i corpus BC, cujus centrum gravitatis &longs;it A, &longs;u&longs;pen&shy;<lb/>datur &longs;uper polis in I, quando axi &longs;u&longs;tentanti ad perpendiculum <lb/><figure id="id.017.01.270.1.jpg" xlink:href="017/01/270/1.jpg"/><lb/>re&longs;pondet centrum gravitatis A, ma&shy;<lb/>net &aelig;quilibrium, &longs;ed fact&acirc; corporis <lb/>inclinatione, ut A recedat &agrave; perpen&shy;<lb/>diculo, jam vers&ugrave;s C plures &longs;unt <lb/>partes gravitatis de&longs;cendentes, qu&agrave;m <lb/>vers&ugrave;s B &longs;int partes a&longs;cendentes, &amp; <lb/>ill&aelig; veloci&ugrave;s moventur deor&longs;um, <lb/>qu&agrave;m h&aelig; &longs;ur&longs;um; quapropter ill&aelig; <pb xlink:href="017/01/271.jpg" pagenum="255"/>majora habent momenta, quibus deorium urgentibus corpus <lb/>revolvitur. </s>
  
 <s>Id quod mult&ograve; magis contingit in Acrobarycis, qu&aelig; <lb/>nimirum gravitatem in &longs;ummitate habent, ut &longs;i corpori BC <gap/><lb/>&longs;uperiori parte adnexa e&longs;&longs;et pyramis D; cum enim totius com&shy;<lb/>po&longs;it&aelig; molis ex &longs;olido BC, &amp; pyramide D, centrum commu&shy;<lb/>ne gravitatis non e&longs;&longs;et in A, &longs;ed adhuc &longs;uperius procul &agrave; polo <lb/>I, qui e&longs;t centrum mot&ucirc;s, fact&acirc; levi inclinatione multo plus <lb/>gravitatis e&longs;&longs;et ex parte C, qu&agrave;m ex oppo&longs;it&agrave; B, ut con&longs;tat: <lb/>nam qu&ograve; altius &amp; remotius e&longs;t centrum gravitatis, e&ograve; facili&ugrave;s <lb/>linea directionis cadit extra punctum vel lineam &longs;u&longs;tentationis, <lb/>facta pari inclinatione. </s></p><p type="main"> <s>Id quod mult&ograve; magis contingit in Acrobarycis, qu&aelig; <lb/>nimirum gravitatem in &longs;ummitate habent, ut &longs;i corpori BC in <lb/>&longs;uperiori parte adnexa e&longs;&longs;et pyramis D; cum enim totius com&shy;<lb/>po&longs;it&aelig; molis ex &longs;olido BC, &amp; pyramide D, centrum commu&shy;<lb/>ne gravitatis non e&longs;&longs;et in A, &longs;ed adhuc &longs;uperius procul &agrave; polo <lb/>I, qui e&longs;t centrum mot&ucirc;s, fact&acirc; levi inclinatione multo plus <lb/>gravitatis e&longs;&longs;et ex parte C, qu&agrave;m ex oppo&longs;it&agrave; B, ut con&longs;tat: <lb/>nam qu&ograve; altius &amp; remotius e&longs;t centrum gravitatis, e&ograve; facili&ugrave;s <lb/>linea directionis cadit extra punctum vel lineam &longs;u&longs;tentationis, <lb/>facta pari inclinatione. </s></p><p type="main">
  
 <s>Liceat autem h&icirc;c obiter, qua&longs;i cerollarij loco, attingere <lb/>&aelig;quilibria corporum humido in&longs;identium, &amp; Acrobary corum <lb/>fluitantium, in quibus pariter Rationes libr&aelig; agno&longs;centur, &longs;i <lb/>rect&egrave; perpendatur, ubi fiat &longs;u&longs;tentatio. </s> <s>Liceat autem h&icirc;c obiter, qua&longs;i cerollarij loco, attingere <lb/>&aelig;quilibria corporum humido in&longs;identium, &amp; Acrobary corum <lb/>fluitantium, in quibus pariter Rationes libr&aelig; agno&longs;centur, &longs;i <lb/>rect&egrave; perpendatur, ubi fiat &longs;u&longs;tentatio. </s>
  
Line 3911 
Line 3911 
  
 <s>Quare ut <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> D ad pondus C, ita GB <lb/>ad GF, hoc e&longs;t ita KC ad KD: ac propterea fact&acirc; jugi &longs;u&longs;pen&shy;<lb/>&longs;ione in K pondera C &amp; D in&aelig;qualia &longs;ecund&ugrave;m Rationem bra&shy;<lb/>chiorum reciproc&egrave; po&longs;ita &aelig;quiponderabunt &amp; con&longs;i&longs;tent. </s> <s>Quare ut <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> D ad pondus C, ita GB <lb/>ad GF, hoc e&longs;t ita KC ad KD: ac propterea fact&acirc; jugi &longs;u&longs;pen&shy;<lb/>&longs;ione in K pondera C &amp; D in&aelig;qualia &longs;ecund&ugrave;m Rationem bra&shy;<lb/>chiorum reciproc&egrave; po&longs;ita &aelig;quiponderabunt &amp; con&longs;i&longs;tent. </s>
  
 <s>Cum <lb/>igitur in hac e&acirc;dem Ratione &longs;it de&longs;cen&longs;us BH &amp; BG, ut e&longs;t <lb/>pondus C ad pondus D, fiet con&longs;i&longs;tentia in &longs;itu CAD. <emph type="italics"/>Ergo <lb/>per &longs;ub&longs;umptionem patet,<emph.end type="italics"/> &longs;ubdit Keplerus, cujus &longs;uperiorem <lb/>doctrinam conatus &longs;um paulo clari&ugrave;s exponere, <emph type="italics"/>cur libr&aelig; brachia<emph.end type="italics"/><pb xlink:href="017/01/278.jpg" pagenum="262"/><emph type="italics"/>revolvuntur ad &aelig;quilibrium; cum cnim &aelig;que ponderent, &aelig;quales c<gap/><lb/>in circulo fieri de&longs;cen&longs;us par e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> <s>Cum <lb/>igitur in hac e&acirc;dem Ratione &longs;it de&longs;cen&longs;us BH &amp; BG, ut e&longs;t <lb/>pondus C ad pondus D, fiet con&longs;i&longs;tentia in &longs;itu CAD. <emph type="italics"/>Ergo <lb/>per &longs;ub&longs;umptionem patet,<emph.end type="italics"/> &longs;ubdit Keplerus, cujus &longs;uperiorem <lb/>doctrinam conatus &longs;um paulo clari&ugrave;s exponere, <emph type="italics"/>cur libr&aelig; brachia<emph.end type="italics"/><pb xlink:href="017/01/278.jpg" pagenum="262"/><emph type="italics"/>revolvuntur ad &aelig;quilibrium; cum enim &aelig;que ponderent, &aelig;quales etiam <lb/>in circulo fieri de&longs;cen&longs;us par e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
 <s>Meam hebetudinem di&longs;&longs;imulare non po&longs;&longs;um, qui huju&longs;ce <lb/>Keplerian&aelig; argumentationis vim &longs;atis a&longs;&longs;equi non valeo: quid <lb/>enim, &longs;i fieret &aelig;quilibrium horizontale ponderum, facta in K <lb/>&longs;u&longs;pen&longs;ione? </s> <s>Meam hebetudinem di&longs;&longs;imulare non po&longs;&longs;um, qui huju&longs;ce <lb/>Keplerian&aelig; argumentationis vim &longs;atis a&longs;&longs;equi non valeo: quid <lb/>enim, &longs;i fieret &aelig;quilibrium horizontale ponderum, facta in K <lb/>&longs;u&longs;pen&longs;ione? </s>
  
Line 3929 
Line 3929 
  
 <s>At, inquis, quid cau&longs;&aelig; e&longs;t, <pb xlink:href="017/01/279.jpg" pagenum="263"/>cur &longs;imilem libram in qu&aacute;cumque po&longs;itione quie&longs;centem non <lb/>habemus? </s> <s>At, inquis, quid cau&longs;&aelig; e&longs;t, <pb xlink:href="017/01/279.jpg" pagenum="263"/>cur &longs;imilem libram in qu&aacute;cumque po&longs;itione quie&longs;centem non <lb/>habemus? </s>
  
 <s>&longs;ed omnis libra ea e&longs;t, ut vel ad &aelig;quilibrium redeat, <lb/>vel omnin&ograve; quantum pote&longs;t de&longs;cendat, qua parte habet bra&shy;<lb/>chium inclinatum Re&longs;pon&longs;io in promptu e&longs;t; quia &longs;cilicet dif&shy;<lb/>ficillimum e&longs;t duo illa puncta exqui&longs;it<gap/> convenire, hoc e&longs;t cen&shy;<lb/>trum motus &amp; centrum gravitatis, nimir&ugrave;m punctum illud, <lb/>quod brachiorum longitudinem di&longs;eriminat. </s> <s>&longs;ed omnis libra ea e&longs;t, ut vel ad &aelig;quilibrium redeat, <lb/>vel omnin&ograve; quantum pote&longs;t de&longs;cendat, qua parte habet bra&shy;<lb/>chium inclinatum Re&longs;pon&longs;io in promptu e&longs;t; quia &longs;cilicet dif&shy;<lb/>ficillimum e&longs;t duo illa puncta exqui&longs;it&egrave; convenire, hoc e&longs;t cen&shy;<lb/>trum motus &amp; centrum gravitatis, nimir&ugrave;m punctum illud, <lb/>quod brachiorum longitudinem di&longs;criminat. </s>
  
 <s>Quod &longs;i vel mi&shy;<lb/>nimum duo illa centra di&longs;crepent, natura omnes &longs;ui juris api&shy;<lb/>ces exacti&longs;&longs;im&egrave; per&longs;equitur, &amp; e&longs;t &longs;partum non in medio, &longs;ed <lb/>aut in &longs;uperiore, aut in inferiore parte jugi (&longs;i quidem brachia <lb/>&longs;int &aelig;qualia; nam &longs;i ad latus e&longs;&longs;et in eadem recta linea, librac&longs;&shy;<lb/>&longs;et in&aelig;qualium brachiorum, &amp; tunc non adnexorum ponderum <lb/>&aelig;qualitas e&longs;&longs;et con&longs;ideranda, &longs;ed corum Ratio, &longs;umpta recipro&shy;<lb/>c&egrave; brachiorum Ratione) ex quo &longs;equitur aut reditus ad &aelig;quili&shy;<lb/>brium, aut ulterior de&longs;cen&longs;us brachij inclinati. </s></p><p type="main"> <s>Quod &longs;i vel mi&shy;<lb/>nimum duo illa centra di&longs;crepent, natura omnes &longs;ui juris api&shy;<lb/>ces exacti&longs;&longs;im&egrave; per&longs;equitur, &amp; e&longs;t &longs;partum non in medio, &longs;ed <lb/>aut in &longs;uperiore, aut in inferiore parte jugi (&longs;i quidem brachia <lb/>&longs;int &aelig;qualia; nam &longs;i ad latus e&longs;&longs;et in eadem recta linea, librac&longs;&shy;<lb/>&longs;et in&aelig;qualium brachiorum, &amp; tunc non adnexorum ponderum <lb/>&aelig;qualitas e&longs;&longs;et con&longs;ideranda, &longs;ed corum Ratio, &longs;umpta recipro&shy;<lb/>c&egrave; brachiorum Ratione) ex quo &longs;equitur aut reditus ad &aelig;quili&shy;<lb/>brium, aut ulterior de&longs;cen&longs;us brachij inclinati. </s></p><p type="main">
  
Line 4007 
Line 4007 
  
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>An fieri po&longs;sit libra Curva.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>An fieri po&longs;sit libra Curva.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
  
 <s>QUamvis ad ponderum examen in&longs;tituendum rar&ograve; contin&shy;<lb/>gere po&longs;&longs;it, ut libr&acirc; Curv&acirc; uti cogamur, quia tamen in <lb/>machinamentis aliquibus ita aut loci angu&longs;ti&aelig;, aut opportuna <pb xlink:href="017/01/284.jpg" pagenum="268"/>corporum movendorum di&longs;po&longs;itio, exigunt collocari ponde&shy;<lb/>la, ut &amp; libr&aelig; Rationes &longs;erventur, &amp; tamen jugi rectitudo nul&shy;<lb/>la appareat; non erit hic inutile libram curvam examinare, ut, <lb/>&longs;i quando e&acirc; uti contigerit, innote&longs;cat, qu&aelig;nam &longs;int brachio&shy;<lb/><gap/>m, &amp; motuum Rationes. </s> <s>QUamvis ad ponderum examen in&longs;tituendum rar&ograve; contin&shy;<lb/>gere po&longs;&longs;it, ut libr&acirc; Curv&acirc; uti cogamur, quia tamen in <lb/>machinamentis aliquibus ita aut loci angu&longs;ti&aelig;, aut opportuna <pb xlink:href="017/01/284.jpg" pagenum="268"/>corporum movendorum di&longs;po&longs;itio, exigunt collocari ponde&shy;<lb/>ra, ut &amp; libr&aelig; Rationes &longs;erventur, &amp; tamen jugi rectitudo nul&shy;<lb/>la appareat; non erit h&icirc; inutile libram curvam examinare, ut, <lb/>&longs;i quando e&acirc; uti contigerit, innote&longs;cat, qu&aelig;nam &longs;int brachio&shy;<lb/>ru&gt;m, &amp; motuum Rationes. </s>
  
 <s>Libram autem curvam voco, qu&aelig; <lb/>a commun<gap/> deflectens latera habet non in directum po&longs;i&shy;<lb/><gap/>, &longs;ed in angulum concurrentia, aut in arcum &longs;inuata, quo&shy;<lb/><gap/>m extremitates &longs;iv&egrave; &longs;ur&longs;um, &longs;iv&egrave; deor&longs;um re&longs;piciunt: fact&acirc; <lb/><gap/> &longs;u&longs;pen&longs;ione &longs;ive ubi angulum latera con&longs;tituunt, &longs;iv&egrave; in <lb/>aliquo arcus puncto, ea fieri pote&longs;t hinc &amp; hinc ponderum ad&shy;<lb/>ditio, quam horizontale &aelig;quilibrium con&longs;equatur. </s> <s>Libram autem curvam voco, qu&aelig; <lb/>a communi form&acirc; deflectens latera habet non in directum po&longs;i&shy;<lb/>ta, &longs;ed in angulum concurrentia, aut in arcum &longs;inuata, quo&shy;<lb/>rum extremitates &longs;iv&egrave; &longs;ur&longs;um, &longs;iv&egrave; deor&longs;um re&longs;piciunt: fact&acirc; <lb/>enim &longs;u&longs;pen&longs;ione &longs;ive ubi angulum latera con&longs;tituunt, &longs;iv&egrave; in <lb/>aliquo arc&ucirc;s puncto, ea fieri pote&longs;t hinc &amp; hinc ponderum ad&shy;<lb/>ditio, quam horizontale &aelig;quilibrium con&longs;equatur. </s>
  
 <s>Sed quia <lb/>imperitis fucum facere po&longs;&longs;et apparens h&aelig;c laterum longitudo, <lb/>caveant, ne ex illis jugum libr&aelig; deductum intelligant: contin&shy;<lb/>gere &longs;cilicet pote&longs;t, ut plan&egrave; varia &longs;it huju&longs;modi libr&aelig; forma, <lb/>&amp; magnitudo, idem tamen &longs;it &longs;emper libr&aelig; jugum, in quo <lb/>brachia de&longs;umenda &longs;unt. </s></p><p type="main"> <s>Sed quia <lb/>imperitis fucum facere po&longs;&longs;et apparens h&aelig;c laterum longitudo, <lb/>caveant, ne ex illis jugum libr&aelig; deductum intelligant: contin&shy;<lb/>gere &longs;cilicet pote&longs;t, ut plan&egrave; varia &longs;it huju&longs;modi libr&aelig; forma, <lb/>&amp; magnitudo, idem tamen &longs;it &longs;emper libr&aelig; jugum, in quo <lb/>brachia de&longs;umenda &longs;unt. </s></p><p type="main">
  
Line 4021 
Line 4021 
  
 <s>Hinc &longs;i late&shy;<lb/>ra AB &amp; AC jungantur tran&longs;ver&longs;ario HI, in eoque &longs;umatur <lb/>punctum &longs;u&longs;pen&longs;ionis D, nil refert &aelig;qualia-ne, an in&aelig;qualia <lb/>&longs;int latera AB &amp; AC? </s><s>&longs;ed attendenda e&longs;t &aelig;qualitas aut in&shy;<lb/>&aelig;qualitas linearum ex D ductarum ad extremitates B &amp; C. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> <s>Hinc &longs;i late&shy;<lb/>ra AB &amp; AC jungantur tran&longs;ver&longs;ario HI, in eoque &longs;umatur <lb/>punctum &longs;u&longs;pen&longs;ionis D, nil refert &aelig;qualia-ne, an in&aelig;qualia <lb/>&longs;int latera AB &amp; AC? </s><s>&longs;ed attendenda e&longs;t &aelig;qualitas aut in&shy;<lb/>&aelig;qualitas linearum ex D ductarum ad extremitates B &amp; C. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>Neque me arguas, qu&ograve;d dixerim jugum e&longs;&longs;e BC, &amp; attenden-<pb xlink:href="017/01/285.jpg" pagenum="269"/>dam &aelig;qualitatem aut <expan abbr="in&aelig;qualitat&etilde;">in&aelig;qualitatem</expan> <expan abbr="linear&utilde;">linearum</expan> ex puncto &longs;u&longs;pen&longs;io&shy;<lb/>nis ductarum, puta DB &amp; DC; brachia &longs;iquidem in ip<gap/>o jugo <lb/>con&longs;ideranda &longs;unt; ill&aelig; <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> line&aelig; nihil habent cum jugo com&shy;<lb/>mune pr&aelig;ter puncta extrema B &amp; C. <!-- KEEP S--></s> <s>Neque me arguas, qu&ograve;d dixerim jugum e&longs;&longs;e BC, &amp; attenden-<pb xlink:href="017/01/285.jpg" pagenum="269"/>dam &aelig;qualitatem aut <expan abbr="in&aelig;qualitat&etilde;">in&aelig;qualitatem</expan> <expan abbr="linear&utilde;">linearum</expan> ex puncto &longs;u&longs;pen&longs;io&shy;<lb/>nis ductarum, puta DB &amp; DC; brachia &longs;iquidem in ip&longs;o jugo <lb/>con&longs;ideranda &longs;unt; ill&aelig; <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> line&aelig; nihil habent cum jugo com&shy;<lb/>mune pr&aelig;ter puncta extrema B &amp; C. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Quamvis enim line&aelig; hu&shy;<lb/>ju&longs;modi brachia libr&aelig; non &longs;int, &longs;i res proprie con&longs;ideretur, in&longs;e&shy;<lb/>runt tamen &aelig;qualitatem aut in&aelig;qualitatem brachiorum, qua&shy;<lb/>tenus ex puncto &longs;u&longs;pen&longs;ionis D ducta intelligitur ad BC jugum <lb/>perpendicularis DM, qu&aelig; jugum dividit in partes BM &amp; CM <lb/>&aelig;quales aut in&aelig;quales. </s> <s>Quamvis enim line&aelig; hu&shy;<lb/>ju&longs;modi brachia libr&aelig; non &longs;int, &longs;i res proprie con&longs;ideretur, in&longs;e&shy;<lb/>runt tamen &aelig;qualitatem aut in&aelig;qualitatem brachiorum, qua&shy;<lb/>tenus ex puncto &longs;u&longs;pen&longs;ionis D ducta intelligitur ad BC jugum <lb/>perpendicularis DM, qu&aelig; jugum dividit in partes BM &amp; CM <lb/>&aelig;quales aut in&aelig;quales. </s>
  
Line 4073 
Line 4073 
  
 <s>Laterum AB &amp; AC longitudine <lb/>metire, t&ugrave;m ex B ad C extentum funiculum ad &longs;imilem men&shy;<lb/>&longs;uram revoca. </s> <s>Laterum AB &amp; AC longitudine <lb/>metire, t&ugrave;m ex B ad C extentum funiculum ad &longs;imilem men&shy;<lb/>&longs;uram revoca. </s>
  
 <s>His paratis certum e&longs;t hane jugi longitudinem <lb/>communiter majorem e&longs;&longs;e longitudine &longs;ingulorum laterum, <lb/>&longs;emper tamen &longs;altem alterius, tanto exce&longs;&longs;u, ut po&longs;&longs;it ab ea au&shy;<lb/>fe<gap/>i pars, de qu&acirc; mox dicetur; debet &longs;cilicet excedere me&shy;<lb/>diam proportionalem inter aggregatum laterum, &amp; corum dif&shy;<lb/>ferentiam. </s> <s>His paratis certum e&longs;t hanc jugi longitudinem <lb/>communiter majorem e&longs;&longs;e longitudine &longs;ingulorum laterum, <lb/>&longs;emper tamen &longs;altem alterius, tanto exce&longs;&longs;u, ut po&longs;&longs;it ab ea au&shy;<lb/>ferri pars, de qu&acirc; mox dicetur; debet &longs;cilicet excedere me&shy;<lb/>diam proportionalem inter aggregatum laterum, &amp; corum dif&shy;<lb/>ferentiam. </s>
  
 <s>Cum enim linea jugi &agrave; perpendiculo cadente ex <lb/>angulo verticali dividenda &longs;it, utrumque latus cum jugo facit <lb/>angulos acutos; alioquin &longs;i alteruter angulorum rectus e&longs;&longs;et, <lb/>aut linea jugi non e&longs;&longs;et parallela horizonti, aut latus e&longs;&longs;et idem <lb/>perpendiculum; &amp; &longs;i obtu&longs;us e&longs;&longs;et, perpendiculum caderet ex&shy;<lb/>tra lineam extremitates jungentem. </s> <s>Cum enim linea jugi &agrave; perpendiculo cadente ex <lb/>angulo verticali dividenda &longs;it, utrumque latus cum jugo facit <lb/>angulos acutos; alioquin &longs;i alteruter angulorum rectus e&longs;&longs;et, <lb/>aut linea jugi non e&longs;&longs;et parallela horizonti, aut latus e&longs;&longs;et idem <lb/>perpendiculum; &amp; &longs;i obtu&longs;us e&longs;&longs;et, perpendiculum caderet ex&shy;<lb/>tra lineam extremitates jungentem. </s>
  
Line 4091 
Line 4091 
  
 <s>At &longs;i pro ratione tui in&longs;tituti nimia &longs;it hujus perpendiculi <pb xlink:href="017/01/289.jpg" pagenum="273"/>longitudo, &amp; opportuni&ugrave;s accidat jugum BC horizontale mi&shy;<lb/>nus di&longs;tare &agrave; puncto &longs;u&longs;pen&longs;ionis A, jam con&longs;tat latera AB <lb/>&amp; AC explicanda in majorem angulum; quapropter etiam <lb/>major erit jugi longitudo, ex 24.lib.1. Sit ergo definita per&shy;<lb/>pendiculi AD altitudo partium 4: hujus quadratum 16 aufer <lb/>ex 81 quadrato lateris AC, &amp; re&longs;iduum 65 e&longs;t quadratum bra&shy;<lb/>chij minoris DC, quod idcirc&ograve; e&longs;t partium (8 1/16) &longs;er&egrave;. </s> <s>At &longs;i pro ratione tui in&longs;tituti nimia &longs;it hujus perpendiculi <pb xlink:href="017/01/289.jpg" pagenum="273"/>longitudo, &amp; opportuni&ugrave;s accidat jugum BC horizontale mi&shy;<lb/>nus di&longs;tare &agrave; puncto &longs;u&longs;pen&longs;ionis A, jam con&longs;tat latera AB <lb/>&amp; AC explicanda in majorem angulum; quapropter etiam <lb/>major erit jugi longitudo, ex 24.lib.1. Sit ergo definita per&shy;<lb/>pendiculi AD altitudo partium 4: hujus quadratum 16 aufer <lb/>ex 81 quadrato lateris AC, &amp; re&longs;iduum 65 e&longs;t quadratum bra&shy;<lb/>chij minoris DC, quod idcirc&ograve; e&longs;t partium (8 1/16) &longs;er&egrave;. </s>
  
 <s>Simili&shy;<lb/>ter ip&longs;ius AD quadratum 16 aufer ex 400 quadrato lateris AB, <lb/>&amp; re&longs;iduum 384 e&longs;t quadratum brachij majoris BD, quod e&longs;t <lb/>partium (19 23/<gap/>9) proxim&egrave;; &amp; totum jugum BC e&longs;t partium (27 25/39). <lb/>Quare brachi BD ad brachium DC Ratio e&longs;&longs;et ut 764 ad 314, <lb/>qu&aelig; reciproc&egrave; e&longs;&longs;et &amp; ponderum. </s></p><p type="main"> <s>Simili&shy;<lb/>ter ip&longs;ius AD quadratum 16 aufer ex 400 quadrato lateris AB, <lb/>&amp; re&longs;iduum 384 e&longs;t quadratum brachij majoris BD, quod e&longs;t <lb/>partium (19 23/39) proxim&egrave;; &amp; totum jugum BC e&longs;t partium (27 25/39). <lb/>Quare brachi BD ad brachium DC Ratio e&longs;&longs;et ut 764 ad 314, <lb/>qu&aelig; reciproc&egrave; e&longs;&longs;et &amp; ponderum. </s></p><p type="main">
  
 <s>Ex quibus per&longs;picuum e&longs;t, po&longs;itis ii&longs;dem libr&aelig; curv&aelig; late&shy;<lb/>ribus, di&longs;parem e&longs;&longs;e ponderum Rationem: in priore enim po&longs;i&shy;<lb/>tione Ratio e&longs;t 424 ad 105, hoc e&longs;t proxime ut 4 ad 1. in po&longs;te&shy;<lb/>riore po&longs;itione, ubi in majorem angulum latera explicantur, <lb/>Ratio e&longs;t 764 ad 314, hoc e&longs;t ut 2. 43 ad 1; qu&aelig; minor e&longs;t <lb/>Ratio, qu&agrave;m prior ut 4 ad 1. Si autem latera eadem e&longs;&longs;ent in <lb/>directum con&longs;tituta, e&longs;&longs;et ponderum Ratio ut 20 ad 9, hoc e&longs;t <lb/>ut 2. 22&prime; ad 1; qu&aelig; e&longs;t minima Ratio omnium, qu&aelig; intercede&shy;<lb/>re po&longs;&longs;unt inter pondera &aelig;quilibrium horizontale con&longs;tituen&shy;<lb/>tia ex illorum laterum extremitatibus: qu&aelig; extremitates quo&shy;<lb/>minus di&longs;tabunt, inflexis &longs;ubinde latcribus, eo majus pondus <lb/>requiretur in extremitate lateris brevioris, ut &aelig;qu&egrave; ponderet <lb/>cum uno eodemque pondere collocato in extremitate lateris <lb/>longioris. </s></p><p type="main"> <s>Ex quibus per&longs;picuum e&longs;t, po&longs;itis ii&longs;dem libr&aelig; curv&aelig; late&shy;<lb/>ribus, di&longs;parem e&longs;&longs;e ponderum Rationem: in priore enim po&longs;i&shy;<lb/>tione Ratio e&longs;t 424 ad 105, hoc e&longs;t proxime ut 4 ad 1. in po&longs;te&shy;<lb/>riore po&longs;itione, ubi in majorem angulum latera explicantur, <lb/>Ratio e&longs;t 764 ad 314, hoc e&longs;t ut 2. 43 ad 1; qu&aelig; minor e&longs;t <lb/>Ratio, qu&agrave;m prior ut 4 ad 1. Si autem latera eadem e&longs;&longs;ent in <lb/>directum con&longs;tituta, e&longs;&longs;et ponderum Ratio ut 20 ad 9, hoc e&longs;t <lb/>ut 2. 22&prime; ad 1; qu&aelig; e&longs;t minima Ratio omnium, qu&aelig; intercede&shy;<lb/>re po&longs;&longs;unt inter pondera &aelig;quilibrium horizontale con&longs;tituen&shy;<lb/>tia ex illorum laterum extremitatibus: qu&aelig; extremitates quo&shy;<lb/>minus di&longs;tabunt, inflexis &longs;ubinde latcribus, eo majus pondus <lb/>requiretur in extremitate lateris brevioris, ut &aelig;qu&egrave; ponderet <lb/>cum uno eodemque pondere collocato in extremitate lateris <lb/>longioris. </s></p><p type="main">
  
 <s>Porr&ograve; ubi de ponderum Ratione &longs;ermo e&longs;t, cave ne ip&longs;orum <lb/>laterum in&aelig;qualium libr&aelig; curv&aelig; gravitatem contemnas; &longs;i <lb/>enim &aelig;qualia illa e&longs;&longs;ent, &aelig;qualia quoque e&longs;&longs;ent eorum mo&shy;<lb/>menta t&ugrave;m ratione gravitatis, tum tatione po&longs;itionis, nam per&shy;<lb/>pendiculum caderet in medium jugum, &amp; latera e&longs;&longs;ent &longs;imi&shy;<lb/>liter inclinata, ac proinde &longs;ola ponderum &aelig;qualitas &longs;pectaretur: <lb/>at laterum huju&longs;modi in&aelig;qualium momenta &longs;unt ex utroque <lb/>capite in&aelig;qualia, videlicet &amp; ratione gravitatis in&longs;it&aelig;, qu&aelig; ex <lb/>hypothe&longs;i &longs;ingulis lateribus ine&longs;t pro Ratione molis in&aelig;qualis, <lb/>&amp; ratione po&longs;itionis, qu&aelig; valde diver&longs;a e&longs;t, c&ugrave;m non &longs;int late&shy;<lb/>ra illa &longs;imili angulo ad perpendiculum inclinata; &longs;ed magis in-<pb xlink:href="017/01/290.jpg" pagenum="274"/>clinatur latus longius faciens cum perpendiculo majorem an&shy;<lb/>gulum: pro va<gap/>a autem inclinatione ip&longs;am eju&longs;dem lateris gra&shy;<lb/>vitatem varia obtinere momenta manife&longs;tum videtur. </s> <s>Porr&ograve; ubi de ponderum Ratione &longs;ermo e&longs;t, cave ne ip&longs;orum <lb/>laterum in&aelig;qualium libr&aelig; curv&aelig; gravitatem contemnas; &longs;i <lb/>enim &aelig;qualia illa e&longs;&longs;ent, &aelig;qualia quoque e&longs;&longs;ent eorum mo&shy;<lb/>menta t&ugrave;m ratione gravitatis, tum tatione po&longs;itionis, nam per&shy;<lb/>pendiculum caderet in medium jugum, &amp; latera e&longs;&longs;ent &longs;imi&shy;<lb/>liter inclinata, ac proinde &longs;ola ponderum &aelig;qualitas &longs;pectaretur: <lb/>at laterum huju&longs;modi in&aelig;qualium momenta &longs;unt ex utroque <lb/>capite in&aelig;qualia, videlicet &amp; ratione gravitatis in&longs;it&aelig;, qu&aelig; ex <lb/>hypothe&longs;i &longs;ingulis lateribus ine&longs;t pro Ratione molis in&aelig;qualis, <lb/>&amp; ratione po&longs;itionis, qu&aelig; valde diver&longs;a e&longs;t, c&ugrave;m non &longs;int late&shy;<lb/>ra illa &longs;imili angulo ad perpendiculum inclinata; &longs;ed magis in-<pb xlink:href="017/01/290.jpg" pagenum="274"/>clinatur latus longius faciens cum perpendiculo majorem an&shy;<lb/>gulum: pro vari&acirc; autem inclinatione ip&longs;am eju&longs;dem lateris gra&shy;<lb/>vitatem varia obtinere momenta manife&longs;tum videtur. </s>
  
 <s>Pona&shy;<lb/><figure id="id.017.01.290.1.jpg" xlink:href="017/01/290/1.jpg"/><lb/>mus laminam metallicam AB clavo <lb/>infixam in A, circa quem qua&longs;i cen&shy;<lb/>trum de&longs;cribat &longs;emicirculum BDC. </s> <s>Pona&shy;<lb/><figure id="id.017.01.290.1.jpg" xlink:href="017/01/290/1.jpg"/><lb/>mus laminam metallicam AB clavo <lb/>infixam in A, circa quem qua&longs;i cen&shy;<lb/>trum de&longs;cribat &longs;emicirculum BDC. </s>
  
Line 4227 
Line 4227 
  
 <s>At in priore illa &longs;pecie libr&aelig; <lb/>&longs;partum in &longs;uperiore loco habentis, recedente in alterutram <lb/>partem centro gravitatis, de&longs;cendit illud quidem; &longs;ed non ni&longs;i <lb/>pro ratione exce&longs;s&ucirc;s ponderis; qui de&longs;cen&longs;us inob&longs;ervabilis erit, <lb/>&longs;i exigua &longs;it ponderum differentia. </s> <s>At in priore illa &longs;pecie libr&aelig; <lb/>&longs;partum in &longs;uperiore loco habentis, recedente in alterutram <lb/>partem centro gravitatis, de&longs;cendit illud quidem; &longs;ed non ni&longs;i <lb/>pro ratione exce&longs;s&ucirc;s ponderis; qui de&longs;cen&longs;us inob&longs;ervabilis erit, <lb/>&longs;i exigua &longs;it ponderum differentia. </s>
  
 <s>Hinc non &longs;emel animadver&shy;<lb/>ti accurati&longs;&longs;imas bilances, quibus aurearum monetarum ponde&shy;<lb/>ra examinantur, eas e&longs;&longs;e, qu&aelig; &longs;partum in inferiore loco habent; <lb/>lanx enim, qu&aelig; pondere pr&aelig;gravatur, ad imum, quant&ugrave;m po&shy;<lb/>te&longs;t de&longs;cendit: fact&acirc; autem libr&aelig; conver&longs;ione ita, ut an<gap/>a infe&shy;<lb/>ri&ugrave;s &longs;u&longs;tentata libram &longs;u&longs;tineat, ii&longs;demque ponderibus impo&longs;i&shy;<lb/>tis, lanx pr&aelig;gravata non de&longs;cendit ad imum locum; &longs;ed manet <lb/>libra in obliqu&acirc; po&longs;itione, qu&aelig; ponderum in&aelig;qualitati congru&egrave; <lb/>re&longs;pondet; &amp;, &longs;i ea &longs;it ponderum in&aelig;qualitas, qu&aelig; omnem ob&shy;<lb/>&longs;ervantis &longs;ubtilitatem effugiat, vidctur libra in &aelig;quilibrio hori&shy;<lb/>zontali po&longs;ita, cum tamen in priore &longs;itu, antequam libra inver&shy;<lb/>teretur, non po&longs;&longs;et in ullo &aelig;quilibrio con&longs;i&longs;tere. </s></p><p type="main"> <s>Hinc non &longs;emel animadver&shy;<lb/>ti accurati&longs;&longs;imas bilances, quibus aurearum monetarum ponde&shy;<lb/>ra examinantur, eas e&longs;&longs;e, qu&aelig; &longs;partum in inferiore loco habent; <lb/>lanx enim, qu&aelig; pondere pr&aelig;gravatur, ad imum, quant&ugrave;m po&shy;<lb/>te&longs;t de&longs;cendit: fact&acirc; autem libr&aelig; conver&longs;ione ita, ut an&longs;a infe&shy;<lb/>ri&ugrave;s &longs;u&longs;tentata libram &longs;u&longs;tineat, ii&longs;demque ponderibus impo&longs;i&shy;<lb/>tis, lanx pr&aelig;gravata non de&longs;cendit ad imum locum; &longs;ed manet <lb/>libra in obliqu&acirc; po&longs;itione, qu&aelig; ponderum in&aelig;qualitati congru&egrave; <lb/>re&longs;pondet; &amp;, &longs;i ea &longs;it ponderum in&aelig;qualitas, qu&aelig; omnem ob&shy;<lb/>&longs;ervantis &longs;ubtilitatem effugiat, vidctur libra in &aelig;quilibrio hori&shy;<lb/>zontali po&longs;ita, cum tamen in priore &longs;itu, antequam libra inver&shy;<lb/>teretur, non po&longs;&longs;et in ullo &aelig;quilibrio con&longs;i&longs;tere. </s></p><p type="main">
  
 <s>Non ita tamen h&aelig;c dicta intelligi velim, ut nulla &longs;it habenda <lb/>ratio materi&aelig;, ex qua libra con&longs;tat; h&aelig;c &longs;iquidem tant&aelig; gravi&shy;<lb/>tatis e&longs;&longs;e pote&longs;t, ut axem vehementi&ugrave;s premens motum aliqua&shy;<lb/>tenus impediat, ac propterea levis illa virtus effectiva motus, <pb xlink:href="017/01/299.jpg" pagenum="283"/>qui ponderum adnexorum in&aelig;qualitatem c&aelig;teroqui con&longs;eque&shy;<lb/>retur, ex h&acirc;c pre&longs;&longs;ione, &amp; prominularum particularum &longs;e vi&shy;<lb/>ci&longs;&longs;im contingentium conflictu elidatur, atque jugi &aelig;quili&shy;<lb/>brium horizontale permaneat. </s> <s>Non ita tamen h&aelig;c dicta intelligi velim, ut nulla &longs;it habenda <lb/>ratio materi&aelig;, ex qua libra con&longs;tat; h&aelig;c &longs;iquidem tant&aelig; gravi&shy;<lb/>tatis e&longs;&longs;e pote&longs;t, ut axem vehementi&ugrave;s premens motum aliqua&shy;<lb/>tenus impediat, ac propterea levis illa virtus effectiva motus, <pb xlink:href="017/01/299.jpg" pagenum="283"/>qui ponderum adnexorum in&aelig;qualitatem c&aelig;teroqui con&longs;eque&shy;<lb/>retur, ex h&acirc;c pre&longs;&longs;ione, &amp; prominularum particularum &longs;e vi&shy;<lb/>ci&longs;&longs;im contingentium conflictu elidatur, atque jugi &aelig;quili&shy;<lb/>brium horizontale permaneat. </s>
  
 <s>Gravitatem autem motui im&shy;<lb/>pedimento e&longs;&longs;e ex eo con&longs;tat, <emph type="italics"/>qu&ograve;d facili&ugrave;s quan&agrave;o &longs;ine pondere <lb/>e&longs;t, <gap/>r libra, qu&agrave;m cum pondus habet,<emph.end type="italics"/> ut ob&longs;ervavit <lb/>Ari&longs;toreles 9. 10. Mechan. Cui tamen in a&longs;&longs;ignand&acirc; hujus <lb/>difficultatis causa non aquie&longs;co, licet ultr&ograve; concedam <emph type="italics"/>in con&shy;<lb/>trarium e<gap/> quod vergit onus, movere difficile e&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/>; &longs;i enim libr&aelig; <lb/>vacu&aelig; lances min&ugrave;s graves &longs;unt, impo&longs;ito autem pondere fiunt <lb/>graviores, &amp; proptere&agrave; lanx elevanda facta gravior difficili&ugrave;s <lb/>movetur contia in&longs;itam gravitati propen&longs;ionem, etiam vici&longs;&longs;im <lb/>lanx deprimenda facta gravior ex adnexo pondere facili&ugrave;s ob&shy;<lb/>&longs;ecundat naturali gravium propen&longs;ioni, atque ade&ograve; augere de&shy;<lb/>beret movendi facilitatem, vei &longs;altem hanc imminui non per&shy;<lb/>mitteret. </s> <s>Gravitatem autem motui im&shy;<lb/>pedimento e&longs;&longs;e ex eo con&longs;tat, <emph type="italics"/>qu&ograve;d facili&ugrave;s quando &longs;ine pondere <lb/>e&longs;t, movetur libra, qu&agrave;m cum pondus habet,<emph.end type="italics"/> ut ob&longs;ervavit <lb/>Ari&longs;toteles 9. 10. Mechan. <!--neuer Satz-->Cui tamen in a&longs;&longs;ignand&acirc; hujus <lb/>difficultatis causa non aquie&longs;co, licet ultr&ograve; concedam <emph type="italics"/>in con&shy;<lb/>trarium ei, ad  quod vergit onus, movere difficile e&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/>; &longs;i enim libr&aelig; <lb/>vacu&aelig; lances min&ugrave;s graves &longs;unt, impo&longs;ito autem pondere fiunt <lb/>graviores, &amp; proptere&agrave; lanx elevanda facta gravior difficili&ugrave;s <lb/>movetur contra in&longs;itam gravitati propen&longs;ionem, etiam vici&longs;&longs;im <lb/>lanx deprimenda facta gravior ex adnexo pondere facili&ugrave;s ob&shy;<lb/>&longs;ecundat naturali gravium propen&longs;ioni, atque ade&ograve; augere de&shy;<lb/>beret movendi facilitatem, vel &longs;altem hanc imminui non per&shy;<lb/>mitteret. </s>
  
 <s>Non aliunde igitur ortum ducere videtur huju&longs;mo&shy;<lb/>di difficultas movendi libram onu&longs;tam, qu&agrave;m ex majore pre&shy;<lb/>mentis gravitatis conatu: pre&longs;&longs;ione autem motum impediri quis <lb/>neget, &longs;i &longs;uper planam &longs;uperficiem continuo l&aelig;vore lubricam <lb/>ducat regulam metallicam exqui&longs;ite politam, quam nunc te&shy;<lb/>nui, nunc validiori conatu premat? </s> <s>Non aliunde igitur ortum ducere videtur huju&longs;mo&shy;<lb/>di difficultas movendi libram onu&longs;tam, qu&agrave;m ex majore pre&shy;<lb/>mentis gravitatis conatu: pre&longs;&longs;ione autem motum impediri quis <lb/>neget, &longs;i &longs;uper planam &longs;uperficiem continuo l&aelig;vore lubricam <lb/>ducat regulam metallicam exqui&longs;ite politam, quam nunc te&shy;<lb/>nui, nunc validiori conatu premat? </s>
  
Line 4285 
Line 4285 
  
 <s>Hinc ulteri&ugrave;s patet huju&longs;modi <lb/>libr&acirc; &longs;atius e&longs;&longs;e multam mercem &longs;imul ponderare, qu&agrave;m per <lb/>partes: pone enim e&longs;&longs;e uncias 12 legitimi ponderis, cum quo <pb xlink:href="017/01/302.jpg" pagenum="286"/>&aelig;quilibrium con&longs;tituitur, merx erit unicarum 14, quia ut 12 <lb/>ad 13, ita unc. </s> <s>Hinc ulteri&ugrave;s patet huju&longs;modi <lb/>libr&acirc; &longs;atius e&longs;&longs;e multam mercem &longs;imul ponderare, qu&agrave;m per <lb/>partes: pone enim e&longs;&longs;e uncias 12 legitimi ponderis, cum quo <pb xlink:href="017/01/302.jpg" pagenum="286"/>&aelig;quilibrium con&longs;tituitur, merx erit unicarum 14, quia ut 12 <lb/>ad 13, ita unc. </s>
  
 <s>2<gap/> ad 26, &amp; demptis unciis 12 ad brachium &amp; <lb/>lancem &longs;pectantibus, remanent mercis unci&aelig; 14: quare bis <lb/>facta ponderatione erit differentia unc. </s> <s>24 ad 26, &amp; demptis unciis 12 ad brachium &amp; <lb/>lancem &longs;pectantibus, remanent mercis unci&aelig; 14: quare bis <lb/>facta ponderatione erit differentia unc. </s>
  
 <s>4; unica autem ponde&shy;<lb/>ratio dabat tantum uncias 3: quia videlicet &longs;ingulis vicibus ad&shy;<lb/>ditui id, qued re&longs;pondet gravitati lancis oppo&longs;it&aelig;; atque ade&ograve; <lb/>differentia &longs;&aelig;pi&ugrave;s repetita major e&longs;t, qu&agrave;m &longs;implex: &longs;ic qua&shy;<lb/>tuor libris ponderis legitimi re&longs;ponderent in altera lance mer&shy;<lb/>cis lib.4.unc. </s> <s>4; unica autem ponde&shy;<lb/>ratio dabat tantum uncias 3: quia videlicet &longs;ingulis vicibus ad&shy;<lb/>ditui id, qued re&longs;pondet gravitati lancis oppo&longs;it&aelig;; atque ade&ograve; <lb/>differentia &longs;&aelig;pi&ugrave;s repetita major e&longs;t, qu&agrave;m &longs;implex: &longs;ic qua&shy;<lb/>tuor libris ponderis legitimi re&longs;ponderent in altera lance mer&shy;<lb/>cis lib.4.unc. </s>
  
Line 5329 
Line 5329 
  
 <s>ESto anguli BAC Tangens BC, anguli BAK Tangens <lb/>BK; de&longs;cripto arcu COG, differentia &longs;ecantium e&longs;t KO, <pb xlink:href="017/01/357.jpg" pagenum="341"/>&amp; Tangentium differentia e&longs;t CK. <!-- KEEP S--></s> <s>ESto anguli BAC Tangens BC, anguli BAK Tangens <lb/>BK; de&longs;cripto arcu COG, differentia &longs;ecantium e&longs;t KO, <pb xlink:href="017/01/357.jpg" pagenum="341"/>&amp; Tangentium differentia e&longs;t CK. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Item anguli BAD Tan&shy;<lb/>gens BD, &amp; de&longs;eripto arcu KH, differentia T<gap/><lb/>BK &amp; BD e&longs;t KD, atque &longs;ecantium AK &amp; AD d<gap/><lb/>e&longs;t HD. </s> <s>Item anguli BAD Tan&shy;<lb/>gens BD, &amp; de&longs;eripto arcu KH, differentia Tangentium<lb/>BK &amp; BD e&longs;t KD, atque &longs;ecantium AK &amp; AD differentia <lb/>e&longs;t HD. </s>
  
 <s>Dico majorem Rationem e&longs;&longs;e CK ad KO, <gap/><lb/>KD ad DH. <!-- KEEP S--></s> <s>Dico majorem Rationem e&longs;&longs;e CK ad KO, qu&agrave;m <lb/>KD ad DH. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Ducantur rect&aelig; CG &amp; KH. <!-- KEEP S--></s> <s>Ducantur rect&aelig; CG &amp; KH. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>In crianguli<gap/><lb/>&longs;celibus CAG &amp; KAH, anguli ad ba&longs;im CG minores &longs;u<gap/><lb/>angulis ad ba&longs;im KH, quia angulus CAG major e&longs;t ang<gap/><lb/>KAH: quapropter angulo CGA fiat &aelig;qualis angulus IH <gap/><lb/>Cum itaque ex 28.lib.1. IH &amp; CG &longs;int parallel&aelig;, per 2.lib.6. <lb/>ut CI ad HG, hoc e&longs;t ad KO, ita ID ad DH: atqui CK ma&shy;<lb/>jor e&longs;t qu&agrave;m CI; ergo major e&longs;t Ratio CK ad KO qu&agrave;m C<gap/><lb/>ad KO ex 8.lib.5. hoc e&longs;t qu&agrave;m ID ad DH. <!-- KEEP S--></s> <s>In triangulis i&longs;o&shy;<lb/>&longs;celibus CAG &amp; KAH, anguli ad ba&longs;im CG minores &longs;unt <lb/>angulis ad ba&longs;im KH, quia angulus CAG major e&longs;t angulo <lb/>KAH: quapropter angulo CGA fiat &aelig;qualis angulus IHA. <lb/><!--neuer Satz-->Cum itaque ex 28.lib.I. IH &amp; CG &longs;int parallel&aelig;, per 2.lib.6. <lb/>ut CI ad HG, hoc e&longs;t ad KO, ita ID ad DH: atqui CK ma&shy;<lb/>jor e&longs;t qu&agrave;m CI; ergo major e&longs;t Ratio CK ad KO qu&agrave;m CI <lb/>ad KO ex 8.lib.5. hoc e&longs;t qu&agrave;m ID ad DH. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Sed ID e&longs;t ma&shy;<lb/>jor qu&agrave;m KD; ergo per 8.lib.  <s>Sed ID e&longs;t ma&shy;<lb/>jor qu&agrave;m KD; ergo per 8.lib.
  
Line 5631 
Line 5631 
  
 8. indicata &longs;unt, nam <lb/>eju&longs;dem Tangentis quadrato &aelig;qualia &longs;unt, atque ade&ograve; &amp; in&shy;<lb/>ter &longs;e &aelig;qualia, rectangula, qu&aelig; fiunt &longs;ub Exce&longs;&longs;u &longs;ecantis &amp; <lb/>aggregato &longs;ecantis &amp; Radij: &longs;unt igitur ex 14. lib.6. Exce&longs;&longs;us <lb/>&longs;ecantium reciproc&egrave; in Ratione aggregatorum &longs;ecantis &amp; Ra-<pb xlink:href="017/01/371.jpg" pagenum="355"/>dij: quapropter ubi major e&longs;t Radius &amp; &longs;ecans, ibi minor e&longs;t <lb/>&longs;ecantis Exce&longs;&longs;us, hoc e&longs;t remoti ponderis a&longs;cen&longs;us, &amp; <lb/>contra ubi minor e&longs;t Radius &amp; &longs;ecans, ibi major e&longs;t &longs;ecan&shy;<lb/>tis Exce&longs;&longs;us, hoc e&longs;t ponderis proximi a&longs;cen&longs;us. </s></p><p type="main"> 8. indicata &longs;unt, nam <lb/>eju&longs;dem Tangentis quadrato &aelig;qualia &longs;unt, atque ade&ograve; &amp; in&shy;<lb/>ter &longs;e &aelig;qualia, rectangula, qu&aelig; fiunt &longs;ub Exce&longs;&longs;u &longs;ecantis &amp; <lb/>aggregato &longs;ecantis &amp; Radij: &longs;unt igitur ex 14. lib.6. Exce&longs;&longs;us <lb/>&longs;ecantium reciproc&egrave; in Ratione aggregatorum &longs;ecantis &amp; Ra-<pb xlink:href="017/01/371.jpg" pagenum="355"/>dij: quapropter ubi major e&longs;t Radius &amp; &longs;ecans, ibi minor e&longs;t <lb/>&longs;ecantis Exce&longs;&longs;us, hoc e&longs;t remoti ponderis a&longs;cen&longs;us, &amp; <lb/>contra ubi minor e&longs;t Radius &amp; &longs;ecans, ibi major e&longs;t &longs;ecan&shy;<lb/>tis Exce&longs;&longs;us, hoc e&longs;t ponderis proximi a&longs;cen&longs;us. </s></p><p type="main">
  
 <s>Cur autem aliquando proximum pondus a&longs;cendat, atque <lb/>remotum de&longs;cendat, quando nimirum valde in&aelig;quales &longs;unt <lb/>pond<gap/>is medij &agrave; claviculis di&longs;tanti&aelig;, hinc fit, quod idem pon&shy;<lb/>dus ex longiore funiculo majorem habet vim de&longs;cendendi, qu&agrave;m <lb/>ex breviore; cui majori momento cum re&longs;i&longs;tere debeat pondus <lb/>proximum, facili&ugrave;s cedit de&longs;cendenti, atque ade&ograve; non rect&acirc; de&shy;<lb/>or&longs;um tendit pondus medium, &longs;ed obliqu&egrave;, accedendo ad pon&shy;<lb/>dus remotum, quod propterea de&longs;cendit. </s> <s>Cur autem aliquando proximum pondus a&longs;cendat, atque <lb/>remotum de&longs;cendat, quando nimirum valde in&aelig;quales &longs;unt <lb/>ponderis medij &agrave; claviculis di&longs;tanti&aelig;, hinc fit, quod idem pon&shy;<lb/>dus ex longiore funiculo majorem habet vim de&longs;cendendi, qu&agrave;m <lb/>ex breviore; cui majori momento cum re&longs;i&longs;tere debeat pondus <lb/>proximum, facili&ugrave;s cedit de&longs;cendenti, atque ade&ograve; non rect&acirc; de&shy;<lb/>or&longs;um tendit pondus medium, &longs;ed obliqu&egrave;, accedendo ad pon&shy;<lb/>dus remotum, quod propterea de&longs;cendit. </s>
  
 <s>Sic po&longs;itum pondus in <lb/>E valde in&aelig;qualia habet mo&shy;<lb/><figure id="id.017.01.371.1.jpg" xlink:href="017/01/371/1.jpg"/><lb/>menta comparatum cum ex&shy;<lb/>tremis ponderibus D &amp; C, <lb/>qu&aelig; in punctis B &amp; A exer&shy;<lb/>cent &longs;uas vires advers&ugrave;s pon&shy;<lb/>dus medium; quod ubi infr&agrave; <lb/>horizontalem AB <expan abbr="de&longs;c&etilde;derit">de&longs;cenderit</expan>, <lb/>illico in&aelig;quales angulos cum <lb/>horizontali linea AB con&longs;ti&shy;<lb/>tuit inflexus funiculus; ut &longs;i intelligatur pondus ex E veni&longs;&longs;e in <lb/>F, angulus FBA major e&longs;t angulo FAB ex 18. lib.1. quia latus <lb/>AF e&longs;t majus latere FB. </s> <s>Sic po&longs;itum pondus in <lb/>E valde in&aelig;qualia habet mo&shy;<lb/><figure id="id.017.01.371.1.jpg" xlink:href="017/01/371/1.jpg"/><lb/>menta comparatum cum ex&shy;<lb/>tremis ponderibus D &amp; C, <lb/>qu&aelig; in punctis B &amp; A exer&shy;<lb/>cent &longs;uas vires advers&ugrave;s pon&shy;<lb/>dus medium; quod ubi infr&agrave; <lb/>horizontalem AB <expan abbr="de&longs;c&etilde;derit">de&longs;cenderit</expan>, <lb/>illico in&aelig;quales angulos cum <lb/>horizontali linea AB con&longs;ti&shy;<lb/>tuit inflexus funiculus; ut &longs;i intelligatur pondus ex E veni&longs;&longs;e in <lb/>F, angulus FBA major e&longs;t angulo FAB ex 18. lib.1. quia latus <lb/>AF e&longs;t majus latere FB. </s>
  
Line 5639 
Line 5639 
  
 15. pondus in F minora habet <lb/>momenta ad de&longs;cendendum vers&ugrave;s perpendiculum BD, qu&agrave;m <lb/>ad de&longs;cendendum vers&ugrave;s AC, &amp; quidem duplici titulo, &longs;cilicet <lb/>anguli FBD minoris, &amp; funiculi FB brevioris. </s> 15. pondus in F minora habet <lb/>momenta ad de&longs;cendendum vers&ugrave;s perpendiculum BD, qu&agrave;m <lb/>ad de&longs;cendendum vers&ugrave;s AC, &amp; quidem duplici titulo, &longs;cilicet <lb/>anguli FBD minoris, &amp; funiculi FB brevioris. </s>
  
 <s>Cum itaque pon&shy;<lb/>dus illic&ograve; ac ex E de&longs;cendit magis pronum &longs;it ad de&longs;cendendum <lb/>ve<gap/>&ugrave; perpendiculum AC, non per rectam EF <expan abbr="perpendicular&etilde;">perpendicularem</expan> <lb/>de&longs;cendit; &longs;ed obliqu&egrave; per lineam EG, ita ut funiculus GA bre&shy;<lb/>vior &longs;it funiculo EA, ac propterca cedit ponderi C deor&longs;um tra&shy;<lb/>henti. </s> <s>Cum itaque pon&shy;<lb/>dus illic&ograve; ac ex E de&longs;cendit magis pronum &longs;it ad de&longs;cendendum <lb/>vers&ugrave;s perpendiculum AC, non per rectam EF <expan abbr="perpendicular&etilde;">perpendicularem</expan> <lb/>de&longs;cendit; &longs;ed obliqu&egrave; per lineam EG, ita ut funiculus GA bre&shy;<lb/>vior &longs;it funiculo EA, ac propterea cedit ponderi C deor&longs;um tra&shy;<lb/>henti. </s>
  
 <s>Et quia funiculus GB longior e&longs;t funiculo FB, &amp; multo <lb/>magis funiculo EB, propterea aliquando contingere pote&longs;t pon&shy;<lb/>dus D magis a&longs;cendere, qu&agrave;m a&longs;cenderet, &longs;i E fui&longs;&longs;et plan&egrave; in <lb/>medi&acirc; di&longs;tanti&acirc; inter A &amp; B. </s> <s>Et quia funiculus GB longior e&longs;t funiculo FB, &amp; multo <lb/>magis funiculo EB, propterea aliquando contingere pote&longs;t pon&shy;<lb/>dus D magis a&longs;cendere, qu&agrave;m a&longs;cenderet, &longs;i E fui&longs;&longs;et plan&egrave; in <lb/>medi&acirc; di&longs;tanti&acirc; inter A &amp; B. </s>
  
Line 5679 
Line 5679 
  
 <s>Hanc ille ad <lb/>ponderum obliquorum momenta inve&longs;ti&shy;<lb/>ganda utilem exi&longs;timavit, camque &longs;&aelig;pi&ugrave;s <lb/>ingerit Static.lib.1.prop.19.&amp; &longs;eqq quam&shy;<lb/>vis &longs;emper illam cum elevante directo conjunctam adhibeat. </s> <s>Hanc ille ad <lb/>ponderum obliquorum momenta inve&longs;ti&shy;<lb/>ganda utilem exi&longs;timavit, camque &longs;&aelig;pi&ugrave;s <lb/>ingerit Static.lib.1.prop.19.&amp; &longs;eqq quam&shy;<lb/>vis &longs;emper illam cum elevante directo conjunctam adhibeat. </s>
  
 <lb/><s>Propterea, an aliquid ex ill&acirc; emolumenti, &longs;i &longs;olitaria adhibeatur, <lb/>capere po<gap/> mus in ponderum momentis inve&longs;tigandis &longs;iv&egrave; &longs;u&longs;&shy;<lb/>pen&longs;orum, &longs;iv&egrave; in plano inclinato jacentium, h&icirc;c examinare ope&shy;<lb/>r&aelig; pretium fuerit; nam &amp; &agrave; &longs;uperioris capitis argumento non <lb/>ali<gap/>na videtur e&longs;&longs;e pr&aelig;&longs;ens di&longs;putatio. </s></p><p type="main"> <lb/><s>Propterea, an aliquid ex ill&acirc; emolumenti, &longs;i &longs;olitaria adhibeatur, <lb/>capere po&longs;&longs;imus in ponderum momentis inve&longs;tigandis &longs;iv&egrave; &longs;u&longs;&shy;<lb/>pen&longs;orum, &longs;iv&egrave; in plano inclinato jacentium, h&icirc;c examinare ope&shy;<lb/>r&aelig; pretium fuerit; nam &amp; &agrave; &longs;uperioris capitis argumento non <lb/>aliena videtur e&longs;&longs;e pr&aelig;&longs;ens di&longs;putatio. </s></p><p type="main">
  
 <s>Antequam ver&ograve; rem aggrediar, monendum te cen&longs;co, Ami&shy;<lb/>ce Lector, opportunius accidere, &longs;i tigilli perforati loco cylin&shy;<lb/>drum in cochleam efformatum &longs;tatueris, cui congruat in &longs;imi&shy;<lb/>l<gap/>m helicem excavatum foramen S in rotul&aelig; L loculamento: <lb/>&longs;ic enim facili&ugrave;s elevabitur aut deprimetur rotula, prout ex<gap/>get <lb/>ip&longs;ius ponderis po&longs;itio. </s></p><p type="main"> <s>Antequam ver&ograve; rem aggrediar, monendum te cen&longs;co, Ami&shy;<lb/>ce Lector, opportunius accidere, &longs;i tigilli perforati loco cylin&shy;<lb/>drum in cochleam efformatum &longs;tatueris, cui congruat in &longs;imi&shy;<lb/>lem helicem excavatum foramen S in rotul&aelig; L loculamento: <lb/>&longs;ic enim facili&ugrave;s elevabitur aut deprimetur rotula, prout exiget <lb/>ip&longs;ius ponderis po&longs;itio. </s></p><p type="main">
  
 <s>Dupliciter itaque contingere pote&longs;t ponderis obliquitas, &longs;eu <lb/>quia &longs;u&longs;pen&longs;um non in codem perper diculo, in quo e&longs;t punctum <lb/>&longs;u&longs;pen&longs;ioni<gap/>, habet centrum &longs;u&aelig; gravitatis, &longs;eu quia plano incli&shy;<lb/>nato incumbit; utroque enim in ca&longs;u momenta habet ad de&longs;cen&shy;<lb/>dendum, qu&aelig; communi libr&acirc; aut &longs;tater&acirc; ve&longs;tigare utique non <lb/>po&longs;&longs;umus: an libr&aelig; obliqu&aelig; ope id a&longs;&longs;equemur? </s> <s>Dupliciter itaque contingere pote&longs;t ponderis obliquitas, &longs;eu <lb/>quia &longs;u&longs;pen&longs;um non in codem perpendiculo, in quo e&longs;t punctum <lb/>&longs;u&longs;pen&longs;ionis, habet centrum &longs;u&aelig; gravitatis, &longs;eu quia plano incli&shy;<lb/>nato incumbit; utroque enim in ca&longs;u momenta habet ad de&longs;cen&shy;<lb/>dendum, qu&aelig; communi libr&acirc; aut &longs;tater&acirc; ve&longs;tigare utique non <lb/>po&longs;&longs;umus: an libr&aelig; obliqu&aelig; ope id a&longs;&longs;equemur? </s>
  
 <s>Et prim&ograve; qui&shy;<lb/>dem &longs;i pondus examinandum &egrave; funiculo &longs;u&longs;pen&longs;um &longs;ucrit, <gap/>&longs;&shy;<lb/>que momenta pro vari&aacute; declinatione &agrave; &longs;uo perpendiculo inqui-<pb xlink:href="017/01/375.jpg" pagenum="359"/>rantur, res manet incerta, &longs;i in praxim deducatur, qum plurimum <lb/>intere&longs;t, qu&acirc; obliquitate inclinetur, atque &agrave; &longs;uo perpendiculo de&shy;<lb/>flectat funiculus libr&aelig; obliqu&aelig;, &longs;i maxime cum diversa obliqui&shy;<lb/>tate jungatur di&longs;par funiculi illius longitudo. </s> <s>Et prim&ograve; qui&shy;<lb/>dem &longs;i pondus examinandum &egrave; funiculo &longs;u&longs;pen&longs;um fuerit, eju&longs;&shy;<lb/>que momenta pro vari&aacute; declinatione &agrave; &longs;uo perpendiculo inqui-<pb xlink:href="017/01/375.jpg" pagenum="359"/>rantur, res manet incerta, &longs;i in praxim deducatur, qum plurimum <lb/>intere&longs;t, qu&acirc; obliquitate inclinetur, atque &agrave; &longs;uo perpendiculo de&shy;<lb/>flectat funiculus libr&aelig; obliqu&aelig;, &longs;i maxime cum diversa obliqui&shy;<lb/>tate jungatur di&longs;par funiculi illius longitudo. </s>
  
 <s>Nam ex A &longs;u&longs;&shy;<lb/>pendatur pondus B habens BAC <expan abbr="angul&utilde;">angulum</expan> <lb/><figure id="id.017.01.375.1.jpg" xlink:href="017/01/375/1.jpg"/><lb/>declinationis &agrave; &longs;uo perpendiculo AC; &amp; <lb/>prim&ugrave;m &longs;it libra obliqua D, itaut <expan abbr="&aelig;quip&etilde;-dium">&aelig;quipen&shy;<lb/>dium</expan> E retineat pondus B in eodem &longs;itu: <lb/>deinde transferatur libra obliqua ex D in <lb/>F, &amp; &aelig;quipondium G retineat pariter in <lb/>codem &longs;itu pondus B cum declinationis <lb/>angulo BAC. <!-- KEEP S--></s> <s>Nam ex A &longs;u&longs;&shy;<lb/>pendatur pondus B habens BAC <expan abbr="angul&utilde;">angulum</expan> <lb/><figure id="id.017.01.375.1.jpg" xlink:href="017/01/375/1.jpg"/><lb/>declinationis &agrave; &longs;uo perpendiculo AC; &amp; <lb/>prim&ugrave;m &longs;it libra obliqua D, itaut <expan abbr="&aelig;quip&etilde;-dium">&aelig;quipen&shy;<lb/>dium</expan> E retineat pondus B in eodem &longs;itu: <lb/>deinde transferatur libra obliqua ex D in <lb/>F, &amp; &aelig;quipondium G retineat pariter in <lb/>codem &longs;itu pondus B cum declinationis <lb/>angulo BAC. <!-- KEEP S--></s>
  
Line 5697 
Line 5697 
  
 <lb/><s>Quare pondus B, qu&ograve; acutior e&longs;t angulus, &amp; magis accedit ad <lb/><expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan> FG, e&ograve; etiam magis conatur contra F, &amp; ad &aelig;qui&shy;<lb/>librium exigit majorem gravitatem in G, qu&agrave;m cum angulus e&longs;t <lb/>min&ugrave;, acutus. </s> <lb/><s>Quare pondus B, qu&ograve; acutior e&longs;t angulus, &amp; magis accedit ad <lb/><expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan> FG, e&ograve; etiam magis conatur contra F, &amp; ad &aelig;qui&shy;<lb/>librium exigit majorem gravitatem in G, qu&agrave;m cum angulus e&longs;t <lb/>min&ugrave;, acutus. </s>
  
 <s>Id quod experimento allato &longs;uperiori capite n<gap/>&shy;<lb/>ni&longs;e&longs;tum &longs;it; &longs;i enim funiculi extremitates jungant pondera in<gap/>&shy;<lb/>qualia, pondus intermedium magis accedit ad perpendiculum, in <lb/>quo e&longs;t major gravitas. </s> <s>Id quod experimento allato &longs;uperiori capite ma&shy;<lb/>nife&longs;tum &longs;it; &longs;i enim funiculi extremitates jungant pondera in&aelig;&shy;<lb/>qualia, pondus intermedium magis accedit ad perpendiculum, in <lb/>quo e&longs;t major gravitas. </s>
  
 <s>Hinc quia valde incertum e&longs;t in pra<gap/><lb/>utr&ugrave;m B, D, &amp; F in c&acirc;dem &longs;int rect&aacute; line&acirc;, propterea <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <expan abbr="incert&utilde;">incertum</expan> <lb/>erit ex gravitate ponderis G inferre, quanta &longs;int ponderis B <expan abbr="mo-m&etilde;ta">mo&shy;<lb/>menta</expan> cum declinatione BAC: Ni&longs;i fort&egrave; <expan abbr="duplic&etilde;">duplicem</expan> in&longs;tituas libr&aelig; <lb/>obliqu&aelig; po&longs;itionem in D, &amp; in F atque <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> &longs;emper <expan abbr="p&otilde;dere">pondere</expan> tam <lb/>in E qu&agrave;m in G retineatur pondus B in po&longs;itione <expan abbr="c&acirc;d&etilde;">c&acirc;dem</expan>. </s> <s>Hinc quia valde incertum e&longs;t in praxi <lb/>utr&ugrave;m B, D, &amp; F in e&acirc;dem &longs;int rect&aacute; line&acirc;, propterea <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <expan abbr="incert&utilde;">incertum</expan> <lb/>erit ex gravitate ponderis G inferre, quanta &longs;int ponderis B <expan abbr="mo-m&etilde;ta">mo&shy;<lb/>menta</expan> cum declinatione BAC: Ni&longs;i fort&egrave; <expan abbr="duplic&etilde;">duplicem</expan> in&longs;tituas libr&aelig; <lb/>obliqu&aelig; po&longs;itionem in D, &amp; in F atque <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> &longs;emper <expan abbr="p&otilde;dere">pondere</expan> tam <lb/>in E qu&agrave;m in G retineatur pondus B in po&longs;itione <expan abbr="c&acirc;d&etilde;">c&acirc;dem</expan>. </s>
  
 <s>Ita <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> <lb/>collocanda e&longs;t libra obliqua, ut angulus ABD &longs;it rectus; ex illo <lb/>quippe &aelig;&longs;timatur <expan abbr="plan&utilde;">planum</expan> <expan abbr="inclinat&utilde;">inclinatum</expan>, in quo pondus B conatur de&longs;&shy;<lb/>cendere, ut <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;t lib.1.cap 15.alioquin &longs;i acutus fuerit aut ob&shy;<lb/>tu&longs;us ille angulus, quamvis in e&acirc;dem declinatione BAC reti&shy;<lb/>neatur, valde in&aelig;qualia apparebunt momenta. </s> <s>Ita <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> <lb/>collocanda e&longs;t libra obliqua, ut angulus ABD &longs;it rectus; ex illo <lb/>quippe &aelig;&longs;timatur <expan abbr="plan&utilde;">planum</expan> <expan abbr="inclinat&utilde;">inclinatum</expan>, in quo pondus B conatur de&longs;&shy;<lb/>cendere, ut <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;t lib.1.cap 15.alioquin &longs;i acutus fuerit aut ob&shy;<lb/>tu&longs;us ille angulus, quamvis in e&acirc;dem declinatione BAC reti&shy;<lb/>neatur, valde in&aelig;qualia apparebunt momenta. </s>
  
Line 5719 
Line 5719 
  
 <s>Si enim nota &longs;it ponderis dati gravitas ab&longs;oluta, &amp; plani incli&shy;<lb/>natio innotuerit, videlicet angulus, quem planum <expan abbr="inclinat&utilde;">inclinatum</expan> cum <lb/>plano horizontali con&longs;tituit, fiat ut Radius ad Sinum noti anguli <lb/>inclinationis, ita gravitas ab&longs;oluta dati ponderis ad <expan abbr="mom&etilde;ta">momenta</expan>, qu&aelig; <lb/>habet in plano inclinato: Tum libr&acirc; obliqu&acirc; exploretur, quanto <lb/>&aelig;quipondio opus &longs;it ad <expan abbr="retin&etilde;dum">retinendum</expan> pondus in plano inclinato, ne <lb/>deor&longs;um labatur: nam differentia inter gravitatem &aelig;quipondij, &amp; <lb/>momenta inventa pro tali inclinatione indicabit, quantum impe&shy;<lb/>dimenti oriatur ex <expan abbr="planor&utilde;">planorum</expan> &longs;e contingentium a&longs;peritate, &longs;i &aelig;qui&shy;<lb/>pondij gravitas minor &longs;it momentis, qu&aelig; ab huju&longs;modi inclina&shy;<lb/>tione exiguntur. </s> <s>Si enim nota &longs;it ponderis dati gravitas ab&longs;oluta, &amp; plani incli&shy;<lb/>natio innotuerit, videlicet angulus, quem planum <expan abbr="inclinat&utilde;">inclinatum</expan> cum <lb/>plano horizontali con&longs;tituit, fiat ut Radius ad Sinum noti anguli <lb/>inclinationis, ita gravitas ab&longs;oluta dati ponderis ad <expan abbr="mom&etilde;ta">momenta</expan>, qu&aelig; <lb/>habet in plano inclinato: Tum libr&acirc; obliqu&acirc; exploretur, quanto <lb/>&aelig;quipondio opus &longs;it ad <expan abbr="retin&etilde;dum">retinendum</expan> pondus in plano inclinato, ne <lb/>deor&longs;um labatur: nam differentia inter gravitatem &aelig;quipondij, &amp; <lb/>momenta inventa pro tali inclinatione indicabit, quantum impe&shy;<lb/>dimenti oriatur ex <expan abbr="planor&utilde;">planorum</expan> &longs;e contingentium a&longs;peritate, &longs;i &aelig;qui&shy;<lb/>pondij gravitas minor &longs;it momentis, qu&aelig; ab huju&longs;modi inclina&shy;<lb/>tione exiguntur. </s>
  
 <s>Sic ex.gr.&longs;it ponderis dati ab&longs;oluta gravitas un&shy;<lb/>ciarum 30, inclinationis angulus dati plani cum plano <expan abbr="horiz&otilde;tali">horizontali</expan> <lb/>&longs;it gr.60.fiat ut 10000 Radius ad 86603 Sinum gr.60.ita 30 ad <lb/>25.98. Si applicata libra obliqua &aelig;quipondium habeat &longs;ol&ugrave;m <lb/>unc.24, manife&longs;tum e&longs;t &agrave; planorum a&longs;peritate detrahi momenti <lb/>partem fer<gap/> decimam tertiam, c&ugrave;m de<gap/>int ju&longs;to &aelig;quipondio fer&egrave; <lb/>unci&aelig; 2. Ver&ugrave;m &amp; h&icirc;c ob&longs;ervandum, opus e&longs;&longs;e funiculi, &agrave; quo <lb/>pondus retinetur, paralleli&longs;mum cum plano inclinato, prout ex <lb/>iis, qu&aelig; de obliquis tractionibus lib.  <s>Sic ex.gr. &longs;it ponderis dati ab&longs;oluta gravitas un&shy;<lb/>ciarum 30, inclinationis angulus dati plani cum plano <expan abbr="horiz&otilde;tali">horizontali</expan> <lb/>&longs;it gr.60.fiat ut 10000 Radius ad 86603 Sinum gr.60.ita 30 ad <lb/>25.98. <!--neuer Satz-->Si applicata libra obliqua &aelig;quipondium habeat &longs;ol&ugrave;m <lb/>unc. 24, manife&longs;tum e&longs;t &agrave; planorum a&longs;peritate detrahi momenti <lb/>partem fer&egrave; decimam tertiam, c&ugrave;m de&longs;int ju&longs;to &aelig;quipondio fer&egrave; <lb/>unci&aelig; 2. <!--neuer Satz-->Ver&ugrave;m &amp; h&icirc;c ob&longs;ervandum, opus e&longs;&longs;e funiculi, &agrave; quo <lb/>pondus retinetur, paralleli&longs;mum cum plano inclinato, prout ex <lb/>iis, qu&aelig; de obliquis tractionibus lib. 1. cap.16.  dicta &longs;unt, &longs;atis <lb/>con&longs;tat. </s></p><pb xlink:href="017/01/377.jpg" pagenum="361"/><figure id="id.017.01.377.1.jpg" xlink:href="017/01/377/1.jpg"/><p type="main">
  
 1. cap.16. dicta &longs;unt, &longs;atis <lb/>con&longs;tat. </s></p><pb xlink:href="017/01/377.jpg" pagenum="361"/><figure id="id.017.01.377.1.jpg" xlink:href="017/01/377/1.jpg"/><p type="main"> 
  
 <s><emph type="center"/>MECHANICORUM<emph.end type="center"/><!-- REMOVE S--><emph type="center"/>LIBER QUARTUS.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>MECHANICORUM<emph.end type="center"/><!-- REMOVE S--><emph type="center"/>LIBER QUARTUS.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
  
Line 5729 
Line 5727 
  
 <s>HACTENUS de in&longs;trumentis ad movenda pondera <lb/>idoncis nihil, ni&longs;i forta&longs;s&egrave; obiter, dictum e&longs;t: Jam <lb/>ad illa explicanda accedimus, quibus veteres facul&shy;<lb/>tatibus nomen indiderunt. </s> <s>HACTENUS de in&longs;trumentis ad movenda pondera <lb/>idoncis nihil, ni&longs;i forta&longs;s&egrave; obiter, dictum e&longs;t: Jam <lb/>ad illa explicanda accedimus, quibus veteres facul&shy;<lb/>tatibus nomen indiderunt. </s>
  
 <s>Quamvis autem in <lb/>quinque facultatibus enumerandis primum locum <lb/>Vecti Pappus lib.  <s>Quamvis autem in <lb/>quinque facultatibus enumerandis primum locum <lb/>Vecti Pappus lib. 8. Collect. Math. non tribuat, placuit tamen <lb/>de Vecte ante c&aelig;teras facultates di&longs;&longs;erere, e&longs;t &longs;iquidem paratu <lb/>facillimus, &amp; ad &longs;ubitum u&longs;um prompti&longs;&longs;imus, atque cen&longs;eri <lb/>pote&longs;t, ut idem Pappus loquitur, <emph type="italics"/>forta&longs;&longs;e pr&aelig;meditatio mot&uacute;s cir&shy;<lb/>ca excedentia pondera: &longs;tatuentes enim quidam magna pondera mo&shy;<lb/>vere [quoniam prim&ugrave;m &agrave; terr&acirc; attollere oportet, an&longs;as autem non <lb/>habebant) qu&ograve;d omnes partes ba&longs;is ip&longs;ius ponderis &longs;olo incumberent, <lb/>paulum &longs;uffodientes, &amp; ligni longi extremitatem &longs;ubjicientes &longs;ub <lb/>onus, adducebant ex alter&acirc; extremitate, &longs;upponentes ligno prop&egrave; <lb/>ip&longs;um onus lapidem, qui Hypomochlium appellatur. </s>
  
 8. Collect. Math. non tribuat, placuit tamen <lb/>de Vecte ante c&aelig;teras facultates di&longs;&longs;erere, e&longs;t &longs;iquidem paratu <lb/>facillimus, &amp; ad &longs;ubitum u&longs;um prompti&longs;&longs;imus, atque cen&longs;eri <lb/>pote&longs;t, ut idem Pappus loquitur, <emph type="italics"/>forta&longs;&longs;e pram<gap/>ditatlo mot&uacute;s cir&shy;<lb/>ca excedentia pondera: &longs;tatuentes enim quidam magna pondera mo&shy;<lb/>vere [quoniam prim&ugrave;m &agrave; terr&acirc; attollere oportet, an&longs;as autem non <lb/>hahebant) qu&ograve;d omnes partes ba&longs;is ip&longs;ius ponderis &longs;olo incumberent, <lb/>pau<gap/>um &longs;uffodientes, &amp; ligni longi extremitatem &longs;ubjicientes &longs;ub <lb/>onus, adducebant ex alter&acirc; extremitate, &longs;upponentes ligno prop&egrave; <lb/>ip&longs;um onus lapi&agrave;em, qui Hypomochlium appellatur. </s> 
  
 <s>C&uacute;mque illis vi&shy;<lb/>&longs;us e&longs;&longs;et hic motus valde facilis, exi&longs;imaverunt fieri pe&longs;&longs;e, ut hoc <lb/>pacio magna pondera moveretur. </s> <s>C&uacute;mque illis vi&shy;<lb/>&longs;us e&longs;&longs;et hic motus valde facilis, exi&longs;imaverunt fieri pe&longs;&longs;e, ut hoc <lb/>pacio magna pondera moveretur. </s>
  
 <s>Vocatur autem tale lignum Vectis, <lb/>&longs;ive quadratum &longs;it, &longs;ive rotundum, &amp; quanto propinquius oneri poni&shy;<lb/>tur hypomochlium, tanto facili&ugrave;s pondus movetur.<emph.end type="italics"/> H&aelig;c illc vectis <lb/>ortum &amp; procreationem quodammodo indigitans. </s></p><p type="main"> <s>Vocatur autem tale lignum Vectis, <lb/>&longs;ive quadratum &longs;it, &longs;ive rotundum, &amp; quanto propinquius oneri poni&shy;<lb/>tur hypomochlium, tanto facili&ugrave;s pondus movetur.<emph.end type="italics"/> H&aelig;c illc vectis <lb/>ortum &amp; procreationem quodammodo indigitans. </s></p><p type="main">
  
 <s>Contingere quidem pote&longs;t, ut Vecte aliquando utamur ad <lb/>&longs;u&longs;tinendum ingens pondus, non autem ad movendum, ade&ograve; <lb/>ut potentia exigua &longs;u&longs;tinens, in alter&acirc; vectis extremitate po&longs;ita. <pb xlink:href="017/01/378.jpg" pagenum="362"/>habeat rationem &aelig;quipondij retinentis pondus in oppo&longs;it&aacute; ex&shy;<lb/>tremitate collocatum: &amp; tunc locum habet Ari&longs;totelis &longs;enten&shy;<lb/>tia Mechan. qu&aelig; &longs;t.3.dicentis, <emph type="italics"/>Ip&longs;e vectis e&longs;t in caus&aacute; libra ex &longs;iens, <lb/>&longs;partum inferne habens, in in&aelig;qualia divi&longs;a; hypomoclion enim e&longs;t <lb/>&longs;p.<gap/>rtum, ambo namque &longs;unt ut centrum.<emph.end type="italics"/></s><s> Ver&ugrave;m c&ugrave;m propri&egrave;, &amp; <lb/>pre&longs;s&egrave; tunc facultas e&longs;&longs;e non videatur, neque exerceat munus <lb/>vectis, quia non movet, &longs;ed &longs;it qua&longs;i jugum &longs;tater&aelig;; fru&longs;ira <lb/>Vectis qu&acirc; vectis e&longs;t, ad libram revocatur: pr&aelig;&longs;ertim c&ugrave;m ali&shy;<lb/>quod vectis genus &longs;it, in quo nullum libr&aelig; ve&longs;tigium depre&shy;<lb/>hendi pote&longs;t, etiam&longs;i pondus c&aelig;teroqui <gap/>uiturum &longs;u&longs;tineat; &longs;i <lb/>nimirum pondus ip&longs;um inter vectis extremitates con&longs;titutum <lb/>&longs;u&longs;tineatur, aut potentia ip&longs;a &longs;u&longs;tentans medium locum occu&shy;<lb/>pet inter pondus &amp; hypomochlium, ut infra dicetur. </s> <s>Contingere quidem pote&longs;t, ut Vecte aliquando utamur ad <lb/>&longs;u&longs;tinendum ingens pondus, non autem ad movendum, ade&ograve; <lb/>ut potentia exigua &longs;u&longs;tinens, in alter&acirc; vectis extremitate po&longs;ita. <pb xlink:href="017/01/378.jpg" pagenum="362"/>habeat rationem &aelig;quipondij retinentis pondus in oppo&longs;it&aacute; ex&shy;<lb/>tremitate collocatum: &amp; tunc locum habet Ari&longs;totelis &longs;enten&shy;<lb/>tia Mechan. qu&aelig; &longs;t.3.dicentis, <emph type="italics"/>Ip&longs;e vectis e&longs;t in caus&aacute; libra ex &longs;iens, <lb/>&longs;partum inferne habens, in in&aelig;qualia divi&longs;a; hypomoclion enim e&longs;t <lb/>&longs;partum, ambo namque &longs;unt ut centrum.<emph.end type="italics"/></s><s> Ver&ugrave;m c&ugrave;m propri&egrave;, &amp; <lb/>pre&longs;s&egrave; tunc facultas e&longs;&longs;e non videatur, neque exerceat munus <lb/>vectis, quia non movet, &longs;ed &longs;it qua&longs;i jugum &longs;tater&aelig;; fru&longs;tra <lb/>Vectis qu&acirc; vectis e&longs;t, ad libram revocatur: pr&aelig;&longs;ertim c&ugrave;m ali&shy;<lb/>quod vectis genus &longs;it, in quo nullum libr&aelig; ve&longs;tigium depre&shy;<lb/>hendi pote&longs;t, etiam&longs;i pondus c&aelig;teroqui ruiturum &longs;u&longs;tineat; &longs;i <lb/>nimirum pondus ip&longs;um inter vectis extremitates con&longs;titutum <lb/>&longs;u&longs;tineatur, aut potentia ip&longs;a &longs;u&longs;tentans medium locum occu&shy;<lb/>pet inter pondus &amp; hypomochlium, ut infra dicetur. </s>
  
 <s>Quid <lb/>enim pariter non revocetur libra aut &longs;tatera ad Vectem, &longs;i ex <lb/>altera jugi extremitate pondus addatur, quod ad oppo&longs;itum <lb/>pondus majorem habeat Rationem, qu&agrave;m libr&aelig;, aut &longs;tater&aelig; <lb/>brachia reciproc&egrave; &longs;umpta? </s> <s>Quid <lb/>enim pariter non revocetur libra aut &longs;tatera ad Vectem, &longs;i ex <lb/>altera jugi extremitate pondus addatur, quod ad oppo&longs;itum <lb/>pondus majorem habeat Rationem, qu&agrave;m libr&aelig;, aut &longs;tater&aelig; <lb/>brachia reciproc&egrave; &longs;umpta? </s>
  
Line 5745 
Line 5741 
  
 <s>Quemadmodum igitur libra aut &longs;tatera ad ponderum <lb/>&aelig;quilibrium in&longs;titute, non ver&ograve; ad corum motum, libr&aelig; aut <lb/>&longs;tater&aelig; munus non exercent in motu, qu&acirc; motus e&longs;t; ita pari&shy;<lb/>ter vectis hypomochlium inter extremitates habens non exer&shy;<lb/>cet munus vectis in quiete: alioquin &amp; vectis ad libram, &amp; vi&shy;<lb/>ci&longs;&longs;im libra ad vectem ab&longs;urdo circulo revocaretur. </s> <s>Quemadmodum igitur libra aut &longs;tatera ad ponderum <lb/>&aelig;quilibrium in&longs;titute, non ver&ograve; ad corum motum, libr&aelig; aut <lb/>&longs;tater&aelig; munus non exercent in motu, qu&acirc; motus e&longs;t; ita pari&shy;<lb/>ter vectis hypomochlium inter extremitates habens non exer&shy;<lb/>cet munus vectis in quiete: alioquin &amp; vectis ad libram, &amp; vi&shy;<lb/>ci&longs;&longs;im libra ad vectem ab&longs;urdo circulo revocaretur. </s>
  
 <s>Adde ver&ograve; <lb/>genus hoc vectis hypomochlium inter extremitates habentis, &longs;i <lb/>adhibeatur ad onus in plano horizontali movendum, non ver&ograve; <lb/>ad illud &longs;u&longs;tentandum, nihil habere commercij cum libr&acirc;, onus <lb/>&longs;i quidem nullam exercet vim &longs;u&aelig; gravitatis advers&ugrave;s ip&longs;u<gap/><lb/>vectem, nam ce&longs;&longs;ante potentia onus illic&ograve; quie&longs;cit; at in libra <lb/>&longs;ublato &aelig;quipondio pondus de&longs;cendit. </s> <s>Adde ver&ograve; <lb/>genus hoc vectis hypomochlium inter extremitates habentis, &longs;i <lb/>adhibeatur ad onus in plano horizontali movendum, non ver&ograve; <lb/>ad illud &longs;u&longs;tentandum, nihil habere commercij cum libr&acirc;, onus <lb/>&longs;i quidem nullam exercet vim &longs;u&aelig; gravitatis advers&ugrave;s ip&longs;um <lb/>vectem, nam ce&longs;&longs;ante potentia onus illic&ograve; quie&longs;cit; at in libra <lb/>&longs;ublato &aelig;quipondio pondus de&longs;cendit. </s>
  
 <s>Quid &longs;i vecte utamur <lb/>ad corpus leve infra aquam deprimendum? </s> <s>Quid &longs;i vecte utamur <lb/>ad corpus leve infra aquam deprimendum? </s>
  
Line 5789 
Line 5785 
  
 <s>Quia ver&ograve; re&longs;i&longs;tentia com&shy;<lb/>ponitur ex innat&acirc; ponderis gravitate, &amp; ex mot&ucirc;s violenti tar&shy;<lb/>ditate aut velocitate, hoc e&longs;t ex mot&ucirc;s huju&longs;modi quantitate <lb/>intra datam temporis men&longs;uram; propterea ita duo h&aelig;c tempe&shy;<lb/>rari oportet, ut quod alteri additur, alteri dematur; ne ade&ograve; <lb/>re&longs;i&longs;tentia augeatur, ut jam minor non &longs;it virtute potenti&aelig;. </s> <s>Quia ver&ograve; re&longs;i&longs;tentia com&shy;<lb/>ponitur ex innat&acirc; ponderis gravitate, &amp; ex mot&ucirc;s violenti tar&shy;<lb/>ditate aut velocitate, hoc e&longs;t ex mot&ucirc;s huju&longs;modi quantitate <lb/>intra datam temporis men&longs;uram; propterea ita duo h&aelig;c tempe&shy;<lb/>rari oportet, ut quod alteri additur, alteri dematur; ne ade&ograve; <lb/>re&longs;i&longs;tentia augeatur, ut jam minor non &longs;it virtute potenti&aelig;. </s>
  
 <lb/><s>Quare in vecte, cujus extremitati A potentia applicatur cer<gap/><lb/>virtutis, ita &longs;tatuendus e&longs;t hypomochlio C locus, ut compara&shy;<lb/>to motu potenti&aelig; in A cum motu ponderis in B, ea &longs;it mot&ucirc;s B <pb xlink:href="017/01/381.jpg" pagenum="365"/>tarditas; qu&aelig; addita gravitati ponderis B re&longs;i&longs;tentiam compo&shy;<lb/>nat minorem virtute movendi potenti&aelig; A. <!-- KEEP S--></s> <lb/><s>Quare in vecte, cujus extremitati A potentia applicatur cert&aelig; <lb/>virtutis, ita &longs;tatuendus e&longs;t hypomochlio C locus, ut compara&shy;<lb/>to motu potenti&aelig; in A cum motu ponderis in B, ea &longs;it mot&ucirc;s B <pb xlink:href="017/01/381.jpg" pagenum="365"/>tarditas; qu&aelig; addita gravitati ponderis B re&longs;i&longs;tentiam compo&shy;<lb/>nat minorem virtute movendi potenti&aelig; A. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Quoniam enim, <lb/>manente puncto C tanquam centro mot&uacute;s potenti&aelig; de&longs;cenden&shy;<lb/>tis &amp; ponderis a&longs;cendentis, manife&longs;tum e&longs;t eam e&longs;&longs;e motuum <lb/>Rationem, qu&aelig; e&longs;t Radiorum CA &amp; CB idcirco qu&ograve; major <lb/>erit huju&longs;medi Radiorum in&aelig;qualitas, e&ograve; etiam major erit Ra&shy;<lb/>tio mot&ucirc;s potenti&aelig; ad motum ponderis, cujus tarditas gravi&shy;<lb/>tatem compen&longs;ans minuet re&longs;i&longs;tentiam, ut virtuti potenti&aelig;, pro&shy;<lb/>portione re&longs;pondeat. </s></p><p type="main"> <s>Quoniam enim, <lb/>manente puncto C tanquam centro mot&uacute;s potenti&aelig; de&longs;cenden&shy;<lb/>tis &amp; ponderis a&longs;cendentis, manife&longs;tum e&longs;t eam e&longs;&longs;e motuum <lb/>Rationem, qu&aelig; e&longs;t Radiorum CA &amp; CB idcirco qu&ograve; major <lb/>erit huju&longs;medi Radiorum in&aelig;qualitas, e&ograve; etiam major erit Ra&shy;<lb/>tio mot&ucirc;s potenti&aelig; ad motum ponderis, cujus tarditas gravi&shy;<lb/>tatem compen&longs;ans minuet re&longs;i&longs;tentiam, ut virtuti potenti&aelig;, pro&shy;<lb/>portione re&longs;pondeat. </s></p><p type="main">
  
Line 5803 
Line 5799 
  
 <s>Quare pondus unius libr&aelig; in hac &longs;ubdecupl&acirc; di&longs;tanti&acirc; <lb/>c&ugrave;m &longs;ubdecuplo tardius moveatur (percurrit enim tempore eo&shy;<lb/>dem &longs;patium &longs;ubdecuplum) indiget &longs;ol&ugrave;m &longs;ubdecuplo impetu <lb/>ejus, quem prius exigebat, ut &aelig;qualiter cum potenti&acirc; move&shy;<lb/>retur. </s> <s>Quare pondus unius libr&aelig; in hac &longs;ubdecupl&acirc; di&longs;tanti&acirc; <lb/>c&ugrave;m &longs;ubdecuplo tardius moveatur (percurrit enim tempore eo&shy;<lb/>dem &longs;patium &longs;ubdecuplum) indiget &longs;ol&ugrave;m &longs;ubdecuplo impetu <lb/>ejus, quem prius exigebat, ut &aelig;qualiter cum potenti&acirc; move&shy;<lb/>retur. </s>
  
 <s>Totus igitur impetus ille, quem potentia ponderi unius <lb/>libr&aelig; imprimebat, ut &aelig;quali velocitate pariter moverentur, illa <lb/>de&longs;cendendo, hoc a&longs;cendendo, &longs;i decem ponderibus &longs;imilibus <lb/>di&longs;tribuatur, <gap/> e&longs;t, ut omnia illa moveantur &longs;ubdecupl&acirc; ve&shy;<lb/>locitate. </s> <s>Totus igitur impetus ille, quem potentia ponderi unius <lb/>libr&aelig; imprimebat, ut &aelig;quali velocitate pariter moverentur, illa <lb/>de&longs;cendendo, hoc a&longs;cendendo, &longs;i decem ponderibus &longs;imilibus <lb/>di&longs;tribuatur, &longs;atis e&longs;t, ut omnia illa moveantur &longs;ubdecupl&acirc; ve&shy;<lb/>locitate. </s>
  
 <s>Quia autem duorum arteri&aelig; pul&longs;uum &longs;patio &longs;ingula <lb/>a&longs;cend<gap/>nt digitum unum, &amp; &longs;unt decem a&longs;cen&longs;us digitales, <lb/>dum potentia de&longs;cendit digitos decem, &amp; dum potentia primo <pb xlink:href="017/01/382.jpg" pagenum="366"/>arteri&aelig; pul&longs;u decurrit digitos quinque, decem illa pondera <lb/>motum quinque digitorum perficiunt, &longs;ingula videlicet per &longs;e&shy;<lb/>midigitum (id quod pariter ob&longs;ervari facil&egrave; poterit in &longs;ingulis <lb/>minutioribus temporis particulis) tantumdem motus perficit <lb/>potentia ac pondus, &longs;ive toto impetu uni libr&aelig; impre&longs;&longs;o libra <lb/>una habeat motum decem digitorum, &longs;ive decim&acirc; impet&ucirc;s par&shy;<lb/>te &longs;ingulis libris impre&longs;s&acirc;, &longs;ingul&aelig; habeant motum digitalem: <lb/>utrobique &longs;cilicet &longs;unt decem motus digitales, &longs;ive unius pon&shy;<lb/>deris, &longs;ive decem ponderum eodem tempore. </s> <s>Quia autem duorum arteri&aelig; pul&longs;uum &longs;patio &longs;ingula <lb/>a&longs;cendunt digitum unum, &amp; &longs;unt decem a&longs;cen&longs;us digitales, <lb/>dum potentia de&longs;cendit digitos decem, &amp; dum potentia primo <pb xlink:href="017/01/382.jpg" pagenum="366"/>arteri&aelig; pul&longs;u decurrit digitos quinque, decem illa pondera <lb/>motum quinque digitorum perficiunt, &longs;ingula videlicet per &longs;e&shy;<lb/>midigitum (id quod pariter ob&longs;ervari facil&egrave; poterit in &longs;ingulis <lb/>minutioribus temporis particulis) tantumdem motus perficit <lb/>potentia ac pondus, &longs;ive toto impetu uni libr&aelig; impre&longs;&longs;o libra <lb/>una habeat motum decem digitorum, &longs;ive decim&acirc; impet&ucirc;s par&shy;<lb/>te &longs;ingulis libris impre&longs;s&acirc;, &longs;ingul&aelig; habeant motum digitalem: <lb/>utrobique &longs;cilicet &longs;unt decem motus digitales, &longs;ive unius pon&shy;<lb/>deris, &longs;ive decem ponderum eodem tempore. </s>
  
 <s>Quis ver&ograve; mi&shy;<lb/>retur, &longs;i ille idem, qui decem aureis nobili ho&longs;piti &longs;plendidio&shy;<lb/>res epulas parare po&longs;&longs;et, decem hominibus frugalem men&longs;am <lb/>in&longs;trueret &longs;ingulis aureis in &longs;ingulos homines tributis? </s> <s>Quis ver&ograve; mi&shy;<lb/>retur, &longs;i ille idem, qui decem aureis nobili ho&longs;piti &longs;plendidio&shy;<lb/>res epulas parare po&longs;&longs;et, decem hominibus frugalem men&longs;am <lb/>in&longs;trueret &longs;ingulis aureis in &longs;ingulos homines tributis? </s>
  
Line 5893 
Line 5889 
  
 <s>Cuju&longs;modi &longs;it hy&shy;<lb/>pomochlium, &longs;ive &longs;it funis vectem retinens, &longs;ive axis infixus, <lb/>circa quem volvatur vectis, &longs;ive quodcumque aliud corpus, cui <lb/>ille incumbat, aut innitatur, mod&ograve; ab&longs;it incommodi periculum <lb/>ex ejus fragilitate, parum refert: &longs;atis e&longs;t, &longs;i par fuerit ferendo <lb/>oneri, quod vecte elevatur. </s> <s>Cuju&longs;modi &longs;it hy&shy;<lb/>pomochlium, &longs;ive &longs;it funis vectem retinens, &longs;ive axis infixus, <lb/>circa quem volvatur vectis, &longs;ive quodcumque aliud corpus, cui <lb/>ille incumbat, aut innitatur, mod&ograve; ab&longs;it incommodi periculum <lb/>ex ejus fragilitate, parum refert: &longs;atis e&longs;t, &longs;i par fuerit ferendo <lb/>oneri, quod vecte elevatur. </s>
  
 <s>Ex ponderis autem gravitate hy&shy;<lb/>pomochlij &longs;oliditas atque materies definienda e&longs;t; ex mot&ugrave;s <pb xlink:href="017/01/388.jpg" pagenum="372"/>qualitate (&longs;p<gap/> quo perficiendus e&longs;t, po&longs;itione) <lb/>forma hypomochlij &longs;tatuatur. </s></p><p type="main"> <s>Ex ponderis autem gravitate hy&shy;<lb/>pomochlij &longs;oliditas atque materies definienda e&longs;t; ex mot&ugrave;s <pb xlink:href="017/01/388.jpg" pagenum="372"/>qualitate (&longs;pectat&acirc; loci, in quo perficiendus e&longs;t, po&longs;itione) <lb/>forma hypomochlij &longs;tatuatur. </s></p><p type="main">
  
 <s>Illud examinandum videtur, quand&oacute;nam pr&aelig;&longs;ter uti vecte <lb/>primi generis, quando vecte Secundi generis, hoc e&longs;t an plus <lb/>commodi a&longs;&longs;erat &longs;ulcrum in vectis extremitate collocatum, ut <lb/>in &longs;ecundo genere, an ver&ograve; inter pondus atque potentiam in&shy;<lb/>terjectum, ut in primo genere. </s> <s>Illud examinandum videtur, quand&oacute;nam pr&aelig;&longs;ter uti vecte <lb/>primi generis, quando vecte Secundi generis, hoc e&longs;t an plus <lb/>commodi a&longs;&longs;erat &longs;ulcrum in vectis extremitate collocatum, ut <lb/>in &longs;ecundo genere, an ver&ograve; inter pondus atque potentiam in&shy;<lb/>terjectum, ut in primo genere. </s>
  
Line 5909 
Line 5905 
  
 <s>Dat&acirc; igitur ponderis movendi gravitate, &amp; dat&acirc; potenti&aelig; <lb/>virtute (qu&aelig; videlicet tanto conatu adhibito pote&longs;t certam gra&shy;<lb/>vitatem &longs;ola &longs;ine vecte movere in &longs;imili plano &longs;ive horizontali, <lb/>&longs;ive inclinato, &longs;ive verticali) di&longs;tinguatur vectis in duas partes <lb/>ita, ut vel pars ad partem, &longs;i &longs;it primi generis, vel totus ad par-<pb xlink:href="017/01/389.jpg" pagenum="373"/>tem, &longs;i &longs;it &longs;ecundi generis, eandem Rationem habeat, qu&aelig; <lb/>e&longs;t dati ponderis ad pondus, quod &agrave; potentia ol&acirc; &longs;ine vecte po&shy;<lb/>te&longs;t moveri. </s> <s>Dat&acirc; igitur ponderis movendi gravitate, &amp; dat&acirc; potenti&aelig; <lb/>virtute (qu&aelig; videlicet tanto conatu adhibito pote&longs;t certam gra&shy;<lb/>vitatem &longs;ola &longs;ine vecte movere in &longs;imili plano &longs;ive horizontali, <lb/>&longs;ive inclinato, &longs;ive verticali) di&longs;tinguatur vectis in duas partes <lb/>ita, ut vel pars ad partem, &longs;i &longs;it primi generis, vel totus ad par-<pb xlink:href="017/01/389.jpg" pagenum="373"/>tem, &longs;i &longs;it &longs;ecundi generis, eandem Rationem habeat, qu&aelig; <lb/>e&longs;t dati ponderis ad pondus, quod &agrave; potentia ol&acirc; &longs;ine vecte po&shy;<lb/>te&longs;t moveri. </s>
  
 <s>Sic data Potentia virtutem habeat movendi pon&shy;<lb/>dus lib.  <s>Sic data Potentia virtutem habeat movendi pon&shy;<lb/>dus lib. 6. certo conatu, oporteat autem hoc codem conatu <lb/>movere lib. 30: quia virtus potenti&aelig; e&longs;t &longs;ubquintupla pon&shy;<lb/>deris dati, propo&longs;itus vectis intelligatur prim&ugrave;m di&longs;tinctus <lb/>in partes &longs;ex, quarum una tribuatur di&longs;tanti&aelig; ponderi, ab <lb/>hypomochlio, reliqu&aelig; quinque tribuantur di&longs;tanti&aelig; poten&shy;<lb/>ti&aelig;, ita ut reciproc&egrave; &longs;it di&longs;tantia potenti&aelig; ad di&longs;tanuam <lb/>ponderis, ut pondus datum ad virtutem potenti&aelig;: &amp; hic <lb/>e&longs;t vectis primi generis. </s>
  
 6. certo conatu, oporteat autem hoc codem conatu <lb/>movere lib.  
  
 30: quia virtus potenti&aelig; e&longs;t &longs;ubquintupla pon&shy;<lb/>deris dati, propo&longs;itus vectis intelligatur prim&ugrave;m <gap/><lb/>in partes &longs;ex, quarum una tribuatur di&longs;tanti&aelig; ponderi, ab <lb/>hypomochlio, reliqu&aelig; quinque tribuantur di&longs;tanti&aelig; poten&shy;<lb/>ti&aelig;, ita ut reciproc&egrave; &longs;it di&longs;tantia potenti&aelig; ad di&longs;tanuam <lb/>ponderis, ut pondus datum ad virtutem potenti&aelig;: &amp; hic <lb/>e&longs;t vectis primi generis. </s> 
  
 <s>Deinde ut habeatur vectis &longs;ecun&shy;<lb/>di generis, di&longs;tinguatur totus vectis in partes quinque, &amp; <lb/>una ex illis &longs;it di&longs;tantia ponderis ab hypomochlio in vectis <lb/>extremitate con&longs;tituto. </s> <s>Deinde ut habeatur vectis &longs;ecun&shy;<lb/>di generis, di&longs;tinguatur totus vectis in partes quinque, &amp; <lb/>una ex illis &longs;it di&longs;tantia ponderis ab hypomochlio in vectis <lb/>extremitate con&longs;tituto. </s>
  
Line 6141 
Line 6133 
  
 <s>Ex his, qu&aelig; de potentia &longs;u&longs;tentante dicta &longs;unt, &longs;atis apparet <lb/>potentiam paulo validiorem &longs;atis e&longs;&longs;e ad pondus movendum. </s> <s>Ex his, qu&aelig; de potentia &longs;u&longs;tentante dicta &longs;unt, &longs;atis apparet <lb/>potentiam paulo validiorem &longs;atis e&longs;&longs;e ad pondus movendum. </s>
  
 <lb/><s>Ver&ugrave;m lic&egrave;t in vecte primi generis ad pondus &longs;u&longs;tentandum <lb/>opportun&egrave; animum adverterimus ad libram curvam, h&aelig;c ta&shy;<lb/>men in vecte &longs;ecundi generis locum habere non po&longs;&longs;unt; <lb/>propterea ad aliam explicandi rationem confugiendum e&longs;t, <lb/>qu&aelig; utrique generi communis &longs;it; nec difficile erit ea, qu&aelig; &longs;ta&shy;<lb/>tim capite &longs;equen<gap/>ciam pro &longs;ecundo vectis genere ad pri-<pb xlink:href="017/01/401.jpg" pagenum="385"/>mum traducere. </s> <lb/><s>Ver&ugrave;m lic&egrave;t in vecte primi generis ad pondus &longs;u&longs;tentandum <lb/>opportun&egrave; animum adverterimus ad libram curvam, h&aelig;c ta&shy;<lb/>men in vecte &longs;ecundi generis locum habere non po&longs;&longs;unt; <lb/>propterea ad aliam explicandi rationem confugiendum e&longs;t, <lb/>qu&aelig; utrique generi communis &longs;it; nec difficile erit ea, qu&aelig; &longs;ta&shy;<lb/>tim capite &longs;equenti &longs;ubjiciam pro &longs;ecundo vectis genere ad pri-<pb xlink:href="017/01/401.jpg" pagenum="385"/>mum traducere. </s>
  
 <s>Con&longs;ideratur nimirum motus ponderis com&shy;<lb/>paratus cum eodem motu potenti&aelig;: &longs;i enim potentia &longs;it &longs;u&acirc; <lb/>gravitate de&longs;cendens, ejus de&longs;cen&longs;um metitur ZA: pondus <lb/>vecti impo&longs;itum a&longs;cendit, ut &longs;it &longs;upra horizontalem altitudine <lb/>KD; &longs;ed ex hac demenda e&longs;t centri gravitatis di&longs;tantia DE, <lb/>qua eminebat &longs;upra horizontalem, ut habeatur ejus motus <lb/>DK min&ugrave;s DE, hoc e&longs;t GK. </s> <s>Con&longs;ideratur nimirum motus ponderis com&shy;<lb/>paratus cum eodem motu potenti&aelig;: &longs;i enim potentia &longs;it &longs;u&acirc; <lb/>gravitate de&longs;cendens, ejus de&longs;cen&longs;um metitur ZA: pondus <lb/>vecti impo&longs;itum a&longs;cendit, ut &longs;it &longs;upra horizontalem altitudine <lb/>KD; &longs;ed ex hac demenda e&longs;t centri gravitatis di&longs;tantia DE, <lb/>qua eminebat &longs;upra horizontalem, ut habeatur ejus motus <lb/>DK min&ugrave;s DE, hoc e&longs;t GK. </s>
  
Line 6361 
Line 6353 
  
 8 ad virtutem potenti&aelig; A moventis &longs;ine vecte li&shy;<lb/>bras (2 38/53). Tota igitur virtus potenti&aelig; in hac eorumdem pon&shy;<lb/>derum in&aelig;qualium collocatione &longs;ufficiet, &longs;i fuerit vis movendi <lb/>lib. (5 23/53), qu&aelig; minor e&longs;t e&acirc;, qu&aelig; requiritur; quando pondera <lb/>&longs;unt &aelig;qualia, &amp; differt &agrave; virtute, qu&aelig; requiritur, quando F <lb/>gravins e&longs;t qu&agrave;m E, vi movendi fer&egrave; uncias 8 1/3. </s></p><p type="main"> 8 ad virtutem potenti&aelig; A moventis &longs;ine vecte li&shy;<lb/>bras (2 38/53). Tota igitur virtus potenti&aelig; in hac eorumdem pon&shy;<lb/>derum in&aelig;qualium collocatione &longs;ufficiet, &longs;i fuerit vis movendi <lb/>lib. (5 23/53), qu&aelig; minor e&longs;t e&acirc;, qu&aelig; requiritur; quando pondera <lb/>&longs;unt &aelig;qualia, &amp; differt &agrave; virtute, qu&aelig; requiritur, quando F <lb/>gravins e&longs;t qu&agrave;m E, vi movendi fer&egrave; uncias 8 1/3. </s></p><p type="main">
  
 <s>Simili argumentatione ratiocinando deprehendes, quo mi&shy;<lb/>nus fuerit intervallum inter E &amp; F, <gap/>am facili&ugrave;s duo illa pon&shy;<lb/>dera eodem vecte moveri. </s> <s>Simili argumentatione ratiocinando deprehendes, quo mi&shy;<lb/>nus fuerit intervallum inter E &amp; F, etiam facili&ugrave;s duo illa pon&shy;<lb/>dera eodem vecte moveri. </s>
  
 <s>Nam &longs;i idem vectis AE 13 adhi&shy;<lb/>beatur, atque pondera E &amp; F &aelig;qualia fuerint, intervallum ve&shy;<lb/>r&ograve; EF &longs;it 4, centrum motuum di&longs;tabit ab A intervallo 11, &amp; <lb/>&agrave; &longs;ingulis ponderibus intervallo 2: Quare potentia ut 4 move&shy;<lb/>bit pondera &longs;ingula ut 11: vel &longs;i ponantur ut prius &longs;ingula <lb/>lib.  <s>Nam &longs;i idem vectis AE 13 adhi&shy;<lb/>beatur, atque pondera E &amp; F &aelig;qualia fuerint, intervallum ve&shy;<lb/>r&ograve; EF &longs;it 4, centrum motuum di&longs;tabit ab A intervallo 11, &amp; <lb/>&agrave; &longs;ingulis ponderibus intervallo 2: Quare potentia ut 4 move&shy;<lb/>bit pondera &longs;ingula ut 11: vel &longs;i ponantur ut prius &longs;ingula <lb/>lib.
  
Line 6497 
Line 6489 
  
  
  
 <s>46, &amp; ba&longs;is AK <lb/>part. (139 <gap/>/100): igitur GK part. (25 6/100), qu&aelig; tamen pri&ugrave;s erat <lb/>(12 36/100). Deinde in triangulo AMN latera &longs;int eadem, &amp; an&shy;<lb/>gulus MAN gr. <!-- REMOVE S-->45: invenitur angulus MNA gr. <!-- REMOVE S-->75. m. </s> <s>46, &amp; ba&longs;is AK <lb/>part. (139 79/100): igitur GK part. (25 6/100), qu&aelig; tamen pri&ugrave;s erat <lb/>(12 36/100). <!--neuer Satz-->Deinde in triangulo AMN latera &longs;int eadem, &amp; an&shy;<lb/>gulus MAN gr. <!-- REMOVE S-->45: invenitur angulus MNA gr. <!-- REMOVE S-->75. m. </s>
  
  
  
Line 6623 
Line 6615 
  
  
  
 <s>43&prime;: quare ba&longs;is RI e&longs;t part. <lb/>(10 4<gap/>/100): &amp; quia RS ex hypothe&longs;i e&longs;t &longs;olum part. </s> <s>43&prime;: quare ba&longs;is RI e&longs;t part. <lb/>(10 4s/100): &amp; quia RS ex hypothe&longs;i e&longs;t &longs;olum part. </s>
  
 <s>10, motus SI <lb/>e&longs;t (42/100) multo minor qu&agrave;m cum funis brevior ponitur, ac prop&shy;<lb/>terea etiam facilior e&longs;t motus, quippe qui minorem Rationem <lb/>habet ad motum potenti&aelig;. </s></p><p type="main"> <s>10, motus SI <lb/>e&longs;t (42/100) multo minor qu&agrave;m cum funis brevior ponitur, ac prop&shy;<lb/>terea etiam facilior e&longs;t motus, quippe qui minorem Rationem <lb/>habet ad motum potenti&aelig;. </s></p><p type="main">
  
Line 6723 
Line 6715 
  
 <s>Potentia itaque motum &longs;uum dirigens ad acutum angulum <lb/>per lineam BH, vi &longs;ui impet&ucirc;s de&longs;cribit circa centrum C ar&shy;<lb/>cum BR; ad angulum rectum per lineam BI de&longs;cribit arcum <pb xlink:href="017/01/427.jpg" pagenum="411"/>BN; ad anguium demum obtu&longs;um per lineam BG de&longs;cribit <lb/>arcum BL, qui e&longs;t &aelig;qualis arcui BR, &longs;iangulu; obtu&longs;us GBA <lb/>&longs;it &longs;upplemencum ad duo, recto, anguli acuti HBA, major <lb/>autem, aut mino, eodem arcub R, li angulus obtu&longs;us &longs;it mi&shy;<lb/>nor aut major codem Supplemento ad duos recto. </s> <s>Potentia itaque motum &longs;uum dirigens ad acutum angulum <lb/>per lineam BH, vi &longs;ui impet&ucirc;s de&longs;cribit circa centrum C ar&shy;<lb/>cum BR; ad angulum rectum per lineam BI de&longs;cribit arcum <pb xlink:href="017/01/427.jpg" pagenum="411"/>BN; ad anguium demum obtu&longs;um per lineam BG de&longs;cribit <lb/>arcum BL, qui e&longs;t &aelig;qualis arcui BR, &longs;iangulu; obtu&longs;us GBA <lb/>&longs;it &longs;upplemencum ad duo, recto, anguli acuti HBA, major <lb/>autem, aut mino, eodem arcub R, li angulus obtu&longs;us &longs;it mi&shy;<lb/>nor aut major codem Supplemento ad duos recto. </s>
  
 <s>H&aelig;c tamen <lb/>ita dicta intelliga velim, ut hu&longs;ulmodi arcus toti atque integri <lb/>non motum ip<gap/>n exprimant, qui revera fiat, &longs;ed virium Ra&shy;<lb/>tionem pro diversa potenti&aelig; applicatione in minim&acirc; arc&ucirc; de&longs;&shy;<lb/>cripti particula; neque enim &longs;ingulis temporis momentis &aelig;qua&shy;<lb/>lis pars arcus cidem impetui re&longs;pondet, &longs;ingulis nimirum mo&shy;<lb/>mentis mutatur vectis inclinatio, &amp; manet eadem mot&uacute;s di&shy;<lb/>rectio, atque varia e&longs;t potenti&aelig; ad vectem applicatio, ni&longs;i il&shy;<lb/>la impetum concipiat, quo &longs;ua &longs;ponte in gyrum ageretur, <lb/>etiam&longs;i ad motum circularem non determinaretur &agrave; vecte. </s> <s>H&aelig;c tamen <lb/>ita dicta intelligas velim, ut huju&longs;modi arcus toti atque integri <lb/>non motum ip&longs;um exprimant, qui revera fiat, &longs;ed virium Ra&shy;<lb/>tionem pro diversa potenti&aelig; applicatione in minim&acirc; arc&ucirc; de&longs;&shy;<lb/>cripti particula; neque enim &longs;ingulis temporis momentis &aelig;qua&shy;<lb/>lis pars arcus eidem impetui re&longs;pondet, &longs;ingulis nimirum mo&shy;<lb/>mentis mutatur vectis inclinatio, &amp; manet eadem mot&uacute;s di&shy;<lb/>rectio, atque varia e&longs;t potenti&aelig; ad vectem applicatio, ni&longs;i il&shy;<lb/>la impetum concipiat, quo &longs;ua &longs;ponte in gyrum ageretur, <lb/>etiam&longs;i ad motum circularem non determinaretur &agrave; vecte. </s>
  
 <lb/><s>Sed quoniam arcus eodem Radio CB &agrave; potenti&acirc; de&longs;criptus <lb/>e&longs;t &longs;imilis arcui eodem Radio CA de&longs;cripto &agrave; pondere, <lb/>proinde non mutatur Ratio motuum, &longs;ive potentia de&longs;cri&shy;<lb/>bat codem impetu minorem, &longs;ive majorem arcum eju&longs;dem <lb/>circuli: propterea non mutatur quidem momentum poten&shy;<lb/>ti&aelig; cum pondere abiolut&egrave; comparat&aelig;, mutatur tamen &longs;ubinde <lb/>momentum potenti&aelig;, quatenus &longs;ecum ip&longs;a comparatur, faci&shy;<lb/>li&uacute;&longs;que movere pondus tunc dicitur, quando eodem conatu <lb/>majorem motum ponderi &aelig;quali tempore conciliat; id quod <lb/>fit, c&ugrave;m ad angulum rectum vecti applicatur. </s></p><p type="main"> <lb/><s>Sed quoniam arcus eodem Radio CB &agrave; potenti&acirc; de&longs;criptus <lb/>e&longs;t &longs;imilis arcui eodem Radio CA de&longs;cripto &agrave; pondere, <lb/>proinde non mutatur Ratio motuum, &longs;ive potentia de&longs;cri&shy;<lb/>bat codem impetu minorem, &longs;ive majorem arcum eju&longs;dem <lb/>circuli: propterea non mutatur quidem momentum poten&shy;<lb/>ti&aelig; cum pondere abiolut&egrave; comparat&aelig;, mutatur tamen &longs;ubinde <lb/>momentum potenti&aelig;, quatenus &longs;ecum ip&longs;a comparatur, faci&shy;<lb/>li&uacute;&longs;que movere pondus tunc dicitur, quando eodem conatu <lb/>majorem motum ponderi &aelig;quali tempore conciliat; id quod <lb/>fit, c&ugrave;m ad angulum rectum vecti applicatur. </s></p><p type="main">
  
Line 6935 
Line 6927 
  
 <s>Id explicare ex iis, qu&aelig; &longs;uperiori capite di&longs;putata &longs;unt, non <lb/>erit difficile, &longs;i animadvertamus in vectibus &longs;ecundi &amp; tertij <lb/>generis utrumque genus conjungi: quemadmodum enim po&shy;<lb/>tentia conatur advers&ugrave;s gravitatem ponderis, ita pondus cona&shy;<lb/>tur advers&ugrave;s vim potenti&aelig;: &amp; in hoc conatu vici&longs;&longs;im exercent <lb/>munus potenti&aelig; &amp; ponderis. </s> <s>Id explicare ex iis, qu&aelig; &longs;uperiori capite di&longs;putata &longs;unt, non <lb/>erit difficile, &longs;i animadvertamus in vectibus &longs;ecundi &amp; tertij <lb/>generis utrumque genus conjungi: quemadmodum enim po&shy;<lb/>tentia conatur advers&ugrave;s gravitatem ponderis, ita pondus cona&shy;<lb/>tur advers&ugrave;s vim potenti&aelig;: &amp; in hoc conatu vici&longs;&longs;im exercent <lb/>munus potenti&aelig; &amp; ponderis. </s>
  
 <s>Finge &longs;iquidem duos homines ap&shy;<lb/>plicari vecti AB, alterum quidem i<gap/> A, alterum ver&ograve; in C, &longs;ed <lb/>in adver&longs;a conantes; uterque e&longs;t potentia, uterque e&longs;t pondus, <lb/>dum &longs;ibi reluctantur. </s> <s>Finge &longs;iquidem duos homines ap&shy;<lb/>plicari vecti AB, alterum quidem in A, alterum ver&ograve; in C, &longs;ed <lb/>in adver&longs;a conantes; uterque e&longs;t potentia, uterque e&longs;t pondus, <lb/>dum &longs;ibi reluctantur. </s>
  
 <s>Anne ita h&aelig;c vocabula intra certos fines <lb/>co<gap/>rceri exi&longs;timas, ut potenti&aelig; nomine illum &longs;olum donandum <lb/>putes, qui reliquum vincit? </s> <s>Anne ita h&aelig;c vocabula intra certos fines <lb/>co&euml;rceri exi&longs;timas, ut potenti&aelig; nomine illum &longs;olum donandum <lb/>putes, qui reliquum vincit? </s>
  
 <s>&longs;ed quid, &longs;i horum hominum co-<pb xlink:href="017/01/438.jpg" pagenum="422"/>natus &longs;int reciproc&egrave; ut eorum di&longs;tanti&aelig; ab hypomochlio B, &amp; <lb/>A quidem conciur ut CB, C autem conetur ut AB; utique <lb/>neuter &longs;uperat; nec tamen negari pote&longs;t ide&ograve; contingere mo&shy;<lb/>mentorum &aelig;qualitatem inter in&aelig;quales conatus, quia vecti ap&shy;<lb/>plicantur: &longs;unt igitur &longs;ibi vici&longs;&longs;im potentia &amp; pondus. </s> <s>&longs;ed quid, &longs;i horum hominum co-<pb xlink:href="017/01/438.jpg" pagenum="422"/>natus &longs;int reciproc&egrave; ut eorum di&longs;tanti&aelig; ab hypomochlio B, &amp; <lb/>A quidem conciur ut CB, C autem conetur ut AB; utique <lb/>neuter &longs;uperat; nec tamen negari pote&longs;t ide&ograve; contingere mo&shy;<lb/>mentorum &aelig;qualitatem inter in&aelig;quales conatus, quia vecti ap&shy;<lb/>plicantur: &longs;unt igitur &longs;ibi vici&longs;&longs;im potentia &amp; pondus. </s>
  
Line 7043 
Line 7035 
  
 <s>At &longs;i vectem tertij generis, quatenus ge&longs;tatorum pre&longs;&longs;io ab <lb/>onere efficitur, con&longs;ideremus; po&longs;ito fulcro in A, potentia in C <lb/>aut in D exi&longs;tens non premit ge&longs;tatorem B perinde, atque &longs;i <lb/>nullo intercedente vecte ge&longs;tator e&longs;&longs;et pariter in C aut in D, &longs;ed <lb/>tanto minus, quanto minor e&longs;t CA aut DA, quam BA: idem&shy;<lb/>que de ge&longs;tatore A, po&longs;ito fulcro in B, dicendum e&longs;t. </s> <s>At &longs;i vectem tertij generis, quatenus ge&longs;tatorum pre&longs;&longs;io ab <lb/>onere efficitur, con&longs;ideremus; po&longs;ito fulcro in A, potentia in C <lb/>aut in D exi&longs;tens non premit ge&longs;tatorem B perinde, atque &longs;i <lb/>nullo intercedente vecte ge&longs;tator e&longs;&longs;et pariter in C aut in D, &longs;ed <lb/>tanto minus, quanto minor e&longs;t CA aut DA, quam BA: idem&shy;<lb/>que de ge&longs;tatore A, po&longs;ito fulcro in B, dicendum e&longs;t. </s>
  
 <s>Quarere&shy;<lb/>ciproc&aelig; &longs;unt pre&longs;&longs;iones di&longs;tanti<gap/>s ge&longs;tatorum ab onere, &amp; A <lb/>premitur ut CB aut DB, B autem premitur ut CA aut DA. <!-- KEEP S--></s> <s>Quare re&shy;<lb/>ciproc&aelig; &longs;unt pre&longs;&longs;iones di&longs;tantiis ge&longs;tatorum ab onere, &amp; A <lb/>premitur ut CB aut DB, B autem premitur ut CA aut DA. <!-- KEEP S--></s>
  
 <lb/><s>Cum enim vis ip&longs;a gravitatis oneris deor&longs;um conantis apta &longs;it <lb/>circa centrum A moveri pro ratione di&longs;tanti&aelig; CA aut DA, uti&shy;<lb/>que in B motum efficere debet pro ratione di&longs;tanti&aelig; BA: e&longs;t <lb/>autem CA major quam DA ex hypothe&longs;i, igitur, ex 8.lib.5.ma&shy;<lb/>jor e&longs;t Ratio momenti CA qu&agrave;m momenti DA ad idem mo&shy;<lb/>mentum BA, ac proinde major pre&longs;&longs;io ge&longs;tatoris B e&longs;&longs;icitur ab <lb/>onere in C, quam in D, collocato. </s> <lb/><s>Cum enim vis ip&longs;a gravitatis oneris deor&longs;um conantis apta &longs;it <lb/>circa centrum A moveri pro ratione di&longs;tanti&aelig; CA aut DA, uti&shy;<lb/>que in B motum efficere debet pro ratione di&longs;tanti&aelig; BA: e&longs;t <lb/>autem CA major quam DA ex hypothe&longs;i, igitur, ex 8.lib.5.ma&shy;<lb/>jor e&longs;t Ratio momenti CA qu&agrave;m momenti DA ad idem mo&shy;<lb/>mentum BA, ac proinde major pre&longs;&longs;io ge&longs;tatoris B e&longs;&longs;icitur ab <lb/>onere in C, quam in D, collocato. </s>
  
Line 7057 
Line 7049 
  
 <s>Unum adhuc in palang&aelig; ge&longs;tatoribus attendendum e&longs;t, &longs;i vi&shy;<lb/>rium in&aelig;qualium fuerint, &amp; onus non ita &longs;it palang&aelig; applica&shy;<lb/>tum, ut ejus di&longs;tanti&aelig; &agrave; ge&longs;tatoribus &longs;int permutatim ut corum&shy;<lb/>dem vires; nimirum contingere po&longs;&longs;e, ut validior ge&longs;tator dum <pb xlink:href="017/01/445.jpg" pagenum="429"/>juxta &longs;uas vires conatur advers&ugrave;s onus, magis premat infirmio&shy;<lb/>rem ge&longs;tatorem, quam premeretur fulcrum infirmius, &longs;i un&acirc; <lb/>cum validiore fulcro eandem gravitatem &longs;u&longs;tineret. </s> <s>Unum adhuc in palang&aelig; ge&longs;tatoribus attendendum e&longs;t, &longs;i vi&shy;<lb/>rium in&aelig;qualium fuerint, &amp; onus non ita &longs;it palang&aelig; applica&shy;<lb/>tum, ut ejus di&longs;tanti&aelig; &agrave; ge&longs;tatoribus &longs;int permutatim ut corum&shy;<lb/>dem vires; nimirum contingere po&longs;&longs;e, ut validior ge&longs;tator dum <pb xlink:href="017/01/445.jpg" pagenum="429"/>juxta &longs;uas vires conatur advers&ugrave;s onus, magis premat infirmio&shy;<lb/>rem ge&longs;tatorem, quam premeretur fulcrum infirmius, &longs;i un&acirc; <lb/>cum validiore fulcro eandem gravitatem &longs;u&longs;tineret. </s>
  
 <s>Quia vide&shy;<lb/>licet in eadem palanga AB vectem primi generis connderare <lb/>po&longs;&longs;umus, in quo onus C deor&longs;um nitens contra vim ge&longs;tatoris <lb/>habeat rationem hypomochlij, &amp; validior ge&longs;tator A &longs;it poton&shy;<lb/>tia repellens ge&longs;tatorem infirmiorem B conantem adver&longs;us <lb/>onus, ac proinde illum premat: quemadmodum &longs;i funi deor&longs;um <lb/>firmiter alligato in&longs;ereretur palanga, cui humeros &longs;<gap/>bjicerent <lb/>duo in&aelig;qualibus viribus &longs;urium conantes; con&longs;tat enim infir&shy;<lb/>miorem &agrave; validiore premi, &amp; e&longs;&longs;e vectem primi generis. </s> <s>Quia vide&shy;<lb/>licet in e&acirc;dem palanga AB vectem primi generis con&longs;iderare <lb/>po&longs;&longs;umus, in quo onus C deor&longs;um nitens contra vim ge&longs;tatoris <lb/>habeat rationem hypomochlij, &amp; validior ge&longs;tator A &longs;it poten&shy;<lb/>tia repellens ge&longs;tatorem infirmiorem B conantem adver&longs;us <lb/>onus, ac proinde illum premat: quemadmodum &longs;i funi deor&longs;um <lb/>firmiter alligato in&longs;ereretur palanga, cui humeros &longs;ubjicerent <lb/>duo in&aelig;qualibus viribus &longs;urium conantes; con&longs;tat enim infir&shy;<lb/>miorem &agrave; validiore premi, &amp; e&longs;&longs;e vectem primi generis. </s>
  
 <s>Ex quo <lb/>vides, cur bajuli dato invicem &longs;igno curent, ne alter alterum <lb/>pr&aelig;veniat in elevanda palanga; ne &longs;cilicet qui &longs;egnior fuent, <lb/>pre&longs;&longs;ionem, non ab onere adhuc jacente &amp; nondum elevato, &longs;ed <lb/>&agrave; &longs;ocio diligenti&ugrave;s &longs;uam palang&aelig; extremitatem elevante, reci&shy;<lb/>piat. </s></p><p type="main"> <s>Ex quo <lb/>vides, cur bajuli dato invicem &longs;igno curent, ne alter alterum <lb/>pr&aelig;veniat in elevanda palanga; ne &longs;cilicet qui &longs;egnior fuent, <lb/>pre&longs;&longs;ionem, non ab onere adhuc jacente &amp; nondum elevato, &longs;ed <lb/>&agrave; &longs;ocio diligenti&ugrave;s &longs;uam palang&aelig; extremitatem elevante, reci&shy;<lb/>piat. </s></p><p type="main">
  
 <s>H&aelig;c eadem, qu&aelig; de onere &longs;ublevando &longs;unt dicta, de eodem <lb/>trahendo pariter intelligantur, &longs;i vecti illigatum &longs;it onus, &amp; <lb/>vectis extremitatibus jungantur trahentes: horum enim cona&shy;<lb/>tus e&longs;&longs;e oportet permutatim in Ratione di&longs;tantiarum ab onere, <lb/>hoc e&longs;t &agrave; vectis puncto, cui onus adnectitur. </s> <s>H&aelig;c eadem, qu&aelig; de onere &longs;ublevando &longs;unt dicta, de eodem <lb/>trahendo pariter intelligantur, &longs;i vecti illigatum &longs;it onus, &amp; <lb/>vectis extremitatibus jungantur trahentes: horum enim cona&shy;<lb/>tus e&longs;&longs;e oportet permutatim in Ratione di&longs;tantiarum ab onere, <lb/>hoc e&longs;t &agrave; vectis puncto, cui onus adnectitur. </s>
  
 <s>Id non &longs;ine jucun&shy;<lb/>d<gap/>quadam animi titillatione vidi aliquando ob<gap/>ervatum a ru&longs;ti&shy;<lb/>co, qui alterius equorum currum trahentium defatigati laborem <lb/>mi&longs;eratus, tran&longs;ver&longs;arium, cui ambo adjungebantur, ita tran&longs;tu&shy;<lb/>lit, ut in partes in&aelig;quales &agrave; temone di&longs;tingueretur, &amp; longior <lb/>tran&longs;ver&longs;arij pars ad debiliorem equum &longs;pectaret. </s> <s>Id non &longs;ine jucun&shy;<lb/>d&acirc; quadam animi titillatione vidi aliquando ob&longs;ervatum &agrave; ru&longs;ti&shy;<lb/>co, qui alterius equorum currum trahentium defatigati laborem <lb/>mi&longs;eratus, tran&longs;ver&longs;arium, cui ambo adjungebantur, ita tran&longs;tu&shy;<lb/>lit, ut in partes in&aelig;quales &agrave; temone di&longs;tingueretur, &amp; longior <lb/>tran&longs;ver&longs;arij pars ad debiliorem equum &longs;pectaret. </s>
  
 <s>Inerant &longs;iqui&shy;<lb/>dem tran&longs;ver&longs;ario tria foramina, per qu&aelig; temoni nectebatur fer&shy;<lb/>reo clavo; unum quidem plane &aelig;qualiter ab extremitatibus abe&shy;<lb/>rat, reliqua duo hinc &amp; hinc &agrave; medio di&longs;tabant modico quidem <lb/>&longs;ed <gap/>ongruo intervallo, ut &longs;i equus dexter defatigaretur, clavus <lb/>immitteietur &longs;ini&longs;tio foramini, aut contra dextro, &longs;i &longs;ini&longs;ter <lb/>equus languidi&ugrave;s traheret. </s> <s>Inerant &longs;iqui&shy;<lb/>dem tran&longs;ver&longs;ario tria foramina, per qu&aelig; temoni nectebatur fer&shy;<lb/>reo clavo; unum quidem plane &aelig;qualiter ab extremitatibus abe&shy;<lb/>rat, reliqua duo hinc &amp; hinc &agrave; medio di&longs;tabant modico quidem <lb/>&longs;ed congruo intervallo, ut &longs;i equus dexter defatigaretur, clavus <lb/>immitteietur &longs;ini&longs;tio foramini, aut contra dextro, &longs;i &longs;ini&longs;ter <lb/>equus languidi&ugrave;s traheret. </s>
  
 <s>Ver&ugrave;m caut&egrave; modica intervalla de&shy;<lb/>finierat, ne nimia fieret momentorum in&aelig;qualitas; quod enim <lb/>alter<gap/> equorum laboris demebatur, addebatur reliquo. </s></p><p type="main"> <s>Ver&ugrave;m caut&egrave; modica intervalla de&shy;<lb/>finierat, ne nimia fieret momentorum in&aelig;qualitas; quod enim <lb/>alteri equorum laboris demebatur, addebatur reliquo. </s></p><p type="main">
  
 <s>Quando autem non palanga defertur onus, &longs;ed<gap/>um imme&shy;<lb/>diate &agrave; d<gap/>obus &longs;u&longs;tinetur, eadem pror&longs;us e&longs;t philolophandi ra&shy;<lb/>tio, quandoquidem e&longs;t quodammodo onus vecti conjunctum, <lb/>atque juxta vectis longitudinem di&longs;tributum. </s> <s>Quando autem non palang&acirc; defertur onus, &longs;ed ip&longs;um imme&shy;<lb/>diate &agrave; duobus &longs;u&longs;tinetur, eadem pror&longs;us e&longs;t philolophandi ra&shy;<lb/>tio, quandoquidem e&longs;t quodammodo onus vecti conjunctum, <lb/>atque juxta vectis longitudinem di&longs;tributum. </s>
  
 <s>Quamvis ver<gap/><pb xlink:href="017/01/446.jpg" pagenum="430"/>&longs;ingulis partibus &longs;ua gravitas in&longs;it, quia tamen in unam coale&longs;&shy;<lb/>cunt gravitatem, ide&ograve; totius molis gravitas ibi intelligenda e&longs;t, <lb/>ubi e&longs;t centrum gravitatis; vectis autem longitudo &aelig;&longs;timanda <lb/>e&longs;t in line&aacute; jungente puncta, quibus ge&longs;tatores aut &longs;u&longs;tinentes <lb/>applicantur: Ex quibus punctis &longs;i ponamus exire lineas paral&shy;<lb/>lelas line&aelig; directionis exeunti ex centro gravitatis, cadent om&shy;<lb/>nesad perpendiculum in lineam horizontalem tran&longs;euntem per <lb/>centrum gravitatis, aut illi parallelam. </s> <s>Quamvis ver&ograve; <pb xlink:href="017/01/446.jpg" pagenum="430"/>&longs;ingulis partibus &longs;ua gravitas in&longs;it, quia tamen in unam coale&longs;&shy;<lb/>cunt gravitatem, ide&ograve; totius molis gravitas ibi intelligenda e&longs;t, <lb/>ubi e&longs;t centrum gravitatis; vectis autem longitudo &aelig;&longs;timanda <lb/>e&longs;t in line&aacute; jungente puncta, quibus ge&longs;tatores aut &longs;u&longs;tinentes <lb/>applicantur: Ex quibus punctis &longs;i ponamus exire lineas paral&shy;<lb/>lelas line&aelig; directionis exeunti ex centro gravitatis, cadent om&shy;<lb/>nesad perpendiculum in lineam horizontalem tran&longs;euntem per <lb/>centrum gravitatis, aut illi parallelam. </s>
  
 <s>Harum igitur parallela&shy;<lb/>rum, qu&aelig; directionem conat&ucirc;s oppo&longs;iti gravitationi ponderis <lb/>referunt, di&longs;tantia &agrave; line&acirc; directionis centri gravitatis, ip&longs;orum <lb/>deferentium conatum in &longs;u&longs;tinendo, permutatim &longs;umpta de&shy;<lb/>finiet; qu&aelig;cumque dem&ugrave;m &longs;it oneris figura. </s></p><p type="main"> <s>Harum igitur parallela&shy;<lb/>rum, qu&aelig; directionem conat&ucirc;s oppo&longs;iti gravitationi ponderis <lb/>referunt, di&longs;tantia &agrave; line&acirc; directionis centri gravitatis, ip&longs;orum <lb/>deferentium conatum in &longs;u&longs;tinendo, permutatim &longs;umpta de&shy;<lb/>finiet; qu&aelig;cumque dem&ugrave;m &longs;it oneris figura. </s></p><p type="main">
  
 <s>Sit onus deferendum, cujus centrum gravitatis E; linca per <lb/><figure id="id.017.01.446.1.jpg" xlink:href="017/01/446/1.jpg"/><lb/>ge&longs;tatores tran&longs;iens, haben&longs;que rationem vectis, &longs;it BC, qu&aelig; <lb/>intelligatur horizonti parallela. </s> <s>Sit onus deferendum, cujus centrum gravitatis E; linca per <lb/><figure id="id.017.01.446.1.jpg" xlink:href="017/01/446/1.jpg"/><lb/>ge&longs;tatores tran&longs;iens, haben&longs;que rationem vectis, &longs;it BC, qu&aelig; <lb/>intelligatur horizonti parallela. </s>
  
 <s>In hanc igitur ad angulos <lb/>rectos cadit linea directionis EF; &amp; ge&longs;tatores in quocumqut <lb/>puncto line&aelig; BC fuerint, permutatim habent momenta &longs;u&longs;ti&shy;<lb/>nendi, aut recipiunt momenta pre<gap/>onis pro Ratione di&longs;tan&shy;<lb/>tiarum &agrave; puncto F, in quod cadit linea directionis: c&ugrave;m cnim <lb/>linea BC ex hypothe&longs;i &longs;it horizonti parallela, omnium ip&longs;i FE <pb xlink:href="017/01/447.jpg" pagenum="431"/>parallelarum di&longs;tantia ab e&aacute;dem FE, de&longs;umenda e&longs;t ex inter&shy;<lb/>valli, ge&longs;tatorum &amp; puncti F. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> <s>In hanc igitur ad angulos <lb/>rectos cadit linea directionis EF; &amp; ge&longs;tatores in quocumque <lb/>puncto line&aelig; BC fuerint, permutatim habent momenta &longs;u&longs;ti&shy;<lb/>nendi, aut recipiunt momenta pre&longs;&longs;onis pro Ratione di&longs;tan&shy;<lb/>tiarum &agrave; puncto F, in quod cadit linea directionis: c&ugrave;m enim <lb/>linea BC ex hypothe&longs;i &longs;it horizonti parallela, omnium ip&longs;i FE <pb xlink:href="017/01/447.jpg" pagenum="431"/>parallelarum di&longs;tantia ab e&aacute;dem FE, de&longs;umenda e&longs;t ex inter&shy;<lb/>valli, ge&longs;tatorum &amp; puncti F. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>At ver&ograve; &longs;i recta BC non fuerit horizonti parallela, vel quia <lb/>deferentes onus non &longs;unt &aelig;qu&egrave; alti, vel quia in clivo con&longs;i&longs;tunt, <lb/>utique linea directionis centri gravitatis E non cadit amplius in <lb/>rectam BC ad angulos rectos in F, &longs;ed obliqu&egrave; incidit in H. <!-- KEEP S--></s> <s>At ver&ograve; &longs;i recta BC non fuerit horizonti parallela, vel quia <lb/>deferentes onus non &longs;unt &aelig;qu&egrave; alti, vel quia in clivo con&longs;i&longs;tunt, <lb/>utique linea directionis centri gravitatis E non cadit amplius in <lb/>rectam BC ad angulos rectos in F, &longs;ed obliqu&egrave; incidit in H. <!-- KEEP S--></s>
  
 <lb/><s>Concipiatur itaque per H tran&longs;iens linea GI horizonti paral&shy;<lb/>lela, &amp; ip&longs;i EH &longs;int parallel&aelig; CD &amp; BK: &longs;unt igitur di&longs;tan&shy;<lb/>ti<gap/> HD &amp; HK, qu&aelig; eandem inter &longs;e habent Rationem, qu&aelig; <lb/>reperitur inter HC &amp; HB; &longs;unt enim triangula HDC &amp; <lb/>HKB rectangula ad D &amp; K, &aelig;quales angulos ad verticem H <lb/>habentia, ac proinde &longs;imilia, &amp; per 4. lib.6 ut HD ad HK, <lb/>ita HC ad HB. <!-- KEEP S--></s> <lb/><s>Concipiatur itaque per H tran&longs;iens linea GI horizonti paral&shy;<lb/>lela, &amp; ip&longs;i EH &longs;int parallel&aelig; CD &amp; BK: &longs;unt igitur di&longs;tan&shy;<lb/>ti&aelig; HD &amp; HK, qu&aelig; eandem inter &longs;e habent Rationem, qu&aelig; <lb/>reperitur inter HC &amp; HB; &longs;unt enim triangula HDC &amp; <lb/>HKB rectangula ad D &amp; K, &aelig;quales angulos ad verticem H <lb/>habentia, ac proinde &longs;imilia, &amp; per 4. lib.6 ut HD ad HK, <lb/>ita HC ad HB. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Quo igitur magis ab horizonte removetur <lb/>punctum B pr&aelig; puncto C, etiam linea directionis ex E propior <lb/>cadit puncto C; atque ade&ograve; qui inferior e&longs;t, magis gravatur <lb/>ab onere. </s></p><p type="main"> <s>Quo igitur magis ab horizonte removetur <lb/>punctum B pr&aelig; puncto C, etiam linea directionis ex E propior <lb/>cadit puncto C; atque ade&ograve; qui inferior e&longs;t, magis gravatur <lb/>ab onere. </s></p><p type="main">
  
Line 7095 
Line 7087 
  
 <s>At ver&ograve; &longs;i linea MN fuerit ad horizontem incli&shy;<lb/>nata, &amp; linea directionis &longs;it EO; utique minor e&longs;t di&longs;tantia &agrave; <lb/>&longs;uperiore M, quam ab inferiore N, ideoque plus laborabit &longs;u&shy;<lb/>periot retinendo, quam inferior. </s> <s>At ver&ograve; &longs;i linea MN fuerit ad horizontem incli&shy;<lb/>nata, &amp; linea directionis &longs;it EO; utique minor e&longs;t di&longs;tantia &agrave; <lb/>&longs;uperiore M, quam ab inferiore N, ideoque plus laborabit &longs;u&shy;<lb/>periot retinendo, quam inferior. </s>
  
 <s>Id quod pariter ex dictis <lb/>cap.4. confirmatur; nam pondus e&longs;t vecti &longs;ubjectum, &amp; vectis <lb/>MN habens hypomochlium N e&longs;t &longs;upra horizontalem lineam, <pb xlink:href="017/01/448.jpg" pagenum="432"/>ac propterea potentia plus laborat quam in horizontali: contra <lb/>autem vectis NM habens hypomochlium M e&longs;t in&longs;ta horizon&shy;<lb/>talem lineam dep<gap/>e&longs;&longs;us, ideoque minu potentia laborat quam <lb/>in horizontali. </s> <s>Id quod pariter ex dictis <lb/>cap.4. confirmatur; nam pondus e&longs;t vecti &longs;ubjectum, &amp; vectis <lb/>MN habens hypomochlium N e&longs;t &longs;upra horizontalem lineam, <pb xlink:href="017/01/448.jpg" pagenum="432"/>ac propterea potentia plus laborat quam in horizontali: contra <lb/>autem vectis NM habens hypomochlium M e&longs;t in&longs;ta horizon&shy;<lb/>talem lineam depre&longs;&longs;us, ideoque minu potentia laborat quam <lb/>in horizontali. </s>
  
 <s>Qu&aelig; omnia tam aperte re&longs;pondent quotidia&shy;<lb/>no experimento, ut mirum videatur potui&longs;&longs;e aliquos authores <lb/>idem plan&egrave; opinari, &longs;ive ge&longs;tatores &longs;u&longs;tineant impo&longs;itum onus, <lb/>&longs;ive illud &longs;u&longs;pen&longs;um retineant in po&longs;itione vectis declivi; Si <lb/>enim ducti per O line&acirc; horizonti parallel&acirc;, ducantur ex M &amp; <lb/>N rect&aelig; MT, &amp; NV parallel&aelig; line&aelig; directionis centri gravi&shy;<lb/>tatis EO, utique di&longs;tanti&aelig; &longs;unt TO &amp; VO: atqui TO ad <lb/>VO e&longs;t ut MO ad NO propter triangulorum OTM &amp; <lb/>OVN &longs;imilitudinem; &amp; MO ad ON habet minorem Ratio&shy;<lb/>nem qu&agrave;m MS ad SN ex 8.lib.5. igitur etiam TO ad OV <lb/>habet minorem Rationem qu&agrave;m MS ad SN: igitur in po&longs;ino&shy;<lb/>ne vectis declivi, M &longs;uperior laborabit ut ON, atque N infe&shy;<lb/>rior laborabit ut OM. </s></p><p type="main"> <s>Qu&aelig; omnia tam aperte re&longs;pondent quotidia&shy;<lb/>no experimento, ut mirum videatur potui&longs;&longs;e aliquos authores <lb/>idem plan&egrave; opinari, &longs;ive ge&longs;tatores &longs;u&longs;tineant impo&longs;itum onus, <lb/>&longs;ive illud &longs;u&longs;pen&longs;um retineant in po&longs;itione vectis declivi; Si <lb/>enim ducti per O line&acirc; horizonti parallel&acirc;, ducantur ex M &amp; <lb/>N rect&aelig; MT, &amp; NV parallel&aelig; line&aelig; directionis centri gravi&shy;<lb/>tatis EO, utique di&longs;tanti&aelig; &longs;unt TO &amp; VO: atqui TO ad <lb/>VO e&longs;t ut MO ad NO propter triangulorum OTM &amp; <lb/>OVN &longs;imilitudinem; &amp; MO ad ON habet minorem Ratio&shy;<lb/>nem qu&agrave;m MS ad SN ex 8.lib.5. igitur etiam TO ad OV <lb/>habet minorem Rationem qu&agrave;m MS ad SN: igitur in po&longs;ino&shy;<lb/>ne vectis declivi, M &longs;uperior laborabit ut ON, atque N infe&shy;<lb/>rior laborabit ut OM. </s></p><p type="main">
  
 <s>Ex his unu&longs;qui&longs;que intelligit non ad duos tant&ugrave;m ge&longs;tato&shy;<lb/>res, &longs;ed etiam ad plures referenda e&longs;&longs;e, qu&aelig; hactenus diximus, <lb/>habit&acirc; &longs;cilicet di&longs;tantiarum ratione, quibus &longs;inguli ab&longs;unt a <lb/>pondere, ade&ograve; ut qui &aelig;qualibus intervallis &agrave; pondere di&longs;tant, <lb/>&aelig;qualem conatum impendant in eo &longs;u&longs;tinendo. </s> <s>Ex his unu&longs;qui&longs;que intelligit non ad duos tant&ugrave;m ge&longs;tato&shy;<lb/>res, &longs;ed etiam ad plures referenda e&longs;&longs;e, qu&aelig; hactenus diximus, <lb/>habit&acirc; &longs;cilicet di&longs;tantiarum ratione, quibus &longs;inguli ab&longs;unt a <lb/>pondere, ade&ograve; ut qui &aelig;qualibus intervallis &agrave; pondere di&longs;tant, <lb/>&aelig;qualem conatum impendant in eo &longs;u&longs;tinendo. </s>
  
 <s>Sic &longs;i &agrave; pon&shy;<lb/><figure id="id.017.01.448.1.jpg" xlink:href="017/01/448/1.jpg"/><lb/>dere P &aelig;qualiter di&longs;tent A &amp; B, &aelig;qua&shy;<lb/>liter premuntur: item C &amp; D &aelig;quali&shy;<lb/>ter di&longs;tantes ab eodem pondere P &aelig;qua&shy;<lb/>lem pre&longs;&longs;ionem recipiunt: Et &longs;i compa&shy;<lb/>rentur invicem D &amp; B, aut C &amp; A, <lb/>manife&longs;tum e&longs;t propinquiore<gap/> premi pr&aelig; remotioribus; ac <lb/>propterea, &longs;i &longs;ol&ugrave;m po&longs;itionis ratio haberetur, qui robu&longs;tiores <lb/>&longs;unt, collocandi e&longs;&longs;ent in C &amp; D, infirmiores ver&ograve; in A &amp; B: <lb/>&longs;ed quoni&agrave;m contingit inter plures &longs;odales aliquem aliquando <lb/>connivere, ide&ograve; ut plurimum extremi A &amp; B validiores &longs;unt, <lb/>ut &longs;i fort&egrave; mediorum aliquis languidi&ugrave;s conetur &longs;u&longs;tinendo, <lb/>illi facili&ugrave;s muneri &longs;uo &longs;atisfaciant. <pb xlink:href="017/01/449.jpg" pagenum="433"/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="main"> <s>Sic &longs;i &agrave; pon&shy;<lb/><figure id="id.017.01.448.1.jpg" xlink:href="017/01/448/1.jpg"/><lb/>dere P &aelig;qualiter di&longs;tent A &amp; B, &aelig;qua&shy;<lb/>liter premuntur: item C &amp; D &aelig;quali&shy;<lb/>ter di&longs;tantes ab eodem pondere P &aelig;qua&shy;<lb/>lem pre&longs;&longs;ionem recipiunt: Et &longs;i compa&shy;<lb/>rentur invicem D &amp; B, aut C &amp; A, <lb/>manife&longs;tum e&longs;t propinquiores premi pr&aelig; remotioribus; ac <lb/>propterea, &longs;i &longs;ol&ugrave;m po&longs;itionis ratio haberetur, qui robu&longs;tiores <lb/>&longs;unt, collocandi e&longs;&longs;ent in C &amp; D, infirmiores ver&ograve; in A &amp; B: <lb/>&longs;ed quoni&agrave;m contingit inter plures &longs;odales aliquem aliquando <lb/>connivere, ide&ograve; ut plurimum extremi A &amp; B validiores &longs;unt, <lb/>ut &longs;i fort&egrave; mediorum aliquis languidi&ugrave;s conetur &longs;u&longs;tinendo, <lb/>illi facili&ugrave;s muneri &longs;uo &longs;atisfaciant. <pb xlink:href="017/01/449.jpg" pagenum="433"/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="main">
  
 <s><emph type="center"/>CAPUT X.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>CAPUT X.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>An vis Ela&longs;tica ad aliquod Vectis genus <lb/>pertineat.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>An vis Ela&longs;tica ad aliquod Vectis genus <lb/>pertineat.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
  
 <s>QUoniam Gr&aelig;eis <foreign lang="greek">elatma\</foreign> t&ugrave;m laminam, t&ugrave;m plicam &longs;eu <lb/>flexum &longs;ignificat, atque <foreign lang="greek">e)/las<gap/>n</foreign> e&longs;t id, quod impellit; &longs;&aelig;&shy;<lb/>pius autem chalybeas laminas in machinulis ita di&longs;ponimus, ut <lb/>prim&ugrave;m flex&aelig;, deinde &longs;ibi dimi&longs;&longs;&aelig;, dum &longs;e&longs;e re&longs;tituunt, aliud <lb/>corpus impeilant, cui motum concilient; propterea Ela&longs;mata, <lb/>&longs;eu Ela&longs;mos, huju&longs;modi laminas dicimus, quas Itali <emph type="italics"/>Su<gap/>c<emph.end type="italics"/> aut <lb/><emph type="italics"/>molle<emph.end type="italics"/> vocamus; &amp; facultatem illam, qua &longs;ibi congiuentem fi&shy;<lb/>guram atque po&longs;itionem h&aelig; lamin&aelig; reparant, Vim Ela&longs;ticam <lb/>appellamus. </s> <s>QUoniam Gr&aelig;cis <foreign lang="greek">elatma\</foreign> t&ugrave;m laminam, t&ugrave;m plicam &longs;eu <lb/>flexum &longs;ignificat, atque <foreign lang="greek">e)/las<gap/>n</foreign> e&longs;t id, quod impellit; &longs;&aelig;&shy;<lb/>pius autem chalybeas laminas in machinulis ita di&longs;ponimus, ut <lb/>prim&ugrave;m flex&aelig;, deinde &longs;ibi dimi&longs;&longs;&aelig;, dum &longs;e&longs;e re&longs;tituunt, aliud <lb/>corpus impellant, cui motum concilient; propterea Ela&longs;mata, <lb/>&longs;eu Ela&longs;mos, huju&longs;modi laminas dicimus, quas Itali <emph type="italics"/>Su&longs;te emph.end type="italics"/&gt; aut <lb/><emph type="italics"/>molle<emph.end type="italics"/> vocamus; &amp; facultatem illam, qua &longs;ibi congruentem fi&shy;<lb/>guram atque po&longs;itionem h&aelig; lamin&aelig; reparant, Vim Ela&longs;ticam <lb/>appellamus. </s>
  
 <s>Quamquam non &longs;olis laminis, &longs;ed c&aelig;teris quoque <lb/>corporibus per vim inflexis, &amp; ad &longs;ibi debitam rectitudinem <lb/>redeuntibus, facultas h&aelig;c Ela&longs;tica tribuenda e&longs;t, quemadmo&shy;<lb/>dum flexilibus virgultorum ramis, &agrave; quibus &longs;ecundus in &longs;ylv&acirc; <lb/>&longs;ibi cavere debet, &amp; pertic&aelig;, qu&acirc; toreut&aelig; utuntur in toreu&shy;<lb/>mate elaboiando, dum tornum circumagunt circumducto fu&shy;<lb/>niculo, qui depre&longs;&longs;o &longs;uppedanco perticam flectit, h&aelig;c enim, <lb/>ce&longs;&longs;ante pedis pre&longs;&longs;ione, funicuium retrahens &longs;uam &longs;ibi repa&shy;<lb/>rat rectitudinem. </s> <s>Quamquam non &longs;olis laminis, &longs;ed c&aelig;teris quoque <lb/>corporibus per vim inflexis, &amp; ad &longs;ibi debitam rectitudinem <lb/>redeuntibus, facultas h&aelig;c Ela&longs;tica tribuenda e&longs;t, quemadmo&shy;<lb/>dum flexilibus virgultorum ramis, &agrave; quibus &longs;ecundus in &longs;ylv&acirc; <lb/>&longs;ibi cavere debet, &amp; pertic&aelig;, qu&acirc; toreut&aelig; utuntur in toreu&shy;<lb/>mate elaboiando, dum tornum circumagunt circumducto fu&shy;<lb/>niculo, qui depre&longs;&longs;o &longs;uppedanco perticam flectit, h&aelig;c enim, <lb/>ce&longs;&longs;ante pedis pre&longs;&longs;ione, funicuium retrahens &longs;uam &longs;ibi repa&shy;<lb/>rat rectitudinem. </s>
  
Line 7141 
Line 7133 
  
 <s>Si enim alterutra pars arc&ucirc;s majorem <lb/>violentiam pa&longs;&longs;a veloci&ugrave;s atque validi&ugrave;s pr&aelig; reliqu&acirc; &longs;e move&shy;<lb/>ret, &agrave; de&longs;tinato &longs;copo &longs;agitta aberraret in dexteram aut in &longs;i&shy;<lb/>ni&longs;tram declinans. </s></p><p type="main"> <s>Si enim alterutra pars arc&ucirc;s majorem <lb/>violentiam pa&longs;&longs;a veloci&ugrave;s atque validi&ugrave;s pr&aelig; reliqu&acirc; &longs;e move&shy;<lb/>ret, &agrave; de&longs;tinato &longs;copo &longs;agitta aberraret in dexteram aut in &longs;i&shy;<lb/>ni&longs;tram declinans. </s></p><p type="main">
  
 <s>Ut igitur hi<gap/>ce pr&aelig;notatis ad propo&longs;itam qu&aelig;&longs;tionem acce&shy;<lb/>damus, non e&longs;t h&icirc;c &longs;ermo de lamin&acirc; in &longs;piram multiplicem in&shy;<lb/>flex&acirc;, atque &longs;pi&longs;s&egrave; per vim contorta, qu&aelig; amoto repagulo &longs;e&longs;e <lb/>in ampliores gyros explicans &longs;ecum rapit aliud corpus extremi&shy;<lb/>tati mobili adnexum; cuju&longs;modi e&longs;t Ela&longs;ma in Automatis ho&shy;<lb/>ras indicantibus, cujus extremitati adnectitur tympanum &longs;pi&shy;<lb/>ram illam includens; dum enim ex dilatatione Ela&longs;matis in am&shy;<lb/>pliorem &longs;piram, circumagitur tympanum, adnexam catenu&shy;<lb/>lam conum circumplexam trahit, totique machinul&aelig; motum <lb/>conciliat. </s> <s>Ut igitur hi&longs;ce pr&aelig;notatis ad propo&longs;itam qu&aelig;&longs;tionem acce&shy;<lb/>damus, non e&longs;t h&icirc;c &longs;ermo de lamin&acirc; in &longs;piram multiplicem in&shy;<lb/>flex&acirc;, atque &longs;pi&longs;s&egrave; per vim contorta, qu&aelig; amoto repagulo &longs;e&longs;e <lb/>in ampliores gyros explicans &longs;ecum rapit aliud corpus extremi&shy;<lb/>tati mobili adnexum; cuju&longs;modi e&longs;t Ela&longs;ma in Automatis ho&shy;<lb/>ras indicantibus, cujus extremitati adnectitur tympanum &longs;pi&shy;<lb/>ram illam includens; dum enim ex dilatatione Ela&longs;matis in am&shy;<lb/>pliorem &longs;piram, circumagitur tympanum, adnexam catenu&shy;<lb/>lam conum circumplexam trahit, totique machinul&aelig; motum <lb/>conciliat. </s>
  
 <s>H&icirc;c &longs;iquidem, uti nulla longitudo in con&longs;ideratio&shy;<lb/>nem cadere pote&longs;t, nullam vectis &longs;peciem habere po&longs;&longs;u&shy;<lb/>mus; nam facultas movendi non ratione po&longs;itionis exte&shy;<lb/>nuatur, ut in vecte, &longs;ed vires initio valid&aelig; &longs;en&longs;im lan&shy;<lb/>gue&longs;cunt, quia ela&longs;matis partes compre&longs;&longs;&aelig; atque conten&shy;<lb/>t&aelig;, pro ratione violenti&aelig;, quam &longs;ubeunt, excutiend&aelig;, ve&shy;<lb/>hementi&ugrave;s prim&ugrave;m, deinde remi&longs;&longs;i&ugrave;s conantur. </s> <s>H&icirc;c &longs;iquidem, uti nulla longitudo in con&longs;ideratio&shy;<lb/>nem cadere pote&longs;t, nullam vectis &longs;peciem habere po&longs;&longs;u&shy;<lb/>mus; nam facultas movendi non ratione po&longs;itionis exte&shy;<lb/>nuatur, ut in vecte, &longs;ed vires initio valid&aelig; &longs;en&longs;im lan&shy;<lb/>gue&longs;cunt, quia ela&longs;matis partes compre&longs;&longs;&aelig; atque conten&shy;<lb/>t&aelig;, pro ratione violenti&aelig;, quam &longs;ubeunt, excutiend&aelig;, ve&shy;<lb/>hementi&ugrave;s prim&ugrave;m, deinde remi&longs;&longs;i&ugrave;s conantur. </s>
  
Line 7177 
Line 7169 
  
 <s>Semper autem Potentiam min&ugrave;s <lb/>moveri, qu&agrave;m corpus, quod impellitur, con&longs;tat, quemadmo&shy;<lb/>dum ratio vectis tertij generis exigit. </s></p><p type="main"> <s>Semper autem Potentiam min&ugrave;s <lb/>moveri, qu&agrave;m corpus, quod impellitur, con&longs;tat, quemadmo&shy;<lb/>dum ratio vectis tertij generis exigit. </s></p><p type="main">
  
 <s>Neque his, qu&aelig; dicta &longs;unt, adver&longs;antur percu&longs;&longs;iones, qu&aelig; <lb/>in extremitate longioris ela&longs;matis per vim inflexi, &longs;tatimque di&shy;<lb/>mi&longs;&longs;i, validiores fiunt, quam in partibus mediis; &longs;icut <gap/>p&longs;e te <lb/>docere potes, &longs;i longiu&longs;culi virgulti inflexi atque dimi&longs;&longs;i pri&shy;<lb/>m&ugrave;m parti medi&aelig; deinde extremitati manum in eodem plano <lb/>verticali con&longs;titutam opponas, quam percutiat, magis enim ex <lb/>&longs;ecund&acirc; qu&agrave;m ex prim&acirc; percu&longs;&longs;ione dolebis. </s> <s>Neque his, qu&aelig; dicta &longs;unt, adver&longs;antur percu&longs;&longs;iones, qu&aelig; <lb/>in extremitate longioris ela&longs;matis per vim inflexi, &longs;tatimque di&shy;<lb/>mi&longs;&longs;i, validiores fiunt, quam in partibus mediis; &longs;icut ip&longs;e te <lb/>docere potes, &longs;i longiu&longs;culi virgulti inflexi atque dimi&longs;&longs;i pri&shy;<lb/>m&ugrave;m parti medi&aelig; deinde extremitati manum in eodem plano <lb/>verticali con&longs;titutam opponas, quam percutiat, magis enim ex <lb/>&longs;ecund&acirc; qu&agrave;m ex prim&acirc; percu&longs;&longs;ione dolebis. </s>
  
 <s>Quia &longs;cilicet non <lb/>impetus &longs;ol&ugrave;m primo productus, &longs;ed &amp; velocitas percutientis <lb/>cum impetu acqui&longs;ito ex motu ante percu&longs;&longs;ionem (ut &longs;uo loco <lb/>dicetur) attenditur, ut validior &longs;it ictus: majorem autem e&longs;&longs;e <lb/>partis extrem&aelig; qu&agrave;m mediarum velocitatem con&longs;tat, quamvis <lb/>initio ill&aelig; impetu eodem, aut &aelig;quali moveantur. </s> <s>Quia &longs;cilicet non <lb/>impetus &longs;ol&ugrave;m primo productus, &longs;ed &amp; velocitas percutientis <lb/>cum impetu acqui&longs;ito ex motu ante percu&longs;&longs;ionem (ut &longs;uo loco <lb/>dicetur) attenditur, ut validior &longs;it ictus: majorem autem e&longs;&longs;e <lb/>partis extrem&aelig; qu&agrave;m mediarum velocitatem con&longs;tat, quamvis <lb/>initio ill&aelig; impetu eodem, aut &aelig;quali moveantur. </s>
  
Line 7211 
Line 7203 
  
 <s>Unum h&icirc;c con&longs;iderandum e&longs;t, quod ad rationes vectis atti&shy;<lb/>net, videlicet, &longs;i &longs;uperiori pri&longs;matis parti, qu&aelig; re&longs;pondet ip&longs;i <lb/>AC, incumberet onus, quod facili&ugrave;s loco moveri po&longs;&longs;it, qu&agrave;m <lb/>particularum complexio labefactari, aut omnino di&longs;&longs;olvi, prif&shy;<lb/>ma neque frangi, aut forta&longs;&longs;e ne flecti quidem contingeret; <pb xlink:href="017/01/456.jpg" pagenum="440"/>&longs;ed rationem vectis primi generis haberet, cujus fulcrum e&longs;&longs;et <lb/>in C, pondus in A, potentia in D. <!-- KEEP S--></s> <s>Unum h&icirc;c con&longs;iderandum e&longs;t, quod ad rationes vectis atti&shy;<lb/>net, videlicet, &longs;i &longs;uperiori pri&longs;matis parti, qu&aelig; re&longs;pondet ip&longs;i <lb/>AC, incumberet onus, quod facili&ugrave;s loco moveri po&longs;&longs;it, qu&agrave;m <lb/>particularum complexio labefactari, aut omnino di&longs;&longs;olvi, prif&shy;<lb/>ma neque frangi, aut forta&longs;&longs;e ne flecti quidem contingeret; <pb xlink:href="017/01/456.jpg" pagenum="440"/>&longs;ed rationem vectis primi generis haberet, cujus fulcrum e&longs;&longs;et <lb/>in C, pondus in A, potentia in D. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>At &longs;i onus impo&longs;itum nui&shy;<lb/>latenus dimoveri queat, quemadmodum c&ugrave;m pri&longs;ma parieti in&shy;<lb/>fig<gap/>ur, &longs;i CB ejus &longs;it longitudinis, ut vis gravitatis ad de&longs;cen&shy;<lb/>dendum tali intervallo CD &longs;ejuncta &agrave; fulcro C plus habeat <lb/>momenti, qu&agrave;m particularum coagmentatio, ne compriman&shy;<lb/>tur, aut di&longs;trahantur; tunc vectis e&longs;t &longs;ecundi generis, fulcrum <lb/>quidem habens in C, quatenus totum &longs;egmentum AC retine&shy;<lb/>tur pror&longs;us immotum, &amp; potentia in D, pondus ver&ograve;, cujus <lb/>vires vincuntur, eo loco, ubi maxima fit particularum com&shy;<lb/>pre&longs;&longs;io atque di&longs;tractio. </s></p><p type="main"> <s>At &longs;i onus impo&longs;itum nul&shy;<lb/>latenus dimoveri queat, quemadmodum c&ugrave;m pri&longs;ma parieti in&shy;<lb/>figitur, &longs;i CB ejus &longs;it longitudinis, ut vis gravitatis ad de&longs;cen&shy;<lb/>dendum tali intervallo CD &longs;ejuncta &agrave; fulcro C plus habeat <lb/>momenti, qu&agrave;m particularum coagmentatio, ne compriman&shy;<lb/>tur, aut di&longs;trahantur; tunc vectis e&longs;t &longs;ecundi generis, fulcrum <lb/>quidem habens in C, quatenus totum &longs;egmentum AC retine&shy;<lb/>tur pror&longs;us immotum, &amp; potentia in D, pondus ver&ograve;, cujus <lb/>vires vincuntur, eo loco, ubi maxima fit particularum com&shy;<lb/>pre&longs;&longs;io atque di&longs;tractio. </s></p><p type="main">
  
 <s>Hinc factum videtur &longs;atis Ari&longs;toteli qu&aelig;renti, cur facili&ugrave;s <lb/>flectatur lignum cra&longs;&longs;um cubitorum centum, qu&agrave;m tenue bi&shy;<lb/>cubitum; quia nimirum in cra&longs;&longs;o ligno cubitorum centum &egrave; <lb/>pariete extantium, &longs;i ponatur &longs;imilem atque &aelig;quabilem cra&longs;&longs;i&shy;<lb/>tiem juxta totam longitudinem habere, gravitatis centrum <lb/>di&longs;tat &agrave; fulcro cubitis quinquaginta, tenue ver&ograve; atque exile <lb/>lignum &longs;imilis figur&aelig; atque materi&aelig; centrum habet uno tant&ugrave;m <lb/>cubito di&longs;tans &agrave; fulcro, &amp; gravitas illius ad hujus gravitatem in <lb/>e&acirc; e&longs;t Ratione, quam habent inter &longs;e ip&longs;orum lignorum moles, <lb/>qu&aelig; &longs;cilicet ex Rationibus ba&longs;ium atque longitudinum compo&shy;<lb/>nitur. </s> <s>Hinc factum videtur &longs;atis Ari&longs;toteli qu&aelig;renti, cur facili&ugrave;s <lb/>flectatur lignum cra&longs;&longs;um cubitorum centum, qu&agrave;m tenue bi&shy;<lb/>cubitum; quia nimirum in cra&longs;&longs;o ligno cubitorum centum &egrave; <lb/>pariete extantium, &longs;i ponatur &longs;imilem atque &aelig;quabilem cra&longs;&longs;i&shy;<lb/>tiem juxta totam longitudinem habere, gravitatis centrum <lb/>di&longs;tat &agrave; fulcro cubitis quinquaginta, tenue ver&ograve; atque exile <lb/>lignum &longs;imilis figur&aelig; atque materi&aelig; centrum habet uno tant&ugrave;m <lb/>cubito di&longs;tans &agrave; fulcro, &amp; gravitas illius ad hujus gravitatem in <lb/>e&acirc; e&longs;t Ratione, quam habent inter &longs;e ip&longs;orum lignorum moles, <lb/>qu&aelig; &longs;cilicet ex Rationibus ba&longs;ium atque longitudinum compo&shy;<lb/>nitur. </s>
  
Line 7295 
Line 7287 
  
 56; <lb/>ide&oacute;que forcipes, qua&longs;i forvicapes, dict&aelig; &longs;unt, qu&ograve;d iis for&shy;<lb/>va, ide&longs;t calida, capiantur. </s></p><p type="main"> 56; <lb/>ide&oacute;que forcipes, qua&longs;i forvicapes, dict&aelig; &longs;unt, qu&ograve;d iis for&shy;<lb/>va, ide&longs;t calida, capiantur. </s></p><p type="main">
  
 <s>Vis autem forcipum in eo &longs;ita e&longs;t, qu&ograve;d duo vectes primi <lb/>generis AB, &amp; CD in E connexi <lb/><figure id="id.017.01.461.1.jpg" xlink:href="017/01/461/1.jpg"/><lb/>commune hypomochlium E habent; <lb/>potentia ver&ograve; in B &amp; D longiorum <lb/>brachiorum extremitates adducens e&ograve; <lb/>validius &longs;tringit ferrum brevioribus brachiis EA &amp; EC ap&shy;<lb/>prehen&longs;um, quo major fuerit Ratio BE ad EA: t&aacute;mque firma <lb/>retentio e&longs;&longs;e pote&longs;t, ut modico pueri conatu extremitates B &amp; D <pb xlink:href="017/01/462.jpg" pagenum="446"/>vici&longs;&longs;im comprimentis, robu&longs;ti&longs;&longs;imi cuju&longs;que vires elid<gap/>ntur, <lb/>ne arreptum ferrum ex AC po&longs;&longs;it eximere. </s> <s>Vis autem forcipum in eo &longs;ita e&longs;t, qu&ograve;d duo vectes primi <lb/>generis AB, &amp; CD in E connexi <lb/><figure id="id.017.01.461.1.jpg" xlink:href="017/01/461/1.jpg"/><lb/>commune hypomochlium E habent; <lb/>potentia ver&ograve; in B &amp; D longiorum <lb/>brachiorum extremitates adducens e&ograve; <lb/>validius &longs;tringit ferrum brevioribus brachiis EA &amp; EC ap&shy;<lb/>prehen&longs;um, quo major fuerit Ratio BE ad EA: t&aacute;mque firma <lb/>retentio e&longs;&longs;e pote&longs;t, ut modico pueri conatu extremitates B &amp; D <pb xlink:href="017/01/462.jpg" pagenum="446"/>vici&longs;&longs;im comprimentis, robu&longs;ti&longs;&longs;imi cuju&longs;que vires elidantur, <lb/>ne arreptum ferrum ex AC po&longs;&longs;it eximere. </s>
  
 <s>Qu&ograve;d &longs;i forcipibus <lb/>BA &amp; DC utatur aliquis veterinarius vice Po&longs;tomidis (&longs;eu, ut <lb/>aliquibus Grammaticis placet Pa&longs;tomidis) equi nares, ad fr&aelig;nan&shy;<lb/>dam ejus tenaciam, ut loquitur Fe&longs;tus, inter longiora brachia <lb/>BE &amp; DE contingens; jam BE &amp; DE vectes &longs;unt &longs;ecundi ge&shy;<lb/>neris, cum illud, quod ponderis vicem &longs;ubit, inter hypomo&shy;<lb/>chlium &amp; potentiam interjiciatur. </s></p><p type="main"> <s>Qu&ograve;d &longs;i forcipibus <lb/>BA &amp; DC utatur aliquis veterinarius vice Po&longs;tomidis (&longs;eu, ut <lb/>aliquibus Grammaticis placet Pa&longs;tomidis) equi nares, ad fr&aelig;nan&shy;<lb/>dam ejus tenaciam, ut loquitur Fe&longs;tus, inter longiora brachia <lb/>BE &amp; DE contingens; jam BE &amp; DE vectes &longs;unt &longs;ecundi ge&shy;<lb/>neris, cum illud, quod ponderis vicem &longs;ubit, inter hypomo&shy;<lb/>chlium &amp; potentiam interjiciatur. </s></p><p type="main">
  
Line 7311 
Line 7303 
  
 <lb/><s>U&longs;que ade&ograve; natura ip&longs;a Mechanicen, u&longs;umque vectis, vel pue&shy;<lb/>ros docet. </s></p><p type="main"> <lb/><s>U&longs;que ade&ograve; natura ip&longs;a Mechanicen, u&longs;umque vectis, vel pue&shy;<lb/>ros docet. </s></p><p type="main">
  
 <s>His adde acutas forcipulas, quibus catenularum fabricato<gap/><lb/>extremitatem fili ferrei inflectunt: ratio enim vectis poti&longs;&longs;i&shy;<lb/>m&ugrave;m con&longs;i&longs;tit in valid&acirc; &amp; firm&acirc; ip&longs;ius fili ferrei apprehen&longs;io&shy;<lb/>ne; nam quo ad eju&longs;dem inflexionem &longs;pectat, non e&longs;t, cur nos <lb/>torqueamus, ut aliquam demum vectis umbram venemur: &longs;a&shy;<lb/>tis e&longs;t, &longs;i manubrij amplitudinem con&longs;iderantes, e&aacute;mque cum-<pb xlink:href="017/01/463.jpg" pagenum="447"/>tenui apice forcipul&aelig;, circa quem filum ferreum contorquetur, <lb/>comparantes motum potenti&aelig; manubrio applicat&aelig; long&egrave; ma&shy;<lb/>jorem motu particularum fili ferrei, quod flectitur, deprehen&shy;<lb/>damus; hinc quippe aucta potenti&aelig; momenta cogno&longs;cimus. </s></p><p type="main"> <s>His adde acutas forcipulas, quibus catenularum fabricatores <lb/>extremitatem fili ferrei inflectunt: ratio enim vectis poti&longs;&longs;i&shy;<lb/>m&ugrave;m con&longs;i&longs;tit in valid&acirc; &amp; firm&acirc; ip&longs;ius fili ferrei apprehen&longs;io&shy;<lb/>ne; nam quo ad eju&longs;dem inflexionem &longs;pectat, non e&longs;t, cur nos <lb/>torqueamus, ut aliquam demum vectis umbram venemur: &longs;a&shy;<lb/>tis e&longs;t, &longs;i manubrij amplitudinem con&longs;iderantes, e&aacute;mque cum-<pb xlink:href="017/01/463.jpg" pagenum="447"/>tenui apice forcipul&aelig;, circa quem filum ferreum contorquetur, <lb/>comparantes motum potenti&aelig; manubrio applicat&aelig; long&egrave; ma&shy;<lb/>jorem motu particularum fili ferrei, quod flectitur, deprehen&shy;<lb/>damus; hinc quippe aucta potenti&aelig; momenta cogno&longs;cimus. </s></p><p type="main">
  
 <s>Aliud forcipum genus frequenti&ugrave;s u&longs;urpatur, quarum poti&longs;&shy;<lb/>&longs;imus u&longs;us e&longs;t in eximendis clavis, <lb/><figure id="id.017.01.463.1.jpg" xlink:href="017/01/463/1.jpg"/><lb/>&amp; minora brachia AE &amp; CE non <lb/>recta &longs;unt, &longs;ed curva; non &longs;ol&ugrave;m ut <lb/>clavus tenaci&ugrave;s apprehendatur ex&shy;<lb/>cepto ejus capite intra forcipum &longs;i&shy;<lb/>num, ver&ugrave;m etiam ut forcipes aliam <lb/>exerceant vectis curvi rationem: c&ugrave;m enim arrepto inter A &amp; <lb/>C clauo inclinantur forcipes, ut punctum H tangat &longs;ubjectum <lb/>planum, &longs;ive paries &longs;it, &longs;ive tabula, jam hypomochlium e&longs;t <lb/>in H, &amp; momenta potenti&aelig; in B ad re&longs;i&longs;tentiam clavi evellen&shy;<lb/>di, &longs;unt ut BH ad HA, c&ugrave;m circa punctum H perficiatur <lb/>motus. </s> <s>Aliud forcipum genus frequenti&ugrave;s u&longs;urpatur, quarum poti&longs;&shy;<lb/>&longs;imus u&longs;us e&longs;t in eximendis clavis, <lb/><figure id="id.017.01.463.1.jpg" xlink:href="017/01/463/1.jpg"/><lb/>&amp; minora brachia AE &amp; CE non <lb/>recta &longs;unt, &longs;ed curva; non &longs;ol&ugrave;m ut <lb/>clavus tenaci&ugrave;s apprehendatur ex&shy;<lb/>cepto ejus capite intra forcipum &longs;i&shy;<lb/>num, ver&ugrave;m etiam ut forcipes aliam <lb/>exerceant vectis curvi rationem: c&ugrave;m enim arrepto inter A &amp; <lb/>C clauo inclinantur forcipes, ut punctum H tangat &longs;ubjectum <lb/>planum, &longs;ive paries &longs;it, &longs;ive tabula, jam hypomochlium e&longs;t <lb/>in H, &amp; momenta potenti&aelig; in B ad re&longs;i&longs;tentiam clavi evellen&shy;<lb/>di, &longs;unt ut BH ad HA, c&ugrave;m circa punctum H perficiatur <lb/>motus. </s>
  
Line 7447 
Line 7439 
  
 <s>Nam &longs;i pal&shy;<lb/>mula B immota maneret, &amp; &longs;calmus e&longs;&longs;et in C, motus remi&shy;<lb/>gis AD ad motum navis CE e&longs;&longs;et ut AB ad CB. <!-- KEEP S--></s> <s>Nam &longs;i pal&shy;<lb/>mula B immota maneret, &amp; &longs;calmus e&longs;&longs;et in C, motus remi&shy;<lb/>gis AD ad motum navis CE e&longs;&longs;et ut AB ad CB. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Contra <lb/>ver&ograve; &longs;i aqua nihil pror&longs;us ob&longs;i&longs;teret remo (&longs;icuti continge-<pb xlink:href="017/01/473.jpg" pagenum="457"/>ret, &longs;i ille admodum lent&egrave; moveretur, aut palmula nimis <lb/>obliqua aquam finderet) tant&uacute;mque palmula retrogrederetur <lb/>per <gap/>H, quantum remex per AD <lb/><figure id="id.017.01.473.1.jpg" xlink:href="017/01/473/1.jpg"/><lb/>progreditur, immota maneret na&shy;<lb/>vis in C: id quod etiam continge&shy;<lb/>ret, &longs;i regre&longs;&longs;us BH ad progre&longs;&shy;<lb/>&longs;um AD e&longs;&longs;et in Ratione CB ad <lb/>CA. <!-- KEEP S--></s> <s>Contra <lb/>ver&ograve; &longs;i aqua nihil pror&longs;us ob&longs;i&longs;teret remo (&longs;icuti continge-<pb xlink:href="017/01/473.jpg" pagenum="457"/>ret, &longs;i ille admodum lent&egrave; moveretur, aut palmula nimis <lb/>obliqua aquam finderet) tant&uacute;mque palmula retrogrederetur <lb/>per BH, quantum remex per AD <lb/><figure id="id.017.01.473.1.jpg" xlink:href="017/01/473/1.jpg"/><lb/>progreditur, immota maneret na&shy;<lb/>vis in C: id quod etiam continge&shy;<lb/>ret, &longs;i regre&longs;&longs;us BH ad progre&longs;&shy;<lb/>&longs;um AD e&longs;&longs;et in Ratione CB ad <lb/>CA. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Quod &longs;i palmula &agrave; profluen&shy;<lb/>te rapta ex B in L majus &longs;patium <lb/>conficeret, qu&agrave;m remex ex A in D <lb/>(aut &longs;altem BL ad AD e&longs;&longs;et in <lb/>majore Ratione qu&agrave;m CB ad CA) <lb/>utique navis ip&longs;a retrocederet, &amp; <lb/>&longs;calmus ex C veniret in F. <!-- KEEP S--></s> <s>Quod &longs;i palmula &agrave; profluen&shy;<lb/>te rapta ex B in L majus &longs;patium <lb/>conficeret, qu&agrave;m remex ex A in D <lb/>(aut &longs;altem BL ad AD e&longs;&longs;et in <lb/>majore Ratione qu&agrave;m CB ad CA) <lb/>utique navis ip&longs;a retrocederet, &amp; <lb/>&longs;calmus ex C veniret in F. <!-- KEEP S--></s>
  
Line 7617 
Line 7609 
  
 <s>Ver&ugrave;m qu&aelig; de cylindro in aqu&acirc; quie&longs;cente dicuntur &longs;atis <lb/>probabiliter, non omnin&ograve; congruere po&longs;&longs;unt motui navis, qu&aelig; <lb/>pr&aelig;ter motum aqu&aelig; percutientis gubernaculum promovetur &agrave; <lb/>vento aut &agrave; remigibus, &amp; pr&aelig;terea non habet &aelig;quabili ductu <lb/>con&longs;titutam figuram, quemadmodum cylindrus: propterea <lb/>huic analogi&aelig; non acquie&longs;cendum duxi. </s> <s>Ver&ugrave;m qu&aelig; de cylindro in aqu&acirc; quie&longs;cente dicuntur &longs;atis <lb/>probabiliter, non omnin&ograve; congruere po&longs;&longs;unt motui navis, qu&aelig; <lb/>pr&aelig;ter motum aqu&aelig; percutientis gubernaculum promovetur &agrave; <lb/>vento aut &agrave; remigibus, &amp; pr&aelig;terea non habet &aelig;quabili ductu <lb/>con&longs;titutam figuram, quemadmodum cylindrus: propterea <lb/>huic analogi&aelig; non acquie&longs;cendum duxi. </s>
  
 <s>Sed &amp; illud adden-<pb xlink:href="017/01/486.jpg" pagenum="470"/>dum, quod neque de cylindro &longs;atis certus e&longs;&longs;e po&longs;&longs;um; nam &longs;i <lb/>alia fiat hypothe&longs;is, &amp; ad totius longitudinis be&longs;&longs;em &longs;tatuatur <lb/>punctum conver&longs;ionis ita ut &longs;emi&longs;&longs;is AC &longs;it 3, AE ver&ograve; &longs;it 4, <lb/>&amp; EB &longs;it 2; Sector ACD ad Sectorem AEF e&longs;t ut 9 ad 16, <lb/>&amp; Sector BCO ad Sectorem BEI e&longs;t ut 9 ad 4; igitur &longs;umma <lb/>priorum ad &longs;ummam po&longs;teriorum e&longs;t ut 18 ad 20. Atqui Sector <lb/>AEG ad Sectorem AEF e&longs;t ut 3 ad 4 (id quod de &longs;imili <lb/>Sectore BEH ad Sectorem BEI intelligendum e&longs;t) igitur, cum <lb/>AEF &longs;it 16, AEG e&longs;t 12, &amp; cum BEI &longs;it 4, BEH e&longs;t 3, ac <lb/>propterea &longs;umma Sectorum AEG &amp; BEH e&longs;t ut 15 ad &longs;um&shy;<lb/>mam Sectorum ACD &amp; BCO ut 18. In prima autem hypo&shy;<lb/>the&longs;i quando erat AC ut 2 &amp; AE ut 3, erat motuum Ratiout <lb/>8 ad 6 2/3, qu&aelig; e&longs;t plan&egrave; eadem cum Ratione 18 ad 15. Cum <lb/>itaque eadem motuum Ratio &longs;equatur, &longs;ive AE &longs;it bes, &longs;ive <lb/>dodrans totius longitudinis AB, cur dodrantem poti&ugrave;s qu&agrave;m <lb/>be&longs;&longs;em pronunciemus, ni&longs;i aliunde doceamur? <lb/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="main"> <s>Sed &amp; illud adden-<pb xlink:href="017/01/486.jpg" pagenum="470"/>dum, quod neque de cylindro &longs;atis certus e&longs;&longs;e po&longs;&longs;um; nam &longs;i <lb/>alia fiat hypothe&longs;is, &amp; ad totius longitudinis be&longs;&longs;em &longs;tatuatur <lb/>punctum conver&longs;ionis ita ut &longs;emi&longs;&longs;is AC &longs;it 3, AE ver&ograve; &longs;it 4, <lb/>&amp; EB &longs;it 2; Sector ACD ad Sectorem AEF e&longs;t ut 9 ad 16, <lb/>&amp; Sector BCO ad Sectorem BEI e&longs;t ut 9 ad 4; igitur &longs;umma <lb/>priorum ad &longs;ummam po&longs;teriorum e&longs;t ut 18 ad 20. Atqui Sector <lb/>AEG ad Sectorem AEF e&longs;t ut 3 ad 4 (id quod de &longs;imili <lb/>Sectore BEH ad Sectorem BEI intelligendum e&longs;t) igitur, cum <lb/>AEF &longs;it 16, AEG e&longs;t 12, &amp; cum BEI &longs;it 4, BEH e&longs;t 3, ac <lb/>propterea &longs;umma Sectorum AEG &amp; BEH e&longs;t ut 15 ad &longs;um&shy;<lb/>mam Sectorum ACD &amp; BCO ut 18. <!--neuer Satz-->In prima autem hypo&shy;<lb/>the&longs;i quando erat AC ut 2 &amp; AE ut 3, erat motuum Ratio ut <lb/>8 ad 6 2/3, qu&aelig; e&longs;t plan&egrave; eadem cum Ratione 18 ad 15. <!--neuer Satz-->Cum <lb/>itaque eadem motuum Ratio &longs;equatur, &longs;ive AE &longs;it bes, &longs;ive <lb/>dodrans totius longitudinis AB, cur dodrantem poti&ugrave;s qu&agrave;m <lb/>be&longs;&longs;em pronunciemus, ni&longs;i aliunde doceamur? <lb/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="main">
  
 <s><emph type="center"/>CAPUT XVI.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>CAPUT XVI.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
Line 7719 
Line 7711 
  
 <s>Quam&shy;<lb/>quam non omnino &longs;ervetur h&aelig;c Ratio ponderis anchor&aelig; in in&shy;<lb/>gentibus navigiis, qu&aelig; nimirum &longs;u&acirc; gravitate maxim&egrave; re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tunt fluctuum impul&longs;ioni, ac proinde minore anchor&acirc; opus <lb/>habent. </s></p><p type="main"> <s>Quam&shy;<lb/>quam non omnino &longs;ervetur h&aelig;c Ratio ponderis anchor&aelig; in in&shy;<lb/>gentibus navigiis, qu&aelig; nimirum &longs;u&acirc; gravitate maxim&egrave; re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tunt fluctuum impul&longs;ioni, ac proinde minore anchor&acirc; opus <lb/>habent. </s></p><p type="main">
  
 <s>Primari&aelig; anchor&aelig; poti&longs;&longs;imus u&longs;us communiter e&longs;t, c&ugrave;m va&shy;<lb/>lidior tempe&longs;tas navim aggreditur; &longs;ecund&aelig;, ut navis in &longs;ta&shy;<lb/>tione quie&longs;cat; tertiam adhibent naut&aelig;, ut duabus anchoris ad <lb/>diver&longs;a plagas con&longs;titutis (puta, alter&acirc; ad Sub&longs;olanum, alter&acirc; <lb/>ad Boream aut ad Borrhapeliotem<gap/>) vento &amp; fluctibus navis re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tat validi&ugrave;s, nec abrepta &agrave; fluctibus anchoram pariter &longs;ecum <lb/>rapiat, &longs;ed tantum alternis motibus qua&longs;i circa centrum agite&shy;<lb/>tur: Quartam demum lintre transferunt procul &agrave; navi juxta lon&shy;<lb/>gitudinem funis adnexi ducentorum circiter cubitorum, quem <lb/>machin&acirc; ad id de&longs;tinat&acirc; colligentes accedunt ad anchoram, &amp; <lb/>&longs;tationem commutant, aut portum intrant, &longs;eu ab illo exeunt, <lb/>ubi ce&longs;&longs;at ventus, aut adver&longs;us &longs;pirat. </s></p><p type="main"> <s>Primari&aelig; anchor&aelig; poti&longs;&longs;imus u&longs;us communiter e&longs;t, c&ugrave;m va&shy;<lb/>lidior tempe&longs;tas navim aggreditur; &longs;ecund&aelig;, ut navis in &longs;ta&shy;<lb/>tione quie&longs;cat; tertiam adhibent naut&aelig;, ut duabus anchoris ad <lb/>diver&longs;a plagas con&longs;titutis (puta, alter&acirc; ad Sub&longs;olanum, alter&acirc; <lb/>ad Boream aut ad Borrhapeliotem,) vento &amp; fluctibus navis re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tat validi&ugrave;s, nec abrepta &agrave; fluctibus anchoram pariter &longs;ecum <lb/>rapiat, &longs;ed tantum alternis motibus qua&longs;i circa centrum agite&shy;<lb/>tur: Quartam demum lintre transferunt procul &agrave; navi juxta lon&shy;<lb/>gitudinem funis adnexi ducentorum circiter cubitorum, quem <lb/>machin&acirc; ad id de&longs;tinat&acirc; colligentes accedunt ad anchoram, &amp; <lb/>&longs;tationem commutant, aut portum intrant, &longs;eu ab illo exeunt, <lb/>ubi ce&longs;&longs;at ventus, aut adver&longs;us &longs;pirat. </s></p><p type="main">
  
 <s>Ad firmandam ver&ograve; navim plurimum habet momenti longi&shy;<lb/>tudo ip&longs;a rudentis; &longs;atis enim manife&longs;tum e&longs;t, quant&acirc; vi opus <lb/>&longs;it, ut longior funis intendatur, qui ce&longs;&longs;ante extern&acirc; vi illico <lb/>&longs;inuatur; ac propterea vehementi conatu ventorum ac fluctuum <lb/>navis impellenda e&longs;t, ut rudens intentus anchoram trahat. </s> <s>Ad firmandam ver&ograve; navim plurimum habet momenti longi&shy;<lb/>tudo ip&longs;a rudentis; &longs;atis enim manife&longs;tum e&longs;t, quant&acirc; vi opus <lb/>&longs;it, ut longior funis intendatur, qui ce&longs;&longs;ante extern&acirc; vi illico <lb/>&longs;inuatur; ac propterea vehementi conatu ventorum ac fluctuum <lb/>navis impellenda e&longs;t, ut rudens intentus anchoram trahat. </s>
  
Line 7847 
Line 7839 
  
 <s>Quare potentia E vecte EI &longs;ecundi generis deprimet em&shy;<lb/>bolum, &amp; vecte EH primi generis attollet pondus brachij IF. <!-- KEEP S--></s> <s>Quare potentia E vecte EI &longs;ecundi generis deprimet em&shy;<lb/>bolum, &amp; vecte EH primi generis attollet pondus brachij IF. <!-- KEEP S--></s>
  
 <lb/><s>Hinc e&longs;t commodius accidere, &longs;i longitudo EK ferrea &longs;it, in K <pb xlink:href="017/01/501.jpg" pagenum="485"/>ver&ograve; in&longs;eratur, ut firmiter coh&aelig;reat, &longs;atis validus baculus <lb/>ligneus KF; poterit enim longior e&longs;&longs;e, &amp; faciliorem efficere <lb/>antli&aelig; agitation<gap/>m, quin gravitas nimia indigeat multo plum&shy;<lb/>bo in E, ut pr&aelig;ponderetur. </s></p><p type="main"> <lb/><s>Hinc e&longs;t commodius accidere, &longs;i longitudo EK ferrea &longs;it, in K <pb xlink:href="017/01/501.jpg" pagenum="485"/>ver&ograve; in&longs;eratur, ut firmiter coh&aelig;reat, &longs;atis validus baculus <lb/>ligneus KF; poterit enim longior e&longs;&longs;e, &amp; faciliorem efficere <lb/>antli&aelig; agitationem, quin gravitas nimia indigeat multo plum&shy;<lb/>bo in E, ut pr&aelig;ponderetur. </s></p><p type="main">
  
 <s>Qu&ograve;d &longs;i non placeret addere plumbum in E, &amp; &longs;olo vecte <lb/>primi generis FD uti velles, recurrendum e&longs;&longs;et ad vim ela&longs;ti&shy;<lb/>cam, qua vel arc&ucirc;s X in &longs;uperiore loco firmati nervo, vel <lb/>extrem&aelig; pertic&aelig; AM longiu&longs;cul&aelig; (ut Toreuticen exercen&shy;<lb/>tibus &longs;olemne e&longs;t) adnecteretur funis pertingens ad F, ut <lb/>ex tractione Potenti&aelig; GF curvatus arcus, vel inflexa per&shy;<lb/>tica, ce&longs;&longs;ante potenti&acirc;, iterum &longs;e &longs;uum in &longs;tatum re&longs;titueret, <lb/>&longs;urs&uacute;mque traheret extremitatem F, ac proinde embolum <lb/>intra modiolum B deprimeret. </s> <s>Qu&ograve;d &longs;i non placeret addere plumbum in E, &amp; &longs;olo vecte <lb/>primi generis FD uti velles, recurrendum e&longs;&longs;et ad vim ela&longs;ti&shy;<lb/>cam, qua vel arc&ucirc;s X in &longs;uperiore loco firmati nervo, vel <lb/>extrem&aelig; pertic&aelig; AM longiu&longs;cul&aelig; (ut Toreuticen exercen&shy;<lb/>tibus &longs;olemne e&longs;t) adnecteretur funis pertingens ad F, ut <lb/>ex tractione Potenti&aelig; GF curvatus arcus, vel inflexa per&shy;<lb/>tica, ce&longs;&longs;ante potenti&acirc;, iterum &longs;e &longs;uum in &longs;tatum re&longs;titueret, <lb/>&longs;urs&uacute;mque traheret extremitatem F, ac proinde embolum <lb/>intra modiolum B deprimeret. </s>
  
Line 7969 
Line 7961 
  
 <s>In Atlante Sinico h&aelig;c lego pag. </s> <s>In Atlante Sinico h&aelig;c lego pag. </s>
  
 <s>125. <emph type="italics"/>In ferendis oneri&shy;<lb/>bus &longs;citi&szlig;imi &longs;ant Sin&aelig;, ac rustici illic non parvum &longs;an&egrave; &longs;ta&shy;<lb/>ticis no<gap/>ris &longs;peculatoribus face&longs;&longs;erent negotium ad cau&longs;as inve&shy;<lb/>niendas ac rationes, &longs;i viderent illos tormenta etiam majora, <lb/>ac &longs;imilia pondera, ita vectibus utrinque &longs;u&longs;pendentes, ut per <lb/>arcti&longs;&longs;imas etiam montium fauces facillim&egrave; transferant; ac li&shy;<lb/>c&egrave;t pr&aelig;cedant alij, alij &longs;ub&longs;equantur, mult&iacute;&longs;que pa&longs;&longs;ibus &agrave; pon&shy;<lb/>dere &longs;u&longs;pen&longs;o di&longs;tent, ita tamen illud vectibus ac funibus ex &aelig;quo <lb/>n&ocirc;runt dividere, ut quilibet &aelig;quale fer&egrave; &longs;entiat onus, &longs;eu paul&ograve; re&shy;<lb/>motior &longs;it, &longs;ive vicinior. </s> <s>125. <emph type="italics"/>In ferendis oneri&shy;<lb/>bus &longs;citi&szlig;imi &longs;unt Sin&aelig;, ac rustici illic non parvum &longs;an&egrave; &longs;ta&shy;<lb/>ticis no&longs;tris &longs;peculatoribus face&longs;&longs;erent negotium ad cau&longs;as inve&shy;<lb/>niendas ac rationes, &longs;i viderent illos tormenta etiam majora, <lb/>ac &longs;imilia pondera, ita vectibus utrinque &longs;u&longs;pendentes, ut per <lb/>arcti&longs;&longs;imas etiam montium fauces facillim&egrave; transferant; ac li&shy;<lb/>c&egrave;t pr&aelig;cedant alij, alij &longs;ub&longs;equantur, mult&iacute;&longs;que pa&longs;&longs;ibus &agrave; pon&shy;<lb/>dere &longs;u&longs;pen&longs;o di&longs;tent, ita tamen illud vectibus ac funibus ex &aelig;quo <lb/>n&ocirc;runt dividere, ut quilibet &aelig;quale fer&egrave; &longs;entiat onus, &longs;eu paul&ograve; re&shy;<lb/>motior &longs;it, &longs;ive vicinior. </s>
  
 <s>Hoc pacto ingentia marmora, atque inte&shy;<lb/>gras etiam arbores facil&egrave; videas humeris ge&longs;tare Sinas.<emph.end type="italics"/> H&aelig;c ibi. </s> <s>Hoc pacto ingentia marmora, atque inte&shy;<lb/>gras etiam arbores facil&egrave; videas humeris ge&longs;tare Sinas.<emph.end type="italics"/> H&aelig;c ibi. </s>
  
Line 8033 
Line 8025 
  
 <s>Ver&ugrave;m quia non rar&ograve; tam longus vectis, quanto <lb/>opus e&longs;&longs;et, in promptu non e&longs;t, aut ip&longs;a longitudo illum redde&shy;<lb/>ret fractioni, aut &longs;altem flexioni, magis obnoxium, aut, &longs;i peri&shy;<lb/>culo huic occurratur, tam immanis e&longs;t vectis moles, ut non levi <lb/>incommodo &longs;it eo utentibus: propterea ars aliqua excogitanda <lb/>e&longs;t, qua oblati vectis brevitatem compen&longs;atione aliqu&acirc; &longs;up&shy;<lb/>pleamus. </s></p><p type="main"> <s>Ver&ugrave;m quia non rar&ograve; tam longus vectis, quanto <lb/>opus e&longs;&longs;et, in promptu non e&longs;t, aut ip&longs;a longitudo illum redde&shy;<lb/>ret fractioni, aut &longs;altem flexioni, magis obnoxium, aut, &longs;i peri&shy;<lb/>culo huic occurratur, tam immanis e&longs;t vectis moles, ut non levi <lb/>incommodo &longs;it eo utentibus: propterea ars aliqua excogitanda <lb/>e&longs;t, qua oblati vectis brevitatem compen&longs;atione aliqu&acirc; &longs;up&shy;<lb/>pleamus. </s></p><p type="main">
  
 <s>Et prim&ograve; quidem &longs;i oblatus &longs;it vectis AB, habens hypomo&shy;<lb/>chlium in C, &amp; pondus in B tam <lb/><figure id="id.017.01.513.1.jpg" xlink:href="017/01/513/1.jpg"/><lb/>grave, ut unica potentia in A non <lb/>&longs;atis &longs;it ad vincendam oneris re&longs;i&shy;<lb/>&longs;tentiam, utique &longs;i altero, aut ter&shy;<lb/>tio movente opus &longs;it, non omnes in <lb/>extremitate A vectem apprehen&shy;<lb/>dere valent, &longs;ed alter in D, tertius <lb/>in E; qui propterea, lic&egrave;t &longs;inguli <lb/>&aelig;quali robore polleant, non tamen <lb/>&aelig;qualia habent momenta, &longs;ed pri&shy;<lb/>mus<gap/> AC, &longs;ecundus ut DC, ter&shy;<lb/>tius ut EC. <!-- KEEP S--></s> <s>Et prim&ograve; quidem &longs;i oblatus &longs;it vectis AB, habens hypomo&shy;<lb/>chlium in C, &amp; pondus in B tam <lb/><figure id="id.017.01.513.1.jpg" xlink:href="017/01/513/1.jpg"/><lb/>grave, ut unica potentia in A non <lb/>&longs;atis &longs;it ad vincendam oneris re&longs;i&shy;<lb/>&longs;tentiam, utique &longs;i altero, aut ter&shy;<lb/>tio movente opus &longs;it, non omnes in <lb/>extremitate A vectem apprehen&shy;<lb/>dere valent, &longs;ed alter in D, tertius <lb/>in E; qui propterea, lic&egrave;t &longs;inguli <lb/>&aelig;quali robore polleant, non tamen <lb/>&aelig;qualia habent momenta, &longs;ed pri&shy;<lb/>mus ut AC, &longs;ecundus ut DC, ter&shy;<lb/>tius ut EC. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Quapropter alter vectis GH adnectatur extremi&shy;<lb/>tati A ad angulos rectos, ut huic applicati motores plus ha&shy;<lb/>beant momenti. </s> <s>Quapropter alter vectis GH adnectatur extremi&shy;<lb/>tati A ad angulos rectos, ut huic applicati motores plus ha&shy;<lb/>beant momenti. </s>
  
Line 8091 
Line 8083 
  
 <s>Tum in inferiore loco, prout opportunius ac&shy;<lb/>ciderit, vectem alium &longs;tatue HI, cui junge &longs;uperioris Vectis ex&shy;<lb/>tremitatem G fune GM: nam Ratio compo&longs;ita ex Rationibus <pb xlink:href="017/01/517.jpg" pagenum="501"/>IH ad MH, &amp; GB ad BF dabit momentum potenti&aelig; in I po&shy;<lb/>&longs;it&aelig; ad attollendum pondus in D con&longs;titutum per vectem da&shy;<lb/>tum CD habentem potentiam in E. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> <s>Tum in inferiore loco, prout opportunius ac&shy;<lb/>ciderit, vectem alium &longs;tatue HI, cui junge &longs;uperioris Vectis ex&shy;<lb/>tremitatem G fune GM: nam Ratio compo&longs;ita ex Rationibus <pb xlink:href="017/01/517.jpg" pagenum="501"/>IH ad MH, &amp; GB ad BF dabit momentum potenti&aelig; in I po&shy;<lb/>&longs;it&aelig; ad attollendum pondus in D con&longs;titutum per vectem da&shy;<lb/>tum CD habentem potentiam in E. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>H<gap/> habes tria vectis genera; nam IH e&longs;t &longs;ecundi generis, quia <lb/>pondus intelligitur in M inter potentiam I &amp; hypomochlium H; <lb/>GF e&longs;t primi generis, quia hypomochlium B e&longs;t inter potentiam <lb/>G &amp; pondus in F; CD e&longs;t tertij generis, quemadmodum ab ini&shy;<lb/>tio con&longs;titutum e&longs;t. </s> <s>H&icirc;c habes tria vectis genera; nam IH e&longs;t &longs;ecundi generis, quia <lb/>pondus intelligitur in M inter potentiam I &amp; hypomochlium H; <lb/>GF e&longs;t primi generis, quia hypomochlium B e&longs;t inter potentiam <lb/>G &amp; pondus in F; CD e&longs;t tertij generis, quemadmodum ab ini&shy;<lb/>tio con&longs;titutum e&longs;t. </s>
  
 <s>Si itaque in E requireretur vis attollendi <lb/>lib.800, &amp; &longs;it GB dupla ip&longs;ius BF, requiritur in G vis attollendi <lb/>lib.400. Si ver&ograve; I H ad MH &longs;it quadrupla, requiritur in I vis <lb/>elevandi lib.100. Quare &amp; uteris vecte tertij generis CD, quo <lb/>&longs;atis notabiliter movetur pondus D; &amp; potenti&aelig; momenta <lb/>auxi&longs;ti ade&ograve;, ut non &longs;ol&ugrave;m non requiratur potentia major <lb/>pondere attollendo, &longs;ed &longs;ufficiat potentia minor, habet quippe <lb/>motum duplo majorem, qu&agrave;m &longs;it motus ponderis D; nam mo&shy;<lb/>tus extremitatis F &amp; puncti E &longs;unt &aelig;quales; motus potenti&aelig; I <lb/>e&longs;t quadruplus motus ip&longs;ius M; hoc e&longs;t extremitatis G; h&aelig;c ve&shy;<lb/>r&ograve; motum habet duplum motus ip&longs;ius F: igitur motus poten&shy;<lb/>ti&aelig; I e&longs;t octuplus mot&ucirc;s puncti E, quod movetur motu &longs;ubqua&shy;<lb/>druplo extremitatis D: Motus igitur potenti&aelig; I ad motum <lb/>ponderis D e&longs;t ut 8 ad 4, hoc e&longs;t ut 2 ad 1. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> <s>Si itaque in E requireretur vis attollendi <lb/>lib.800, &amp; &longs;it GB dupla ip&longs;ius BF, requiritur in G vis attollendi <lb/>lib.400. Si ver&ograve; I H ad MH &longs;it quadrupla, requiritur in I vis <lb/>elevandi lib.100. Quare &amp; uteris vecte tertij generis CD, quo <lb/>&longs;atis notabiliter movetur pondus D; &amp; potenti&aelig; momenta <lb/>auxi&longs;ti ade&ograve;, ut non &longs;ol&ugrave;m non requiratur potentia major <lb/>pondere attollendo, &longs;ed &longs;ufficiat potentia minor, habet quippe <lb/>motum duplo majorem, qu&agrave;m &longs;it motus ponderis D; nam mo&shy;<lb/>tus extremitatis F &amp; puncti E &longs;unt &aelig;quales; motus potenti&aelig; I <lb/>e&longs;t quadruplus motus ip&longs;ius M; hoc e&longs;t extremitatis G; h&aelig;c ve&shy;<lb/>r&ograve; motum habet duplum motus ip&longs;ius F: igitur motus poten&shy;<lb/>ti&aelig; I e&longs;t octuplus mot&ucirc;s puncti E, quod movetur motu &longs;ubqua&shy;<lb/>druplo extremitatis D: Motus igitur potenti&aelig; I ad motum <lb/>ponderis D e&longs;t ut 8 ad 4, hoc e&longs;t ut 2 ad 1. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
Line 8215 
Line 8207 
  
 <s>Pr&aelig;terquam quod pro <lb/>vari&acirc; ip&longs;ius vectis inclinatione, oner&iacute;&longs;que illi impo&longs;iti, aut <lb/>&longs;ubjecti po&longs;itione, varia quoqu&egrave; &longs;unt momenta potenti&aelig; <lb/>vectem urgentis. </s> <s>Pr&aelig;terquam quod pro <lb/>vari&acirc; ip&longs;ius vectis inclinatione, oner&iacute;&longs;que illi impo&longs;iti, aut <lb/>&longs;ubjecti po&longs;itione, varia quoqu&egrave; &longs;unt momenta potenti&aelig; <lb/>vectem urgentis. </s>
  
 <s>Hinc alia Facultas excogitata e&longs;t, qu&aelig;, <lb/>ut pluribus placet, vectis quidam &longs;it perpetuus, citr&agrave; in&shy;<lb/>commoda, qu&aelig; in &longs;implici Vecte, ut innuebam, occur&shy;<lb/>runt. <emph type="italics"/>Vectem<emph.end type="italics"/> autem appellant, quia ad vectis Rationes il&shy;<lb/>lius vim revocant; <emph type="italics"/>perpetuum<emph.end type="italics"/> ver&ograve;, quia null&acirc; opus e&longs;t <lb/>hypomochlij mutatione: proprio tamen, trit&oacute;que jam ve&shy;<lb/>tu&longs;tate vocabulo, communiter dicitur <emph type="italics"/>Axis in Peritrochio,<emph.end type="italics"/><lb/>qua&longs;i <emph type="italics"/>Axis in Rota,<emph.end type="italics"/> ut quidam interpretantur; &longs;ed forta&longs;s&egrave; <lb/>clari&ugrave;s, pleni&uacute;&longs;que vocabuli vim a&longs;&longs;equeremur, &longs;i <emph type="italics"/>Axem <lb/>Convolutum<emph.end type="italics"/> vocaremus; neque enim &longs;emper ade&longs;t Rota, <lb/>cum tamen &longs;emper inter&longs;it Convolutio, &longs;imul quippe vol&shy;<lb/>vitur, &amp; Axis ip&longs;e, &amp; id, cum quo Axis conjungitur. <pb xlink:href="017/01/522.jpg" pagenum="506"/>Neque hic &longs;umitur Axis quemadmodum in Cono, Cylin&shy;<lb/>dro, atque Sph&aelig;r&acirc;, pro linea rect&acirc;, circa quam immo&shy;<lb/>tam corpora illa in gyrum aguntur; &longs;ed e&longs;t corpus &longs;u&acirc; <lb/>pr&aelig;ditum cra&longs;&longs;itie, cui Axis nomen inditum e&longs;t, quia ro&shy;<lb/>tarum axem imitatur, non tamen circ&agrave; illum fit convolu&shy;<lb/>tio, &longs;ed ip&longs;e circa idem centrum volvitur minore motu, <lb/>circa quod potentia motu majore rotatur, quatenus illi ap&shy;<lb/>plicatur, ut ex his, qu&aelig; dicentur, manife&longs;tum fiet. <lb/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="main"> <s>Hinc alia Facultas excogitata e&longs;t, qu&aelig;, <lb/>ut pluribus placet, vectis quidam &longs;it perpetuus, citr&agrave; in&shy;<lb/>commoda, qu&aelig; in &longs;implici Vecte, ut innuebam, occur&shy;<lb/>runt. <emph type="italics"/>Vectem<emph.end type="italics"/> autem appellant, quia ad vectis Rationes il&shy;<lb/>lius vim revocant; <emph type="italics"/>perpetuum<emph.end type="italics"/> ver&ograve;, quia null&acirc; opus e&longs;t <lb/>hypomochlij mutatione: proprio tamen, trit&oacute;que jam ve&shy;<lb/>tu&longs;tate vocabulo, communiter dicitur <emph type="italics"/>Axis in Peritrochio,<emph.end type="italics"/><lb/>qua&longs;i <emph type="italics"/>Axis in Rota,<emph.end type="italics"/> ut quidam interpretantur; &longs;ed forta&longs;s&egrave; <lb/>clari&ugrave;s, pleni&uacute;&longs;que vocabuli vim a&longs;&longs;equeremur, &longs;i <emph type="italics"/>Axem <lb/>Convolutum<emph.end type="italics"/> vocaremus; neque enim &longs;emper ade&longs;t Rota, <lb/>cum tamen &longs;emper inter&longs;it Convolutio, &longs;imul quippe vol&shy;<lb/>vitur, &amp; Axis ip&longs;e, &amp; id, cum quo Axis conjungitur. <!--neuer Satz--><pb xlink:href="017/01/522.jpg" pagenum="506"/>Neque hic &longs;umitur Axis quemadmodum in Cono, Cylin&shy;<lb/>dro, atque Sph&aelig;r&acirc;, pro linea rect&acirc;, circa quam immo&shy;<lb/>tam corpora illa in gyrum aguntur; &longs;ed e&longs;t corpus &longs;u&acirc; <lb/>pr&aelig;ditum cra&longs;&longs;itie, cui Axis nomen inditum e&longs;t, quia ro&shy;<lb/>tarum axem imitatur, non tamen circ&agrave; illum fit convolu&shy;<lb/>tio, &longs;ed ip&longs;e circa idem centrum volvitur minore motu, <lb/>circa quod potentia motu majore rotatur, quatenus illi ap&shy;<lb/>plicatur, ut ex his, qu&aelig; dicentur, manife&longs;tum fiet. <lb/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="main">
  
 <s><emph type="center"/>CAPUT I.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>CAPUT I.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
Line 8313 
Line 8305 
  
 <s>Nam quod motus ab&longs;olut&egrave; &longs;umptus &longs;it aliquantulo <lb/>major, quia centrum ip&longs;um promovetur, nihil refert, quia <lb/>motus hic &amp; cylindro &longs;ubjecto, &amp; oneri, &amp; Potenti&aelig; commu&shy;<lb/>nis e&longs;t. </s></p><p type="main"> <s>Nam quod motus ab&longs;olut&egrave; &longs;umptus &longs;it aliquantulo <lb/>major, quia centrum ip&longs;um promovetur, nihil refert, quia <lb/>motus hic &amp; cylindro &longs;ubjecto, &amp; oneri, &amp; Potenti&aelig; commu&shy;<lb/>nis e&longs;t. </s></p><p type="main">
  
 <s>Pr&aelig;ter Succulam Radiis infixis in&longs;tructam, cuju&longs;modi <gap/><lb/>e&longs;t, qu&aelig; ad hauriendas &egrave; puteis aquas vulg&ograve; u&longs;urpatur (quam&shy;<lb/>quam ob radiorum brevitatem &amp; ip&longs;ius Axis cra&longs;&longs;itudinem non <lb/>admodum potenti&aelig; momenta augeantur) forma alia c&aelig;menta&shy;<lb/>riis maxim&egrave; familiaris e&longs;t ad attollenda &longs;axa, lateres, &amp; calcem, <lb/>duplici manubrio in oppo&longs;itas partes di&longs;po&longs;ito, ut qu&aelig;dam co&shy;<lb/>natuum con&longs;tans &longs;imilitudo &longs;ervetur, dum altero &longs;uum manu&shy;<lb/>brium deprimente, &longs;uum alter elevat: c&ugrave;m enim vi brachio-<pb xlink:href="017/01/529.jpg" pagenum="513"/>deor&longs;um connitentium facilior contingat depre&longs;&longs;io, qu&agrave;m ele&shy;<lb/>vatio, &longs;i manubriorum inflexio ad eandem partem collocaretur, <lb/>uterque &longs;imul deprimendo facili&ugrave;s axem converteret, at <lb/>uterque &longs;imul elevans aliquid amplius laboris &longs;ubiret; alternis <lb/>autem elevationibus atque depre&longs;&longs;ionibus labor temperatur. </s> <s>Pr&aelig;ter Succulam Radiis infixis in&longs;tructam, cuju&longs;modi ea <lb/>e&longs;t, qu&aelig; ad hauriendas &egrave; puteis aquas vulg&ograve; u&longs;urpatur (quam&shy;<lb/>quam ob radiorum brevitatem &amp; ip&longs;ius Axis cra&longs;&longs;itudinem non <lb/>admodum potenti&aelig; momenta augeantur) forma alia c&aelig;menta&shy;<lb/>riis maxim&egrave; familiaris e&longs;t ad attollenda &longs;axa, lateres, &amp; calcem, <lb/>duplici manubrio in oppo&longs;itas partes di&longs;po&longs;ito, ut qu&aelig;dam co&shy;<lb/>natuum con&longs;tans &longs;imilitudo &longs;ervetur, dum altero &longs;uum manu&shy;<lb/>brium deprimente, &longs;uum alter elevat: c&ugrave;m enim vi brachio-<pb xlink:href="017/01/529.jpg" pagenum="513"/>deor&longs;um connitentium facilior contingat depre&longs;&longs;io, qu&agrave;m ele&shy;<lb/>vatio, &longs;i manubriorum inflexio ad eandem partem collocaretur, <lb/>uterque &longs;imul deprimendo facili&ugrave;s axem converteret, at <lb/>uterque &longs;imul elevans aliquid amplius laboris &longs;ubiret; alternis <lb/>autem elevationibus atque depre&longs;&longs;ionibus labor temperatur. </s>
  
 <lb/><s>C&aelig;terum quod ad potenti&aelig; momenta attinet, parum intere&longs;t, <lb/>quam po&longs;itionem manubria habeant vici&longs;&longs;im comparata; <lb/>&longs;pectatur videlicet &longs;ingulorum longitudo &amp; cuju&longs;modi motum <lb/>potentia manubrio applicata de&longs;cribat: Sic manubrij longitu&shy;<lb/>do GH, hoc e&longs;t potenti&aelig; apprehen&shy;<lb/>dentis HO di&longs;tantia perpendicula&shy;<lb/>ris ab axe cylindri, qui convolvitur, <lb/><figure id="id.017.01.529.1.jpg" xlink:href="017/01/529/1.jpg"/><lb/>attendenda e&longs;t, &amp; c&ugrave;m ip&longs;ius cylin&shy;<lb/>dri, &longs;emidiametro comparanda, ut <lb/>Ratio mot&ucirc;s Potenti&aelig; ad ponderis <lb/>motum innote&longs;cat, ac proinde Po&shy;<lb/>tenti&aelig; momentum de&longs;iniatur. </s></p><p type="main"> <lb/><s>C&aelig;terum quod ad potenti&aelig; momenta attinet, parum intere&longs;t, <lb/>quam po&longs;itionem manubria habeant vici&longs;&longs;im comparata; <lb/>&longs;pectatur videlicet &longs;ingulorum longitudo &amp; cuju&longs;modi motum <lb/>potentia manubrio applicata de&longs;cribat: Sic manubrij longitu&shy;<lb/>do GH, hoc e&longs;t potenti&aelig; apprehen&shy;<lb/>dentis HO di&longs;tantia perpendicula&shy;<lb/>ris ab axe cylindri, qui convolvitur, <lb/><figure id="id.017.01.529.1.jpg" xlink:href="017/01/529/1.jpg"/><lb/>attendenda e&longs;t, &amp; c&ugrave;m ip&longs;ius cylin&shy;<lb/>dri, &longs;emidiametro comparanda, ut <lb/>Ratio mot&ucirc;s Potenti&aelig; ad ponderis <lb/>motum innote&longs;cat, ac proinde Po&shy;<lb/>tenti&aelig; momentum de&longs;iniatur. </s></p><p type="main">
  
Line 8441 
Line 8433 
  
 <s>Si <lb/>ver&ograve; non plan&egrave; rectum &longs;it corpus, &longs;ed qua&longs;i procumbens incli&shy;<lb/>netur, tunc potenti&aelig; locus definitur &agrave; perpendiculo tran&longs;eunte <lb/>per centrum gravitatis ip&longs;ius hominis. </s> <s>Si <lb/>ver&ograve; non plan&egrave; rectum &longs;it corpus, &longs;ed qua&longs;i procumbens incli&shy;<lb/>netur, tunc potenti&aelig; locus definitur &agrave; perpendiculo tran&longs;eunte <lb/>per centrum gravitatis ip&longs;ius hominis. </s>
  
 <s>Id quod dicendum pari&shy;<lb/>ter, quando tympano includitur canis (nam &amp; &agrave; cane ingens <lb/>tympanum ver&longs;ari vid<gap/>, quo in Solarium attollebatur non me&shy;<lb/>diocris ci&longs;ta linteis recens ablutis plena) cujus gravitatis cen&shy;<lb/>trum &longs;pectandum e&longs;t, ej&uacute;&longs;que di&longs;tantia &agrave; perpendiculo tran&shy;<lb/>&longs;eunte per tympani centrum. </s></p><p type="main"> <s>Id quod dicendum pari&shy;<lb/>ter, quando tympano includitur canis (nam &amp; &agrave; cane ingens <lb/>tympanum ver&longs;ari vidi, quo in Solarium attollebatur non me&shy;<lb/>diocris ci&longs;ta linteis recens ablutis plena) cujus gravitatis cen&shy;<lb/>trum &longs;pectandum e&longs;t, ej&uacute;&longs;que di&longs;tantia &agrave; perpendiculo tran&shy;<lb/>&longs;eunte per tympani centrum. </s></p><p type="main">
  
 <s>Hinc &longs;i ex navi ali&aelig; atque ali&aelig; &longs;arcin&aelig; hac machin&acirc; extrahan&shy;<lb/>tur, is qui tympanum ver&longs;at, etiam&longs;i omnino non videat onus ex&shy;<lb/>tra machin&aelig; domunculam po&longs;itum, facil&egrave; pronuntiabit major&shy;<lb/>ne? </s> <s>Hinc &longs;i ex navi ali&aelig; atque ali&aelig; &longs;arcin&aelig; hac machin&acirc; extrahan&shy;<lb/>tur, is qui tympanum ver&longs;at, etiam&longs;i omnino non videat onus ex&shy;<lb/>tra machin&aelig; domunculam po&longs;itum, facil&egrave; pronuntiabit major&shy;<lb/>ne? </s>
  
Line 8471 
Line 8463 
  
  
  
 <s>Acceptis itaque tribus partibus decimis <lb/>quintis addantur gradus 18, &amp; habebitur integer peripheri&aelig; <lb/>Quadrans in gradus 90 di&longs;tributus, qui ade&ograve; notabiles erunt, <lb/>ut etiam grad&ucirc;s partes, cuju&longs;modi e&longs;t &longs;emi&longs;&longs;is, triens, &amp; qua&shy;<lb/>drans &longs;atis clar<gap/> digno&longs;ci queant. </s></p><p type="main"> <s>Acceptis itaque tribus partibus decimis <lb/>quintis addantur gradus 18, &amp; habebitur integer peripheri&aelig; <lb/>Quadrans in gradus 90 di&longs;tributus, qui ade&ograve; notabiles erunt, <lb/>ut etiam grad&ucirc;s partes, cuju&longs;modi e&longs;t &longs;emi&longs;&longs;is, triens, &amp; qua&shy;<lb/>drans &longs;atis clar&egrave; digno&longs;ci queant. </s></p><p type="main">
  
 <s>Terti&ograve;. <!-- KEEP S--></s> <s>Terti&ograve;. <!-- KEEP S--></s>
  
Line 8579 
Line 8571 
  
 <s>Hinc quoniam <lb/>ferrum cotis tritu extenuatur, e&oacute;que facili&ugrave;s, qu&ograve; celeri&ugrave;s cos <lb/>movetur, qui re&longs;tituunt obtu&longs;as cultorum aut novacularum <lb/>acies, lapidem ex cotari&acirc; eductum in di&longs;cum rotundant, ut cir&shy;<lb/>ca axem centro infixum ver&longs;atilis circumagi po&longs;&longs;it. </s> <s>Hinc quoniam <lb/>ferrum cotis tritu extenuatur, e&oacute;que facili&ugrave;s, qu&ograve; celeri&ugrave;s cos <lb/>movetur, qui re&longs;tituunt obtu&longs;as cultorum aut novacularum <lb/>acies, lapidem ex cotari&acirc; eductum in di&longs;cum rotundant, ut cir&shy;<lb/>ca axem centro infixum ver&longs;atilis circumagi po&longs;&longs;it. </s>
  
 <s>Quamvis <lb/>autem non rar&ograve; eidem axi coh&aelig;reat manubrium, quo circum&shy;<lb/>ducto rotatur lapis, ut tamen minori labore adhuc etiam velo&shy;<lb/>ci&ugrave;s rotetur, &longs;apienter in&longs;tituerunt amplioris rot&aelig; ab&longs;idi exca&shy;<lb/>vat&aelig; funem in&longs;i&longs;tere, qui<gap/>otulam eumdem cum lapide axem <lb/>habentem circumplectatur, ut minor h&aelig;c rotula amplioris ro&shy;<lb/>t&aelig; ductum &longs;equens &longs;ecum pariter rapiat cotem; cujus periphe&shy;<lb/>ria, c&ugrave;m adnexam rotulam vald&egrave; excedat, veloci&ugrave;s quoqu&egrave; <lb/>movetur. </s> <s>Quamvis <lb/>autem non rar&ograve; eidem axi coh&aelig;reat manubrium, quo circum&shy;<lb/>ducto rotatur lapis, ut tamen minori labore adhuc etiam velo&shy;<lb/>ci&ugrave;s rotetur, &longs;apienter in&longs;tituerunt amplioris rot&aelig; ab&longs;idi exca&shy;<lb/>vat&aelig; funem in&longs;i&longs;tere, qui rotulam eumdem cum lapide axem <lb/>habentem circumplectatur, ut minor h&aelig;c rotula amplioris ro&shy;<lb/>t&aelig; ductum &longs;equens &longs;ecum pariter rapiat cotem; cujus periphe&shy;<lb/>ria, c&ugrave;m adnexam rotulam vald&egrave; excedat, veloci&ugrave;s quoqu&egrave; <lb/>movetur. </s>
  
 <s>Quant&ugrave;m ver&ograve; motus hic, celeritate &longs;u&acirc;, potenti&aelig; <lb/>motum &longs;uperet, facil&egrave; con&longs;tabit, &longs;i motuum &longs;ingulis membris <lb/>convenientium ratio ineatur. </s> <s>Quant&ugrave;m ver&ograve; motus hic, celeritate &longs;u&acirc;, potenti&aelig; <lb/>motum &longs;uperet, facil&egrave; con&longs;tabit, &longs;i motuum &longs;ingulis membris <lb/>convenientium ratio ineatur. </s>
  
Line 8589 
Line 8581 
  
  
  
 <s>Igitur puncti in cotis peripheri&acirc; <pb xlink:href="017/01/545.jpg" pagenum="529"/>notati motus triplo velocior e&longs;t motu &longs;imilis puncti in ro<gap/><lb/>peripheri&acirc;: rotul&aelig; motum definit funis, qui in convolutione ex<gap/><lb/>plicatur, hic enim pariter majoris rot&aelig; motum metitur: octi<gap/><lb/>ergo rotula, &amp; cum e&acirc; lapis rotatur, dum amplior rota &longs;emel in <lb/>gyrum agitur. </s> <s>Igitur puncti in cotis peripheri&acirc; <pb xlink:href="017/01/545.jpg" pagenum="529"/>notati motus triplo velocior e&longs;t motu &longs;imilis puncti in rot&aelig; <lb/>peripheri&acirc;: rotul&aelig; motum definit funis, qui in convolutione ex&shy;<lb/>plicatur, hic enim pariter majoris rot&aelig; motum metitur: octies <lb/>ergo rotula, &amp; cum e&acirc; lapis rotatur, dum amplior rota &longs;emel in <lb/>gyrum agitur. </s>
  
 <s>Quoniam ver&ograve; rot&aelig; &longs;emidiameter e&longs;t ad cotis <lb/>&longs;emidiametrum ut 8 ad 3 ex hypothe&longs;i, dum punctum in rot&aelig;, <lb/>peripheri&aacute; notatum movetur velocitate ut 8, &longs;imile punctum <lb/>cotis movetur velocitate ut 24. Atqui motus rot&aelig; cum motu <lb/>potenti&aelig; manubrio applicat&aelig; comparatus e&longs;t ut 4 ad 1, ex hy&shy;<lb/>pothe&longs;i; igitur &longs;i du&aelig; Rationes 1 ad 4, &amp; 8 ad 24 componan&shy;<lb/>tur, erit Ratio motus potenti&aelig; ad motum cotis ut 1 ad 12. Sunt <lb/>h&igrave;c itaque duo Axes in Peritrochiis &longs;uis compo&longs;iti, &amp; Potentia <lb/>Axibus applicata intelligitur; c&ugrave;m enim in Verticali plano lapis <lb/>ip&longs;e ver&longs;etur &longs;uper polos l&aelig;ves atque politos, non admodum re&shy;<lb/>pugnat motui; impre&longs;&longs;us autem impetus aliquandiu manens <lb/>potentiam ip&longs;am juvat. </s></p><p type="main"> <s>Quoniam ver&ograve; rot&aelig; &longs;emidiameter e&longs;t ad cotis <lb/>&longs;emidiametrum ut 8 ad 3 ex hypothe&longs;i, dum punctum in rot&aelig;, <lb/>peripheri&aacute; notatum movetur velocitate ut 8, &longs;imile punctum <lb/>cotis movetur velocitate ut 24. Atqui motus rot&aelig; cum motu <lb/>potenti&aelig; manubrio applicat&aelig; comparatus e&longs;t ut 4 ad 1, ex hy&shy;<lb/>pothe&longs;i; igitur &longs;i du&aelig; Rationes 1 ad 4, &amp; 8 ad 24 componan&shy;<lb/>tur, erit Ratio motus potenti&aelig; ad motum cotis ut 1 ad 12. Sunt <lb/>h&igrave;c itaque duo Axes in Peritrochiis &longs;uis compo&longs;iti, &amp; Potentia <lb/>Axibus applicata intelligitur; c&ugrave;m enim in Verticali plano lapis <lb/>ip&longs;e ver&longs;etur &longs;uper polos l&aelig;ves atque politos, non admodum re&shy;<lb/>pugnat motui; impre&longs;&longs;us autem impetus aliquandiu manens <lb/>potentiam ip&longs;am juvat. </s></p><p type="main">
  
Line 8623 
Line 8615 
  
 <s>Sed &amp; alia potentia h&igrave;c con&longs;ideranda occurrit: adjunctum <lb/>enim &longs;ph&aelig;roides H, quod mediocriter grave &longs;tatuitur, non &longs;o&shy;<lb/>l&ugrave;m &longs;uo pondere juvat, ut cu&longs;pis paul&ograve; pre&longs;&longs;i&ugrave;s adh&aelig;reat &longs;ub&shy;<lb/>ject&aelig; lamin&aelig;, ver&ugrave;m etiam concepto in convolutione impetu <lb/>dum explicatur funis, pergit ad ea&longs;dem partes moveri, expli&shy;<lb/>cat&uacute;mque funem iterum circa baculum contorquens cogit <lb/>tran&longs;ver&longs;arium GI a&longs;cendere vers&ugrave;s B, quo vici&longs;&longs;im ab artificis <lb/>manu depre&longs;&longs;o in contrarias partes volvitur. </s> <s>Sed &amp; alia potentia h&igrave;c con&longs;ideranda occurrit: adjunctum <lb/>enim &longs;ph&aelig;roides H, quod mediocriter grave &longs;tatuitur, non &longs;o&shy;<lb/>l&ugrave;m &longs;uo pondere juvat, ut cu&longs;pis paul&ograve; pre&longs;&longs;i&ugrave;s adh&aelig;reat &longs;ub&shy;<lb/>ject&aelig; lamin&aelig;, ver&ugrave;m etiam concepto in convolutione impetu <lb/>dum explicatur funis, pergit ad ea&longs;dem partes moveri, expli&shy;<lb/>cat&uacute;mque funem iterum circa baculum contorquens cogit <lb/>tran&longs;ver&longs;arium GI a&longs;cendere vers&ugrave;s B, quo vici&longs;&longs;im ab artificis <lb/>manu depre&longs;&longs;o in contrarias partes volvitur. </s>
  
 <s>Impetus igitur <lb/>&longs;ph&aelig;roidi H impre&longs;&longs;us, dum illud movet, rationem habet po&shy;<lb/>tenti&aelig; cu&longs;pidem in gyrum contorquentis, cujus momenta ex <lb/>di&longs;tanti&acirc; ab axe, circa quem efflcitur motus, definienda &longs;unt. <pb xlink:href="017/01/549.jpg" pagenum="533"/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="main"> <s>Impetus igitur <lb/>&longs;ph&aelig;roidi H impre&longs;&longs;us, dum illud movet, rationem habet po&shy;<lb/>tenti&aelig; cu&longs;pidem in gyrum contorquentis, cujus momenta ex <lb/>di&longs;tanti&acirc; ab axe, circa quem efficitur motus, definienda &longs;unt. <pb xlink:href="017/01/549.jpg" pagenum="533"/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="main">
  
 <s><emph type="center"/>CAPUT V.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>CAPUT V.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
Line 8663 
Line 8655 
  
 <s>Placeat jam triplicem hunc Axem cum unico illo comparate, <lb/>qui &longs;olus adhiberetur, &longs;i machina &longs;implex e&longs;&longs;et, &amp; non compo&shy;<lb/>&longs;ita: ille &longs;iquidem &longs;i palmaris diametri e&longs;&longs;et, adjunctum tympa&shy;<lb/>num haberet altitudinis palmorum centum; in quo con&longs;truen&shy;<lb/>do qu&agrave;m mult&acirc; materi&acirc; opus e&longs;&longs;et, quantoque artificio compin&shy;<lb/>genda, ne &longs;u&acirc; mole labefactata di&longs;&longs;olveretur? </s> <s>Placeat jam triplicem hunc Axem cum unico illo comparate, <lb/>qui &longs;olus adhiberetur, &longs;i machina &longs;implex e&longs;&longs;et, &amp; non compo&shy;<lb/>&longs;ita: ille &longs;iquidem &longs;i palmaris diametri e&longs;&longs;et, adjunctum tympa&shy;<lb/>num haberet altitudinis palmorum centum; in quo con&longs;truen&shy;<lb/>do qu&agrave;m mult&acirc; materi&acirc; opus e&longs;&longs;et, quantoque artificio compin&shy;<lb/>genda, ne &longs;u&acirc; mole labefactata di&longs;&longs;olveretur? </s>
  
 <s>Triplex autem hic <lb/>Axis cum &longs;uis duobus tympanis, &amp; manubrio (pr&aelig;terquam quod <lb/>multipliciter di&longs;poni pote&longs;t pro loci opportunitate, &amp; potenti&aelig; <lb/>moventis commodo) non &longs;ol&ugrave;m ad altitudinem <expan abbr="palmor&utilde;">palmorum</expan> viginti <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> a&longs;&longs;urgeret, &longs;ed long&egrave; infra <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> &longs;ub&longs;i&longs;teret, &agrave; <expan abbr="quoc&utilde;que">quocunque</expan> artifice <lb/>nullo negotio con&longs;trueretur, ab alio in <expan abbr="ali&utilde;loc">aliulloc</expan><gap/> facillim&egrave; <expan abbr="tr&atilde;sfer-retur">transfer&shy;<lb/>retur</expan>, lev&iacute;que <expan abbr="di&longs;p&etilde;dio">di&longs;pendio</expan> pararetur, ut cuique <expan abbr="c&otilde;&longs;ider&atilde;ti">con&longs;ideranti</expan> <expan abbr="obvi&utilde;">obvium</expan> e&longs;t. </s></p><p type="main"> <s>Triplex autem hic <lb/>Axis cum &longs;uis duobus tympanis, &amp; manubrio (pr&aelig;terquam quod <lb/>multipliciter di&longs;poni pote&longs;t pro loci opportunitate, &amp; potenti&aelig; <lb/>moventis commodo) non &longs;ol&ugrave;m ad altitudinem <expan abbr="palmor&utilde;">palmorum</expan> viginti <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> a&longs;&longs;urgeret, &longs;ed long&egrave; infra <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> &longs;ub&longs;i&longs;teret, &agrave; <expan abbr="quoc&utilde;que">quocunque</expan> artifice <lb/>nullo negotio con&longs;trueretur, ab alio in <expan abbr="ali&utilde;">alium</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> facillim&egrave; <expan abbr="tr&atilde;sfer-retur">transfer&shy;<lb/>retur</expan>, lev&iacute;que <expan abbr="di&longs;p&etilde;dio">di&longs;pendio</expan> pararetur, ut cuique <expan abbr="c&otilde;&longs;ider&atilde;ti">con&longs;ideranti</expan> <expan abbr="obvi&utilde;">obvium</expan> e&longs;t. </s></p><p type="main">
  
 <s>Hocautem, quod in tribus Axibus explicatum e&longs;t, de pluribus <lb/>etiam <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> intelligatur: nam &longs;i Rationes &longs;ingul&aelig; peritrochij ad <lb/>&longs;uum axem con&longs;iderentur, &amp; &longs;imul componantur multiplicando <lb/>invicem omnes Rationum terminos Antecedentes, item omnes <lb/>Con&longs;equentes, ut habeatur novus Antecedens &amp; novus Con&longs;e&shy;<lb/>quens, apparebit Ratio mot&ucirc;s potenti&aelig; ad <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> ponderis, ade&oacute;&shy;<lb/>que gravitatis ponderis ad virtutem potenti&aelig;. </s> <s>Hocautem, quod in tribus Axibus explicatum e&longs;t, de pluribus <lb/>etiam <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> intelligatur: nam &longs;i Rationes &longs;ingul&aelig; peritrochij ad <lb/>&longs;uum axem con&longs;iderentur, &amp; &longs;imul componantur multiplicando <lb/>invicem omnes Rationum terminos Antecedentes, item omnes <lb/>Con&longs;equentes, ut habeatur novus Antecedens &amp; novus Con&longs;e&shy;<lb/>quens, apparebit Ratio mot&ucirc;s potenti&aelig; ad <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> ponderis, ade&oacute;&shy;<lb/>que gravitatis ponderis ad virtutem potenti&aelig;. </s>
  
Line 8913 
Line 8905 
  
 <s>Cum igitur rota movens &longs;uam vim exerceat apice den&shy;<lb/>tis, integra &longs;emper illius diameter aut &longs;emidiameter con&longs;i&shy;<lb/>deranda e&longs;t; at rota, qu&aelig; urgetur, cum non in eodem <lb/>puncto recipiat moventis impul&longs;ionem, non e&longs;t ab&longs;olu&shy;<lb/>t&egrave; attendenda integra illius diameter aut &longs;emidiameter, <lb/>&longs;ed poti&ugrave;s mediocris qu&aelig;dam inter maximam &amp; mini&shy;<lb/>mam &agrave; centro di&longs;tantiam eligenda e&longs;t, ut alter Rationis <lb/>terminus habeatur. </s> <s>Cum igitur rota movens &longs;uam vim exerceat apice den&shy;<lb/>tis, integra &longs;emper illius diameter aut &longs;emidiameter con&longs;i&shy;<lb/>deranda e&longs;t; at rota, qu&aelig; urgetur, cum non in eodem <lb/>puncto recipiat moventis impul&longs;ionem, non e&longs;t ab&longs;olu&shy;<lb/>t&egrave; attendenda integra illius diameter aut &longs;emidiameter, <lb/>&longs;ed poti&ugrave;s mediocris qu&aelig;dam inter maximam &amp; mini&shy;<lb/>mam &agrave; centro di&longs;tantiam eligenda e&longs;t, ut alter Rationis <lb/>terminus habeatur. </s>
  
 <s>Ex quo vides (&longs;i res &longs;ubtiliter elime&shy;<lb/>tur) non parum intere&longs;&longs;e, utr&ugrave;m minor rota majorem ur&shy;<lb/>geat, an <gap/>&egrave; contrario major minorem propellat. </s> <s>Ex quo vides (&longs;i res &longs;ubtiliter elime&shy;<lb/>tur) non parum intere&longs;&longs;e, utr&ugrave;m minor rota majorem ur&shy;<lb/>geat, an &egrave; contrario major minorem propellat. </s>
  
 <s>Concipe <lb/>enim majoris rot&aelig; integram &longs;emidiametrum e&longs;&longs;e particula&shy;<lb/>rum 100, &amp; talem e&longs;&longs;e dentium inci&longs;uram, ut angulus, <lb/>in quo ip&longs;i dentes co&euml;unt, di&longs;tet &agrave; centro particulis 94: <lb/>rot&aelig; autem minoris, qu&aelig; &longs;uos dentes illius dentibus impli&shy;<lb/>cat, &longs;emidiameter integra &longs;it &longs;imilium particuiarum 20, &amp; <lb/>angulus concurs&ucirc;s dentium di&longs;tet &agrave; centro particulis 14. Uti&shy;<lb/>que &longs;i minor majorem urgeat illius Radius e&longs;t ut 20, hu&shy;<lb/>jus ver&ograve; e&longs;t ut 97: contra autem &longs;i major pellat minorem <lb/>illius Radius e&longs;t ut 100, hujus ut 17. Quare &longs;ingul&aelig; com&shy;<lb/>parat&aelig; cum iis, qu&aelig; &longs;ecum communem habent axem, di&shy;<lb/>ver&longs;am con&longs;tituunt Rationem: &longs;i enim major rota urgea&shy;<lb/>tur &agrave; minore &longs;ibi proxim&acirc;, ade&ograve; ut &longs;ecunda minor movea&shy;<lb/>tur ad motum majoris in eodem axe, &amp; Ratio &longs;it ut 20 ad <lb/>97, &longs;i majore proxim&acirc; urgente minorem moveretur major <lb/>ad motum minoris in eodem axe, hujus minoris motus ad <lb/>motum &longs;u&aelig; majoris non e&longs;&longs;et pariter ut 20 ad 97, &longs;ed ut 17 <lb/>ad 100, qu&aelig; e&longs;t minor Ratio. <pb xlink:href="017/01/572.jpg" pagenum="556"/><gap desc="hr tag"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> <s>Concipe <lb/>enim majoris rot&aelig; integram &longs;emidiametrum e&longs;&longs;e particula&shy;<lb/>rum 100, &amp; talem e&longs;&longs;e dentium inci&longs;uram, ut angulus, <lb/>in quo ip&longs;i dentes co&euml;unt, di&longs;tet &agrave; centro particulis 94: <lb/>rot&aelig; autem minoris, qu&aelig; &longs;uos dentes illius dentibus impli&shy;<lb/>cat, &longs;emidiameter integra &longs;it &longs;imilium particuiarum 20, &amp; <lb/>angulus concurs&ucirc;s dentium di&longs;tet &agrave; centro particulis 14. <!--neuer Satz-->Uti&shy;<lb/>que &longs;i minor majorem urgeat illius Radius e&longs;t ut 20, hu&shy;<lb/>jus ver&ograve; e&longs;t ut 97: contra autem &longs;i major pellat minorem <lb/>illius Radius e&longs;t ut 100, hujus ut 17. <!--neuer Satz-->Quare &longs;ingul&aelig; com&shy;<lb/>parat&aelig; cum iis, qu&aelig; &longs;ecum communem habent axem, di&shy;<lb/>ver&longs;am con&longs;tituunt Rationem: &longs;i enim major rota urgea&shy;<lb/>tur &agrave; minore &longs;ibi proxim&acirc;, ade&ograve; ut &longs;ecunda minor movea&shy;<lb/>tur ad motum majoris in eodem axe, &amp; Ratio &longs;it ut 20 ad <lb/>97, &longs;i majore proxim&acirc; urgente minorem moveretur major <lb/>ad motum minoris in eodem axe, hujus minoris motus ad <lb/>motum &longs;u&aelig; majoris non e&longs;&longs;et pariter ut 20 ad 97, &longs;ed ut 17 <lb/>ad 100, qu&aelig; e&longs;t minor Ratio. <pb xlink:href="017/01/572.jpg" pagenum="556"/><gap desc="hr tag"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s><emph type="center"/>CAPUT VII.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>CAPUT VII.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
Line 9063 
Line 9055 
  
 <lb/><s>Pote&longs;t autem po&longs;t aliquantulum motum &longs;ubinde promoveri <pb xlink:href="017/01/584.jpg" pagenum="568"/>extremitas E vectis, ut manife&longs;tum e&longs;t. </s> <lb/><s>Pote&longs;t autem po&longs;t aliquantulum motum &longs;ubinde promoveri <pb xlink:href="017/01/584.jpg" pagenum="568"/>extremitas E vectis, ut manife&longs;tum e&longs;t. </s>
  
 <s>Quod &longs;i Ergat&acirc; ip<gap/><lb/>uteremur ad &longs;en&longs;im demittendum in plano inclinato onus <lb/>quoddam ingens, &amp; timeretur, ne vis gravitatis vinceret co&shy;<lb/>natum hominum in D reluctantium, ne pr&aelig;ceps delabatur <lb/>onus; adhibeatur vectis EF, quo &longs;en&longs;im dimi&longs;&longs;o certi&ugrave;s reti&shy;<lb/>netur onus, &amp; lenti&ugrave;s de&longs;cendit. <lb/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="main"> <s>Quod &longs;i Ergat&acirc; ips&acirc; <lb/>uteremur ad &longs;en&longs;im demittendum in plano inclinato onus <lb/>quoddam ingens, &amp; timeretur, ne vis gravitatis vinceret co&shy;<lb/>natum hominum in D reluctantium, ne pr&aelig;ceps delabatur <lb/>onus; adhibeatur vectis EF, quo &longs;en&longs;im dimi&longs;&longs;o certi&ugrave;s reti&shy;<lb/>netur onus, &amp; lenti&ugrave;s de&longs;cendit. <lb/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="main">
  
 <s><emph type="center"/>CAPUT IX.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>CAPUT IX.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
Line 9431 
Line 9423 
  
 <s>Quod &longs;i pondus traha&shy;<lb/>tur in plano horizontali, &longs;ola potentia e&longs;t, qu&aelig; advers&ugrave;s cla&shy;<lb/>vum &longs;uam vim exercet &longs;uperando re&longs;i&longs;tentiam ponderis, quod <lb/>nihil agit advers&ugrave;s clavum, &longs;ed &longs;u&acirc; gravitate urget &longs;ubjectum <lb/>planum. </s></p><p type="main"> <s>Quod &longs;i pondus traha&shy;<lb/>tur in plano horizontali, &longs;ola potentia e&longs;t, qu&aelig; advers&ugrave;s cla&shy;<lb/>vum &longs;uam vim exercet &longs;uperando re&longs;i&longs;tentiam ponderis, quod <lb/>nihil agit advers&ugrave;s clavum, &longs;ed &longs;u&acirc; gravitate urget &longs;ubjectum <lb/>planum. </s></p><p type="main">
  
 <s>Ut autem manife&longs;t&egrave; deprehendas nihil e&longs;&longs;e Trochleis cum <lb/>Vecte commercij, duo ligna accipe, cuju&longs;cumque tandem fi&shy;<lb/>gur&aelig;: &longs;ingulis tria in&longs;int foramina, quoad ejus fieri poterit, ex&shy;<lb/>qui&longs;it&egrave; polita, ut minore conflictu funis excurrere po&longs;&longs;it: de&shy;<lb/>inde funis alterno ab uno in alterum lignum ductu per forami&shy;<lb/>na trajiciatur: Nam &longs;i alterum lignorum huju&longs;modi certo in lo&shy;<lb/>co firmetur, alteri adnectatur pondus, tum funis extremitatem <lb/>arripiens trahas, idem plan&egrave; pr&aelig;&longs;tabis, qu<gap/>d adhibitis orbicu&shy;<lb/>lis in communibus Trochleis: &amp; tamen nullum h&icirc;c vectis ve&longs;ti&shy;<lb/>gium apparet. </s> <s>Ut autem manife&longs;t&egrave; deprehendas nihil e&longs;&longs;e Trochleis cum <lb/>Vecte commercij, duo ligna accipe, cuju&longs;cumque tandem fi&shy;<lb/>gur&aelig;: &longs;ingulis tria in&longs;int foramina, quoad ejus fieri poterit, ex&shy;<lb/>qui&longs;it&egrave; polita, ut minore conflictu funis excurrere po&longs;&longs;it: de&shy;<lb/>inde funis alterno ab uno in alterum lignum ductu per forami&shy;<lb/>na trajiciatur: Nam &longs;i alterum lignorum huju&longs;modi certo in lo&shy;<lb/>co firmetur, alteri adnectatur pondus, tum funis extremitatem <lb/>arripiens trahas, idem plan&egrave; pr&aelig;&longs;tabis, quod adhibitis orbicu&shy;<lb/>lis in communibus Trochleis: &amp; tamen nullum h&icirc;c vectis ve&longs;ti&shy;<lb/>gium apparet. </s>
  
 <s>Cert&egrave; in majoribus navigiis malus hinc &amp; hinc <pb xlink:href="017/01/609.jpg" pagenum="593"/>navis lateribus alligatur, ut rectam po&longs;itionem &longs;ervet: quia au&shy;<lb/>tem rudentes aliquando remittuntur, ut in majore &aelig;&longs;tu, ill&oacute;&longs;&shy;<lb/>que intendi oportet, propterea duo huju&longs;modi ligna in Ellip&longs;im <lb/>fer&egrave; deformata (vel poti&ugrave;s in &longs;ph&aelig;roides Hyperbolium fact&acirc; <lb/>conver&longs;ione non circa Axem, &longs;ed circa ordinatim Applicatam) <lb/>alterum navis lateri, alterum rudenti adnectunt naut&aelig;, &amp; fu&shy;<lb/>nem non ade&ograve; cra&longs;&longs;um per foramina alterno ductu trajiciunt, <lb/>quem etiam axungi&acirc;, aut ali&acirc; pinguedine inficiunt, ut facili&ugrave;s <lb/>excurrat. </s> <s>Cert&egrave; in majoribus navigiis malus hinc &amp; hinc <pb xlink:href="017/01/609.jpg" pagenum="593"/>navis lateribus alligatur, ut rectam po&longs;itionem &longs;ervet: quia au&shy;<lb/>tem rudentes aliquando remittuntur, ut in majore &aelig;&longs;tu, ill&oacute;&longs;&shy;<lb/>que intendi oportet, propterea duo huju&longs;modi ligna in Ellip&longs;im <lb/>fer&egrave; deformata (vel poti&ugrave;s in &longs;ph&aelig;roides Hyperbolium fact&acirc; <lb/>conver&longs;ione non circa Axem, &longs;ed circa ordinatim Applicatam) <lb/>alterum navis lateri, alterum rudenti adnectunt naut&aelig;, &amp; fu&shy;<lb/>nem non ade&ograve; cra&longs;&longs;um per foramina alterno ductu trajiciunt, <lb/>quem etiam axungi&acirc;, aut ali&acirc; pinguedine inficiunt, ut facili&ugrave;s <lb/>excurrat. </s>
  
Line 9481 
Line 9473 
  
 <s>Nemo negat in majoribus <lb/>circulis, quorum major e&longs;t Radius, ab extremitate Radij ma&shy;<lb/>jorem arcum de&longs;cribi, qu&agrave;m &agrave; Radio minore, &longs;i tempore eodem <lb/>&longs;imilem arcum de&longs;cribant; &longs;unt &longs;cilicet arcus &longs;imiles in Ratione <lb/>Radiorum; &longs;ed quando rotul&aelig; in&aelig;quales commune centrum <lb/>non habent, neque Radij omnino &longs;imul moventur, qua&longs;i minor <lb/>&longs;it pars majoris, quid prohibet eodem tempore arcus qu&iacute;dem <lb/>&aelig;quales, &longs;ed di&longs;&longs;imiles, de&longs;cribi? </s> <s>Nemo negat in majoribus <lb/>circulis, quorum major e&longs;t Radius, ab extremitate Radij ma&shy;<lb/>jorem arcum de&longs;cribi, qu&agrave;m &agrave; Radio minore, &longs;i tempore eodem <lb/>&longs;imilem arcum de&longs;cribant; &longs;unt &longs;cilicet arcus &longs;imiles in Ratione <lb/>Radiorum; &longs;ed quando rotul&aelig; in&aelig;quales commune centrum <lb/>non habent, neque Radij omnino &longs;imul moventur, qua&longs;i minor <lb/>&longs;it pars majoris, quid prohibet eodem tempore arcus qu&iacute;dem <lb/>&aelig;quales, &longs;ed di&longs;&longs;imiles, de&longs;cribi? </s>
  
 <s>Nam &longs;i potentia trahens de&shy;<lb/>&longs;cendat per &longs;patium palmare, &longs;ive rotula major &longs;it, &longs;ive minor, <lb/><gap/> dus a&longs;cendit per palmum, &amp; punctum in orbit&acirc; rotul&aelig; tam <lb/>majoris qu&agrave;m minoris notatum de&longs;cribit arcum palmarem: hoc <lb/>autem tantummodo differunt, quod in univer&longs;o ponderis ele&shy;<lb/>vati motu rotula minor &longs;&aelig;pi&ugrave;s convertitur qu&agrave;m major, &amp; con&shy;<lb/>ver&longs;ionum numeri &longs;unt reciproc&egrave; in Ratione Radiorum: &longs;ic &longs;i <lb/>Radius minor ad majorem &longs;it ut 4 ad 9, novem conver&longs;iones <lb/>minoris eodem tempore fiunt, ac quatuor conver&longs;iones majoris <lb/>rotul&aelig;, &longs;i &agrave; Potenti&acirc; &aelig;qualiter moveantur. </s> <s>Nam &longs;i potentia trahens de&shy;<lb/>&longs;cendat per &longs;patium palmare, &longs;ive rotula major &longs;it, &longs;ive minor, <lb/>pondus a&longs;cendit per palmum, &amp; punctum in orbit&acirc; rotul&aelig; tam <lb/>majoris qu&agrave;m minoris notatum de&longs;cribit arcum palmarem: hoc <lb/>autem tantummodo differunt, quod in univer&longs;o ponderis ele&shy;<lb/>vati motu rotula minor &longs;&aelig;pi&ugrave;s convertitur qu&agrave;m major, &amp; con&shy;<lb/>ver&longs;ionum numeri &longs;unt reciproc&egrave; in Ratione Radiorum: &longs;ic &longs;i <lb/>Radius minor ad majorem &longs;it ut 4 ad 9, novem conver&longs;iones <lb/>minoris eodem tempore fiunt, ac quatuor conver&longs;iones majoris <lb/>rotul&aelig;, &longs;i &agrave; Potenti&acirc; &aelig;qualiter moveantur. </s>
  
 <s>Quare &aelig;quali tem&shy;<lb/>pore major Radius non movetur per majus &longs;patium; movetur <lb/>&longs;iquidem &aelig;qualiter cum potenti&acirc; trahente &amp; pondere a&longs;cen&shy;<lb/>dente, quemadmodum &amp; minor Radius. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> <s>Quare &aelig;quali tem&shy;<lb/>pore major Radius non movetur per majus &longs;patium; movetur <lb/>&longs;iquidem &aelig;qualiter cum potenti&acirc; trahente &amp; pondere a&longs;cen&shy;<lb/>dente, quemadmodum &amp; minor Radius. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
Line 9697 
Line 9689 
  
 <s>Sed &longs;i quem admiratio capiat duodecim orbiculis in &longs;ex tro&shy;<lb/>chleas di&longs;tributis tantum pondus moveri, admiretur adhuc am&shy;<lb/>pli&ugrave;s <expan abbr="ii&longs;d&etilde;">ii&longs;dem</expan> duodecim orbiculis in duodecim &longs;implices trochleas <lb/>di&longs;tinctis, qu&aelig; bin&aelig; &amp; bin&aelig; conjungentur, long&egrave; majus pondus <lb/>po&longs;&longs;e trahi. </s> <s>Sed &longs;i quem admiratio capiat duodecim orbiculis in &longs;ex tro&shy;<lb/>chleas di&longs;tributis tantum pondus moveri, admiretur adhuc am&shy;<lb/>pli&ugrave;s <expan abbr="ii&longs;d&etilde;">ii&longs;dem</expan> duodecim orbiculis in duodecim &longs;implices trochleas <lb/>di&longs;tinctis, qu&aelig; bin&aelig; &amp; bin&aelig; conjungentur, long&egrave; majus pondus <lb/>po&longs;&longs;e trahi. </s>
  
 <s>Nam &longs;i trochle&aelig; mobili, cui alligatur pondus, etiam <lb/>funis extremitas adnectatur, jam &longs;ingul&aelig; Trochlearum conjuga&shy;<lb/>tiones dant rationem triplam; &longs;unt igitur &longs;ex Rationes tripl&aelig; <lb/>compo&longs;it&aelig;; ac propterea prima conjugatio dat Rationem 3 ad 1; <lb/>&longs;ecunda 9 ad 1; tertia 27 ad 1; quarta 81 ad 1; quinta 243 ad 1; <lb/>&longs;exta 7<gap/>9 ad 1: &amp; h&aelig;c e&longs;t Ratio mot&ucirc;s po&shy;<lb/><figure id="id.017.01.625.1.jpg" xlink:href="017/01/625/1.jpg"/><lb/>tenti&aelig; ad motum ponderis. </s> <s>Nam &longs;i trochle&aelig; mobili, cui alligatur pondus, etiam <lb/>funis extremitas adnectatur, jam &longs;ingul&aelig; Trochlearum conjuga&shy;<lb/>tiones dant rationem triplam; &longs;unt igitur &longs;ex Rationes tripl&aelig; <lb/>compo&longs;it&aelig;; ac propterea prima conjugatio dat Rationem 3 ad 1; <lb/>&longs;ecunda 9 ad 1; tertia 27 ad 1; quarta 81 ad 1; quinta 243 ad 1; <lb/>&longs;exta 729 ad 1: &amp; h&aelig;c e&longs;t Ratio mot&ucirc;s po&shy;<lb/><figure id="id.017.01.625.1.jpg" xlink:href="017/01/625/1.jpg"/><lb/>tenti&aelig; ad motum ponderis. </s>
  
 <s>Quare &longs;i po&shy;<lb/>tentia conetur ut 50, ducatur 729 per 50, <lb/>&amp; potentia trahere valebit pondus libra&shy;<lb/>rum 36450. At ver&ograve; &longs;i duodecim ill&aelig; &longs;im&shy;<lb/>plices trochle&aelig; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> fuerint conjugat&aelig;, &longs;ed <lb/>&longs;ingul&aelig; &longs;eor&longs;im &longs;uos habeant funes, ita ut <lb/>prim&aelig; adnectatur <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan>, &amp; &longs;ecund&aelig; jun&shy;<lb/>gatur extremitas funis ductarij prim&aelig;, at&shy;<lb/>que ita deinceps, jam multo majus erit <lb/>momentum potenti&aelig;; erunt &longs;cilicet duo&shy;<lb/>decim Rationes dupl&aelig; <expan abbr="c&otilde;po&longs;it&aelig;">compo&longs;it&aelig;</expan>. </s> <s>Quare &longs;i po&shy;<lb/>tentia conetur ut 50, ducatur 729 per 50, <lb/>&amp; potentia trahere valebit pondus libra&shy;<lb/>rum 36450. At ver&ograve; &longs;i duodecim ill&aelig; &longs;im&shy;<lb/>plices trochle&aelig; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> fuerint conjugat&aelig;, &longs;ed <lb/>&longs;ingul&aelig; &longs;eor&longs;im &longs;uos habeant funes, ita ut <lb/>prim&aelig; adnectatur <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan>, &amp; &longs;ecund&aelig; jun&shy;<lb/>gatur extremitas funis ductarij prim&aelig;, at&shy;<lb/>que ita deinceps, jam multo majus erit <lb/>momentum potenti&aelig;; erunt &longs;cilicet duo&shy;<lb/>decim Rationes dupl&aelig; <expan abbr="c&otilde;po&longs;it&aelig;">compo&longs;it&aelig;</expan>. </s>
  
Line 9725 
Line 9717 
  
 <s>Ver&ugrave;m hoc fieri omnino non po&longs;&longs;e deprehendes, &longs;i ob&longs;erva&shy;<lb/>veris, nunquam hoc pacto adduci pondus ni&longs;i per quintam par&shy;<lb/>tem reliqui &longs;patij; quare aliquid &longs;emper relinquitur, quin ad <lb/>de&longs;tinatum locum pondus perveniat. </s> <s>Ver&ugrave;m hoc fieri omnino non po&longs;&longs;e deprehendes, &longs;i ob&longs;erva&shy;<lb/>veris, nunquam hoc pacto adduci pondus ni&longs;i per quintam par&shy;<lb/>tem reliqui &longs;patij; quare aliquid &longs;emper relinquitur, quin ad <lb/>de&longs;tinatum locum pondus perveniat. </s>
  
 <s>Si placuerit tamen hunc <lb/>laborem a&longs;&longs;umere in disjungendis po&longs;terioribus trochleis, prio&shy;<lb/>restrochleas ita invicem disjunctas initio colloca, ut earum in&shy;<lb/>tervallum &longs;it &longs;altem &longs;e&longs;quialterum &longs;patij, per quod pondus mo&shy;<lb/>veri oportet; &longs;ic enim repetito quinquies trahendi labore obti&shy;<lb/>nebis propo&longs;itum motum: prim&acirc; videlicet tractione deducitur <lb/>pondus per totius intervalli 1/5; in &longs;ecunda per eju&longs;dem inter&shy;<lb/>valli (4/25); in terti&acirc; per (16/125); in quart&acirc; per (6<gap/>/625); in quint&acirc; per (256/1125); <lb/>qu&aelig; partes &longs;i in &longs;ummam redigantur, dant (2101/3125), hoc e&longs;t paulo <lb/>amplius qu&agrave;m 2/3 propo&longs;iti intervalli, quantum &longs;atis e&longs;t ad perfi&shy;<lb/>ciendum de&longs;tinatum &longs;patium. </s> <s>Si placuerit tamen hunc <lb/>laborem a&longs;&longs;umere in disjungendis po&longs;terioribus trochleis, prio&shy;<lb/>restrochleas ita invicem disjunctas initio colloca, ut earum in&shy;<lb/>tervallum &longs;it &longs;altem &longs;e&longs;quialterum &longs;patij, per quod pondus mo&shy;<lb/>veri oportet; &longs;ic enim repetito quinquies trahendi labore obti&shy;<lb/>nebis propo&longs;itum motum: prim&acirc; videlicet tractione deducitur <lb/>pondus per totius intervalli 1/5; in &longs;ecunda per eju&longs;dem inter&shy;<lb/>valli (4/25); in terti&acirc; per (16/125); in quart&acirc; per (64/625); in quint&acirc; per (256/1125); <lb/>qu&aelig; partes &longs;i in &longs;ummam redigantur, dant (2101/3125), hoc e&longs;t paulo <lb/>amplius qu&agrave;m 2/3 propo&longs;iti intervalli, quantum &longs;atis e&longs;t ad perfi&shy;<lb/>ciendum de&longs;tinatum &longs;patium. </s>
  
 <s>Ubi vides; &longs;i intervallum a&longs;&shy;<lb/>&longs;umptum fui&longs;&longs;et paulo majus qu&agrave;m duplum de&longs;tinati &longs;patij, ter&shy;<lb/>ti&acirc; tractione ab&longs;olvi propo&longs;itum motum; nam 1/5, (1/25), (16/125) &longs;i colli&shy;<lb/>gantur in &longs;ummam, dant (61/125), hoc e&longs;t fer&egrave; 1/2. At &longs;i duobus &longs;im&shy;<lb/>plicibus orbiculis utaris, quibus compo&longs;itis potentia habet mo-<pb xlink:href="017/01/628.jpg" pagenum="612"/>mentum quadruplum, etiam&longs;i &longs;ecundi orbiculi funem &longs;tatuas <lb/>&aelig;qualem funi prioris orbiculi, cui adnectitur pondus, facilli&shy;<lb/>mum e&longs;t orbiculum &longs;ecundum retrahere ad orbiculum primum, <lb/>po&longs;tquam hic prim&acirc; tractione ab&longs;olvit &longs;emi&longs;&longs;em &longs;patij inter pon&shy;<lb/>dus &amp; paxillum, cui alligatur funis; &amp; &longs;ecund&acirc; tractione ab&shy;<lb/>&longs;olvit quadrantem totius intervalli initio con&longs;tituti: Quare &longs;a&shy;<lb/>tis fuerit funem prioris orbiculi &aelig;quari intervallo &longs;e&longs;quitertio <lb/>longitudinis &longs;patij, per quod deducendum e&longs;t pondus. </s></p><p type="main"> <s>Ubi vides; &longs;i intervallum a&longs;&shy;<lb/>&longs;umptum fui&longs;&longs;et paulo majus qu&agrave;m duplum de&longs;tinati &longs;patij, ter&shy;<lb/>ti&acirc; tractione ab&longs;olvi propo&longs;itum motum; nam 1/5, (1/25), (16/125) &longs;i colli&shy;<lb/>gantur in &longs;ummam, dant (61/125), hoc e&longs;t fer&egrave; 1/2. At &longs;i duobus &longs;im&shy;<lb/>plicibus orbiculis utaris, quibus compo&longs;itis potentia habet mo-<pb xlink:href="017/01/628.jpg" pagenum="612"/>mentum quadruplum, etiam&longs;i &longs;ecundi orbiculi funem &longs;tatuas <lb/>&aelig;qualem funi prioris orbiculi, cui adnectitur pondus, facilli&shy;<lb/>mum e&longs;t orbiculum &longs;ecundum retrahere ad orbiculum primum, <lb/>po&longs;tquam hic prim&acirc; tractione ab&longs;olvit &longs;emi&longs;&longs;em &longs;patij inter pon&shy;<lb/>dus &amp; paxillum, cui alligatur funis; &amp; &longs;ecund&acirc; tractione ab&shy;<lb/>&longs;olvit quadrantem totius intervalli initio con&longs;tituti: Quare &longs;a&shy;<lb/>tis fuerit funem prioris orbiculi &aelig;quari intervallo &longs;e&longs;quitertio <lb/>longitudinis &longs;patij, per quod deducendum e&longs;t pondus. </s></p><p type="main">
  
Line 9947 
Line 9939 
  
 <s>Quod &longs;i magis arrideret non continua convolutione flabel&shy;<lb/>la circumagi, &longs;ed altern&acirc; quadam mod&ograve; in dextram, mod&ograve; <lb/>in &longs;ini&longs;tram inflexione agitari; Axi, quem funis ductarius <lb/>complectitur, infige rotam dentatam, cujus dentes incurrant <lb/>in pinnulas fu&longs;i perpendicularis flabella &longs;u&longs;tinentes, quemad&shy;<lb/>modum in Tempore horologij: &longs;imili enim ratione, ac Tem&shy;<lb/>pus, ultr&ograve; citr&oacute;que remeabunt flabella, &amp; a&euml;rem in oppo&longs;itas <lb/>partes commovebunt. </s> <s>Quod &longs;i magis arrideret non continua convolutione flabel&shy;<lb/>la circumagi, &longs;ed altern&acirc; quadam mod&ograve; in dextram, mod&ograve; <lb/>in &longs;ini&longs;tram inflexione agitari; Axi, quem funis ductarius <lb/>complectitur, infige rotam dentatam, cujus dentes incurrant <lb/>in pinnulas fu&longs;i perpendicularis flabella &longs;u&longs;tinentes, quemad&shy;<lb/>modum in Tempore horologij: &longs;imili enim ratione, ac Tem&shy;<lb/>pus, ultr&ograve; citr&oacute;que remeabunt flabella, &amp; a&euml;rem in oppo&longs;itas <lb/>partes commovebunt. </s>
  
 <s>C&ugrave;m ver&ograve; ant<gap/> motum appo&longs;ito manu&shy;<lb/>brio convolvendus erit Axis, ut funem ductarium recipiat, at&shy;<lb/>que trochlea inferior cum pondere attollatur, ita fu&longs;um pau&shy;<lb/>li&longs;per elevare oportebit, ut ejus pinnul&aelig; non occurrant denti&shy;<lb/>bus rot&aelig;, ni&longs;i c&ugrave;m iterum fu&longs;us &longs;uum in locum re&longs;tituetur. </s> <s>C&ugrave;m ver&ograve; ant&egrave; motum appo&longs;ito manu&shy;<lb/>brio convolvendus erit Axis, ut funem ductarium recipiat, at&shy;<lb/>que trochlea inferior cum pondere attollatur, ita fu&longs;um pau&shy;<lb/>li&longs;per elevare oportebit, ut ejus pinnul&aelig; non occurrant denti&shy;<lb/>bus rot&aelig;, ni&longs;i c&ugrave;m iterum fu&longs;us &longs;uum in locum re&longs;tituetur. </s>
  
 <lb/><s>Hac alternatione diuturnior erit motus. </s></p><p type="main"> <lb/><s>Hac alternatione diuturnior erit motus. </s></p><p type="main">
  
Line 10077 
Line 10069 
  
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>De Cuneo &amp; Percu&longs;sionibus.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>De Cuneo &amp; Percu&longs;sionibus.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
  
 <s>MECHANICARUM Facultatum Quarta &longs;pecies, <lb/>Cuneus, pr&aelig;&longs;entem di&longs;putationem exigit: neque <lb/>enim &longs;olam corporum gravitatem, ob id ip&longs;um <lb/>quia gravitas e&longs;t, vincere oportet, ac loco dimo&shy;<lb/>vere, quemadmodum Vecte, <gap/>xe, &amp; Trochleis, <lb/>&longs;ed etiam &longs;&aelig;p&egrave; conjunctas corporum partes, aut coh&aelig;rentia <lb/>proxim&egrave; corpora &longs;ejungere atque divellere: id quod Cuneo <lb/>poti&longs;&longs;im&ugrave;m perficimus, &amp; iis, qu&aelig; ad Cunei rationem &longs;pecta&shy;<lb/>re videntur. </s> <s>MECHANICARUM Facultatum Quarta &longs;pecies, <lb/>Cuneus, pr&aelig;&longs;entem di&longs;putationem exigit: neque <lb/>enim &longs;olam corporum gravitatem, ob id ip&longs;um <lb/>quia gravitas e&longs;t, vincere oportet, ac loco dimo&shy;<lb/>vere, quemadmodum Vecte, Axe, &amp; Trochleis, <lb/>&longs;ed etiam &longs;&aelig;p&egrave; conjunctas corporum partes, aut coh&aelig;rentia <lb/>proxim&egrave; corpora &longs;ejungere atque divellere: id quod Cuneo <lb/>poti&longs;&longs;im&ugrave;m perficimus, &amp; iis, qu&aelig; ad Cunei rationem &longs;pecta&shy;<lb/>re videntur. </s>
  
 <s>Quoniam ver&ograve; in iis, in quibus pr&aelig;cipu&egrave; Cu&shy;<lb/>nei vis elucet, percu&longs;&longs;ione utimur, qu&aelig; &longs;an&egrave; in paul&ograve; lon&shy;<lb/>giorem &longs;ermonem nos vocat, non erit abs re aliquanto lati&ugrave;s <lb/>Percu&longs;&longs;ionis naturam explicare, ut potenti&aelig; Cuneo applicat&aelig; <lb/>virtus manife&longs;ta fiat. </s> <s>Quoniam ver&ograve; in iis, in quibus pr&aelig;cipu&egrave; Cu&shy;<lb/>nei vis elucet, percu&longs;&longs;ione utimur, qu&aelig; &longs;an&egrave; in paul&ograve; lon&shy;<lb/>giorem &longs;ermonem nos vocat, non erit abs re aliquanto lati&ugrave;s <lb/>Percu&longs;&longs;ionis naturam explicare, ut potenti&aelig; Cuneo applicat&aelig; <lb/>virtus manife&longs;ta fiat. </s>
  
Line 10155 
Line 10147 
  
 <lb/><s>Sunt autem corpora illa (quantum quidem ad pr&aelig;&longs;entem <lb/>tractationem &longs;pectat) partium &longs;eparationi difficili&ugrave;s obnoxia, <lb/>quorum materia ita prob&egrave; &longs;ubacta e&longs;t, ut eorum elementa in <lb/>minuti&longs;&longs;imas particulas conci&longs;a, &amp; qua&longs;i individua corpu&longs;cula <lb/>in unam naturam inob&longs;ervabili permi&longs;tione temperata coalue&shy;<lb/>rint e&acirc; tant&ugrave;m humoris copi&acirc;, qu&aelig; &longs;atis fuerit ad illa firmiter <lb/>agglutinanda. </s> <lb/><s>Sunt autem corpora illa (quantum quidem ad pr&aelig;&longs;entem <lb/>tractationem &longs;pectat) partium &longs;eparationi difficili&ugrave;s obnoxia, <lb/>quorum materia ita prob&egrave; &longs;ubacta e&longs;t, ut eorum elementa in <lb/>minuti&longs;&longs;imas particulas conci&longs;a, &amp; qua&longs;i individua corpu&longs;cula <lb/>in unam naturam inob&longs;ervabili permi&longs;tione temperata coalue&shy;<lb/>rint e&acirc; tant&ugrave;m humoris copi&acirc;, qu&aelig; &longs;atis fuerit ad illa firmiter <lb/>agglutinanda. </s>
  
 <s>Ex quo fit, ut huju&longs;modi corpora &longs;olidiora &longs;int, <lb/>min&uacute;&longs;que con&longs;picuas inanitates admittant, atque proinde, &longs;i <lb/>expoliantur, &longs;uperficiem induant l&aelig;vem &amp; undique &aelig;quabi&shy;<lb/>lem<gap/>id quod c&aelig;teris non accidit, quorum particul&aelig; frequenti&shy;<lb/>bus hiatibus interci&longs;&aelig;, c&ugrave;m ali&aelig; emineant, ali&aelig; &longs;uperentur, <lb/>&longs;emper aliquid habeant a&longs;peritatis; quemadmodum animadver&shy;<lb/>tere poterit, qui&longs;quis lapides cum marmoribus comparaverit. </s></p><p type="main"> <s>Ex quo fit, ut huju&longs;modi corpora &longs;olidiora &longs;int, <lb/>min&uacute;&longs;que con&longs;picuas inanitates admittant, atque proinde, &longs;i <lb/>expoliantur, &longs;uperficiem induant l&aelig;vem &amp; undique &aelig;quabi&shy;<lb/>lem: id quod c&aelig;teris non accidit, quorum particul&aelig; frequenti&shy;<lb/>bus hiatibus interci&longs;&aelig;, c&ugrave;m ali&aelig; emineant, ali&aelig; &longs;uperentur, <lb/>&longs;emper aliquid habeant a&longs;peritatis; quemadmodum animadver&shy;<lb/>tere poterit, qui&longs;quis lapides cum marmoribus comparaverit. </s></p><p type="main">
  
 <s>Si igitur ex &longs;olido corpore avellenda e&longs;t particula aliqua, h&aelig;c <lb/>i&longs;t&aacute;que disjungenda e&longs;t &agrave; circum&longs;tantibus particulis, quibus <lb/>conjungitur, neque fieri pote&longs;t, ut illa moveatur, quin proxi&shy;<lb/>marum particularum ali&aelig; motui oppo&longs;it&aelig; impellantur, ali&aelig; <lb/>di&longs;trahantur; omnes autem &aelig;gr&egrave; &agrave; &longs;tatu &longs;ibi &longs;ecund&ugrave;m natu&shy;<lb/>ram debito recedentes repugnant: qu&ograve; ver&ograve; plures particul&aelig; <lb/>vim &longs;ubire coguntur, e&ograve; major e&longs;t re&longs;i&longs;tentia plurium qua&longs;i col&shy;<lb/>latis viribus &longs;imul repugnantium. </s> <s>Si igitur ex &longs;olido corpore avellenda e&longs;t particula aliqua, h&aelig;c <lb/>i&longs;t&aacute;que disjungenda e&longs;t &agrave; circum&longs;tantibus particulis, quibus <lb/>conjungitur, neque fieri pote&longs;t, ut illa moveatur, quin proxi&shy;<lb/>marum particularum ali&aelig; motui oppo&longs;it&aelig; impellantur, ali&aelig; <lb/>di&longs;trahantur; omnes autem &aelig;gr&egrave; &agrave; &longs;tatu &longs;ibi &longs;ecund&ugrave;m natu&shy;<lb/>ram debito recedentes repugnant: qu&ograve; ver&ograve; plures particul&aelig; <lb/>vim &longs;ubire coguntur, e&ograve; major e&longs;t re&longs;i&longs;tentia plurium qua&longs;i col&shy;<lb/>latis viribus &longs;imul repugnantium. </s>
  
Line 10345 
Line 10337 
  
 <s>Et prim&ograve; <expan abbr="ob&longs;ervand&utilde;">ob&longs;ervandum</expan> e&longs;t cuneum e&longs;&longs;e LBED, cujus vertex <lb/>e&longs;t angulus <expan abbr="c&otilde;tingenti&aelig;">contingenti&aelig;</expan> factus &agrave; peripheri&acirc; dati circuli, &amp; &agrave; pe&shy;<lb/>ripheri&acirc; circuli, quem circa centrum C in motu de&longs;cribit extre&shy;<lb/>mitas D. <!-- KEEP S--></s> <s>Et prim&ograve; <expan abbr="ob&longs;ervand&utilde;">ob&longs;ervandum</expan> e&longs;t cuneum e&longs;&longs;e LBED, cujus vertex <lb/>e&longs;t angulus <expan abbr="c&otilde;tingenti&aelig;">contingenti&aelig;</expan> factus &agrave; peripheri&acirc; dati circuli, &amp; &agrave; pe&shy;<lb/>ripheri&acirc; circuli, quem circa centrum C in motu de&longs;cribit extre&shy;<lb/>mitas D. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Deinde &longs;emiperipheria BGH &agrave; potenti&acirc; de&longs;cripta in <lb/>motu (&amp; e&longs;t ex hypothe&longs;i <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> 355, <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> Radius CB e&longs;t 113) <lb/>dividatur in partes &aelig;quales duodecim, ita <gap/> &longs;ingul&aelig; re&longs;pon&shy;<lb/>deant gradibus 15, &amp; &longs;ingulis competant paetes 29 1/2. Similiter <lb/>&longs;emiperipheria DOL in 12 &aelig;quales partes ingulas gr.15. divi&shy;<lb/>datur: ade&ograve; ut c&ugrave;m linea BD circa punctum C circumacta an&shy;<lb/>gulum gr. <!-- REMOVE S-->15 de&longs;crip&longs;erit, potentia &longs;it progre&longs;&longs;s per partes 29 1/2. <lb/>Examinandum e&longs;t, quanto &longs;patio interim pro<gap/> ellatur pondus, <lb/>quod erat in D, vers&ugrave;s H. <!-- KEEP S--></s> <s>Deinde &longs;emiperipheria BGH &agrave; potenti&acirc; de&longs;cripta in <lb/>motu (&amp; e&longs;t ex hypothe&longs;i <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> 355, <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> Radius CB e&longs;t 113) <lb/>dividatur in partes &aelig;quales duodecim, ita ut &longs;ingul&aelig; re&longs;pon&shy;<lb/>deant gradibus 15, &amp; &longs;ingulis competant paetes 29 1/2. <!--neuer Satz-->Similiter <lb/>&longs;emiperipheria DOL in 12 &aelig;quales partes ingulas gr.15. divi&shy;<lb/>datur: ade&ograve; ut c&ugrave;m linea BD circa punctum C circumacta an&shy;<lb/>gulum gr. <!-- REMOVE S-->15 de&longs;crip&longs;erit, potentia &longs;it progre&longs;&longs;s per partes 29 1/2. <lb/>Examinandum e&longs;t, quanto &longs;patio interim propellatur pondus, <lb/>quod erat in D, vers&ugrave;s H. <!-- KEEP S--></s>
  
 </p><p type="main"> </p><p type="main">
  
 <s>Sit angulus DCO, hoc e&longs;t arcus DO, gr. <!-- REMOVE S-->1<gap/>: ducta intelli&shy;<lb/>gatur recta CO u&longs;que in N peripheriam dati ci <gap/>uli; e&longs;t igitur <lb/>ON motus ponderis ex D ver&longs;us H. <!-- KEEP S--></s> <s>Sit angulus DCO, hoc e&longs;t arcus DO, gr. <!-- REMOVE S-->15: ducta intelli&shy;<lb/>gatur recta CO u&longs;que in N peripheriam dati circuli; e&longs;t igitur <lb/>ON motus ponderis ex D ver&longs;us H. <!-- KEEP S--></s>
  
  
  
Line 10431 
Line 10423 
  
 <s>Ex his manife&longs;t&ograve; con&longs;tat initio mot&ucirc;s in primo quadrante &agrave; <lb/>circulo majore paul&ograve; ampli&ugrave;s propelli pondus ex D vers&ugrave;s H, <lb/>qu&agrave;m &agrave; circulo minore, dat&acirc; angulorum mot&ucirc;s ad centrum C <lb/>paritate. </s> <s>Ex his manife&longs;t&ograve; con&longs;tat initio mot&ucirc;s in primo quadrante &agrave; <lb/>circulo majore paul&ograve; ampli&ugrave;s propelli pondus ex D vers&ugrave;s H, <lb/>qu&agrave;m &agrave; circulo minore, dat&acirc; angulorum mot&ucirc;s ad centrum C <lb/>paritate. </s>
  
 <s>Ver&ugrave;m in circulo majoris diametri non &longs;ol&ugrave;m pari <lb/>graduum numero re&longs;pondet longior arcus pro Ratione diame&shy;<lb/>trorum, &longs;ed etiam, ut ex &longs;uperioribus calculis con&longs;tat, major <lb/>circulus plures gradus ponderi coapta<gap/>, qu&agrave;m minor. </s> <s>Ver&ugrave;m in circulo majoris diametri non &longs;ol&ugrave;m pari <lb/>graduum numero re&longs;pondet longior arcus pro Ratione diame&shy;<lb/>trorum, &longs;ed etiam, ut ex &longs;uperioribus calculis con&longs;tat, major <lb/>circulus plures gradus ponderi coaptat, qu&agrave;m minor. </s>
  
 <s>Sic in <lb/>motu ad centrum C gr. <!-- REMOVE S-->15, circulo minori, cujus Radius 100, <lb/>competunt gr. <!-- REMOVE S-->13. 4&prime;. </s> <s>Sic in <lb/>motu ad centrum C gr. <!-- REMOVE S-->15, circulo minori, cujus Radius 100, <lb/>competunt gr. <!-- REMOVE S-->13. 4&prime;. </s>
  
Line 10545 
Line 10537 
  
 <s>Hinc &longs;i ex laqueari pendeat &longs;tatua ventum <lb/>referens, &amp; in &longs;peciem volantis ingentes das expandens junctas <lb/>jugo KL, atque in &longs;uperiore conclavi ad&longs;it qui cylindrum cir&shy;<lb/>cumagat, alis reciprocantibus commovebitur a&euml;r, &amp; aura exci&shy;<lb/>tabitur ad refrigerandum. </s></p><p type="main"> <s>Hinc &longs;i ex laqueari pendeat &longs;tatua ventum <lb/>referens, &amp; in &longs;peciem volantis ingentes das expandens junctas <lb/>jugo KL, atque in &longs;uperiore conclavi ad&longs;it qui cylindrum cir&shy;<lb/>cumagat, alis reciprocantibus commovebitur a&euml;r, &amp; aura exci&shy;<lb/>tabitur ad refrigerandum. </s></p><p type="main">
  
 <s>Pro variis demum u&longs;ibus &longs;tatuetur cylindrus mod&ograve; horizon&shy;<lb/>ti, tanquam Ergata, perpendicularis, mod&ograve; velut Sucula, paral&shy;<lb/>lelus: Er&iacute;tque expediti&longs;&longs;ima ejus conver&longs;io, &longs;i centrum Ellip&longs;is <lb/>nulli polo innitatur, &longs;ed cylindrus ip&longs;e congruo loculamento <lb/>ita in&longs;eratur, ut in eo &longs;it ver&longs;atilis, &amp;, quam prim&ograve; dederis, po-<pb xlink:href="017/01/679.jpg" pagenum="663"/>&longs;itionem deinceps &longs;ervet, ac neutram &iuml;n partem nutet, Id qui&shy;<lb/>dem paul&ograve; longiorem cylindrum exigit; non tamen e&longs;t nece&longs;&shy;<lb/>&longs;e unius perpetu&aelig; cra&longs;&longs;itiei e&longs;&longs;e cylindrum; &longs;&aelig;p&egrave; enim nimis <lb/>cra&longs;&longs;um atque incommodum e&longs;&longs;e contingeret; &longs;ed fru&longs;to cy&shy;<lb/>lindrico cra&longs;&longs;iori obliqu&egrave; &longs;ecto firmiter inieri poterit gracilior <lb/>cylindrus, ita ut axis axi conveniat, &amp; rectam lineam con&longs;ti&shy;<lb/>tuant, atque hic in foramen immi&longs;&longs;us, in quo ver&longs;atilis e&longs;t, dum <lb/>contorquetur, cra&longs;&longs;iorem cylindrum pariter convolvit. <lb/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="main"> <s>Pro variis demum u&longs;ibus &longs;tatuetur cylindrus mod&ograve; horizon&shy;<lb/>ti, tanquam Ergata, perpendicularis, mod&ograve; velut Sucula, paral&shy;<lb/>lelus: Er&iacute;tque expediti&longs;&longs;ima ejus conver&longs;io, &longs;i centrum Ellip&longs;is <lb/>nulli polo innitatur, &longs;ed cylindrus ip&longs;e congruo loculamento <lb/>ita in&longs;eratur, ut in eo &longs;it ver&longs;atilis, &amp;, quam prim&ograve; dederis, po-<pb xlink:href="017/01/679.jpg" pagenum="663"/>&longs;itionem deinceps &longs;ervet, ac neutram in partem nutet. <!--neuer Satz-->Id qui&shy;<lb/>dem paul&ograve; longiorem cylindrum exigit; non tamen e&longs;t nece&longs;&shy;<lb/>&longs;e unius perpetu&aelig; cra&longs;&longs;itiei e&longs;&longs;e cylindrum; &longs;&aelig;p&egrave; enim nimis <lb/>cra&longs;&longs;um atque incommodum e&longs;&longs;e contingeret; &longs;ed fru&longs;to cy&shy;<lb/>lindrico cra&longs;&longs;iori obliqu&egrave; &longs;ecto firmiter inieri poterit gracilior <lb/>cylindrus, ita ut axis axi conveniat, &amp; rectam lineam con&longs;ti&shy;<lb/>tuant, atque hic in foramen immi&longs;&longs;us, in quo ver&longs;atilis e&longs;t, dum <lb/>contorquetur, cra&longs;&longs;iorem cylindrum pariter convolvit. <lb/><gap desc="hr tag"/></s></p><p type="main">
  
 <s><emph type="center"/>CAPUT V.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>CAPUT V.<emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
Line 10771 
Line 10763 
  
 <s>Arguebant igitur percu&longs;&longs;ionem globi plumbei duarum <lb/>unciarum ex cubitali altitudine cadentis &aelig;quiparari pre&longs;&longs;ioni <lb/>decem librarum. </s> <s>Arguebant igitur percu&longs;&longs;ionem globi plumbei duarum <lb/>unciarum ex cubitali altitudine cadentis &aelig;quiparari pre&longs;&longs;ioni <lb/>decem librarum. </s>
  
 <s>Ulteri&ugrave;s autem progrediendo, adhibita e&longs;t ba&shy;<lb/>li&longs;ta alia validior, cujus arcus ob duriorem ferri temperation<gap/>m <lb/>min&ugrave;s erat flexibilis: quapropter cum eju&longs;dem potenti&aelig; eadem <lb/>&longs;it vis, eju&longs;dem globuli ex e&acirc;dem altitudine &longs;imiliter cadentis <lb/>non ni&longs;i e&aelig;dem e&longs;&longs;e poterant vires ad vincendam &aelig;qualem re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tentiam: atque ade&ograve; durioris arc&ucirc;s minor flexio &aelig;qu&egrave; re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tens, ac major flexio arc&ucirc;s mollioris, breviore termino de&shy;<lb/>finivit de&longs;cen&longs;um globuli plumbei, &amp; ad propius punctum ad&shy;<lb/>ducta e&longs;t chorda. </s> <s>Ulteri&ugrave;s autem progrediendo, adhibita e&longs;t ba&shy;<lb/>li&longs;ta alia validior, cujus arcus ob duriorem ferri temperationem <lb/>min&ugrave;s erat flexibilis: quapropter cum eju&longs;dem potenti&aelig; eadem <lb/>&longs;it vis, eju&longs;dem globuli ex e&acirc;dem altitudine &longs;imiliter cadentis <lb/>non ni&longs;i e&aelig;dem e&longs;&longs;e poterant vires ad vincendam &aelig;qualem re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tentiam: atque ade&ograve; durioris arc&ucirc;s minor flexio &aelig;qu&egrave; re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tens, ac major flexio arc&ucirc;s mollioris, breviore termino de&shy;<lb/>finivit de&longs;cen&longs;um globuli plumbei, &amp; ad propius punctum ad&shy;<lb/>ducta e&longs;t chorda. </s>
  
 <s>Ver&ugrave;m, ut in eodem flexionis &longs;tatu fortior <lb/>hic arcus retineretur, non &longs;atis fuit decem libras appendere, <lb/>&longs;ed viginti librarum pondere opus fuit. </s> <s>Ver&ugrave;m, ut in eodem flexionis &longs;tatu fortior <lb/>hic arcus retineretur, non &longs;atis fuit decem libras appendere, <lb/>&longs;ed viginti librarum pondere opus fuit. </s>
  
Line 10825 
Line 10817 
  
 <s>Si enim ex lento &amp; flexili vir&shy;<lb/>gulto ab&longs;tractam virgam per a&euml;rem molli brachio huc, illuc, <lb/>&longs;ur&longs;um, deor&longs;um duxeris, h&aelig;c, a&euml;re tenui&longs;&longs;imam aut fer&egrave; nul&shy;<lb/>lam compre&longs;&longs;ionem &longs;ubeunte, vix, aut ne vix quidem, tantu&shy;<lb/>lum &agrave; d<gap/>ect&acirc; &longs;uarum partium po&longs;itione deflectet: at &longs;i eam ve&shy;<lb/>hementius agitaveris, a&euml;re tantam particularum compre&longs;&longs;io&shy;<lb/>nem renuente, manife&longs;t&egrave; inflexam videbis, &amp; illatam &longs;ibi vim <lb/><gap/>&ouml;r acuto &longs;ibilo prodet. </s> <s>Si enim ex lento &amp; flexili vir&shy;<lb/>gulto ab&longs;tractam virgam per a&euml;rem molli brachio huc, illuc, <lb/>&longs;ur&longs;um, deor&longs;um duxeris, h&aelig;c, a&euml;re tenui&longs;&longs;imam aut fer&egrave; nul&shy;<lb/>lam compre&longs;&longs;ionem &longs;ubeunte, vix, aut ne vix quidem, tantu&shy;<lb/>lum &agrave; d<gap/>ect&acirc; &longs;uarum partium po&longs;itione deflectet: at &longs;i eam ve&shy;<lb/>hementius agitaveris, a&euml;re tantam particularum compre&longs;&longs;io&shy;<lb/>nem renuente, manife&longs;t&egrave; inflexam videbis, &amp; illatam &longs;ibi vim <lb/><gap/>&ouml;r acuto &longs;ibilo prodet. </s>
  
 <s>Sic baculo aquam &longs;en&longs;im ac leniter di&shy;<lb/>videns non admodum repugnantem experiris; at veloci&ugrave;s con&shy;<lb/>citanti illa valid&egrave; re&longs;i&longs;tit, e&oacute;que validi&ugrave;s, qu&ograve; cra&longs;&longs;ior fuerit <lb/><gap/>ulus. </s> <s>Sic baculo aquam &longs;en&longs;im ac leniter di&shy;<lb/>videns non admodum repugnantem experiris; at veloci&ugrave;s con&shy;<lb/>citanti illa valid&egrave; re&longs;i&longs;tit, e&oacute;que validi&ugrave;s, qu&ograve; cra&longs;&longs;ior fuerit <lb/>baculus. </s>
  
 <s>Ex his liquid&ograve; conficitur de percu&longs;&longs;ione philo&longs;ophan&shy;<lb/>tem fru&longs;tra medij re&longs;i&longs;tentiam mente ab&longs;trahere: Nam &longs;i nulla <lb/>e&longs;t &longs;ine motu percu&longs;&longs;io, nullus motus ni&longs;i per medium, neque <lb/>&longs;in&egrave; certa velocitatis aut tarditatis men&longs;ur&acirc;, cui medium in&aelig;&shy;<lb/>qualiter re&longs;i&longs;tit; utique &amp; motum &agrave; percu&longs;&longs;ione ita mente pari&shy;<lb/>ter &longs;ejungere poteris, ut nihil pror&longs;us de motu cogites, &longs;i nul&shy;<lb/>lam cum medio rationem habendam exi&longs;timas: At motum, ej&uacute;&longs;&shy;<lb/>que velocitatem attendendam e&longs;&longs;e in percu&longs;&longs;ione nemo negat; <lb/>igitur neque medij re&longs;i&longs;tentiam, qu&aelig; velocitati modum ali&shy;<lb/>quem &longs;tatuit, omnino contemnere oportet. </s></p><p type="main"> <s>Ex his liquid&ograve; conficitur de percu&longs;&longs;ione philo&longs;ophan&shy;<lb/>tem fru&longs;tra medij re&longs;i&longs;tentiam mente ab&longs;trahere: Nam &longs;i nulla <lb/>e&longs;t &longs;ine motu percu&longs;&longs;io, nullus motus ni&longs;i per medium, neque <lb/>&longs;in&egrave; certa velocitatis aut tarditatis men&longs;ur&acirc;, cui medium in&aelig;&shy;<lb/>qualiter re&longs;i&longs;tit; utique &amp; motum &agrave; percu&longs;&longs;ione ita mente pari&shy;<lb/>ter &longs;ejungere poteris, ut nihil pror&longs;us de motu cogites, &longs;i nul&shy;<lb/>lam cum medio rationem habendam exi&longs;timas: At motum, ej&uacute;&longs;&shy;<lb/>que velocitatem attendendam e&longs;&longs;e in percu&longs;&longs;ione nemo negat; <lb/>igitur neque medij re&longs;i&longs;tentiam, qu&aelig; velocitati modum ali&shy;<lb/>quem &longs;tatuit, omnino contemnere oportet. </s></p><p type="main">
  
 <s>Hinc du&aelig; fer&egrave; ex diametro oppo&longs;it&aelig; &longs;ententi&aelig; cavend&aelig; <lb/>&longs;unt, quarum altera gravium in&aelig;qualium motum &longs;tatuit ip&longs;o&shy;<lb/>rum gravitatibus analogum, ut decupl&ograve; veloci&ugrave;s moveatur il&shy;<lb/>lud, quod e&longs;t decupl&ograve; gravius: altera &aelig;qualem omnibus velo&shy;<lb/>citatem tribuit. </s> <s>Hinc du&aelig; fer&egrave; ex diametro oppo&longs;it&aelig; &longs;ententi&aelig; cavend&aelig; <lb/>&longs;unt, quarum altera gravium in&aelig;qualium motum &longs;tatuit ip&longs;o&shy;<lb/>rum gravitatibus analogum, ut decupl&ograve; veloci&ugrave;s moveatur il&shy;<lb/>lud, quod e&longs;t decupl&ograve; gravius: altera &aelig;qualem omnibus velo&shy;<lb/>citatem tribuit. </s>
  
 <s>Utramque manife&longs;ta experimenta fal&longs;itatis re&shy;<lb/>darguunt, &longs;i ex congru&acirc; altitudine in&longs;tituantur: Si enim ex val&shy;<lb/>d&egrave; edit&acirc; turri in&aelig;qualia corpora, aut eju&longs;dem, aut diver&longs;&aelig; &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m &longs;peciem gravitatis dimittas, illud, quod gravius e&longs;t, <lb/>terram citi&ugrave;s attingere ob&longs;ervabis, &longs;ed tam brevi momentorum <lb/>di&longs;crimine, ut nulla &longs;ube&longs;&longs;e po&longs;&longs;it &longs;u&longs;picio &longs;ervat&aelig; velocitatum <lb/>cum gravita<gap/>ibus analogi&aelig;, neque tamen de velocitatum in&aelig;&shy;<lb/>qualitati dubitari queat. </s> <s>Utramque manife&longs;ta experimenta fal&longs;itatis re&shy;<lb/>darguunt, &longs;i ex congru&acirc; altitudine in&longs;tituantur: Si enim ex val&shy;<lb/>d&egrave; edit&acirc; turri in&aelig;qualia corpora, aut eju&longs;dem, aut diver&longs;&aelig; &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m &longs;peciem gravitatis dimittas, illud, quod gravius e&longs;t, <lb/>terram citi&ugrave;s attingere ob&longs;ervabis, &longs;ed tam brevi momentorum <lb/>di&longs;crimine, ut nulla &longs;ube&longs;&longs;e po&longs;&longs;it &longs;u&longs;picio &longs;ervat&aelig; velocitatum <lb/>cum gravitatibus analogi&aelig;, neque tamen de velocitatum in&aelig;&shy;<lb/>qualitati dubitari queat. </s>
  
 <s>Meis &longs;cilicet auribus &amp; oculis fidem <lb/>abrogare nequeo, quicquid obtrudant aliqui in contrarium &longs;ua <lb/>aut aliorum experimenta afferentes ex nimis brevi altitudine. <pb xlink:href="017/01/699.jpg" pagenum="683"/>Nam &amp; &longs;&aelig;pi&ugrave;s in profundi&longs;&longs;imum puteum in&aelig;quales lapides <lb/>dimi&longs;i &longs;imul, &amp; ictuum &longs;onitum alium alio priorem &longs;emper au&shy;<lb/>divi; id quod &longs;atis e&longs;t ad illam velocitatum omnimodam &aelig;qua&shy;<lb/>litatem rejiciendam, quamvis uter prior aquam attigerit, cert&ograve; <lb/>digno&longs;cere non valeret auris; qu&ograve;d &longs;i alter in &longs;ubjectam peluim <lb/>&aelig;neam, alter in vas ligneum decidi&longs;&longs;et, potui&longs;&longs;et auris dijudi&shy;<lb/>care ex &longs;onitu: Et ex alti&longs;&longs;im&acirc; turri Bononien&longs;i dimi&longs;&longs;a pondera <lb/>in&aelig;qualia ob&longs;ervavi initio qua&longs;i &aelig;qualiter de&longs;cendere ita, ut <lb/>oculus nullam velocitatum di&longs;&longs;imilitudinem adhuc digno&longs;ce&shy;<lb/>ret; deinde procedente de&longs;cen&longs;u paulatim gravitas major pr&aelig;&shy;<lb/>currere notabiliter incipiebat, &longs;emp&eacute;rque magis augebatur ve&shy;<lb/>locitas, ade&ograve; ut aliquando gravitas major terram attigerit, <lb/>quando minor adhuc aberat intervallo pedum quadraginta, <lb/>quemadmodum ex not&acirc; in turris latere dimetiri licuit. </s> <s>Meis &longs;cilicet auribus &amp; oculis fidem <lb/>abrogare nequeo, quicquid obtrudant aliqui in contrarium &longs;ua <lb/>aut aliorum experimenta afferentes ex nimis brevi altitudine. <pb xlink:href="017/01/699.jpg" pagenum="683"/>Nam &amp; &longs;&aelig;pi&ugrave;s in profundi&longs;&longs;imum puteum in&aelig;quales lapides <lb/>dimi&longs;i &longs;imul, &amp; ictuum &longs;onitum alium alio priorem &longs;emper au&shy;<lb/>divi; id quod &longs;atis e&longs;t ad illam velocitatum omnimodam &aelig;qua&shy;<lb/>litatem rejiciendam, quamvis uter prior aquam attigerit, cert&ograve; <lb/>digno&longs;cere non valeret auris; qu&ograve;d &longs;i alter in &longs;ubjectam peluim <lb/>&aelig;neam, alter in vas ligneum decidi&longs;&longs;et, potui&longs;&longs;et auris dijudi&shy;<lb/>care ex &longs;onitu: Et ex alti&longs;&longs;im&acirc; turri Bononien&longs;i dimi&longs;&longs;a pondera <lb/>in&aelig;qualia ob&longs;ervavi initio qua&longs;i &aelig;qualiter de&longs;cendere ita, ut <lb/>oculus nullam velocitatum di&longs;&longs;imilitudinem adhuc digno&longs;ce&shy;<lb/>ret; deinde procedente de&longs;cen&longs;u paulatim gravitas major pr&aelig;&shy;<lb/>currere notabiliter incipiebat, &longs;emp&eacute;rque magis augebatur ve&shy;<lb/>locitas, ade&ograve; ut aliquando gravitas major terram attigerit, <lb/>quando minor adhuc aberat intervallo pedum quadraginta, <lb/>quemadmodum ex not&acirc; in turris latere dimetiri licuit. </s>
  
Line 10883 
Line 10875 
  
 <s>Sed quis certum habeat, utr&ugrave;m quie&longs;cat a&euml;r, neque <lb/>corporis impetum frangat, aut reprimat aliena impre&longs;&longs;ione ad&shy;<lb/>ver&longs;us, an ver&ograve; ad ea&longs;dem partes delatus motui ob&longs;ecundet, &amp; <lb/>velocitati faveat? </s> <s>Sed quis certum habeat, utr&ugrave;m quie&longs;cat a&euml;r, neque <lb/>corporis impetum frangat, aut reprimat aliena impre&longs;&longs;ione ad&shy;<lb/>ver&longs;us, an ver&ograve; ad ea&longs;dem partes delatus motui ob&longs;ecundet, &amp; <lb/>velocitati faveat? </s>
  
 <s>Quare laudandi quidem quicumque percu&longs;&shy;<lb/>&longs;ionum naturam ve&longs;tigantes, &amp; ea, quibus in e<gap/>us notitiam <lb/>deduci po&longs;&longs;ent, conjectur&aacute; pro&longs;picientes, in in&longs;tituendi expe&shy;<lb/>rimentis &longs;edul&ograve; &longs;e exercuerunt; par&ugrave;m tamen mihi de veritate <lb/>blandiri me po&longs;&longs;e arbitrarer, &longs;i h&aelig;c qua&longs;i Apodixes temer&egrave; reci&shy;<lb/>perem; &longs;ed neque ore tam duro fuerim, ut ea prors&ugrave;s rejiciam. </s> <s>Quare laudandi quidem quicumque percu&longs;&shy;<lb/>&longs;ionum naturam ve&longs;tigantes, &amp; ea, quibus in ejus notitiam <lb/>deduci po&longs;&longs;ent, conjectur&aacute; pro&longs;picientes, in in&longs;tituendi expe&shy;<lb/>rimentis &longs;edul&ograve; &longs;e exercuerunt; par&ugrave;m tamen mihi de veritate <lb/>blandiri me po&longs;&longs;e arbitrarer, &longs;i h&aelig;c qua&longs;i Apodixes temer&egrave; reci&shy;<lb/>perem; &longs;ed neque ore tam duro fuerim, ut ea prors&ugrave;s rejiciam. </s>
  
 <lb/><s>Confirmatis igitur experimentis me duci &longs;inam, quatenus ad <lb/>veritatis &longs;imilitudinem me proxim&egrave; acce&longs;&longs;urum &longs;pero. </s></p><p type="main"> <lb/><s>Confirmatis igitur experimentis me duci &longs;inam, quatenus ad <lb/>veritatis &longs;imilitudinem me proxim&egrave; acce&longs;&longs;urum &longs;pero. </s></p><p type="main">
  
Line 10953 
Line 10945 
  
 <lb/><s>Quoniam ver&ograve; gravitas inter eas cau&longs;as enumeratur, in quibus <lb/>ine&longs;t efficiendi nece&longs;&longs;itas, &amp; quandiu opus e&longs;t juxta natur&aelig; pro&shy;<lb/>po&longs;itum, quantum po&longs;&longs;unt, efficiunt; &longs;ingulis momentis, qui&shy;<lb/>bus pote&longs;t de&longs;cendere, &longs;ingulos impet&ucirc;s gradus &aelig;quales priori&shy;<lb/>bus adjicit, ade&ograve; ut, quot momenta motum metiuntur, tot gra&shy;<lb/>dus impet&ucirc;s po&longs;tremo momento inten&longs;ionem con&longs;tituant, cui <lb/>mot&ucirc;s velocitas re&longs;pondeat. </s> <lb/><s>Quoniam ver&ograve; gravitas inter eas cau&longs;as enumeratur, in quibus <lb/>ine&longs;t efficiendi nece&longs;&longs;itas, &amp; quandiu opus e&longs;t juxta natur&aelig; pro&shy;<lb/>po&longs;itum, quantum po&longs;&longs;unt, efficiunt; &longs;ingulis momentis, qui&shy;<lb/>bus pote&longs;t de&longs;cendere, &longs;ingulos impet&ucirc;s gradus &aelig;quales priori&shy;<lb/>bus adjicit, ade&ograve; ut, quot momenta motum metiuntur, tot gra&shy;<lb/>dus impet&ucirc;s po&longs;tremo momento inten&longs;ionem con&longs;tituant, cui <lb/>mot&ucirc;s velocitas re&longs;pondeat. </s>
  
 <s>Velocitatum igitur incrementa <lb/>fiu<gap/> juxta naturalem numerorum progre&longs;&longs;ionem 1.2.3.4.5, &amp;c. <pb xlink:href="017/01/706.jpg" pagenum="690"/>nam juxta hanc eandem &longs;eriem impet&ucirc;s, velocitatis cau&longs;a, au&shy;<lb/>getur, &longs;ingulis gradibus in &longs;ingula momenta additis. </s></p><p type="main"> <s>Velocitatum igitur incrementa <lb/>fiunt juxta naturalem numerorum progre&longs;&longs;ionem 1.2.3.4.5, &amp;c. <pb xlink:href="017/01/706.jpg" pagenum="690"/>nam juxta hanc eandem &longs;eriem impet&ucirc;s, velocitatis cau&longs;a, au&shy;<lb/>getur, &longs;ingulis gradibus in &longs;ingula momenta additis. </s></p><p type="main">
  
 <s>Ab omni tamen infinitatis &longs;u&longs;picione recedendum e&longs;t h&igrave;c, <lb/>ubi momentorum vocabulum u&longs;urpo, qua&longs;i infinita puncta <lb/>temporis agno&longs;cerem, &amp; ad vim percu&longs;&longs;ionis infinitam ad&longs;truen&shy;<lb/>dam, infinitis momentis &longs;ingulis impet&ucirc;s gradum tribuerem. </s> <s>Ab omni tamen infinitatis &longs;u&longs;picione recedendum e&longs;t h&igrave;c, <lb/>ubi momentorum vocabulum u&longs;urpo, qua&longs;i infinita puncta <lb/>temporis agno&longs;cerem, &amp; ad vim percu&longs;&longs;ionis infinitam ad&longs;truen&shy;<lb/>dam, infinitis momentis &longs;ingulis impet&ucirc;s gradum tribuerem. </s>
  
Line 11303 
Line 11295 
  
 <s>Sit corporis percutientis longitudo AB. <!-- KEEP S--></s> <s>Sit corporis percutientis longitudo AB. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Si motu naturali <lb/><figure id="id.017.01.730.1.jpg" xlink:href="017/01/730/1.jpg"/><lb/>&longs;ponte &longs;u&acirc; d<gap/>&longs;cenderet, &amp; <lb/>in motu po&longs;itionem hori&shy;<lb/>zonti parallelam &longs;ervaret, <lb/>utique validi&longs;&longs;imus e&longs;&longs;et <lb/>ictus in D puncto, quod <lb/>re&longs;pondet centro gravita&shy;<lb/>tis C; e&longs;&longs;ent enim hinc atque hinc &aelig;quales gravitates, &amp; &aelig;qua&shy;<lb/>lia impet&ucirc;s momenta, ut &longs;uperi&ugrave;s dictum e&longs;t. </s> <s>Si motu naturali <lb/><figure id="id.017.01.730.1.jpg" xlink:href="017/01/730/1.jpg"/><lb/>&longs;ponte &longs;u&acirc; de&longs;cenderet, &amp; <lb/>in motu po&longs;itionem hori&shy;<lb/>zonti parallelam &longs;ervaret, <lb/>utique validi&longs;&longs;imus e&longs;&longs;et <lb/>ictus in D puncto, quod <lb/>re&longs;pondet centro gravita&shy;<lb/>tis C; e&longs;&longs;ent enim hinc atque hinc &aelig;quales gravitates, &amp; &aelig;qua&shy;<lb/>lia impet&ucirc;s momenta, ut &longs;uperi&ugrave;s dictum e&longs;t. </s>
  
 <s>At manente ex&shy;<lb/>tremitate A, tanquam centro mot&ucirc;s, &amp; corpore ip&longs;o vi &longs;u&aelig; gra&shy;<lb/>vitatis de&longs;cendente, lic&egrave;t &longs;ingul&aelig; particul&aelig;, utpote natur&aelig; <lb/>eju&longs;dem, paribus viribus &longs;int pr&aelig;dit&aelig;, non tamen &aelig;quali mo&shy;<lb/>mento feruntur; &longs;ed cum in A retineantur, qu&aelig; puncto A pro&shy;<lb/>piores &longs;unt, magis detorquentur &agrave; directione naturalis gravita&shy;<lb/>tis, ade&oacute;que plus momenti habent partes inter DB, qu&agrave;m in&shy;<lb/>ter AD con&longs;titut&aelig;. </s> <s>At manente ex&shy;<lb/>tremitate A, tanquam centro mot&ucirc;s, &amp; corpore ip&longs;o vi &longs;u&aelig; gra&shy;<lb/>vitatis de&longs;cendente, lic&egrave;t &longs;ingul&aelig; particul&aelig;, utpote natur&aelig; <lb/>eju&longs;dem, paribus viribus &longs;int pr&aelig;dit&aelig;, non tamen &aelig;quali mo&shy;<lb/>mento feruntur; &longs;ed cum in A retineantur, qu&aelig; puncto A pro&shy;<lb/>piores &longs;unt, magis detorquentur &agrave; directione naturalis gravita&shy;<lb/>tis, ade&oacute;que plus momenti habent partes inter DB, qu&agrave;m in&shy;<lb/>ter AD con&longs;titut&aelig;. </s>
  
Line 11407 
Line 11399 
  
 <s>127. <emph type="italics"/>In flumine, per quod ad Ienping navi&shy;<lb/>gatur, Catadup&aelig; aquarum mult&aelig; &longs;unt, &amp; periculo&longs;i&longs;&longs;ima Syrtibus <lb/>loca, duo pr&aelig;&longs;ertim prop&egrave; Cinglieu, unus Kieulung, alter Changcung <lb/>dictus. </s> <s>127. <emph type="italics"/>In flumine, per quod ad Ienping navi&shy;<lb/>gatur, Catadup&aelig; aquarum mult&aelig; &longs;unt, &amp; periculo&longs;i&longs;&longs;ima Syrtibus <lb/>loca, duo pr&aelig;&longs;ertim prop&egrave; Cinglieu, unus Kieulung, alter Changcung <lb/>dictus. </s>
  
 <s>Cum naves tran&longs;eunt, ne cum aqu&acirc; decidentes fractionis in&shy;<lb/>currant periculum, &longs;cit&egrave; pr&aelig;mittunt aliquot &longs;traminis fa&longs;ces, ad quos <lb/>navis levi&ugrave;s impingat, ac tran&longs;eat.<emph.end type="italics"/></s><s> Sic ferreis tormentorum glo&shy;<lb/>bis objecti &longs;acci lan&acirc; aut terr&acirc; repleti illorum vim elidunt, ne <lb/>diruant muros huju&longs;modi &longs;accis protectos <gap/> &longs;ic farti go&longs;&longs;ypio <lb/>thoraces non levi munimento &longs;unt digladiantibus. </s> <s>Cum naves tran&longs;eunt, ne cum aqu&acirc; decidentes fractionis in&shy;<lb/>currant periculum, &longs;cit&egrave; pr&aelig;mittunt aliquot &longs;traminis fa&longs;ces, ad quos <lb/>navis levi&ugrave;s impingat, ac tran&longs;eat.<emph.end type="italics"/></s><s> Sic ferreis tormentorum glo&shy;<lb/>bis objecti &longs;acci lan&acirc; aut terr&acirc; repleti illorum vim elidunt, ne <lb/>diruant muros huju&longs;modi &longs;accis protecto: &longs;ic farti go&longs;&longs;ypio <lb/>thoraces non levi munimento &longs;unt digladiantibus. </s>
  
 <s>Qu&ograve; autem <lb/>mollius fuerit corpus percu&longs;&longs;um, quia magis cedit, min&ugrave;s l&aelig;-<pb xlink:href="017/01/737.jpg" pagenum="721"/>ditur &agrave; percutiente; &amp; vici&longs;&longs;im qu&ograve; durius illud fuerit, magis <lb/>ab eodem percutiente l&aelig;ditur, cujus impul&longs;um excipit. </s></p><p type="main"> <s>Qu&ograve; autem <lb/>mollius fuerit corpus percu&longs;&longs;um, quia magis cedit, min&ugrave;s l&aelig;-<pb xlink:href="017/01/737.jpg" pagenum="721"/>ditur &agrave; percutiente; &amp; vici&longs;&longs;im qu&ograve; durius illud fuerit, magis <lb/>ab eodem percutiente l&aelig;ditur, cujus impul&longs;um excipit. </s></p><p type="main">
  
Line 11421 
Line 11413 
  
 <s>Notabili, inquam, ne <lb/>in qu&aelig;&longs;tionem vocemus, utr&ugrave;m flecti dicenda &longs;int illa corpora, <lb/>qu&aelig; ex ictu tremorem concipiunt, ut &aelig;ri campano, cum pul&longs;a&shy;<lb/>tur, accidit: nam vix excogitari pote&longs;t corpus aliquod, cui ex <lb/>vi percu&longs;&longs;ionis accidere nequeat tremor; cum &amp; terram ip&longs;am <lb/>lic&egrave;t alti&ugrave;s defo&longs;&longs;am in cuniculis concuti &amp; contremi&longs;cere <lb/>o&longs;tendant lapilli, &amp; fab&aelig; in tympani militaris plan&acirc; facie &longs;ub&longs;i&shy;<lb/>lientes ex profundo illo ligonis ictu. </s> <s>Notabili, inquam, ne <lb/>in qu&aelig;&longs;tionem vocemus, utr&ugrave;m flecti dicenda &longs;int illa corpora, <lb/>qu&aelig; ex ictu tremorem concipiunt, ut &aelig;ri campano, cum pul&longs;a&shy;<lb/>tur, accidit: nam vix excogitari pote&longs;t corpus aliquod, cui ex <lb/>vi percu&longs;&longs;ionis accidere nequeat tremor; cum &amp; terram ip&longs;am <lb/>lic&egrave;t alti&ugrave;s defo&longs;&longs;am in cuniculis concuti &amp; contremi&longs;cere <lb/>o&longs;tendant lapilli, &amp; fab&aelig; in tympani militaris plan&acirc; facie &longs;ub&longs;i&shy;<lb/>lientes ex profundo illo ligonis ictu. </s>
  
 <s>Cert&egrave;, &longs;i Atlanti Sinico <lb/>pag.57. credimus, ubi in IV Provinci&acirc; Xantung mentionem <lb/>facit de monte, cui nomen Mingxe, hoc e&longs;t Sonorum lapis; <lb/><emph type="italics"/>in hujus montis vertice cippus erectus &longs;tat centum altus perticas<emph.end type="italics"/><lb/>(Pertica apud Sinas e&longs;t decem cubitorum) <emph type="italics"/>qui vel l<gap/>viter digito <lb/>percu&longs;&longs;us ad tympani modum &longs;onum edere dicitur, &agrave; quo monti nomen<emph.end type="italics"/>; <lb/>nullus autem &longs;onus ab&longs;que corporis &longs;onori tremore efficitur. </s> <s>Cert&egrave;, &longs;i Atlanti Sinico <lb/>pag.57. credimus, ubi in IV Provinci&acirc; Xantung mentionem <lb/>facit de monte, cui nomen Mingxe, hoc e&longs;t Sonorum lapis; <lb/><emph type="italics"/>in hujus montis vertice cippus erectus &longs;tat centum altus perticas<emph.end type="italics"/><lb/>(Pertica apud Sinas e&longs;t decem cubitorum) <emph type="italics"/>qui vel leviter digito <lb/>percu&longs;&longs;us ad tympani modum &longs;onum edere dicitur, &agrave; quo monti nomen<emph.end type="italics"/>; <lb/>nullus autem &longs;onus ab&longs;que corporis &longs;onori tremore efficitur. </s>
  
 <lb/><s>Quod &longs;i non ni&longs;i levi&longs;&longs;im&egrave; flecti queat corpus percu&longs;&longs;um, &longs;ed ci-<pb xlink:href="017/01/738.jpg" pagenum="722"/>tra tremorem frangatur, aut frietur, indicium e&longs;t majoris re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tenti&aelig;, ac proinde, c&aelig;teris paribus, vehementiorem futu&shy;<lb/>ram percu&longs;&longs;ionem, qu&agrave;m &longs;i con&longs;picuam flexionem admitteret. </s> <lb/><s>Quod &longs;i non ni&longs;i levi&longs;&longs;im&egrave; flecti queat corpus percu&longs;&longs;um, &longs;ed ci-<pb xlink:href="017/01/738.jpg" pagenum="722"/>tra tremorem frangatur, aut frietur, indicium e&longs;t majoris re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tenti&aelig;, ac proinde, c&aelig;teris paribus, vehementiorem futu&shy;<lb/>ram percu&longs;&longs;ionem, qu&agrave;m &longs;i con&longs;picuam flexionem admitteret. </s>
  
Line 11449 
Line 11441 
  
 <s>Sic decidentis ex <lb/>altitudine non modic&acirc; lapidis ictum manu citr&agrave; l&aelig;&longs;ionem exci&shy;<lb/>pimus, &longs;i illius motui, ubi manum attigerit, exiguo minoris <lb/>velocitatis di&longs;crimine ob&longs;ecundemus: h&aelig;c &longs;iquidem exigua re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tentia modicum quid impet&ucirc;s deterit, &amp; quia aliquot mo&shy;<lb/>menta durat, ita &longs;en&longs;im extenuatur impetus, ut demum qui re&shy;<lb/>liquus e&longs;t nocere non valeat. </s></p><p type="main"> <s>Sic decidentis ex <lb/>altitudine non modic&acirc; lapidis ictum manu citr&agrave; l&aelig;&longs;ionem exci&shy;<lb/>pimus, &longs;i illius motui, ubi manum attigerit, exiguo minoris <lb/>velocitatis di&longs;crimine ob&longs;ecundemus: h&aelig;c &longs;iquidem exigua re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tentia modicum quid impet&ucirc;s deterit, &amp; quia aliquot mo&shy;<lb/>menta durat, ita &longs;en&longs;im extenuatur impetus, ut demum qui re&shy;<lb/>liquus e&longs;t nocere non valeat. </s></p><p type="main">
  
 <s>Hoc artificio procul dubio utebatur quidam, qui ante ali&shy;<lb/>quot annos, ut ex viro fide digno tanquam rem noti&longs;&longs;imam ac&shy;<lb/>cepi, Mutin&aelig; en&longs;em e&acirc; dexteritate in altum proji<gap/>iebat, ut per&shy;<lb/>pendicularis recideret mucrone deor&longs;um conver&longs;o, quem ca&shy;<lb/>dentem nuda man&ucirc;s vola innoxi&egrave; excipiebat; &longs;ed cum aliquan&shy;<lb/>do invitus cogeretur, ut id noctu experiretur in conclavi mul&shy;<lb/>tis facibus illu&longs;trato, c&ugrave;m (deficiente con&longs;tanti &amp; clari&longs;&longs;im&acirc; <lb/>diurn&acirc; luce, quam &aelig;mulari non pote&longs;t tremula &amp; incon&longs;tans <lb/>facium, quamvis multarum, flamma) non ita exact&egrave; a&longs;&longs;eque&shy;<lb/>retur de&longs;cendentis gladij motum &amp; velocitatem, finem fecit lu&shy;<lb/>do manum trajectam referens. </s></p><p type="main"> <s>Hoc artificio procul dubio utebatur quidam, qui ante ali&shy;<lb/>quot annos, ut ex viro fide digno tanquam rem noti&longs;&longs;imam ac&shy;<lb/>cepi, Mutin&aelig; en&longs;em e&acirc; dexteritate in altum projiciebat, ut per&shy;<lb/>pendicularis recideret mucrone deor&longs;um conver&longs;o, quem ca&shy;<lb/>dentem nuda man&ucirc;s vola innoxi&egrave; excipiebat; &longs;ed cum aliquan&shy;<lb/>do invitus cogeretur, ut id noctu experiretur in conclavi mul&shy;<lb/>tis facibus illu&longs;trato, c&ugrave;m (deficiente con&longs;tanti &amp; clari&longs;&longs;im&acirc; <lb/>diurn&acirc; luce, quam &aelig;mulari non pote&longs;t tremula &amp; incon&longs;tans <lb/>facium, quamvis multarum, flamma) non ita exact&egrave; a&longs;&longs;eque&shy;<lb/>retur de&longs;cendentis gladij motum &amp; velocitatem, finem fecit lu&shy;<lb/>do manum trajectam referens. </s></p><p type="main">
  
 <s>Po&longs;tremum caput, ex quo re&longs;i&longs;tenti&aelig; modus de&longs;umitur in <lb/>percu&longs;&longs;ionibus, e&longs;t ip&longs;a po&longs;itio corporis percu&longs;&longs;i, prout direct&egrave;, <lb/>aut obliqu&egrave;, ictum excipit, hoc e&longs;t quatenus linea directionis <lb/>mot&ucirc;s, quo fertur corpus percutiens, incurrit in corporis per-<pb xlink:href="017/01/740.jpg" pagenum="724"/>cu&longs;&longs;i &longs;uperficiem ad angulos &aelig;quales, aut in&aelig;quales. </s> <s>Po&longs;tremum caput, ex quo re&longs;i&longs;tenti&aelig; modus de&longs;umitur in <lb/>percu&longs;&longs;ionibus, e&longs;t ip&longs;a po&longs;itio corporis percu&longs;&longs;i, prout direct&egrave;, <lb/>aut obliqu&egrave;, ictum excipit, hoc e&longs;t quatenus linea directionis <lb/>mot&ucirc;s, quo fertur corpus percutiens, incurrit in corporis per-<pb xlink:href="017/01/740.jpg" pagenum="724"/>cu&longs;&longs;i &longs;uperficiem ad angulos &aelig;quales, aut in&aelig;quales. </s>
  
Line 11589 
Line 11581 
  
 <lb/><s>Sic ha&longs;tam &longs;i obliqu&egrave; contorqueas in rupem, non mod&ograve; in&aelig;&shy;<lb/>qualitatem angulorum deprehendes, &longs;ed vix reflexionem fieri <lb/>admittes; quia videlicet extremo ha&longs;t&aelig; calce rupem tangente, <lb/>reliqu&aelig; partes habentes circa centrum gravitatis in&aelig;qualia mo&shy;<lb/>menta, vald&egrave; turbant motum: &longs;ol&ugrave;m autem quando ha&longs;ta in <lb/>planum impingitur, aut cadit, ad perpendiculum, &longs;ervata re&shy;<lb/>flexionis regul&acirc; ad angulos rectos re&longs;ilit; quia tunc partes om&shy;<lb/>nes circa centrum gravitatis paria habent momenta. </s> <lb/><s>Sic ha&longs;tam &longs;i obliqu&egrave; contorqueas in rupem, non mod&ograve; in&aelig;&shy;<lb/>qualitatem angulorum deprehendes, &longs;ed vix reflexionem fieri <lb/>admittes; quia videlicet extremo ha&longs;t&aelig; calce rupem tangente, <lb/>reliqu&aelig; partes habentes circa centrum gravitatis in&aelig;qualia mo&shy;<lb/>menta, vald&egrave; turbant motum: &longs;ol&ugrave;m autem quando ha&longs;ta in <lb/>planum impingitur, aut cadit, ad perpendiculum, &longs;ervata re&shy;<lb/>flexionis regul&acirc; ad angulos rectos re&longs;ilit; quia tunc partes om&shy;<lb/>nes circa centrum gravitatis paria habent momenta. </s>
  
 <s>H&aelig;c au&shy;<lb/>tem momentorum diver&longs;itas in globo non reperitur, ni&longs;i fort&egrave; <lb/>aut deficiat &agrave; perfect<gap/> rotunditate, aut centrum magnitudinis <lb/>non &longs;it idem cum centro gravitatis, ade&ograve; ut linea punctum <lb/>contact&ucirc;s cum centro gravitatis, jungens non &longs;it plano re&shy;<lb/>flectenti perpendicularis; tunc enim perturbaretur globi <lb/>reflexio. </s></p><p type="main"> <s>H&aelig;c au&shy;<lb/>tem momentorum diver&longs;itas in globo non reperitur, ni&longs;i fort&egrave; <lb/>aut deficiat &agrave; perfect&acirc; rotunditate, aut centrum magnitudinis <lb/>non &longs;it idem cum centro gravitatis, ade&ograve; ut linea punctum <lb/>contact&ucirc;s cum centro gravitatis, jungens non &longs;it plano re&shy;<lb/>flectenti perpendicularis; tunc enim perturbaretur globi <lb/>reflexio. </s></p><p type="main">
  
 <s>Ex dictis &longs;atis apert&egrave; con&longs;tat reflexionem non ex impetu de&shy;<lb/>&longs;umendam e&longs;&longs;e, &longs;ed ex directione motus, cui opponitur corpus <lb/>reflectens, juxta hu us po&longs;itionem perpendicularem aut obli&shy;<lb/>quam: multus enim impetus aliquando officere pote&longs;t &aelig;quali&shy;<lb/>tati angulorum, &longs;i ex colli&longs;ione corporis impacti cum corpore <lb/>reflectente, aut alterutrum, aut utrumque notabiliter cedat, <lb/>ade&ograve; ut non contingat &longs;incera reflexio. </s> <s>Ex dictis &longs;atis apert&egrave; con&longs;tat reflexionem non ex impetu de&shy;<lb/>&longs;umendam e&longs;&longs;e, &longs;ed ex directione motus, cui opponitur corpus <lb/>reflectens, juxta hu us po&longs;itionem perpendicularem aut obli&shy;<lb/>quam: multus enim impetus aliquando officere pote&longs;t &aelig;quali&shy;<lb/>tati angulorum, &longs;i ex colli&longs;ione corporis impacti cum corpore <lb/>reflectente, aut alterutrum, aut utrumque notabiliter cedat, <lb/>ade&ograve; ut non contingat &longs;incera reflexio. </s>
  
Line 11625 
Line 11617 
  
 <s>Quare occurrant &longs;ibi <lb/>globi in puncto A; &amp; illo&shy;<lb/>rum directiones prim&ograve; e&aelig; <lb/>&longs;int, qu&aelig; &longs;ibi maxim&egrave; ad&shy;<lb/>ver&longs;antes in rectam lineam <lb/>BC co&euml;ant: haud dubium <lb/>quin globus V per rectam <lb/>AB, &amp; globus R per rectam <lb/>AC re&longs;iliat, uterque per li&shy;<lb/>neam, qu&acirc; venit, jungentem <lb/>cum puncto contact&ucirc;s Centrum impet&ucirc;s: &longs;implici enim di&shy;<lb/>rectione alter advers&ugrave;s alterum fertur, &amp; &longs;ibi toto conatu re&shy;<lb/>pugnant. </s> <s>Quare occurrant &longs;ibi <lb/>globi in puncto A; &amp; illo&shy;<lb/>rum directiones prim&ograve; e&aelig; <lb/>&longs;int, qu&aelig; &longs;ibi maxim&egrave; ad&shy;<lb/>ver&longs;antes in rectam lineam <lb/>BC co&euml;ant: haud dubium <lb/>quin globus V per rectam <lb/>AB, &amp; globus R per rectam <lb/>AC re&longs;iliat, uterque per li&shy;<lb/>neam, qu&acirc; venit, jungentem <lb/>cum puncto contact&ucirc;s Centrum impet&ucirc;s: &longs;implici enim di&shy;<lb/>rectione alter advers&ugrave;s alterum fertur, &amp; &longs;ibi toto conatu re&shy;<lb/>pugnant. </s>
  
 <s>Deinde obliquus &longs;it morus, &amp; globi R directio &longs;it DE: <lb/>quapropter RE directio qu&aelig;dam e&longs;t mixta ex line&acirc; maxim&aelig; re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tenti&aelig; RA, &amp; ex line&acirc; nullius re&longs;i&longs;tenti&aelig; R<gap/>, ita ut partim <lb/>vers&ugrave;s A, partim vers&ugrave;s I tendat: priorem directionem vers&ugrave;s A <lb/>metitur linea RF, po&longs;teriorem vers&ugrave;s I metitur linea FE. <!-- KEEP S--></s> <s>Deinde obliquus &longs;it morus, &amp; globi R directio &longs;it DE: <lb/>quapropter RE directio qu&aelig;dam e&longs;t mixta ex line&acirc; maxim&aelig; re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tenti&aelig; RA, &amp; ex line&acirc; nullius re&longs;i&longs;tenti&aelig; RI, ita ut partim <lb/>vers&ugrave;s A, partim vers&ugrave;s I tendat: priorem directionem vers&ugrave;s A <lb/>metitur linea RF, po&longs;teriorem vers&ugrave;s I metitur linea FE. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Cum <pb xlink:href="017/01/753.jpg" pagenum="737"/>igitur globus V &longs;ol&ugrave;m priori directioni RF opponatur, h&aelig;c <lb/>mutatur in oppo&longs;itam RG, manet autem directio vers&ugrave;s I &aelig;qua&shy;<lb/>lis ip&longs;i FE, &amp; e&longs;t GH: propterea motus centri R e&longs;t RH <lb/>parallelus motui puncti A, quod per lineam KA incidens in <lb/>Tangentem MN, reflecteretur ad angulos &aelig;quales KAN &amp; <lb/>LAM percurrendo lineam AL. <!-- KEEP S--></s> <s>Cum <pb xlink:href="017/01/753.jpg" pagenum="737"/>igitur globus V &longs;ol&ugrave;m priori directioni RF opponatur, h&aelig;c <lb/>mutatur in oppo&longs;itam RG, manet autem directio vers&ugrave;s I &aelig;qua&shy;<lb/>lis ip&longs;i FE, &amp; e&longs;t GH: propterea motus centri R e&longs;t RH <lb/>parallelus motui puncti A, quod per lineam KA incidens in <lb/>Tangentem MN, reflecteretur ad angulos &aelig;quales KAN &amp; <lb/>LAM percurrendo lineam AL. <!-- KEEP S--></s>
  
Line 12443 
Line 12435 
  
 <s>Hinc &longs;i plura fuerint Compo&longs;ita Tympana, eorum Ratio, <lb/>qu&aelig; ex Rationibus diametrorum tympanorum ad &longs;uorum <lb/>Axium diametros componitur, a&longs;&longs;umenda e&longs;t, atque attenden&shy;<lb/>dum quoties volvatur cochlea, ut primum tympanum cochle&aelig; <lb/>proximum circumagatur: deinde per numerum dentium primi <lb/>tympani ducendus e&longs;t motus potenti&aelig; manubrio cochle&aelig; appli&shy;<lb/>cat&aelig;; &amp; ex Ratione tympanorum, atque ex Ratione Cochle&aelig;, <lb/>componenda e&longs;t Ratio. <!-- KEEP S--></s> <s>Hinc &longs;i plura fuerint Compo&longs;ita Tympana, eorum Ratio, <lb/>qu&aelig; ex Rationibus diametrorum tympanorum ad &longs;uorum <lb/>Axium diametros componitur, a&longs;&longs;umenda e&longs;t, atque attenden&shy;<lb/>dum quoties volvatur cochlea, ut primum tympanum cochle&aelig; <lb/>proximum circumagatur: deinde per numerum dentium primi <lb/>tympani ducendus e&longs;t motus potenti&aelig; manubrio cochle&aelig; appli&shy;<lb/>cat&aelig;; &amp; ex Ratione tympanorum, atque ex Ratione Cochle&aelig;, <lb/>componenda e&longs;t Ratio. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Sit cochlea eadem, qu&aelig; pri&ugrave;s, eod&eacute;m&shy;<lb/>que manubrio in&longs;tructa, ade&ograve; ut potentia &longs;emel cochleam ver&shy;<lb/>&longs;ans de&longs;cribat circuli peripheriam digitorum fer&egrave; 44; &amp; pri&shy;<lb/>mum tympanum habens peripheriam dig.25 in dentes 24 di&longs;tri&shy;<lb/>butam, dum &longs;emel volvitur, potentia vicies &amp; quater periphe&shy;<lb/>riam dig.44 de&longs;cribens percurrit digitos 10<gap/>6. Sit idem pri&shy;<lb/>mum tympanum ad &longs;uum Axem &longs;triatum ut 4 ad 1, &longs;ecundum <lb/>tympanum ad &longs;uum Axem fune ductario involutum &longs;it ut 3 ad 2: <lb/>Ratio compo&longs;ita horum duorum tympanorum e&longs;t ut 6 ad 1. <lb/>Cum ver&ograve; motus potenti&aelig; manubrio applicat&aelig; ad integrum <lb/>motum peripheri&aelig; tympani primi &longs;it ut 1056 ad 25 (nam &longs;ingu&shy;<lb/>l&aelig; conver&longs;iones manubrij cochle&aelig; ad motum unius dentis &longs;unt <lb/>ut 44 ad (25/24)) componatur h&aelig;c Ratio cum Ratione 6 ad 1, &amp; erit <lb/>motus potenti&aelig; ad motum ponderis axi &longs;ecundi tympani per fu&shy;<lb/>nem ductarium applicati, ut 6336 ad 25, hoc e&longs;t fer&egrave; ut 253 1/2 <lb/>ad 1: atque ade&ograve; quo conatu potentia moveret libras decem; <lb/>hac machin&acirc; movebit libras 2535. </s></p><p type="main"> <s>Sit cochlea eadem, qu&aelig; pri&ugrave;s, eod&eacute;m&shy;<lb/>que manubrio in&longs;tructa, ade&ograve; ut potentia &longs;emel cochleam ver&shy;<lb/>&longs;ans de&longs;cribat circuli peripheriam digitorum fer&egrave; 44; &amp; pri&shy;<lb/>mum tympanum habens peripheriam dig.25 in dentes 24 di&longs;tri&shy;<lb/>butam, dum &longs;emel volvitur, potentia vicies &amp; quater periphe&shy;<lb/>riam dig.44 de&longs;cribens percurrit digitos 1056. <!--neuer Satz-->Sit idem pri&shy;<lb/>mum tympanum ad &longs;uum Axem &longs;triatum ut 4 ad 1, &longs;ecundum <lb/>tympanum ad &longs;uum Axem fune ductario involutum &longs;it ut 3 ad 2: <lb/>Ratio compo&longs;ita horum duorum tympanorum e&longs;t ut 6 ad 1. <lb/><!--neuer Satz-->Cum ver&ograve; motus potenti&aelig; manubrio applicat&aelig; ad integrum <lb/>motum peripheri&aelig; tympani primi &longs;it ut 1056 ad 25 (nam &longs;ingu&shy;<lb/>l&aelig; conver&longs;iones manubrij cochle&aelig; ad motum unius dentis &longs;unt <lb/>ut 44 ad 25/24) componatur h&aelig;c Ratio cum Ratione 6 ad 1, &amp; erit <lb/>motus potenti&aelig; ad motum ponderis axi &longs;ecundi tympani per fu&shy;<lb/>nem ductarium applicati, ut 6336 ad 25, hoc e&longs;t fer&egrave; ut 253 1/2 <lb/>ad 1: atque ade&ograve; quo conatu potentia moveret libras decem; <lb/>hac machin&acirc; movebit libras 2535. </s></p><p type="main">
  
 <s>Ver&ugrave;m adhuc augeri po&longs;&longs;unt vires Cochle&aelig; Infinit&aelig; non <lb/>multiplicatis tympanis dentatis, &longs;ed cum illo unico, quod &agrave; <lb/>Cochle&acirc; movetur, componendo Trochleas: &longs;i videlicet alteri <lb/>Trochle&aelig; adnectatur pondus, altera Trochlea alicubi firmetur: <lb/>tum funis ductarius, qui &agrave; Potenti&acirc; arripiendus e&longs;&longs;et atque <lb/>trahendus, axi tympani alligetur. </s> <s>Ver&ugrave;m adhuc augeri po&longs;&longs;unt vires Cochle&aelig; Infinit&aelig; non <lb/>multiplicatis tympanis dentatis, &longs;ed cum illo unico, quod &agrave; <lb/>Cochle&acirc; movetur, componendo Trochleas: &longs;i videlicet alteri <lb/>Trochle&aelig; adnectatur pondus, altera Trochlea alicubi firmetur: <lb/>tum funis ductarius, qui &agrave; Potenti&acirc; arripiendus e&longs;&longs;et atque <lb/>trahendus, axi tympani alligetur. </s>
  
 <s>Nam &longs;i Ratio, quam Tro&shy;<lb/>chle&aelig; inferunt, componatur cum Ratione Axis in Peritrochio, <lb/>atque Ratione Cochle&aelig;, fit Ratio ex tribus Rationibus trium <pb xlink:href="017/01/803.jpg" pagenum="787"/>Facultatum compo&longs;ita. </s> <s>Nam &longs;i Ratio, quam Tro&shy;<lb/>chle&aelig; inferunt, componatur cum Ratione Axis in Peritrochio, <lb/>atque Ratione Cochle&aelig;, fit Ratio ex tribus Rationibus trium <pb xlink:href="017/01/803.jpg" pagenum="787"/>Facultatum compo&longs;ita. </s>
  
 <s>Sic Ratio Cochle&aelig; &longs;it, ut pri&ugrave;s, 44 ad (25/24<gap/>) <lb/>Ratio Tympani ad Axem &longs;it 4 ad 1, Ratio Trochlearum, capite <lb/>funis ad trochleam ponderis alligato (&longs;int autem Trochle&aelig; bi&shy;<lb/>norum orbiculorum) &longs;it 5 ad 1: tres h&aelig; Rationes Compo&longs;it&aelig; <lb/>con&longs;tituunt Rationem 845 ad 1. Quare quo conatu moveres <lb/>libras decem, movebis libras 8450 tam facili &amp; parabili ma&shy;<lb/>chin&acirc;. </s></p><p type="main"> <s>Sic Ratio Cochle&aelig; &longs;it, ut pri&ugrave;s, 44 ad 25/24, <lb/>Ratio Tympani ad Axem &longs;it 4 ad 1, Ratio Trochlearum, capite <lb/>funis ad trochleam ponderis alligato (&longs;int autem Trochle&aelig; bi&shy;<lb/>norum orbiculorum) &longs;it 5 ad 1: tres h&aelig; Rationes Compo&longs;it&aelig; <lb/>con&longs;tituunt Rationem 845 ad 1. Quare quo conatu moveres <lb/>libras decem, movebis libras 8450 tam facili &amp; parabili ma&shy;<lb/>chin&acirc;. </s></p><p type="main">
  
 <s>Ob&longs;ervanda &longs;unt autem tam commoda, qu&agrave;m incommoda, <lb/>qu&aelig; hujus machin&aelig;, &longs;cilicet Cochle&aelig; Infinit&aelig; u&longs;um comitan&shy;<lb/>tur. </s> <s>Ob&longs;ervanda &longs;unt autem tam commoda, qu&agrave;m incommoda, <lb/>qu&aelig; hujus machin&aelig;, &longs;cilicet Cochle&aelig; Infinit&aelig; u&longs;um comitan&shy;<lb/>tur. </s>
  
 <s>Neque in po&longs;tremis illud numerandum e&longs;t, quod tantul<gap/><lb/>machinula facillim&egrave; transferri pote&longs;t, ad pondera &longs;atis magn<gap/><lb/>dimovenda; maxim&egrave; &longs;i in plano raptanda &longs;int &longs;uppo&longs;itis &longs;cytalis <lb/>&amp; trochle&aelig; adhibeantur, quas non ade&ograve; cra&longs;&longs;o fune connect <lb/>oportet, quemadmodum &longs;i in &longs;ublime attollendum e&longs;&longs;et pon&shy;<lb/>dus, &amp; fune ip&longs;o retinendum, ne relabatur. </s></p><p type="main"> <s>Neque in po&longs;tremis illud numerandum e&longs;t, quod tantula <lb/>machinula facillim&egrave; transferri pote&longs;t, ad pondera &longs;atis magna <lb/>dimovenda; maxim&egrave; &longs;i in plano raptanda &longs;int &longs;uppo&longs;itis &longs;cytalis <lb/>&amp; trochle&aelig; adhibeantur, quas non ade&ograve; cra&longs;&longs;o fune connecti <lb/>oportet, quemadmodum &longs;i in &longs;ublime attollendum e&longs;&longs;et pon&shy;<lb/>dus, &amp; fune ip&longs;o retinendum, ne relabatur. </s></p><p type="main">
  
 <s>Adde non requiri ampliora &longs;patia, ut cochlea huju&longs;modi infi <lb/>nita circumagatur, &amp; vel &longs;edentem hominem &longs;ol&acirc;, neque mul&shy;<lb/>t&acirc;, lacertorum manubrium ver&longs;antium contentione po&longs;&longs;e mo&shy;<lb/>tum qu&aelig;&longs;itum perficere: atque &longs;i pondus attollatur, licet poten <lb/>ti&aelig;, quandocumque libitum fuerit, ce&longs;&longs;are &agrave; motu, quin pon <lb/>dus &longs;u&longs;pen&longs;um recidat, etiam&longs;i neque illi fulcrum &longs;ubjiciatui <lb/>neque cochle&aelig; manubrium retinaculo aliquo firmetur. </s> <s>Adde non requiri ampliora &longs;patia, ut cochlea huju&longs;modi infi <lb/>nita circumagatur, &amp; vel &longs;edentem hominem &longs;ol&acirc;, neque mul&shy;<lb/>t&acirc;, lacertorum manubrium ver&longs;antium contentione po&longs;&longs;e mo&shy;<lb/>tum qu&aelig;&longs;itum perficere: atque &longs;i pondus attollatur, licet poten <lb/>ti&aelig;, quandocumque libitum fuerit, ce&longs;&longs;are &agrave; motu, quin pon <lb/>dus &longs;u&longs;pen&longs;um recidat, etiam&longs;i neque illi fulcrum &longs;ubjiciatui <lb/>neque cochle&aelig; manubrium retinaculo aliquo firmetur. </s>
  
 <s>Ver&ugrave;r <lb/>in attollendis ingentibus oneribus non expedit hac machin <lb/>uti, ni&longs;i tympanum dentatum &longs;atis magnum fuerit, ut Axer <lb/>cra&longs;&longs;iorem atque validiorem admittat, cui ductarius funis cir <lb/>cumduci queat; hic autem funis cum <expan abbr="te&ntilde;uis">tennuis</expan> e&longs;&longs;e non po&longs;&longs;it, n<gap/><lb/>que exilem Axem exigit. </s> <s>Ver&ugrave;r <lb/>in attollendis ingentibus oneribus non expedit hac machin&acirc; <lb/>uti, ni&longs;i tympanum dentatum &longs;atis magnum fuerit, ut Axem <lb/>cra&longs;&longs;iorem atque validiorem admittat, cui ductarius funis cir <lb/>cumduci queat; hic autem funis cum <expan abbr="te&ntilde;uis">tennuis</expan> e&longs;&longs;e non po&longs;&longs;it, ne&shy;<lb/>que exilem Axem exigit. </s>
  
 <s>Pr&aelig;terea di&longs;&longs;imulandum non e&longs;t per <lb/>culum, ne cochlea inutilis fiat; &longs;i videlicet vel unicus tympan <lb/>dens excutiatur: ubi enim in conver&longs;ione ad cam lacunai <lb/>ventum fuerit, illico ce&longs;&longs;at tympani conver&longs;io, cum nullus ej<gap/><lb/>dens occurrat cochle&aelig;. </s> <s>Pr&aelig;terea di&longs;&longs;imulandum non e&longs;t per <lb/>culum, ne cochlea inutilis fiat; &longs;i videlicet vel unicus tympano <lb/>dens excutiatur: ubi enim in conver&longs;ione ad cam lacunam <lb/>ventum fuerit, illico ce&longs;&longs;at tympani conver&longs;io, cum nullus ejus <lb/>dens occurrat cochle&aelig;. </s>
  
 <s>Propterea rem prudenter admini&longs;tra<gap/><lb/>oportet, ut congrua machina eligatur. </s></p><p type="main"> <s>Propterea rem prudenter admini&longs;trare <lb/>oportet, ut congrua machina eligatur. </s></p><p type="main">
  
 <s>Porr&ograve; non contemnenda utilitas ex Cochle&acirc; hac infinit&acirc; pe <lb/>cipi pote&longs;t ad augendas communis Cochle&aelig; vires &longs;iv&egrave; preme <lb/>tis, &longs;iv&egrave; etiam attrahentis. </s> <s>Porr&ograve; non contemnenda utilitas ex Cochle&acirc; hac infinit&acirc; pe <lb/>cipi pote&longs;t ad augendas communis Cochle&aelig; vires &longs;iv&egrave; preme <lb/>tis, &longs;iv&egrave; etiam attrahentis. </s>
  
 <s>Eo videlicet loco, ubi aptandus e <lb/>fet Radius ad Cochle&aelig; conver&longs;ionem, tympanum dentatum a<gap/><lb/>jiciatur, ex cujus centro exeat cylindrus in cochleam deform<gap/><lb/>tus, &amp; Matrici in&longs;ertus: tympani ver&ograve; dentes congru&acirc; cochle<gap/><pb xlink:href="017/01/804.jpg" pagenum="788"/>infinit&aelig; &longs;pir&acirc; excipiantur: Manubrio enim ver&longs;ato cochlea in&shy;<lb/>finita convertitur, &amp; &longs;ingulis conver&longs;ionibus &longs;ingulos tympani <lb/>dentes, alios &longs;ubinde atque alios promovens, tympani covolu&shy;<lb/>tionem efficit, atque cum eo pariter infixa cochlea ver&longs;atur. </s> <s>Eo videlicet loco, ubi aptandus e&longs;&shy;<lb/>&longs;et Radius ad Cochle&aelig; conver&longs;ionem, tympanum dentatum ad&shy;<lb/>jiciatur, ex cujus centro exeat cylindrus in cochleam deforma&shy;<lb/>tus, &amp; Matrici in&longs;ertus: tympani ver&ograve; dentes congru&acirc; cochle&aelig; <pb xlink:href="017/01/804.jpg" pagenum="788"/>infinit&aelig; &longs;pir&acirc; excipiantur: Manubrio enim ver&longs;ato cochlea in&shy;<lb/>finita convertitur, &amp; &longs;ingulis conver&longs;ionibus &longs;ingulos tympani <lb/>dentes, alios &longs;ubinde atque alios promovens, tympani covolu&shy;<lb/>tionem efficit, atque cum eo pariter infixa cochlea ver&longs;atur. </s>
  
 <lb/><s>Prudenti autem Machinatori non deerit methodus, qua huju&longs;&shy;<lb/>modi Cochlea infinita applicetur, &amp; &longs;imul cum tympano den&shy;<lb/>tato deprimatur aut attollatur, &longs;i opus fuerit. </s> <lb/><s>Prudenti autem Machinatori non deerit methodus, qua huju&longs;&shy;<lb/>modi Cochlea infinita applicetur, &amp; &longs;imul cum tympano den&shy;<lb/>tato deprimatur aut attollatur, &longs;i opus fuerit. </s>
  
Line 12473 
Line 12465 
  
 <s>Sit ex. </s> <s>Sit ex. </s>
  
 <s>gr. <lb/><!-- REMOVE S-->&longs;pirarum cochle&aelig; prementis intervallum &longs;ubtriplum &longs;emidia&shy;<lb/>metri tympani, cui illa infixa e&longs;t: igitur Ratio perimetri tym&shy;<lb/>pani ad intervallum &longs;pirarum e&longs;t ut (18 84/100) ad 1. At Cochle&aelig; in&shy;<lb/>finit&aelig; manubrium ad eju&longs;dem &longs;pirarum di&longs;tantiam &longs;it ut 10 ad <gap/><lb/>Motus igitur potenti&aelig; manubrium ver&longs;antis e&longs;t ut peripheria <lb/>de&longs;cripta (62 83/100) ad motum unius dentis tympani ut 1. Ratio <lb/>itaque ex his duabus Rationibus Compo&longs;ita e&longs;t (1183 7/10) ad 1. <lb/>Ex quo &longs;atis innote&longs;cit, quanto virium incremento addatur co&shy;<lb/>chle&aelig; vulgari cochlea h&aelig;c infinita tam brevi manubrio in&shy;<lb/>&longs;tructa, loco vectis admodum longi, quem &longs;patij angu&longs;ti&aelig; non <lb/>caperent. </s> <s>gr. <lb/><!-- REMOVE S-->&longs;pirarum cochle&aelig; prementis intervallum &longs;ubtriplum &longs;emidia&shy;<lb/>metri tympani, cui illa infixa e&longs;t: igitur Ratio perimetri tym&shy;<lb/>pani ad intervallum &longs;pirarum e&longs;t ut 18 84/100 ad 1. <!--neuer Satz-->At Cochle&aelig; in&shy;<lb/>finit&aelig; manubrium ad eju&longs;dem &longs;pirarum di&longs;tantiam &longs;it ut 10 ad 1: <lb/>Motus igitur potenti&aelig; manubrium ver&longs;antis e&longs;t ut peripheria <lb/>de&longs;cripta 62 83/100 ad motum unius dentis tympani ut 1. <!--neuer Satz-->Ratio <lb/>itaque ex his duabus Rationibus Compo&longs;ita e&longs;t 1183 7/10 ad 1. <lb/><!--neuer Satz-->Ex quo &longs;atis innote&longs;cit, quanto virium incremento addatur co&shy;<lb/>chle&aelig; vulgari cochlea h&aelig;c infinita tam brevi manubrio in&shy;<lb/>&longs;tructa, loco vectis admodum longi, quem &longs;patij angu&longs;ti&aelig; non <lb/>caperent. </s>
  
 </p><p type="main"> </p><p type="main">
  


Legend:
Removed from v.1.2 
changed lines
 Added in v.1.3