| version 1.25, 2007/04/18 16:06:55 |
version 1.26, 2007/04/19 17:00:39 |
| |
| <s id="s.007877">Sed talpa quinque &longs;en&longs;us habet, vi&longs;um <lb/>tamen hebetem ratione finis. </s> | <s id="s.007877">Sed talpa quinque &longs;en&longs;us habet, vi&longs;um <lb/>tamen hebetem ratione finis. </s> |
| <s id="s.007878">Cùm enim <lb/>&longs;ub terra habitet, &longs;i oculos præacutos ha­<lb/>beret, nil videns contri&longs;taretur: non enim <lb/>in ob&longs;curo videret. </s> | <s id="s.007878">Cùm enim <lb/>&longs;ub terra habitet, &longs;i oculos præacutos ha­<lb/>beret, nil videns contri&longs;taretur: non enim <lb/>in ob&longs;curo videret. </s> |
| <s id="s.007879">Quòd &longs;i acri e&longs;&longs;et in­<lb/>tuitu, molles haberet oculos, & facilè à <lb/>terra læderetur quacunque occa&longs;ione, nec <lb/>tamen quicquam videret iucundum: ce&longs;­<lb/>&longs;átque finis in habitantibus &longs;ub terra per­<lb/>petuò, quorum cau&longs;a facti &longs;unt oculi, vt <lb/>&longs;cilicet à longè &longs;entiret: ip&longs;a verò non in <lb/>cauernis habitat, &longs;ed &longs;olidam terebat ter­<lb/>ram. </s> | <s id="s.007879">Quòd &longs;i acri e&longs;&longs;et in­<lb/>tuitu, molles haberet oculos, & facilè à <lb/>terra læderetur quacunque occa&longs;ione, nec <lb/>tamen quicquam videret iucundum: ce&longs;­<lb/>&longs;átque finis in habitantibus &longs;ub terra per­<lb/>petuò, quorum cau&longs;a facti &longs;unt oculi, vt <lb/>&longs;cilicet à longè &longs;entiret: ip&longs;a verò non in <lb/>cauernis habitat, &longs;ed &longs;olidam terebat ter­<lb/>ram. </s> |
| <s id="s.007880">Auditu igitur potius indiguit: nam <lb/>quum in terræ &longs;uper&longs;icie habitare cogatur, <lb/>ob cibum fo&longs;&longs;orum pericula, & aliorum <lb/>animalium vim effugere auditu debuit: <lb/>quamobrem commodi&longs;&longs;imè tran&longs;lata e&longs;t <lb/>facultas videndi in acutiorem auditum: Au­<lb/>dit enim optimè. </s> | <s id="s.007880">Auditu igitur potius indiguit: nam <lb/>quum in terræ &longs;uperficie habitare cogatur, <lb/>ob cibum fo&longs;&longs;orum pericula, & aliorum <lb/>animalium vim effugere auditu debuit: <lb/>quamobrem commodi&longs;&longs;imè tran&longs;lata e&longs;t <lb/>facultas videndi in acutiorem auditum: Au­<lb/>dit enim optimè. </s> |
| <s id="s.007881">Sed neque oculis omninò <lb/>caret, verùm habet paruos admodum & pro­<lb/>minentes, ac nigros &longs;ub pili&longs;que latentes. <lb/></s> | <s id="s.007881">Sed neque oculis omninò <lb/>caret, verùm habet paruos admodum & pro­<lb/>minentes, ac nigros &longs;ub pili&longs;que latentes. <lb/></s> |
| <s id="s.007882">Omne igitur quod generatur ex animali, <lb/>perfectum e&longs;t animal, cuius membri diui&longs;io <lb/>iam explicata e&longs;t. </s> | <s id="s.007882">Omne igitur quod generatur ex animali, <lb/>perfectum e&longs;t animal, cuius membri diui&longs;io <lb/>iam explicata e&longs;t. </s> |
| </p> | </p> |
| |
| <s id="s.007885"><margin.target id="marg1095"/>Pi&longs;ces cur ex <lb/>ouis generen­<lb/>tur.</s> | <s id="s.007885"><margin.target id="marg1095"/>Pi&longs;ces cur ex <lb/>ouis generen­<lb/>tur.</s> |
| </p> | </p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s id="s.007886"><margin.target id="marg1096"/>Pi&longs;ces cur <lb/>adeò multi­<lb/>plicencur.</s> | <s id="s.007886"><margin.target id="marg1096"/>Pi&longs;ces cur <lb/>adeò multi­<lb/>plicentur.</s> |
| </p> | </p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s id="s.007887"><margin.target id="marg1097"/>Demon&longs;tra­<lb/>tio o&longs;tendens <lb/>nullum ani­<lb/>mal imperfe­<lb/>ctum animal <lb/>generare ex <lb/>&longs;e.</s> | <s id="s.007887"><margin.target id="marg1097"/>Demon&longs;tra­<lb/>tio o&longs;tendens <lb/>nullum ani­<lb/>mal imperfe­<lb/>ctum animal <lb/>generare ex <lb/>&longs;e.</s> |
| |
| <s id="s.007893">Cancri plures habent pedes quàm qua­<lb/>tuor. </s> | <s id="s.007893">Cancri plures habent pedes quàm qua­<lb/>tuor. </s> |
| <s id="s.007894">Sed hic numerus animalibus &longs;atis­<lb/>facit pedes verè habentibus. </s> | <s id="s.007894">Sed hic numerus animalibus &longs;atis­<lb/>facit pedes verè habentibus. </s> |
| <s id="s.007895">Homo loco <lb/>duorum anteriorum pedum habet bracchia <lb/>manú&longs;que, vt aues alas. </s> | <s id="s.007895">Homo loco <lb/>duorum anteriorum pedum habet bracchia <lb/>manú&longs;que, vt aues alas. </s> |
| <s id="s.007896">Differunt & for­<lb/>ma oris, & cute, quæ quibu&longs;dam & cum <lb/>pilo, aliis &longs;quama, aculcis, cortice, <lb/>pluma. </s> | <s id="s.007896">Differunt & for­<lb/>ma oris, & cute, quæ quibu&longs;dam & cum <lb/>pilo, aliis &longs;quama, aculeis, cortice, <lb/>pluma. </s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.007897">Quædam verò varij generis &longs;unt, incer­<lb/><arrow.to.target n="marg1099"/><lb/>tæque naturæ, vt animal, quod præ&longs;enti <lb/>anno decimanona men&longs;is Ianuarij, Papiæ <lb/>vidimus. </s> | <s id="s.007897">Quædam verò varij generis &longs;unt, incer­<lb/><arrow.to.target n="marg1099"/><lb/>tæque naturæ, vt animal, quod præ&longs;enti <lb/>anno decimanona men&longs;is Ianuarij, Papiæ <lb/>vidimus. </s> |
| |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.007919">Ergo nunc Britannia inclyta vellere e&longs;t. <lb/><arrow.to.target n="marg1102"/><lb/>Nec mirum, cùm nullum animal venenatum <lb/>mittat, imò nec infe&longs;tum præter vulpem <lb/>olim & lupum: nunc verò exterminatis <lb/>etiam lupis, tutò pecus vagatur. </s> | <s id="s.007919">Ergo nunc Britannia inclyta vellere e&longs;t. <lb/><arrow.to.target n="marg1102"/><lb/>Nec mirum, cùm nullum animal venenatum <lb/>mittat, imò nec infe&longs;tum præter vulpem <lb/>olim & lupum: nunc verò exterminatis <lb/>etiam lupis, tutò pecus vagatur. </s> |
| <s id="s.007920">Rore cœ­<lb/>li &longs;itim &longs;edant greges, ab omni alio potu <lb/>arcentur, quòd aquæ ibi ouibus &longs;int exitia­<lb/>les: quia tamen in pabulo humido vermes <lb/>multi abundant. </s> | <s id="s.007920">Rore cœ­<lb/>li &longs;itim &longs;edant greges, ab omni alio potu <lb/>arcentur, quòd aquæ ibi ouibus &longs;int exitia­<lb/>les: quia tamen in pabulo humido vermes <lb/>multi abundant. </s> |
| <s id="s.007921">Cornicum adeò multitudo <lb/><arrow.to.target n="marg1103"/><lb/>creuit vt ob frugum damna nuper publico <lb/>con&longs;ilio illas perdentibus propo&longs;ita præmia <lb/>&longs;int: vbi enim pabulum, ibi animalia &longs;unt, <lb/>quæ eo ve&longs;cuntur, atquo immodicè, tunc <lb/>multiplicantur cùm vbique abundauerit. <lb/></s> | <s id="s.007921">Cornicum adeò multitudo <lb/><arrow.to.target n="marg1103"/><lb/>creuit vt ob frugum damna nuper publico <lb/>con&longs;ilio illas perdentibus propo&longs;ita præmia <lb/>&longs;int: vbi enim pabulum, ibi animalia &longs;unt, <lb/>quæ eo ve&longs;cuntur, atque immodicè, tunc <lb/>multiplicantur cùm vbique abundauerit. <lb/></s> |
| <s id="s.007922">Caret tamen ( vt dixi ) &longs;erpentibus, tribus <lb/>ex cau&longs;is, nam pauci po&longs;&longs;unt generari ob <lb/>frigus immen&longs;um: quia verò optimè coli­<lb/>tur, qui geniti &longs;unt exterminantur. </s> | <s id="s.007922">Caret tamen ( vt dixi ) &longs;erpentibus, tribus <lb/>ex cau&longs;is, nam pauci po&longs;&longs;unt generari ob <lb/>frigus immen&longs;um: quia verò optimè coli­<lb/>tur, qui geniti &longs;unt exterminantur. </s> |
| <s id="s.007923">Cùm au­<lb/>tem &longs;emel illis vacua fuerit, non potuerunt <lb/>aliunde aduenire, prohibente mari cùm in­<lb/>&longs;ula &longs;it. </s> | <s id="s.007923">Cùm au­<lb/>tem &longs;emel illis vacua fuerit, non potuerunt <lb/>aliunde aduenire, prohibente mari cùm in­<lb/>&longs;ula &longs;it. </s> |
| </p> | </p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s id="s.007924"><margin.target id="marg1102"/>Britanniæ <lb/>Iaus, & mi­<lb/>ra.</s> | <s id="s.007924"><margin.target id="marg1102"/>Britanniæ <lb/>laus, & mi­<lb/>ra.</s> |
| </p> | </p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s id="s.007925"><margin.target id="marg1103"/>Cornicum <lb/>multitudo in <lb/>Britannia <lb/>cur &longs;it. <lb/></s> | <s id="s.007925"><margin.target id="marg1103"/>Cornicum <lb/>multitudo in <lb/>Britannia <lb/>cur &longs;it. <lb/></s> |
| |
| <s id="s.007986">Africi etiam <lb/>a&longs;inis colore fermè &longs;imiles, Bactriani fer­<lb/>rugineo. </s> | <s id="s.007986">Africi etiam <lb/>a&longs;inis colore fermè &longs;imiles, Bactriani fer­<lb/>rugineo. </s> |
| <s id="s.007987">Non &longs;olipedes &longs;unt propriè came­<lb/>li, &longs;ed qua&longs;i bi&longs;ulci: nec exqui&longs;itè bi&longs;ulci, <lb/>&longs;ed quinum digitorum pes quandam leuem <lb/>effigiem exprimit, parte etiam ve&longs;tigij <lb/>carno&longs;us, ob id per &longs;axa iter habentibus <lb/>inutilis. </s> | <s id="s.007987">Non &longs;olipedes &longs;unt propriè came­<lb/>li, &longs;ed qua&longs;i bi&longs;ulci: nec exqui&longs;itè bi&longs;ulci, <lb/>&longs;ed quinum digitorum pes quandam leuem <lb/>effigiem exprimit, parte etiam ve&longs;tigij <lb/>carno&longs;us, ob id per &longs;axa iter habentibus <lb/>inutilis. </s> |
| <s id="s.007988">Cæterùm, quod mirum e&longs;t, cùm <lb/>cornua non habeat, &longs;olus caret anteriori­<lb/>bus dentibus &longs;uperioris mandibulæ, vt <lb/>ceruus atque bos. </s> | <s id="s.007988">Cæterùm, quod mirum e&longs;t, cùm <lb/>cornua non habeat, &longs;olus caret anteriori­<lb/>bus dentibus &longs;uperioris mandibulæ, vt <lb/>ceruus atque bos. </s> |
| <s id="s.007989">Rumiuat quoque illorum <lb/>more, quod nece&longs;&longs;e e&longs;t: nam animalia non <lb/>ob id ruminant, quia cornua habeant, &longs;ed <lb/>&longs;ed quia dentibus carent anterioribus &longs;upe­<lb/>rioribus, quibus etiam camelus caret. </s> | <s id="s.007989">Ruminat quoque illorum <lb/>more, quod nece&longs;&longs;e e&longs;t: nam animalia non <lb/>ob id ruminant, quia cornua habeant, &longs;ed <lb/>&longs;ed quia dentibus carent anterioribus &longs;upe­<lb/>rioribus, quibus etiam camelus caret. </s> |
| <s id="s.007990">Vri­<lb/>nam ex auer&longs;o reddit, nam genitale retro <lb/>habet. </s> | <s id="s.007990">Vri­<lb/>nam ex auer&longs;o reddit, nam genitale retro <lb/>habet. </s> |
| <s id="s.007991">Equos naturali odio per&longs;equitur, & <lb/>grandis e&longs;t altitudine fermè elephanti, &longs;ed <lb/>ob colli! longitudinem: vnde aui nomen <lb/>etiam inditum &longs;truthiocameli. </s> | <s id="s.007991">Equos naturali odio per&longs;equitur, & <lb/>grandis e&longs;t altitudine fermè elephanti, &longs;ed <lb/>ob colli! longitudinem: vnde aui nomen <lb/>etiam inditum &longs;truthiocameli. </s> |
| <s id="s.007992">Corpore ta­<lb/>men toto camelus equo exilior e&longs;t, capite <lb/>paruo, oculis magnis, prominentibu&longs;que. <lb/></s> | <s id="s.007992">Corpore ta­<lb/>men toto camelus equo exilior e&longs;t, capite <lb/>paruo, oculis magnis, prominentibu&longs;que. <lb/></s> |
| |
| <s id="s.007995">Hugium <lb/>maximi dicuntur vnica gibba, minimi Ra­<lb/>guahil, qui centum milla pa&longs;&longs;uum in &longs;ingu­<lb/>los dies peragunt, &longs;unt enim leui&longs;&longs;imi, ap­<lb/>tiore&longs;que ad itinera quàm ad onera. </s> | <s id="s.007995">Hugium <lb/>maximi dicuntur vnica gibba, minimi Ra­<lb/>guahil, qui centum milla pa&longs;&longs;uum in &longs;ingu­<lb/>los dies peragunt, &longs;unt enim leui&longs;&longs;imi, ap­<lb/>tiore&longs;que ad itinera quàm ad onera. </s> |
| <s id="s.007996">Cur­<lb/>runt etiam celeriùs cameli equis Ni&longs;&longs;anis, <lb/>propter crurum longitudinem di&longs;tantiam­<lb/>que. </s> | <s id="s.007996">Cur­<lb/>runt etiam celeriùs cameli equis Ni&longs;&longs;anis, <lb/>propter crurum longitudinem di&longs;tantiam­<lb/>que. </s> |
| <s id="s.007997">Medium genus Becheti vocantur, du­<lb/>plici gibba. </s> | <s id="s.007997">Medium genus Becheti vocantur, du­<lb/>plici gibba. </s> |
| <s id="s.007998">Sed omnium optimi Africi: hi <lb/>enim ex Bactrianis Bibunt &longs;ingulis quin­<lb/>que diebus: & &longs;i <expan abbr="ãntea">anntea</expan>, læduntur: tolerant <lb/>tamen &longs;itim ad dies v&longs;que quindecim, tum <lb/><arrow.to.target n="marg1113"/><lb/>ex v&longs;u, tum quia animal &longs;it &longs;iccum, tum <lb/>quòd natura rectè cauerit vt animal quod <lb/>in de&longs;ertis vitam ageret, frequenti potu <lb/>minimè indigeret, vbi potus copia rarò e&longs;t. <lb/></s> | <s id="s.007998">Sed omnium optimi Africi: hi <lb/>enim ex Bactrianis Bibunt &longs;ingulis quin­<lb/>que diebus: & &longs;i <expan abbr="ãntea">antea</expan>, læduntur: tolerant <lb/>tamen &longs;itim ad dies v&longs;que quindecim, tum <lb/><arrow.to.target n="marg1113"/><lb/>ex v&longs;u, tum quia animal &longs;it &longs;iccum, tum <lb/>quòd natura rectè cauerit vt animal quod <lb/>in de&longs;ertis vitam ageret, frequenti potu <lb/>minimè indigeret, vbi potus copia rarò e&longs;t. <lb/></s> |
| <s id="s.007999">Similiter & inediæ patienti&longs;&longs;imus e&longs;t. </s> | <s id="s.007999">Similiter & inediæ patienti&longs;&longs;imus e&longs;t. </s> |
| <s id="s.008000">Vbi <lb/>verò contigerit ip&longs;um extenuari, primùm <lb/>quidem gibba, ob onus & &longs;olem, dor&longs;oque <lb/>extenuatur, pò&longs;t ventre, quòd ea pars mol­<lb/>lior &longs;it, & plurimo calore abundet: demum <lb/>cruribus ip&longs;is, tuncque iam laborat. </s> | <s id="s.008000">Vbi <lb/>verò contigerit ip&longs;um extenuari, primùm <lb/>quidem gibba, ob onus & &longs;olem, dor&longs;oque <lb/>extenuatur, pò&longs;t ventre, quòd ea pars mol­<lb/>lior &longs;it, & plurimo calore abundet: demum <lb/>cruribus ip&longs;is, tuncque iam laborat. </s> |
| <s id="s.008001">Caro <lb/>illius &longs;uaui&longs;&longs;ima e&longs;t, lac verò &longs;uaui&longs;&longs;imum <lb/>& &longs;aluberrimum. </s> | <s id="s.008001">Caro <lb/>illius &longs;uaui&longs;&longs;ima e&longs;t, lac verò &longs;uaui&longs;&longs;imum <lb/>& &longs;aluberrimum. </s> |
| |
| <s id="s.008084"><margin.target id="marg1115"/>Camelus <lb/>magis omni­<lb/>bus aliis <lb/>animalibus <lb/>videtur ho­<lb/>minum cau­<lb/>&longs;a factus.</s> | <s id="s.008084"><margin.target id="marg1115"/>Camelus <lb/>magis omni­<lb/>bus aliis <lb/>animalibus <lb/>videtur ho­<lb/>minum cau­<lb/>&longs;a factus.</s> |
| </p> | </p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s id="s.008085"><margin.target id="marg1116"/>Cur anima­<lb/>lia nobiliora <lb/>formam ba­<lb/>beant pro­<lb/>priam aliis <lb/>omnibus <lb/>ab&longs;imilem.</s> | <s id="s.008085"><margin.target id="marg1116"/>Cur anima­<lb/>lia nobiliora <lb/>formam ha­<lb/>beant pro­<lb/>priam aliis <lb/>omnibus <lb/>ab&longs;imilem.</s> |
| </p> | </p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s id="s.008086"><margin.target id="marg1117"/>Mulæ cur <lb/>&longs;teriles.</s> | <s id="s.008086"><margin.target id="marg1117"/>Mulæ cur <lb/>&longs;teriles.</s> |
| |
| <s id="s.008100">Alo­<lb/>peca è cane ac vulpe, quem vidi, ma&longs;culus <lb/>erat & mutus, ne&longs;cio an tales &longs;int omnes. <lb/></s> | <s id="s.008100">Alo­<lb/>peca è cane ac vulpe, quem vidi, ma&longs;culus <lb/>erat & mutus, ne&longs;cio an tales &longs;int omnes. <lb/></s> |
| <s id="s.008101">Hoc animal ingenio&longs;i&longs;&longs;imum videtur natu­<lb/>ra homini con&longs;ultò copula&longs;&longs;e, quòd &longs;emper <lb/>natura &longs;imilia &longs;imilibus nectere nitatur, & <lb/>morum &longs;imilitudo pariat, ac retineat amici­<lb/>tiam. </s> | <s id="s.008101">Hoc animal ingenio&longs;i&longs;&longs;imum videtur natu­<lb/>ra homini con&longs;ultò copula&longs;&longs;e, quòd &longs;emper <lb/>natura &longs;imilia &longs;imilibus nectere nitatur, & <lb/>morum &longs;imilitudo pariat, ac retineat amici­<lb/>tiam. </s> |
| <s id="s.008102">Grauis enim e&longs;&longs;et canis homini, ni <lb/>adeò &longs;olers natura e&longs;&longs;et: amatur ob diligen­<lb/>tiam & ingenium, quibus placet. </s> | <s id="s.008102">Grauis enim e&longs;&longs;et canis homini, ni <lb/>adeò &longs;olers natura e&longs;&longs;et: amatur ob diligen­<lb/>tiam & ingenium, quibus placet. </s> |
| <s id="s.008103">Feroci&longs;­<lb/>&longs;imi, & robu&longs;ti&longs;&longs;imi maximique &longs;unt in <lb/><arrow.to.target n="marg1121"/><lb/>Cor&longs;ica in&longs;ula, tum ob aërem, humido enim <lb/>cre&longs;cunt quæ natura &longs;unt &longs;icca tum ob <lb/>exercitationem & educatiobem. </s> | <s id="s.008103">Feroci&longs;­<lb/>&longs;imi, & robu&longs;ti&longs;&longs;imi maximique &longs;unt in <lb/><arrow.to.target n="marg1121"/><lb/>Cor&longs;ica in&longs;ula, tum ob aërem, humido enim <lb/>cre&longs;cunt quæ natura &longs;unt &longs;icca tum ob <lb/>exercitationem & educationem. </s> |
| <s id="s.008104">Caput ha­<lb/>bent maximum, corporis comparatione, <lb/>quod etiam magum e&longs;t. </s> | <s id="s.008104">Caput ha­<lb/>bent maximum, corporis comparatione, <lb/>quod etiam magum e&longs;t. </s> |
| <s id="s.008105">Cibus, pugna, aër, <lb/>educatio, natura illos immutant, adeò vt <lb/><arrow.to.target n="marg1122"/><lb/>&longs;pecie differre videantur. </s> | <s id="s.008105">Cibus, pugna, aër, <lb/>educatio, natura illos immutant, adeò vt <lb/><arrow.to.target n="marg1122"/><lb/>&longs;pecie differre videantur. </s> |
| <s id="s.008106">Docentur odi&longs;&longs;e <lb/>genera quædam hominum, vt quondam <lb/>Rhodi Turcas, Bezerillus Indos. </s> | <s id="s.008106">Docentur odi&longs;&longs;e <lb/>genera quædam hominum, vt quondam <lb/>Rhodi Turcas, Bezerillus Indos. </s> |
| |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.008162">Verùm quidam præferunt elephantes, âlij <lb/><arrow.to.target n="marg1125"/><lb/>cercopithecos canicos canibus, indu&longs;tria & <lb/>&longs;agacitate. </s> | <s id="s.008162">Verùm quidam præferunt elephantes, âlij <lb/><arrow.to.target n="marg1125"/><lb/>cercopithecos canicos canibus, indu&longs;tria & <lb/>&longs;agacitate. </s> |
| <s id="s.008163">Elephantem vidi&longs;&longs;e &longs;e refert Ar­<lb/>rianus, qui cùm in auribus bina haberet <lb/>cymbala, promu&longs;cide alternatim ea tange­<lb/>bat ad rhythmum, &longs;altabatque pro rhythmi <lb/>ratione, cæteris eum imitantibus, choream­<lb/>que ducentibus. </s> | <s id="s.008163">Elephantem vidi&longs;&longs;e &longs;e refert Ar­<lb/>rianus, qui cùm in auribus bina haberet <lb/>cymbala, promu&longs;cide alternatim ea tange­<lb/>bat ad rhythmum, &longs;altabatque pro rhythmi <lb/>ratione, cæteris eum imitantibus, choream­<lb/>que ducentibus. </s> |
| <s id="s.008164">lidem tanguntur mi&longs;ericor­<lb/>dia, & regem adorant, & iuramentum no­<lb/>runt & exigunt, & &longs;ydera venerantur, & &longs;ui <lb/>mi&longs;eret: agno&longs;cunt &longs;e&longs;&longs;orem, & vltionem <lb/>expetunt ab his, à quibus iniu&longs;tè vexantur, <lb/>& nihil ad humanitatem dee&longs;&longs;e ei videtur, <lb/>præter &longs;ermonem, quum multi etiam ho­<lb/>mines bruti & di&longs;ciplina, & moribus ip&longs;is <lb/>elephantis magis videantur. </s> | <s id="s.008164">Iidem tanguntur mi&longs;ericor­<lb/>dia, & regem adorant, & iuramentum no­<lb/>runt & exigunt, & &longs;ydera venerantur, & &longs;ui <lb/>mi&longs;eret: agno&longs;cunt &longs;e&longs;&longs;orem, & vltionem <lb/>expetunt ab his, à quibus iniu&longs;tè vexantur, <lb/>& nihil ad humanitatem dee&longs;&longs;e ei videtur, <lb/>præter &longs;ermonem, quum multi etiam ho­<lb/>mines bruti & di&longs;ciplina, & moribus ip&longs;is <lb/>elephantis magis videantur. </s> |
| <s id="s.008165">Vidimus nos <lb/>elephantem reginæ Mariæ Bohemorum, fi­<lb/>liæ Caroli Quinti Cæ&longs;aris, iuuenculum, an­<lb/>num &longs;cilicet agentem decimum tertium: <lb/>nam florent circiter annum &longs;exage&longs;imum, <lb/>viuunt ad ducentos certè: referunt pluri­<lb/>mi, ad trecentos, quod verum exi&longs;timo, <lb/>&longs;ed rarò: velut in homin ibus, quorum <lb/>et&longs;i &longs;it plerunque longi&longs;&longs;ima vita octogin­<lb/>ta annorum, viuunt tamen aliqui rari&longs;­<lb/>&longs;imo exemplo ad centum viginti, plures <lb/>tamen excedunt octoginta. </s> | <s id="s.008165">Vidimus nos <lb/>elephantem reginæ Mariæ Bohemorum, fi­<lb/>liæ Caroli Quinti Cæ&longs;aris, iuuenculum, an­<lb/>num &longs;cilicet agentem decimum tertium: <lb/>nam florent circiter annum &longs;exage&longs;imum, <lb/>viuunt ad ducentos certè: referunt pluri­<lb/>mi, ad trecentos, quod verum exi&longs;timo, <lb/>&longs;ed rarò: velut in homin ibus, quorum <lb/>et&longs;i &longs;it plerunque longi&longs;&longs;ima vita octogin­<lb/>ta annorum, viuunt tamen aliqui rari&longs;­<lb/>&longs;imo exemplo ad centum viginti, plures <lb/>tamen excedunt octoginta. </s> |
| <s id="s.008166">Is igitur adeò <lb/>docilis erat, vt &longs;e&longs;&longs;orem &longs;uum planè non <lb/>&longs;ecus, quàm homo alius intelligeret. </s> | <s id="s.008166">Is igitur adeò <lb/>docilis erat, vt &longs;e&longs;&longs;orem &longs;uum planè non <lb/>&longs;ecus, quàm homo alius intelligeret. </s> |
| <s id="s.008167">Im­<lb/>perabat, admonebat, vno verbo opus tan­<lb/>tùm erat. </s> | <s id="s.008167">Im­<lb/>perabat, admonebat, vno verbo opus tan­<lb/>tùm erat. </s> |
| <s id="s.008168">Inter reliqua cùm a&longs;cendere vellet, <pb pagenum="527" xlink:href="016/01/176.jpg"/>dextrum crus flectebat: vtque &longs;en&longs;im a&longs;cen­<lb/>deret, illud eleuabat: baculum quo rege­<lb/>batur vbi excidi&longs;&longs;et, promu&longs;cide acceptum <lb/>porrexit &longs;e&longs;&longs;ori, quem adeò diligebat, vt <lb/>ab illo admonitus quòd ab&longs;conditurus e&longs;&longs;et <lb/>&longs;e in cœnaculo maiore, cùm qui&longs;piam di­<lb/>ceret, Se&longs;&longs;orem tuum quærito, ad illum re­<lb/>cta iuit, <expan abbr="inuenitq;">inuenitque</expan> inuento mirum in modum <lb/>blandicbatur. </s> | <s id="s.008168">Inter reliqua cùm a&longs;cendere vellet, <pb pagenum="527" xlink:href="016/01/176.jpg"/>dextrum crus flectebat: vtque &longs;en&longs;im a&longs;cen­<lb/>deret, illud eleuabat: baculum quo rege­<lb/>batur vbi excidi&longs;&longs;et, promu&longs;cide acceptum <lb/>porrexit &longs;e&longs;&longs;ori, quem adeò diligebat, vt <lb/>ab illo admonitus quòd ab&longs;conditurus e&longs;&longs;et <lb/>&longs;e in cœnaculo maiore, cùm qui&longs;piam di­<lb/>ceret, Se&longs;&longs;orem tuum quærito, ad illum re­<lb/>cta iuit, <expan abbr="inuenitq;">inuenitque</expan> inuento mirum in modum <lb/>blandiabatur. </s> |
| <s id="s.008169">Vbi Archiepi&longs;copus Mediola­<lb/>nen&longs;is ade&longs;&longs;et, monitus illum inclinatis ante­<lb/>rioribus cruribus & capite &longs;alutauit. </s> | <s id="s.008169">Vbi Archiepi&longs;copus Mediola­<lb/>nen&longs;is ade&longs;&longs;et, monitus illum inclinatis ante­<lb/>rioribus cruribus & capite &longs;alutauit. </s> |
| <s id="s.008170">Vbi ille <lb/>diceret, Effare aliquid, mugiuit. </s> | <s id="s.008170">Vbi ille <lb/>diceret, Effare aliquid, mugiuit. </s> |
| </p> | </p> |
| |
| <s id="s.008173">Primùm quidem illius altitudo tanta <lb/>erat, vt homo erectis manibus non attin­<lb/>geret dor&longs;um, & erat ( vt dixi) iuuencu­<lb/>lus. </s> | <s id="s.008173">Primùm quidem illius altitudo tanta <lb/>erat, vt homo erectis manibus non attin­<lb/>geret dor&longs;um, & erat ( vt dixi) iuuencu­<lb/>lus. </s> |
| <s id="s.008174">Cra&longs;&longs;ities duorum boum. </s> | <s id="s.008174">Cra&longs;&longs;ities duorum boum. </s> |
| <s id="s.008175">Sed adultis <lb/>& maximis ( nam & in his velut equis <lb/>alii&longs;que animalibus non exiguum di&longs;cri­<lb/>men &longs;ecundum regiones & &longs;tirpes) pro vi­<lb/>gintiquinque quandoque bobus corporis <lb/>moles e&longs;t. </s> | <s id="s.008175">Sed adultis <lb/>& maximis ( nam & in his velut equis <lb/>alii&longs;que animalibus non exiguum di&longs;cri­<lb/>men &longs;ecundum regiones & &longs;tirpes) pro vi­<lb/>gintiquinque quandoque bobus corporis <lb/>moles e&longs;t. </s> |
| <s id="s.008176">Atitudo maximis v&longs;que ad de­<lb/>cem cubitos, quod facilè e&longs;t etiam con­<lb/>iectari ex dentium magnitudine: huic <lb/>enim cùm tantus e&longs;&longs;et, dentes cubitum <lb/>cum dimidio non excedebant, cùm ta­<lb/>men viderim ego non &longs;emel, qui fermè <lb/>&longs;ex cubitos, vel incurui æquarent: qui &longs;i <lb/>recti fui&longs;&longs;ent, longiores plane fui&longs;&longs;ent &longs;ep­<lb/>tem cubitis. </s> | <s id="s.008176">Altitudo maximis v&longs;que ad de­<lb/>cem cubitos, quod facilè e&longs;t etiam con­<lb/>iectari ex dentium magnitudine: huic <lb/>enim cùm tantus e&longs;&longs;et, dentes cubitum <lb/>cum dimidio non excedebant, cùm ta­<lb/>men viderim ego non &longs;emel, qui fermè <lb/>&longs;ex cubitos, vel incurui æquarent: qui &longs;i <lb/>recti fui&longs;&longs;ent, longiores plane fui&longs;&longs;ent &longs;ep­<lb/>tem cubitis. </s> |
| <s id="s.008177">Narrat enim Ludouicus Ver­<lb/>tomanus vidi&longs;&longs;e duos, qui pondus 325. libra­<lb/>rum æquabant. </s> | <s id="s.008177">Narrat enim Ludouicus Ver­<lb/>tomanus vidi&longs;&longs;e duos, qui pondus 325. libra­<lb/>rum æquabant. </s> |
| <s id="s.008178">Pote&longs;t vnu&longs;qui&longs;que &longs;ecum <lb/>reputare, quanta debuerit e&longs;&longs;e animalis il­<lb/>lius magnitudo. </s> | <s id="s.008178">Pote&longs;t vnu&longs;qui&longs;que &longs;ecum <lb/>reputare, quanta debuerit e&longs;&longs;e animalis il­<lb/>lius magnitudo. </s> |
| <s id="s.008179">Sed ad ordinem reuertor. <lb/></s> | <s id="s.008179">Sed ad ordinem reuertor. <lb/></s> |
| |
| <s id="s.008182">Coxæ rectæ de&longs;cendunt, nec in <lb/>anteriorem partem, vt bobus exporrigun­<lb/>tur: hocque ideò contingit, quòd iuncturæ <lb/>genuum &longs;unt æquales, atque adeò æquales, <lb/>vt ni&longs;i flectere crura videas, iunctura ca­<lb/>rere credas. </s> | <s id="s.008182">Coxæ rectæ de&longs;cendunt, nec in <lb/>anteriorem partem, vt bobus exporrigun­<lb/>tur: hocque ideò contingit, quòd iuncturæ <lb/>genuum &longs;unt æquales, atque adeò æquales, <lb/>vt ni&longs;i flectere crura videas, iunctura ca­<lb/>rere credas. </s> |
| <s id="s.008183">Inde natam exi&longs;timo opinio­<lb/>nem, quòd iuncturis careant, quàm &longs;u&longs;pi­<lb/>cionem auxit illius ince&longs;&longs;us: nam di&longs;tentis <lb/>cruribus, ac &longs;i iuncturis omninò careat, <lb/>ambulat. </s> | <s id="s.008183">Inde natam exi&longs;timo opinio­<lb/>nem, quòd iuncturis careant, quàm &longs;u&longs;pi­<lb/>cionem auxit illius ince&longs;&longs;us: nam di&longs;tentis <lb/>cruribus, ac &longs;i iuncturis omninò careat, <lb/>ambulat. </s> |
| <s id="s.008184">Sunt autem illius crura anteriora <lb/>po&longs;terioribus longiora. </s> | <s id="s.008184">Sunt autem illius crura anteriora <lb/>po&longs;terioribus longiora. </s> |
| <s id="s.008185">Porrò ince&longs;&longs;us ille <lb/>cruribus di&longs;tentis, maximi roboris argumen­<lb/>tum e&longs;t, & cau&longs;a velocioris ince&longs;&longs;us: nam <lb/>difficiliùs mouetur quod à longiore &longs;pacio: <lb/>vt in ha&longs;tis, quæ di&longs;&longs;iciliùs mouentur ex <lb/>imo quàm ex medio, & æqualis angulus <lb/>tantò maius &longs;pacium intercipit, quantò cru­<lb/>ris &longs;uprema pars à genu ip&longs;o longius di&longs;tite­<lb/>rit. </s> | <s id="s.008185">Porrò ince&longs;&longs;us ille <lb/>cruribus di&longs;tentis, maximi roboris argumen­<lb/>tum e&longs;t, & cau&longs;a velocioris ince&longs;&longs;us: nam <lb/>difficiliùs mouetur quod à longiore &longs;pacio: <lb/>vt in ha&longs;tis, quæ difficiliùs mouentur ex <lb/>imo quàm ex medio, & æqualis angulus <lb/>tantò maius &longs;pacium intercipit, quantò cru­<lb/>ris &longs;uprema pars à genu ip&longs;o longius di&longs;tite­<lb/>rit. </s> |
| <s id="s.008186">Pedes rotundi in quinque digitos diui&longs;i, <lb/>&longs;ed diui&longs;io ea ob&longs;cura e&longs;t. </s> | <s id="s.008186">Pedes rotundi in quinque digitos diui&longs;i, <lb/>&longs;ed diui&longs;io ea ob&longs;cura e&longs;t. </s> |
| <s id="s.008187">Sunt autem pla­<lb/>ni & ab&longs;que munimento vllo, vnde exco­<lb/>gitata ratio &longs;ecandi pedes &longs;ecuribus à Ro­<lb/>manis: &longs;unt enim lati, vt orbes plum­<lb/>bel, quibus ad ve&longs;cendum vtimur. </s> | <s id="s.008187">Sunt autem pla­<lb/>ni & ab&longs;que munimento vllo, vnde exco­<lb/>gitata ratio &longs;ecandi pedes &longs;ecuribus à Ro­<lb/>manis: &longs;unt enim lati, vt orbes plum­<lb/>bei, quibus ad ve&longs;cendum vtimur. </s> |
| <s id="s.008188">Ma&longs;­<lb/>culus maximum habet membrum genitale, <lb/>quòd fermè v&longs;que ad terram attingit, licet <lb/>alij hoc negent. </s> | <s id="s.008188">Ma&longs;­<lb/>culus maximum habet membrum genitale, <lb/>quòd fermè v&longs;que ad terram attingit, licet <lb/>alij hoc negent. </s> |
| <s id="s.008189">Fœminæ duæ mammæ tan­<lb/>tùm, atque adeò paruæ, vt &longs;ub armis lati­<lb/>tent. </s> | <s id="s.008189">Fœminæ duæ mammæ tan­<lb/>tùm, atque adeò paruæ, vt &longs;ub armis lati­<lb/>tent. </s> |
| <s id="s.008190">Cauda vt &longs;uis pro ratione, &longs;ed fer­<lb/>mè ab&longs;que pilis vllis, & prælonga, adeò <lb/>vt à terra imum eius ne palmo di&longs;tet. </s> | <s id="s.008190">Cauda vt &longs;uis pro ratione, &longs;ed fer­<lb/>mè ab&longs;que pilis vllis, & prælonga, adeò <lb/>vt à terra imum eius ne palmo di&longs;tet. </s> |
| |
| <s id="s.008198">E &longs;u­<lb/>prema parte frontis na&longs;us exporrigitur, non <lb/>vt in aliis animalibus iunctus capiti, &longs;ed <lb/>di&longs;iunctus, qui v&longs;que ad terram exporrigi­<lb/>tur, vt tanta &longs;it fermè eius longitudo, quan­<lb/>ta animalis altitudo: probo&longs;cidem vocant, <lb/>aliqui etiam promu&longs;cidem, plerique ma­<lb/>num. </s> | <s id="s.008198">E &longs;u­<lb/>prema parte frontis na&longs;us exporrigitur, non <lb/>vt in aliis animalibus iunctus capiti, &longs;ed <lb/>di&longs;iunctus, qui v&longs;que ad terram exporrigi­<lb/>tur, vt tanta &longs;it fermè eius longitudo, quan­<lb/>ta animalis altitudo: probo&longs;cidem vocant, <lb/>aliqui etiam promu&longs;cidem, plerique ma­<lb/>num. </s> |
| <s id="s.008199">Hanc ( vt dixi ) narium loco e&longs;&longs;e ne­<lb/>mo dubitat, po&longs;tquàm diui&longs;a e&longs;t, vt naris, <lb/>& ea re&longs;pirat elephas, atque odorat. </s> | <s id="s.008199">Hanc ( vt dixi ) narium loco e&longs;&longs;e ne­<lb/>mo dubitat, po&longs;tquàm diui&longs;a e&longs;t, vt naris, <lb/>& ea re&longs;pirat elephas, atque odorat. </s> |
| <s id="s.008200">Imum <lb/>eius quale porci na&longs;us, color, rotunditas, di­<lb/>ui&longs;o. </s> | <s id="s.008200">Imum <lb/>eius quale porci na&longs;us, color, rotunditas, di­<lb/>ui&longs;o. </s> |
| <s id="s.008201">Sed &longs;ubftantia probo&longs;cidis multùm à <lb/>na&longs;i &longs;ub&longs;tantia differt: v&longs;us verò multiplex. <lb/></s> | <s id="s.008201">Sed &longs;ub&longs;tantia probo&longs;cidis multùm à <lb/>na&longs;i &longs;ub&longs;tantia differt: v&longs;us verò multiplex. <lb/></s> |
| <s id="s.008202">Nam tota neruea e&longs;t & coriacea, adeò vt <lb/>eam colligat, atque remittat quomodo li­<lb/>bet: breuem enim quandoque adeò facit, vt <lb/>vix cubitum &longs;uperet, atque tunc lati&longs;&longs;ima <lb/>e&longs;t: quandoque verò ita extendit, vt angu­<lb/>&longs;ta de&longs;cendat ad terram, non cra&longs;&longs;ior fermè <lb/>humano brachio: e&longs;t tamen mollioris &longs;ub­<lb/>&longs;tantiæ, quàm reliqua cutis. </s> | <s id="s.008202">Nam tota neruea e&longs;t & coriacea, adeò vt <lb/>eam colligat, atque remittat quomodo li­<lb/>bet: breuem enim quandoque adeò facit, vt <lb/>vix cubitum &longs;uperet, atque tunc lati&longs;&longs;ima <lb/>e&longs;t: quandoque verò ita extendit, vt angu­<lb/>&longs;ta de&longs;cendat ad terram, non cra&longs;&longs;ior fermè <lb/>humano brachio: e&longs;t tamen mollioris &longs;ub­<lb/>&longs;tantiæ, quàm reliqua cutis. </s> |
| <s id="s.008203">Atque ideò <lb/>Romani præ&longs;cindere eam aggrediebantur. <lb/></s> | <s id="s.008203">Atque ideò <lb/>Romani præ&longs;cindere eam aggrediebantur. <lb/></s> |
| <s id="s.008204">Circumuoluit eam vndique, atque maxi­<lb/>ma cum celeritate: &longs;i libet, ea haurit po­<lb/>tum, cibum quoque capit, & in os mit­<lb/>tit: nam promu&longs;cide non edit, &longs;ed ore: nec <lb/>ore edere, aut bibere pote&longs;t ab&longs;que promu&longs;­<lb/>cide. </s> | <s id="s.008204">Circumuoluit eam vndique, atque maxi­<lb/>ma cum celeritate: &longs;i libet, ea haurit po­<lb/>tum, cibum quoque capit, & in os mit­<lb/>tit: nam promu&longs;cide non edit, &longs;ed ore: nec <lb/>ore edere, aut bibere pote&longs;t ab&longs;que promu&longs;­<lb/>cide. </s> |
| |
| <s id="s.008216">Tantum verò etiam corpori ine&longs;t robo­<lb/>ris, vt duo ex his iuncti nauem maximam <lb/>onu&longs;tam in terram trahant. </s> | <s id="s.008216">Tantum verò etiam corpori ine&longs;t robo­<lb/>ris, vt duo ex his iuncti nauem maximam <lb/>onu&longs;tam in terram trahant. </s> |
| <s id="s.008217">Olim quoque <lb/>& nunc Indi &longs;olent duabus catenis ferreis <lb/>circumligatis &longs;ub ventre duas addere cli­<lb/>tellas alteram hincinde, illi&longs;que ligneum <lb/>&longs;uperimponere ca&longs;tellum, in quibus &longs;eni <lb/>homines erecti, & quandoque etiam v&longs;­<lb/>que ad quatuordecim, pugnantes omni <lb/>telorum genere, &longs;tant. </s> | <s id="s.008217">Olim quoque <lb/>& nunc Indi &longs;olent duabus catenis ferreis <lb/>circumligatis &longs;ub ventre duas addere cli­<lb/>tellas alteram hincinde, illi&longs;que ligneum <lb/>&longs;uperimponere ca&longs;tellum, in quibus &longs;eni <lb/>homines erecti, & quandoque etiam v&longs;­<lb/>que ad quatuordecim, pugnantes omni <lb/>telorum genere, &longs;tant. </s> |
| <s id="s.008218">Sed nunc ob tor­<lb/>menta bellica euiluit id pugnæ genus, tum <lb/>maximè quòd elephantes ignem formi­<lb/>dant: ideoque aduer&longs;us illos Indi faces <lb/>ferre &longs;olent, à quibus adeò terrentur, vt <lb/>longè plus mali fugiendo &longs;uis, quàm ho­<lb/>&longs;tibus pugnando inferant. </s> | <s id="s.008218">Sed nunc ob tor­<lb/>menta bellica euiluit id pugnæ genus, tum <lb/>maximè quòd elephantes ignem formi­<lb/>dant: ideoque aduer&longs;us illos Indi faces <lb/>ferre &longs;olent, à quibus adeò terrentur, vt <lb/>longè plus mali fugiendo &longs;uis, quàm ho­<lb/>&longs;tibus pugnando inferant. </s> |
| <s id="s.008219">Fœminæ ira­<lb/>cundiores &longs;unt, ac fæuiores, robu&longs;tiore&longs;­<lb/>que ma&longs;culis, licet corpore minores. </s> | <s id="s.008219">Fœminæ ira­<lb/>cundiores &longs;unt, ac &longs;æuiores, robu&longs;tiore&longs;­<lb/>que ma&longs;culis, licet corpore minores. </s> |
| <s id="s.008220">Et, <lb/>quòd mirum e&longs;t, cùm tam tardè ad iu­<lb/>uentutem perueniant, à duodecimo tamen <lb/>anno ge&longs;tare fœtum, cùm celerrimè: à de­<lb/>cimoquinto, cùm tardi&longs;&longs;imè incipiunt: fe­<lb/>runt autem toto biennio. </s> | <s id="s.008220">Et, <lb/>quòd mirum e&longs;t, cùm tam tardè ad iu­<lb/>uentutem perueniant, à duodecimo tamen <lb/>anno ge&longs;tare fœtum, cùm celerrimè: à de­<lb/>cimoquinto, cùm tardi&longs;&longs;imè incipiunt: fe­<lb/>runt autem toto biennio. </s> |
| <s id="s.008221">Similiter ma&longs;culus <lb/>quinto anno Venere vti incipit, coitque ve­<lb/>re, nec ni&longs;i &longs;ingulo triennio redit ad Ve­<lb/>nerem: & quàm &longs;emel grauidam relique­<lb/>rit, inire ampliùs non &longs;u&longs;tinet. </s> | <s id="s.008221">Similiter ma&longs;culus <lb/>quinto anno Venere vti incipit, coitque ve­<lb/>re, nec ni&longs;i &longs;ingulo triennio redit ad Ve­<lb/>nerem: & quàm &longs;emel grauidam relique­<lb/>rit, inire ampliùs non &longs;u&longs;tinet. </s> |
| <s id="s.008222">Catulus <lb/>ip&longs;e cùm na&longs;citur trime&longs;trem vitulum æ­<lb/>quat: cumque ambulat adeò gradatim pro­<lb/>greditur, vt mula edocta, aut a&longs;turco vi­<lb/>deatur. </s> | <s id="s.008222">Catulus <lb/>ip&longs;e cùm na&longs;citur trime&longs;trem vitulum æ­<lb/>quat: cumque ambulat adeò gradatim pro­<lb/>greditur, vt mula edocta, aut a&longs;turco vi­<lb/>deatur. </s> |
| |
| <s id="s.008282">Nam &longs;i tenuium <lb/>&longs;it partium, ab aëris circumambientis a&longs;­<lb/>&longs;idua pul&longs;atione atteritur, & di&longs;&longs;ipatur. </s> | <s id="s.008282">Nam &longs;i tenuium <lb/>&longs;it partium, ab aëris circumambientis a&longs;­<lb/>&longs;idua pul&longs;atione atteritur, & di&longs;&longs;ipatur. </s> |
| <s id="s.008283">Quòd <lb/>&longs;i cra&longs;&longs;a &longs;it &longs;ub&longs;tantia, &longs;pontè citò interit, vt <lb/>boues. </s> | <s id="s.008283">Quòd <lb/>&longs;i cra&longs;&longs;a &longs;it &longs;ub&longs;tantia, &longs;pontè citò interit, vt <lb/>boues. </s> |
| <s id="s.008284">Erat & magnitudo ad &longs;ecuritatem <lb/>commoda, &longs;icut & bonitas temperamenti ad <lb/>&longs;apientiam &longs;imul & vitæ longitudinem, ac <lb/>probitatem nece&longs;&longs;aria erat. </s> | <s id="s.008284">Erat & magnitudo ad &longs;ecuritatem <lb/>commoda, &longs;icut & bonitas temperamenti ad <lb/>&longs;apientiam &longs;imul & vitæ longitudinem, ac <lb/>probitatem nece&longs;&longs;aria erat. </s> |
| <s id="s.008285">At vt calor & <lb/>humidum abundaret, in calidis regionibus <lb/>ip&longs;um na&longs;ci oportuit, & habitare in palu­<lb/>&longs;tribus locis: quò fit, vt in India &longs;olùm & <lb/>Africa inueniatur: nam hæ &longs;unt calidi&longs;&longs;imæ <lb/>regiones: Indique multò robore & mole <lb/>coporis Africos <expan abbr="antecellãt">antecellant</expan>, quia India aquis <lb/>abundet: Africa autem aridior &longs;it. </s> | <s id="s.008285">At vt calor & <lb/>humidum abundaret, in calidis regionibus <lb/>ip&longs;um na&longs;ci oportuit, & habitare in palu­<lb/>&longs;tribus locis: quò fit, vt in India &longs;olùm & <lb/>Africa inueniatur: nam hæ &longs;unt calidi&longs;&longs;imæ <lb/>regiones: Indique multò robore & mole <lb/>corporis Africos <expan abbr="antecellãt">antecellant</expan>, quia India aquis <lb/>abundet: Africa autem aridior &longs;it. </s> |
| <s id="s.008286">Opor­<lb/>tuit autem vt plantis, & fructibus, & herbis <lb/>ve&longs;ceretur, nam aliter probum animal e&longs;&longs;e <lb/>non potui&longs;&longs;et: animalia enim omnia quæ <lb/>carne ve&longs;cuntur, &longs;unt iracunda, fraudulenta, <lb/>crudelia & &longs;uperba. </s> | <s id="s.008286">Opor­<lb/>tuit autem vt plantis, & fructibus, & herbis <lb/>ve&longs;ceretur, nam aliter probum animal e&longs;&longs;e <lb/>non potui&longs;&longs;et: animalia enim omnia quæ <lb/>carne ve&longs;cuntur, &longs;unt iracunda, fraudulenta, <lb/>crudelia & &longs;uperba. </s> |
| <s id="s.008287">Accedebat quòd tantæ <lb/>moli plurimus fui&longs;&longs;et nece&longs;&longs;arius cibus, vt <lb/>vel perpetuò e&longs;urire, vel animalia cuncta <lb/>de&longs;truere cogeretur. </s> | <s id="s.008287">Accedebat quòd tantæ <lb/>moli plurimus fui&longs;&longs;et nece&longs;&longs;arius cibus, vt <lb/>vel perpetuò e&longs;urire, vel animalia cuncta <lb/>de&longs;truere cogeretur. </s> |
| <s id="s.008288">Erat etiam nece&longs;&longs;arium, <lb/>vt in perpetuo motu ad per&longs;equendas feras <lb/>e&longs;&longs;et quòd tantæ moli fui&longs;&longs;et incommodum: <lb/>Sed herbæ tamen cùm exigui &longs;int alimen­<lb/>ti, breuem vitam effeci&longs;&longs;ent, vt inquit Hip­<lb/>pocrates: quamobrem oportebat eum trun­<lb/>cis arborum & fructibus ve&longs;ci. </s> | <s id="s.008288">Erat etiam nece&longs;&longs;arium, <lb/>vt in perpetuo motu ad per&longs;equendas feras <lb/>e&longs;&longs;et quòd tantæ moli fui&longs;&longs;et incommodum: <lb/>Sed herbæ tamen cùm exigui &longs;int alimen­<lb/>ti, breuem vitam effeci&longs;&longs;ent, vt inquit Hip­<lb/>pocrates: quamobrem oportebat eum trun­<lb/>cis arborum & fructibus ve&longs;ci. </s> |
| |
| <s id="s.008307">Simul <lb/>etiam con&longs;uluit, vt diu ge&longs;taretur catulus <lb/>in vtero, tum propter vitæ longitudinem, <lb/>tum etiam ip&longs;ius vitæ longitudo cau&longs;a fuit, <lb/>vt quamvis biennio fœmina in vtero ferat, <lb/>multos tamen po&longs;&longs;it generare. </s> | <s id="s.008307">Simul <lb/>etiam con&longs;uluit, vt diu ge&longs;taretur catulus <lb/>in vtero, tum propter vitæ longitudinem, <lb/>tum etiam ip&longs;ius vitæ longitudo cau&longs;a fuit, <lb/>vt quamvis biennio fœmina in vtero ferat, <lb/>multos tamen po&longs;&longs;it generare. </s> |
| <s id="s.008308">Neque enim <lb/>vllum animal quod parum in ventre ma­<lb/>tris ge&longs;tetur, longæ vitæ e&longs;&longs;e pote&longs;t. </s> | <s id="s.008308">Neque enim <lb/>vllum animal quod parum in ventre ma­<lb/>tris ge&longs;tetur, longæ vitæ e&longs;&longs;e pote&longs;t. </s> |
| <s id="s.008309">Ocu­<lb/>lorum paruitas fuit, vt cum non recondi <lb/>po&longs;&longs;ent, tutioies forent ab ictibus. </s> | <s id="s.008309">Ocu­<lb/>lorum paruitas fuit, vt cum non recondi <lb/>po&longs;&longs;ent, tutioies forent ab ictibus. </s> |
| <s id="s.008310">Recondi <lb/>non poterant, quia à lateribus po&longs;iti non <lb/>vidi&longs;&longs;ent ea, quæ antè occurrerent: nece&longs;&longs;a­<lb/>rium fuit autem e&longs;&longs;e à latcribus, ne ob ni­<lb/>xum dentium & probo&longs;cidis propinquita­<lb/>tem læderentur, atque ita animal ante &longs;e­<lb/>nium cæcum efficeretur, tum maximè quia <lb/>longi&longs;&longs;imæ vitæ futurum erat. </s> | <s id="s.008310">Recondi <lb/>non poterant, quia à lateribus po&longs;iti non <lb/>vidi&longs;&longs;ent ea, quæ antè occurrerent: nece&longs;&longs;a­<lb/>rium fuit autem e&longs;&longs;e à lateribus, ne ob ni­<lb/>xum dentium & probo&longs;cidis propinquita­<lb/>tem læderentur, atque ita animal ante &longs;e­<lb/>nium cæcum efficeretur, tum maximè quia <lb/>longi&longs;&longs;imæ vitæ futurum erat. </s> |
| <s id="s.008311">Cumque ob <lb/>robur, ac dentes caput magnum e&longs;ficere <lb/>cogeretur, informe, vt ita dicam, & &longs;ine ro­<lb/>tunditate efficit: quali&longs;cunque enim additio <lb/>ad ornamentum facta capiti, ip&longs;um in im­<lb/>men&longs;um auxi&longs;&longs;et: ob id valde deforme ca­<lb/>put habent elephantes. </s> | <s id="s.008311">Cumque ob <lb/>robur, ac dentes caput magnum efficere <lb/>cogeretur, informe, vt ita dicam, & &longs;ine ro­<lb/>tunditate efficit: quali&longs;cunque enim additio <lb/>ad ornamentum facta capiti, ip&longs;um in im­<lb/>men&longs;um auxi&longs;&longs;et: ob id valde deforme ca­<lb/>put habent elephantes. </s> |
| <s id="s.008312">Diximus de illius vi­<lb/>tæ longitudine ac &longs;ecuritate, quæ etiam <lb/>cum &longs;ummo robore coniuncta &longs;unt. </s> | <s id="s.008312">Diximus de illius vi­<lb/>tæ longitudine ac &longs;ecuritate, quæ etiam <lb/>cum &longs;ummo robore coniuncta &longs;unt. </s> |
| <s id="s.008313">Sapien­<lb/>tia verò ex temperamento procedit, vitæ <lb/>diuturnitate augetur & confirmatur. </s> | <s id="s.008313">Sapien­<lb/>tia verò ex temperamento procedit, vitæ <lb/>diuturnitate augetur & confirmatur. </s> |
| <s id="s.008314">Vnde <lb/>&longs;enes &longs;apientiores, & qui ex eis na&longs;cuntur. <lb/></s> | <s id="s.008314">Vnde <lb/>&longs;enes &longs;apientiores, & qui ex eis na&longs;cuntur. <lb/></s> |
| |
| <s id="s.008330">totus te&longs;tis qui­<lb/>bu&longs;dam in modum clypei armatus e&longs;t à <lb/>natura. </s> | <s id="s.008330">totus te&longs;tis qui­<lb/>bu&longs;dam in modum clypei armatus e&longs;t à <lb/>natura. </s> |
| <s id="s.008331">In maris extremo iuxta nominis <pb pagenum="531" xlink:href="016/01/180.jpg"/>etiam &longs;ui &longs;ignificatum cornu gerit palmi <lb/>longitudine paulò maius, duri&longs;&longs;imum, fir­<lb/>mi&longs;&longs;imum rectum atque præacutum, &longs;ed <lb/>quod ver&longs;us frontem torqueatur, quodque <lb/>pugnaturus exacuit. </s> | <s id="s.008331">In maris extremo iuxta nominis <pb pagenum="531" xlink:href="016/01/180.jpg"/>etiam &longs;ui &longs;ignificatum cornu gerit palmi <lb/>longitudine paulò maius, duri&longs;&longs;imum, fir­<lb/>mi&longs;&longs;imum rectum atque præacutum, &longs;ed <lb/>quod ver&longs;us frontem torqueatur, quodque <lb/>pugnaturus exacuit. </s> |
| <s id="s.008332">Sunt & quidam ex his, <lb/>qui aliud exiguum etiam cornu habeant <lb/>in tergore. </s> | <s id="s.008332">Sunt & quidam ex his, <lb/>qui aliud exiguum etiam cornu habeant <lb/>in tergore. </s> |
| <s id="s.008333">Referunt anno &longs;alutis mille&longs;i­<lb/>mo, quingente&longs;imodecimotertio, delatum <lb/>vnum ad Lu&longs;itaniæ Regem calendis Maij, <lb/>quem Rex biennio pò&longs;t &longs;pectaculi can&longs;a <lb/>Vly&longs;iponæ cùm elephanto commi&longs;it, vicit­<lb/>que Rhinoceros. <!-- KEEP S--></s> | <s id="s.008333">Referunt anno &longs;alutis mille&longs;i­<lb/>mo, quingente&longs;imodecimotertio, delatum <lb/>vnum ad Lu&longs;itaniæ Regem calendis Maij, <lb/>quem Rex biennio pò&longs;t &longs;pectaculi cau&longs;a <lb/>Vly&longs;iponæ cùm elephanto commi&longs;it, vicit­<lb/>que Rhinoceros. <!-- KEEP S--></s> |
| <s id="s.008334">Adeò nihil natura voluit <lb/>omninò ab incommodis e&longs;&longs;e tutum: nam <lb/>elephantem hic &longs;olus exagitat, dicunt qui­<lb/>dam & &longs;erpentem: &longs;ed &longs;ocietas elephantem <lb/>tutum ab vtroque reddit, nec periculo &longs;ub­<lb/>iacet, ni&longs;i cum cau&longs;a aliqua à grege &longs;uo <lb/>di&longs;iungitur. </s> | <s id="s.008334">Adeò nihil natura voluit <lb/>omninò ab incommodis e&longs;&longs;e tutum: nam <lb/>elephantem hic &longs;olus exagitat, dicunt qui­<lb/>dam & &longs;erpentem: &longs;ed &longs;ocietas elephantem <lb/>tutum ab vtroque reddit, nec periculo &longs;ub­<lb/>iacet, ni&longs;i cum cau&longs;a aliqua à grege &longs;uo <lb/>di&longs;iungitur. </s> |
| <s id="s.008335">Rhinocerotem Pau&longs;anias vidit, <lb/>agnouit & Plinius, non tamen Ari&longs;tote­<lb/><arrow.to.target n="marg1130"/><lb/>les. </s> | <s id="s.008335">Rhinocerotem Pau&longs;anias vidit, <lb/>agnouit & Plinius, non tamen Ari&longs;tote­<lb/><arrow.to.target n="marg1130"/><lb/>les. </s> |
| <s id="s.008336">Con&longs;tat hunc longè alium e&longs;&longs;e à Mo­<lb/>nocerote, cum quo &longs;olùm nominis &longs;imi­<lb/>litudine colludit. </s> | <s id="s.008336">Con&longs;tat hunc longè alium e&longs;&longs;e à Mo­<lb/>nocerote, cum quo &longs;olùm nominis &longs;imi­<lb/>litudine colludit. </s> |
| |
| <s id="s.008346">Timidum e&longs;t & imbecille &longs;upra quàm <lb/>credi po&longs;&longs;it, & ex quocunque minimo vul­<lb/>nere moritur. </s> | <s id="s.008346">Timidum e&longs;t & imbecille &longs;upra quàm <lb/>credi po&longs;&longs;it, & ex quocunque minimo vul­<lb/>nere moritur. </s> |
| <s id="s.008347">E&longs;t enim cordis frigidi&longs;&longs;imi, <lb/>ac cerebri non &longs;olùm frigidi, &longs;ed pituita re­<lb/>dundantis. </s> | <s id="s.008347">E&longs;t enim cordis frigidi&longs;&longs;imi, <lb/>ac cerebri non &longs;olùm frigidi, &longs;ed pituita re­<lb/>dundantis. </s> |
| <s id="s.008348">Habet autem cornua peculiari <lb/>quadam forma prædita, & nulli fermè ani­<lb/>mali &longs;imilia: nam cra&longs;&longs;a ab imo, vbi a&longs;cen­<lb/>dunt latiora palmo &longs;unt. </s> | <s id="s.008348">Habet autem cornua peculiari <lb/>quadam forma prædita, & nulli fermè ani­<lb/>mali &longs;imilia: nam cra&longs;&longs;a ab imo, vbi a&longs;cen­<lb/>dunt latiora palmo &longs;unt. </s> |
| <s id="s.008349">Onagrum quidem <lb/>vocant, quòd longas habeat aures, vngu­<lb/>lam etiam nonnuuquam &longs;olidam, tamet&longs;i ra­<lb/>rò, veloci&longs;&longs;imum &longs;anè e&longs;t, vt quod ducenta <lb/>millia pa&longs;&longs;uum vigintiquatuor horarum <lb/>&longs;patio &longs;uperet. </s> | <s id="s.008349">Onagrum quidem <lb/>vocant, quòd longas habeat aures, vngu­<lb/>lam etiam nonnunquam &longs;olidam, tamet&longs;i ra­<lb/>rò, veloci&longs;&longs;imum &longs;anè e&longs;t, vt quod ducenta <lb/>millia pa&longs;&longs;uum vigintiquatuor horarum <lb/>&longs;patio &longs;uperet. </s> |
| <s id="s.008350">Hoc autem toto &longs;patio &longs;ine <lb/>cibo, & potu viuit, zethicum man&longs;ue&longs;cit <lb/>auidum. </s> | <s id="s.008350">Hoc autem toto &longs;patio &longs;ine <lb/>cibo, & potu viuit, zethicum man&longs;ue&longs;cit <lb/>auidum. </s> |
| <s id="s.008351">Abundat apud Dacos, finitima&longs;que <lb/>regiones, vulgarique nomine Magnum vo­<lb/>cant animal. <!-- REMOVE S-->Cæterùm ab alce plurimùm <lb/>differt. </s> | <s id="s.008351">Abundat apud Dacos, finitima&longs;que <lb/>regiones, vulgarique nomine Magnum vo­<lb/>cant animal. <!-- REMOVE S-->Cæterùm ab alce plurimùm <lb/>differt. </s> |
| <s id="s.008352">Alces enim, vt Cæ&longs;ar eum de&longs;crip­<lb/>&longs;it, capro &longs;imilis e&longs;t, & maculo&longs;a pelle, & <lb/>crura &longs;ine iunctura habet. </s> | <s id="s.008352">Alces enim, vt Cæ&longs;ar eum de&longs;crip­<lb/>&longs;it, capro &longs;imilis e&longs;t, & maculo&longs;a pelle, & <lb/>crura &longs;ine iunctura habet. </s> |
| |
| <s id="s.008370">At de vnguibus iam dictum e&longs;t: reli­<lb/>quum e&longs;t igitur, vt o&longs;tendamus, animalia <lb/><arrow.to.target n="marg1136"/><lb/>quæ cornibus prædita &longs;unt, alia &longs;olidis, alia <lb/>inanibus e&longs;&longs;e munita. </s> | <s id="s.008370">At de vnguibus iam dictum e&longs;t: reli­<lb/>quum e&longs;t igitur, vt o&longs;tendamus, animalia <lb/><arrow.to.target n="marg1136"/><lb/>quæ cornibus prædita &longs;unt, alia &longs;olidis, alia <lb/>inanibus e&longs;&longs;e munita. </s> |
| <s id="s.008371">Quæcunque autem <lb/>inanibus cornibus armata &longs;unt, duo habent, <lb/>vt boues: quæ autem &longs;olidis, alia quidem <lb/>vno, vt Monoceros Rhinocero&longs;que: alia <lb/>duobus, vt capræ, damæque: alia pluribus, <lb/>vt cerui, & quæ ex eorum &longs;unt genere, vt <lb/>capreoli: nam hæc ramo&longs;a, cùm habeant cor­<lb/>nua, plurium loco &longs;unt. </s> | <s id="s.008371">Quæcunque autem <lb/>inanibus cornibus armata &longs;unt, duo habent, <lb/>vt boues: quæ autem &longs;olidis, alia quidem <lb/>vno, vt Monoceros Rhinocero&longs;que: alia <lb/>duobus, vt capræ, damæque: alia pluribus, <lb/>vt cerui, & quæ ex eorum &longs;unt genere, vt <lb/>capreoli: nam hæc ramo&longs;a, cùm habeant cor­<lb/>nua, plurium loco &longs;unt. </s> |
| <s id="s.008372">Hoc autem primò <lb/>demon&longs;trandum. </s> | <s id="s.008372">Hoc autem primò <lb/>demon&longs;trandum. </s> |
| <s id="s.008373">Nam cùm plura cornua gi­<lb/>gnere natura propo&longs;ui&longs;&longs;et, &longs;i toto capite &longs;par­<lb/>gerentut omnia, primum præter duo omnia <lb/>inutilia fui&longs;&longs;ent ad defen&longs;ionem: deinde non <lb/>fui&longs;&longs;ent proxima auribus, aures autem natu­<lb/>ra &longs;iccæ, reliqui &longs;en&longs;us à cornuum materia <lb/>impedimentum recepi&longs;&longs;ent: ob id nullum <lb/>animal plura cornua toto capite &longs;par&longs;a ha­<lb/>bet, præter verneces quo&longs;dam, de qui­<lb/>bus iam diximus. </s> | <s id="s.008373">Nam cùm plura cornua gi­<lb/>gnere natura propo&longs;ui&longs;&longs;et, &longs;i toto capite &longs;par­<lb/>gerentur omnia, primum præter duo omnia <lb/>inutilia fui&longs;&longs;ent ad defen&longs;ionem: deinde non <lb/>fui&longs;&longs;ent proxima auribus, aures autem natu­<lb/>ra &longs;iccæ, reliqui &longs;en&longs;us à cornuum materia <lb/>impedimentum recepi&longs;&longs;ent: ob id nullum <lb/>animal plura cornua toto capite &longs;par&longs;a ha­<lb/>bet, præter verneces quo&longs;dam, de qui­<lb/>bus iam diximus. </s> |
| <s id="s.008374">Referunt tamen ran­<lb/>giferos tria habere cornua, cera&longs;tas au­<lb/>tem cornua &longs;eptem, Plinius dicit quadrige­<lb/>mina: cochleis certè quatuor &longs;unt, &longs;ed duo <lb/>prælonga, duo breuia, & quæ omnia <lb/>contrahantur. </s> | <s id="s.008374">Referunt tamen ran­<lb/>giferos tria habere cornua, cera&longs;tas au­<lb/>tem cornua &longs;eptem, Plinius dicit quadrige­<lb/>mina: cochleis certè quatuor &longs;unt, &longs;ed duo <lb/>prælonga, duo breuia, & quæ omnia <lb/>contrahantur. </s> |
| <s id="s.008375">Sunt & plura duobus in&longs;e­<lb/>ctorum quibu&longs;dam generibus: &longs;ed co­<lb/>chleis ad prætentandum, cera&longs;tæ ad deci-<pb pagenum="532" xlink:href="016/01/181.jpg"/>piendum, data fuêre: dum enim in arena <lb/>reliquum corpus latitat, cornna vt ce&longs;pitum <lb/>germinaprominent, icaque non ad defen&longs;io­<lb/>nem & pugnam, &longs;ed ( vt dixi ) ad fallen­<lb/>dum. </s> | <s id="s.008375">Sunt & plura duobus in&longs;e­<lb/>ctorum quibu&longs;dam generibus: &longs;ed co­<lb/>chleis ad prætentandum, cera&longs;tæ ad deci-<pb pagenum="532" xlink:href="016/01/181.jpg"/>piendum, data fuêre: dum enim in arena <lb/>reliquum corpus latitat, cornua vt ce&longs;pitum <lb/>germina prominent, itaque non ad defen&longs;io­<lb/>nem & pugnam, &longs;ed ( vt dixi ) ad fallen­<lb/>dum. </s> |
| <s id="s.008376">Eadem ratio in his quæ in&longs;ecta di­<lb/>cuntur cornuum fuit, aut alia omnia præ­<lb/>tetquàm pugnæ, ni&longs;i quibu&longs;dam &longs;carabeo­<lb/>rum generibus: certum e&longs;t & illis, & aliis, <lb/>&longs;i qua &longs;unt, quæ cornibus pugnent, nam <lb/>&longs;carabei mobilia habent, ea quæ pro ar­<lb/>mis illis &longs;unt, tantùm duo e&longs;&longs;e. </s> | <s id="s.008376">Eadem ratio in his quæ in&longs;ecta di­<lb/>cuntur cornuum fuit, aut alia omnia præ­<lb/>terquàm pugnæ, ni&longs;i quibu&longs;dam &longs;carabeo­<lb/>rum generibus: certum e&longs;t & illis, & aliis, <lb/>&longs;i qua &longs;unt, quæ cornibus pugnent, nam <lb/>&longs;carabei mobilia habent, ea quæ pro ar­<lb/>mis illis &longs;unt, tantùm duo e&longs;&longs;e. </s> |
| <s id="s.008377">Referunt <lb/>etiam quædam e&longs;&longs;e animalia pluribus prædi­<lb/>ta generibus cornuum atque diuer&longs;is, quæ <lb/>etiam à diuer&longs;is animalium generibus pro­<lb/>creata e&longs;&longs;e exi&longs;timandum e&longs;t. </s> | <s id="s.008377">Referunt <lb/>etiam quædam e&longs;&longs;e animalia pluribus prædi­<lb/>ta generibus cornuum atque diuer&longs;is, quæ <lb/>etiam à diuer&longs;is animalium generibus pro­<lb/>creata e&longs;&longs;e exi&longs;timandum e&longs;t. </s> |
| <s id="s.008378">Sed vt ad prio­<lb/>rem diui&longs;ionem reuertar, cornua ceruis ra­<lb/>mo&longs;a &longs;unt, & tarandis in eodem genere <lb/>Scythicis. </s> | <s id="s.008378">Sed vt ad prio­<lb/>rem diui&longs;ionem reuertar, cornua ceruis ra­<lb/>mo&longs;a &longs;unt, & tarandis in eodem genere <lb/>Scythicis. </s> |
| <s id="s.008379">Capreoli ramo&longs;a habent etiam, <lb/>& ( vt dixi ) hæc multorum cornuum loco <lb/><arrow.to.target n="marg1137"/><lb/>&longs;unt. </s> | <s id="s.008379">Capreoli ramo&longs;a habent etiam, <lb/>& ( vt dixi ) hæc multorum cornuum loco <lb/><arrow.to.target n="marg1137"/><lb/>&longs;unt. </s> |
| |
| <s id="s.008400"><margin.target id="marg1137"/>Animalia <lb/>omnia <expan abbr="hab&etilde;-tia">haben­<lb/>tia</expan> cornua, <lb/>ramo&longs;a, dura <lb/>ac &longs;olida ha­<lb/>bent, & &longs;unt <lb/>&longs;tulta ac ti­<lb/>mida.</s> | <s id="s.008400"><margin.target id="marg1137"/>Animalia <lb/>omnia <expan abbr="hab&etilde;-tia">haben­<lb/>tia</expan> cornua, <lb/>ramo&longs;a, dura <lb/>ac &longs;olida ha­<lb/>bent, & &longs;unt <lb/>&longs;tulta ac ti­<lb/>mida.</s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.008401">Quæcunque verò duobus tantùm corni­<lb/>bus, atque his &longs;olidis armantur, & ip&longs;a ftul­<lb/>ta &longs;unt, & timida, & cornua habent dura <lb/><arrow.to.target n="marg1138"/><lb/>&longs;iccaque. </s> | <s id="s.008401">Quæcunque verò duobus tantùm corni­<lb/>bus, atque his &longs;olidis armantur, & ip&longs;a &longs;tul­<lb/>ta &longs;unt, & timida, & cornua habent dura <lb/><arrow.to.target n="marg1138"/><lb/>&longs;iccaque. </s> |
| <s id="s.008402">Sed non adeò timida, neque adeò <lb/>&longs;tulta pernicia &longs;unt & hæc, ob cau&longs;as di­<lb/>ctas. </s> | <s id="s.008402">Sed non adeò timida, neque adeò <lb/>&longs;tulta pernicia &longs;unt & hæc, ob cau&longs;as di­<lb/>ctas. </s> |
| <s id="s.008403">Sunt autem in hoc genere multa, ca­<lb/>præ, damæ, capricorni, &longs;eu ibices colore <lb/>cinereo, in iugis montium viuentes, qui <lb/>ni&longs;i locis frigidi&longs;&longs;imis viuant, obcæcantur. <lb/></s> | <s id="s.008403">Sunt autem in hoc genere multa, ca­<lb/>præ, damæ, capricorni, &longs;eu ibices colore <lb/>cinereo, in iugis montium viuentes, qui <lb/>ni&longs;i locis frigidi&longs;&longs;imis viuant, obcæcantur. <lb/></s> |
| <s id="s.008404">Horum cornua quandoque octodecim ha­<lb/>bent internodia, &longs;ingulis ( vt creditur ) no­<lb/>dis annum de&longs;inantibus. </s> | <s id="s.008404">Horum cornua quandoque octodecim ha­<lb/>bent internodia, &longs;ingulis ( vt creditur ) no­<lb/>dis annum de&longs;inantibus. </s> |
| |
| <s id="s.008421">Sed vbi in vnum coeunt cerebri <lb/>partes, vnum præ&longs;titit e&longs;&longs;e cornu, non duo, <lb/>ob robur. </s> | <s id="s.008421">Sed vbi in vnum coeunt cerebri <lb/>partes, vnum præ&longs;titit e&longs;&longs;e cornu, non duo, <lb/>ob robur. </s> |
| <s id="s.008422">Omnia igitur animalia vno tan­<lb/>tùm cornu prædita, illud durum habent, <lb/>&longs;olidum atque magnum. </s> | <s id="s.008422">Omnia igitur animalia vno tan­<lb/>tùm cornu prædita, illud durum habent, <lb/>&longs;olidum atque magnum. </s> |
| <s id="s.008423">Commune autem <lb/>videtur animalibus plura, quàm duo cor­<lb/>nua habentibus, vt fœmina cornibus ca­<lb/>reat. </s> | <s id="s.008423">Commune autem <lb/>videtur animalibus plura, quàm duo cor­<lb/>nua habentibus, vt fœmina cornibus ca­<lb/>reat. </s> |
| <s id="s.008424">Quamomobrem creditum e&longs;t à Plinio, <lb/>dentium materiam in cornua non tran&longs;ire, <lb/>cùm fœmellæ etiam dentibus &longs;uperioris <lb/>mandibulæ anterioribus carentes cornua <lb/>non habeant. </s> | <s id="s.008424">Quamobrem creditum e&longs;t à Plinio, <lb/>dentium materiam in cornua non tran&longs;ire, <lb/>cùm fœmellæ etiam dentibus &longs;uperioris <lb/>mandibulæ anterioribus carentes cornua <lb/>non habeant. </s> |
| <s id="s.008425">Ratio e&longs;t duplex, à fine &longs;ci­<lb/>licet & efficiente, cau&longs;a deducta. </s> | <s id="s.008425">Ratio e&longs;t duplex, à fine &longs;ci­<lb/>licet & efficiente, cau&longs;a deducta. </s> |
| <s id="s.008426">Cùm <lb/>enim matres fœtus in aluo gerunt, leuitate <lb/>& agilitate opus habent, vnde cornua præ­<lb/>grandia, & ramo&longs;a illis e&longs;&longs;ent impedimen­<lb/>to. </s> | <s id="s.008426">Cùm <lb/>enim matres fœtus in aluo gerunt, leuitate <lb/>& agilitate opus habent, vnde cornua præ­<lb/>grandia, & ramo&longs;a illis e&longs;&longs;ent impedimen­<lb/>to. </s> |
| <s id="s.008427">E&longs;t etiam genus illorum animalium ti­<lb/>midum, vt fœminæ &longs;int timidi&longs;&longs;imæ, qua­<lb/>mobrem illis cornua nulli e&longs;&longs;ent v&longs;ui. </s> | <s id="s.008427">E&longs;t etiam genus illorum animalium ti­<lb/>midum, vt fœminæ &longs;int timidi&longs;&longs;imæ, qua­<lb/>mobrem illis cornua nulli e&longs;&longs;ent v&longs;ui. </s> |
| |
| <s id="s.008467">Vri dicuntur. </s> | <s id="s.008467">Vri dicuntur. </s> |
| <s id="s.008468">Hi &longs;unt tauri <lb/>Germaniæ robu&longs;ti, quibus &longs;ub mento ve­<lb/>lut hircis barba iacent. </s> | <s id="s.008468">Hi &longs;unt tauri <lb/>Germaniæ robu&longs;ti, quibus &longs;ub mento ve­<lb/>lut hircis barba iacent. </s> |
| <s id="s.008469">Habent enim re­<lb/>giones quædam propria, vt Sardinia Mu­<lb/><arrow.to.target n="marg1149"/><lb/>flum &longs;imillimum ceruo, imò ceruum, &longs;ed <lb/>arietis cornibus, quem iure &longs;ubulonem <lb/>etiam dicere po&longs;&longs;umus. </s> | <s id="s.008469">Habent enim re­<lb/>giones quædam propria, vt Sardinia Mu­<lb/><arrow.to.target n="marg1149"/><lb/>flum &longs;imillimum ceruo, imò ceruum, &longs;ed <lb/>arietis cornibus, quem iure &longs;ubulonem <lb/>etiam dicere po&longs;&longs;umus. </s> |
| <s id="s.008470">Sed &longs;i differunt &longs;u­<lb/>bulo mufloque, hac tatione differunt, quòd <lb/>&longs;ubuloni longiora &longs;unt cornua, & &longs;oli­<lb/>da, vt capræ: Mufloni autem breuio­<lb/>ra, contorta, & ab initio inania, vt arieti. <lb/></s> | <s id="s.008470">Sed &longs;i differunt &longs;u­<lb/>bulo mufloque, hac ratione differunt, quòd <lb/>&longs;ubuloni longiora &longs;unt cornua, & &longs;oli­<lb/>da, vt capræ: Mufloni autem breuio­<lb/>ra, contorta, & ab initio inania, vt arieti. <lb/></s> |
| <s id="s.008471">Mi&longs;centur enim &longs;pecies miris modis: vel <pb pagenum="534" xlink:href="016/01/183.jpg"/>coitu, vt de animali illo admirabili iam <lb/>dictum e&longs;t: vel regione: nam ( vt dixi) <lb/>tauris Germanicis longa barba prominet, <lb/>maiu&longs;que e&longs;t corpus, Pæoniis hir&longs;utum, Li­<lb/>bycis quos Lant vocant lingua materna <lb/>&longs;ua, corpus candidum, vngues nigri, &longs;eu <lb/>potius vngulæ corio impenetrabili, atque <lb/>ob id, & ob pulchritudinem precio&longs;o. </s> | <s id="s.008471">Mi&longs;centur enim &longs;pecies miris modis: vel <pb pagenum="534" xlink:href="016/01/183.jpg"/>coitu, vt de animali illo admirabili iam <lb/>dictum e&longs;t: vel regione: nam ( vt dixi) <lb/>tauris Germanicis longa barba prominet, <lb/>maiu&longs;que e&longs;t corpus, Pæoniis hir&longs;utum, Li­<lb/>bycis quos Lant vocant lingua materna <lb/>&longs;ua, corpus candidum, vngues nigri, &longs;eu <lb/>potius vngulæ corio impenetrabili, atque <lb/>ob id, & ob pulchritudinem precio&longs;o. </s> |
| <s id="s.008472">E&longs;t <lb/>autem hoc animal velox ob con&longs;uetudi­<lb/>nem, pabulumque. </s> | <s id="s.008472">E&longs;t <lb/>autem hoc animal velox ob con&longs;uetudi­<lb/>nem, pabulumque. </s> |
| <s id="s.008473">Variantur etiam regio­<lb/>nibus &longs;erpentum colores. </s> | <s id="s.008473">Variantur etiam regio­<lb/>nibus &longs;erpentum colores. </s> |
| |
| <s id="s.008499"><margin.target id="marg1153"/>Leo.</s> | <s id="s.008499"><margin.target id="marg1153"/>Leo.</s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.008500">Na&longs;citur & Leo ei&longs;dem in locis, &longs;ermè <lb/>animalium quadrupedum audaci&longs;&longs;imum, cu­<lb/>ius o&longs;&longs;a ignem colli&longs;a creduntur excutere: <lb/>&longs;unt enim duri&longs;&longs;ima & &longs;olida, ac qua&longs;i ab&longs;­<lb/>que medulla, longo corpore, colore fuluo, <lb/>acri intuitu, longa cauda quam quatit per­<lb/>&longs;æpe, pilus nonrectus anterius, &longs;ed mollis, ac <lb/>flexus: corio pror&longs;us impenetrabili: breuior <lb/>parte po&longs;trema, capite magno, rictu oris am­<lb/>plo: tanto ceruicis ac dentium robore, vt <lb/>camelum ore arreptum ferat: tanta fortitu­<lb/>dine, imò audacia potiùs, vt &longs;olus ducentos <lb/>aggrediatur equites: vnguibus maximis, ac <lb/>duri&longs;&longs;imis armatus, rugitus a&longs;per. </s> | <s id="s.008500">Na&longs;citur & Leo ei&longs;dem in locis, fermè <lb/>animalium quadrupedum audaci&longs;&longs;imum, cu­<lb/>ius o&longs;&longs;a ignem colli&longs;a creduntur excutere: <lb/>&longs;unt enim duri&longs;&longs;ima & &longs;olida, ac qua&longs;i ab&longs;­<lb/>que medulla, longo corpore, colore fuluo, <lb/>acri intuitu, longa cauda quam quatit per­<lb/>&longs;æpe, pilus non rectus anterius, &longs;ed mollis, ac <lb/>flexus: corio pror&longs;us impenetrabili: breuior <lb/>parte po&longs;trema, capite magno, rictu oris am­<lb/>plo: tanto ceruicis ac dentium robore, vt <lb/>camelum ore arreptum ferat: tanta fortitu­<lb/>dine, imò audacia potiùs, vt &longs;olus ducentos <lb/>aggrediatur equites: vnguibus maximis, ac <lb/>duri&longs;&longs;imis armatus, rugitus a&longs;per. </s> |
| <s id="s.008501">Iracun­<lb/>dum genuit, quia forti&longs;&longs;imum: atque ob <lb/>naturam tam calidam, alternis diebus la­<lb/>borat morbo, quibus iacet pro&longs;tratus & <lb/>rugit, non totis diebus, &longs;ed &longs;tatutis horis: nec <lb/>omnes for&longs;an, &longs;ed qui captiui detinentur. </s> | <s id="s.008501">Iracun­<lb/>dum genuit, quia forti&longs;&longs;imum: atque ob <lb/>naturam tam calidam, alternis diebus la­<lb/>borat morbo, quibus iacet pro&longs;tratus & <lb/>rugit, non totis diebus, &longs;ed &longs;tatutis horis: nec <lb/>omnes for&longs;an, &longs;ed qui captiui detinentur. </s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| |
| <s id="s.008512">Pelles colli diu­<lb/>turniores plerunque, vt in vulpem <expan abbr="viuerrã">viuerram</expan>, <lb/>&longs;ardirolo: nam partem eam cute &longs;olidiore, ob <lb/>periculum natura muniuit, inde factum e&longs;t, <lb/><arrow.to.target n="marg1156"/><lb/>vt pili diutius contineantur. </s> | <s id="s.008512">Pelles colli diu­<lb/>turniores plerunque, vt in vulpem <expan abbr="viuerrã">viuerram</expan>, <lb/>&longs;ardirolo: nam partem eam cute &longs;olidiore, ob <lb/>periculum natura muniuit, inde factum e&longs;t, <lb/><arrow.to.target n="marg1156"/><lb/>vt pili diutius contineantur. </s> |
| <s id="s.008513">Negauerat A­<lb/>ri&longs;toteles, animalibus iucundos ine&longs;&longs;e odo­<lb/>res, adeoque con&longs;tanter, vt pantheram <lb/><arrow.to.target n="marg1157"/><lb/>benè olere tantùm quibu&longs;dam animalibus <lb/>affitmet, non autem verè, neque ab hoc <lb/>di&longs;&longs;entit Theophra&longs;tus. </s> | <s id="s.008513">Negauerat A­<lb/>ri&longs;toteles, animalibus iucundos ine&longs;&longs;e odo­<lb/>res, adeoque con&longs;tanter, vt pantheram <lb/><arrow.to.target n="marg1157"/><lb/>benè olere tantùm quibu&longs;dam animalibus <lb/>affitmet, non autem verè, neque ab hoc <lb/>di&longs;&longs;entit Theophra&longs;tus. </s> |
| <s id="s.008514">Sed &longs;tercus anima­<lb/>lium: quoniam multum & humidum erat <lb/>impedire odoris &longs;uauitatem pote&longs;t, in plan­<lb/>tis nominata cùm &longs;it modicum, & &longs;iccum, <lb/>atque concoctum. </s> | <s id="s.008514">Sed &longs;tercus anima­<lb/>lium: quoniam multum & humidum erat <lb/>impedire odoris &longs;uauitatem pote&longs;t, in plan­<lb/>tis nominata cùm &longs;it modicum, & &longs;iccum, <lb/>atque concoctum. </s> |
| <s id="s.008515">Quamobrem animali­<lb/>bus, quibus &longs;tercus benè olet, modicum e&longs;&longs;e <lb/>oporte, & &longs;iccum, vt lacertis magnis, de <lb/>quibus &longs;uprà diximus, quos etiam croco­<lb/>dilos vocauimus, & anguibus. </s> | <s id="s.008515">Quamobrem animali­<lb/>bus, quibus &longs;tercus benè olet, modicum e&longs;&longs;e <lb/>oportet, & &longs;iccum, vt lacertis magnis, de <lb/>quibus &longs;uprà diximus, quos etiam croco­<lb/>dilos vocauimus, & anguibus. </s> |
| <s id="s.008516">Igitur vt na­<lb/>tura nihil intactum relinquet, &longs;tuduit dili­<lb/>genter, vt odoratum animal efficeret, neque <lb/>vnum, &longs;ed diuer&longs;a ratione. </s> | <s id="s.008516">Igitur vt na­<lb/>tura nihil intactum relinquet, &longs;tuduit dili­<lb/>genter, vt odoratum animal efficeret, neque <lb/>vnum, &longs;ed diuer&longs;a ratione. </s> |
| </p> | </p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| |
| <s id="s.008601">Oderunt homines pa&longs;&longs;e­<lb/>res ob &longs;olitudinem, creditúmque in domi­<lb/>bus cauea retendam, licet dulciter admo­<lb/>dum canat, exitium portendere. </s> | <s id="s.008601">Oderunt homines pa&longs;&longs;e­<lb/>res ob &longs;olitudinem, creditúmque in domi­<lb/>bus cauea retendam, licet dulciter admo­<lb/>dum canat, exitium portendere. </s> |
| <s id="s.008602">Oderunt <lb/>& coruos ea ratione, qua vultures quòd hæ <lb/>aues ve&longs;cantur cadaueribus etiam humanis <lb/>Tria auium genera infau&longs;ta habentur, &longs;o­<lb/>litaria, nocturna, & quæ cadaueribus in­<lb/>hiant. </s> | <s id="s.008602">Oderunt <lb/>& coruos ea ratione, qua vultures quòd hæ <lb/>aues ve&longs;cantur cadaueribus etiam humanis <lb/>Tria auium genera infau&longs;ta habentur, &longs;o­<lb/>litaria, nocturna, & quæ cadaueribus in­<lb/>hiant. </s> |
| <s id="s.008603">Loqui docentur tenebris ac lucerna, <lb/><arrow.to.target n="marg1168"/><lb/>fame ac vino: eliguntúrque iuuenculæ, & <lb/>lingua latiore, & ex p&longs;ittacis, qui quinos <lb/>habent in pedibus digitos: aptiores enim <lb/>hi ad &longs;ermonem. </s> | <s id="s.008603">Loqui docentur tenebris ac lucerna, <lb/><arrow.to.target n="marg1168"/><lb/>fame ac vino: eliguntúrque iuuenculæ, & <lb/>lingua latiore, & ex p&longs;ittacis, qui quinos <lb/>habent in pedibus digitos: aptiores enim <lb/>hi ad &longs;ermonem. </s> |
| <s id="s.008604">Porrò fames, præcipuum <lb/>e&longs;t nece&longs;&longs;itatis di&longs;cendi vinculum, vt Pes&longs;ius <lb/>dixit: <lb/><emph type="quote"/><emph type="italics"/>Quis expediuit p&longs;ittaco &longs;uum<emph.end type="italics"/> <foreign lang="greek">xa_ire</foreign>, <lb/><emph type="italics"/>Picá&longs;que docuit no&longs;tra verba conari <lb/>Magi&longs;ter artis, ingenii&longs;que largitor <lb/>Venter, negatas arti&longs;ex edi voces.<emph.end type="italics"/><emph.end type="quote"/></s> | <s id="s.008604">Porrò fames, præcipuum <lb/>e&longs;t nece&longs;&longs;itatis di&longs;cendi vinculum, vt Per&longs;ius <lb/>dixit: <lb/><emph type="quote"/><emph type="italics"/>Quis expediuit p&longs;ittaco &longs;uum<emph.end type="italics"/> <foreign lang="greek">xa_ire</foreign>, <lb/><emph type="italics"/>Picá&longs;que docuit no&longs;tra verba conari <lb/>Magi&longs;ter artis, ingenii&longs;que largitor <lb/>Venter, negatas artifex edi voces.<emph.end type="italics"/><emph.end type="quote"/></s> |
| </p> | </p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s id="s.008605"><margin.target id="marg1165"/>Cur plures <lb/>aues noctur­<lb/>næ, quàm <lb/>animalia.</s> | <s id="s.008605"><margin.target id="marg1165"/>Cur plures <lb/>aues noctur­<lb/>næ, quàm <lb/>animalia.</s> |
| |
| <s id="s.008624">Sed vt ad feles reuertar, varia &longs;unt illius <lb/>genera, aut quia &longs;imilitudine omnia fer­<lb/>mè animalia &longs;æua & &longs;imilia &longs;unt, panthe­<lb/>ræ, lyncei, pardi, tigrides. </s> | <s id="s.008624">Sed vt ad feles reuertar, varia &longs;unt illius <lb/>genera, aut quia &longs;imilitudine omnia fer­<lb/>mè animalia &longs;æua & &longs;imilia &longs;unt, panthe­<lb/>ræ, lyncei, pardi, tigrides. </s> |
| <s id="s.008625">Commune <lb/>enim e&longs;t vnguium magnitudo, & robur, <lb/>pellis di&longs;tincta, ver&longs;icolor ac pulchra, caput <lb/>rotundum: facies breuis, cauda prolixa, <lb/>agilitas corporis, feracitas, & cibus, qui <lb/>venatione acquiritur. </s> | <s id="s.008625">Commune <lb/>enim e&longs;t vnguium magnitudo, & robur, <lb/>pellis di&longs;tincta, ver&longs;icolor ac pulchra, caput <lb/>rotundum: facies breuis, cauda prolixa, <lb/>agilitas corporis, feracitas, & cibus, qui <lb/>venatione acquiritur. </s> |
| <s id="s.008626">Commune e&longs;t omni <lb/>animanti, vt ve&longs;catur his, è quibus genera­<lb/><arrow.to.target n="marg1171"/><lb/>tur. </s> | <s id="s.008626">Commune e&longs;t omni <lb/>animanti, vt ve&longs;catur his, è quibus genera­<lb/><arrow.to.target n="marg1171"/><lb/>tur. </s> |
| <s id="s.008627">Quum enim ab initio imbecillum &longs;ir, <lb/>vnde illi victus alibi, quàm vbi natum e&longs;t. <lb/></s> | <s id="s.008627">Quum enim ab initio imbecillum &longs;it, <lb/>vnde illi victus alibi, quàm vbi natum e&longs;t. <lb/></s> |
| <s id="s.008628">Sed in his, quæ ex putrida materia gignun­<lb/>tur, manet con&longs;uetudo fermè &longs;emper, quum <lb/>ad robur minimè proueniant: &longs;ic mu&longs;cilio­<lb/>nes vino, & vermes cœno, & erucæ ac reli­<lb/>qua foliis ii&longs;dem, quibus genitæ &longs;unt: aues ve­<lb/>rò & quadrupedes ro&longs;tro duriore, vel iam na­<lb/>tis dentibus aliud cibi genus &longs;olidius quæ­<lb/><arrow.to.target n="marg1172"/><lb/>runt. </s> | <s id="s.008628">Sed in his, quæ ex putrida materia gignun­<lb/>tur, manet con&longs;uetudo fermè &longs;emper, quum <lb/>ad robur minimè proueniant: &longs;ic mu&longs;cilio­<lb/>nes vino, & vermes cœno, & erucæ ac reli­<lb/>qua foliis ii&longs;dem, quibus genitæ &longs;unt: aues ve­<lb/>rò & quadrupedes ro&longs;tro duriore, vel iam na­<lb/>tis dentibus aliud cibi genus &longs;olidius quæ­<lb/><arrow.to.target n="marg1172"/><lb/>runt. </s> |
| <s id="s.008629">Quum verò animal aliquod abundat, <lb/>plerunque aliud natura gignit, quod illo pa&longs;­<lb/>catur, duplici commodo, ne multitudo prio­<lb/>rum damnum ingens afferat loco, & aliis <lb/>etiam, quæ ex his ve&longs;cuntur pabuli commo­<lb/>dum accedat. </s> | <s id="s.008629">Quum verò animal aliquod abundat, <lb/>plerunque aliud natura gignit, quod illo pa&longs;­<lb/>catur, duplici commodo, ne multitudo prio­<lb/>rum damnum ingens afferat loco, & aliis <lb/>etiam, quæ ex his ve&longs;cuntur pabuli commo­<lb/>dum accedat. </s> |
| <s id="s.008630">Sic quum formicæ nimiùm <lb/>abundent quibu&longs;dam in occidentalis Indiæ <lb/>partibus genitum e&longs;t animal, quod vocant <lb/>vr&longs;um formicarium, quòd lingua ea rapiat, <lb/>depa&longs;catúrque: atque &longs;ic regionis iacturæ <lb/>proui&longs;um e&longs;t, quum ad nullum alium v&longs;um <lb/>hoc animal paratum videatur: neque enim <lb/>ferum e&longs;t nec mordax, dictúmque potiùs <lb/>vr&longs;us à &longs;imilitudine corporis, quàm à ro­<lb/>bore vel feritate: hoc linguæ humore di&longs;cu­<lb/>tit ac di&longs;iicit &longs;olidi&longs;&longs;imas formicarum do­<lb/>mos, inde etiam his di&longs;iectis linguæ hæ­<lb/>rentes ad &longs;e trahit ac deuorat. </s> | <s id="s.008630">Sic quum formicæ nimiùm <lb/>abundent quibu&longs;dam in occidentalis Indiæ <lb/>partibus genitum e&longs;t animal, quod vocant <lb/>vr&longs;um formicarium, quòd lingua ea rapiat, <lb/>depa&longs;catúrque: atque &longs;ic regionis iacturæ <lb/>proui&longs;um e&longs;t, quum ad nullum alium v&longs;um <lb/>hoc animal paratum videatur: neque enim <lb/>ferum e&longs;t nec mordax, dictúmque potiùs <lb/>vr&longs;us à &longs;imilitudine corporis, quàm à ro­<lb/>bore vel feritate: hoc linguæ humore di&longs;cu­<lb/>tit ac di&longs;iicit &longs;olidi&longs;&longs;imas formicarum do­<lb/>mos, inde etiam his di&longs;iectis linguæ hæ­<lb/>rentes ad &longs;e trahit ac deuorat. </s> |
| |
| <s id="s.008634">Vr&longs;us formi­<lb/>carius.</s> | <s id="s.008634">Vr&longs;us formi­<lb/>carius.</s> |
| </p> | </p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s id="s.008635"><margin.target id="marg1173"/>Pi&longs;ces in ca­<lb/>lidis ac &longs;ul­<lb/>pbureis <lb/>aquis.</s> | <s id="s.008635"><margin.target id="marg1173"/>Pi&longs;ces in ca­<lb/>lidis ac &longs;ul­<lb/>phureis <lb/>aquis.</s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.008636">Sed ad pi&longs;ces iam veniamus: qui non­<lb/>nunquam in aquis &longs;ulphureis calidis inue­<lb/>niuntur, vt apud Budam Pannoniæ vrbem: <lb/>nonnunquam verò in alumino&longs;is, vt apud <lb/>Iulium carnicum. </s> | <s id="s.008636">Sed ad pi&longs;ces iam veniamus: qui non­<lb/>nunquam in aquis &longs;ulphureis calidis inue­<lb/>niuntur, vt apud Budam Pannoniæ vrbem: <lb/>nonnunquam verò in alumino&longs;is, vt apud <lb/>Iulium carnicum. </s> |
| |
| <s id="s.008648">E&longs;t ziphus tantæ magnitudinis in <lb/><arrow.to.target n="marg1178"/><lb/>Getico mari, vt phocam deuoret. </s> | <s id="s.008648">E&longs;t ziphus tantæ magnitudinis in <lb/><arrow.to.target n="marg1178"/><lb/>Getico mari, vt phocam deuoret. </s> |
| <s id="s.008649">E&longs;t autem <lb/>phoca marinus vitulus, inferiùs ob egre­<lb/>giam formam de&longs;cribendus. </s> | <s id="s.008649">E&longs;t autem <lb/>phoca marinus vitulus, inferiùs ob egre­<lb/>giam formam de&longs;cribendus. </s> |
| <s id="s.008650">E&longs;t & in eodem <lb/>mari Orcadis genus quoddam gibbero, & <lb/>agilitate in&longs;igne &longs;pringual vocatum, ob ma­<lb/><arrow.to.target n="marg1179"/><lb/>gnitudinem autem immen&longs;am è genere or­<lb/>cadum e&longs;&longs;e creditur: pi&longs;ces enim maximos <lb/>& incredibilis va&longs;titatis orcades vocant, &longs;i­<lb/>mili nomine in&longs;ularum, quæ Britanniæ in <lb/>Oceano adiacent. </s> | <s id="s.008650">E&longs;t & in eodem <lb/>mari Orcadis genus quoddam gibbero, & <lb/>agilitate in&longs;igne &longs;pringual vocatum, ob ma­<lb/><arrow.to.target n="marg1179"/><lb/>gnitudinem autem immen&longs;am è genere or­<lb/>cadum e&longs;&longs;e creditur: pi&longs;ces enim maximos <lb/>& incredibilis va&longs;titatis orcades vocant, &longs;i­<lb/>mili nomine in&longs;ularum, quæ Britanniæ in <lb/>Oceano adiacent. </s> |
| <s id="s.008651">Iuimicæ &longs;unt hæ balenis. <lb/></s> | <s id="s.008651">Inimicæ &longs;unt hæ balenis. <lb/></s> |
| <s id="s.008652">Pri&longs;tis quoque & phy&longs;eter & arbor, & rota <lb/>omnia è cetaceo genete: <foreign lang="greek">mou_tos</foreign> enim Græcè <lb/>dum cete &longs;ignificat, &longs;ignificat & immen­<lb/>&longs;um atque ingens, & va&longs;tum: vnde <foreign lang="greek">mouto/<gap/>s</foreign>. <lb/></s> | <s id="s.008652">Pri&longs;tis quoque & phy&longs;eter & arbor, & rota <lb/>omnia è cetaceo genere: <foreign lang="greek">mou_tos</foreign> enim Græcè <lb/>dum cete &longs;ignificat, &longs;ignificat & immen­<lb/>&longs;um atque ingens, & va&longs;tum: vnde <foreign lang="greek">mouto/<gap/>s</foreign>. <lb/></s> |
| <s id="s.008653">Sunt autem diuer&longs;æ huius generis formæ, vt <lb/><arrow.to.target n="marg1180"/><lb/>barbati pi&longs;cis, cui cornua bina &longs;unt, po­<lb/>&longs;terior pars angu&longs;tior ac breuior, caput qua­<lb/>dratum, oculi ambitus 16. aut 20. pedum. <lb/></s> | <s id="s.008653">Sunt autem diuer&longs;æ huius generis formæ, vt <lb/><arrow.to.target n="marg1180"/><lb/>barbati pi&longs;cis, cui cornua bina &longs;unt, po­<lb/>&longs;terior pars angu&longs;tior ac breuior, caput qua­<lb/>dratum, oculi ambitus 16. aut 20. pedum. <lb/></s> |
| <s id="s.008654">Rhinoceros quoque fa&longs;tigiatum dor&longs;um ha­<lb/><arrow.to.target n="marg1181"/><lb/>bet, & narem occultam, & in cornu de&longs;i­<lb/>nentem: pedes habet duodecim, & can­<lb/>cros deuorat. </s> | <s id="s.008654">Rhinoceros quoque fa&longs;tigiatum dor&longs;um ha­<lb/><arrow.to.target n="marg1181"/><lb/>bet, & narem occultam, & in cornu de&longs;i­<lb/>nentem: pedes habet duodecim, & can­<lb/>cros deuorat. </s> |
| <s id="s.008655">Sed & vacca pi&longs;cis cornuta e&longs;t, <lb/>aliú&longs;que corpore o&longs;&longs;eo toto, tum alij plures. <lb/></s> | <s id="s.008655">Sed & vacca pi&longs;cis cornuta e&longs;t, <lb/>aliú&longs;que corpore o&longs;&longs;eo toto, tum alij plures. <lb/></s> |
| |
| <s id="s.008672">Ob id quæ­<lb/>libet forma pi&longs;cis con&longs;eruari facilè pote&longs;t, <lb/>non ita in aëre. </s> | <s id="s.008672">Ob id quæ­<lb/>libet forma pi&longs;cis con&longs;eruari facilè pote&longs;t, <lb/>non ita in aëre. </s> |
| <s id="s.008673">Mouentur etiam pi&longs;ces in <lb/>mari ab&longs;que labore, terre&longs;tria animalia non: <lb/>vnde terre&longs;tria animalia, vel e&longs;urire cogun­<lb/>tur, vel labore nimio confici nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s> | <s id="s.008673">Mouentur etiam pi&longs;ces in <lb/>mari ab&longs;que labore, terre&longs;tria animalia non: <lb/>vnde terre&longs;tria animalia, vel e&longs;urire cogun­<lb/>tur, vel labore nimio confici nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s> |
| <s id="s.008674">Ne­<lb/>que mare gela&longs;cit, aut feruet, vt terra, & <lb/>aquæ fluuiorum, ni&longs;i extrema parte, qua ab <lb/>aëre tangitur. </s> | <s id="s.008674">Ne­<lb/>que mare gela&longs;cit, aut feruet, vt terra, & <lb/>aquæ fluuiorum, ni&longs;i extrema parte, qua ab <lb/>aëre tangitur. </s> |
| <s id="s.008675">His tot commodis, tum ini­<lb/>&longs;tione diuer&longs;arum &longs;pecierum, plurima mon­<lb/>&longs;tra in mari generantur, adeò vt aliquando <lb/>propter æ&longs;tum exundante mari copio&longs;ius, <lb/>ad trecenta genera animalium mon&longs;trifi­<lb/>corum in littore Oceani occidentalis relicta <lb/>&longs;int. </s> | <s id="s.008675">His tot commodis, tum mi­<lb/>&longs;tione diuer&longs;arum &longs;pecierum, plurima mon­<lb/>&longs;tra in mari generantur, adeò vt aliquando <lb/>propter æ&longs;tum exundante mari copio&longs;ius, <lb/>ad trecenta genera animalium mon&longs;trifi­<lb/>corum in littore Oceani occidentalis relicta <lb/>&longs;int. </s> |
| <s id="s.008676">Ratio quoque, qua mon&longs;tra, mon­<lb/>&longs;tro&longs;ique partus, & octime&longs;tres in Ægypto <lb/>viuant eadem e&longs;t cur, quæ in mari debilis <lb/>&longs;int vitæ, tamen &longs;uper&longs;int. </s> | <s id="s.008676">Ratio quoque, qua mon&longs;tra, mon­<lb/>&longs;tro&longs;ique partus, & octime&longs;tres in Ægypto <lb/>viuant eadem e&longs;t cur, quæ in mari debilis <lb/>&longs;int vitæ, tamen &longs;uper&longs;int. </s> |
| <s id="s.008677">Qui verò pi&longs;ces <lb/>non viuunt, aliis pi&longs;cibus faciliùs mi&longs;cen­<lb/>tur, quàm animalia terre&longs;tria, quæ herbis <lb/>pa&longs;cuntur, quia commodiùs iunguntur. <lb/></s> | <s id="s.008677">Qui verò pi&longs;ces <lb/>non viuunt, aliis pi&longs;cibus faciliùs mi&longs;cen­<lb/>tur, quàm animalia terre&longs;tria, quæ herbis <lb/>pa&longs;cuntur, quia commodiùs iunguntur. <lb/></s> |
| <s id="s.008678">Qui verò carnes, & pi&longs;ces deuorant, diffi­<lb/>ciliùs carniuoris feris, quoniam minùs ha­<lb/>bent &longs;en&longs;us, & minùs ob id amant: amor <lb/>enim cum &longs;en&longs;u fit: ob pi&longs;ces non mi&longs;eren­<lb/>tur, vt leones, neque vllis parcunt, qui <lb/><arrow.to.target n="marg1185"/><lb/>prædæ loco &longs;int. </s> | <s id="s.008678">Qui verò carnes, & pi&longs;ces deuorant, diffi­<lb/>ciliùs carniuoris feris, quoniam minùs ha­<lb/>bent &longs;en&longs;us, & minùs ob id amant: amor <lb/>enim cum &longs;en&longs;u fit: ob pi&longs;ces non mi&longs;eren­<lb/>tur, vt leones, neque vllis parcunt, qui <lb/><arrow.to.target n="marg1185"/><lb/>prædæ loco &longs;int. </s> |
| <s id="s.008679">Referunt tamen raiam pi&longs;­<lb/>cem homini &longs;ub aquis periclitanti auxiliari, <lb/>ne vel &longs;ubmergatur, vel à belluis maris di&longs;­<lb/>cerpatur. </s> | <s id="s.008679">Referunt tamen raiam pi&longs;­<lb/>cem homini &longs;ub aquis periclitanti auxiliari, <lb/>ne vel &longs;ubmergatur, vel à belluis maris di&longs;­<lb/>cerpatur. </s> |
| <s id="s.008680">Sed raia primùm &longs;i hoc agit, pe­<lb/>culiari quadam proprietate facit: nam & &longs;o­<lb/>la inter pi&longs;ces marinos, quod &longs;ciamus, alteri <lb/>generi mi&longs;cetur, &longs;quatinæ &longs;cilicet. </s> | <s id="s.008680">Sed raia primùm &longs;i hoc agit, pe­<lb/>culiari quadam proprietate facit: nam & &longs;o­<lb/>la inter pi&longs;ces marinos, quod &longs;ciamus, alteri <lb/>generi mi&longs;cetur, &longs;quatinæ &longs;cilicet. </s> |
| <s id="s.008681">Deinde <lb/>raia, viua animalia non per&longs;equitut, nec for­<lb/><arrow.to.target n="marg1186"/><lb/>&longs;an carnes edit. </s> | <s id="s.008681">Deinde <lb/>raia, viua animalia non per&longs;equitur, nec for­<lb/><arrow.to.target n="marg1186"/><lb/>&longs;an carnes edit. </s> |
| <s id="s.008682">Cur verò &longs;ola raia, & &longs;qua­<lb/>tina &longs;imul diuer&longs;o genere mi&longs;ceantur, cau&longs;a <lb/>e&longs;t, quòd pleraque alia animalia in maris <lb/>profundo lateant. </s> | <s id="s.008682">Cur verò &longs;ola raia, & &longs;qua­<lb/>tina &longs;imul diuer&longs;o genere mi&longs;ceantur, cau&longs;a <lb/>e&longs;t, quòd pleraque alia animalia in maris <lb/>profundo lateant. </s> |
| <s id="s.008683">Carniuoræ etiam prædæ <lb/>non Veneri &longs;tudent. </s> | <s id="s.008683">Carniuoræ etiam prædæ <lb/>non Veneri &longs;tudent. </s> |
| <s id="s.008684">Pleraque ob timorem <lb/>non fidunt ex mitibus: talia etiam gregatim <lb/>plerunque incedunt, vt non de&longs;it &longs;ocius è ge­<lb/>nere &longs;uo, præ&longs;ertim tempore, quo ad Vene­<lb/>rem procliuia &longs;unt. </s> | <s id="s.008684">Pleraque ob timorem <lb/>non fidunt ex mitibus: talia etiam gregatim <lb/>plerunque incedunt, vt non de&longs;it &longs;ocius è ge­<lb/>nere &longs;uo, præ&longs;ertim tempore, quo ad Vene­<lb/>rem procliuia &longs;unt. </s> |
| |
| <s id="s.008737">Et quam­<lb/>vis incerto auctore res tam mira paruam <lb/>habitura &longs;it fidem, nihilominùs tamen hoc <lb/>minùs mirum, quàm quòd de torpedine, <lb/>& remora dictum e&longs;t &longs;uperiùs: animæ <lb/>enim viribus variis præditæ &longs;unt, & ma­<lb/>re ( vt dictum e&longs;t ) totum vitale ac mon&longs;tris <lb/>&longs;catens: minimúmque in animalibus, quæ <lb/>in eo gignuntur natura laborauit vt &longs;apien­<lb/>tiam, aut &longs;en&longs;um egregium con&longs;equeren­<lb/>tur, ob loci in quo &longs;unt qualitatem. </s> | <s id="s.008737">Et quam­<lb/>vis incerto auctore res tam mira paruam <lb/>habitura &longs;it fidem, nihilominùs tamen hoc <lb/>minùs mirum, quàm quòd de torpedine, <lb/>& remora dictum e&longs;t &longs;uperiùs: animæ <lb/>enim viribus variis præditæ &longs;unt, & ma­<lb/>re ( vt dictum e&longs;t ) totum vitale ac mon&longs;tris <lb/>&longs;catens: minimúmque in animalibus, quæ <lb/>in eo gignuntur natura laborauit vt &longs;apien­<lb/>tiam, aut &longs;en&longs;um egregium con&longs;equeren­<lb/>tur, ob loci in quo &longs;unt qualitatem. </s> |
| <s id="s.008738">Adeò <lb/>verò hebetes &longs;unt &longs;en&longs;u pi&longs;ces, vt multas <lb/>eorum &longs;pecies ne&longs;cias, an inter animalia, <lb/>an plantas numeres, vt &longs;pongias atque vr­<lb/><arrow.to.target n="marg1194"/><lb/>ticas: affixæ enim lapidibus nullum animalis <lb/>ve&longs;tigium præ &longs;e ferunt, quàm quòd tra­<lb/>ctæ contrahunt &longs;e&longs;e, manife&longs;téque mouen­<lb/>tur. </s> | <s id="s.008738">Adeò <lb/>verò hebetes &longs;unt &longs;en&longs;u pi&longs;ces, vt multas <lb/>eorum &longs;pecies ne&longs;cias, an inter animalia, <lb/>an plantas numeres, vt &longs;pongias atque vr­<lb/><arrow.to.target n="marg1194"/><lb/>ticas: affixæ enim lapidibus nullum animalis <lb/>ve&longs;tigium præ &longs;e ferunt, quàm quòd tra­<lb/>ctæ contrahunt &longs;e&longs;e, manife&longs;téque mouen­<lb/>tur. </s> |
| <s id="s.008739">Nec in arborum partibus hoc for&longs;an <lb/>negandum e&longs;&longs;e po&longs;&longs;e, vt in palmarum trun­<lb/>cis ob&longs;curè, in foliis autem arboris cuiu&longs;­<lb/>dam, cuius folia &longs;imilia mori foliis, præter­<lb/>quam quòd duos habeant pedes, manife&longs;tè <lb/>ac con&longs;picuè cerni affirmant: hanc enim <lb/><arrow.to.target n="marg1195"/><lb/>arborem in Limbulon in&longs;ula iuxta Molu­<lb/>chias octo partibus ab æquinoctij circulo di­<lb/>&longs;tantem, natam in nemoribus folia habere <lb/>dicunt, quæ excu&longs;&longs;a ab arbore v&longs;que ad <lb/>dies octo &longs;i vexentur, ambulent, fitque ar­<lb/>bos hæc &longs;en&longs;itiua atque animalis, vt vrticæ, <lb/>pulmoné&longs;que marini ac &longs;pongiæ animalia <lb/>arborea: tamet&longs;i pulmones haud in planta­<lb/><arrow.to.target n="marg1196"/><lb/>rum genere &longs;unt collocandi. </s> | <s id="s.008739">Nec in arborum partibus hoc for&longs;an <lb/>negandum e&longs;&longs;e po&longs;&longs;e, vt in palmarum trun­<lb/>cis ob&longs;curè, in foliis autem arboris cuiu&longs;­<lb/>dam, cuius folia &longs;imilia mori foliis, præter­<lb/>quam quòd duos habeant pedes, manife&longs;tè <lb/>ac con&longs;picuè cerni affirmant: hanc enim <lb/><arrow.to.target n="marg1195"/><lb/>arborem in Limbulon in&longs;ula iuxta Molu­<lb/>chias octo partibus ab æquinoctij circulo di­<lb/>&longs;tantem, natam in nemoribus folia habere <lb/>dicunt, quæ excu&longs;&longs;a ab arbore v&longs;que ad <lb/>dies octo &longs;i vexentur, ambulent, fitque ar­<lb/>bos hæc &longs;en&longs;itiua atque animalis, vt vrticæ, <lb/>pulmoné&longs;que marini ac &longs;pongiæ animalia <lb/>arborea: tamet&longs;i pulmones haud in planta­<lb/><arrow.to.target n="marg1196"/><lb/>rum genere &longs;unt collocandi. </s> |
| <s id="s.008740">Cùm enim mo­<lb/>tus &longs;en&longs;u & in illis con&longs;tet, nihil prohibet <lb/>in calida regione, & pingui &longs;olo partes plan­<lb/>tarum: quæ auelli &longs;olent, motum habere: hu­<lb/>midum enim quo nutriuntur, pingue, & te­<lb/>nue, quale animallbus his e&longs;&longs;e pote&longs;t. </s> | <s id="s.008740">Cùm enim mo­<lb/>tus &longs;en&longs;u & in illis con&longs;tet, nihil prohibet <lb/>in calida regione, & pingui &longs;olo partes plan­<lb/>tarum: quæ auelli &longs;olent, motum habere: hu­<lb/>midum enim quo nutriuntur, pingue, & te­<lb/>nue, quale animalibus his e&longs;&longs;e pote&longs;t. </s> |
| <s id="s.008741">Sed cur <lb/>non alia animalia immobilia præter quàm <lb/>in mari, in eo autem tot genera, tantáque <lb/>copia, vt præter vrticas, & &longs;pongias con­<lb/>chyliorum tanta multitudo, totque illorum <lb/>diuer&longs;a genera, velut & o&longs;trearum? </s> | <s id="s.008741">Sed cur <lb/>non alia animalia immobilia præter quàm <lb/>in mari, in eo autem tot genera, tantáque <lb/>copia, vt præter vrticas, & &longs;pongias con­<lb/>chyliorum tanta multitudo, totque illorum <lb/>diuer&longs;a genera, velut & o&longs;trearum? </s> |
| <s id="s.008742">Quo­<lb/>niam nece&longs;&longs;e e&longs;t alimento ve&longs;ci animal, ob <lb/>idque vel animali, vel alimento motum in­<lb/>e&longs;&longs;e: in aqua autem motus, in alimento igi­<lb/>tur atque in eo, quod alimentum defert. </s> | <s id="s.008742">Quo­<lb/>niam nece&longs;&longs;e e&longs;t alimento ve&longs;ci animal, ob <lb/>idque vel animali, vel alimento motum in­<lb/>e&longs;&longs;e: in aqua autem motus, in alimento igi­<lb/>tur atque in eo, quod alimentum defert. </s> |
| <s id="s.008743">Ob <lb/>id etiam animalia fructibus innata, quando­<lb/>que manife&longs;tè motu, progrediendi loquor, <lb/>carent. </s> | <s id="s.008743">Ob <lb/>id etiam animalia fructibus innata, quando­<lb/>que manife&longs;tè motu, progrediendi loquor, <lb/>carent. </s> |
| |
| <s id="s.008778">Nec nauium tabulis infe&longs;ta glacies, &longs;i <lb/>eo inungantur. </s> | <s id="s.008778">Nec nauium tabulis infe&longs;ta glacies, &longs;i <lb/>eo inungantur. </s> |
| <s id="s.008779">Commune etiam e&longs;t hoc <lb/>cetaceorum omni generi. </s> | <s id="s.008779">Commune etiam e&longs;t hoc <lb/>cetaceorum omni generi. </s> |
| <s id="s.008780">Refert Olaus <lb/>Magnus coria eo inuncta, à muribus non <lb/>arrodi: atque ob id equorum ornamenta, <lb/>eo inungi &longs;olere: in cau&longs;a odorem e&longs;&longs;e ne­<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;t. </s> | <s id="s.008780">Refert Olaus <lb/>Magnus coria eo inuncta, à muribus non <lb/>arrodi: atque ob id equorum ornamenta, <lb/>eo inungi &longs;olere: in cau&longs;a odorem e&longs;&longs;e ne­<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;t. </s> |
| <s id="s.008781">Halicibus infe&longs;ti præcipuè &longs;unt, <lb/>quorum maximam multitedinem deuorant. <lb/></s> | <s id="s.008781">Halicibus infe&longs;ti præcipuè &longs;unt, <lb/>quorum maximam multitudinem deuorant. <lb/></s> |
| <s id="s.008782">Diuturnæ vitæ e&longs;&longs;e exi&longs;timandum e&longs;t, quod <lb/>magnum &longs;it, &longs;anguineum ac &longs;piret. </s> | <s id="s.008782">Diuturnæ vitæ e&longs;&longs;e exi&longs;timandum e&longs;t, quod <lb/>magnum &longs;it, &longs;anguineum ac &longs;piret. </s> |
| <s id="s.008783">Senio­<lb/>ribus honorem deferre videntur, illis enim <lb/>in mare de&longs;cendentibus &longs;equuntur iuniores: <lb/>nam &longs;eor&longs;um in littore iuuenes ac &longs;enes <lb/>degere &longs;olent. </s> | <s id="s.008783">Senio­<lb/>ribus honorem deferre videntur, illis enim <lb/>in mare de&longs;cendentibus &longs;equuntur iuniores: <lb/>nam &longs;eor&longs;um in littore iuuenes ac &longs;enes <lb/>degere &longs;olent. </s> |
| <s id="s.008784">Captum aut percu&longs;&longs;um vnum <lb/>è &longs;ociis, cæteri tanquam auxilium laturi <lb/>&longs;equuntur, &longs;uum more, quibus etiam vo­<lb/>ce a&longs;&longs;imilantur, Ob id ergo dolis pi&longs;cato­<lb/>rum obnoxij &longs;unt. </s> | <s id="s.008784">Captum aut percu&longs;&longs;um vnum <lb/>è &longs;ociis, cæteri tanquam auxilium laturi <lb/>&longs;equuntur, &longs;uum more, quibus etiam vo­<lb/>ce a&longs;&longs;imilantur, Ob id ergo dolis pi&longs;cato­<lb/>rum obnoxij &longs;unt. </s> |
| |
| <s id="s.008810">at hoc <lb/>&longs;ibi per&longs;uadent, qui timent: propterea ty­<lb/>ranni etiam &longs;i beneficio multos afficiant, à <lb/>nullis tamen ob timorem a&longs;&longs;iduum arman­<lb/>tur. </s> | <s id="s.008810">at hoc <lb/>&longs;ibi per&longs;uadent, qui timent: propterea ty­<lb/>ranni etiam &longs;i beneficio multos afficiant, à <lb/>nullis tamen ob timorem a&longs;&longs;iduum arman­<lb/>tur. </s> |
| <s id="s.008811">Sic Neroni contigit, nec tamen exi&longs;ti­<lb/>mes non in multos Neronem fui&longs;&longs;e bene­<lb/>ficium. </s> | <s id="s.008811">Sic Neroni contigit, nec tamen exi&longs;ti­<lb/>mes non in multos Neronem fui&longs;&longs;e bene­<lb/>ficium. </s> |
| <s id="s.008812">Itaque pi&longs;ces ob ingenij ruditatem, <lb/>& incommodam tractationem vix man&longs;ue&longs;­<lb/>cunt, & parùm: accedit <emph type="italics"/>(<emph.end type="italics"/> vt dixi ) etiam <lb/><arrow.to.target n="marg1208"/><lb/>plerunque timor. </s> | <s id="s.008812">Itaque pi&longs;ces ob ingenij ruditatem, <lb/>& incommodam tractationem vix man&longs;ue&longs;­<lb/>cunt, & parùm: accedit <emph type="italics"/>(<emph.end type="italics"/> vt dixi ) etiam <lb/><arrow.to.target n="marg1208"/><lb/>plerunque timor. </s> |
| <s id="s.008813">Cùm igitur delphinus in­<lb/>genio valeat, &longs;icque audaci&longs;&longs;imus, & &longs;piret, <lb/>atque ob id tractari po&longs;&longs;ie commodè, nece&longs;­<lb/>&longs;e e&longs;t, vt vel &longs;olus, vel etiam maximè inter <lb/>omnes pi&longs;ces man&longs;ue&longs;cat: qui &longs;i traduci po&longs;­<lb/>&longs;et in pi&longs;cinas, parùm man&longs;uetudine à cane <lb/>differret. </s> | <s id="s.008813">Cùm igitur delphinus in­<lb/>genio valeat, &longs;icque audaci&longs;&longs;imus, & &longs;piret, <lb/>atque ob id tractari po&longs;&longs;it commodè, nece&longs;­<lb/>&longs;e e&longs;t, vt vel &longs;olus, vel etiam maximè inter <lb/>omnes pi&longs;ces man&longs;ue&longs;cat: qui &longs;i traduci po&longs;­<lb/>&longs;et in pi&longs;cinas, parùm man&longs;uetudine à cane <lb/>differret. </s> |
| </p> | </p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s id="s.008814"><margin.target id="marg1204"/>Viuella.<!-- KEEP S--></s> | <s id="s.008814"><margin.target id="marg1204"/>Viuella.<!-- KEEP S--></s> |
| |
| <s id="s.008819"><margin.target id="marg1208"/>Delphini cur <lb/>maximè in­<lb/>ter pi&longs;ces <lb/><expan abbr="mã&longs;ue&longs;cant">man&longs;ue&longs;cant</expan>.</s> | <s id="s.008819"><margin.target id="marg1208"/>Delphini cur <lb/>maximè in­<lb/>ter pi&longs;ces <lb/><expan abbr="mã&longs;ue&longs;cant">man&longs;ue&longs;cant</expan>.</s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.008820">Sed po&longs;tquàm iu murium &longs;ermonem inci­<lb/>dimus, de illis, illorúmque generibus, quæ <lb/>plurima &longs;unt: aliqua dicenda &longs;unt, altiùs re­<lb/>petitio principio. </s> | <s id="s.008820">Sed po&longs;tquàm in murium &longs;ermonem inci­<lb/>dimus, de illis, illorúmque generibus, quæ <lb/>plurima &longs;unt: aliqua dicenda &longs;unt, altiùs re­<lb/>petitio principio. </s> |
| <s id="s.008821">Nam cùm animalia pluri­<lb/><arrow.to.target n="marg1209"/><lb/>bus modis di&longs;tinguantur, ex alimentorum <lb/>etiam di&longs;crimine differentias &longs;umi docuimus <lb/>generaliter quidem herbarum, arborúmque, <lb/>tum carnium, propriè autem quatuor mo­<lb/>dis: aut enim elementorum humido ve&longs;cun­<lb/>tur, vt chamæleon aëris, &longs;turio, & multi <lb/>pi&longs;ces alij aquæ, buffones terræ: quamvis <lb/>enim terram edant, terra tamen non e&longs;t illis <lb/>alimentum, &longs;ed exiguum illud pingue humi­<lb/>dum, quod in terra continetur: aut plan­<lb/>tis, vt &longs;olipeda, pleraque tum etiam corni­<lb/>gera, atque hæc prioribus nobiliora: aut car­<lb/>nibus, vt leones, & canes præcedentibus am­<lb/>bobus præ&longs;tantiora. </s> | <s id="s.008821">Nam cùm animalia pluri­<lb/><arrow.to.target n="marg1209"/><lb/>bus modis di&longs;tinguantur, ex alimentorum <lb/>etiam di&longs;crimine differentias &longs;umi docuimus <lb/>generaliter quidem herbarum, arborúmque, <lb/>tum carnium, propriè autem quatuor mo­<lb/>dis: aut enim elementorum humido ve&longs;cun­<lb/>tur, vt chamæleon aëris, &longs;turio, & multi <lb/>pi&longs;ces alij aquæ, buffones terræ: quamvis <lb/>enim terram edant, terra tamen non e&longs;t illis <lb/>alimentum, &longs;ed exiguum illud pingue humi­<lb/>dum, quod in terra continetur: aut plan­<lb/>tis, vt &longs;olipeda, pleraque tum etiam corni­<lb/>gera, atque hæc prioribus nobiliora: aut car­<lb/>nibus, vt leones, & canes præcedentibus am­<lb/>bobus præ&longs;tantiora. </s> |
| <s id="s.008822">Quarum genus fru-<pb pagenum="541" xlink:href="016/01/190.jpg"/>ctibus ve&longs;citur, hócque nobili&longs;&longs;imum e&longs;t: <lb/>atque in eo genere e&longs;t homo, elephas, &longs;us, & <lb/>vr&longs;us, tum etiam mures, aué&longs;que omnes fer­<lb/>mè præter carniuoras: &longs;eminibus enim ac <lb/>fructibus omnes ve&longs;cuntur. </s> | <s id="s.008822">Quarum genus fru-<pb pagenum="541" xlink:href="016/01/190.jpg"/>ctibus ve&longs;citur, hócque nobili&longs;&longs;imum e&longs;t: <lb/>atque in eo genere e&longs;t homo, elephas, &longs;us, & <lb/>vr&longs;us, tum etiam mures, aué&longs;que omnes fer­<lb/>mè præter carniuoras: &longs;eminibus enim ac <lb/>fructibus omnes ve&longs;cuntur. </s> |
| <s id="s.008823">Ex ex his omnia <lb/>etiam præter elephantem carnes deuorant, <lb/>exceptis auibus, quarum etiam quædam, vt <lb/>gallinæ, & picæ, & cornices, carnibus alun­<lb/>tur. </s> | <s id="s.008823">Ex ex his omnia <lb/>etiam præter elephantem carnes deuorant, <lb/>exceptis auibus, quarum etiam quædam, vt <lb/>gallinæ, & picæ, & cornices, carnibus alun­<lb/>tur. </s> |
| |
| <s id="s.008827">Itaque eos Indicos non au&longs;im dicere, &longs;ed po­<lb/>tiùs ob &longs;iccitatem paruos, quia for&longs;an origo <lb/>ex Africa &longs;it. </s> | <s id="s.008827">Itaque eos Indicos non au&longs;im dicere, &longs;ed po­<lb/>tiùs ob &longs;iccitatem paruos, quia for&longs;an origo <lb/>ex Africa &longs;it. </s> |
| <s id="s.008828">Calor enim non pote&longs;t ma­<lb/>gnitudini ob&longs;tare, nec humidum, &longs;ed frigus <lb/>aut &longs;iccitas, ob id frigore moriuntur, nec bi­<lb/>bunt. </s> | <s id="s.008828">Calor enim non pote&longs;t ma­<lb/>gnitudini ob&longs;tare, nec humidum, &longs;ed frigus <lb/>aut &longs;iccitas, ob id frigore moriuntur, nec bi­<lb/>bunt. </s> |
| <s id="s.008829">Ve&longs;cuntur autem maximè caulibus, <lb/>furfure & auena. </s> | <s id="s.008829">Ve&longs;cuntur autem maximè caulibus, <lb/>furfure & auena. </s> |
| <s id="s.008830">Erigunt etiam &longs;e&longs;e contra <lb/>aliorum morem, & vt cuniculi fœtus &longs;uos <lb/>deuorant ob &longs;alacitatem: digitos quinos, &longs;e­<lb/>no&longs;ve habent in pedibus, aut etiam plures: <lb/>pilum molliorem, color omnis generis qna­<lb/>drupedium: os habent non ro&longs;trum, atque <lb/>nitus recondita genitalia: dentes etiam cu­<lb/>niculorum more, & tamen ab&longs;olutos fœtus <lb/>pariunt, quíque vt &longs;ues: matrem &longs;tatim co­<lb/>mitant (pariunt autem plerunque ternos<emph type="italics"/>)<emph.end type="italics"/><lb/>oculos murium oculis &longs;imiles, vnde qui­<lb/>dam mures Indicos e&longs;&longs;e exi&longs;timant, &longs;ed cau­<lb/>da fermè cùm careant, mi&longs;tum qua&longs;i genus <lb/>dicas. </s> | <s id="s.008830">Erigunt etiam &longs;e&longs;e contra <lb/>aliorum morem, & vt cuniculi fœtus &longs;uos <lb/>deuorant ob &longs;alacitatem: digitos quinos, &longs;e­<lb/>no&longs;ve habent in pedibus, aut etiam plures: <lb/>pilum molliorem, color omnis generis qua­<lb/>drupedium: os habent non ro&longs;trum, atque <lb/>nitus recondita genitalia: dentes etiam cu­<lb/>niculorum more, & tamen ab&longs;olutos fœtus <lb/>pariunt, quíque vt &longs;ues: matrem &longs;tatim co­<lb/>mitant (pariunt autem plerunque ternos<emph type="italics"/>)<emph.end type="italics"/><lb/>oculos murium oculis &longs;imiles, vnde qui­<lb/>dam mures Indicos e&longs;&longs;e exi&longs;timant, &longs;ed cau­<lb/>da fermè cùm careant, mi&longs;tum qua&longs;i genus <lb/>dicas. </s> |
| </p> | </p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s id="s.008831"><margin.target id="marg1209"/>Animalium <lb/>differentiæ <lb/>ex ciborum <lb/>di&longs;crimine.</s> | <s id="s.008831"><margin.target id="marg1209"/>Animalium <lb/>differentiæ <lb/>ex ciborum <lb/>di&longs;crimine.</s> |
| |
| <s id="s.008845">Cur igitur ad tantam &longs;iccitatem facilli­<lb/>mè ferantur, cau&longs;a e&longs;t, quòd facillimè mu­<lb/>tantur. </s> | <s id="s.008845">Cur igitur ad tantam &longs;iccitatem facilli­<lb/>mè ferantur, cau&longs;a e&longs;t, quòd facillimè mu­<lb/>tantur. </s> |
| <s id="s.008846">Mutantur autem facillimè, quod &longs;int <lb/>imbecilli&longs;&longs;ima natura: recipiunt autem ac <lb/>retinent vim quia alioquin &longs;unt perfecta <lb/>atque &longs;anguinea. </s> | <s id="s.008846">Mutantur autem facillimè, quod &longs;int <lb/>imbecilli&longs;&longs;ima natura: recipiunt autem ac <lb/>retinent vim quia alioquin &longs;unt perfecta <lb/>atque &longs;anguinea. </s> |
| <s id="s.008847">Species verò eorum innu­<lb/>meræ, dome&longs;tici, agre&longs;tes, &longs;ciuri, à caudæ ma­<lb/>gnitudine vocati glires, auellanei reliquis <lb/>minores, qui totam hyemem dormiunt: al pi­<lb/>ni quoque, quos vocant Mediolanen&longs;es mar­<lb/>motas, ad hoc genus referuntur. </s> | <s id="s.008847">Species verò eorum innu­<lb/>meræ, dome&longs;tici, agre&longs;tes, &longs;ciuri, à caudæ ma­<lb/>gnitudine vocati glires, auellanei reliquis <lb/>minores, qui totam hyemem dormiunt: al pi­<lb/>ni quoque, quos vocant Mediolanen&longs;es mar­<lb/>motas, ad hoc genus referuntur. </s> |
| <s id="s.008848">Cummune <lb/>e&longs;t alpinis ac &longs;ciuris, tum gliribus, auella­<lb/>neí&longs;que man&longs;ue&longs;cere. </s> | <s id="s.008848">Commune <lb/>e&longs;t alpinis ac &longs;ciuris, tum gliribus, auella­<lb/>neí&longs;que man&longs;ue&longs;cere. </s> |
| <s id="s.008849">Omnes etiam hi præ­<lb/>ter &longs;ciuros gyeme dormiunt: &longs;ed auellanei, <lb/><arrow.to.target n="marg1212"/><lb/>qui inter corylos degunt, rubri &longs;unt. </s> | <s id="s.008849">Omnes etiam hi præ­<lb/>ter &longs;ciuros gyeme dormiunt: &longs;ed auellanei, <lb/><arrow.to.target n="marg1212"/><lb/>qui inter corylos degunt, rubri &longs;unt. </s> |
| <s id="s.008850">Sciuri <lb/>hyeme latent potius, quàm dormiant. </s> | <s id="s.008850">Sciuri <lb/>hyeme latent potius, quàm dormiant. </s> |
| <s id="s.008851">Om­<lb/>nibus his etiam commune e&longs;t, vt erecti co­<lb/>medant, pedibus anterioribus pro manibus <lb/>vtentes. </s> | <s id="s.008851">Om­<lb/>nibus his etiam commune e&longs;t, vt erecti co­<lb/>medant, pedibus anterioribus pro manibus <lb/>vtentes. </s> |
| |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.008870"><arrow.to.target n="marg1214"/><lb/>di&longs;crimen in mari, vt iuxta Indiam in Æ­<lb/>thiopiæ directo pa&longs;&longs;uum millibus fermè tre­<lb/>centis, albe&longs;cat vt lac, alibi cœruleum &longs;it, ali­<lb/>bi nigrum, alibi viride. </s> | <s id="s.008870"><arrow.to.target n="marg1214"/><lb/>di&longs;crimen in mari, vt iuxta Indiam in Æ­<lb/>thiopiæ directo pa&longs;&longs;uum millibus fermè tre­<lb/>centis, albe&longs;cat vt lac, alibi cœruleum &longs;it, ali­<lb/>bi nigrum, alibi viride. </s> |
| <s id="s.008871">Album, e&longs;t cum are­<lb/>na alba &longs;ube&longs;t mari minimè profundo: vi­<lb/>ride, cùm mediocris fuerit profunditatis: cœ­<lb/>ruleum cum maguæ, <expan abbr="mouetúrq;">mouetúrque</expan> &longs;ed &longs;i quie&longs;­<lb/>cat, color fit argenteus. </s> | <s id="s.008871">Album, e&longs;t cum are­<lb/>na alba &longs;ube&longs;t mari minimè profundo: vi­<lb/>ride, cùm mediocris fuerit profunditatis: cœ­<lb/>ruleum cum magnæ, <expan abbr="mouetúrq;">mouetúrque</expan> &longs;ed &longs;i quie&longs;­<lb/>cat, color fit argenteus. </s> |
| <s id="s.008872">Vidimus in Verbano <lb/>lacu, cùm Lutetiam Pari&longs;iorum profici&longs;­<lb/>ceremur, inter fluctuantes vndas totius la­<lb/>cus, partem non procul à nobis immotam, <lb/>argenteíque coloris, cum reliquum totum <lb/>e&longs;&longs;et cœruleum. </s> | <s id="s.008872">Vidimus in Verbano <lb/>lacu, cùm Lutetiam Pari&longs;iorum profici&longs;­<lb/>ceremur, inter fluctuantes vndas totius la­<lb/>cus, partem non procul à nobis immotam, <lb/>argenteíque coloris, cum reliquum totum <lb/>e&longs;&longs;et cœruleum. </s> |
| <s id="s.008873">Cau&longs;a e&longs;t, quòd ventus à <lb/>montis cacumine impeditur, nec aliter quàm <lb/>vmbra alritudine finitur. </s> | <s id="s.008873">Cau&longs;a e&longs;t, quòd ventus à <lb/>montis cacumine impeditur, nec aliter quàm <lb/>vmbra altitudine finitur. </s> |
| <s id="s.008874">Parte verò illa, <lb/>quæ vrgebat ad montem (neque enim tran­<lb/>quillitas ad montis radicem perueniebat) <lb/>initium &longs;ump&longs;it, vbi impetus iuxta rupem <lb/>ce&longs;&longs;abat: nam impetu colli&longs;a ad latera per­<lb/>mi&longs;cebat eam, quæ in medio erat. </s> | <s id="s.008874">Parte verò illa, <lb/>quæ vrgebat ad montem (neque enim tran­<lb/>quillitas ad montis radicem perueniebat) <lb/>initium &longs;ump&longs;it, vbi impetus iuxta rupem <lb/>ce&longs;&longs;abat: nam impetu colli&longs;a ad latera per­<lb/>mi&longs;cebat eam, quæ in medio erat. </s> |
| <s id="s.008875">Nigra au­<lb/>tem fit, quoties arena nigra &longs;ube&longs;t aquis <lb/>haud profundis, aut cùm profunda fuerit <lb/>turbulenta. <lb/><arrow.to.target n="marg1215"/></s> | <s id="s.008875">Nigra au­<lb/>tem fit, quoties arena nigra &longs;ube&longs;t aquis <lb/>haud profundis, aut cùm profunda fuerit <lb/>turbulenta. <lb/><arrow.to.target n="marg1215"/></s> |
| </p> | </p> |
| |
| <s id="s.009011">Cinerei coloris e&longs;t, mu­<lb/>ri &longs;imile forma, & magnitudine, ni&longs;i quòd <lb/>oculis caret: nam cui v&longs;ui oculi profuturi <lb/>erant &longs;ub terra perpetuò habitanti? </s> | <s id="s.009011">Cinerei coloris e&longs;t, mu­<lb/>ri &longs;imile forma, & magnitudine, ni&longs;i quòd <lb/>oculis caret: nam cui v&longs;ui oculi profuturi <lb/>erant &longs;ub terra perpetuò habitanti? </s> |
| <s id="s.009012">adeò ve­<lb/>rò odit aërem, vt &longs;i cogatur in lucem egre­<lb/>di, breui&longs;&longs;imo temporis &longs;patio exanimetur. <lb/></s> | <s id="s.009012">adeò ve­<lb/>rò odit aërem, vt &longs;i cogatur in lucem egre­<lb/>di, breui&longs;&longs;imo temporis &longs;patio exanimetur. <lb/></s> |
| <s id="s.009013">Di&longs;&longs;idet & cauda, quor&longs;um enim effingere <lb/>tam longam caudam &longs;ub terra habitanti? <lb/></s> | <s id="s.009013">Di&longs;&longs;idet & cauda, quor&longs;um enim effingere <lb/>tam longam caudam &longs;ub terra habitanti? <lb/></s> |
| <s id="s.009014">Eadem ratione & crura habet bteui&longs;&longs;ima, & <lb/>vngues acuti&longs;&longs;imos: vnde crurum breuitas <lb/>nece&longs;&longs;aria per angu&longs;ta penetranti, & vn­<lb/>guium acuitas, vt terram commodè perfode­<lb/>re po&longs;&longs;it: adeò autem hoc opus celeriter, & <lb/>amplè explet, vt qui viderint primò defo&longs;­<lb/>&longs;am talpa humum, multùm admirentur. </s> | <s id="s.009014">Eadem ratione & crura habet breui&longs;&longs;ima, & <lb/>vngues acuti&longs;&longs;imos: vnde crurum breuitas <lb/>nece&longs;&longs;aria per angu&longs;ta penetranti, & vn­<lb/>guium acuitas, vt terram commodè perfode­<lb/>re po&longs;&longs;it: adeò autem hoc opus celeriter, & <lb/>amplè explet, vt qui viderint primò defo&longs;­<lb/>&longs;am talpa humum, multùm admirentur. </s> |
| <s id="s.009015">Pa­<lb/>lam e&longs;t igitur naturam in cunctis &longs;olicitam <lb/>mirum in modum fui&longs;&longs;e, nec obiter, &longs;ed ex <lb/>&longs;ententia omnia præuidi&longs;&longs;e, <expan abbr="hominé&longs;q;">hominé&longs;que</expan> qui­</s> | <s id="s.009015">Pa­<lb/>lam e&longs;t igitur naturam in cunctis &longs;olicitam <lb/>mirum in modum fui&longs;&longs;e, nec obiter, &longs;ed ex <lb/>&longs;ententia omnia præuidi&longs;&longs;e, <expan abbr="hominé&longs;q;">hominé&longs;que</expan> qui­</s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| |
| <s id="s.009061">Leonis, vt &longs;it animo&longs;us & for­<lb/>tis, vt &longs;it parte anteriore elatus non &longs;inuatus <lb/>in medio, nec altior parte po&longs;trema, vt &longs;it <lb/>totus o&longs;&longs;eus, ac robu&longs;tus: hæc enim leonis <lb/>&longs;unt propria. </s> | <s id="s.009061">Leonis, vt &longs;it animo&longs;us & for­<lb/>tis, vt &longs;it parte anteriore elatus non &longs;inuatus <lb/>in medio, nec altior parte po&longs;trema, vt &longs;it <lb/>totus o&longs;&longs;eus, ac robu&longs;tus: hæc enim leonis <lb/>&longs;unt propria. </s> |
| <s id="s.009062">Cerui, vt &longs;it cur&longs;or, &longs;altator, & <lb/>leuis. </s> | <s id="s.009062">Cerui, vt &longs;it cur&longs;or, &longs;altator, & <lb/>leuis. </s> |
| <s id="s.009063">A&longs;ini, vt vngulas habeat duras, corium <lb/>durum, & dor&longs;um robu&longs;tum. </s> | <s id="s.009063">A&longs;ini, vt vngulas habeat duras, corium <lb/>durum, & dor&longs;um robu&longs;tum. </s> |
| <s id="s.009064">Fugies enim <lb/>equum qui cùm a&longs;cendis, flectitur, & pon­<lb/>deri codit. </s> | <s id="s.009064">Fugies enim <lb/>equum qui cùm a&longs;cendis, flectitur, & pon­<lb/>deri cedit. </s> |
| <s id="s.009065">Vulpis, vt caudam habeat pul­<lb/>chram: non &longs;olùm enim ad decorem facit, <lb/>&longs;ed roboris &longs;ignum e&longs;t, quòd ex vertebris <lb/>dor&longs;i oriatur, & vt facilè in quamlibet par­<lb/>tem vertatur: nullum enim animal in hoc <lb/>agilitatis genere vulpi æquari pote&longs;t, & <lb/>quòd pellis pulchritudine præ&longs;tet. </s> | <s id="s.009065">Vulpis, vt caudam habeat pul­<lb/>chram: non &longs;olùm enim ad decorem facit, <lb/>&longs;ed roboris &longs;ignum e&longs;t, quòd ex vertebris <lb/>dor&longs;i oriatur, & vt facilè in quamlibet par­<lb/>tem vertatur: nullum enim animal in hoc <lb/>agilitatis genere vulpi æquari pote&longs;t, & <lb/>quòd pellis pulchritudine præ&longs;tet. </s> |
| <s id="s.009066">Bouis, vt <lb/>pedem habeat magnum, ac crura moderatè <lb/>cra&longs;&longs;a: neque enim exilia, bona e&longs;&longs;e po&longs;&longs;unt: <lb/>vt breuium iuncturarum & firmarum, vt <lb/>&longs;ecurus incedat: bos enim nunquam ce&longs;pi­<lb/>tat: Equi propria &longs;unt velociter, ac &longs;uauiter <lb/>incedere, alacrem e&longs;&longs;e, & vt fræno, ac calca­<lb/>ribus parere&longs;ciat: Commune autem omni­<lb/>bus atque per &longs;e manife&longs;tum e&longs;t, vt &longs;anus: <lb/>&longs;anitatis etiam pars e&longs;t atque optimum &longs;i­<lb/>gnum, quòd in laboribus vix &longs;udet. </s> | <s id="s.009066">Bouis, vt <lb/>pedem habeat magnum, ac crura moderatè <lb/>cra&longs;&longs;a: neque enim exilia, bona e&longs;&longs;e po&longs;&longs;unt: <lb/>vt breuium iuncturarum & firmarum, vt <lb/>&longs;ecurus incedat: bos enim nunquam ce&longs;pi­<lb/>tat: Equi propria &longs;unt velociter, ac &longs;uauiter <lb/>incedere, alacrem e&longs;&longs;e, & vt fræno, ac calca­<lb/>ribus parere&longs;ciat: Commune autem omni­<lb/>bus atque per &longs;e manife&longs;tum e&longs;t, vt &longs;anus: <lb/>&longs;anitatis etiam pars e&longs;t atque optimum &longs;i­<lb/>gnum, quòd in laboribus vix &longs;udet. </s> |
| <s id="s.009067">Alacritas <lb/>digno&longs;citur quòd hinniat, nec quie&longs;cere <lb/>&longs;ciat, & &longs;i cogatur, fræna mandat, & pedem <lb/>concutiat. </s> | <s id="s.009067">Alacritas <lb/>digno&longs;citur quòd hinniat, nec quie&longs;cere <lb/>&longs;ciat, & &longs;i cogatur, fræna mandat, & pedem <lb/>concutiat. </s> |
| |
| <s id="s.009077">Cæ&longs;aris Di­<lb/>ctatoris.</s> | <s id="s.009077">Cæ&longs;aris Di­<lb/>ctatoris.</s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.009078">Cùm igitur equus offertur primum illius <lb/>caput, quod paruum e&longs;&longs;e debet, in&longs;picito, at­<lb/>que decorum, erectum, oculis viuacibus at­<lb/>que vitio omni carenribus, auribus paruis, <lb/>rectí&longs;que, collo breui, amplo, coma decora, <lb/>pectore lato, parte anteriore &longs;ublimore pa­<lb/>rum, tergo rectè rigente, in quo nulla &longs;int <lb/>cicatricum ve&longs;tigia, latiore &longs;pina, iliis ro­<lb/>tundis, lumbis plenis, cauda pulchra, cruri­<lb/>bus rectis, miniméque dum incedit, aut intus <lb/>&longs;e collidentibus, aut extrà deflexis, iuncturis <lb/>firmis breuibú&longs;que, pede lato & vngula cra&longs;­<lb/>&longs;iore. </s> | <s id="s.009078">Cùm igitur equus offertur primum illius <lb/>caput, quod paruum e&longs;&longs;e debet, in&longs;picito, at­<lb/>que decorum, erectum, oculis viuacibus at­<lb/>que vitio omni carentibus, auribus paruis, <lb/>rectí&longs;que, collo breui, amplo, coma decora, <lb/>pectore lato, parte anteriore &longs;ublimore pa­<lb/>rum, tergo rectè rigente, in quo nulla &longs;int <lb/>cicatricum ve&longs;tigia, latiore &longs;pina, iliis ro­<lb/>tundis, lumbis plenis, cauda pulchra, cruri­<lb/>bus rectis, miniméque dum incedit, aut intus <lb/>&longs;e collidentibus, aut extrà deflexis, iuncturis <lb/>firmis breuibú&longs;que, pede lato & vngula cra&longs;­<lb/>&longs;iore. </s> |
| <s id="s.009079">Inde in&longs;pice dentes, vt ætatem agno&longs;­<lb/>cas, & guttur comprime: nam &longs;i anhelitu <lb/>&longs;it haud integro, mole&longs;tè feret. </s> | <s id="s.009079">Inde in&longs;pice dentes, vt ætatem agno&longs;­<lb/>cas, & guttur comprime: nam &longs;i anhelitu <lb/>&longs;it haud integro, mole&longs;tè feret. </s> |
| <s id="s.009080">Trahe po&longs;t­<lb/>modum caudam, &longs;i cedit, e&longs;t imbecillis: inde <lb/>iuncturas &longs;ingulas, maximè iuxta pedes, <lb/>comprime, & paululum inuerte: &longs;i dolet <lb/>quie&longs;cere non vult, & morbum patitur anti­<lb/>quum. </s> | <s id="s.009080">Trahe po&longs;t­<lb/>modum caudam, &longs;i cedit, e&longs;t imbecillis: inde <lb/>iuncturas &longs;ingulas, maximè iuxta pedes, <lb/>comprime, & paululum inuerte: &longs;i dolet <lb/>quie&longs;cere non vult, & morbum patitur anti­<lb/>quum. </s> |
| <s id="s.009081">Colorem etiam con&longs;idera, optimus <lb/>enim e&longs;t qui &longs;plendet: quoniam genero&longs;io­<lb/>rem & bene curatum equum &longs;ignificat. </s> | <s id="s.009081">Colorem etiam con&longs;idera, optimus <lb/>enim e&longs;t qui &longs;plendet: quoniam genero&longs;io­<lb/>rem & bene curatum equum &longs;ignificat. </s> |
| |
| <s id="s.009122">Hic ince&longs;&longs;us equis e&longs;t commodior, & <lb/>nulla in parte equum fatigat, quum &longs;it &longs;e­<lb/>cundùm naturam. </s> | <s id="s.009122">Hic ince&longs;&longs;us equis e&longs;t commodior, & <lb/>nulla in parte equum fatigat, quum &longs;it &longs;e­<lb/>cundùm naturam. </s> |
| <s id="s.009123">Quum verò pes po&longs;terior <lb/><arrow.to.target n="marg1251"/><lb/>locum prioris fermè æquat, & celeriter pes <lb/>pedem &longs;equitur, Propa&longs;&longs;us dicitur, id e&longs;t, <lb/>ince&longs;&longs;us maior. </s> | <s id="s.009123">Quum verò pes po&longs;terior <lb/><arrow.to.target n="marg1251"/><lb/>locum prioris fermè æquat, & celeriter pes <lb/>pedem &longs;equitur, Propa&longs;&longs;us dicitur, id e&longs;t, <lb/>ince&longs;&longs;us maior. </s> |
| <s id="s.009124">Hic commodus e&longs;t, multi <lb/>tamen equi ob hoc, velut & tortores, pedes <lb/>po&longs;teriores allidunt anterioribus. </s> | <s id="s.009124">Hic commodus e&longs;t, multi <lb/>tamen equi ob hoc, velut & tortores, pedes <lb/>po&longs;teriores allidunt anterioribus. </s> |
| <s id="s.009125">Allidunt <lb/>igitur pedes equi, quum tardi &longs;unt, & &longs;pa­<lb/>cium maius motu pedum &longs;petant. </s> | <s id="s.009125">Allidunt <lb/>igitur pedes equi, quum tardi &longs;unt, & &longs;pa­<lb/>cium maius motu pedum &longs;perant. </s> |
| <s id="s.009126">Si verò <lb/>moto pede dextro anteriore, dexter po&longs;te­<lb/>rior, non &longs;ini&longs;ter, celeriter &longs;ub&longs;equatur, in­<lb/>ce&longs;&longs;us fit mollis, quem Trainam vulgus vo­<lb/>cat: qui proprius e&longs;t mulis: nec fatigat ho­<lb/>minem, imò celeritate pari, minus quàm <lb/>propa&longs;&longs;us, quòd dextra pars &longs;olùm moue­<lb/>tur, inde &longs;ini&longs;tra. </s> | <s id="s.009126">Si verò <lb/>moto pede dextro anteriore, dexter po&longs;te­<lb/>rior, non &longs;ini&longs;ter, celeriter &longs;ub&longs;equatur, in­<lb/>ce&longs;&longs;us fit mollis, quem Trainam vulgus vo­<lb/>cat: qui proprius e&longs;t mulis: nec fatigat ho­<lb/>minem, imò celeritate pari, minus quàm <lb/>propa&longs;&longs;us, quòd dextra pars &longs;olùm moue­<lb/>tur, inde &longs;ini&longs;tra. </s> |
| <s id="s.009127">Propa&longs;&longs;us autem, quum <lb/>&longs;ini&longs;trum po&longs;teriorem dextro anteriori iun­<lb/>gat, & dextrum po&longs;teriorem &longs;ini&longs;tro ante­<lb/>riori: vbi celer &longs;it, totum hominem &longs;imul <lb/>mouere videtur, atque ob id illum etiam <lb/>concutit. </s> | <s id="s.009127">Propa&longs;&longs;us autem, quum <lb/>&longs;ini&longs;trum po&longs;teriorem dextro anteriori iun­<lb/>gat, & dextrum po&longs;teriorem &longs;ini&longs;tro ante­<lb/>riori: vbi celer &longs;it, totum hominem &longs;imul <lb/>mouere videtur, atque ob id illum etiam <lb/>concutit. </s> |
| <s id="s.009128">Sed quoties duo pedes &longs;imul mo­<lb/>uentur, aut duo ex eadem parte, vt duo <lb/>dextri, inde &longs;ini&longs;tri: vocantque quidam <lb/>hunc motum, gradarium, qui a&longs;turcorum: <lb/>hic omnium equi gre&longs;&longs;uum profectò e&longs;t no­<lb/>bili&longs;&longs;imus: quippe celer, quòd duobus &longs;imul <pb pagenum="548" xlink:href="016/01/197.jpg"/>fiat pedibus: & eò celerior, quò pedes etiam <lb/>ocyus mouentur, maiu&longs;que &longs;pacium &longs;upe­<lb/>rant: & &longs;uauis, quoniam altera parte mota <lb/>reliqua quie&longs;cat. </s> | <s id="s.009128">Sed quoties duo pedes &longs;imul mo­<lb/>uentur, aut duo ex eadem parte, vt duo <lb/>dextri, inde &longs;ini&longs;tri: vocantque quidam <lb/>hunc motum, gradarium, qui a&longs;turcorum: <lb/>hic omnium equi gre&longs;&longs;uum profectò e&longs;t no­<lb/>bili&longs;&longs;imus: quippe celer, quòd duobus &longs;imul <pb pagenum="548" xlink:href="016/01/197.jpg"/>fiat pedibus: & eò celerior, quò pedes etiam <lb/>ocyus mouentur, maiu&longs;que &longs;pacium &longs;upe­<lb/>rant: & &longs;uauis, quoniam altera parte mota <lb/>reliqua quie&longs;cat. </s> |
| |
| <s id="s.009225">Quis tam amens e&longs;t, qui nolit potius mem­<lb/>bra aliqua amittere, quàm perire? </s> | <s id="s.009225">Quis tam amens e&longs;t, qui nolit potius mem­<lb/>bra aliqua amittere, quàm perire? </s> |
| <s id="s.009226">Ita anima­<lb/>lia membra &longs;unt &longs;peciei, quæ longè melius <lb/>e&longs;t perire, manente incolumi &longs;pecie, quàm <lb/>&longs;peciem ip&longs;am, aut deleri, aut non e&longs;&longs;e vn­<lb/>quam con&longs;titutam. </s> | <s id="s.009226">Ita anima­<lb/>lia membra &longs;unt &longs;peciei, quæ longè melius <lb/>e&longs;t perire, manente incolumi &longs;pecie, quàm <lb/>&longs;peciem ip&longs;am, aut deleri, aut non e&longs;&longs;e vn­<lb/>quam con&longs;titutam. </s> |
| <s id="s.009227">Cùm tamen & illud lon­<lb/>gè melius &longs;it in &longs;pecie, quòd tam benè in <lb/>pauci&longs;&longs;imis animalibus &longs;eruatur, &longs;icut in plu­<lb/>rimis, nec vlla penitus operatio. </s> | <s id="s.009227">Cùm tamen & illud lon­<lb/>gè melius &longs;it in &longs;pecie, quòd tam benè in <lb/>pauci&longs;&longs;imis animalibus &longs;eruatur, &longs;icut in plu­<lb/>rimis, nec vlla penitus operatio. </s> |
| <s id="s.009228">Animali &longs;i <lb/>membrum pereat, perit & operatio, reddi­<lb/>turque animal claudum, aut cæcum, & <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> <lb/>præ&longs;tat viuere, quanquam etiam moriturum <lb/>quantò magis peciem quæ nullis manca e&longs;t <lb/>operationibus, nec deformis, <expan abbr="æternitatémq;">æternitatémque</expan> <lb/>con&longs;ecuta e&longs;t, tamet&longs;i in pauci&longs;&longs;imis anima­<lb/>libus po&longs;ita &longs;it. </s> | <s id="s.009228">Animali &longs;i <lb/>membrum pereat, perit & operatio, reddi­<lb/>turque animal claudum, aut cæcum, & <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> <lb/>præ&longs;tat viuere, quanquam etiam moriturum <lb/>quantò magis &longs;peciem quæ nullis manca e&longs;t <lb/>operationibus, nec deformis, <expan abbr="æternitatémq;">æternitatémque</expan> <lb/>con&longs;ecuta e&longs;t, tamet&longs;i in pauci&longs;&longs;imis anima­<lb/>libus po&longs;ita &longs;it. </s> |
| <s id="s.009229">Igitur homo vt omnia com­<lb/>moda a&longs;&longs;equeretur, ex vltimo refractis ele­<lb/>mentis genitus e&longs;t: nam primò elementis <lb/>ve&longs;cuntur plantæ, plantis animalia, animali­<lb/>bus homo. </s> | <s id="s.009229">Igitur homo vt omnia com­<lb/>moda a&longs;&longs;equeretur, ex vltimo refractis ele­<lb/>mentis genitus e&longs;t: nam primò elementis <lb/>ve&longs;cuntur plantæ, plantis animalia, animali­<lb/>bus homo. </s> |
| <s id="s.009230">Ob id igitur carniuora omnia <expan abbr="nõ">non</expan> </s> | <s id="s.009230">Ob id igitur carniuora omnia <expan abbr="nõ">non</expan> </s> |
| </p> | </p> |
| |
| </p> | </p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s id="s.009237"><margin.target id="marg1256"/>Cur carniuo­<lb/>ra omnia &longs;a­<lb/>gaciora reli­<lb/>quis. <lb/></s> | <s id="s.009237"><margin.target id="marg1256"/>Cur carniuo­<lb/>ra omnia &longs;a­<lb/>gaciora reli­<lb/>quis. <lb/></s> |
| <s id="s.009238">Cur nulla <lb/>caro calids&longs;­<lb/>&longs;ima vt plan­<lb/>tæ. <lb/></s> | <s id="s.009238">Cur nulla <lb/>caro calidi&longs;­<lb/>&longs;ima vt plan­<lb/>tæ. <lb/></s> |
| <s id="s.009239">Homo quo­<lb/>modo cali­<lb/>d &longs;&longs;imus, ac <lb/>temperati&longs;&longs;i­<lb/>mus e&longs;&longs;e po­<lb/>tuit.</s> | <s id="s.009239">Homo quo­<lb/>modo cali­<lb/>di&longs;&longs;imus, ac <lb/>temperati&longs;&longs;i­<lb/>mus e&longs;&longs;e po­<lb/>tuit.</s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.009240">Atque hæc fidem facere videntur, quòd <lb/><arrow.to.target n="marg1257"/><lb/>homo &longs;it animal, hucu&longs;que etiam &longs;ic e&longs;&longs;e <lb/>creditum e&longs;t. </s> | <s id="s.009240">Atque hæc fidem facere videntur, quòd <lb/><arrow.to.target n="marg1257"/><lb/>homo &longs;it animal, hucu&longs;que etiam &longs;ic e&longs;&longs;e <lb/>creditum e&longs;t. </s> |
| |
| <s id="s.009361">Cairi vrbis <lb/>origo.</s> | <s id="s.009361">Cairi vrbis <lb/>origo.</s> |
| </p> | </p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s id="s.009362"><margin.target id="marg1271"/>Lyco&longs;ura ci­<lb/>ui atum om­<lb/>nium prima.</s> | <s id="s.009362"><margin.target id="marg1271"/>Lyco&longs;ura ci­<lb/>uitatum om­<lb/>nium prima.</s> |
| </p> | </p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s id="s.009363"><margin.target id="marg1272"/>Vrbium ater­<lb/>narum quin­<lb/>que conditio­<lb/>nes.</s> | <s id="s.009363"><margin.target id="marg1272"/>Vrbium ater­<lb/>narum quin­<lb/>que conditio­<lb/>nes.</s> |
| |
| <s id="s.009365">Tertia di&longs;criminis ratio, ex lingua e&longs;t: nec <lb/>e&longs;t aliud in quo plus homo ab homine dif­<lb/>ferat, cùm cætera animalia ii&longs;dem vocibus <lb/>eo&longs;dem demon&longs;trent affectus. </s> | <s id="s.009365">Tertia di&longs;criminis ratio, ex lingua e&longs;t: nec <lb/>e&longs;t aliud in quo plus homo ab homine dif­<lb/>ferat, cùm cætera animalia ii&longs;dem vocibus <lb/>eo&longs;dem demon&longs;trent affectus. </s> |
| <s id="s.009366">Solus homo <lb/>ab homine non plus intelligitur, quàm à leo­<lb/>ne hirundo. </s> | <s id="s.009366">Solus homo <lb/>ab homine non plus intelligitur, quàm à leo­<lb/>ne hirundo. </s> |
| <s id="s.009367">Quot verò &longs;int di&longs;crimina lin­<lb/><arrow.to.target n="marg1274"/><lb/>guarum, explicare numero vix queam. </s> | <s id="s.009367">Quot verò &longs;int di&longs;crimina lin­<lb/><arrow.to.target n="marg1274"/><lb/>guarum, explicare numero vix queam. </s> |
| <s id="s.009368">Sunt <lb/>tamen &longs;ex fimplicia genera: ab ore, & hi <lb/>qua&longs;i &longs;ibilant: à lingua intra dentes, à lingua <lb/>exerta: tum hæc duplex, vt in labiis, & in <lb/>palato: à gutture, & à pectore. </s> | <s id="s.009368">Sunt <lb/>tamen &longs;ex &longs;implicia genera: ab ore, & hi <lb/>qua&longs;i &longs;ibilant: à lingua intra dentes, à lingua <lb/>exerta: tum hæc duplex, vt in labiis, & in <lb/>palato: à gutture, & à pectore. </s> |
| <s id="s.009369">Licet autem <lb/>hæc omnia fermè di&longs;crimina in Italia in&longs;pi­<lb/>cere: nam Florentini gula, Veneti Palato, <lb/>Neapolitani dentibus, Ianuen&longs;es labiis pro­<lb/>ferunt. </s> | <s id="s.009369">Licet autem <lb/>hæc omnia fermè di&longs;crimina in Italia in&longs;pi­<lb/>cere: nam Florentini gula, Veneti Palato, <lb/>Neapolitani dentibus, Ianuen&longs;es labiis pro­<lb/>ferunt. </s> |
| <s id="s.009370">In vniuer&longs;um lingua quatuor modis <lb/>&longs;implicibus &longs;ermonem edit acuta, reflexa, &longs;u­<lb/>perius, inferius, & libera. </s> | <s id="s.009370">In vniuer&longs;um lingua quatuor modis <lb/>&longs;implicibus &longs;ermonem edit acuta, reflexa, &longs;u­<lb/>perius, inferius, & libera. </s> |
| <s id="s.009371">Libera lingua e&longs;t <lb/>Romana, &longs;uperius inflectitur Anglica. </s> | <s id="s.009371">Libera lingua e&longs;t <lb/>Romana, &longs;uperius inflectitur Anglica. </s> |
| |
| <s id="s.009462"><margin.target id="marg1290"/>Modus pro­<lb/>creandi ho­<lb/>mines ma­<lb/>gnitudine, <lb/>aut natura <lb/>mirabiles.</s> | <s id="s.009462"><margin.target id="marg1290"/>Modus pro­<lb/>creandi ho­<lb/>mines ma­<lb/>gnitudine, <lb/>aut natura <lb/>mirabiles.</s> |
| </p> | </p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s id="s.009463"><margin.target id="marg1291"/>Senegæ fiu­<lb/>minis <expan abbr="mirũ">mirum</expan>.</s> | <s id="s.009463"><margin.target id="marg1291"/>Senegæ flu­<lb/>minis <expan abbr="mirũ">mirum</expan>.</s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.009464">Quantum verò regio po&longs;&longs;it, Senegæ flu­<lb/>men ( ea prouincia e&longs;t in extrema Africæ <lb/>parte in occidentali latere<emph type="italics"/>)<emph.end type="italics"/> o&longs;tendit, vbi qui <lb/>citra flumen ad Boream habitant, cinerei <lb/>coloris &longs;unt, & parui corporis: qui verò <lb/>vltrà, nigri, procera &longs;tatura, ac robu&longs;ta <lb/>&longs;unt: &longs;iquidem ea parte regio tota viret, alte­<lb/>ra &longs;qualet. </s> | <s id="s.009464">Quantum verò regio po&longs;&longs;it, Senegæ flu­<lb/>men ( ea prouincia e&longs;t in extrema Africæ <lb/>parte in occidentali latere<emph type="italics"/>)<emph.end type="italics"/> o&longs;tendit, vbi qui <lb/>citra flumen ad Boream habitant, cinerei <lb/>coloris &longs;unt, & parui corporis: qui verò <lb/>vltrà, nigri, procera &longs;tatura, ac robu&longs;ta <lb/>&longs;unt: &longs;iquidem ea parte regio tota viret, alte­<lb/>ra &longs;qualet. </s> |
| |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.009496">Corporis perfecti forma humani hæc e&longs;t: <lb/>totius longitudinis a capillorum ortu ad <lb/>pollicis digiti pedis extremum, facies pars <lb/>decima e&longs;t. </s> | <s id="s.009496">Corporis perfecti forma humani hæc e&longs;t: <lb/>totius longitudinis a capillorum ortu ad <lb/>pollicis digiti pedis extremum, facies pars <lb/>decima e&longs;t. </s> |
| <s id="s.009497">Hanc per tria æqualia diuidit <lb/>&longs;patium, quod e&longs;t à na&longs;i &longs;ummo ad capillo­<lb/>rum originem, & ab illius imo ad men­<lb/>tum, vt na&longs;us, &longs;it totius facies pars tertia, <lb/>& corporis totius longitudinis trige&longs;ima: <lb/>oris diductio, &longs;eu longitudo ip&longs;a, æqualis <lb/>e&longs;t oculorum longitudini, quæ ab angulo <lb/>hircqui ad lachrymalem extenditur. </s> | <s id="s.009497">Hanc per tria æqualia diuidit <lb/>&longs;patium, quod e&longs;t à na&longs;i &longs;ummo ad capillo­<lb/>rum originem, & ab illius imo ad men­<lb/>tum, vt na&longs;us, &longs;it totius facies pars tertia, <lb/>& corporis totius longitudinis trige&longs;ima: <lb/>oris diductio, &longs;eu longitudo ip&longs;a, æqualis <lb/>e&longs;t oculorum longitudini, quæ ab angulo <lb/>hircqui ad lachrymalem extenditur. </s> |
| <s id="s.009498">Sed <lb/>hoc &longs;patium æquale e&longs;t inter&longs;titio oculo­<lb/>lorum, vt trifariàm diui&longs;um &longs;it, quod e&longs;t <lb/>ab hircquo ad hircquum, &longs;cilicet duobus <lb/>oculis, & medio &longs;patio intercepto. </s> | <s id="s.009498">Sed <lb/>hoc &longs;patium æquale e&longs;t inter&longs;titio oculo­<lb/>rum, vt trifariàm diui&longs;um &longs;it, quod e&longs;t <lb/>ab hircquo ad hircquum, &longs;cilicet duobus <lb/>oculis, & medio &longs;patio intercepto. </s> |
| <s id="s.009499">Hoc to­<lb/>tum duplum e&longs;t na&longs;i longitudini, vt &longs;it ocu­<lb/>li longitudo, vel oris diductio dupla nonæ <lb/>parti longitudinis faciei: ob id etiam oculi <lb/>longitudini & oris diductioni, na&longs;i longi­<lb/>tudo &longs;e&longs;quialtera e&longs;t, quæ cùm &longs;it tripla &longs;pa­<lb/>tio, quòd e&longs;t ab imo na&longs;i ad os, erit hoc <lb/>&longs;patium dimidium diductionis oris, vel lon­<lb/>gitudinis oculi. </s> | <s id="s.009499">Hoc to­<lb/>tum duplum e&longs;t na&longs;i longitudini, vt &longs;it ocu­<lb/>li longitudo, vel oris diductio dupla nonæ <lb/>parti longitudinis faciei: ob id etiam oculi <lb/>longitudini & oris diductioni, na&longs;i longi­<lb/>tudo &longs;e&longs;quialtera e&longs;t, quæ cùm &longs;it tripla &longs;pa­<lb/>tio, quòd e&longs;t ab imo na&longs;i ad os, erit hoc <lb/>&longs;patium dimidium diductionis oris, vel lon­<lb/>gitudinis oculi. </s> |
| <s id="s.009500">Oris ambitus duplus na&longs;i <lb/>longitudini, & triplus diductioni. </s> | <s id="s.009500">Oris ambitus duplus na&longs;i <lb/>longitudini, & triplus diductioni. </s> |
| <s id="s.009501">Totus <lb/>igitur faciei longitudo &longs;e&longs;quialtera e&longs;t oris <lb/>ambitu, &longs;eu &longs;patio inter hircquos oculorum <lb/>contento: nam hoc &longs;patium æquale e&longs;t, <lb/>cum oris ambitu. </s> | <s id="s.009501">Totus <lb/>igitur faciei longitudo &longs;e&longs;quialtera e&longs;t oris <lb/>ambitu, &longs;eu &longs;patio inter hircquos oculorum <lb/>contento: nam hoc &longs;patium æquale e&longs;t, <lb/>cum oris ambitu. </s> |
| <s id="s.009502">Na&longs;i ambitus in imo quan­<lb/>ta eius longitudo, longitudo verò na&longs;i æqua­<lb/>lis auris longitudini, & ambitus auris ip­<lb/>&longs;um ambitui. </s> | <s id="s.009502">Na&longs;i ambitus in imo quan­<lb/>ta eius longitudo, longitudo verò na&longs;i æqua­<lb/>lis auris longitudini, & ambitus auris ip­<lb/>&longs;um ambitui. </s> |
| <s id="s.009503">Naris foramen pars e&longs;t quar­<lb/>ta longitudiuis oculi. </s> | <s id="s.009503">Naris foramen pars e&longs;t quar­<lb/>ta longitudinis oculi. </s> |
| <s id="s.009504">Sic igitur di&longs;ponan­<lb/>tur: <lb/><arrow.to.target n="marg1298"/></s> | <s id="s.009504">Sic igitur di&longs;ponan­<lb/>tur: <lb/><arrow.to.target n="marg1298"/></s> |
| </p> | </p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s id="s.009505"><margin.target id="marg1298"/>Humani cor­<lb/>poris par­<lb/>tium propor­<lb/>tio.</s> | <s id="s.009505"><margin.target id="marg1298"/>Humani cor­<lb/>poris par­<lb/>tium propor­<lb/>tio.</s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.009506">Faeies par. </s> | <s id="s.009506">Facies par. </s> |
| <s id="s.009507">18 </s> | <s id="s.009507">18 </s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.009558">CVM &longs;emen paternum materno <lb/>dominatur, filij animo &longs;imiles &longs;unt <lb/>patri: &longs;i contrà, matri. </s> | <s id="s.009558">CVM &longs;emen paternum materno <lb/>dominatur, filij animo &longs;imiles &longs;unt <lb/>patri: &longs;i contrà, matri. </s> |
| <s id="s.009559">Si autem <lb/>paternum &longs;emen &longs;anguini men­<lb/>&longs;truo imperet, corpori &longs;imiles patri efficiun­<lb/>tur: &longs;i vincatur, matri propter hæc animo <lb/>quidem filij patribus &longs;imiles &longs;unt, corpore <lb/>autem matribus. </s> | <s id="s.009559">Si autem <lb/>paternum &longs;emen &longs;anguini men­<lb/>&longs;truo imperet, corpori &longs;imiles patri efficiun­<lb/>tur: &longs;i vincatur, matri propter hæc animo <lb/>quidem filij patribus &longs;imiles &longs;unt, corpore <lb/>autem matribus. </s> |
| <s id="s.009560">Sanguis enim men&longs;truus <lb/>potentior e&longs;t, ob <expan abbr="multitudin&etilde;">multitudinem</expan> parerno &longs;emi­<lb/>ne plerunque, velut & illud materno, quod <lb/>minus e&longs;t ac tenuius. </s> | <s id="s.009560">Sanguis enim men&longs;truus <lb/>potentior e&longs;t, ob <expan abbr="multitudin&etilde;">multitudinem</expan> paterno &longs;emi­<lb/>ne plerunque, velut & illud materno, quod <lb/>minus e&longs;t ac tenuius. </s> |
| <s id="s.009561">Eadem ratione in tene­<lb/>ra ætate matri, cum adole&longs;cunt, patribus &longs;i­<lb/>miles magis efficiuntur. </s> | <s id="s.009561">Eadem ratione in tene­<lb/>ra ætate matri, cum adole&longs;cunt, patribus &longs;i­<lb/>miles magis efficiuntur. </s> |
| <s id="s.009562">Etenim à calidita­</s> | <s id="s.009562">Etenim à calidita­</s> |
| </p> | </p> |
| |
| <s id="s.009598"><margin.target id="marg1304"/>Senes quibus <lb/>&longs;tudiis ma­<lb/>ximè gau­<lb/>deant.</s> | <s id="s.009598"><margin.target id="marg1304"/>Senes quibus <lb/>&longs;tudiis ma­<lb/>ximè gau­<lb/>deant.</s> |
| </p> | </p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s id="s.009599"><margin.target id="marg1305"/>Men&longs;irui <expan abbr="sã-guinis">san­<lb/>guinis</expan> vires</s> | <s id="s.009599"><margin.target id="marg1305"/>Men&longs;trui <expan abbr="sã-guinis">san­<lb/>guinis</expan> vires</s> |
| </p> | </p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s id="s.009600"><margin.target id="marg1306"/>Lepræ cura.</s> | <s id="s.009600"><margin.target id="marg1306"/>Lepræ cura.</s> |
| |
| <s id="s.009617">Sed quoniam de &longs;anguine arteria­<lb/><arrow.to.target n="marg1312"/><lb/>li mentio facta e&longs;t, non ignorare decet du­<lb/>plices in nobis e&longs;&longs;e venas: alias quidem te­<lb/>nues, & immobiles in ip&longs;a &longs;uperficie corpo­<lb/>ris, in quibus &longs;anguis tepidus ac ruber: alias <lb/>verò &longs;ub his cra&longs;&longs;as, & pul&longs;antes, in qui­<lb/>bus &longs;anguis flauus, ac calidi&longs;&longs;imus contine­<lb/>tur, qui à corde prouenit, vt primi origo <lb/>e&longs;t iecur. </s> | <s id="s.009617">Sed quoniam de &longs;anguine arteria­<lb/><arrow.to.target n="marg1312"/><lb/>li mentio facta e&longs;t, non ignorare decet du­<lb/>plices in nobis e&longs;&longs;e venas: alias quidem te­<lb/>nues, & immobiles in ip&longs;a &longs;uperficie corpo­<lb/>ris, in quibus &longs;anguis tepidus ac ruber: alias <lb/>verò &longs;ub his cra&longs;&longs;as, & pul&longs;antes, in qui­<lb/>bus &longs;anguis flauus, ac calidi&longs;&longs;imus contine­<lb/>tur, qui à corde prouenit, vt primi origo <lb/>e&longs;t iecur. </s> |
| <s id="s.009618">Pul&longs;ant venæ hæ cra&longs;&longs;iores vnà <lb/><arrow.to.target n="marg1313"/><lb/>cum corde & æquis temporibus: hôcque <lb/>motu calor ip&longs;e naturalis con&longs;eruatur, & <lb/>quicquid fuligino&longs;um collectum fuerit eii­<lb/>citur. </s> | <s id="s.009618">Pul&longs;ant venæ hæ cra&longs;&longs;iores vnà <lb/><arrow.to.target n="marg1313"/><lb/>cum corde & æquis temporibus: hôcque <lb/>motu calor ip&longs;e naturalis con&longs;eruatur, & <lb/>quicquid fuligino&longs;um collectum fuerit eii­<lb/>citur. </s> |
| <s id="s.009619">Dum enim dilatantur, refrigeran­<lb/>tur: dum con&longs;tringuntur, fuligo eiicitur. <lb/></s> | <s id="s.009619">Dum enim dilatantur, refrigeran­<lb/>tur: dum con&longs;tringuntur, fuligo eiicitur. <lb/></s> |
| <s id="s.009620">Accendi verò ex motu ip&longs;o calorem, indi­<lb/>cat pul&longs;us vehemens & re&longs;pirandil de&longs;ide­<lb/>rium, & incendium corporis, & &longs;udor ma­<lb/>nans po&longs;t cur&longs;um. </s> | <s id="s.009620">Accendi verò ex motu ip&longs;o calorem, indi­<lb/>cat pul&longs;us vehemens & re&longs;pirandi de&longs;ide­<lb/>rium, & incendium corporis, & &longs;udor ma­<lb/>nans po&longs;t cur&longs;um. </s> |
| </p> | </p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s id="s.009621"><margin.target id="marg1310"/>Augu&longs;ti for­<lb/>ma.</s> | <s id="s.009621"><margin.target id="marg1310"/>Augu&longs;ti for­<lb/>ma.</s> |
| |
| <s id="s.009644">Adiuuat ad hæc perpetranda <lb/>indu&longs;tria, quàm ex &longs;tudiis acqui&longs;ierunt: & <lb/>melancholia, quæ re&longs;oluto humore pin­<lb/>guiore gignitur ex &longs;uperfluis &longs;tudiis, atque <lb/>vigiliis. </s> | <s id="s.009644">Adiuuat ad hæc perpetranda <lb/>indu&longs;tria, quàm ex &longs;tudiis acqui&longs;ierunt: & <lb/>melancholia, quæ re&longs;oluto humore pin­<lb/>guiore gignitur ex &longs;uperfluis &longs;tudiis, atque <lb/>vigiliis. </s> |
| <s id="s.009645">Vnde nephanda perpe&longs;&longs;o, egi&longs;&longs;é­<lb/><arrow.to.target n="marg1319"/><lb/>que &longs;apientes, nihil aliud e&longs;t dicere, quàm <lb/>naturam &longs;ecutos, non profui&longs;&longs;e illis Philo­<lb/>&longs;ophiæ &longs;tudium. </s> | <s id="s.009645">Vnde nephanda perpe&longs;&longs;o, egi&longs;&longs;é­<lb/><arrow.to.target n="marg1319"/><lb/>que &longs;apientes, nihil aliud e&longs;t dicere, quàm <lb/>naturam &longs;ecutos, non profui&longs;&longs;e illis Philo­<lb/>&longs;ophiæ &longs;tudium. </s> |
| <s id="s.009646">Itaque & re&longs;olutio humidi, <lb/>vitæ breuitatis cau&longs;a e&longs;t, vt abundantia diu­<lb/><arrow.to.target n="marg1320"/><lb/>turnitatis. </s> | <s id="s.009646">Itaque & re&longs;olutio humidi, <lb/>vitæ breuitatis cau&longs;a e&longs;t, vt abundantia diu­<lb/><arrow.to.target n="marg1320"/><lb/>turnitatis. </s> |
| <s id="s.009647">Ea ratione etiam animalia minus <lb/>viuunt plantis: nam moueri illa nece&longs;&longs;arium <lb/>erat, igitur & habere calorem, qui con&longs;u­<lb/>meret, calore humidum con&longs;umente (vt di­<lb/>xi) vita breuiot fit. </s> | <s id="s.009647">Ea ratione etiam animalia minus <lb/>viuunt plantis: nam moueri illa nece&longs;&longs;arium <lb/>erat, igitur & habere calorem, qui con&longs;u­<lb/>meret, calore humidum con&longs;umente (vt di­<lb/>xi) vita breuior fit. </s> |
| <s id="s.009648">Porrò tenuitas omnibus <lb/>rebus &longs;i &longs;oliditati iungatur vtilis e&longs;t, iucun­<lb/>da atque grata: in paruis autem etiam ne­<lb/>ce&longs;&longs;aria. </s> | <s id="s.009648">Porrò tenuitas omnibus <lb/>rebus &longs;i &longs;oliditati iungatur vtilis e&longs;t, iucun­<lb/>da atque grata: in paruis autem etiam ne­<lb/>ce&longs;&longs;aria. </s> |
| <s id="s.009649">Apes quia tenui &longs;ub&longs;tantia &longs;unt, <lb/>ideò &longs;agaci&longs;&longs;imæ & diu viuunt, vt ad <lb/>&longs;eptimum annum. </s> | <s id="s.009649">Apes quia tenui &longs;ub&longs;tantia &longs;unt, <lb/>ideò &longs;agaci&longs;&longs;imæ & diu viuunt, vt ad <lb/>&longs;eptimum annum. </s> |
| <s id="s.009650">Vnde Virgilius ille Maro: <lb/><emph type="quote"/><emph type="italics"/>—— Neque enim plus &longs;eptima ducitur æ&longs;tas.<emph.end type="italics"/><emph.end type="quote"/></s> | <s id="s.009650">Vnde Virgilius ille Maro: <lb/><emph type="quote"/><emph type="italics"/>—— Neque enim plus &longs;eptima ducitur æ&longs;tas.<emph.end type="italics"/><emph.end type="quote"/></s> |
| |
| <s id="s.009695">Antonio Maioragio amico <lb/>no&longs;tro, viro certè erudi&longs;&longs;imo & di&longs;erti&longs;&longs;imo. <lb/></s> | <s id="s.009695">Antonio Maioragio amico <lb/>no&longs;tro, viro certè erudi&longs;&longs;imo & di&longs;erti&longs;&longs;imo. <lb/></s> |
| <s id="s.009696">Structura verò &etail;qualis <expan abbr="d&etilde;tium">dentium</expan> ad <expan abbr="loquendũ">loquendum</expan>, <lb/>vt e&longs;t vtili&longs;&longs;imaita ad &longs;ecandum non proba­<lb/>tur: nam canes, lupique inæquales, ac ad <lb/>modum &longs;erræ di&longs;po&longs;itos habent. </s> | <s id="s.009696">Structura verò &etail;qualis <expan abbr="d&etilde;tium">dentium</expan> ad <expan abbr="loquendũ">loquendum</expan>, <lb/>vt e&longs;t vtili&longs;&longs;imaita ad &longs;ecandum non proba­<lb/>tur: nam canes, lupique inæquales, ac ad <lb/>modum &longs;erræ di&longs;po&longs;itos habent. </s> |
| <s id="s.009697">Meliùs <lb/>etiam hærent hi inuicem, & reliquias ci­<lb/>borum non adeò retinent. </s> | <s id="s.009697">Meliùs <lb/>etiam hærent hi inuicem, & reliquias ci­<lb/>borum non adeò retinent. </s> |
| <s id="s.009698">Itaque Indorum <lb/>populi quidam, quibus non adeò curæ e&longs;t <lb/>explicata loquendi ratio, vt dentibus com­<lb/>modiùs vtantur, cos lima &longs;erræ in modum <lb/>aptant Magis enim hærent in radice, cùm <lb/>in &longs;ummitate non coierint. </s> | <s id="s.009698">Itaque Indorum <lb/>populi quidam, quibus non adeò curæ e&longs;t <lb/>explicata loquendi ratio, vt dentibus com­<lb/>modiùs vtantur, eos lima &longs;erræ in modum <lb/>aptant Magis enim hærent in radice, cùm <lb/>in &longs;ummitate non coierint. </s> |
| <s id="s.009699">Quæ enim ab <lb/>vno latere coëunt, ab altero faciliùs di&longs;iun­<lb/>guntur. </s> | <s id="s.009699">Quæ enim ab <lb/>vno latere coëunt, ab altero faciliùs di&longs;iun­<lb/>guntur. </s> |
| <s id="s.009700">Sed &longs;i obliqui haud coëant non <lb/>&longs;ecus, ac excu&longs;&longs;o pror&longs;us dente, &longs;ermo­<lb/>nem blæ&longs;um efficiunt. </s> | <s id="s.009700">Sed &longs;i obliqui haud coëant non <lb/>&longs;ecus, ac excu&longs;&longs;o pror&longs;us dente, &longs;ermo­<lb/>nem blæ&longs;um efficiunt. </s> |
| <s id="s.009701">Na&longs;cuntur in &longs;ene­<lb/>cta etiam dentes, &longs;eriu&longs;que quàm quis <lb/>exi&longs;timet: &longs;ed pro miraculis, non pro re­<lb/>gula, talia habenda &longs;unt. </s> | <s id="s.009701">Na&longs;cuntur in &longs;ene­<lb/>cta etiam dentes, &longs;eriu&longs;que quàm quis <lb/>exi&longs;timet: &longs;ed pro miraculis, non pro re­<lb/>gula, talia habenda &longs;unt. </s> |
| |
| <s id="s.009716">Calor enim vehemens, præ&longs;ertim <lb/>non deficiens materia hoc pote&longs;t. </s> | <s id="s.009716">Calor enim vehemens, præ&longs;ertim <lb/>non deficiens materia hoc pote&longs;t. </s> |
| <s id="s.009717">Vnde ne­<lb/>facilè tales calue&longs;cunt, aut cane&longs;cunt: cutis <lb/>enim den&longs;ior & calor melius humido domi­<lb/><arrow.to.target n="marg1330"/><lb/>natur. </s> | <s id="s.009717">Vnde ne­<lb/>facilè tales calue&longs;cunt, aut cane&longs;cunt: cutis <lb/>enim den&longs;ior & calor melius humido domi­<lb/><arrow.to.target n="marg1330"/><lb/>natur. </s> |
| <s id="s.009718">O&longs;&longs;a quoque duriore & membranas <lb/>duriores habent, & cerebri &longs;ub&longs;tantiam, <lb/>quamobrem &longs;tolidi, & obliuio&longs;i, & indoci­<lb/>les, maiore ex parte &longs;unt. </s> | <s id="s.009718">O&longs;&longs;a quoque duriore & membranas <lb/>duriores habent, & cerebri &longs;ub&longs;tantiam, <lb/>quamobrem &longs;tolidi, & obliuio&longs;i, & indoci­<lb/>les, maiore ex parte &longs;unt. </s> |
| <s id="s.009719">Nam capitis mem­<lb/>brana, quæ cerebrum circumambit, te­<lb/>nui&longs;&longs;ima in moderatis nece&longs;&longs;ariò e&longs;t, ne ce­<lb/>rebrum grauitate lædat, & cò durior, vt <lb/>dilabi &longs;ub&longs;tantiam in concu&longs;&longs;ionibus illius <lb/>non patiatur. </s> | <s id="s.009719">Nam capitis mem­<lb/>brana, quæ cerebrum circumambit, te­<lb/>nui&longs;&longs;ima in moderatis nece&longs;&longs;ariò e&longs;t, ne ce­<lb/>rebrum grauitate lædat, & eò durior, vt <lb/>dilabi &longs;ub&longs;tantiam in concu&longs;&longs;ionibus illius <lb/>non patiatur. </s> |
| <s id="s.009720">Nec cra&longs;&longs;a e&longs;&longs;e pote&longs;t ab&longs;que <lb/>cerebri iactura, ni & cerebrum ip&longs;um cra&longs;­<lb/>&longs;ius iu&longs;to &longs;it. </s> | <s id="s.009720">Nec cra&longs;&longs;a e&longs;&longs;e pote&longs;t ab&longs;que <lb/>cerebri iactura, ni & cerebrum ip&longs;um cra&longs;­<lb/>&longs;ius iu&longs;to &longs;it. </s> |
| <s id="s.009721">Atque illi membrana alia cir­<lb/>cumponitur, cùm grauare cerebrum non <lb/>po&longs;&longs;et, quòd ab o&longs;&longs;e &longs;u&longs;pendatur, nec cere­<lb/>brum ip&longs;um tangat, non &longs;olùm dura, &longs;ed <lb/>etiam cra&longs;&longs;a facta e&longs;t. </s> | <s id="s.009721">Atque illi membrana alia cir­<lb/>cumponitur, cùm grauare cerebrum non <lb/>po&longs;&longs;et, quòd ab o&longs;&longs;e &longs;u&longs;pendatur, nec cere­<lb/>brum ip&longs;um tangat, non &longs;olùm dura, &longs;ed <lb/>etiam cra&longs;&longs;a facta e&longs;t. </s> |
| </p> | </p> |
| |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.009762">Dubitabit autem aliquis, cur den&longs;iora te­<lb/>nuiora? </s> | <s id="s.009762">Dubitabit autem aliquis, cur den&longs;iora te­<lb/>nuiora? </s> |
| <s id="s.009763">Scu ratio haud ob&longs;cura e&longs;t: tenuia <lb/>probè cohærent, nec rimas aut fi&longs;tulas admit­<lb/>tunt, ob id den&longs;a redduntur. </s> | <s id="s.009763">Seu ratio haud ob&longs;cura e&longs;t: tenuia <lb/>probè cohærent, nec rimas aut fi&longs;tulas admit­<lb/>tunt, ob id den&longs;a redduntur. </s> |
| <s id="s.009764">Concoctio igi­<lb/>tur, quæ excrementa &longs;eparat, attenuat, ac <lb/>conden&longs;ati, modoque grauius, modò leuius <lb/>efficit: vbi parum, aut nihil &longs;eparat, gra­<lb/>uius reddit, vt in fructibus, qui maturi gra­<lb/>uiores fiunt. </s> | <s id="s.009764">Concoctio igi­<lb/>tur, quæ excrementa &longs;eparat, attenuat, ac <lb/>conden&longs;ati, modoque grauius, modò leuius <lb/>efficit: vbi parum, aut nihil &longs;eparat, gra­<lb/>uius reddit, vt in fructibus, qui maturi gra­<lb/>uiores fiunt. </s> |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| |
| <s id="s.009796">Bri­<lb/>tannia humidum habet aërem <expan abbr="atq;">atque</expan> tepidum, <lb/>ac putredini ob &longs;al&longs;edinem minimè <expan abbr="obnoxiũ">obnoxium</expan>. <lb/></s> | <s id="s.009796">Bri­<lb/>tannia humidum habet aërem <expan abbr="atq;">atque</expan> tepidum, <lb/>ac putredini ob &longs;al&longs;edinem minimè <expan abbr="obnoxiũ">obnoxium</expan>. <lb/></s> |
| <s id="s.009797">Victus verò ratio ex lacte, diuturnitati vi­<lb/>tæ maximè conducit: &longs;crip&longs;it enim Hippo­<lb/>crates, imbecilliores cibi breuem vitam fa­<lb/>ciunt. </s> | <s id="s.009797">Victus verò ratio ex lacte, diuturnitati vi­<lb/>tæ maximè conducit: &longs;crip&longs;it enim Hippo­<lb/>crates, imbecilliores cibi breuem vitam fa­<lb/>ciunt. </s> |
| <s id="s.009798">Quicunque igitur den&longs;iores &longs;unt, diu­<lb/>tius viuunt ac den&longs;itati huic non mollities, <lb/>&longs;ed laxitas opponitur. </s> | <s id="s.009798">Quicunque igitur den&longs;iores &longs;unt, diu­<lb/>tius viuunt ac den&longs;itati huic non mollities, <lb/>&longs;ed laxitas opponitur. </s> |
| <s id="s.009799">Molles igitur etiam <lb/>longæuæ vitæ e&longs;&longs;e po&longs;&longs;unt, laxi vix, aut non <lb/>&longs;ine magnis incommodis: quippe mollitiem <lb/>ef&longs;ugere non licebat homini, laxitatem li­<lb/>cuit. </s> | <s id="s.009799">Molles igitur etiam <lb/>longæuæ vitæ e&longs;&longs;e po&longs;&longs;unt, laxi vix, aut non <lb/>&longs;ine magnis incommodis: quippe mollitiem <lb/>effugere non licebat homini, laxitatem li­<lb/>cuit. </s> |
| <s id="s.009800">Nam præter id quòd homo humidi&longs;&longs;i­<lb/>mus futurus erat, exper&longs;que quantum fieri <lb/>pote&longs;t terrenæ partis, atque ob id mollis, <lb/>tum quòd elementa ip&longs;a retu&longs;a e&longs;&longs;ent, ac­<lb/>ce&longs;&longs;it commodum, vt facillimè &longs;entiret & <lb/>exqui&longs;itè. </s> | <s id="s.009800">Nam præter id quòd homo humidi&longs;&longs;i­<lb/>mus futurus erat, exper&longs;que quantum fieri <lb/>pote&longs;t terrenæ partis, atque ob id mollis, <lb/>tum quòd elementa ip&longs;a retu&longs;a e&longs;&longs;ent, ac­<lb/>ce&longs;&longs;it commodum, vt facillimè &longs;entiret & <lb/>exqui&longs;itè. </s> |
| <s id="s.009801">Ob id pueri &longs;en&longs;ibus vigent, & <lb/><arrow.to.target n="marg1342"/><lb/>inter viros molliori carne præditi, & inter <lb/>membra cerebrum molle e&longs;t, quoniam &longs;en­<lb/>&longs;um omnium ba&longs;is e&longs;t. </s> | <s id="s.009801">Ob id pueri &longs;en&longs;ibus vigent, & <lb/><arrow.to.target n="marg1342"/><lb/>inter viros molliori carne præditi, & inter <lb/>membra cerebrum molle e&longs;t, quoniam &longs;en­<lb/>&longs;um omnium ba&longs;is e&longs;t. </s> |
| <s id="s.009802">Sed vt ad vitæ &longs;pa­<lb/>cia redeam, Indi natura diuti&longs;&longs;imè viuunt, <lb/>adeò vt in quibu&longs;dam regionibus alij cen­<lb/>tum, alij centum viginti, alij centum quin­<lb/>quaginta annis viuant. </s> | <s id="s.009802">Sed vt ad vitæ &longs;pa­<lb/>cia redeam, Indi natura diuti&longs;&longs;imè viuunt, <lb/>adeò vt in quibu&longs;dam regionibus alij cen­<lb/>tum, alij centum viginti, alij centum quin­<lb/>quaginta annis viuant. </s> |
| |
| </p> | </p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s id="s.009813">Hæc igitur &longs;unt &longs;ubtilitatis præmia. </s> | <s id="s.009813">Hæc igitur &longs;unt &longs;ubtilitatis præmia. </s> |
| <s id="s.009814">Sed <lb/><arrow.to.target n="marg1344"/><lb/>vide quantum etiam in generatiene ip&longs;a <lb/>&longs;ubtilitas præbeat, auxilij, initio ab oui <lb/>exemplo ducto. </s> | <s id="s.009814">Sed <lb/><arrow.to.target n="marg1344"/><lb/>vide quantum etiam in generatione ip&longs;a <lb/>&longs;ubtilitas præbeat, auxilij, initio ab oui <lb/>exemplo ducto. </s> |
| <s id="s.009815">Primùm igitur calore fo­<lb/>uente gallinæ, &longs;emel illud in fi&longs;tulas pau­<lb/>latim oui candidum vertit, tum verò & lu­<lb/>tei aliquid, nam alæ & crura ex luteo <expan abbr="fiũt">fiunt</expan>. <lb/></s> | <s id="s.009815">Primùm igitur calore fo­<lb/>uente gallinæ, &longs;emel illud in fi&longs;tulas pau­<lb/>latim oui candidum vertit, tum verò & lu­<lb/>tei aliquid, nam alæ & crura ex luteo <expan abbr="fiũt">fiunt</expan>. <lb/></s> |
| <s id="s.009816">Indicio e&longs;t, quòd pulli qui ex ouo, cuius lu­<lb/>tea duo &longs;unt, ab&longs;que &longs;epiente membrana, ca­<lb/>pite vno, &longs;ed quatuor alis, & totidem pe­<lb/>dibus na&longs;cuntur, <expan abbr="arbitrãturque">arbitranturque</expan> prodigium, <lb/>quale olim Mediolani contigit. </s> | <s id="s.009816">Indicio e&longs;t, quòd pulli qui ex ouo, cuius lu­<lb/>tea duo &longs;unt, ab&longs;que &longs;epiente membrana, ca­<lb/>pite vno, &longs;ed quatuor alis, & totidem pe­<lb/>dibus na&longs;cuntur, <expan abbr="arbitrãturque">arbitranturque</expan> prodigium, <lb/>quale olim Mediolani contigit. </s> |
| <s id="s.009817">Itaque quic­<lb/>quid bullis refertum e&longs;t agitatur & &longs;iccatur, <lb/>tran&longs;itque in membranas, neruos & duriores <lb/>partes: quòd igitur primò fit, e&longs;t arteria ac <lb/>vena, <expan abbr="locu&longs;q;">locu&longs;que</expan> cordis con&longs;tat vbi <expan abbr="&longs;em&etilde;">&longs;emen</expan> ip&longs;um <lb/>e&longs;t: quapropter cùm &longs;emen in medio &longs;it ani­<lb/>malis, quod primò gignitur, in medio <expan abbr="cõ&longs;i&longs;te-re">con&longs;i&longs;te­<lb/>re</expan> decet. </s> | <s id="s.009817">Itaque quic­<lb/>quid bullis refertum e&longs;t agitatur & &longs;iccatur, <lb/>tran&longs;itque in membranas, neruos & duriores <lb/>partes: quòd igitur primò fit, e&longs;t arteria ac <lb/>vena, <expan abbr="locu&longs;q;">locu&longs;que</expan> cordis con&longs;tat vbi <expan abbr="&longs;em&etilde;">&longs;emen</expan> ip&longs;um <lb/>e&longs;t: quapropter cùm &longs;emen in medio &longs;it ani­<lb/>malis, quod primò gignitur, in medio <expan abbr="cõ&longs;i&longs;te-re">con&longs;i&longs;te­<lb/>re</expan> decet. </s> |
| <s id="s.009818">Hoc <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> cor, <expan abbr="atq;">atque</expan> iecur. </s> | <s id="s.009818">Hoc <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> cor, <expan abbr="atq;">atque</expan> iecur. </s> |
| <s id="s.009819">Quòd verò <lb/>circa membranas adiacet, minus e&longs;t &longs;iccum, <lb/>propterea interius vna membrana circum­<lb/>cingit omnia, & circumquaque o&longs;&longs;a mem­<lb/>btana tegi nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s> | <s id="s.009819">Quòd verò <lb/>circa membranas adiacet, minus e&longs;t &longs;iccum, <lb/>propterea interius vna membrana circum­<lb/>cingit omnia, & circumquaque o&longs;&longs;a mem­<lb/>brana tegi nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s> |
| <s id="s.009820">Igitur eadem ratio <lb/>fuit nece&longs;&longs;itatis in generatione, & vtilita­<lb/>tis in genitis, vt &longs;cilicet àb extremis duri&longs;­<lb/>&longs;imis, ad molli&longs;&longs;ima per media tran&longs;itus <lb/>e&longs;&longs;et. </s> | <s id="s.009820">Igitur eadem ratio <lb/>fuit nece&longs;&longs;itatis in generatione, & vtilita­<lb/>tis in genitis, vt &longs;cilicet àb extremis duri&longs;­<lb/>&longs;imis, ad molli&longs;&longs;ima per media tran&longs;itus <lb/>e&longs;&longs;et. </s> |
| <s id="s.009821">Cùm verò amplius calor augetur, &longs;pi­<lb/>ritus qua&longs;i terebrat materiam, quæ ab ouo <lb/>vel à matre &longs;uppeditatur, donec ad oui <lb/>membranam perueniat: in quadrupede verò <lb/>viuiparum pariente ad vterum. </s> | <s id="s.009821">Cùm verò amplius calor augetur, &longs;pi­<lb/>ritus qua&longs;i terebrat materiam, quæ ab ouo <lb/>vel à matre &longs;uppeditatur, donec ad oui <lb/>membranam perueniat: in quadrupede verò <lb/>viuiparum pariente ad vterum. </s> |
| <s id="s.009822">Igitur calidi­<lb/>tas & motus, tum fi&longs;tula, & &longs;iccatio, & for­<lb/>matio &longs;e inuicem con&longs;equunrur, donec ani­<lb/>perficiatur. </s> | <s id="s.009822">Igitur calidi­<lb/>tas & motus, tum fi&longs;tula, & &longs;iccatio, & for­<lb/>matio &longs;e inuicem con&longs;equuntur, donec ani­ <lb/>perficiatur. </s> |
| <s id="s.009823">Nec &longs;emper calor animalis ne­<lb/>ce&longs;&longs;arius e&longs;t, &longs;ed in quidam &longs;eruatur in ouis, <lb/>velut pi&longs;cium: in aliis nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt in <expan abbr="v&etilde;-tre">ven­<lb/>tre</expan> educantur fœtus, vt in viperis: quibu&longs;­<lb/>dam oua exclu&longs;a iuncta manent corpori, do­<lb/>nec na&longs;cuntur fœtus, vt in cancris: in aliis <lb/>&longs;imile calori materno quiddam &longs;ufficit: vnde <lb/>&longs;ic &longs;ine gallina pullos ex ouis educunt. </s> | <s id="s.009823">Nec &longs;emper calor animalis ne­<lb/>ce&longs;&longs;arius e&longs;t, &longs;ed in quidam &longs;eruatur in ouis, <lb/>velut pi&longs;cium: in aliis nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt in <expan abbr="v&etilde;-tre">ven­<lb/>tre</expan> educantur fœtus, vt in viperis: quibu&longs;­<lb/>dam oua exclu&longs;a iuncta manent corpori, do­<lb/>nec na&longs;cuntur fœtus, vt in cancris: in aliis <lb/>&longs;imile calori materno quiddam &longs;ufficit: vnde <lb/>&longs;ic &longs;ine gallina pullos ex ouis educunt. </s> |
| <s id="s.009824">Pul­<lb/>uinaria duo reple &longs;tercore gallinarum te­<lb/>nui&longs;&longs;imè trito, inde plumas gallinarum an­<lb/>necte con&longs;uetudo vtrique molles, ac den­<lb/>&longs;as, oua verò capite tenuiore &longs;uprà extante, <lb/><arrow.to.target n="marg1345"/><lb/>colloca &longs;uper alterum puluinar, deinde re­<lb/>liquum &longs;uperpone in loco calido, permitte­<lb/>que immota duobus diebus, pò&longs;t verò ad vi­<lb/>ge&longs;imam v&longs;que diem illa &longs;ic verte, vt vn­<lb/>dique æqualiter foueantur, inde &longs;tata die, <lb/>quæ iuxta vige&longs;imam primam e&longs;t, pipil­<lb/>lantes iam ex ouo &longs;èn&longs;im educito. </s> | <s id="s.009824">Pul­<lb/>uinaria duo reple &longs;tercore gallinarum te­<lb/>nui&longs;&longs;imè trito, inde plumas gallinarum an­<lb/>necte con&longs;uetudo vtrique molles, ac den­<lb/>&longs;as, oua verò capite tenuiore &longs;uprà extante, <lb/><arrow.to.target n="marg1345"/><lb/>colloca &longs;uper alterum puluinar, deinde re­<lb/>liquum &longs;uperpone in loco calido, permitte­<lb/>que immota duobus diebus, pò&longs;t verò ad vi­<lb/>ge&longs;imam v&longs;que diem illa &longs;ic verte, vt vn­<lb/>dique æqualiter foueantur, inde &longs;tata die, <lb/>quæ iuxta vige&longs;imam primam e&longs;t, pipil­<lb/>lantes iam ex ouo &longs;èn&longs;im educito. </s> |
| <s id="s.009825">Nec <lb/>mirum, cùm Ari&longs;toteles narret Syracu&longs;is <lb/>&longs;ub terra foueri, in Ægypto verò nullo au­<lb/>xilio pror&longs;us. </s> | <s id="s.009825">Nec <lb/>mirum, cùm Ari&longs;toteles narret Syracu&longs;is <lb/>&longs;ub terra foueri, in Ægypto verò nullo au­<lb/>xilio pror&longs;us. </s> |