Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to carda_propo_015_la_1570.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

Colored diff for /texts/archimedes/xml/carda_propo_015_la_1570.xml between version 1.10 and 1.15

version 1.10, 2004/02/05 10:22:16 version 1.15, 2004/02/19 17:23:10
Line 3831 
Line 3831 
           <s id="id000873">Cum enim proportionis medium &longs;it latus numeri eo quod ex bi <lb/>nomio in reci&longs;um &longs;uum fit numerus ex his, qu&aelig; demon&longs;trata &longs;unt <lb/>generaliter in tertio Arithmetic&aelig; de omnibus binomijs cum &longs;uis </s>           <s id="id000873">Cum enim proportionis medium &longs;it latus numeri eo quod ex bi <lb/>nomio in reci&longs;um &longs;uum fit numerus ex his, qu&aelig; demon&longs;trata &longs;unt <lb/>generaliter in tertio Arithmetic&aelig; de omnibus binomijs cum &longs;uis </s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id000874"><arrow.to.target n="marg151"/><lb/>reci&longs;is, uel in quadratis lateribus erit &lt;02&gt; numeri media proportione <lb/>inter binomium, &amp; &longs;uum reci&longs;um, igitur cum proportio producto&shy;<lb/>rum ex binomio in commen&longs;a reci&longs;o &longs;it, ut commen&longs;orum ad reci&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg152"/><lb/>&longs;a crunt omnia producta ex binomio in commen&longs;a reci&longs;o &longs;uo &lt;02&gt; nu <lb/><arrow.to.target n="marg153"/><lb/>meri, igitur proportio binomij ad reci&longs;um &longs;uum, &amp; omnia com&shy;<lb/>men&longs;a illi, e&longs;t duplicata ei qu&aelig; ad &lt;02&gt; numeri.<lb/><arrow.to.target n="marg154"/></s>           <s id="id000874"><arrow.to.target n="marg151"/><lb/>reci&longs;is, uel in quadratis lateribus erit &lt;02&gt; numeri media proportione <lb/>inter binomium, &amp; &longs;uum reci&longs;um, igitur cum proportio producto&shy;<lb/>rum ex binomio in commen&longs;a reci&longs;o &longs;it, ut commen&longs;orum ad reci&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg152"/><lb/>&longs;a erunt omnia producta ex binomio in commen&longs;a reci&longs;o &longs;uo &lt;02&gt; nu<lb/><arrow.to.target n="marg153"/><lb/>meri, igitur proportio binomij ad reci&longs;um &longs;uum, &amp; omnia com&shy;<lb/>men&longs;a illi, e&longs;t duplicata ei qu&aelig; ad &lt;02&gt; numeri.<lb/><arrow.to.target n="marg154"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id000875"><margin.target id="marg151"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 6. P<emph type="italics"/>ro&shy;<lb/>po&longs;. </s>           <s id="id000875"><margin.target id="marg151"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 6. P<emph type="italics"/>ro&shy;<lb/>po&longs;. </s>
Line 3879 
Line 3879 
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id000893">A&euml;r in &longs;ublimiore eius regione &longs;emper naturali motu fertur ex <lb/>Oriente in Occidentem, &longs;ed &amp; infra uerum minus manife&longs;t&egrave;. </s>           <s id="id000893">A&euml;r in &longs;ublimiore eius regione &longs;emper naturali motu fertur ex <lb/>Oriente in Occidentem, &longs;ed &amp; infra uerum minus manife&longs;t&egrave;. </s>
           <s id="id000894">At ca&shy;<lb/>&longs;u plerun que contingit, ut moueatur long&egrave; uehementius, &longs;eu ad ean&shy;<lb/>dem partem, &longs;eu aliam. </s>           <s id="id000894">At ca&shy;<lb/>&longs;u plerun que contingit, ut moueatur long&egrave; uehementius, &longs;eu ad ean&shy;<lb/>dem partem, &longs;eu aliam. </s>
           <s id="id000895">Qui uer&ograve; naturalis e&longs;t, debilis <lb/><figure id="id.015.01.069.1.jpg" xlink:href="015/01/069/1.jpg"/><lb/>e&longs;t, quoniam in tenui ualde &longs;ub&longs;tantia e&longs;t: nec <expan abbr="c&otilde;tinuus">continuus</expan> <lb/>&longs;ed in&longs;tar motus aqu&aelig; maris fluit ac refluit: aliter ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;&longs;et, ut &longs;ingulis horis per mille milliaria procede&shy;<lb/>ret, ut &longs;ic ne que latere po&longs;&longs;et, quarndoquidem fortuiti mo<lb/>tus, qui &longs;unt multo tardiores non latentnos. </s>           <s id="id000895">Qui uer&ograve; naturalis e&longs;t, debilis <lb/><figure id="id.015.01.069.1.jpg" xlink:href="015/01/069/1.jpg"/><lb/>e&longs;t, quoniam in tenui ualde &longs;ub&longs;tantia e&longs;t: nec <expan abbr="c&otilde;tinuus">continuus</expan> <lb/>&longs;ed in&longs;tar motus aqu&aelig; maris fluit ac refluit: aliter ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;&longs;et, ut &longs;ingulis horis per mille milliaria procede&shy;<lb/>ret, ut &longs;ic ne que latere po&longs;&longs;et, quandoquidem fortuiti mo<lb/>tus, qui &longs;unt multo tardiores non latent nos. </s>
           <s id="id000896">Nam tardiores illos <lb/>e&longs;&longs;e <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan>, cum in hora &longs;int pul&longs;us arteriarum, quatuor millia <expan abbr="ictu&utilde;">ictuum</expan> <lb/>in homine prope temperamentum: &longs;i igitur motus naturalis a&euml;ris <lb/>e&longs;&longs;et continuus, in hora a&euml;r procederet ob ambitum terr&aelig; millies <lb/>mille pa&longs;&longs;us, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> in ictu pul&longs;us &longs;uperaret pa&longs;&longs;us 250. At experimur <lb/>nullum uentum aut procellam &longs;uperare quinquaginta pa&longs;&longs;us, cum <lb/>etiam continuus e&longs;&longs;e nunquam &longs;oleat, im&ograve; ne po&longs;sit quidem, ita que<lb/>cum hic multo tardior etiam in &longs;ublimi, dum e&longs;t, nos latere non <lb/>queat, multo minus po&longs;&longs;et naturalis latere, &longs;i ade&ograve; uelox &amp; in ea&shy;<lb/>dem parte <expan abbr="a&etilde;ris">aerris</expan> e&longs;&longs;et at que continuus. </s>           <s id="id000896">Nam tardiores illos <lb/>e&longs;&longs;e <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan>, cum in hora &longs;int pul&longs;us arteriarum, quatuor millia <expan abbr="ictu&utilde;">ictuum</expan> <lb/>in homine prope temperamentum: &longs;i igitur motus naturalis a&euml;ris <lb/>e&longs;&longs;et continuus, in hora a&euml;r procederet ob ambitum terr&aelig; millies <lb/>mille pa&longs;&longs;us, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> in ictu pul&longs;us &longs;uperaret pa&longs;&longs;us 250. At experimur <lb/>nullum uentum aut procellam &longs;uperare quinquaginta pa&longs;&longs;us, cum <lb/>etiam continuus e&longs;&longs;e nunquam &longs;oleat, im&ograve; ne po&longs;sit quidem, itaque <lb/>cum hic multo tardior etiam in &longs;ublimi, dum e&longs;t, nos latere non <lb/>queat, multo minus po&longs;&longs;et naturalis latere, &longs;i ade&ograve; uelox &amp; in ea&shy;<lb/>dem parte <expan abbr="a&etilde;ris">aeris</expan> e&longs;&longs;et at que continuus. </s>
           <s id="id000897">Pr&aelig;terea tantus impetus nun&shy;<lb/>quam &agrave; minore motu, aut cau&longs;a &longs;uperaretur, ade&ograve; ut &longs;emper flatum <lb/>a&euml;ris orientalem &longs;entiremus. </s>           <s id="id000897">Pr&aelig;terea tantus impetus nun&shy;<lb/>quam &agrave; minore motu, aut cau&longs;a &longs;uperaretur, ade&ograve; ut &longs;emper flatum <lb/>a&euml;ris orientalem &longs;entiremus. </s>
           <s id="id000898">Quotidie etiam aduenire ad nos a&euml;&shy;<lb/>rem ex Illyrico, Macedonia, My&longs;ia, Ponto, Byth&iacute;nia, Capado cia, Sy <lb/>ria, Babylonia, Hyrcanomar&iacute;, Bactrianis, Sac&iacute;s, Scythis, ac Seris, to&shy;<lb/>to pr&aelig;terea Oceano orientali tam ua&longs;to, &amp; Gallica noua, terra que flo <lb/>rida non &longs;olum res e&longs;t admirabilis&apos;, &amp; incredibilis, &longs;ed etiam aliena <lb/>&agrave; &longs;en&longs;u, &amp; ab his, qu&aelig; eueniunt. </s>           <s id="id000898">Quotidie etiam aduenire ad nos a&euml;&shy;<lb/>rem ex Illyrico, Macedonia, My&longs;ia, Ponto, Byth&iacute;nia, Capado cia, Sy <lb/>ria, Babylonia, Hyrcanomar&iacute;, Bactrianis, Sac&iacute;s, Scythis, ac Seris, to&shy;<lb/>to pr&aelig;terea Oceano orientali tam ua&longs;to, &amp; Gallica noua, terra que flo <lb/>rida non &longs;olum res e&longs;t admirabilis&apos;, &amp; incredibilis, &longs;ed etiam aliena <lb/>&agrave; &longs;en&longs;u, &amp; ab his, qu&aelig; eueniunt. </s>
           <s id="id000899">A&apos;&longs;en&longs;u quidem, quoniam nebul&etail;, <lb/>qu&aelig; in a&euml;re mouentur, prim&ugrave;m non in eandem partem &longs;emper mo<lb/>uentur: nun quam autem ade&ograve; celeriter: at &longs;i a&euml;r &longs;ic circumuoluere&shy;<lb/>tur, mouerentur &amp; illa, qu&etail; in eo continentur, quotidieque a&euml;rem ex&shy;<lb/>periremur &amp; nubilo&longs;um, &amp; madidum propter mare. </s>           <s id="id000899">A&apos;&longs;en&longs;u quidem, quoniam nebul&etail;, <lb/>qu&aelig; in a&euml;re mouentur, prim&ugrave;m non in eandem partem &longs;emper mo<lb/>uentur: nun quam autem ade&ograve; celeriter: at &longs;i a&euml;r &longs;ic circumuoluere&shy;<lb/>tur, mouerentur &amp; illa, qu&etail; in eo continentur, quotidieque a&euml;rem ex&shy;<lb/>periremur &amp; nubilo&longs;um, &amp; madidum propter mare. </s>
           <s id="id000900">Nechis, qu&aelig; <lb/>eueniunt hoc &longs;atis re&longs;pondet, nec nobis id contingeret, ut &longs;i pe&longs;ti&shy;<lb/>aliqua in regione no&longs;tra directa &longs;&aelig;uiret, ut a&euml;r &longs;ingulis diebus la&shy;<lb/>be ea infectus ad nos deferretur. </s>           <s id="id000900">Nechis, qu&aelig; <lb/>eueniunt hoc &longs;atis re&longs;pondet, nec nobis id contingeret, ut &longs;i pe&longs;ti <lb/>aliqua in regione no&longs;tra directa &longs;&aelig;uiret, ut a&euml;r &longs;ingulis diebus la&shy;<lb/>be ea infectus ad nos deferretur. </s>
           <s id="id000901">Moueri uer&ograve; a&euml;rem &longs;emper mani&shy;<lb/>fe&longs;ti&longs;simum e&longs;t tum experimento, tum ratione: ratione &longs;iquidem, <lb/>quod aqua &amp; c&oelig;lum naturaliter perpetu&ograve; mouentur, quare etiam <lb/>a&euml;r. </s>           <s id="id000901">Moueri uer&ograve; a&euml;rem &longs;emper mani&shy;<lb/>fe&longs;ti&longs;simum e&longs;t tum experimento, tum ratione: ratione &longs;iquidem, <lb/>quod aqua &amp; c&oelig;lum naturaliter perpetu&ograve; mouentur, quare etiam <lb/>a&euml;r. </s>
           <s id="id000902">Experimento, qu&ograve;d ubi hiant o&longs;tia, &amp; ianu&aelig;, ibi perpetuus &longs;en&shy;<lb/>titur flatus. </s>           <s id="id000902">Experimento, qu&ograve;d ubi hiant o&longs;tia, &amp; ianu&aelig;, ibi perpetuus &longs;en&shy;<lb/>titur flatus. </s>
           <s id="id000903">Ergo &longs;i a pondus de&longs;cendat in c, ex alto fertur rect&agrave;, &longs;ed <lb/>&longs;i ex &longs;ublimi transferetur in b, &amp; indirecta, &amp; ad latus, unde ex <lb/>hoc &longs;equitur.</s>           <s id="id000903">Ergo &longs;i a pondus de&longs;cendat in c, ex alto fertur rect&agrave;, &longs;ed <lb/>&longs;i ex &longs;ublimi transferetur in b, &amp; indirecta, &amp; ad latus, unde ex <lb/>hoc &longs;equitur.</s>
Line 3912 
Line 3912 
           <s id="id000912">Dico etiam, quod tardius ad c qu&agrave;m d. </s>           <s id="id000912">Dico etiam, quod tardius ad c qu&agrave;m d. </s>
           <s id="id000913">Quia enim <lb/>uis, qu&aelig; fert ad d repugnat ei, qu&aelig; fert ad e, &amp; uis, qu&aelig; fert ad e, re&shy;<lb/>pugnat ei qu&aelig; fert ad d, igitur tardius perueniet ad c, qu&agrave;m d. </s>           <s id="id000913">Quia enim <lb/>uis, qu&aelig; fert ad d repugnat ei, qu&aelig; fert ad e, &amp; uis, qu&aelig; fert ad e, re&shy;<lb/>pugnat ei qu&aelig; fert ad d, igitur tardius perueniet ad c, qu&agrave;m d. </s>
           <s id="id000914">Nec <lb/>potes dicere, qu&ograve;d uis, qu&aelig; fert ad c adiuuet ad motum &egrave; regione <lb/>d, nam cum unus motus non po&longs;sit perfici &longs;ine altero, igitur quan&shy;<lb/>tum motus ad eretar dabit motum ad d, tanto motus a c erit tard&iacute;&shy;<lb/>or ab&longs;olut&egrave; motu ad d. </s>           <s id="id000914">Nec <lb/>potes dicere, qu&ograve;d uis, qu&aelig; fert ad c adiuuet ad motum &egrave; regione <lb/>d, nam cum unus motus non po&longs;sit perfici &longs;ine altero, igitur quan&shy;<lb/>tum motus ad eretar dabit motum ad d, tanto motus a c erit tard&iacute;&shy;<lb/>or ab&longs;olut&egrave; motu ad d. </s>
           <s id="id000915">Verum etiam e&longs;t, quod c e breuior erit a d, <lb/>quia motus ad e &longs;emper contrahit motum ad d naturalis uiolen&shy;<lb/>rum ob cau&longs;am dictam. </s>           <s id="id000915">Verum etiam e&longs;t, quod c e breuior erit a d, <lb/>quia motus ad e &longs;emper contrahit motum ad d naturalis uiolen&shy;<lb/>tum ob cau&longs;am dictam. </s>
           <s id="id000916">Vtr&ugrave;m uer&ograve; motus ad c ab&longs;olut&egrave; &longs;it tardi&shy;<lb/>or, qu&agrave;m ad d, non &longs;uppo&longs;ito, quod c e &longs;it &aelig;qualis a d, &longs;ed minor, <lb/>nunc non e&longs;t locus determinandi.</s>           <s id="id000916">Vtr&ugrave;m uer&ograve; motus ad c ab&longs;olut&egrave; &longs;it tardi&shy;<lb/>or, qu&agrave;m ad d, non &longs;uppo&longs;ito, quod c e &longs;it &aelig;qualis a d, &longs;ed minor, <lb/>nunc non e&longs;t locus determinandi.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
Line 3955 
Line 3955 
           <s id="id000930"><margin.target id="marg163"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>           <s id="id000930"><margin.target id="marg163"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id000931">Ex hoc &longs;equitur, qu&ograve;d graue habens partes in&aelig;quales, &longs;eu &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tantia, &longs;cu forma, &longs;i ita excutiatur, ut pars grauior <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;it, infr&agrave; opor&shy;<lb/>tet, ut circumuoluatur.</s>           <s id="id000931">Ex hoc &longs;equitur, qu&ograve;d graue habens partes in&aelig;quales, &longs;eu &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tantia, &longs;eu forma, &longs;i ita excutiatur, ut pars grauior <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;it, infr&agrave; opor&shy;<lb/>tet, ut circumuoluatur.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id000932">Propo&longs;itio &longs;exage&longs;imaprima.</s>           <s id="id000932">Propo&longs;itio &longs;exage&longs;imaprima.</s>
Line 4075 
Line 4075 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id000978">Sit graue a b c alligatum funibus in d ef, dico, <lb/><figure id="id.015.01.073.1.jpg" xlink:href="015/01/073/1.jpg"/><lb/>qu&ograve;d facilius trahetur per fe qu&agrave;m c b &amp; e b, qu&agrave;m <lb/>d a, quia &longs;i debet trahi ex a uel b, aut cadet, aut uis ex <lb/>a &amp; b communicabitur c, igitur erit minor qu&agrave;m in <lb/>c, &amp; hoc naturaliter. </s>           <s id="id000978">Sit graue a b c alligatum funibus in d ef, dico, <lb/><figure id="id.015.01.073.1.jpg" xlink:href="015/01/073/1.jpg"/><lb/>qu&ograve;d facilius trahetur per fe qu&agrave;m c b &amp; e b, qu&agrave;m <lb/>d a, quia &longs;i debet trahi ex a uel b, aut cadet, aut uis ex <lb/>a &amp; b communicabitur c, igitur erit minor qu&agrave;m in <lb/>c, &amp; hoc naturaliter. </s>
           <s id="id000979">Mathematica autem ratione quoniam ex a tra&shy;<lb/>hetur c, qua&longs;i per lineam d c: at attractio recta e&longs;t ualidior obliqua&shy;<lb/>igitur attractio c per d e&longs;t debilior, qu&agrave;m per f. </s>           <s id="id000979">Mathematica autem ratione quoniam ex a tra&shy;<lb/>hetur c, qua&longs;i per lineam d c: at attractio recta e&longs;t ualidior obliqua <lb/>igitur attractio c per d e&longs;t debilior, qu&agrave;m per f. </s>
           <s id="id000980">Rur&longs;us &longs;i e trahitur <lb/>per d c&ugrave;m a peruenerit in d, erit perinde ac, &longs;i attractum e&longs;&longs;et per li&shy;<lb/>neam c d, &longs;ed linea c d mouet duobus motibus, uno ad &longs;uperiora, al </s>           <s id="id000980">Rur&longs;us &longs;i e trahitur <lb/>per d c&ugrave;m a peruenerit in d, erit perinde ac, &longs;i attractum e&longs;&longs;et per li&shy;<lb/>neam c d, &longs;ed linea c d mouet duobus motibus, uno ad &longs;uperiora, al </s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
Line 4124 
Line 4124 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id000999"><arrow.to.target n="marg182"/><lb/>materia con&longs;tat, &longs;emper de&longs;cendit parte acutiore &longs;uprapo&longs;ita, ne a&euml;r <lb/>cogatur celerius ferri: &amp; quanto diutius de&longs;cendit, tanto magis in&shy;<lb/>tenditur motus, at que augetur, ut &longs;upr&agrave; de claratum e&longs;t. </s>           <s id="id000999"><arrow.to.target n="marg182"/><lb/>materia con&longs;tat, &longs;emper de&longs;cendit parte acutiore &longs;uprapo&longs;ita, ne a&euml;r <lb/>cogatur celerius ferri: &amp; quanto diutius de&longs;cendit, tanto magis in&shy;<lb/>tenditur motus, at que augetur, ut &longs;upr&agrave; de claratum e&longs;t. </s>
           <s id="id001000">Quarta cau&longs;a <lb/>e&longs;t, quod non impediatur ab a&euml;re tran&longs;uerfim moto, et &agrave; latere: ideo <lb/>leuia mobilia &amp; magna non &longs;olum lentius de&longs;cendunt, quoniam <lb/><arrow.to.target n="marg183"/><lb/>paruam uim habeant, &amp; magnam repugnantiam, &longs;ed quia tran&longs;uer <lb/><arrow.to.target n="marg184"/><lb/>&longs;im impul&longs;a minus mouentur motu recto, ut &longs;upra ui&longs;um e&longs;t. </s>           <s id="id001000">Quarta cau&longs;a <lb/>e&longs;t, quod non impediatur ab a&euml;re tran&longs;uer&longs;im moto, et &agrave; latere: ideo <lb/>leuia mobilia &amp; magna non &longs;olum lentius de&longs;cendunt, quoniam <lb/><arrow.to.target n="marg183"/><lb/>paruam uim habeant, &amp; magnam repugnantiam, &longs;ed quia tran&longs;uer<lb/><arrow.to.target n="marg184"/><lb/>&longs;im impul&longs;a minus mouentur motu recto, ut &longs;upra ui&longs;um e&longs;t. </s>
           <s id="id001001">Por&shy;           <s id="id001001">Por&shy;
  
  
Line 4314 
Line 4314 
           </row>           </row>
         </table>         </table>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001070"><arrow.to.target n="marg196"/><lb/>co o p q r s in proportione b ad a, &amp; tuxyz in propor&shy;<lb/>tione g ad a, erit igitur p quadratum o, &amp; u quadratum t, <lb/>&amp; q cubus o, &amp; x cubus t, &amp; ita de alijs: ergo proportio <lb/><arrow.to.target n="marg197"/><lb/>n ad p duplicata ei, qu&aelig; t ad o, &amp; x ad q triplicata ei, qu&aelig;t <lb/>ad o, &amp; pote&longs;t etiam demon&longs;trari generaliter ultra qua&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg198"/><lb/>dratum, &amp; cubum: nam &longs;i ducatur t in o, fiat que <foreign lang="greek">a</foreign> erit, pro&shy;<lb/>portio enim ad <foreign lang="greek">a</foreign> eadem qu&aelig; t ad o, &amp; proportio a ad p, <lb/>ut t ad o, igitur per diffinitionem proportionis duplicat&aelig; <lb/><arrow.to.target n="marg199"/><lb/>po&longs;itam in quinto libro ab Euclide u ad p duplicata ei, <lb/>qu&aelig; t ad o, &amp; &longs;imiliter ex t in p fit <foreign lang="greek">b</foreign> ex o in u, <foreign lang="greek">g</foreign> eruntque<lb/><arrow.to.target n="marg200"/><lb/>q <foreign lang="greek">b g</foreign> x in continua proportione per eandem. </s>           <s id="id001070"><arrow.to.target n="marg196"/><lb/>eo o p q r s in proportione b ad a, &amp; t u x y z in propor&shy;<lb/>tione g ad a, erit igitur p quadratum o, &amp; u quadratum t, <lb/>&amp; q cubus o, &amp; x cubus t, &amp; ita de alijs: ergo proportio <lb/><arrow.to.target n="marg197"/><lb/>n ad p duplicata ei, qu&aelig; t ad o, &amp; x ad q triplicata ei, qu&aelig; t <lb/>ad o, &amp; pote&longs;t etiam demon&longs;trari generaliter ultra qua&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg198"/><lb/>dratum, &amp; cubum: nam &longs;i ducatur t in o, fiat que <foreign lang="greek">a</foreign> erit, pro&shy;<lb/>portio enim ad <foreign lang="greek">a</foreign> eadem qu&aelig; t ad o, &amp; proportio a ad p, <lb/>ut t ad o, igitur per diffinitionem proportionis duplicat&aelig; <lb/><arrow.to.target n="marg199"/><lb/>po&longs;itam in quinto libro ab Euclide u ad p duplicata ei, <lb/>qu&aelig; t ad o, &amp; &longs;imiliter ex t in p fit <foreign lang="greek">b</foreign> ex o in u, <foreign lang="greek">g</foreign> eruntque<lb/><arrow.to.target n="marg200"/><lb/>q <foreign lang="greek">b g</foreign> x in continua proportione per eandem. </s>
           <s id="id001071">Quia ergo propor&shy;<lb/>tio q ad <foreign lang="greek">b</foreign> e&longs;t ut o ad t, patet, quod x ad q e&longs;t triplicata ei, qu&aelig; e&longs;t t ad <lb/>o, &amp; ita de reliquis, cum ergo proportio p ad o &longs;it, ut e ad b, &amp; o ad <lb/><arrow.to.target n="marg201"/><lb/>n, ut b ad a, &amp; n ad t, ut a ad g, &amp; t ad u, ut g ad h, &longs;equitur ut &longs;it t ad a, <lb/>ut g ad b, &amp; u ad p, ut h ad c, igitur cum &longs;it ut u ad p duplicata ei, qu&etail; <lb/>e&longs;t t ad o erit h ad e, duplicata ei qu&aelig; e&longs;t g ad b, &amp; ita de reliquis, &amp; <lb/>no&ngrave; refert, &longs;eu dicas u ad p duplicatam ei, qu&aelig; e&longs;t t ad o, &longs;eu dicas p <lb/><arrow.to.target n="marg202"/><lb/>ad u duplicatam ei, qu&aelig; e&longs;t o ad t. </s>           <s id="id001071">Quia ergo propor&shy;<lb/>tio q ad <foreign lang="greek">b</foreign> e&longs;t ut o ad t, patet, quod x ad q e&longs;t triplicata ei, qu&aelig; e&longs;t t ad <lb/>o, &amp; ita de reliquis, cum ergo proportio p ad o &longs;it, ut e ad b, &amp; o ad <lb/><arrow.to.target n="marg201"/><lb/>n, ut b ad a, &amp; n ad t, ut a ad g, &amp; t ad u, ut g ad h, &longs;equitur ut &longs;it t ad a, <lb/>ut g ad b, &amp; u ad p, ut h ad c, igitur cum &longs;it ut u ad p duplicata ei, qu&etail; <lb/>e&longs;t t ad o erit h ad e, duplicata ei qu&aelig; e&longs;t g ad b, &amp; ita de reliquis, &amp; <lb/>no&ngrave; refert, &longs;eu dicas u ad p duplicatam ei, qu&aelig; e&longs;t t ad o, &longs;eu dicas p <lb/><arrow.to.target n="marg202"/><lb/>ad u duplicatam ei, qu&aelig; e&longs;t o ad t. </s>
           <s id="id001072">Aliter &amp; euidentius in duabus <lb/>&longs;oleo demon&longs;trare: cum enim &longs;it e &amp; h duplicata ei qu&aelig; e&longs;t b &amp; g <lb/>ad a, ut &longs;upra, &amp; quadrati b ad quadratum a, &amp; quadrati g ad qua&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg203"/><lb/>dratum a duplicata his qu&aelig; b &amp; g ad a erunt b &amp; g quadratorum <lb/>ad quadratum a, uelut c &amp; h ad a. </s>           <s id="id001072">Aliter &amp; euidentius in duabus <lb/>&longs;oleo demon&longs;trare: cum enim &longs;it e &amp; h duplicata ei qu&aelig; e&longs;t b &amp; g <lb/>ad a, ut &longs;upra, &amp; quadrati b ad quadratum a, &amp; quadrati g ad qua&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg203"/><lb/>dratum a duplicata his qu&aelig; b &amp; g ad a erunt b &amp; g quadratorum <lb/>ad quadratum a, uelut c &amp; h ad a. </s>
           <s id="id001073">Et conuertendo qua&shy;<lb/><arrow.to.target n="table15"/><lb/>drati a ad quadratum g, ut a ad h, con&longs;tituantur ergo <lb/><figure id="id.015.01.076.2.jpg" xlink:href="015/01/076/2.jpg"/>hic &amp; erit quadrati b ad <expan abbr="quadrat&utilde;">quadratum</expan> g, ita c ad h: &longs;ed qua&shy;<lb/>drati b ad quadratum g, ut b ad g proportio duplicata <lb/>igitur e ad h, ut b ad g duplicata.</s>           <s id="id001073">Et conuertendo qua&shy;<lb/><arrow.to.target n="table15"/><lb/>drati a ad quadratum g, ut a ad h, con&longs;tituantur ergo <lb/><figure id="id.015.01.076.2.jpg" xlink:href="015/01/076/2.jpg"/>hic &amp; erit quadrati b ad <expan abbr="quadrat&utilde;">quadratum</expan> g, ita c ad h: &longs;ed qua&shy;<lb/>drati b ad quadratum g, ut b ad g proportio duplicata <lb/>igitur e ad h, ut b ad g duplicata.</s>
Line 4394 
Line 4394 
           <s id="id001094">Quilibet &longs;ector &longs;ph&aelig;r&aelig; &aelig;qualis e&longs;t cono, cuius ba&longs;is e&longs;t circu&shy;<lb/>lus &aelig;qualis &longs;uperficiei eiu&longs;dem portionis, altitudo uer&ograve; &longs;ph&aelig;r&aelig; &longs;e&shy;<lb/>midiameter. </s>           <s id="id001094">Quilibet &longs;ector &longs;ph&aelig;r&aelig; &aelig;qualis e&longs;t cono, cuius ba&longs;is e&longs;t circu&shy;<lb/>lus &aelig;qualis &longs;uperficiei eiu&longs;dem portionis, altitudo uer&ograve; &longs;ph&aelig;r&aelig; &longs;e&shy;<lb/>midiameter. </s>
           <s id="id001095">Proportio &longs;ph&aelig;r&aelig; ad &longs;ectorem datum, e&longs;t duplica&shy;<lb/>ta ei, qu&etail; e&longs;t dimetientis ad lineam, qu&aelig; &agrave; uertice portionis ad lim&shy;<lb/>bum. </s>           <s id="id001095">Proportio &longs;ph&aelig;r&aelig; ad &longs;ectorem datum, e&longs;t duplica&shy;<lb/>ta ei, qu&etail; e&longs;t dimetientis ad lineam, qu&aelig; &agrave; uertice portionis ad lim&shy;<lb/>bum. </s>
           <s id="id001096">Cum enim &longs;ph&aelig;ra &longs;it &aelig;qualis cono, cuius ba&longs;is e&longs;t maior cir&shy;<lb/>culus, altitudo uer&ograve; dupla dimetienti per tertiam harum, qu&aelig; hic <lb/><arrow.to.target n="marg209"/><lb/>proponuntur: erit &longs;ph&aelig;ra &aelig;qualis cono ba&longs;im habenti circulum, <lb/>cuius &longs;emidiameter &longs;it &aelig;qualis diametro &longs;ph&aelig;r&aelig;, altitudo uer&ograve; &longs;e&shy;<lb/>midiameter &longs;ph&aelig;r&aelig;. </s>           <s id="id001096">Cum enim &longs;ph&aelig;ra &longs;it &aelig;qualis cono, cuius ba&longs;is e&longs;t maior cir&shy;<lb/>culus, altitudo uer&ograve; dupla dimetienti per tertiam harum, qu&aelig; hic <lb/><arrow.to.target n="marg209"/><lb/>proponuntur: erit &longs;ph&aelig;ra &aelig;qualis cono ba&longs;im habenti circulum, <lb/>cuius &longs;emidiameter &longs;it &aelig;qualis diametro &longs;ph&aelig;r&aelig;, altitudo uer&ograve; &longs;e&shy;<lb/>midiameter &longs;ph&aelig;r&aelig;. </s>
           <s id="id001097">At per &longs;extam harum &longs;ector &longs;ph&aelig;r&aelig; e&longs;t &aelig;qua&shy;<lb/>lis cono habenti altitudinem &longs;cmidiametrum &longs;ph&aelig;r&etail;, ba&longs;im autem <lb/><arrow.to.target n="marg210"/><lb/>ip&longs;am portionis &longs;uperficiem: igitur proportio &longs;ph&aelig;r&aelig; ad &longs;ecto&shy;<lb/>rem, uelut circuli cuius diameter e&longs;t dupla dimetienti &longs;ph&aelig;r&aelig; ad <lb/>c&iacute;rculum &aelig;qualem &longs;uperficiei portionis: at &longs;uperficies portionis <lb/>per quintam harum e&longs;t &aelig;qualis circulo, cuius &longs;emidiameter e&longs;t li&shy;<lb/>nea &agrave; uertice portionis ad limbum eiu&longs;dem: ergo proportio &longs;ph&aelig;&shy;<lb/>r&aelig; ad &longs;uum &longs;ectorem e&longs;t uelut circuli, cuius dimetiens e&longs;t duplus di <lb/>metienti &longs;ph&aelig;r&aelig;, aut &longs;emidimetiens e&longs;t &aelig;qualis dimetienti &longs;ph&aelig;r&aelig; <lb/>ad circulum, cuius &longs;emidimetiens e&longs;t linea &agrave; uertice portionis ad <lb/>limbum. </s>           <s id="id001097">At per &longs;extam harum &longs;ector &longs;ph&aelig;r&aelig; e&longs;t &aelig;qua&shy;<lb/>lis cono habenti altitudinem &longs;emidiametrum &longs;ph&aelig;r&etail;, ba&longs;im autem <lb/><arrow.to.target n="marg210"/><lb/>ip&longs;am portionis &longs;uperficiem: igitur proportio &longs;ph&aelig;r&aelig; ad &longs;ecto&shy;<lb/>rem, uelut circuli cuius diameter e&longs;t dupla dimetienti &longs;ph&aelig;r&aelig; ad <lb/>c&iacute;rculum &aelig;qualem &longs;uperficiei portionis: at &longs;uperficies portionis <lb/>per quintam harum e&longs;t &aelig;qualis circulo, cuius &longs;emidiameter e&longs;t li&shy;<lb/>nea &agrave; uertice portionis ad limbum eiu&longs;dem: ergo proportio &longs;ph&aelig;&shy;<lb/>r&aelig; ad &longs;uum &longs;ectorem e&longs;t uelut circuli, cuius dimetiens e&longs;t duplus di <lb/>metienti &longs;ph&aelig;r&aelig;, aut &longs;emidimetiens e&longs;t &aelig;qualis dimetienti &longs;ph&aelig;r&aelig; <lb/>ad circulum, cuius &longs;emidimetiens e&longs;t linea &agrave; uertice portionis ad <lb/>limbum. </s>
           <s id="id001098">Sed proportio talium circulorum e&longs;t duplicata propor&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg211"/><lb/>tioni &longs;emidimetientium, igitur proportio &longs;ph&aelig;r&aelig; ad &longs;uum &longs;ecto&shy;<lb/>rem e&longs;t ueluti dimetientis &longs;ph&aelig;r&aelig; ad lineam, qu&aelig; &aacute; uertice portio&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg212"/><lb/>nis ad limbum duplicata. </s>           <s id="id001098">Sed proportio talium circulorum e&longs;t duplicata propor&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg211"/><lb/>tioni &longs;emidimetientium, igitur proportio &longs;ph&aelig;r&aelig; ad &longs;uum &longs;ecto&shy;<lb/>rem e&longs;t ueluti dimetientis &longs;ph&aelig;r&aelig; ad lineam, qu&aelig; &aacute; uertice portio&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg212"/><lb/>nis ad limbum duplicata. </s>
           <s id="id001099">Cuicunque portioni &longs;ph&aelig;r&aelig; conus ille <lb/>habetur &aelig;qualis, qui ba&longs;im hab eat eandem cum portione, altitudi&shy;<lb/>nem uer&ograve; lineam rectam, qu&aelig; ad altitudinem portionis eandem <lb/>habeat proportionem, quam &longs;emidiametros &longs;ph&aelig;r&aelig; un&agrave; cum alti&shy;<lb/>tudine reliqu&aelig; portionis habet ad eandem reliqu&aelig; portionis alti&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg213"/><lb/>tudinem. </s>           <s id="id001099">Cuicunque portioni &longs;ph&aelig;r&aelig; conus ille <lb/>habetur &aelig;qualis, qui ba&longs;im hab eat eandem cum portione, altitudi&shy;<lb/>nem uer&ograve; lineam rectam, qu&aelig; ad altitudinem portionis eandem <lb/>habeat proportionem, quam &longs;emidiametros &longs;ph&aelig;r&aelig; un&agrave; cum alti&shy;<lb/>tudine reliqu&aelig; portionis habet ad eandem reliqu&aelig; portionis alti&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg213"/><lb/>tudinem. </s>
           <s id="id001100">Earum &longs;ph&aelig;r&aelig; portionum, qu&aelig; &aelig;qualibus &longs;uperfi&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg214"/><lb/>ciebus continentur medietas &longs;ph&aelig;r&aelig; maxima exi&longs;tit. </s>           <s id="id001100">Earum &longs;ph&aelig;r&aelig; portionum, qu&aelig; &aelig;qualibus &longs;uperfi&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg214"/><lb/>ciebus continentur medietas &longs;ph&aelig;r&aelig; maxima exi&longs;tit. </s>
Line 4534 
Line 4534 
           <s id="id001162"><margin.target id="marg237"/>7</s>           <s id="id001162"><margin.target id="marg237"/>7</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001163">Si in parabole contingente ad diametrum ducta ex alio puncto <lb/>ei &aelig;quidi&longs;tans ducatur ex ip&longs;a &longs;ectione, ubi iterum &longs;ecat &longs;ectionem/&gt;<lb/>intercepta per &aelig;qualia diuidetur linea &agrave; puncto contingentis dia&shy;</s>           <s id="id001163">Si in parabole contingente ad diametrum ducta ex alio puncto <lb/>ei &aelig;quidi&longs;tans ducatur ex ip&longs;a &longs;ectione, ubi iterum &longs;ecat &longs;ectionem <lb/>intercepta per &aelig;qualia diuidetur linea &agrave; puncto contingentis dia&shy;</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001164"><arrow.to.target n="marg238"/><lb/>metro &aelig;quidi&longs;tanti ducta. </s>           <s id="id001164"><arrow.to.target n="marg238"/><lb/>metro &aelig;quidi&longs;tanti ducta. </s>
Line 4558 
Line 4558 
  
  
 <pb pagenum="62" xlink:href="015/01/081.jpg"/><arrow.to.target n="marg248"/><lb/>miles, &longs;ed unam per&longs;&aelig;pe in utri&longs; que e&longs;&longs;e uult. </s> <pb pagenum="62" xlink:href="015/01/081.jpg"/><arrow.to.target n="marg248"/><lb/>miles, &longs;ed unam per&longs;&aelig;pe in utri&longs; que e&longs;&longs;e uult. </s>
           <s id="id001179">Sed &amp; hoc Archime&shy;<lb/>des dicere uidetur: line&aelig; duct&aelig; &agrave; uertice coni&longs;caleni ad perpendi&shy;<lb/>culum &longs;uper ba&longs;es &longs;ingulas omnium triangulorum per axem/&gt; coni <lb/>tran&longs;euntium in peripheriam unius circuli cadunt.</s>           <s id="id001179">Sed &amp; hoc Archime&shy;<lb/>des dicere uidetur: line&aelig; duct&aelig; &agrave; uertice coni&longs;caleni ad perpendi&shy;<lb/>culum &longs;uper ba&longs;es &longs;ingulas omnium triangulorum per axem coni <lb/>tran&longs;euntium in peripheriam unius circuli cadunt.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id001180"><margin.target id="marg238"/>8</s>           <s id="id001180"><margin.target id="marg238"/>8</s>
Line 4630 
Line 4630 
           <s id="id001203">Propo&longs;itio &longs;eptuage&longs;imaprima.</s>           <s id="id001203">Propo&longs;itio &longs;eptuage&longs;imaprima.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001204">Proportionem leuitatis ponderis per uirgam torcularem attra&shy;<lb/>cti ad rectam &longs;u&longs;penfionem inuenire.</s>           <s id="id001204">Proportionem leuitatis ponderis per uirgam torcularem attra&shy;<lb/>cti ad rectam &longs;u&longs;pen&longs;ionem inuenire.</s>
         </p>         </p>
         <figure id="id.015.01.082.1.jpg" xlink:href="015/01/082/1.jpg"/>         <figure id="id.015.01.082.1.jpg" xlink:href="015/01/082/1.jpg"/>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001205">Sit torcularis uirga, cuius &longs;pir&aelig; a b per circui&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg252"/><lb/>tum &longs;int centupl&aelig; ad altitudinem a b, &amp; axis d c <lb/><arrow.to.target n="marg253"/><lb/>&longs;emidiametro b c centupla, &amp; quoniam per &longs;upe&shy;<lb/>rius a&longs;&longs;umpta, qualis e&longs;t proportio &longs;patij ad &longs;pa&shy;<lb/>tium, talis leuitatis ad <expan abbr="leuitat&etilde;">leuitatem</expan>, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> e pondus a&longs;cen <lb/>dens per a b leuius quam per b <expan abbr="crect&atilde;">crectam</expan> centuplo, et <lb/>&longs;imiliter cum circuitus b c, &amp; d c &longs;int in eodem tem <lb/>pore, &amp; circuitus d c, &longs;it centuplus ad &longs;piralem b c <lb/>per demon&longs;trata ab Euclide, ergo e erit centuplo <lb/>leuius circum ductum per d qu&agrave;m b, &longs;ed per b circumductum cen&shy;<lb/>tuplo leuius e&longs;t, qu&agrave;m per rectam, igitur e ponderat folum particu&shy;<lb/>lam ex decem millibus recti ponderis.</s>           <s id="id001205">Sit torcularis uirga, cuius &longs;pir&aelig; a b per circui&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg252"/><lb/>tum &longs;int centupl&aelig; ad altitudinem a b, &amp; axis d c <lb/><arrow.to.target n="marg253"/><lb/>&longs;emidiametro b c centupla, &amp; quoniam per &longs;upe&shy;<lb/>rius a&longs;&longs;umpta, qualis e&longs;t proportio &longs;patij ad &longs;pa&shy;<lb/>tium, talis leuitatis ad <expan abbr="leuitat&etilde;">leuitatem</expan>, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> e pondus a&longs;cen<lb/>dens per a b leuius quam per b <expan abbr="crect&atilde;">c rectam</expan> centuplo, et <lb/>&longs;imiliter cum circuitus b c, &amp; d c &longs;int in eodem tem<lb/>pore, &amp; circuitus d c, &longs;it centuplus ad &longs;piralem b c <lb/>per demon&longs;trata ab Euclide, ergo e erit centuplo <lb/>leuius circum ductum per d qu&agrave;m b, &longs;ed per b circumductum cen&shy;<lb/>tuplo leuius e&longs;t, qu&agrave;m per rectam, igitur e ponderat &longs;olum particu&shy;<lb/>lam ex decem millibus recti ponderis.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id001206"><margin.target id="marg252"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>m.</s>           <s id="id001206"><margin.target id="marg252"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>m.</s>
Line 4750 
Line 4750 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001245"><arrow.to.target n="marg265"/><lb/>uitas ictus, ponderis, fractura, mollities eius, quodicitur, mollities <lb/>eius, quod excipit ictum, motus eiu&longs;dem, &amp; figura lata, &amp; in&aelig;qua&shy;<lb/>lis. </s>           <s id="id001245"><arrow.to.target n="marg265"/><lb/>uitas ictus, ponderis, fractura, mollities eius, quodicitur, mollities <lb/>eius, quod excipit ictum, motus eiu&longs;dem, &amp; figura lata, &amp; in&aelig;qua&shy;<lb/>lis. </s>
           <s id="id001246">Durities ergo, quatenus fractur&aelig; opponitur, aliud e&longs;t, quam ut <lb/>molliciei: &amp; utra que e&longs;t cau&longs;a, qu&aelig; augetictum, ut reliqu&aelig; <lb/> oppo&longs;it&aelig; minuunt, dicemus autem de his inferius.</s>           <s id="id001246">Durities ergo, quatenus fractur&aelig; opponitur, aliud e&longs;t, quam ut <lb/>mollitiei: &amp; utra que e&longs;t cau&longs;a, qu&aelig; auget ictum, ut reliqu&aelig; <lb/> oppo&longs;it&aelig; minuunt, dicemus autem de his inferius.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id001247"><margin.target id="marg265"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}. 9.</s>           <s id="id001247"><margin.target id="marg265"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}. 9.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001248">Propo&longs;itio &longs;eptuage&longs;imaquints.</s>           <s id="id001248">Propo&longs;itio &longs;eptuage&longs;ima quinta.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001249">Proportionem immoti in aqua ad immotum in terra in excipien <lb/>do ictum inuenire.</s>           <s id="id001249">Proportionem immoti in aqua ad immotum in terra in excipien <lb/>do ictum inuenire.</s>
Line 4808 
Line 4808 
         <figure id="id.015.01.085.1.jpg" xlink:href="015/01/085/1.jpg"/>         <figure id="id.015.01.085.1.jpg" xlink:href="015/01/085/1.jpg"/>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001273">Sit ergo ut a b nauis tangat ro&longs;tro b c &longs;ic ut <lb/>diffugiat, erit hypomochlium c, &amp; &longs;i tangat <lb/>e f hypomochlium e&longs;t in d dupla, ergo e&longs;t c b <lb/>ip&longs;i d e, igitur ictus duplo minor excipitur &agrave; <lb/>c b qu&agrave;m ef. </s>           <s id="id001273">Sit ergo ut a b nauis tangat ro&longs;tro b c &longs;ic ut <lb/>diffugiat, erit hypomochlium c, &amp; &longs;i tangat <lb/>e f hypomochlium e&longs;t in d dupla, ergo e&longs;t c b <lb/>ip&longs;i d e, igitur ictus duplo minor excipitur &agrave; <lb/>c b qu&agrave;m ef. </s>
           <s id="id001274">E&longs;t etiam tempus long&egrave; maius, <lb/>quo excipit ictum ef, qu&agrave;m b c: &longs;tatim enim di&longs;cedit b c occurrit que<lb/>alijs partibus, in c f autem impingit, &amp; angulus a d c e&longs;t long&egrave; ma&shy;<lb/>ior recto, qu&agrave;m a b f: ob h&aelig;c igitur long&egrave; maior e&longs;t ictus c f qu&agrave;m <lb/>b c: uocant autem hoc declinationem.</s>           <s id="id001274">E&longs;t etiam tempus long&egrave; maius, <lb/>quo excipit ictum ef, qu&agrave;m b c: &longs;tatim enim di&longs;cedit b c occurritque<lb/>aliis partibus, in c f autem impingit, &amp; angulus a d c e&longs;t long&egrave; ma&shy;<lb/>ior recto, qu&agrave;m a b f: ob h&aelig;c igitur long&egrave; maior e&longs;t ictus c f qu&agrave;m <lb/>b c: uocant autem hoc declinationem.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001275">Propo&longs;itio &longs;eptuage&longs;ima&longs;eptima.</s>           <s id="id001275">Propo&longs;itio &longs;eptuage&longs;ima&longs;eptima.</s>
Line 4823 
Line 4823 
           <s id="id001278"><margin.target id="marg271"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>           <s id="id001278"><margin.target id="marg271"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001279">C&ugrave;m uentus fertur ad puppim rect&agrave;, naui&longs;q&uacute;e gubernaculum di            <s id="id001279">C&ugrave;m uentus fertur ad puppim rect&agrave;, naui&longs;q&uacute;e gubernaculum di<pb pagenum="67" xlink:href="015/01/086.jpg"/>rigitur, tendunturq&uacute;e uela ac expanduntur &longs;umma in parte mali, <lb/>tunc motus e&longs;t ueloci&longs;simus: fingamus autem, quod omnia ad <lb/>idem tendant pr&aelig;ter uentum, qui non directus &longs;it ad puppim, &longs;ed <lb/>&agrave; latere, ut uides, &amp; temo &longs;itin contrarium tantundem directus, &amp; <lb/>&longs;upponamus pro nunc, quod uelum &longs;it &longs;olum in anteriore parte <lb/>nauis, nam &longs;ecus e&longs;&longs;et nimis magna differentia, <lb/><figure id="id.015.01.086.1.jpg" xlink:href="015/01/086/1.jpg"/><lb/>quod nauis una ageretur tribus malis alia una: <lb/>Qu&aelig;ritur igitur proportio motus b c ad mo&shy;<lb/>tum d e: fiat ergo c f &aelig;qualis e g, ita ut f angulus <lb/>rectus &longs;it, &amp; manife&longs;tum e&longs;t, quod h c maior e&longs;t <lb/>c f, cum ergo angulus f rectus &longs;it, quanto maior <lb/>erit angulus h c f, tanto maior erit proportio h c <lb/>ad c f, quod e&longs;t primum a, i&nacute;de noto angulo h c f <lb/>per ea, qu&aelig; tradita &longs;unt ab A&longs;trologis de &longs;inu &amp; <lb/>arcu erit nota proportio c h ad c f, ideo ad e g <lb/>fiat ergo c k &aelig;qualis c h, igitur c k erit maior e g, &longs;i ergo perambula&shy;<lb/>bit &aelig;qualiter c, ut c h, erit temporis motus e g ad motum e f, ut c k <lb/>ad c f, igitur cum nota &longs;it c k, e&longs;t enim &aelig;qualis c h, erit temporis ad <lb/>tempus proportio nota. </s>
  
  
 <pb pagenum="67" xlink:href="015/01/086.jpg"/>rigitur, tendunturq&uacute;e uela ac expanduntur &longs;umma in parte mali, <lb/>tunc motus e&longs;t ueloci&longs;simus: fingamus autem, quod omnia ad <lb/>idem tendant pr&aelig;ter uentum, qui non directus &longs;it ad puppim, &longs;ed <lb/>&agrave; latere, ut uides, &amp; temo &longs;itin contrarium tantundem directus, &amp; <lb/>&longs;upponamus pro nune, quod uelum &longs;it &longs;olum in anteriore parte <lb/>nauis, nam &longs;ecus e&longs;&longs;et nimis magna differentia, <lb/><figure id="id.015.01.086.1.jpg" xlink:href="015/01/086/1.jpg"/><lb/>quod nauis una ageretur tribus malis alia una: <lb/>Qu&aelig;ritur igitur proportio motus b c ad mo&shy;<lb/>tum d e: fiat ergo c f &aelig;qualis e g, ita ut f angulus <lb/>rectus &longs;it, &amp; manife&longs;tum e&longs;t, quod h c maior e&longs;t <lb/>c f, cum ergo angulus f rectus &longs;it, quanto maior <lb/>erit angulus h c f, tanto maior erit proportio h c <lb/>ad c f, quod e&longs;t primum a, i&nacute;de noto angulo h c f <lb/>per ea, qu&aelig; tradita &longs;unt ab A&longs;trologis de &longs;inu &amp; <lb/>arcu erit nota proportio c h ad c f, ideo ad e g <lb/>fiat ergo c k &aelig;qualis c h, igitur c k erit maior e g, &longs;i ergo perambula&shy;<lb/>bit &aelig;qualiter c, ut c h, erit temporis motus e g ad motum e f, ut c k <lb/>ad c f, igitur cum nota &longs;it c k, e&longs;t enim &aelig;qualis c h, erit temporis ad <lb/>tempus proportio nota. </s> 
           <s id="id001280">Quod autem in &aelig;quali tempore mouebi&shy;<lb/>tur nauis per c k &amp; h c patet ex a&longs;&longs;umpto inferius declarando.</s>           <s id="id001280">Quod autem in &aelig;quali tempore mouebi&shy;<lb/>tur nauis per c k &amp; h c patet ex a&longs;&longs;umpto inferius declarando.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
Line 4962 
Line 4959 
  
  
 <pb pagenum="71" xlink:href="015/01/090.jpg"/>tem &longs;ubmergeretur. </s> <pb pagenum="71" xlink:href="015/01/090.jpg"/>tem &longs;ubmergeretur. </s>
           <s id="id001339">Secundum ne pre&longs;&longs;a in parte anteriore dif&shy;<lb/>ficilius aquas di&longs;&longs;ecaret, &amp; ob id longe tardiu, moueretur. </s>           <s id="id001339">Secundum ne pre&longs;&longs;a in parte anteriore dif&shy;<lb/>ficilius aquas di&longs;&longs;ecaret, &amp; ob id longe tardius, moueretur. </s>
           <s id="id001340">Pro&shy;<lb/>pter h&aelig;c duo incommoda igitur malus etiam &longs;i unicus e&longs;&longs;et <lb/>&lpar;quod uulgati&longs;simum maloribus no&longs;tris &verbar;fuit&rpar; in parte magis <lb/>pror&aelig; proxima locabatur &agrave; gubernatoribus, ut e&longs;&longs;et qua&longs;i in trien <lb/>te &agrave; ro&longs;tro in be&longs;&longs;e &agrave; puppi: Rarum fuit, &amp; memorabile, quod nunc <lb/>pa&longs;sim habet olim Antigoni <foreign lang="greek">triame/ou&amp;</foreign> 1, uelorum trium: quorum <lb/>po&longs;tremum Epidromus ut ip&longs;a uoce intelligamus non fui&longs;&longs;e ue&shy;<lb/>lum in malo ip&longs;o medio, &longs;ed in puppi con&longs;titutum. </s>           <s id="id001340">Pro&shy;<lb/>pter h&aelig;c duo incommoda igitur malus etiam &longs;i unicus e&longs;&longs;et <lb/>&lpar;quod uulgati&longs;simum maioribus no&longs;tris &verbar;fuit&rpar; in parte magis <lb/>pror&aelig; proxima locabatur &agrave; gubernatoribus, ut e&longs;&longs;et qua&longs;i in trien<lb/>te &agrave; ro&longs;tro in be&longs;&longs;e &agrave; puppi: Rarum fuit, &amp; memorabile, quod nunc <lb/>pa&longs;sim habet olim Antigoni <foreign lang="greek">triame/ou&amp;</foreign> 1, uelorum trium: quorum <lb/>po&longs;tremum Epidromus ut ip&longs;a uoce intelligamus non fui&longs;&longs;e ue&shy;<lb/>lum in malo ip&longs;o medio, &longs;ed in puppi con&longs;titutum. </s>
           <s id="id001341">Cau&longs;a Dolonis <lb/>inferius exponetur: quod autem e&longs;&longs;et paruum, &amp; omnium mini&shy;<lb/>mum, ut nauis &longs;acile ab eo inuerteretur. </s>           <s id="id001341">Cau&longs;a Dolonis <lb/>inferius exponetur: quod autem e&longs;&longs;et paruum, &amp; omnium mini&shy;<lb/>mum, ut nauis facile ab eo inuerteretur. </s>
           <s id="id001342">Vnde etiam nunc minus <lb/>minime habent tam quantitate, quam etiam altitudine, quod uo&shy;<lb/>cant Trinehetum, &longs;olum enim &longs;u&longs;tinet nauim, qu&aelig; &agrave; uentis, uel un&shy;<lb/>dis mergi &longs;olet: ab undis ubi humilior e&longs;t, &agrave; uentis &agrave; lateribus, et an&shy;<lb/>teriore parte. </s>           <s id="id001342">Vnde etiam nunc minus <lb/>minime habent tam quantitate, quam etiam altitudine, quod uo&shy;<lb/>cant Trinehetum, &longs;olum enim &longs;u&longs;tinet nauim, qu&aelig; &agrave; uentis, uel un&shy;<lb/>dis mergi &longs;olet: ab undis ubi humilior e&longs;t, &agrave; uentis &agrave; lateribus, et an&shy;<lb/>teriore parte. </s>
           <s id="id001343">Vnde humile, &amp; exiguum uelum efficit, ut nauis ante&shy;<lb/>riore parte leuis, nec mergatur prona &agrave; uentis, nec aquas ea exci&shy;<lb/>piat, nec tamen impelli pote&longs;t nauis in &longs;copulos, nec euerti ob cau&shy;<lb/>&longs;as dictas: ob qu&aelig; in magnis tempe&longs;tatibus hoc ip&longs;o duntaxat uti <lb/>&longs;olent. </s>           <s id="id001343">Vnde humile, &amp; exiguum uelum efficit, ut nauis ante&shy;<lb/>riore parte leuis, nec mergatur prona &agrave; uentis, nec aquas ea exci&shy;<lb/>piat, nec tamen impelli pote&longs;t nauis in &longs;copulos, nec euerti ob cau&shy;<lb/>&longs;as dictas: ob qu&aelig; in magnis tempe&longs;tatibus hoc ip&longs;o duntaxat uti <lb/>&longs;olent. </s>
           <s id="id001344">Quod et&longs;i nimium &longs;&aelig;uierint, etiam illud demittunt, &amp; &longs;i <lb/>fieri pote&longs;t, etiam malum ip&longs;am quamuis &longs;ine uelo &longs;it. </s>           <s id="id001344">Quod et&longs;i nimium &longs;&aelig;uierint, etiam illud demittunt, &amp; &longs;i <lb/>fieri pote&longs;t, etiam malum ip&longs;am quamuis &longs;ine uelo &longs;it. </s>
Line 4977 
Line 4974 
           <s id="id001351">Vltimo loco, qu&aelig; qua&longs;i medi&aelig;, ante quidem <lb/>tenues, p&ograve;&longs;t latiores ad uelocem cur&longs;um, &amp; ferendum onera apt&aelig;, <lb/>&amp; humiles altis: &amp; leui ex ligno. </s>           <s id="id001351">Vltimo loco, qu&aelig; qua&longs;i medi&aelig;, ante quidem <lb/>tenues, p&ograve;&longs;t latiores ad uelocem cur&longs;um, &amp; ferendum onera apt&aelig;, <lb/>&amp; humiles altis: &amp; leui ex ligno. </s>
           <s id="id001352">Sed nos de uelorum uarieta&shy;<lb/>te loquimur, non ea&apos;, qu&aelig; ad malos pertinet. </s>           <s id="id001352">Sed nos de uelorum uarieta&shy;<lb/>te loquimur, non ea&apos;, qu&aelig; ad malos pertinet. </s>
           <s id="id001353">Con&longs;tat enim me&shy;<lb/>dio loco plus mouere, quam in extremis, ut infr&agrave; docebi&shy;<lb/>mus. </s>           <s id="id001353">Con&longs;tat enim me&shy;<lb/>dio loco plus mouere, quam in extremis, ut infr&agrave; docebi&shy;<lb/>mus. </s>
           <s id="id001354">Antiquo enim tempore opus non fuit malorum mul&shy;<lb/>titudine, quoniam &longs;yderibus uias dirigebant ob id non ad <lb/>amu&longs;sim, quoniam linea dirigi non poterat maxim&egrave; ob mo&shy;<lb/>tus obliquitatem in circulo ui&longs;us: ide&ograve; mali multi confu&shy;<lb/>&longs;ionem in cur&longs;u, &amp; impedimentum in naui, maiu&longs;q&uacute;e pericu&shy;<lb/>lum attuli&longs;&longs;ent. </s>           <s id="id001354">Antiquo enim tempore opus non fuit malorum mul&shy;<lb/>titudine, quoniam &longs;ijderibus uias dirigebant ob id non ad <lb/>amu&longs;sim, quoniam linea dirigi non poterat maxim&egrave; ob mo&shy;<lb/>tus obliquitatem in circulo ui&longs;us: ide&ograve; mali multi confu&shy;<lb/>&longs;ionem in cur&longs;u, &amp; impedimentum in naui, maiu&longs;q&uacute;e pericu&shy;<lb/>lum attuli&longs;&longs;ent. </s>
           <s id="id001355">At nunc inuenta pyxide, &amp; lapidis Her&shy;           <s id="id001355">At nunc inuenta pyxide, &amp; lapidis Her&shy;
  
  
 <pb pagenum="72" xlink:href="015/01/091.jpg"/>culei auxilio pluribus locis uela di&longs;po&longs;ita melius dirigunt iter, ut <lb/>qua&longs;i cra&longs;&longs;a minerua depictum, &amp; pote&longs;tate deformatum, ad amu&longs;&shy;<lb/>&longs;im contrahant. </s> <pb pagenum="72" xlink:href="015/01/091.jpg"/>culei auxilio pluribus locis uela di&longs;po&longs;ita melius dirigunt iter, ut <lb/>qua&longs;i cra&longs;&longs;a minerua depictum, &amp; pote&longs;tate deformatum, ad amu&longs;&shy;<lb/>&longs;im contrahant. </s>
           <s id="id001356">Motus ergo magnitudo non &longs;impliciter con&longs;tat, <lb/>&longs;ed comparatione &longs;uper&longs;iciei ueli ad uelum longitudine quidem, </s>           <s id="id001356">Motus ergo magnitudo non &longs;impliciter con&longs;tat, <lb/>&longs;ed comparatione &longs;uperficiei ueli ad uelum longitudine quidem, </s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001357"><arrow.to.target n="marg285"/><lb/>ac latitudine conflata per multiplicationem. </s>           <s id="id001357"><arrow.to.target n="marg285"/><lb/>ac latitudine conflata per multiplicationem. </s>
Line 5042 
Line 5039 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001380">Non me later Ari&longs;totelem exi&longs;timare centrum mundi e&longs;&longs;e cen&shy;<lb/>trum terr&aelig; illudque proba&longs;&longs;e, quod tamen ex demon&longs;tratione no&longs;tra <lb/>mathematica apparet nunc&longs;ubijciam, &amp; quid ad illius rationes di&shy;<lb/>cendum &longs;it, ali&acirc;s etiam dicendum erit: nam liber hic, ut mathemati&shy;<lb/>ca decet, e&longs;&longs;e debet ab omnibus contentionibus ab&longs;olutus. </s>           <s id="id001380">Non me later Ari&longs;totelem exi&longs;timare centrum mundi e&longs;&longs;e cen&shy;<lb/>trum terr&aelig; illudque proba&longs;&longs;e, quod tamen ex demon&longs;tratione no&longs;tra <lb/>mathematica apparet nunc&longs;ubijciam, &amp; quid ad illius rationes di&shy;<lb/>cendum &longs;it, ali&acirc;s etiam dicendum erit: nam liber hic, ut mathemati&shy;<lb/>ca decet, e&longs;&longs;e debet ab omnibus contentionibus ab&longs;olutus. </s>
           <s id="id001381">Con&shy;<lb/>&longs;tat &longs;an&egrave; non e&longs;&longs;e propriam uim lapidis illius, ut qui non &longs;it circum&shy;<lb/>&longs;criptus &longs;ed fru&longs;tulum quoduis id pote&longs;t, neque per &longs;e, &longs;ed in ferro &amp; <lb/>pendulo, nec fieri pote&longs;t, ut &longs;it illius <expan abbr="t&atilde;quam">tanquam</expan> &longs;peciei unius lapidum, <lb/>&longs;ed qua&longs;i perfect&aelig; portionis cuiu&longs;dam generis terr&aelig;, qu&aelig; ab&longs;olu&shy;<lb/>ta &longs;it, cuius indicium e&longs;t illius copia, neque enim ullibi non inuenitur, <lb/>&amp; ubi ferrum effoditur, ut in Ilua In&longs;ula Tyrrheno mari, e&longs;t ergo fer <lb/><figure id="id.015.01.092.1.jpg" xlink:href="015/01/092/1.jpg"/><lb/>ri uis terr&aelig; marit&aelig;, qu&aelig; perfecta in &longs;uo ge&shy;<lb/>nere, ubi uim f&oelig;cundam acceperit &agrave; ma&longs;cu&shy;<lb/>lo &longs;cilicet Herculeo lapide, qu&aelig;rit primum <lb/>ut de&longs;cendat, ubi hoc non po&longs;sit <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> qu&aelig;&shy;<lb/>rit, ut quie&longs;cere po&longs;sit. </s>           <s id="id001381">Con&shy;<lb/>&longs;tat &longs;an&egrave; non e&longs;&longs;e propriam uim lapidis illius, ut qui non &longs;it circum&shy;<lb/>&longs;criptus &longs;ed fru&longs;tulum quoduis id pote&longs;t, neque per &longs;e, &longs;ed in ferro &amp; <lb/>pendulo, nec fieri pote&longs;t, ut &longs;it illius <expan abbr="t&atilde;quam">tanquam</expan> &longs;peciei unius lapidum, <lb/>&longs;ed qua&longs;i perfect&aelig; portionis cuiu&longs;dam generis terr&aelig;, qu&aelig; ab&longs;olu&shy;<lb/>ta &longs;it, cuius indicium e&longs;t illius copia, neque enim ullibi non inuenitur, <lb/>&amp; ubi ferrum effoditur, ut in Ilua In&longs;ula Tyrrheno mari, e&longs;t ergo fer <lb/><figure id="id.015.01.092.1.jpg" xlink:href="015/01/092/1.jpg"/><lb/>ri uis terr&aelig; marit&aelig;, qu&aelig; perfecta in &longs;uo ge&shy;<lb/>nere, ubi uim fecundam acceperit &agrave; ma&longs;cu&shy;<lb/>lo &longs;cilicet Herculeo lapide, qu&aelig;rit primum <lb/>ut de&longs;cendat, ubi hoc non po&longs;sit <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> qu&aelig;&shy;<lb/>rit, ut quie&longs;cere po&longs;sit. </s>
           <s id="id001382">Vt ergo quie&longs;cat &agrave; <lb/>motu c&oelig;li qui e&longs;t ab Oriente in Occiden&shy;<lb/>tem iuxta axis c&oelig;li &longs;itum &longs;e dirigit, quod <lb/>ille &longs;olus quie&longs;cat in &longs;uo motu, uel &longs;altem <lb/>tardi&longs;sim&egrave; moueatur: indicio e&longs;t quod &longs;i <lb/>extra &longs;itum illum acus ferrea imbuta eo lapide ponatur, &longs;tatim tre&shy;<lb/>mit uchementer, ade&ograve; ut nec momento ullo con&longs;i&longs;tat, &longs;ed mi&longs;er&egrave; &amp; <lb/>grauiter torqueri uideatur, non ergo quod &longs;entiat polorum locum <lb/>qui tantum abe&longs;t ab illa, ut nec ab homine perito mathematicarum, <lb/>&longs;ed quod uix illa c&oelig;li &longs;entiatur circa centrum mundi. </s>           <s id="id001382">Vt ergo quie&longs;cat &agrave; <lb/>motu c&oelig;li qui e&longs;t ab Oriente in Occiden&shy;<lb/>tem iuxta axis c&oelig;li &longs;itum &longs;e dirigit, quod <lb/>ille &longs;olus quie&longs;cat in &longs;uo motu, uel &longs;altem <lb/>tardi&longs;sim&egrave; moueatur: indicio e&longs;t quod &longs;i <lb/>extra &longs;itum illum acus ferrea imbuta eo lapide ponatur, &longs;tatim tre&shy;<lb/>mit uehementer, ade&ograve; ut nec momento ullo con&longs;i&longs;tat, &longs;ed mi&longs;er&egrave; &amp; <lb/>grauiter torqueri uideatur, non ergo quod &longs;entiat polorum locum <lb/>qui tantum abe&longs;t ab illa, ut nec ab homine perito mathematicarum, <lb/>&longs;ed quod uix illa c&oelig;li &longs;entiatur circa centrum mundi. </s>
           <s id="id001383">Cuius indi&shy;<lb/>cio e&longs;t Oceani maris, aquarum fluxus &amp; refluxus. </s>           <s id="id001383">Cuius indi&shy;<lb/>cio e&longs;t Oceani maris, aquarum fluxus &amp; refluxus. </s>
           <s id="id001384">Duos ergo ha&shy;<lb/>bet motus terra perfecta, &longs;eu ferrum lapide Herculeo <expan abbr="imbut&utilde;">imbutum</expan> &longs;ub&shy;<lb/>ordinatos imperfectum perfecto: perfectus e&longs;t, ut de&longs;cendat ad cen <lb/>trum terr&aelig;, ut ibi quie&longs;cat: imperfectum, cum &agrave; perfecto prohibe&shy;<lb/>tur, ut quie&longs;cat &longs;altem extra centrum cum in clinatione ad centrum, <lb/>et hoc fiet &longs;i &longs;ecundum longitudinem acus dirigatur per axem mun <lb/>di, cum &longs;itu tamen de&longs;cen&longs;ui ad terr&aelig; centrum proximiore, ut &longs;&aelig;pi&shy;<lb/>us &longs;uperius declarauimus, dum de motu grauium &amp; pr&aelig;cipu&egrave; li&shy;<lb/>br&aelig;, &amp; centro grauitatis loqueremur. </s>           <s id="id001384">Duos ergo ha&shy;<lb/>bet motus terra perfecta, &longs;eu ferrum lapide Herculeo <expan abbr="imbut&utilde;">imbutum</expan> &longs;ub&shy;<lb/>ordinatos imperfectum perfecto: perfectus e&longs;t, ut de&longs;cendat ad cen <lb/>trum terr&aelig;, ut ibi quie&longs;cat: imperfectum, cum &agrave; perfecto prohibe&shy;<lb/>tur, ut quie&longs;cat &longs;altem extra centrum cum in clinatione ad centrum, <lb/>et hoc fiet &longs;i &longs;ecundum longitudinem acus dirigatur per axem mun <lb/>di, cum &longs;itu tamen de&longs;cen&longs;ui ad terr&aelig; centrum proximiore, ut &longs;&aelig;pi&shy;<lb/>us &longs;uperius declarauimus, dum de motu grauium &amp; pr&aelig;cipu&egrave; li&shy;<lb/>br&aelig;, &amp; centro grauitatis loqueremur. </s>
           <s id="id001385">Quibus demon&longs;tratis tum <lb/>experimento tum ratione &agrave; Fortunio Affaytato Cremonen&longs;i Me&shy;<lb/>dico, cum per h&aelig;c po&longs;tmodum cogeretur fateri acum ad polum            <s id="id001385">Quibus demon&longs;tratis tum <lb/>experimento tum ratione &agrave; Fortunio Affaytato Cremonen&longs;i Me&shy;<lb/>dico, cum per h&aelig;c po&longs;tmodum cogeretur fateri acum ad polum
Line 5073 
Line 5070 
           <s id="id001398"><margin.target id="marg293"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>           <s id="id001398"><margin.target id="marg293"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001399">Sit aurum a, &amp; liquor b, qu&aelig; repleant uas c, &amp; <lb/>pondus amborum &longs;it librarum quadraginta, &amp; <lb/><figure id="id.015.01.093.1.jpg" xlink:href="015/01/093/1.jpg"/><lb/>uas repletum liquore &longs;olo &longs;it librarum xxix, au&shy;<lb/>rum autem &longs;it ponderis librarum xij, igitur reli&shy;<lb/>quum erit ponderis xxviij, differentia ergo ua&shy;<lb/>&longs;is pleni, &amp; non pleni liquore e&longs;t libra una, pon&shy;<lb/>dus auri e&longs;t librarum duodecim: dico quod au&shy;<lb/>ri pondus e&longs;t duode cuplum ponderi liquoris, &amp;            <s id="id001399">Sit aurum a, &amp; liquor b, qu&aelig; repleant uas c, &amp; <lb/>pondus amborum &longs;it librarum quadraginta, &amp; <lb/><figure id="id.015.01.093.1.jpg" xlink:href="015/01/093/1.jpg"/><lb/>uas repletum liquore &longs;olo &longs;it librarum xxix, au&shy;<lb/>rum autem &longs;it ponderis librarum xij, igitur reli&shy;<lb/>quum erit ponderis xxviij, differentia ergo ua&shy;<lb/>&longs;is pleni, &amp; non pleni liquore e&longs;t libra una, pon&shy;<lb/>dus auri e&longs;t librarum duodecim: dico quod au&shy;<lb/>ri pondus e&longs;t duodecuplum ponderi liquoris, &amp; <pb pagenum="75" xlink:href="015/01/094.jpg"/>&longs;i fui&longs;&longs;et pondus amborum libr&aelig; xxxix, manentibus reliquis, &longs;eque <lb/>retur quod pondus liquoris e&longs;&longs;et xxvij, &amp; quia plenum uas &longs;uppo&shy;<lb/>nitur e&longs;&longs;e librarum xxix, e&longs;&longs;et differentia libr&aelig; ij, at auri pondus e&longs;t <lb/>libr&aelig; xij, igitur proportio ponderis auri ad liquorem e&longs;&longs;et &longs;excu&shy;<lb/>pla. </s>
  
  
 <pb pagenum="75" xlink:href="015/01/094.jpg"/>&longs;i fui&longs;&longs;et pondus amborum libr&aelig; xxxix, manentibus reliquis, &longs;eque <lb/>retur quod pondus liquoris e&longs;&longs;et xxvij, &amp; quia plenum uas &longs;uppo&shy;<lb/>nitur e&longs;&longs;e librarum xxix, e&longs;&longs;et differentia libr&aelig;ij, at auri pondus e&longs;t <lb/>libr&aelig; xij, igitur proportio ponderis auri ad liquorem e&longs;&longs;et &longs;excu&shy;<lb/>pla. </s> 
           <s id="id001400">Nam &longs;i uas plenum liquore ex &longs;uppo&longs;ito e&longs;t librarum xxix, &amp; <lb/>cum auro xl, gratia exempli, &amp; auri pondus e&longs;t xij, igitur liquoris <lb/>pondus e&longs;t xxviij librarum: &longs;ed cum liquor &longs;it corpus &longs;imilium par&shy;<lb/>tium, igitur loci ad lo cum, ut ponderis ad pondus, ergo dum ade&longs;t <lb/>aurum, liquor occupat xxviij partes cxxxix, totius ua&longs;is igitur au&shy;<lb/>rum continet unam partem tantum, &amp; cum aurum pondus habeat <lb/>librarum xij, &amp; liquor unius: quia totum uas cxxxix librarum dum <lb/>e&longs;t plenum, &amp; e&longs;t diui&longs;um in xxix partes, igitur pondus unius par&shy;<lb/>tis liquoris e&longs;t una libra, igitur pondus auri e&longs;t duode cuplum ad <lb/>pondus liquoris quod fuit propo&longs;itum.</s>           <s id="id001400">Nam &longs;i uas plenum liquore ex &longs;uppo&longs;ito e&longs;t librarum xxix, &amp; <lb/>cum auro xl, gratia exempli, &amp; auri pondus e&longs;t xij, igitur liquoris <lb/>pondus e&longs;t xxviij librarum: &longs;ed cum liquor &longs;it corpus &longs;imilium par&shy;<lb/>tium, igitur loci ad lo cum, ut ponderis ad pondus, ergo dum ade&longs;t <lb/>aurum, liquor occupat xxviij partes cxxxix, totius ua&longs;is igitur au&shy;<lb/>rum continet unam partem tantum, &amp; cum aurum pondus habeat <lb/>librarum xij, &amp; liquor unius: quia totum uas cxxxix librarum dum <lb/>e&longs;t plenum, &amp; e&longs;t diui&longs;um in xxix partes, igitur pondus unius par&shy;<lb/>tis liquoris e&longs;t una libra, igitur pondus auri e&longs;t duode cuplum ad <lb/>pondus liquoris quod fuit propo&longs;itum.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
Line 5268 
Line 5262 
           <s id="id001493">Et ita medi&aelig; ad minorem quintupla, &amp; ide&ograve; maioris ad            <s id="id001493">Et ita medi&aelig; ad minorem quintupla, &amp; ide&ograve; maioris ad
  
  
 <pb pagenum="81" xlink:href="015/01/100.jpg"/>minorem uelo citas uiginti quincupla, ut non &longs;it difformis, neque <lb/>pcriculo&longs;a, ut in rotis moletrinis, &amp; &longs;it diui&longs;a per medium iuxta <lb/>proportionem, cum &longs;it tanto uelo cior minor media, quanto media <lb/>maiore. </s> <pb pagenum="81" xlink:href="015/01/100.jpg"/>minorem uelo citas uiginti quincupla, ut non &longs;it difformis, neque <lb/>periculo&longs;a, ut in rotis moletrinis, &amp; &longs;it diui&longs;a per medium iuxta <lb/>proportionem, cum &longs;it tanto uelocior minor media, quanto media <lb/>maiore. </s>
           <s id="id001494">Rur&longs;us proportio partium maioris ad medi&aelig; partes tripla <lb/>e&longs;t &longs;cilicet ccclx ad cxx, &amp; medi&aelig; ad <expan abbr="minor&etilde;">minorem</expan> tripla cxx ad xl, &amp; pro&shy;<lb/>portio e&longs;t &longs;excupla, iterum igitur partes maioris ad mediam, &amp; me&shy;<lb/>di&aelig; ad minorem erunt in dupla proportione, utrobique, &amp; e&longs;t pul&shy;<lb/>chrum. </s>           <s id="id001494">Rur&longs;us proportio partium maioris ad medi&aelig; partes tripla <lb/>e&longs;t &longs;cilicet ccclx ad cxx, &amp; medi&aelig; ad <expan abbr="minor&etilde;">minorem</expan> tripla cxx ad xl, &amp; pro&shy;<lb/>portio e&longs;t &longs;excupla, iterum igitur partes maioris ad mediam, &amp; me&shy;<lb/>di&aelig; ad minorem erunt in dupla proportione, utrobique, &amp; e&longs;t pul&shy;<lb/>chrum. </s>
           <s id="id001495">Ide&ograve; partes etiam minim&aelig; rot&aelig; erunt &longs;atis magn&aelig;: nam <lb/>cum diameter &longs;it bes pedis, ambitus peripheri&aelig; erit duorum pe&shy;<lb/>dum. </s>           <s id="id001495">Ide&ograve; partes etiam minim&aelig; rot&aelig; erunt &longs;atis magn&aelig;: nam <lb/>cum diameter &longs;it bes pedis, ambitus peripheri&aelig; erit duorum pe&shy;<lb/>dum. </s>
           <s id="id001496">1. unciarum uigintiquatuor: igitur diui&longs;a peripheria in xl par&shy;<lb/>ter, unaqu&aelig; que pars erit maior dimidia uncia.</s>           <s id="id001496">1. unciarum uigintiquatuor: igitur diui&longs;a peripheria in xl par&shy;<lb/>ter, unaqu&aelig; que pars erit maior dimidia uncia.</s>
Line 5307 
Line 5301 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001509">Contingit hoc multis modis: primum acceptis duabus &longs;ph&aelig;ru&shy;<lb/>lis &aelig;qualibus ex cry&longs;tali&longs;ub&longs;tantia unaque demi&longs;&longs;a ab alti&longs;sima turri, <lb/>&amp; men&longs;urato ictu per in&longs;trumentum pr&aelig;cedens, &amp; &longs;ub totidem <lb/>momentis alia demi&longs;&longs;a in aquam, in de &longs;ub eodem tempore dimen&shy;<lb/>&longs;a altitudine, erit proportio &longs;patij ad &longs;patium, ut den&longs;itatis aqu&aelig;, ad <lb/>den&longs;itatem a&euml;ris. </s>           <s id="id001509">Contingit hoc multis modis: primum acceptis duabus &longs;ph&aelig;ru&shy;<lb/>lis &aelig;qualibus ex cry&longs;tali&longs;ub&longs;tantia unaque demi&longs;&longs;a ab alti&longs;sima turri, <lb/>&amp; men&longs;urato ictu per in&longs;trumentum pr&aelig;cedens, &amp; &longs;ub totidem <lb/>momentis alia demi&longs;&longs;a in aquam, in de &longs;ub eodem tempore dimen&shy;<lb/>&longs;a altitudine, erit proportio &longs;patij ad &longs;patium, ut den&longs;itatis aqu&aelig;, ad <lb/>den&longs;itatem a&euml;ris. </s>
           <s id="id001510">Item emi&longs;&longs;a &longs;ph&aelig;rula per in&longs;trumentum in a&euml;rem, <lb/>in de in aquam: &amp; fumpta proportione. </s>           <s id="id001510">Item emi&longs;&longs;a &longs;ph&aelig;rula per in&longs;trumentum in a&euml;rem, <lb/>in de in aquam: &amp; &longs;umpta proportione. </s>
           <s id="id001511">Et uidimus &longs;corpionem, <lb/>qui <expan abbr="&longs;ph&aelig;rul&atilde;">&longs;ph&aelig;rulam</expan> creteam emittebat pedibus lxx, &amp; in aqua per unum <lb/>&amp; dimidium ade&ograve;, ut proportio fuerit, ut quinquaginta ad unum: <lb/>ide&ograve; e&longs;t fallax experimentum in uiolento motu: nam cum emitte&shy;<lb/>batur in aquam erat prop&egrave;, &amp; ob id in &longs;ummo robore: c&ugrave;m in a&euml;&shy;<lb/>rem, emittitur &longs;en&longs;im uis. </s>           <s id="id001511">Et uidimus &longs;corpionem, <lb/>qui <expan abbr="&longs;ph&aelig;rul&atilde;">&longs;ph&aelig;rulam</expan> creteam emittebat pedibus lxx, &amp; in aqua per unum <lb/>&amp; dimidium ade&ograve;, ut proportio fuerit, ut quinquaginta ad unum: <lb/>ide&ograve; e&longs;t fallax experimentum in uiolento motu: nam cum emitte&shy;<lb/>batur in aquam erat prop&egrave;, &amp; ob id in &longs;ummo robore: c&ugrave;m in a&euml;&shy;<lb/>rem, emittitur &longs;en&longs;im uis. </s>
           <s id="id001512">De hoc ergo loquar.</s>           <s id="id001512">De hoc ergo loquar.</s>
         </p>         </p>
Line 5376 
Line 5370 
           <s id="id001544">Cubus uer&ograve; non de&longs;cendet, ni&longs;i cum di&shy;<lb/>midium d addito, quod inter cipitur inter lineam mediam, &amp; qu&aelig; &agrave; <lb/>centro mundi ad punctum medium contactus u&longs;que qu&ograve; perueniat <lb/>ad oppo&longs;itam partem, eam habuerit proportionem ad idem me&shy;<lb/>dium eadem portione detracta, quem iuncta proportioni an guli <lb/>declinationis ad re&longs;iduum recti dimidiam proportionem efficiat. <lb/></s>           <s id="id001544">Cubus uer&ograve; non de&longs;cendet, ni&longs;i cum di&shy;<lb/>midium d addito, quod inter cipitur inter lineam mediam, &amp; qu&aelig; &agrave; <lb/>centro mundi ad punctum medium contactus u&longs;que qu&ograve; perueniat <lb/>ad oppo&longs;itam partem, eam habuerit proportionem ad idem me&shy;<lb/>dium eadem portione detracta, quem iuncta proportioni an guli <lb/>declinationis ad re&longs;iduum recti dimidiam proportionem efficiat. <lb/></s>
           <s id="id001545">Eademque ratio aliorum planorum. </s>           <s id="id001545">Eademque ratio aliorum planorum. </s>
           <s id="id001546">Dico pr&aelig;terea qu&ograve;d motus <lb/>&longs;ph&aelig;r&aelig;, &amp; etiam corporum rectarum &longs;uperficierum in de&longs;cen&longs;u <lb/>alius e&longs;t &aelig;qualis, &amp; alius in&aelig;qualis, &amp; qua&longs;i &agrave; latere, uelut &longs;i angu&shy;<lb/>lus unus prolabatur, ac fiat circumuolutio: cum ergo facilius fiat <lb/>hoc, &amp; maxim&egrave; &longs;i non retineatur &aelig;qualiter, &amp; difficile &longs;it in medio <lb/>retinere, propterea prolap&longs;us hi melius <expan abbr="retin&etilde;tur">retinentur</expan> duobus uinculis, <lb/>qu&agrave;m in medio, non &longs;olum ob hanc &aelig;qualitatem, &amp; complexum <lb/>meliorem, &longs;ed <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan>, quod omnes motus, omnes ponderum nixus fa <lb/>cili&ugrave;s cohibentur, &amp; <expan abbr="deducun&ttilde;">deducuntur</expan> diui&longs;i in partes, &lt;08&gt; &longs;i toti contin <expan abbr="ean&ttilde;">eantur</expan>, <lb/>aut ui <expan abbr="trah&atilde;tur">trahantur</expan>. </s>           <s id="id001546">Dico pr&aelig;terea qu&ograve;d motus <lb/>&longs;ph&aelig;r&aelig;, &amp; etiam corporum rectarum &longs;uperficierum in de&longs;cen&longs;u <lb/>alius e&longs;t &aelig;qualis, &amp; alius in&aelig;qualis, &amp; qua&longs;i &agrave; latere, uelut &longs;i angu&shy;<lb/>lus unus prolabatur, ac fiat circumuolutio: cum ergo facilius fiat <lb/>hoc, &amp; maxim&egrave; &longs;i non retineatur &aelig;qualiter, &amp; difficile &longs;it in medio <lb/>retinere, propterea prolap&longs;us hi melius <expan abbr="retin&etilde;tur">retinentur</expan> duobus uinculis, <lb/>qu&agrave;m in medio, non &longs;olum ob hanc &aelig;qualitatem, &amp; complexum <lb/>meliorem, &longs;ed <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan>, quod omnes motus, omnes ponderum nixus fa <lb/>cili&ugrave;s cohibentur, &amp; <expan abbr="deducun&ttilde;">deducuntur</expan> diui&longs;i in partes, &lt;08&gt; &longs;i toti contin <expan abbr="ean&ttilde;">eantur</expan>, <lb/>aut ui <expan abbr="trah&atilde;tur">trahantur</expan>. </s>
           <s id="id001547">Et ideo uin cula in rami cibus duplicia dextra, &amp; &longs;ini <lb/>&longs;tra &longs;cilicet in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> parte tam&euml; longe &longs;unt meliora etiam ferreis, qu&aelig; <lb/>&longs;olum in medio nectantur.</s>           <s id="id001547">Et ideo uincula in rami cibus duplicia dextra, &amp; &longs;ini<lb/>&longs;tra &longs;cilicet in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> parte tam&euml;n longe &longs;unt meliora etiam ferreis, qu&aelig; <lb/>&longs;olum in medio nectantur.</s>
         </p>         </p>
         <pb pagenum="85" xlink:href="015/01/104.jpg"/>         <pb pagenum="85" xlink:href="015/01/104.jpg"/>
         <p type="main">         <p type="main">
Line 5386 
Line 5380 
           <s id="id001549"><margin.target id="marg312"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}. 1.</s>           <s id="id001549"><margin.target id="marg312"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}. 1.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001550">Ex hoc etiam &longs;equitur, <lb/><figure id="id.015.01.104.1.jpg" xlink:href="015/01/104/1.jpg"/><lb/>quod c&ugrave;m omne graue <lb/>&longs;pont&egrave; &longs;emper appropin&shy;<lb/>quet centro mundi, &amp; a &longs;i <lb/>moueretur per planum e, <lb/>magis remoueretur &agrave; cen&shy;<lb/>tro mundi, ut per e c per ea <lb/>qu&aelig; diximus, &amp; quoniam <lb/>linea ex centro mundi ad <lb/>c longior e&longs;t, qu&agrave;m ad e, <lb/>mult&ograve; pote&longs;t enim e&longs;&longs;e, ut <lb/>in proportione diametri <lb/>quadrati ad latus eius, &amp; <lb/>ctiam maior. </s>           <s id="id001550">Ex hoc etiam &longs;equitur, <lb/><figure id="id.015.01.104.1.jpg" xlink:href="015/01/104/1.jpg"/><lb/>quod c&ugrave;m omne graue <lb/>&longs;pont&egrave; &longs;emper appropin&shy;<lb/>quet centro mundi, &amp; a &longs;i <lb/>moueretur per planum e, <lb/>magis remoueretur &agrave; cen&shy;<lb/>tro mundi, ut per e c per ea <lb/>qu&aelig; diximus, &amp; quoniam <lb/>linea ex centro mundi ad <lb/>c longior e&longs;t, qu&agrave;m ad e, <lb/>mult&ograve; pote&longs;t enim e&longs;&longs;e, ut <lb/>in proportione diametri <lb/>quadrati ad latus eius, &amp; <lb/>etiam maior. </s>
           <s id="id001551">ergo poterit <lb/>e&longs;&longs;e ade&ograve; parum decliuis <lb/>linea c d, ut c punctus ma&shy;<lb/>gis di&longs;ter &agrave; centro mundi, <lb/>qu&agrave;m d, &amp; tamen feretur <lb/>ex d in c motu naturali, ut demon&longs;tratum e&longs;t, ergo per purum mo&shy;<lb/>tum naturalem poterit a remoueri &agrave; centro mundi. </s>           <s id="id001551">ergo poterit <lb/>e&longs;&longs;e ade&ograve; parum decliuis <lb/>linea c d, ut c punctus ma&shy;<lb/>gis di&longs;ter &agrave; centro mundi, <lb/>qu&agrave;m d, &amp; tamen feretur <lb/>ex d in c motu naturali, ut demon&longs;tratum e&longs;t, ergo per purum mo&shy;<lb/>tum naturalem poterit a remoueri &agrave; centro mundi. </s>
           <s id="id001552">Hoc uolui pro&shy;<lb/>ponere, ut intelligeres in plano uero c e non moueri a &longs;ponte, quia <lb/>c nece&longs;&longs;ari&ograve; altior e&longs;t d: &longs;i ergo mouebitur, non erit c e recta, &longs;ed <lb/>pars proportionis circuli &longs;uperficiei terr&aelig;, qu&aelig; &longs;en&longs;u &agrave; recta di&longs;tin&shy;<lb/>gui non poterit. </s>           <s id="id001552">Hoc uolui pro&shy;<lb/>ponere, ut intelligeres in plano uero c e non moueri a &longs;ponte, quia <lb/>c nece&longs;&longs;ari&ograve; altior e&longs;t d: &longs;i ergo mouebitur, non erit c e recta, &longs;ed <lb/>pars proportionis circuli &longs;uperficiei terr&aelig;, qu&aelig; &longs;en&longs;u &agrave; recta di&longs;tin&shy;<lb/>gui non poterit. </s>
           <s id="id001553">Hoc ergo e&longs;t primum, ex quo &longs;equitur.</s>           <s id="id001553">Hoc ergo e&longs;t primum, ex quo &longs;equitur.</s>
Line 5405 
Line 5399 
           <s id="id001558">Propo&longs;itio nonage&longs;ima&longs;ecunda.</s>           <s id="id001558">Propo&longs;itio nonage&longs;ima&longs;ecunda.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001559">Propprtionem ponderis &aelig;qualis iuxta longitu dinis compara&shy;<lb/>tionem demon&longs;trare.</s>           <s id="id001559">Proportionem ponderis &aelig;qualis iuxta longitudinis compara&shy;<lb/>tionem demon&longs;trare.</s>
         </p>         </p>
         <figure id="id.015.01.104.2.jpg" xlink:href="015/01/104/2.jpg"/>         <figure id="id.015.01.104.2.jpg" xlink:href="015/01/104/2.jpg"/>
         <p type="main">         <p type="main">
Line 5447 
Line 5441 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001578"><arrow.to.target n="marg317"/><lb/>profunditatem, &amp; aqu&aelig; den&longs;itatem, &longs;ed quanto aqua den&longs;ior e&longs;t, <lb/>tanto minus nauis de&longs;cendit, &amp; quanto minus den&longs;a, tanto magis: <lb/>ergo pari modo ferm&egrave; redduntur mobiles, &amp; in aqua dulci &amp; &longs;al&longs;a, <lb/>ubi naues &longs;int &longs;imiles forma, pondere, magnitudine. </s>           <s id="id001578"><arrow.to.target n="marg317"/><lb/>profunditatem, &amp; aqu&aelig; den&longs;itatem, &longs;ed quanto aqua den&longs;ior e&longs;t, <lb/>tanto minus nauis de&longs;cendit, &amp; quanto minus den&longs;a, tanto magis: <lb/>ergo pari modo ferm&egrave; redduntur mobiles, &amp; in aqua dulci &amp; &longs;al&longs;a, <lb/>ubi naues &longs;int &longs;imiles forma, pondere, magnitudine. </s>
           <s id="id001579">Quia crgo ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;t tabulam nauis e&longs;&longs;e duriorem, quam aqua ad re&longs;i&longs;tendum, <lb/>ergo pars maior ictus mouebit primo nauim, quam tabulam pe&shy;<lb/>netret, cum ergo quod facilius e&longs;t, pr&aelig;cedat, difficilius ergo naues            <s id="id001579">Quia ergo ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;t tabulam nauis e&longs;&longs;e duriorem, quam aqua ad re&longs;i&longs;tendum, <lb/>ergo pars maior ictus mouebit primo nauim, quam tabulam pe&shy;<lb/>netret, cum ergo quod facilius e&longs;t, pr&aelig;cedat, difficilius ergo naues
  
  
 <pb pagenum="87" xlink:href="015/01/106.jpg"/>utrinque mouebuntur, &amp; quia inter duos quo&longs;cunque motus contra&shy;<lb/>rios <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;eos, ut utar uocabulo Auerrois quinto Phy&longs;icorum, ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;t, ut intercedat quies media, &amp; in quiete ab ictu, ut ui&longs;um e&longs;t <lb/>&longs;uperius, oportet, ut quod excipit ictum uelloco moueatur, uel ce&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg318"/><lb/>dat, &amp; ictus penetret, uel a&euml;r non conden&longs;etur ob tarditatem ultra <lb/>metam, nec retro cedere pote&longs;t ex &longs;uppo&longs;ito, &amp; ictus e&longs;t magnus, <lb/>clarum e&longs;t, quod oportet, ut cedat, &amp; &longs;i durum &longs;it confringatur. <lb/></s> <pb pagenum="87" xlink:href="015/01/106.jpg"/>utrinque mouebuntur, &amp; quia inter duos quo&longs;cunque motus contra&shy;<lb/>rios <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e eos, ut utar uocabulo Auerrois quinto Phy&longs;icorum, ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;t, ut intercedat quies media, &amp; in quiete ab ictu, ut ui&longs;um e&longs;t <lb/>&longs;uperius, oportet, ut quod excipit ictum uel loco moueatur, uel ce&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg318"/><lb/>dat, &amp; ictus penetret, uel a&euml;r non conden&longs;etur ob tarditatem ultra <lb/>metam, nec retro cedere pote&longs;t ex &longs;uppo&longs;ito, &amp; ictus e&longs;t magnus, <lb/>clarum e&longs;t, quod oportet, ut cedat, &amp; &longs;i durum &longs;it confringatur. <lb/></s>
           <s id="id001580">Proportio ergo rece&longs;&longs;us ad ictum e&longs;t ut temporis, &amp; magnitudinis <lb/>partis, qu&aelig; cedit, &amp; retro ce&longs;&longs;us po&longs;ito ictu tanquam monade.</s>           <s id="id001580">Proportio ergo rece&longs;&longs;us ad ictum e&longs;t ut temporis, &amp; magnitudinis <lb/>partis, qu&aelig; cedit, &amp; retro ce&longs;&longs;us po&longs;ito ictu tanquam monade.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
Line 5484 
Line 5478 
           <s id="id001597"><margin.target id="marg319"/>C<emph type="italics"/>om.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="id001597"><margin.target id="marg319"/>C<emph type="italics"/>om.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id001598"><margin.target id="marg320"/>E<emph type="italics"/>x &longs;ecunda <lb/>animi com&shy;<lb/>muni &longs;enter <lb/>tia.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="id001598"><margin.target id="marg320"/>E<emph type="italics"/>x &longs;ecunda <lb/>animi com&shy;<lb/>muni &longs;enten<lb/>tia.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001599">Sed &longs;i &longs;it pars, erit &longs;umpta &longs;ecundum partem monadis ip&longs;ius, <lb/>ide&ograve; erit cognita iuxta nomen, uelut dimidium e&longs;t dimidium mo&shy;<lb/>nadis, dimi dium terti&aelig; partis monadis e&longs;t cognitum, quia tertia <lb/>pars e&longs;t cognita, &amp; &longs;cimus, quanta pars a&longs;&longs;umatur illius. </s>           <s id="id001599">Sed &longs;i &longs;it pars, erit &longs;umpta &longs;ecundum partem monadis ip&longs;ius, <lb/>ide&ograve; erit cognita iuxta nomen, uelut dimidium e&longs;t dimidium mo&shy;<lb/>nadis, dimi dium terti&aelig; partis monadis e&longs;t cognitum, quia tertia <lb/>pars e&longs;t cognita, &amp; &longs;cimus, quanta pars a&longs;&longs;umatur illius. </s>
Line 5536 
Line 5530 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001622"><arrow.to.target n="marg328"/><lb/>e&longs;t: &longs;it igitur primum a b c trigonus orthogonius: &amp; &longs;it a rectus, &amp; <lb/>proportio <expan abbr="duor&utilde;">duorum</expan> laterum cognita, dico, quod omnia latera cognita <lb/><arrow.to.target n="marg329"/><lb/><figure id="id.015.01.107.2.jpg" xlink:href="015/01/107/2.jpg"/><lb/>erunt: nam &longs;it proportio, gratia exempli, <lb/>a b ad b c, erit ergo quadrati a b ad qua&shy;<lb/>dratum b c cognita, quia duplicata: at <lb/>quadrata a b, &amp; a c perficiunt quadratum <lb/>b c, igitur proportio quadrati a b ad a c et <lb/>e&longs;t 1 p: cognita erit, quare &amp; a b ad a c, &amp; <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> modo a c ad b c: quod <lb/>e&longs;t primum. </s>           <s id="id001622"><arrow.to.target n="marg328"/><lb/>e&longs;t: &longs;it igitur primum a b c trigonus orthogonius: &amp; &longs;it a rectus, &amp; <lb/>proportio <expan abbr="duor&utilde;">duorum</expan> laterum cognita, dico, quod omnia latera cognita <lb/><arrow.to.target n="marg329"/><lb/><figure id="id.015.01.107.2.jpg" xlink:href="015/01/107/2.jpg"/><lb/>erunt: nam &longs;it proportio, gratia exempli, <lb/>a b ad b c, erit ergo quadrati a b ad qua&shy;<lb/>dratum b c cognita, quia duplicata: at <lb/>quadrata a b, &amp; a c perficiunt quadratum <lb/>b c, igitur proportio quadrati a b ad a c et <lb/>e&longs;t 1 p: cognita erit, quare &amp; a b ad a c, &amp; <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> modo a c ad b c: quod <lb/>e&longs;t primum. </s>
           <s id="id001623">Exemplum, ponatur b c dupla a b, erit a b quadratum <lb/>&longs;ub quadruplum quadrato a b quare &longs;ubtriplum quadrato a cigi&shy;           <s id="id001623">Exemplum, ponatur b c dupla a b, erit a b quadratum <lb/>&longs;ub quadruplum quadrato a b quare &longs;ubtriplum quadrato a c igi&shy;<pb pagenum="89" xlink:href="015/01/108.jpg"/>tur &longs;i a b ponatur 1 b c erit 2, &amp; a c &lt;02&gt; 3. Rur&longs;us ponatur angulus b <lb/>duplus angulo c quali&longs;cunque &longs;it, erit per demon&longs;trata &longs;uperius pro&shy;<lb/>portio a b b c ad a c, ut a c ad a b, &longs;i igitur nota &longs;it proportio a c ad <lb/>a b, erit nota proportio a b b c ad a b per pr&aelig;cedentem. </s>
  
  
 <pb pagenum="89" xlink:href="015/01/108.jpg"/>tur &longs;i a b ponatur 1 b c erit 2, &amp; a c &lt;02&gt; 3. Rur&longs;us ponatur angulus b <lb/>duplus angulo c quali&longs;cunque &longs;it, erit per demon&longs;trata &longs;uperius pro&shy;<lb/>portio a b b c ad a c, ut a c ad a b, &longs;i igitur nota &longs;it proportio a c ad <lb/>a b, erit nota proportio a b b c ad a b per pr&aelig;cedentem. </s> 
           <s id="id001624">Ergo per <lb/>eandem omnia nota &longs;cilicet b c ad b a, &amp; b c ad c a. </s>           <s id="id001624">Ergo per <lb/>eandem omnia nota &longs;cilicet b c ad b a, &amp; b c ad c a. </s>
           <s id="id001625">Et &longs;i e&longs;&longs;et nota <lb/>proportio a b ad b c, dico, quod e&longs;&longs;ent nota omnia, nam nota e&longs;&longs;et <lb/>a b, &amp; b c, &amp; quod fit ex a b in ip&longs;um aggregatum. </s>           <s id="id001625">Et &longs;i e&longs;&longs;et nota <lb/>proportio a b ad b c, dico, quod e&longs;&longs;ent nota omnia, nam nota e&longs;&longs;et <lb/>a b, &amp; b c, &amp; quod fit ex a b in ip&longs;um aggregatum. </s>
           <s id="id001626">Sed hoc e&longs;t &aelig;&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg330"/><lb/>quale quadrato a c, igitur notum e&longs;t quadratum a c ergo a c: igitur <lb/>proportio a b b c ad a c, &amp; a c ad a b. </s>           <s id="id001626">Sed hoc e&longs;t &aelig;&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg330"/><lb/>quale quadrato a c, igitur notum e&longs;t quadratum a c ergo a c: igitur <lb/>proportio a b b c ad a c, &amp; a c ad a b. </s>
Line 5641 
Line 5632 
  
  
 <pb pagenum="91" xlink:href="015/01/110.jpg"/>gnus &longs;plendor, referens corpus Solis. </s> <pb pagenum="91" xlink:href="015/01/110.jpg"/>gnus &longs;plendor, referens corpus Solis. </s>
           <s id="id001667">Propterea dico, qu&ograve;d uel ac&shy;<lb/>eidit, quia homo non pote&longs;t ea hora intueri Solem, &amp; etiam e&longs;t im&shy;<lb/>peditus &agrave; radijs circum&longs;tantibus, cuius indicio e&longs;t, quod in &longs;pe&shy;<lb/>culo po&longs;ito in aqua, &longs;imile uidetur &longs;tellul&aelig; in centro Lun&etail;: &amp; hic e&longs;t <lb/>&longs;plen dor Solis collectus in centro Lun&aelig;. </s>           <s id="id001667">Propterea dico, qu&ograve;d uel ac&shy;<lb/>cidit, quia homo non pote&longs;t ea hora intueri Solem, &amp; etiam e&longs;t im&shy;<lb/>peditus &agrave; radijs circum&longs;tantibus, cuius indicio e&longs;t, quod in &longs;pe&shy;<lb/>culo po&longs;ito in aqua, &longs;imile uidetur &longs;tellul&aelig; in centro Lun&etail;: &amp; hic e&longs;t <lb/>&longs;plendor Solis collectus in centro Lun&aelig;. </s>
           <s id="id001668">po&longs;&longs;et etiam dici, qu&ograve;d <lb/>Luna circa medium propter maculam non admitteret lumen, &amp; ita <lb/>e&longs;&longs;et in&aelig;qualium partium.</s>           <s id="id001668">po&longs;&longs;et etiam dici, qu&ograve;d <lb/>Luna circa medium propter maculam non admitteret lumen, &amp; ita <lb/>e&longs;&longs;et in&aelig;qualium partium.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
Line 5771 
Line 5762 
           <s id="id001719">E&longs;t enim in pondere utraque dupla, in precio autem <lb/>ex prima habetur tripla, ex &longs;ecunda habetur proportio maior, <lb/>qu&agrave;m tredecim ad unum, propterea utendum e&longs;t proportione <lb/>propinquiori, &longs;i &longs;atis faceret. </s>           <s id="id001719">E&longs;t enim in pondere utraque dupla, in precio autem <lb/>ex prima habetur tripla, ex &longs;ecunda habetur proportio maior, <lb/>qu&agrave;m tredecim ad unum, propterea utendum e&longs;t proportione <lb/>propinquiori, &longs;i &longs;atis faceret. </s>
           <s id="id001720">gratia exempli, in prima ad ditione fuit <lb/>unum granum, &amp; acqui&longs;iuit proportionem triplam, in &longs;ecunda fue <lb/>runt duo grana, &longs;i ergo acqui&longs;i&longs;&longs;et &longs;olum &longs;excuplam proportio&shy;<lb/>nem, haberemus intentum. </s>           <s id="id001720">gratia exempli, in prima ad ditione fuit <lb/>unum granum, &amp; acqui&longs;iuit proportionem triplam, in &longs;ecunda fue <lb/>runt duo grana, &longs;i ergo acqui&longs;i&longs;&longs;et &longs;olum &longs;excuplam proportio&shy;<lb/>nem, haberemus intentum. </s>
           <s id="id001721">Propterea in i&longs;to ca&longs;u oportet demon&shy;<lb/>&longs;trare forma Geometrica, &longs;uppo&longs;ito, qu&ograve;d &longs;it figura recta ex uno la <lb/><figure id="id.015.01.113.1.jpg" xlink:href="015/01/113/1.jpg"/><lb/>tere a b, ita ut angulus, uel minimus capiat b c &aelig;qualem a b, &amp; ex <lb/>&aelig;quali b a c addito fiat b d tripla b c, &amp; ex angulo b a e duplo b a d, <lb/>fiat b c d e quadragintupla a b, &amp; iuxta rationem erit in infinitum. <lb/></s>           <s id="id001721">Propterea in i&longs;to ca&longs;u oportet demon&shy;<lb/>&longs;trare forma Geometrica, &longs;uppo&longs;ito, qu&ograve;d &longs;it figura recta ex uno la <lb/><figure id="id.015.01.113.1.jpg" xlink:href="015/01/113/1.jpg"/><lb/>tere a b, ita ut angulus, uel minimus capiat b c &aelig;qualem a b, &amp; ex <lb/>&aelig;quali b a c addito fiat b d tripla b c, &amp; ex angulo b a e duplo b a d, <lb/>fiat b c d e quadragintupla a b, &amp; iuxta rationem erit in infinitum. <lb/></s>
           <s id="id001722">Siue &longs;it parabole, &longs;iue hiperbole, &longs;eu &longs;it alia coincidentium.</s>           <s id="id001722">Siue &longs;it parabole, &longs;iue hyperbole, &longs;eu &longs;it alia coincidentium.</s>
         </p>         </p>
         <pb pagenum="95" xlink:href="015/01/114.jpg"/>         <pb pagenum="95" xlink:href="015/01/114.jpg"/>
         <p type="head">         <p type="head">
Line 5791 
Line 5782 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001728"><arrow.to.target n="marg351"/><lb/>inuer&longs;io, &amp; qu&agrave;m diuer&longs;a &longs;it rur&longs;us, &amp; qu&ograve;d attractio e&longs;t dimidium <lb/><arrow.to.target n="marg352"/><lb/>ponderis eleuati. </s>           <s id="id001728"><arrow.to.target n="marg351"/><lb/>inuer&longs;io, &amp; qu&agrave;m diuer&longs;a &longs;it rur&longs;us, &amp; qu&ograve;d attractio e&longs;t dimidium <lb/><arrow.to.target n="marg352"/><lb/>ponderis eleuati. </s>
           <s id="id001729">Cum ergo con&longs;tet in inuer&longs;ione, quanta &longs;it pro&shy;<lb/>portio ponderis &longs;u&longs;pen&longs;i ad pondus inuer&longs;um, &amp; pondus &longs;u&longs;pen&longs;i <lb/><arrow.to.target n="marg353"/><lb/>&longs;it duplum ponderi attracti, &longs;equitur, ut diuifa proportione ponde <lb/>ris &longs;u&longs;pen&longs;i ad pondus inuer&longs;um per medium cogno&longs;catur propor<lb/>tio attractionis ad inuer&longs;ionem.</s>           <s id="id001729">Cum ergo con&longs;tet in inuer&longs;ione, quanta &longs;it pro&shy;<lb/>portio ponderis &longs;u&longs;pen&longs;i ad pondus inuer&longs;um, &amp; pondus &longs;u&longs;pen&longs;i <lb/><arrow.to.target n="marg353"/><lb/>&longs;it duplum ponderi attracti, &longs;equitur, ut diui&longs;a proportione ponde<lb/>ris &longs;u&longs;pen&longs;i ad pondus inuer&longs;um per medium cogno&longs;catur propor<lb/>tio attractionis ad inuer&longs;ionem.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id001730"><margin.target id="marg351"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>_&lcub;m}.</s>           <s id="id001730"><margin.target id="marg351"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>_&lcub;m}.</s>
Line 5869 
Line 5860 
           <s id="id001759">Propterea dicendum e&longs;t, qu&ograve;d qui ex commu&shy;<lb/>nibus propria nituntur demon&longs;trare, omnes corrumpunt di&longs;cipli&shy;<lb/>nas. </s>           <s id="id001759">Propterea dicendum e&longs;t, qu&ograve;d qui ex commu&shy;<lb/>nibus propria nituntur demon&longs;trare, omnes corrumpunt di&longs;cipli&shy;<lb/>nas. </s>
           <s id="id001760">Nihil deterius e&longs;t his mon&longs;tris. </s>           <s id="id001760">Nihil deterius e&longs;t his mon&longs;tris. </s>
           <s id="id001761">Nam et&longs;i h&aelig;c ratio uera e&longs;&longs;et: <lb/>non tamen reddit cau&longs;am, quia non e&longs;t ex proprijs principijs. </s>           <s id="id001761">Nam et&longs;i h&aelig;c ratio uera e&longs;&longs;et: <lb/>non tamen reddit cau&longs;am, quia non e&longs;t ex proprijs principijs. </s>
           <s id="id001762">Dico <lb/>ergo, quod &longs;i c de&longs;cendat in e, per perpendiculum de&longs;cendet, igitur <lb/>d b e&longs;t longior d a, quare angulus e a b maior e b a: igitur pondus c <lb/>plus de&longs;cendit comparatione a, qu&agrave;m b, ergo plus grauat cip&longs;um a <lb/>qu&agrave;m b, &longs;eu ex cau&longs;a, quod magis premat, &longs;eu ex effectu, qu&ograve;d ma&shy;<lb/>gis de&longs;ce&longs;&longs;erit. </s>           <s id="id001762">Dico <lb/>ergo, quod &longs;i c de&longs;cendat in e, per perpendiculum de&longs;cendet, igitur <lb/>d b e&longs;t longior d a, quare angulus e a b maior e b a: igitur pondus c <lb/>plus de&longs;cendit comparatione a, qu&agrave;m b, ergo plus grauat c ip&longs;um a <lb/>qu&agrave;m b, &longs;eu ex cau&longs;a, quod magis premat, &longs;eu ex effectu, qu&ograve;d ma&shy;<lb/>gis dece&longs;&longs;erit. </s>
           <s id="id001763">Cau&longs;a ergo erroris e&longs;t, quod &longs;i ponatur angulus f b a <lb/>&aelig;qualis angulo f a b, &amp; ponatur b f &etail;qualis b c, tun c in eodem tem&shy;<lb/>pore, in quo tran&longs;it dimidium c in e, tran&longs;ibit aliud dimidium c in f. <lb/></s>           <s id="id001763">Cau&longs;a ergo erroris e&longs;t, quod &longs;i ponatur angulus f b a <lb/>&aelig;qualis angulo f a b, &amp; ponatur b f &etail;qualis b c, tun c in eodem tem&shy;<lb/>pore, in quo tran&longs;it dimidium c in e, tran&longs;ibit aliud dimidium c in f. <lb/></s>
           <s id="id001764">quia &longs;eparat&etail; partes grauiores &longs;unt in c b, qu&agrave;m c a, propter di&longs;tan&shy;<lb/>tiam ab hypomochlio, &longs;ed tunc uelo cius mouentur, &amp; angulus fit <lb/>&etail;qualis. </s>           <s id="id001764">quia &longs;eparat&etail; partes grauiores &longs;unt in c b, qu&agrave;m c a, propter di&longs;tan&shy;<lb/>tiam ab hypomochlio, &longs;ed tunc uelo cius mouentur, &amp; angulus fit <lb/>&etail;qualis. </s>
           <s id="id001765">Sed quando pondus e&longs;t unum, &amp; c de&longs;cendit ad e, cum de&shy;<lb/>&longs;cendat in&aelig;quali tempore, &amp; peragat maiorem angulum compa&shy;<lb/>ratione a, quam b, &longs;equitur, ut uelo cius moueatur comparatione a <lb/>qu&agrave;m b. </s>           <s id="id001765">Sed quando pondus e&longs;t unum, &amp; c de&longs;cendit ad e, cum de&shy;<lb/>&longs;cendat in&aelig;quali tempore, &amp; peragat maiorem angulum compa&shy;<lb/>ratione a, quam b, &longs;equitur, ut uelo cius moueatur comparatione a <lb/>qu&agrave;m b. </s>
Line 5922 
Line 5913 
           <s id="id001793">Sit rur&longs;us in triangulo b e d quomodolibet modo <lb/>&longs;it angulus b d e quadruplus angulo b e d, &amp; diuidatur d per &etail;qua&shy;<lb/>lia ducta d f, erit igitur proportio f d, d e ad f e, ut e f ad f d, &longs;ed e f ad <lb/><arrow.to.target n="marg367"/><lb/>f b ut d e ad d b. </s>           <s id="id001793">Sit rur&longs;us in triangulo b e d quomodolibet modo <lb/>&longs;it angulus b d e quadruplus angulo b e d, &amp; diuidatur d per &etail;qua&shy;<lb/>lia ducta d f, erit igitur proportio f d, d e ad f e, ut e f ad f d, &longs;ed e f ad <lb/><arrow.to.target n="marg367"/><lb/>f b ut d e ad d b. </s>
           <s id="id001794">igitur proportio b d, d e ad f b <expan abbr="c&otilde;po&longs;ita">compo&longs;ita</expan> ex propor&shy;<lb/>tionibus e f ad f d, &amp; e d ad d b. </s>           <s id="id001794">igitur proportio b d, d e ad f b <expan abbr="c&otilde;po&longs;ita">compo&longs;ita</expan> ex propor&shy;<lb/>tionibus e f ad f d, &amp; e d ad d b. </s>
           <s id="id001795">Proportio igitur b d, d e ad f b, ut <lb/>producti ex e f in e d ad productum ex d fin d b. </s>           <s id="id001795">Proportio igitur b d, d e ad f b, ut <lb/>producti ex e f in e d ad productum ex d fin d b. </s>
           <s id="id001796">Rur&longs;us ponamus, <lb/><arrow.to.target n="marg368"/><lb/>quod in quadrangulo a b c d prim&aelig; figur&aelig; &longs;it a b 4 b c 3 c d 5 ad 6 <lb/>dico, qu&ograve;d &longs;pacium contentum erit notum. </s>           <s id="id001796">Rur&longs;us ponamus, <lb/><arrow.to.target n="marg368"/><lb/>quod in quadrangulo a b c d prim&aelig; figur&aelig; &longs;it a b 4 b c 3 c d 5 ad 6 <lb/>dico, qu&ograve;d &longs;patium contentum erit notum. </s>
           <s id="id001797">Ductis rectis a c &amp; b d            <s id="id001797">Ductis rectis a c &amp; b d
  
  
Line 5945 
Line 5936 
           <s id="id001807"><margin.target id="marg366"/>I<emph type="italics"/>n<emph.end type="italics"/> 16. <emph type="italics"/>de<emph.end type="italics"/><lb/>S<emph type="italics"/>ubtil.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="id001807"><margin.target id="marg366"/>I<emph type="italics"/>n<emph.end type="italics"/> 16. <emph type="italics"/>de<emph.end type="italics"/><lb/>S<emph type="italics"/>ubtil.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id001808"><margin.target id="marg367"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 3. <emph type="italics"/>&longs;exti<emph.end type="italics"/><lb/>E<emph type="italics"/>Elem.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="id001808"><margin.target id="marg367"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 3. <emph type="italics"/>&longs;exti<emph.end type="italics"/><lb/>E<emph type="italics"/>lem.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id001809"><margin.target id="marg368"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 23. <emph type="italics"/>&longs;ex <lb/>ti<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>lem.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="id001809"><margin.target id="marg368"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 23. <emph type="italics"/>&longs;ex <lb/>ti<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>lem.<emph.end type="italics"/></s>
Line 5962 
Line 5953 
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001813">Sit modo obtu&longs;i angulus a b c, &amp; nota latera &longs;ingula, &amp; angu&shy;<lb/>lus a b c, &amp; producantur latera ad perpendicu&shy;<lb/><figure id="id.015.01.118.1.jpg" xlink:href="015/01/118/1.jpg"/><lb/>lum, ut &longs;int d &amp; e recti, &amp; quia anguli ad a &longs;unt <lb/>&aelig;quales, erunt anguli e b a, &amp; d e a &longs;emper &aelig;&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg372"/><lb/>quales. </s>           <s id="id001813">Sit modo obtu&longs;i angulus a b c, &amp; nota latera &longs;ingula, &amp; angu&shy;<lb/>lus a b c, &amp; producantur latera ad perpendicu&shy;<lb/><figure id="id.015.01.118.1.jpg" xlink:href="015/01/118/1.jpg"/><lb/>lum, ut &longs;int d &amp; e recti, &amp; quia anguli ad a &longs;unt <lb/>&aelig;quales, erunt anguli e b a, &amp; d e a &longs;emper &aelig;&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg372"/><lb/>quales. </s>
           <s id="id001814">Et hoc idem contingit in acuti angulis <lb/>triangulis intus, &amp; e&longs;t utile mechanicum: &amp; <lb/>quia a b c notus e&longs;t, &amp; d notus, erunt anguli tri <lb/>goni d b c noti: &amp; &longs;i fuerit angulus a notus, <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan> anguli d a c &amp; e a b <lb/>noti, &amp; ideo anguli e b a, &amp; d c a: &amp; &longs;emper notum, quod fit ex b a <lb/>in a d, uel c a in a e, &longs;unt enim &etail;qualia inter &longs;e: etiam not&aelig; ad &amp; a c, <lb/>quoniam duplum horum e&longs;t exce&longs;&longs;us quadrati b c &longs;uper quadrata <lb/>a b, &amp; a c. </s>           <s id="id001814">Et hoc idem contingit in acuti angulis <lb/>triangulis intus, &amp; e&longs;t utile mechanicum: &amp; <lb/>quia a b c notus e&longs;t, &amp; d notus, erunt anguli tri <lb/>goni d b c noti: &amp; &longs;i fuerit angulus a notus, <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan> anguli d a c &amp; e a b <lb/>noti, &amp; ideo anguli e b a, &amp; d c a: &amp; &longs;emper notum, quod fit ex b a <lb/>in a d, uel c a in a e, &longs;unt enim &etail;qualia inter &longs;e: etiam not&aelig; ad &amp; a c, <lb/>quoniam duplum horum e&longs;t exce&longs;&longs;us quadrati b c &longs;uper quadrata <lb/>a b, &amp; a c. </s>
           <s id="id001815">Quod uer&ograve; proponitur&agrave; Monteregio de cognitione an&shy;<lb/>gulorum in triangulis non e&longs;t intelligendum, ut uerba &longs;ignificant, <lb/><arrow.to.target n="marg373"/><lb/>&longs;ed &longs;olum de cognitione quoad u&longs;um tabularum.</s>           <s id="id001815">Quod uer&ograve; propositur&agrave; Monteregio de cognitione an&shy;<lb/>gulorum in triangulis non e&longs;t intelligendum, ut uerba &longs;ignificant, <lb/><arrow.to.target n="marg373"/><lb/>&longs;ed &longs;olum de cognitione quoad u&longs;um tabularum.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id001816"><margin.target id="marg372"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 32. <emph type="italics"/>pri <lb/>mi<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>lem.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="id001816"><margin.target id="marg372"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 32. <emph type="italics"/>pri <lb/>mi<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>lem.<emph.end type="italics"/></s>
Line 5994 
Line 5985 
         <figure id="id.015.01.119.1.jpg" xlink:href="015/01/119/1.jpg"/>         <figure id="id.015.01.119.1.jpg" xlink:href="015/01/119/1.jpg"/>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001830">Sint du&etail; diametri a b, c d ad perpendi <lb/>culum &longs;ecantes &longs;e in centro, &amp; <expan abbr="duc&utilde;tur">ducuntur</expan> <lb/>&longs;upr f g k h, &amp; infra m l ad perpendicu&shy;<lb/>lum &longs;upra a b: dico f g e&longs;&longs;e maiorem f a, <lb/>&amp; k h k a, &amp; contr&agrave; minorem m l, qu&agrave;m <lb/>m a. </s>           <s id="id001830">Sint du&etail; diametri a b, c d ad perpendi <lb/>culum &longs;ecantes &longs;e in centro, &amp; <expan abbr="duc&utilde;tur">ducuntur</expan> <lb/>&longs;upr f g k h, &amp; infra m l ad perpendicu&shy;<lb/>lum &longs;upra a b: dico f g e&longs;&longs;e maiorem f a, <lb/>&amp; k h k a, &amp; contr&agrave; minorem m l, qu&agrave;m <lb/>m a. </s>
           <s id="id001831">Per octauam enim &longs;exti, quod fit ex <lb/><arrow.to.target n="marg374"/><lb/>b f in f a &aelig;quale e&longs;t <expan abbr="&qtilde;drato">quadrato</expan> f g, &longs;ed b f e&longs;t <lb/>maior f g, quia b f e&longs;t maior c b, &amp; ideo <lb/>e c g f, ergo f g maior e&longs;t f a, m l <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> minor e&longs;t per <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> e c, quare e a, <lb/>multo igitur minor m a, quod e&longs;t primum. </s>           <s id="id001831">Per octauam enim &longs;exti, quod fit ex <lb/><arrow.to.target n="marg374"/><lb/>b f in f a &aelig;quale e&longs;t <expan abbr="&qtilde;drato">quadrato</expan> f g, &longs;ed b f e&longs;t <lb/>maior f g, quia b f e&longs;t maior c b, &amp; ideo <lb/>e c g f, ergo f g maior e&longs;t f a, m l <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> minor e&longs;t per <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> e c, quare e a, <lb/>multo igitur minor m a, quod e&longs;t primum. </s>
           <s id="id001832">Suppo&longs;ito etiam, qu&ograve;d <lb/><arrow.to.target n="marg375"/><lb/>a g arcus &longs;it dimidium a c, dico a f <expan abbr="minor&etilde;">minorem</expan> e&longs;&longs;e f e, nam quadratum e <lb/><arrow.to.target n="marg376"/><lb/>g &aelig;quale e&longs;t quadratis f e, &amp; f g, &amp; <expan abbr="quadrat&utilde;">quadratum</expan> a g quadratis f g &amp; f a <lb/>&amp; e g e&longs;t &etail;qualis lateri exagoni, &amp; a g latus octogoni, igitur e g ma&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg377"/><lb/>ior g a, &amp; duo quadrata e f &amp; f g maiora duobus quadratis f g &amp; <lb/>f a, detracto igitur communi f g quadrato, patet propo&longs;itum.<lb/><arrow.to.target n="marg378"/></s>           <s id="id001832">Suppo&longs;ito etiam, qu&ograve;d <lb/><arrow.to.target n="marg375"/><lb/>a g arcus &longs;it dimidium a c, dico a f <expan abbr="minor&etilde;">minorem</expan> e&longs;&longs;e f e, nam quadratum e <lb/><arrow.to.target n="marg376"/><lb/>g &aelig;quale e&longs;t quadratis f e, &amp; f g, &amp; <expan abbr="quadrat&utilde;">quadratum</expan> a g quadratis f g &amp; f a <lb/>&amp; e g e&longs;t &etail;qualis lateri exagoni, &amp; a g latus octogoni, igitur e g ma&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg377"/><lb/>ior g a, &amp; duo quadrata e f &amp; f g maiora duobus quadratis f g &amp; <lb/>f a, detracto igitur communi f g quadrato, patet propo&longs;itum.<lb/><arrow.to.target n="marg378"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
Line 6029 
Line 6020 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001843">Per pr&aelig;cedentem moto puncto a uer&longs;us c &longs;emper u&longs; que ad e, c ma <lb/><arrow.to.target n="marg380"/><lb/>gis di&longs;tat <expan abbr="p&utilde;ctum">punctum</expan> a linea a e, qu&agrave;m &agrave; puncto a uer&longs;us, quia linea n h <lb/>maior e&longs;t n a, &amp; per eandem dum appropinquat ad c cum e c fiat <lb/>&etail;qualis ea, maius fit in crementum in a e, qu&agrave;m re&longs;pectu line&aelig; tran&longs;&shy;<lb/>uer&longs;alis. </s>           <s id="id001843">Per pr&aelig;cedentem moto puncto a uer&longs;us c &longs;emper u&longs; que ad e, c ma <lb/><arrow.to.target n="marg380"/><lb/>gis di&longs;tat <expan abbr="p&utilde;ctum">punctum</expan> a linea a e, qu&agrave;m &agrave; puncto a uer&longs;us, quia linea n h <lb/>maior e&longs;t n a, &amp; per eandem dum appropinquat ad c cum e c fiat <lb/>&etail;qualis ea, maius fit in crementum in a e, qu&agrave;m re&longs;pectu line&aelig; tran&longs;&shy;<lb/>uer&longs;alis. </s>
           <s id="id001844">Volo ergo inuenire punctum hoc in quo fit mutatio: &amp; <lb/>diuido arcum ac per &aelig;qualia in f, &amp; dico illum e&longs;&longs;e punctum qu&aelig;&shy;<lb/>&longs;itum: accepto quouis puncto in e f, puta k, duco g o h p &etail;quidi&longs;tan            <s id="id001844">Volo ergo inuenire punctum hoc in quo fit mutatio: &amp; <lb/>diuido arcum ac per &aelig;qualia in f, &amp; dico illum e&longs;&longs;e punctum qu&aelig;&shy;<lb/>&longs;itum: accepto quouis puncto in e f, puta k, duco g o h p &etail;quidi&longs;tan<pb pagenum="101" xlink:href="015/01/120.jpg"/><figure id="id.015.01.120.1.jpg" xlink:href="015/01/120/1.jpg"/><lb/>tes a b, &amp; c d: erunt que anguli q &amp; n recti <lb/><arrow.to.target n="marg381"/><lb/>&amp; anguli f e a, &amp; f e c &etail;quales, igitur uter <lb/><arrow.to.target n="marg382"/><lb/>que dimidium recti: igitur per dicta in <lb/>primo Elementorum Euclidis e n &etail;qua <lb/><arrow.to.target n="marg383"/><lb/>lis n k, igitur c q &aelig;qualis e n, quare h p <lb/>&aelig;qualis g o, &longs;ed quod fit ex o k in k g e&longs;t <lb/><arrow.to.target n="marg384"/><lb/>&aelig;quale ei, quod fit ex p k in k h, igitur <lb/><arrow.to.target n="marg385"/><lb/>k h e&longs;t &aelig;qualis k g ex eisdem o&longs;tendi&shy;<lb/>tur f l m k quadratum e&longs;&longs;e. </s>
  
  
 <pb pagenum="101" xlink:href="015/01/120.jpg"/><figure id="id.015.01.120.1.jpg" xlink:href="015/01/120/1.jpg"/><lb/>tes a b, &amp; c d: erunt que anguli q &amp; n recti <lb/><arrow.to.target n="marg381"/><lb/>&amp; anguli f e a, &amp; f e c &etail;quales, igitur uter <lb/><arrow.to.target n="marg382"/><lb/>que dimidium recti: igitur per dicta in <lb/>primo Elementorum Euclidis e n &etail;qua <lb/><arrow.to.target n="marg383"/><lb/>lis n k, igitur c q &aelig;qualis e n, quare h p <lb/>&aelig;qualis g o, &longs;ed quod fit ex o k in k g e&longs;t <lb/><arrow.to.target n="marg384"/><lb/>&aelig;quale ei, quod fit ex p k in k h, igitur <lb/><arrow.to.target n="marg385"/><lb/>k h e&longs;t &aelig;qualis k g ex eisdem o&longs;tendi&shy;<lb/>tur f l m k quadratum e&longs;&longs;e. </s> 
           <s id="id001845">Quia ergo <lb/>k h e&longs;t &aelig;qualis k g, &amp; k l &aelig;qualis k m, erit l g &aelig;qualis m h. </s>           <s id="id001845">Quia ergo <lb/>k h e&longs;t &aelig;qualis k g, &amp; k l &aelig;qualis k m, erit l g &aelig;qualis m h. </s>
           <s id="id001846">Er&shy;<lb/>go de&longs;cendendo ex g in f, quantum f l &longs;uperat l g, tantum de&longs;cen&shy;<lb/>dendo ex f in h, f m &longs;uperat m h per communem animi &longs;ententi&shy;<lb/>am. </s>           <s id="id001846">Er&shy;<lb/>go de&longs;cendendo ex g in f, quantum f l &longs;uperat l g, tantum de&longs;cen&shy;<lb/>dendo ex f in h, f m &longs;uperat m h per communem animi &longs;ententi&shy;<lb/>am. </s>
           <s id="id001847">At f m e&longs;t de&longs;cen&longs;us f in linea a e, &amp; m h di&longs;tantia, qu&aelig; acqui&shy;<lb/>ritur in linea f r, n m enim e&longs;t &aelig;qualis f r, igitur n h excedit f r in <lb/>h m, &amp; ita a n excedit a r in n r &etail;quali f m. </s>           <s id="id001847">At f m e&longs;t de&longs;cen&longs;us f in linea a e, &amp; m h di&longs;tantia, qu&aelig; acqui&shy;<lb/>ritur in linea f r, n m enim e&longs;t &aelig;qualis f r, igitur n h excedit f r in <lb/>h m, &amp; ita a n excedit a r in n r &etail;quali f m. </s>
Line 6100 
Line 6088 
  
  
 <pb pagenum="103" xlink:href="015/01/122.jpg"/>mouebitur in h, quam in d, uelut &longs;it proportio f g ad a b dupla, ut <lb/>ergo &aelig;qualiter moueantur, &longs;i &longs;it dupla &longs;exquiquarta in d cum lan&shy;<lb/>ce ad e uacuam, erit in h &longs;exquialtera, &amp; mouebit &aelig;quali tempore. <lb/></s> <pb pagenum="103" xlink:href="015/01/122.jpg"/>mouebitur in h, quam in d, uelut &longs;it proportio f g ad a b dupla, ut <lb/>ergo &aelig;qualiter moueantur, &longs;i &longs;it dupla &longs;exquiquarta in d cum lan&shy;<lb/>ce ad e uacuam, erit in h &longs;exquialtera, &amp; mouebit &aelig;quali tempore. <lb/></s>
           <s id="id001876">Ergo iuxta hoc fient libr&aelig;, qu&aelig; examinabunt decimam, &amp; uige&longs;i&shy;<lb/>mam partem grani, quod e&longs;t nece&longs;&longs;arium in precio&longs;is rebus, &amp; me&shy;<lb/>dicamentis potentibus, &amp; long&egrave; magis in mechanicis experimen&shy;<lb/>tis, &amp; maxim&egrave; qu&aelig; ad demon&longs;trationem pertinent magnitudinis <lb/>&longs;uperficierum, &amp; con&longs;tat res in tribus, in longitudine, f g iungi, in le <lb/>uitate materi&aelig; illius, &amp; lancium, nam tanto maior redditur propor<lb/>tio ponderis exigui, &amp; in firmitate iugi ac rectitudine. </s>           <s id="id001876">Ergo iuxta hoc fient libr&aelig;, qu&aelig; examinabunt decimam, &amp; uige&longs;i&shy;<lb/>mam partem grani, quod e&longs;t nece&longs;&longs;arium in pretio&longs;is rebus, &amp; me&shy;<lb/>dicamentis potentibus, &amp; long&egrave; magis in mechanicis experimen&shy;<lb/>tis, &amp; maxim&egrave; qu&aelig; ad demon&longs;trationem pertinent magnitudinis <lb/>&longs;uperficierum, &amp; con&longs;tat res in tribus, in longitudine, f g iungi, in le <lb/>uitate materi&aelig; illius, &amp; lancium, nam tanto maior redditur propor<lb/>tio ponderis exigui, &amp; in firmitate iugi ac rectitudine. </s>
           <s id="id001877">ide&ograve; debet <lb/>fieri ex chalybe purgato, durato ac tenui&longs;simo, natura que leui, &amp; ut c <lb/>&longs;it in medio, &amp; mobilis f g.</s>           <s id="id001877">ide&ograve; debet <lb/>fieri ex chalybe purgato, durato ac tenui&longs;simo, natura que leui, &amp; ut c <lb/>&longs;it in medio, &amp; mobilis f g.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
Line 6114 
Line 6102 
           <s id="id001885">nam qu&aelig; huiu&longs;modi po&shy;<lb/>te&longs;t e&longs;&longs;e doctrina ni&longs;i perfecta fuerit, in omnibus etenim nece&longs;&longs;e e&longs;t <lb/>aut omnia &longs;cire, aut ignorare. </s>           <s id="id001885">nam qu&aelig; huiu&longs;modi po&shy;<lb/>te&longs;t e&longs;&longs;e doctrina ni&longs;i perfecta fuerit, in omnibus etenim nece&longs;&longs;e e&longs;t <lb/>aut omnia &longs;cire, aut ignorare. </s>
           <s id="id001886">In hoc igitur dico, quod h f, &longs;eu l f, <lb/>&longs;emper &aelig;quidi&longs;tant n c trutin&aelig;, ergo cum angulus f c n in clina&shy;<lb/>to iugo fiat obtu&longs;us de&longs;cendente pondere, &amp; n c g a&longs;cendente pon&shy;<lb/>dere fiat acutus, ergo angulus l f c tantundem fiet obtu&longs;ior, &amp; m g c <lb/>acutior, quanto anguli ad c tales &longs;unt. </s>           <s id="id001886">In hoc igitur dico, quod h f, &longs;eu l f, <lb/>&longs;emper &aelig;quidi&longs;tant n c trutin&aelig;, ergo cum angulus f c n in clina&shy;<lb/>to iugo fiat obtu&longs;us de&longs;cendente pondere, &amp; n c g a&longs;cendente pon&shy;<lb/>dere fiat acutus, ergo angulus l f c tantundem fiet obtu&longs;ior, &amp; m g c <lb/>acutior, quanto anguli ad c tales &longs;unt. </s>
           <s id="id001887">Et cau&longs;a e&longs;t quia n c ratio&shy;<lb/>ne ponderis e&longs;t directa ad centrum, ergo oportet, ut pondera l, uel <lb/>h, &amp; m, uel k, &longs;i debent tendere ad centrum, ut f l, &amp; g m &aelig;quidi&shy;<lb/>&longs;tent n c, ni&longs;i quantum e&longs;t pro di&longs;tantia f, &agrave; puncto c, &amp; g a b eodem, <lb/>qu&aelig; comparata ad <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> terr&etail;, &longs;eu mundi, e&longs;t in&longs;en&longs;ibilis omnino. <lb/></s>           <s id="id001887">Et cau&longs;a e&longs;t quia n c ratio&shy;<lb/>ne ponderis e&longs;t directa ad centrum, ergo oportet, ut pondera l, uel <lb/>h, &amp; m, uel k, &longs;i debent tendere ad centrum, ut f l, &amp; g m &aelig;quidi&shy;<lb/>&longs;tent n c, ni&longs;i quantum e&longs;t pro di&longs;tantia f, &agrave; puncto c, &amp; g a b eodem, <lb/>qu&aelig; comparata ad <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> terr&etail;, &longs;eu mundi, e&longs;t in&longs;en&longs;ibilis omnino. <lb/></s>
           <s id="id001888">Circa h&aelig;c <expan abbr="notand&utilde;">notandum</expan> i&longs;tud mirabile fcilicet, quod ratio motus, quan&shy;<lb/>tumuis exigua &longs;ufficit ad motus <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan>, licet uelo citas <expan abbr="p&etilde;deat">pendeat</expan> ex gra<lb/>uitate, &amp; alijs. </s>           <s id="id001888">Circa h&aelig;c <expan abbr="notand&utilde;">notandum</expan> i&longs;tud mirabile &longs;cilicet, quod ratio motus, quan&shy;<lb/>tumuis exigua &longs;ufficit ad motus <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan>, licet uelo citas <expan abbr="p&etilde;deat">pendeat</expan> ex gra<lb/>uitate, &amp; alijs. </s>
           <s id="id001889">Et quae graue, quod expers e&longs;t &longs;en&longs;us, debeat &longs;equi ratio <lb/>nem Geometricam uix &longs;apientibus <expan abbr="cognit&atilde;">cognitam</expan>, cau&longs;a tamen una e&longs;t, &amp; <lb/>per&longs;picua: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> omne graue e&longs;t in linea &agrave; centro <expan abbr="m&utilde;di">mundi</expan>: &longs;i <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> medium <lb/>grauis &longs;it extra <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan>, uertitur ad illam, qu&etail; e&longs;t in eo, nam <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> &longs;em            <s id="id001889">Et quae graue, quod expers e&longs;t &longs;en&longs;us, debeat &longs;equi ratio <lb/>nem Geometricam uix &longs;apientibus <expan abbr="cognit&atilde;">cognitam</expan>, cau&longs;a tamen una e&longs;t, &amp; <lb/>per&longs;picua: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> omne graue e&longs;t in linea &agrave; centro <expan abbr="m&utilde;di">mundi</expan>: &longs;i <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> medium <lb/>grauis &longs;it extra <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan>, uertitur ad illam, qu&etail; e&longs;t in eo, nam <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> &longs;em<pb pagenum="104" xlink:href="015/01/123.jpg"/>per e&longs;t in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan>. </s>
  
  
 <pb pagenum="104" xlink:href="015/01/123.jpg"/>per e&longs;t in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan>. </s> 
           <s id="id001890">Ergo &longs;ola in clinatio ad hoc ut <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> grauis &longs;it in li&shy;<lb/>nea <expan abbr="centror&utilde;">centrorum</expan> grauitatis &amp; terr&aelig;, &longs;ufficit. </s>           <s id="id001890">Ergo &longs;ola in clinatio ad hoc ut <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> grauis &longs;it in li&shy;<lb/>nea <expan abbr="centror&utilde;">centrorum</expan> grauitatis &amp; terr&aelig;, &longs;ufficit. </s>
           <s id="id001891">E&longs;t ergo principium in &longs;ei&shy;<lb/>p&longs;o. </s>           <s id="id001891">E&longs;t ergo principium in &longs;ei&shy;<lb/>p&longs;o. </s>
           <s id="id001892">In appen&longs;is &longs;imiliter. </s>           <s id="id001892">In appen&longs;is &longs;imiliter. </s>
Line 6132 
Line 6117 
           <s id="id001898">Propo&longs;itio cente&longs;imadecima.</s>           <s id="id001898">Propo&longs;itio cente&longs;imadecima.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001899">Si du&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig; ex eadem materia de&longs;cendant in <expan abbr="a&etilde;">aem</expan> <lb/>re eodem temporis momento ad planum ueniunt.<lb/><figure id="id.015.01.123.1.jpg" xlink:href="015/01/123/1.jpg"/><lb/><arrow.to.target n="marg391"/></s>           <s id="id001899">Si du&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig; ex eadem materia de&longs;cendant in <expan abbr="a&etilde;">ae</expan> <lb/>re eodem temporis momento ad planum ueniunt.<lb/><figure id="id.015.01.123.1.jpg" xlink:href="015/01/123/1.jpg"/><lb/><arrow.to.target n="marg391"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id001900"><margin.target id="marg391"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>           <s id="id001900"><margin.target id="marg391"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
Line 6143 
Line 6128 
           <s id="id001903">Sit ergo a tripla <lb/>ad b, &longs;ph&aelig;rula ad &longs;ph&aelig;rulam ex plumbo amb&aelig; fer&shy;<lb/>ro uel lapide eiu&longs;dem generis, dico, qu&ograve;d in&aelig;quali <lb/>tempore peruenient ad planum c d. </s>           <s id="id001903">Sit ergo a tripla <lb/>ad b, &longs;ph&aelig;rula ad &longs;ph&aelig;rulam ex plumbo amb&aelig; fer&shy;<lb/>ro uel lapide eiu&longs;dem generis, dico, qu&ograve;d in&aelig;quali <lb/>tempore peruenient ad planum c d. </s>
           <s id="id001904">Nam a propor&shy;<lb/>tionem habet ad b, ut uiginti&longs;eptem ad unum. </s>           <s id="id001904">Nam a propor&shy;<lb/>tionem habet ad b, ut uiginti&longs;eptem ad unum. </s>
           <s id="id001905">pro&shy;<lb/>portio autem &longs;patij a ad &longs;patium b nonupla e&longs;t, &amp; <lb/>proportio den&longs;itatis a&euml;ris ad a&euml;rem e&longs;t tripla, propterea quod den&shy;<lb/>&longs;itas illa multiplicatur propter impetus magnitudinem. </s>           <s id="id001905">pro&shy;<lb/>portio autem &longs;patij a ad &longs;patium b nonupla e&longs;t, &amp; <lb/>proportio den&longs;itatis a&euml;ris ad a&euml;rem e&longs;t tripla, propterea quod den&shy;<lb/>&longs;itas illa multiplicatur propter impetus magnitudinem. </s>
           <s id="id001906">nam &longs;i ro&shy;<lb/>bur, ut decem percutiat baculo lato, ut quatuor ictus erit maior du&shy;<lb/>plo, qu&agrave;m &longs;it robur, ut quinque percutiat baculo, ut duo: propter <lb/>den&longs;itatem ergo maiorem a&euml;ris in a, quam in b: &amp; quoniam &longs;i &longs;ub <lb/>maiore impetu mouetur <expan abbr="a&etilde;r">aerr</expan> &longs;ub a, quam &longs;ub b, igitur proportio <lb/>erit comparanda longitudini &agrave; centro a ad longitudinem a centro <lb/>b, qu&aelig; e&longs;t tripla. </s>           <s id="id001906">nam &longs;i ro&shy;<lb/>bur, ut decem percutiat baculo lato, ut quatuor ictus erit maior du&shy;<lb/>plo, qu&agrave;m &longs;it robur, ut quinque percutiat baculo, ut duo: propter <lb/>den&longs;itatem ergo maiorem a&euml;ris in a, quam in b: &amp; quoniam &longs;i &longs;ub <lb/>maiore impetu mouetur <expan abbr="a&etilde;r">aer</expan> &longs;ub a, quam &longs;ub b, igitur proportio <lb/>erit comparanda longitudini &agrave; centro a ad longitudinem a centro <lb/>b, qu&aelig; e&longs;t tripla. </s>
           <s id="id001907">Si ergo &longs;ubtripla e&longs;t ratio motus b ad a, quod <lb/>ad medium attinet, tripla autem propter uelo citatem di&longs;ce&longs;&longs;us a&euml;&shy;<lb/>ris &agrave; medio grauitatis, quod e&longs;t in &longs;uperficie e regione centri graui&shy;<lb/>tatis in linea ad centrum mundi, ut dictum e&longs;t in pr&aelig;cedenti: mani&shy;<lb/>fe&longs;tum e&longs;t, quod a, &amp; b in&aelig;quali tempore peruenient ad &longs;ubie&shy;<lb/>ctum planum, &amp; &aelig;quidi&longs;tans centris eorum. </s>           <s id="id001907">Si ergo &longs;ubtripla e&longs;t ratio motus b ad a, quod <lb/>ad medium attinet, tripla autem propter uelo citatem di&longs;ce&longs;&longs;us a&euml;&shy;<lb/>ris &agrave; medio grauitatis, quod e&longs;t in &longs;uperficie e regione centri graui&shy;<lb/>tatis in linea ad centrum mundi, ut dictum e&longs;t in pr&aelig;cedenti: mani&shy;<lb/>fe&longs;tum e&longs;t, quod a, &amp; b in&aelig;quali tempore peruenient ad &longs;ubie&shy;<lb/>ctum planum, &amp; &aelig;quidi&longs;tans centris eorum. </s>
           <s id="id001908">Similiter &amp; in aqua:            <s id="id001908">Similiter &amp; in aqua:
  
Line 6174 
Line 6159 
  
 <pb pagenum="106" xlink:href="015/01/125.jpg"/>cilius &longs;it in anteriore parte propinquius comprehen&longs;um calci, &amp; &longs;i <lb/>cra&longs;sius, uel grauius propius cu&longs;pidi. </s> <pb pagenum="106" xlink:href="015/01/125.jpg"/>cilius &longs;it in anteriore parte propinquius comprehen&longs;um calci, &amp; &longs;i <lb/>cra&longs;sius, uel grauius propius cu&longs;pidi. </s>
           <s id="id001922">Semper igitur ob hanc cau&shy;<lb/>&longs;am mota ex medio grauitatis, &longs;eu uelo, &longs;eu ramo, &longs;eu manu uelo&shy;<lb/>cius mouentur, qu&agrave;m ex alijs partibus. </s>           <s id="id001922">Semper igitur ob hanc cau&shy;<lb/>&longs;am mota ex medio grauitatis, &longs;eu uelo, &longs;eu ramo, &longs;eu manu uelo&shy;<lb/>cius mouentur, qu&agrave;m ex alijs partibus. </s>
           <s id="id001923">In remo etiam pote&longs;t acce&shy;<lb/>dere illud commodum, cuius meminit Ari&longs;tcteles. </s>           <s id="id001923">In remo etiam pote&longs;t acce&shy;<lb/>dere illud commodum, cuius meminit Ari&longs;toteles. </s>
           <s id="id001924">Propter hoc igi <lb/>tur, qui malum in naui collo carunt tant&ugrave;m unum, in medio ferm&egrave; <lb/>eum collocarunt, ut antiqui: &amp; qui duos aut tres, maiorem cra&longs;sio&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg396"/><lb/>rem &longs;cilicet, &amp; altiorem in medio con&longs;tituerunt.</s>           <s id="id001924">Propter hoc igi <lb/>tur, qui malum in naui collo carunt tant&ugrave;m unum, in medio ferm&egrave; <lb/>eum collocarunt, ut antiqui: &amp; qui duos aut tres, maiorem cra&longs;sio&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg396"/><lb/>rem &longs;cilicet, &amp; altiorem in medio con&longs;tituerunt.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
Line 6214 
Line 6199 
           <s id="id001941">Nec tamen maiore impetu, quia obliqu&egrave; fertur, &amp; qu&aelig; obliqu&egrave; <lb/><expan abbr="feri&utilde;t">feriunt</expan>, minore cum impetu feriunt: at que eo magis &longs;i leuia fuerint: ab <lb/>a&euml;re enim circumambiente perturbantur, &amp; in incertum trudun&shy;<lb/>tur. </s>           <s id="id001941">Nec tamen maiore impetu, quia obliqu&egrave; fertur, &amp; qu&aelig; obliqu&egrave; <lb/><expan abbr="feri&utilde;t">feriunt</expan>, minore cum impetu feriunt: at que eo magis &longs;i leuia fuerint: ab <lb/>a&euml;re enim circumambiente perturbantur, &amp; in incertum trudun&shy;<lb/>tur. </s>
           <s id="id001942">Qu&aelig; ergo grauia &longs;unt ex medio emi&longs;&longs;a, &amp; ad &aelig;quidi&longs;tantem <lb/>longius feruntur, &amp; maiore cum impetu, quia magis direct&egrave;: leuia <lb/>autem longius ex imo, &longs;ed minore cum impetu, &longs;i aliqua cau&longs;a &agrave; re&shy;<lb/>cto, &amp; &aelig;quidi&longs;tante declinauerint. </s>           <s id="id001942">Qu&aelig; ergo grauia &longs;unt ex medio emi&longs;&longs;a, &amp; ad &aelig;quidi&longs;tantem <lb/>longius feruntur, &amp; maiore cum impetu, quia magis direct&egrave;: leuia <lb/>autem longius ex imo, &longs;ed minore cum impetu, &longs;i aliqua cau&longs;a &agrave; re&shy;<lb/>cto, &amp; &aelig;quidi&longs;tante declinauerint. </s>
           <s id="id001943">At &longs;i &agrave; &longs;uprema parte, &amp; iuxta <lb/>cu&longs;pidem, neque procul feruntur, neque cum impetu ob cau&longs;as di&shy;<lb/>ctas. </s>           <s id="id001943">At &longs;i &agrave; &longs;uprema parte, &amp; iuxta <lb/>cu&longs;pidem, neque procul feruntur, neque cum impetu ob cau&longs;as di&shy;<lb/>ctas. </s>
           <s id="id001944">Eadem quoque ratio e&longs;t omnium machinarum: ide&ograve; oblon&shy;<lb/>g&etail;longius eiaculantur, quoniam proportionem &longs;eruant ad cana&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg400"/><lb/>iem. </s>           <s id="id001944">Eadem quoque ratio e&longs;t omnium machinarum: ide&ograve; ob lon&shy;<lb/>g&etail; longius eiaculantur, quoniam proportionem &longs;eruant ad cana&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg400"/><lb/>lem. </s>
           <s id="id001945">Sed de hoc inferius agetur.</s>           <s id="id001945">Sed de hoc inferius agetur.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
Line 6285 
Line 6270 
 <pb pagenum="109" xlink:href="015/01/128.jpg"/>axungia. </s> <pb pagenum="109" xlink:href="015/01/128.jpg"/>axungia. </s>
           <s id="id001979">Et quae rota magna &longs;it: quoniam cum <expan abbr="n&otilde;">non</expan> rota, &longs;ed axis traha&shy;<lb/>tur in &aelig;quali tempore &amp; magna, &amp; parua trahitur: utra que uer&ograve; una <lb/>conuer&longs;ione tantam <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> rectam &longs;uperat, quanta e&longs;t rot&aelig; periphe&shy;<lb/>ria. </s>           <s id="id001979">Et quae rota magna &longs;it: quoniam cum <expan abbr="n&otilde;">non</expan> rota, &longs;ed axis traha&shy;<lb/>tur in &aelig;quali tempore &amp; magna, &amp; parua trahitur: utra que uer&ograve; una <lb/>conuer&longs;ione tantam <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> rectam &longs;uperat, quanta e&longs;t rot&aelig; periphe&shy;<lb/>ria. </s>
           <s id="id001980">Quod &longs;i plures &longs;int rot&aelig; celerius feruntur, quia axis minus tan&shy;<lb/>to <expan abbr="rot&atilde;">rotam</expan> premit. </s>           <s id="id001980">Quod &longs;i plures &longs;int rot&aelig; celerius feruntur, quia axis minus tan&shy;<lb/>to <expan abbr="rot&atilde;">rotam</expan> premit. </s>
           <s id="id001981">Et &longs;i rectus &longs;it axis, &amp; bene rotundus, &amp; foramen ro <lb/>tundum, &amp; latius, &amp; &egrave; duri&longs;simo ligno, ut non po&longs;sit in clinari: &amp; <lb/>rota ip&longs;a in ambitu &aelig;qualis, omnia h&aelig;c faciunt ad motus uelo cita&shy;<lb/>tem, unde Homerus.<lb/><arrow.to.target n="marg405"/></s>           <s id="id001981">Et &longs;i rectus &longs;it axis, &amp; bene rotundus, &amp; foramen ro<lb/>tundum, &amp; latius, &amp; &egrave; duri&longs;simo ligno, ut non po&longs;sit in clinari: &amp; <lb/>rota ip&longs;a in ambitu &aelig;qualis, omnia h&aelig;c faciunt ad motus uelo cita<lb/>tem, unde Homerus.<lb/><arrow.to.target n="marg405"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id001982"><margin.target id="marg403"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>           <s id="id001982"><margin.target id="marg403"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
Line 6297 
Line 6282 
           <s id="id001984"><margin.target id="marg405"/>I<emph type="italics"/>liad.<emph.end type="italics"/> 23.</s>           <s id="id001984"><margin.target id="marg405"/>I<emph type="italics"/>liad.<emph.end type="italics"/> 23.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001985"><foreign lang="greek">I&rpar;/xnia tu/pte w_o/dessi w_a/r &amp; ko/nin a&rpar;&verbar;mfi xuqu_nai</foreign>.</s>           <s id="id001985"><foreign lang="greek">i&rpar;/xnia tu/pte o/deosi a/r &amp; ko/nin a&rpar;mfixuqá¿¡nai</foreign>.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001986">Id e&longs;t, ue&longs;tigia per cu&longs;sit pedibus, ante que illa puluis pedibus ex&shy;<lb/>cu&longs;&longs;us &lpar;ue&longs;tigia &longs;cilicet relinquentibus&rpar; ingrederetur. </s>           <s id="id001986">Id e&longs;t, ue&longs;tigia per cu&longs;sit pedibus, ante que illa puluis pedibus ex&shy;<lb/>cu&longs;&longs;us &lpar;ue&longs;tigia &longs;cilicet relinquentibus&rpar; ingrederetur. </s>
           <s id="id001987">Principalis <lb/>autem cau&longs;a uelo citatis e&longs;t agens, uelut equi. </s>           <s id="id001987">Principalis <lb/>autem cau&longs;a uelo citatis e&longs;t agens, uelut equi. </s>
           <s id="id001988">Sed inter <expan abbr="h&utilde;c">hunc</expan> motum <lb/>&amp; priorem medius e&longs;t Scital&aelig; uocat&aelig;, nam ut in primo axis proci&shy;<lb/>dit &amp; rotundum &agrave; &longs;uperficie circumagitur, licet axis etiam circum&shy;<lb/>ducatur, ut axis, &amp; rota, aut &longs;ph&aelig;ra duplici motu moueantur, fci&shy;<lb/>licet antror&longs;um, &amp; circumcirca, in rota currus duo ijdem motus <lb/>&longs;int, axis quo que antror&longs;um moueatur, &longs;ed non circumagatur: unde <lb/>impeditior e&longs;t hic motus: ita in Scytala utrun que utro que motu mo&shy;<lb/>uetur, &amp; circumcirca, &amp; antror&longs;um, at que id commune e&longs;t, cum pri&shy;<lb/>mo ita axis mouet rotas, non rot&aelig; axem, qu&ograve;d &longs;ecundo motui ro&shy;<lb/>tarum in curru proprium e&longs;t, ut tantum degenerent &agrave; primo motu, <lb/>quanto leuius uertuntur, qu&agrave;m in &longs;ecundo motu. </s>           <s id="id001988">Sed inter <expan abbr="h&utilde;c">hunc</expan> motum <lb/>&amp; priorem medius e&longs;t Scital&aelig; uocat&aelig;, nam ut in primo axis proci&shy;<lb/>dit &amp; rotundum &agrave; &longs;uperficie circumagitur, licet axis etiam circum&shy;<lb/>ducatur, ut axis, &amp; rota, aut &longs;ph&aelig;ra duplici motu moueantur, &longs;ci&shy;<lb/>licet antror&longs;um, &amp; circumcirca, in rota currus duo ijdem motus <lb/>&longs;int, axis quo que antror&longs;um moueatur, &longs;ed non circumagatur: unde <lb/>impeditior e&longs;t hic motus: ita in Scytala utrunque utro que motu mo&shy;<lb/>uetur, &amp; circumcirca, &amp; antror&longs;um, at que id commune e&longs;t, cum pri&shy;<lb/>mo ita axis mouet rotas, non rot&aelig; axem, qu&ograve;d &longs;ecundo motui ro&shy;<lb/>tarum in curru proprium e&longs;t, ut tantum degenerent &agrave; primo motu, <lb/>quanto leuius uertuntur, qu&agrave;m in &longs;ecundo motu. </s>
           <s id="id001989">Trahitur ergo <lb/><figure id="id.015.01.128.1.jpg" xlink:href="015/01/128/1.jpg"/><lb/>iugum in &longs;citala, uelut in rotis currus, <lb/>&longs;ed e&longs;t annexum rotis non in curri&shy;<lb/>bus. </s>           <s id="id001989">Trahitur ergo <lb/><figure id="id.015.01.128.1.jpg" xlink:href="015/01/128/1.jpg"/><lb/>iugum in &longs;citala, uelut in rotis currus, <lb/>&longs;ed e&longs;t annexum rotis non in curri&shy;<lb/>bus. </s>
           <s id="id001990">Propterea in primo motu trahi&shy;<lb/>tur, uel impellitur &agrave; &longs;uperficie: in &longs;e&shy;<lb/>cundo a b axe, &longs;ed non affixo rotis, unde &aelig;gr&egrave; trahuntur in &longs;cyta&shy;<lb/>la ab axe affixo rot&etail;. </s>           <s id="id001990">Propterea in primo motu trahi&shy;<lb/>tur, uel impellitur &agrave; &longs;uperficie: in &longs;e&shy;<lb/>cundo a b axe, &longs;ed non affixo rotis, unde &aelig;gr&egrave; trahuntur in &longs;cyta&shy;<lb/>la ab axe affixo rot&etail;. </s>
           <s id="id001991">Quare leuius qu&agrave;m in curru, difficilius qu&agrave;m <lb/>in rota uel &longs;ph&aelig;ra &agrave; &longs;uperficie extima circumacta. </s>           <s id="id001991">Quare leuius qu&agrave;m in curru, difficilius qu&agrave;m <lb/>in rota uel &longs;ph&aelig;ra &agrave; &longs;uperficie extima circumacta. </s>
           <s id="id001992">Quartus modus <lb/>e&longs;t, ut dixi, circumuecta rota ab axe, quum non progreditur, ut in <lb/>moletrinis, &amp; rotis, quibus ferrum exacuitur. </s>           <s id="id001992">Quartus modus <lb/>e&longs;t, ut dixi, circumuecta rota ab axe, quum non progreditur, ut in <lb/>moletrinis, &amp; rotis, quibus ferrum exacuitur. </s>
           <s id="id001993">E&longs;t enim hic &longs;imilior <lb/>primo, quia contrarius, in primo enim procedit rota, &amp; uertitur &agrave; <lb/>circumferentia, hic quie&longs;cit rota, &amp; mouetur ab axe. </s>           <s id="id001993">E&longs;t enim hic &longs;imilior <lb/>primo, quia contrarius, in primo enim procedit rota, &amp; uertitur &agrave; <lb/>circumferentia, hic quie&longs;cit rota, &amp; mouetur ab axe. </s>
           <s id="id001994">Proximus huic <lb/>e&longs;t, qui fit in &longs;ucculis ob firmitatem axis: nam axis e&longs;t coniunctus <lb/>rot&aelig;. </s>           <s id="id001994">Proximus huic <lb/>e&longs;t, qui fit in &longs;ucculis ob firmitatem axis: nam axis e&longs;t coniunctus <lb/>rot&aelig;. </s>
           <s id="id001995">Vltimus e&longs;t trochlearum, qui &amp; difficillimus: &longs;it enim &agrave; cir&shy;<lb/>cunferentia, &amp; axis di&longs;iunctus e&longs;t &agrave; trochlea: quod ad dit difficulta&shy;<lb/>tem. </s>           <s id="id001995">Vltimus e&longs;t trochlearum, qui &amp; difficillimus: &longs;it enim &agrave; cir&shy;<lb/>cumferentia, &amp; axis di&longs;iunctus e&longs;t &agrave; trochlea: quod ad dit difficulta&shy;<lb/>tem. </s>
           <s id="id001996">Sed &amp; trochlea caret colloppibus. </s>           <s id="id001996">Sed &amp; trochlea caret colloppibus. </s>
           <s id="id001997">Ergo uerum e&longs;t, quod o&shy;<lb/>mnia rotunda facilius circumaguntur, &longs;ed uaria ratione: nam plus <lb/>mota &longs;uper aliquo plano, ut in plau&longs;tris &amp; &longs;cytalis: minus in &longs;uccu&shy;<lb/>lis, &amp; rotis acuentibus ferrum, &amp; molis: nam &amp; &longs;i rotun ditatem iu&shy;<lb/>uet ob &aelig;qualitatem ad conuer&longs;ionem, non tamen in his e&longs;t ad e&ograve;            <s id="id001997">Ergo uerum e&longs;t, quod o&shy;<lb/>mnia rotunda facilius circumaguntur, &longs;ed uaria ratione: nam plus <lb/>mota &longs;uper aliquo plano, ut in plau&longs;tris &amp; &longs;cytalis: minus in &longs;uccu&shy;<lb/>lis, &amp; rotis acuentibus ferrum, &amp; molis: nam &amp; &longs;i rotun ditatem iu&shy;<lb/>uet ob &aelig;qualitatem ad conuer&longs;ionem, non tamen in his e&longs;t ad e&ograve;
  
Line 6363 
Line 6348 
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002021"><arrow.to.target n="marg408"/><lb/>&longs;is &lpar;uocant cerbatanas&rpar; non pote&longs;t &longs;atisfacere, cum tamen idem &longs;e&shy;<lb/>quatur in his, ut in illis uidetur, qua&longs;i uis e&longs;&longs;e in &longs;ph&aelig;rula &longs;ic emi&longs;&shy;<lb/>&longs;a, &amp; non in a&euml;re, quemadmodum dicebamus, coniuncto e&longs;&longs;e. </s>           <s id="id002021"><arrow.to.target n="marg408"/><lb/>&longs;is &lpar;uocant cerbatanas&rpar; non pote&longs;t &longs;atisfacere, cum tamen idem &longs;e&shy;<lb/>quatur in his, ut in illis uidetur, qua&longs;i uis e&longs;&longs;e in &longs;ph&aelig;rula &longs;ic emi&longs;&shy;<lb/>&longs;a, &amp; non in a&euml;re, quemadmodum dicebamus, coniuncto e&longs;&longs;e. </s>
           <s id="id002022">Ex <lb/>quo nece&longs;&longs;e e&longs;&longs;et, ut quod longius ferretur, etiam ualidiores ictus <lb/><figure id="id.015.01.130.1.jpg" xlink:href="015/01/130/1.jpg"/><lb/>inferret, hoc autem <lb/>non ita &longs;e habet, &longs;ed <lb/>ictus magnitud o <lb/>ex robore machi&shy;<lb/>narum tam ignea&shy;<lb/>rum, quam &longs;corpio <lb/>num pendet, nam <lb/>&longs;it a &longs;corpio ma&shy;<lb/>gnus, &longs;ed tenuis, ex <lb/>h&ograve;c palam e&longs;t lon&shy;<lb/>gius mittere &longs;agit&shy;<lb/>tam, qu&ograve;d &agrave; parua, <lb/>&amp; breui, quantun&shy;<lb/>uis cra&longs;&longs;a non lon&shy;<lb/>ge mittitur: at uer&ograve; <lb/>quod b cra&longs;&longs;us &amp; paruus maiore cum impetu mittat o&longs;tenditur <lb/>nam ea pondera &longs;agitt&aelig; mouet, qu&aelig; non pote&longs;t mouere a, igitur b <lb/>ualidiore robore mouet, quam a. </s>           <s id="id002022">Ex <lb/>quo nece&longs;&longs;e e&longs;&longs;et, ut quod longius ferretur, etiam ualidiores ictus <lb/><figure id="id.015.01.130.1.jpg" xlink:href="015/01/130/1.jpg"/><lb/>inferret, hoc autem <lb/>non ita &longs;e habet, &longs;ed <lb/>ictus magnitud o <lb/>ex robore machi&shy;<lb/>narum tam ignea&shy;<lb/>rum, quam &longs;corpio <lb/>num pendet, nam <lb/>&longs;it a &longs;corpio ma&shy;<lb/>gnus, &longs;ed tenuis, ex <lb/>h&ograve;c palam e&longs;t lon&shy;<lb/>gius mittere &longs;agit&shy;<lb/>tam, qu&ograve;d &agrave; parua, <lb/>&amp; breui, quantun&shy;<lb/>uis cra&longs;&longs;a non lon&shy;<lb/>ge mittitur: at uer&ograve; <lb/>quod b cra&longs;&longs;us &amp; paruus maiore cum impetu mittat o&longs;tenditur <lb/>nam ea pondera &longs;agitt&aelig; mouet, qu&aelig; non pote&longs;t mouere a, igitur b <lb/>ualidiore robore mouet, quam a. </s>
           <s id="id002023">Pr&aelig;tera illud o&longs;ten dit iugum fu&shy;<lb/>nis arcus cra&longs;siora duriora, qu&aelig; maioribus uiribus <expan abbr="indig&etilde;t">indigent</expan>, quam <lb/>a, qui &agrave; puero tendi poterit. </s>           <s id="id002023">Pr&aelig;terea illud o&longs;tendit iugum fu&shy;<lb/>nis arcus cra&longs;siora duriora, qu&aelig; maioribus uiribus <expan abbr="indig&etilde;t">indigent</expan>, quam <lb/>a, qui &agrave; puero tendi poterit. </s>
           <s id="id002024">Non e&longs;t ergo eadem ratio mittendi <lb/>longius, &amp; ualidiore cum robore. </s>           <s id="id002024">Non e&longs;t ergo eadem ratio mittendi <lb/>longius, &amp; ualidiore cum robore. </s>
           <s id="id002025">Eadem ergo cum ratio &longs;it in <lb/>machinis igneis, cra&longs;siores enim, &amp; latiores ac breuiores magis <lb/>concutiunt, quam longiores tenuiores minoris &longs;ph&aelig;r&aelig; capaces: <lb/>non &longs;olum ob mag nitudinem &longs;ph&aelig;r&aelig; magis ill&aelig; concutiunt, &longs;ed, <lb/>ut dixi, ob maiorem impetus uim: cau&longs;a ergo e&longs;t manife&longs;ta in his, <lb/>&longs;ed non cau&longs;a, qua longius ferantur in longiore canali. </s>           <s id="id002025">Eadem ergo cum ratio &longs;it in <lb/>machinis igneis, cra&longs;siores enim, &amp; latiores ac breuiores magis <lb/>concutiunt, quam longiores tenuiores minoris &longs;ph&aelig;r&aelig; capaces: <lb/>non &longs;olum ob mag nitudinem &longs;ph&aelig;r&aelig; magis ill&aelig; concutiunt, &longs;ed, <lb/>ut dixi, ob maiorem impetus uim: cau&longs;a ergo e&longs;t manife&longs;ta in his, <lb/>&longs;ed non cau&longs;a, qua longius ferantur in longiore canali. </s>
           <s id="id002026">Sed uide&shy;           <s id="id002026">Sed uide&shy;
Line 6378 
Line 6363 
           <s id="id002032">E&longs;t enim ictus robur <lb/>non &agrave; uelo citate &longs;olum, &longs;ed maiore ex ponderis grauitate, qu&aelig; &longs;ola <lb/>premit, urget, &amp; frangit etiam &longs;ine motu. </s>           <s id="id002032">E&longs;t enim ictus robur <lb/>non &agrave; uelo citate &longs;olum, &longs;ed maiore ex ponderis grauitate, qu&aelig; &longs;ola <lb/>premit, urget, &amp; frangit etiam &longs;ine motu. </s>
           <s id="id002033">Solum ergo id re&longs;tat du&shy;<lb/>bium, cur &longs;i grauius e&longs;t, moueatur eodem ferm &eacute; impetu: nam quo <lb/>maiore impetu fertur, eo longius fertur, non tamen magis ferit, con <lb/>cutit, aut qua&longs;&longs;at, &longs;ed grauitas ad hoc plus facit impetu. </s>           <s id="id002033">Solum ergo id re&longs;tat du&shy;<lb/>bium, cur &longs;i grauius e&longs;t, moueatur eodem ferm &eacute; impetu: nam quo <lb/>maiore impetu fertur, eo longius fertur, non tamen magis ferit, con <lb/>cutit, aut qua&longs;&longs;at, &longs;ed grauitas ad hoc plus facit impetu. </s>
           <s id="id002034">Palea maxi&shy;<lb/>mo impetu demi&longs;&longs;a non ferit, non ledit, &amp; celerius de&longs;cendit, fer&shy;<lb/>rum &longs;ola grauitate actum, im&ograve; etiam temperato ictu l&aelig;dit graui&shy;<lb/>ter, qua&longs;&longs;at, &amp; frangit: itaque f maiore indiget quantitate pyrij pulue&shy;<lb/>ris, qu&agrave;m e: &longs;iquidem tertia parte ponderis &longs;u&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig;: at maius <lb/>e&longs;t pondus f quam e, ergo maius pondus pulueris f qu&agrave;m e, ergo <lb/>maior uehementia ictus, &longs;iquidem ea &longs;equitur, robur cau&longs;&aelig; mouen <lb/>tis &longs;im pliciter: ut concludamus longitudinem ictus &longs;equi propor&shy;<lb/>tionem motoris ad motum, &longs;ed uehementia robur motoris: nam &longs;i <lb/>ex portione mouet &aelig;quale pondus maiore cum impetu mouet, <lb/>quoniam maior e&longs;t proportio: &longs;i minore igitur pondus maius e&longs;t, <lb/>&amp;, ut dixi plus facit magnitudo ponderis cum leui ictu, qu&agrave;m ma&shy;<lb/>gnitudo ictus cum leui pondere. </s>           <s id="id002034">Palea maxi&shy;<lb/>mo impetu demi&longs;&longs;a non ferit, non ledit, &amp; celerius de&longs;cendit, fer&shy;<lb/>rum &longs;ola grauitate actum, im&ograve; etiam temperato ictu l&aelig;dit graui&shy;<lb/>ter, qua&longs;&longs;at, &amp; frangit: itaque f maiore indiget quantitate pyrij pulue&shy;<lb/>ris, qu&agrave;m e: &longs;iquidem tertia parte ponderis &longs;u&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig;: at maius <lb/>e&longs;t pondus f quam e, ergo maius pondus pulueris f qu&agrave;m e, ergo <lb/>maior uehementia ictus, &longs;iquidem ea &longs;equitur, robur cau&longs;&aelig; mouen <lb/>tis &longs;im pliciter: ut concludamus longitudinem ictus &longs;equi propor&shy;<lb/>tionem motoris ad motum, &longs;ed uehementia robur motoris: nam &longs;i <lb/>ex portione mouet &aelig;quale pondus maiore cum impetu mouet, <lb/>quoniam maior e&longs;t proportio: &longs;i minore igitur pondus maius e&longs;t, <lb/>&amp;, ut dixi plus facit magnitudo ponderis cum leui ictu, qu&agrave;m ma&shy;<lb/>gnitudo ictus cum leui pondere. </s>
           <s id="id002035">Qu&aelig; ergo feruntur per longio&shy;<lb/>res canales maiore impetu feruntur, &amp; &longs;ocietatem <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan> a&euml;ris moti <lb/>per longius <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan>, ut tardius remittatur, quia longiore tempore <expan abbr="u&itilde;s">uins</expan> <lb/>motus confirmata e&longs;t, &amp; proportio eius, qu&ograve;d mouet, maior e&longs;t ad id, <lb/>quod <expan abbr="moue&ttilde;">mouetur</expan>, quia minus extenditur, at uer&ograve; f <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> minore propor&shy;<lb/>tione <expan abbr="ict&utilde;">ictum</expan> facit <expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan>, proa, ut dixi, <expan abbr="t&atilde;to">tanto</expan> grauius, e&longs;t quod ferit. </s>           <s id="id002035">Qu&aelig; ergo feruntur per longio&shy;<lb/>res canales maiore impetu feruntur, &amp; &longs;ocietatem <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan> a&euml;ris moti <lb/>per longius <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan>, ut tardius remittatur, quia longiore tempore <expan abbr="u&itilde;s">uis</expan><lb/>motus confirmata e&longs;t, &amp; proportio eius, qu&ograve;d mouet, maior e&longs;t ad id, <lb/>quod <expan abbr="moue&ttilde;">mouetur</expan>, quia minus extenditur, at uer&ograve; f <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> minore propor&shy;<lb/>tione <expan abbr="ict&utilde;">ictum</expan> facit <expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan>, quia, ut dixi, <expan abbr="t&atilde;to">tanto</expan> grauius, e&longs;t quod ferit. </s>
           <s id="id002036">Quod <lb/><expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> minus <expan abbr="ext&etilde;datur">extendatur</expan> machina a b quam c d, <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> <expan abbr="o&longs;t&etilde;dere">o&longs;tendere</expan> oporter.</s>           <s id="id002036">Quod <lb/><expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> minus <expan abbr="ext&etilde;datur">extendatur</expan> machina a b quam c d, <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> <expan abbr="o&longs;t&etilde;dere">o&longs;tendere</expan> oportet.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id002037"><margin.target id="marg408"/>P<emph type="italics"/>rop.<emph.end type="italics"/> 103.</s>           <s id="id002037"><margin.target id="marg408"/>P<emph type="italics"/>rop.<emph.end type="italics"/> 103.</s>
Line 6399 
Line 6384 
           <s id="id002044">Nam <lb/>qui &longs;uccutiunt, ubi pondus, aut coniunctio maior &longs;it, qu&agrave;m ut di&shy;<lb/>&longs;trahere po&longs;sint, conden&longs;ant partes proximiores, &amp; rimas faciunt, <lb/>per quas exhalat ignis aut omnino extinguitur, aut conden&longs;atur. <lb/></s>           <s id="id002044">Nam <lb/>qui &longs;uccutiunt, ubi pondus, aut coniunctio maior &longs;it, qu&agrave;m ut di&shy;<lb/>&longs;trahere po&longs;sint, conden&longs;ant partes proximiores, &amp; rimas faciunt, <lb/>per quas exhalat ignis aut omnino extinguitur, aut conden&longs;atur. <lb/></s>
           <s id="id002045">At ergo in bellicis machinis, minus dilatat puluis, cum fuerit in lon <lb/>go canali, ob id ergo maiore impetu feruntur per illas, qu&agrave;m per <lb/>breuiores, etiam qu&ograve;d minor &longs;it puluis, minor &longs;it ignis. </s>           <s id="id002045">At ergo in bellicis machinis, minus dilatat puluis, cum fuerit in lon <lb/>go canali, ob id ergo maiore impetu feruntur per illas, qu&agrave;m per <lb/>breuiores, etiam qu&ograve;d minor &longs;it puluis, minor &longs;it ignis. </s>
           <s id="id002046">Experimen <lb/>tum facies in canali, ubi &longs;ambuci medulla pro globulo flatu impel&shy;<lb/>lente expellitur ab&longs; que periculo: nam quanto minor fuerit canalis <lb/>ambitu ac longior eo maiore impetu pellitur. </s>           <s id="id002046">Experimen <lb/>tum facies in canali, ubi &longs;ambuci medulla pro globulo flatu impel&shy;<lb/>lente expellitur ab&longs; que periculo: nam quanto minor fuerit canalis <lb/>ambitu ac longior eo maiore impetu pellitur. </s>
           <s id="id002047">For&longs;an qui&longs;piam nos <lb/>merit&ograve; poterit uideri <expan abbr="repreh&etilde;di&longs;&longs;e">reprehendi&longs;&longs;e</expan>, qu&ograve;d inanis glori&aelig; &longs;tudio per&shy;<lb/>nitio&longs;a humano generi do ceam. </s>           <s id="id002047">For&longs;an qui&longs;piam nos <lb/>merit&ograve; poterit uideri <expan abbr="repreh&etilde;di&longs;&longs;e">reprehendi&longs;&longs;e</expan>, qu&ograve;d inanis glori&aelig; &longs;tudio per&shy;<lb/>nicio&longs;a humano generi doceam. </s>
           <s id="id002048">Quibus re&longs;pondeo, me nihil do cu <lb/>i&longs;&longs;e, quod &iacute;n humani generis detrimentum cedat, huiu&longs;mo di que pr&etail;&shy;<lb/>cepta iam ob&longs;cura&longs;&longs;e, ut ne quid mali accidere po&longs;&longs;et hominibus ex <lb/>his: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> qu&ograve;d ad ea, qu&aelig; declarata, &longs;unt, cau&longs;as &longs;ol&ugrave;m retuli, effectus <lb/>ip&longs;imodi artis <expan abbr="nimi&utilde;">nimium</expan> feruntur, ac nimio plu&longs;quam <expan abbr="uell&etilde;">uellem</expan> in telligun&shy;<lb/>tur. </s>           <s id="id002048">Quibus re&longs;pondeo, me nihil do cu <lb/>i&longs;&longs;e, quod &iacute;n humani generis detrimentum cedat, huiu&longs;mo di que pr&etail;&shy;<lb/>cepta iam ob&longs;cura&longs;&longs;e, ut ne quid mali accidere po&longs;&longs;et hominibus ex <lb/>his: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> qu&ograve;d ad ea, qu&aelig; declarata, &longs;unt, cau&longs;as &longs;ol&ugrave;m retuli, effectus <lb/>ip&longs;imodi artis <expan abbr="nimi&utilde;">nimium</expan> feruntur, ac nimio plu&longs;quam <expan abbr="uell&etilde;">uellem</expan> in telligun&shy;<lb/>tur. </s>
           <s id="id002049">Vt cum ad copiam, ad magnitudinem, ad coacta imperia mi&longs;e&shy;<lb/>rorum re&longs;picio, nihil plus po&longs;sit addi. </s>           <s id="id002049">Vt cum ad copiam, ad magnitudinem, ad coacta imperia mi&longs;e&shy;<lb/>rorum re&longs;picio, nihil plus po&longs;sit addi. </s>
           <s id="id002050">Omnia enim hucu&longs; que <expan abbr="&longs;pect&atilde;t">&longs;pectant</expan> <lb/>ad potentiorum in crementa. </s>           <s id="id002050">Omnia enim huiu&longs;que <expan abbr="&longs;pect&atilde;t">&longs;pectant</expan> <lb/>ad potentiorum in crementa. </s>
           <s id="id002051">An ergo &longs;uccurrere afflictis, ob&longs;e&longs;sis, <lb/>cinctis, &aelig;quare <expan abbr="condition&etilde;">conditionem</expan>, liberare &agrave; &longs;eruitute etiam rebelles <expan abbr="n&otilde;">non</expan> li&shy;<lb/>cebit? </s>           <s id="id002051">An ergo &longs;uccurrere afflictis, ob&longs;e&longs;sis, <lb/>cinctis, &aelig;quare <expan abbr="condition&etilde;">conditionem</expan>, liberare &agrave; &longs;eruitute etiam rebelles <expan abbr="n&otilde;">non</expan> li&shy;<lb/>cebit? </s>
           <s id="id002052">Ab initio fuimus omnes liberi: excogitata fuit regni ratio ad <lb/>commodum hominum, ea uer&longs;a e&longs;t per uim in <expan abbr="Tyrannid&etilde;">Tyrannidem</expan>. </s>           <s id="id002052">Ab initio fuimus omnes liberi: excogitata fuit regni ratio ad <lb/>commodum hominum, ea uer&longs;a e&longs;t per uim in <expan abbr="Tyrannid&etilde;">Tyrannidem</expan>. </s>
           <s id="id002053">Subtili <lb/>ergo ratione <expan abbr="occurrend&utilde;">occurrendum</expan> e&longs;t imbecillioribus: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> reliqua omnia ni&shy;<lb/>mis, ut dixi, qu&etail; ad cuniculos ad <expan abbr="magnitudin&etilde;">magnitudinem</expan> <expan abbr="machinar&utilde;">machinarum</expan> ad rectos <lb/>ictus ad <expan abbr="libram&etilde;ta">libramenta</expan> ad longitudinem &longs;pacij, per quos globus ille de&shy;<lb/>fertur, nota &longs;unt improbis illis artificibus, nec no&longs;trum e&longs;t &longs;pectare, <lb/>cur id licuerit, po&longs;tquam Deus hanc uiolentiam e&longs;&longs;e uoluit. </s>           <s id="id002053">Subtili <lb/>ergo ratione <expan abbr="occurrend&utilde;">occurrendum</expan> e&longs;t imbecillioribus: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> reliqua omnia ni&shy;<lb/>mis, ut dixi, qu&etail; ad cuniculos ad <expan abbr="magnitudin&etilde;">magnitudinem</expan> <expan abbr="machinar&utilde;">machinarum</expan> ad rectos <lb/>ictus ad <expan abbr="libram&etilde;ta">libramenta</expan> ad longitudinem &longs;patij, per quos globus ille de&shy;<lb/>fertur, nota &longs;unt improbis illis artificibus, nec no&longs;trum e&longs;t &longs;pectare, <lb/>cur id licuerit, po&longs;tquam Deus hanc uiolentiam e&longs;&longs;e uoluit. </s>
           <s id="id002054">Multa <lb/>damnamus, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> Deus e&longs;&longs;e uult: boni uiri e&longs;t <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ni&longs;i opitulari homini&shy;<lb/>bus, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> malis modo bonis futuri <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;int <expan abbr="impedim&etilde;to">impedimento</expan>: <expan abbr="quamobr&etilde;">quamobrem</expan>            <s id="id002054">Multa <lb/>damnamus, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> Deus e&longs;&longs;e uult: boni uiri e&longs;t <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ni&longs;i opitulari homini&shy;<lb/>bus, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> malis modo bonis futuri <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;int <expan abbr="impedim&etilde;to">impedimento</expan>: <expan abbr="quamobr&etilde;">quamobrem</expan>
  
  
Line 6425 
Line 6410 
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002059">Sit paries b d e, ex a <expan abbr="fera&ttilde;">feratur</expan> in dictus, qui &longs;i <lb/><arrow.to.target n="marg410"/><lb/>e&longs;&longs;et in c d <expan abbr="pariet&etilde;">parietem</expan> e&longs;&longs;e ad perpendiculum, &amp; <lb/>ualidi&longs;simus, &longs;in uero in f g abraderet, &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;qua&longs;&longs;aret">conqua&longs;&longs;aret</expan>. </s>           <s id="id002059">Sit paries b d e, ex a <expan abbr="fera&ttilde;">feratur</expan> in dictus, qui &longs;i <lb/><arrow.to.target n="marg410"/><lb/>e&longs;&longs;et in c d <expan abbr="pariet&etilde;">parietem</expan> e&longs;&longs;e ad perpendiculum, &amp; <lb/>ualidi&longs;simus, &longs;in uero in f g abraderet, &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;qua&longs;&longs;aret">conqua&longs;&longs;aret</expan>. </s>
           <s id="id002060">Qu&aelig;ritur ergo ex b d e muro <lb/>qualis excipietur? </s>           <s id="id002060">Qu&aelig;ritur ergo ex b d e muro <lb/>qualis excipietur? </s>
           <s id="id002061">erit ergo proportio anguli c d a ad <expan abbr="angul&utilde;">angulum</expan> b d a, <lb/>ueluti ictus a d in d c ad <expan abbr="ict&utilde;">ictum</expan> in b d, <expan abbr="manife&longs;t&utilde;">manife&longs;tum</expan> e&longs;t <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> &longs;equi proportio&shy;<lb/>nem, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> maxima uarietate <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> dum ex angulo b d a acuto fit <lb/>acutior, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> &longs;i b d c &longs;it <expan abbr="&qtilde;druplus">quadruplus</expan> b d a erit re&longs;iduus ad <expan abbr="dimidi&utilde;">dimidium</expan> b <lb/>d a nonuplus ip&longs;i dimidio, &amp; ad <expan abbr="quart&atilde;">quartam</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> habebit proportionem <lb/><expan abbr="decemnou&etilde;">decemnouem</expan> ad <expan abbr="un&utilde;">unum</expan>. </s>           <s id="id002061">erit ergo proportio anguli c d a ad <expan abbr="angul&utilde;">angulum</expan> b d a, <lb/>ueluti ictus a d in d c ad <expan abbr="ict&utilde;">ictum</expan> in b d, <expan abbr="manife&longs;t&utilde;">manife&longs;tum</expan> e&longs;t <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> &longs;equi proportio&shy;<lb/>nem, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> maxima uarietate <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> dum ex angulo b d a acuto fit <lb/>acutior, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> &longs;i b d c &longs;it <expan abbr="&qtilde;druplus">quadruplus</expan> b d a erit re&longs;iduus ad <expan abbr="dimidi&utilde;">dimidium</expan> b <lb/>d a nonuplus ip&longs;i dimidio, &amp; ad <expan abbr="quart&atilde;">quartam</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> habebit proportionem <lb/><expan abbr="decemnou&etilde;">decem nouem</expan> ad <expan abbr="un&utilde;">unum</expan>. </s>
           <s id="id002062">Si ergo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> in <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> tenderent, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> efficerent mille <lb/>ictus &qring;d tres, cuius demon&longs;tratio h&etail;c e&longs;t. </s>           <s id="id002062">Si ergo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> in <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> tenderent, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> efficerent mille <lb/>ictus &qring;d tres, cuius demon&longs;tratio h&etail;c e&longs;t. </s>
           <s id="id002063">Supponamus <expan abbr="proportion&etilde;">proportionem</expan> <lb/>b d c ad <expan abbr="&qtilde;rtam">quartam</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> a d b ad dito re&longs;iduo ad b d c e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> <expan abbr="decupl&atilde;">decuplam</expan>: <lb/><expan abbr="t&utilde;c">tunc</expan> ex duob. </s>           <s id="id002063">Supponamus <expan abbr="proportion&etilde;">proportionem</expan> <lb/>b d c ad <expan abbr="&qtilde;rtam">quartam</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> a d b ad dito re&longs;iduo ad b d c e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> <expan abbr="decupl&atilde;">decuplam</expan>: <lb/><expan abbr="t&utilde;c">tunc</expan> ex duob. </s>
           <s id="id002064">ictibus centupla erit in d c ad <expan abbr="e&atilde;">eam</expan>, qu&etail; in b e, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> tribus <lb/>millecupla: nam <expan abbr="c&otilde;qua&longs;&longs;ata">conqua&longs;&longs;ata</expan> turri in primo ictu, id d decuplo magis <lb/>ad perpendiculum &lt;08&gt; in b d e <expan abbr="&longs;uma&ttilde;">&longs;umatur</expan> decima pars in ambitu d, &amp; illa <lb/>erit ergo <expan abbr="t&atilde;">tam</expan> di&longs;&longs;oluta, &amp; infirma ex &longs;uppo&longs;ito, &lt;08&gt; e&longs;t tota b e: &longs;ed ex &longs;e <lb/>cundo ictu decuplo magis <expan abbr="c&otilde;qua&longs;&longs;abi&ttilde;">conqua&longs;&longs;abitur</expan> illa pars, &lt;08&gt; b e ergo tota d c <lb/>centuplo magis <expan abbr="qua&longs;&longs;abi&ttilde;">qua&longs;&longs;abitur</expan> ex duob. </s>           <s id="id002064">ictibus centupla erit in d c ad <expan abbr="e&atilde;">eam</expan>, qu&etail; in b e, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> tribus <lb/>millecupla: nam <expan abbr="c&otilde;qua&longs;&longs;ata">conqua&longs;&longs;ata</expan> turri in primo ictu, id d decuplo magis <lb/>ad perpendiculum &lt;08&gt; in b d e <expan abbr="&longs;uma&ttilde;">&longs;umatur</expan> decima pars in ambitu d, &amp; illa <lb/>erit ergo <expan abbr="t&atilde;">tam</expan> di&longs;&longs;oluta, &amp; infirma ex &longs;uppo&longs;ito, &lt;08&gt; e&longs;t tota b e: &longs;ed ex &longs;e <lb/>cundo ictu decuplo magis <expan abbr="c&otilde;qua&longs;&longs;abi&ttilde;">conqua&longs;&longs;abitur</expan> illa pars, &lt;08&gt; b e ergo tota d c <lb/>centuplo magis <expan abbr="qua&longs;&longs;abi&ttilde;">qua&longs;&longs;abitur</expan> ex duob. </s>
Line 6481 
Line 6466 
           <s id="id002075">Quantum ictus machin&etail; procliuis ad <expan abbr="angul&utilde;">angulum</expan> <expan abbr="minua&ttilde;">minuatur</expan> explorare.</s>           <s id="id002075">Quantum ictus machin&etail; procliuis ad <expan abbr="angul&utilde;">angulum</expan> <expan abbr="minua&ttilde;">minuatur</expan> explorare.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002076">Huiu&longs;ce cau&longs;a <expan abbr="excogitar&utilde;t">excogitarunt</expan>, ut ictus ad <expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan> <expan abbr="dirigere&ttilde;">dirigeretur</expan>, &amp; <lb/><arrow.to.target n="marg411"/><lb/><expan abbr="quanqu&atilde;">quanquam</expan> angulus d e f &longs;it &etail;quali angulo a b c, long&egrave; <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> maior e&longs;t uis <lb/>a b &lt;08&gt; d e duplici cau&longs;a, &amp; <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> a b e&longs;t <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> nat uram impetus <lb/><figure id="id.015.01.134.1.jpg" xlink:href="015/01/134/1.jpg"/><lb/>ignis, &amp; <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan>, qu&etail; <expan abbr="emittun&ttilde;">emittuntur</expan> in altum: &amp; &qring;d pars <lb/>&longs;uperior in b retineat <expan abbr="ict&utilde;">ictum</expan>, in e non retineat. </s>           <s id="id002076">Huiu&longs;ce cau&longs;a <expan abbr="excogitar&utilde;t">excogitarunt</expan>, ut ictus ad <expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan> <expan abbr="dirigere&ttilde;">dirigeretur</expan>, &amp; <lb/><arrow.to.target n="marg411"/><lb/><expan abbr="quanqu&atilde;">quanquam</expan> angulus d e f &longs;it &etail;quali angulo a b c, long&egrave; <expan abbr="t&ntilde;">tamen</expan> maior e&longs;t uis <lb/>a b &lt;08&gt; d e duplici cau&longs;a, &amp; <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> a b e&longs;t <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> nat uram impetus <lb/><figure id="id.015.01.134.1.jpg" xlink:href="015/01/134/1.jpg"/><lb/>ignis, &amp; <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan>, qu&etail; <expan abbr="emittun&ttilde;">emittuntur</expan> in altum: &amp; &qring;d pars <lb/>&longs;uperior in b retineat <expan abbr="ict&utilde;">ictum</expan>, in e non retineat. </s>
           <s id="id002077">Sed caui <lb/>tas fiat maior in inferiore parte: cuius <expan abbr="experim&etilde;tum">experimentum</expan> <lb/>quiliber facere pote&longs;t <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ha&longs;ta. </s>           <s id="id002077">Sed caui <lb/>tas fiat maior in inferiore parte: cuius <expan abbr="experim&etilde;tum">experimentum</expan> <lb/>quiliber facere pote&longs;t <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ha&longs;ta. </s>
           <s id="id002078">Huic ergo &longs;olerti&aelig;, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>tormenta iubet altius collocare ob&longs;tat <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan>, quod <lb/>ictus ex decliui &longs;itu periculo&longs;ior e&longs;t pro machina, &amp; ma <lb/>xim&egrave; &qring;d retro impellit, quae ex retro ce&longs;&longs;a, po&longs;t &lt;08&gt; exone <lb/>rata e&longs;t, <expan abbr="digno&longs;ci&ttilde;">digno&longs;citur</expan>, &amp; ad <expan abbr="collimand&utilde;">collimandum</expan> decedit parte <expan abbr="ui&shy;ri&utilde;">ui&shy;<lb/>rium</expan> &longs;uarum, &qring;d et&longs;i <expan abbr="paru&utilde;">paruum</expan> &longs;it in ductu <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan>, &amp; <expan abbr="ictu&utilde;">ictuum</expan> mul <lb/>tiplicatione <expan abbr="magn&utilde;">magnum</expan> affert di&longs;crimen. </s>           <s id="id002078">Huic ergo &longs;olerti&aelig;, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>tormenta iubet altius collocare ob&longs;tat <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan>, quod <lb/>ictus ex decliui &longs;itu periculo&longs;ior e&longs;t pro machina, &amp; ma<lb/>xim&egrave; &qring;d retro impellit, quae ex retro ce&longs;&longs;a, po&longs;t &lt;08&gt; exone<lb/>rata e&longs;t, <expan abbr="digno&longs;ci&ttilde;">digno&longs;citur</expan>, &amp; ad <expan abbr="collimand&utilde;">collimandum</expan> decedit parte <expan abbr="ui&shy;ri&utilde;">ui&shy;<lb/>rium</expan> &longs;uarum, &qring;d et&longs;i <expan abbr="paru&utilde;">paruum</expan> &longs;it in ductu <expan abbr="t&ntilde;">tamen</expan>, &amp; <expan abbr="ictu&utilde;">ictuum</expan> mul<lb/>tiplicatione <expan abbr="magn&utilde;">magnum</expan> affert di&longs;crimen. </s>
           <s id="id002079">Habet &amp; <expan abbr="c&otilde;mo">commo</expan> <lb/>dum &longs;itus muri accliuis <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> <expan abbr="&longs;uppo&longs;it&atilde;">&longs;uppo&longs;itam</expan> ad perpendiculum, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ictum <lb/>&longs;u&longs;tinet: ade&ograve; ut omnib. </s>           <s id="id002079">Habet &amp; <expan abbr="c&otilde;mo">commo</expan> <lb/>dum &longs;itus muri accliuis <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> <expan abbr="&longs;uppo&longs;it&atilde;">&longs;uppo&longs;itam</expan> ad perpendiculum, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ictum <lb/>&longs;u&longs;tinet: ade&ograve; ut omnib. </s>
           <s id="id002080"><expan abbr="inuic&etilde;">inuicem</expan> collectis, perinde &longs;it ac &longs;i ex perpen&shy;<lb/>diculo, et &etail;quidi&longs;tanti ad <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> <expan abbr="feria&ttilde;">feriatur</expan>. </s>           <s id="id002080"><expan abbr="inuic&etilde;">inuicem</expan> collectis, perinde &longs;it ac &longs;i ex perpen&shy;<lb/>diculo, et &etail;quidi&longs;tanti ad <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> <expan abbr="feria&ttilde;">feriatur</expan>. </s>
           <s id="id002081">Venetus. </s>           <s id="id002081">Venetus. </s>
           <s id="id002082">S. aliter Patauij cauit, <lb/>uidetur que, quae &longs;apienti&longs;simus &longs;it, &amp; eandem &longs;equatur ubi que normam, <lb/>po&longs;t &lt;08&gt; in <expan abbr="rotund&atilde;">rotundam</expan> figuram <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> urbis ambitum formauit, &amp; fo&longs;&longs;a la <lb/>ta, ac pro fundi&longs;sima aqua que perenni muniuit, &amp; <expan abbr="&longs;umm&atilde;">&longs;ummam</expan> muri partem <lb/><expan abbr="rotund&atilde;">rotundam</expan> in hunc <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> effecit <expan abbr="cau&atilde;">cauam</expan> que interius undi que, ne cuniculis <lb/><figure id="id.015.01.134.2.jpg" xlink:href="015/01/134/2.jpg"/><lb/>po&longs;&longs;et euerti, &agrave; lateribus uer&ograve; humiles, ac cra&longs;si&longs;simas turres, ut nul <lb/>la ui po&longs;&longs;ent dirui, eas que tormentis bellicis, undi que latera lu&longs;trantib. <lb/></s>           <s id="id002082">S. aliter Patauij cauit, <lb/>uidetur que, quae &longs;apienti&longs;simus &longs;it, &amp; eandem &longs;equatur ubi que normam, <lb/>po&longs;t &lt;08&gt; in <expan abbr="rotund&atilde;">rotundam</expan> figuram <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> urbis ambitum formauit, &amp; fo&longs;&longs;a la <lb/>ta, ac pro fundi&longs;sima aqua que perenni muniuit, &amp; <expan abbr="&longs;umm&atilde;">&longs;ummam</expan> muri partem <lb/><expan abbr="rotund&atilde;">rotundam</expan> in hunc <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> effecit <expan abbr="cau&atilde;">cauam</expan> que interius undi que, ne cuniculis <lb/><figure id="id.015.01.134.2.jpg" xlink:href="015/01/134/2.jpg"/><lb/>po&longs;&longs;et euerti, &agrave; lateribus uer&ograve; humiles, ac cra&longs;si&longs;simas turres, ut nul <lb/>la ui po&longs;&longs;ent dirui, eas que tormentis bellicis, undi que latera lu&longs;trantib. <lb/></s>
           <s id="id002083">reple&longs;&longs;et, illud diligenti&longs;sime cauit, ne murus humilior e&longs;&longs;et aduer&longs;a <lb/>ripa, &longs;ed ad <expan abbr="libell&atilde;">libellam</expan> tamen depre&longs;&longs;us, ut <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> machinis in terram exten <lb/>&longs;is &longs;ph&etail;rul&aelig; non tangerent <expan abbr="mur&utilde;">murum</expan>: nam <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> fo&longs;&longs;a &longs;it quadraginta pa&longs;&shy;<lb/>&longs;uum, excedat <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> murus <expan abbr="exterior&etilde;">exteriorem</expan> aggerem uno pa&longs;&longs;u, ut quicquid <lb/>in ambitu e&longs;t uno ictu oculi cogno&longs;ci po&longs;sit, &amp; aggeris angulus ma <lb/>ior &longs;it uno pa&longs;&longs;u, <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> magis adiecta cra&longs;sitie machin&etail; fieri non pote&longs;t, <lb/>utictus in <expan abbr="mur&utilde;">murum</expan> dirigatur. </s>           <s id="id002083">reple&longs;&longs;et, illud diligenti&longs;sime cauit, ne murus humilior e&longs;&longs;et aduer&longs;a <lb/>ripa, &longs;ed ad <expan abbr="libell&atilde;">libellam</expan> tamen depre&longs;&longs;us, ut <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> machinis in terram exten <lb/>&longs;is &longs;ph&etail;rul&aelig; non tangerent <expan abbr="mur&utilde;">murum</expan>: nam <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> fo&longs;&longs;a &longs;it quadraginta pa&longs;&shy;<lb/>&longs;uum, excedat <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> murus <expan abbr="exterior&etilde;">exteriorem</expan> aggerem uno pa&longs;&longs;u, ut quicquid <lb/>in ambitu e&longs;t uno ictu oculi cogno&longs;ci po&longs;sit, &amp; aggeris angulus ma<lb/>ior &longs;it uno pa&longs;&longs;u, <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> magis adiecta cra&longs;sitie machin&etail; fieri non pote&longs;t, <lb/>ut ictus in <expan abbr="mur&utilde;">murum</expan> dirigatur. </s>
           <s id="id002084">Eam ob cau&longs;am <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> cauit, ne <expan abbr="&etail;difici&utilde;">&etail;dificium</expan> ul&shy;<lb/><figure id="id.015.01.134.3.jpg" xlink:href="015/01/134/3.jpg"/><lb/>lum, aut planta, uel colliculus e&longs;&longs;et cir&shy;<lb/>cum circa <expan abbr="urb&etilde;">urbem</expan> ad tria M. P. laborat hoc <lb/>periculo h&etail;c urbs, ne tota &etail;dificijs euer&shy;<lb/>&longs;is concidat. </s>           <s id="id002084">Eam ob cau&longs;am <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> cauit, ne <expan abbr="&etail;difici&utilde;">&etail;dificium</expan> ul&shy;<lb/><figure id="id.015.01.134.3.jpg" xlink:href="015/01/134/3.jpg"/><lb/>lum, aut planta, uel colliculus e&longs;&longs;et cir&shy;<lb/>cum circa <expan abbr="urb&etilde;">urbem</expan> ad tria M. P. laborat hoc <lb/>periculo h&etail;c urbs, ne tota &etail;dificijs euer&shy;<lb/>&longs;is concidat. </s>
           <s id="id002085"><expan abbr="Turcar&utilde;">Turcarum</expan> enim Princeps di&shy;<lb/>dicit, ut in Nouo ca&longs;tro in Melit&etail; In&longs;ul&etail; <lb/>arce S. </s>           <s id="id002085"><expan abbr="Turcar&utilde;">Turcarum</expan> enim Princeps di&shy;<lb/>dicit, ut in Nouo ca&longs;tro in Melit&etail; In&longs;ul&etail; <lb/>arce S. </s>
           <s id="id002086">Elmi appellata plu&longs; &lt;08&gt; mille icti&shy;<lb/>bus in &longs;ingulos dies imo M D obtundere            <s id="id002086">Elmi appellata plu&longs; &lt;08&gt; mille icti&shy;<lb/>bus in &longs;ingulos dies imo M D obtundere
Line 6508 
Line 6493 
           <s id="id002097">Exercitus magnus di&longs;&longs;oluitur, &amp; &longs;emetip&longs;um con&longs;umit, &longs;i nulla fiat <lb/>acce&longs;sio aut exigua quomodo &longs;tabit: &longs;i magna auxilia omnia cor&shy;<lb/>rumpuntur. </s>           <s id="id002097">Exercitus magnus di&longs;&longs;oluitur, &amp; &longs;emetip&longs;um con&longs;umit, &longs;i nulla fiat <lb/>acce&longs;sio aut exigua quomodo &longs;tabit: &longs;i magna auxilia omnia cor&shy;<lb/>rumpuntur. </s>
           <s id="id002098">Contr&agrave; ob&longs;e&longs;sis auxilia &longs;i ueniant lu&longs;trata, &amp; munita, et <lb/>omnibus nece&longs;&longs;arijs ornata uiri integri <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> fatigatos, &amp; fe&longs;&longs;os cor <lb/>pore, armati contra inermes, alacres contra torpidos &longs;uperueniunt. <lb/></s>           <s id="id002098">Contr&agrave; ob&longs;e&longs;sis auxilia &longs;i ueniant lu&longs;trata, &amp; munita, et <lb/>omnibus nece&longs;&longs;arijs ornata uiri integri <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> fatigatos, &amp; fe&longs;&longs;os cor <lb/>pore, armati contra inermes, alacres contra torpidos &longs;uperueniunt. <lb/></s>
           <s id="id002099">Ob id pr&aelig;cipuum e&longs;t auxilium pr&etail;ter h&etail;c his, qui oppugnantur co <lb/>pia militum, qui per initia nun &lt;08&gt; quie&longs;cant diu noctu que, <expan abbr="uer&utilde;">uerum</expan> noctu <lb/>duo tubicines per&longs;&aelig;pe <expan abbr="exercit&utilde;">exercitum</expan> <expan abbr="in&longs;omn&etilde;">in&longs;omnem</expan> in armis tota nocte <expan abbr="c&otilde;tine">contine</expan> <lb/><expan abbr="b&utilde;t">bunt</expan>. </s>           <s id="id002099">Ob id pr&aelig;cipuum e&longs;t auxilium pr&etail;ter h&etail;c his, qui oppugnantur co <lb/>pia militum, qui per initia nun &lt;08&gt; quie&longs;cant diu noctu que, <expan abbr="uer&utilde;">uerum</expan> noctu <lb/>duo tubicines per&longs;&aelig;pe <expan abbr="exercit&utilde;">exercitum</expan> <expan abbr="in&longs;omn&etilde;">in&longs;omnem</expan> in armis tota nocte <expan abbr="c&otilde;tine">contine</expan> <lb/><expan abbr="b&utilde;t">bunt</expan>. </s>
           <s id="id002100">Serio <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> die pugnare, &amp; noctu <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> minim&egrave; id <expan abbr="&longs;per&atilde;t">&longs;perant</expan>, &amp; fatigati <lb/>&longs;unt: mira euenire &longs;olent in his in&longs;peratis, ac audacibus eruptionib. <lb/></s>           <s id="id002100">Serio <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> die pugnare, &amp; noctu <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> minim&egrave; id <expan abbr="&longs;per&atilde;t">&longs;perant</expan>, &amp; fatigati <lb/>&longs;unt: mira euenire &longs;olent in his in&longs;peratis, ac audacibus eruptionib. <lb/></s>
           <s id="id002101">per&longs;&etail;pe <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> omnino &longs;upra <expan abbr="fid&etilde;">fidem</expan>. </s>           <s id="id002101">per&longs;&etail;pe <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> omnino &longs;upra <expan abbr="fid&etilde;">fidem</expan>. </s>
           <s id="id002102">Ita <expan abbr="n&otilde;">non</expan> conquie&longs;cere oportet donec, <lb/>uel omnino &agrave; cepto de&longs;inat ho&longs;tis, aut <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> occupet &longs;ibi <expan abbr="relict&utilde;">relictum</expan> po&shy;<lb/>tius &lt;08&gt; <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> elegerit. </s>           <s id="id002102">Ita <expan abbr="n&otilde;">non</expan> conquie&longs;cere oportet donec, <lb/>uel omnino &agrave; capto de&longs;inat ho&longs;tis, aut <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> occupet &longs;ibi <expan abbr="relict&utilde;">relictum</expan> po&shy;<lb/>tius &lt;08&gt; <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> elegerit. </s>
           <s id="id002103">nam <expan abbr="experiment&utilde;">experimentum</expan> frequens do cuit, ubi ill&aelig; ma <lb/>gn&etail; uires &longs;uo arbitrio <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> <expan abbr="eleger&utilde;t">elegerunt</expan> obtinere potuerint, <expan abbr="tand&etilde;">tandem</expan> <lb/>potiri locis <expan abbr="qu&atilde;tumuis">quantumuis</expan> munitis in hoc &qring;d diximus <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> <expan abbr="oppona&ttilde;">opponatur</expan>. <lb/></s>           <s id="id002103">nam <expan abbr="experiment&utilde;">experimentum</expan> frequens do cuit, ubi ill&aelig; ma <lb/>gn&etail; uires &longs;uo arbitrio <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> <expan abbr="eleger&utilde;t">elegerunt</expan> obtinere potuerint, <expan abbr="tand&etilde;">tandem</expan> <lb/>potiri locis <expan abbr="qu&atilde;tumuis">quantumuis</expan> munitis in hoc &qring;d diximus <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> <expan abbr="oppona&ttilde;">opponatur</expan>. <lb/></s>
           <s id="id002104">Etenim <expan abbr="&longs;ept&etilde;">&longs;eptem</expan> modis <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> urbes, at que arces <expan abbr="capian&ttilde;">capiantur</expan>, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> duo &longs;unt ex <lb/>tra <expan abbr="&ptilde;&longs;ent&etilde;">pn&longs;entem</expan> <expan abbr="con&longs;ideration&etilde;">con&longs;iderationem</expan> ob&longs;idio, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> magnitudine ambitus loci <expan abbr="tol&shy;li&ttilde;">tol&shy;<lb/>litur</expan>, &amp; proditio, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cu&longs;to <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> <expan abbr="uigil&atilde;tia">uigilantia</expan>, cuniculi, euer&longs;io &longs;uperioris muri, <lb/>euer&longs;io ab imo per machinas, cuniculi, &longs;eu &longs;uffo&longs;sio, urbis euer&longs;io, &longs;eu <lb/><expan abbr="&etail;dificior&utilde;">&etail;dificiorum</expan>: &amp; <expan abbr="&qtilde;uo">quauo</expan> cant aggre&longs;sio, &longs;eu oppugnatio per &longs;calas, &amp; crates <lb/><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;agittarijs: his omnib. </s>           <s id="id002104">Etenim <expan abbr="&longs;ept&etilde;">&longs;eptem</expan> modis <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> urbes, at que arces <expan abbr="capian&ttilde;">capiantur</expan>, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> duo &longs;unt ex <lb/>tra <expan abbr="&ptilde;&longs;ent&etilde;">pn&longs;entem</expan> <expan abbr="con&longs;ideration&etilde;">con&longs;iderationem</expan> ob&longs;idio, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> magnitudine ambitus loci <expan abbr="tol&shy;li&ttilde;">tol&shy;<lb/>litur</expan>, &amp; proditio, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cu&longs;to <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> <expan abbr="uigil&atilde;tia">uigilantia</expan>, cuniculi, euer&longs;io &longs;uperioris muri, <lb/>euer&longs;io ab imo per machinas, cuniculi, &longs;eu &longs;uffo&longs;sio, urbis euer&longs;io, &longs;eu <lb/><expan abbr="&etail;dificior&utilde;">&etail;dificiorum</expan>: &amp; <expan abbr="&qtilde;uo">quauo</expan> cant aggre&longs;sio, &longs;eu oppugnatio per &longs;calas, &amp; crates <lb/><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;agittarijs: his omnib. </s>
           <s id="id002105"><expan abbr="&longs;atisfact&utilde;">&longs;atisfactum</expan> puto, pr&etail;ter &lt;08&gt; oppugnationi pro&shy;<lb/>pter <expan abbr="humilitat&etilde;">humilitatem</expan> <expan abbr="muror&utilde;">murorum</expan>: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> lignis <expan abbr="opplen&ttilde;">opplentur</expan>, at que fa&longs;ciculis, terra que fo&longs; <lb/>&longs;&etail;: nihil. </s>           <s id="id002105"><expan abbr="&longs;atisfact&utilde;">&longs;atisfactum</expan> puto, pr&etail;ter &lt;08&gt; oppugnationi pro&shy;<lb/>pter <expan abbr="humilitat&etilde;">humilitatem</expan> <expan abbr="muror&utilde;">murorum</expan>: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> lignis <expan abbr="opplen&ttilde;">opplentur</expan>, at que fa&longs;ciculis, terra que fo&longs; <lb/>&longs;&etail;: nihil. </s>
           <s id="id002106">n. </s>           <s id="id002106">n. </s>
           <s id="id002107">re&longs;i&longs;tit immen&longs;&etail; illi pote&longs;tati, &amp; crudelitati <expan abbr="&longs;&etail;ui&longs;simor&utilde;">&longs;&etail;ui&longs;simorum</expan> ty <lb/><expan abbr="r&atilde;nor&utilde;">rannorum</expan>. </s>           <s id="id002107">re&longs;i&longs;tit immen&longs;&etail; illi pote&longs;tati, &amp; crudelitati <expan abbr="&longs;&etail;ui&longs;simor&utilde;">&longs;&etail;ui&longs;simorum</expan> ty <lb/><expan abbr="r&atilde;nor&utilde;">rannorum</expan>. </s>
           <s id="id002108"><expan abbr="Ver&utilde;">Verum</expan>, ut dixi, terra noctu <expan abbr="effodi&ttilde;">effoditur</expan>, ligna artificio&longs;is ignib. </s>           <s id="id002108"><expan abbr="Ver&utilde;">Verum</expan>, ut dixi, terra noctu <expan abbr="effodi&ttilde;">effoditur</expan>, ligna artificio&longs;is ignib. </s>
           <s id="id002109">eru            <s id="id002109">eru<pb pagenum="117" xlink:href="015/01/136.jpg"/>untur. </s>
  
  
 <pb pagenum="117" xlink:href="015/01/136.jpg"/>untur. </s> 
           <s id="id002110">Et longum e&longs;t opus &longs;iue per paucos, &longs;iue per multos quis ef&shy;<lb/>ficere conetur: ut non minus exigat temporis, qu&agrave;m ob&longs;idio: nam <lb/>multitudine unus alterum impedit, &amp; mortui uiuos, ut omnino res <lb/>&longs;it non &longs;peranda ni&longs;i aduer&longs;us inerti&longs;simos. </s>           <s id="id002110">Et longum e&longs;t opus &longs;iue per paucos, &longs;iue per multos quis ef&shy;<lb/>ficere conetur: ut non minus exigat temporis, qu&agrave;m ob&longs;idio: nam <lb/>multitudine unus alterum impedit, &amp; mortui uiuos, ut omnino res <lb/>&longs;it non &longs;peranda ni&longs;i aduer&longs;us inerti&longs;simos. </s>
           <s id="id002111">Pontes euertunt machi <lb/>n&aelig;, ignes que. </s>           <s id="id002111">Pontes euertunt machi <lb/>n&aelig;, ignes que. </s>
           <s id="id002112">Sed ubi etiam muros obtinuerint ob rotunditatem in <lb/>illis con&longs;i&longs;tere non po&longs;&longs;unt. </s>           <s id="id002112">Sed ubi etiam muros obtinuerint ob rotunditatem in <lb/>illis con&longs;i&longs;tere non po&longs;&longs;unt. </s>
Line 6533 
Line 6515 
           <s id="id002119">Di <lb/>ces, h&etail;c quid ad proportionem? </s>           <s id="id002119">Di <lb/>ces, h&etail;c quid ad proportionem? </s>
           <s id="id002120">Im&ograve; uelut machina ad <expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan> <lb/>librata pauculo illo puluere Pyrio <expan abbr="urb&etilde;">urbem</expan> euertit, ita &longs;cintilla illa infer <lb/>ni ignis &longs;emini magni tyranni indita euertit at que di&longs;&longs;oluit totum re&shy;<lb/>gnum &longs;ine machinis, ut dixi, uel exercitibus ullis, &amp; quod maius e&longs;t <lb/>remedio nullo. </s>           <s id="id002120">Im&ograve; uelut machina ad <expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan> <lb/>librata pauculo illo puluere Pyrio <expan abbr="urb&etilde;">urbem</expan> euertit, ita &longs;cintilla illa infer <lb/>ni ignis &longs;emini magni tyranni indita euertit at que di&longs;&longs;oluit totum re&shy;<lb/>gnum &longs;ine machinis, ut dixi, uel exercitibus ullis, &amp; quod maius e&longs;t <lb/>remedio nullo. </s>
           <s id="id002121">Sed puerulo indito luxus, ignaui&aelig;, crudelitatis at que<lb/>&longs;tultiti&etail; fontibus, mirabile dictu &longs;an&egrave;, &amp; ad proportionem diuino&shy;<lb/>rum <expan abbr="in&longs;trumentor&utilde;">in&longs;trumentorum</expan> pertinens. </s>           <s id="id002121">Sed puerulo indito luxus, ignaui&aelig;, crudelitatis at que<lb/>&longs;tultiti&etail; fontibus, mirabile dictu &longs;an&egrave;, &amp; ad proportionem diuino&shy;<lb/>rum <expan abbr="in&longs;trumentor&utilde;">in&longs;trumentorum</expan> pertinens. </s>
           <s id="id002122">Sed redeamus ad in&longs;titutum: Video <lb/>enim, quid po&longs;sit obijci, &longs;cilicet muros cra&longs;&longs;os, et altiores tueri <expan abbr="urb&etilde;">urbem</expan> <lb/>&amp; &aelig;dificia illius po&longs;&longs;e ab&longs;que aggeris erectione, &amp; &longs;i <expan abbr="diruan&ttilde;">diruantur</expan> manere <lb/>etiam nihilominus imo magis, quod e&longs;t terram, u&longs;que <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> eadem <lb/>ratione manet, quia concuti non po&longs;sit &agrave; machinis: nec ho&longs;tes id cu <lb/>raturos, &longs;perantes hoc <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> &longs;ufficere, &qring;d m&oelig;nia &longs;olo <expan abbr="&aelig;quen&ttilde;">&aelig;quentur</expan>, at que id <lb/><expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> e&longs;t Mediolani, &amp; in arce eius, <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> Papi&etail; &amp; in Cremonen&longs;i arce. <lb/></s>           <s id="id002122">Sed redeamus ad in&longs;titutum: Video <lb/>enim, quid po&longs;sit obijci, &longs;cilicet muros cra&longs;&longs;os, et altiores tueri <expan abbr="urb&etilde;">urbem</expan> <lb/>&amp; &aelig;dificia illius po&longs;&longs;e ab&longs;que aggeris erectione, &amp; &longs;i <expan abbr="diruan&ttilde;">diruantur</expan> manere <lb/>etiam nihilominus imo magis, quod e&longs;t terram, u&longs;que <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> eadem <lb/>ratione manet, quia concuti non po&longs;sit &agrave; machinis: nec ho&longs;tes id cu<lb/>raturos, &longs;perantes hoc <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> &longs;ufficere, quod m&oelig;nia &longs;olo <expan abbr="&aelig;quen&ttilde;">&aelig;quentur</expan>, at que id <lb/><expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> e&longs;t Mediolani, &amp; in arce eius, <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> Papi&etail; &amp; in Cremonen&longs;i arce. <lb/></s>
           <s id="id002123">Ver&ugrave;m ni fallor, ut paruis arcibus &agrave; tanta ui tormentorum nullum <lb/>e&longs;t <expan abbr="pr&aelig;&longs;idi&utilde;">pr&aelig;&longs;idium</expan>, aut &longs;alutis &longs;pes, ita neque <expan abbr="c&otilde;uenit">conuenit</expan>, ut muris humilibus ag <lb/>geri confidant, nam &amp; pauci homines tanto labori non &longs;ufficerent, <lb/>&amp; agger cum fo&longs;&longs;a effo&longs;&longs;a &longs;cilicet terra defen&longs;ores nimis in <expan abbr="angu&longs;t&utilde;">angu&longs;tum</expan> <lb/>cogeret. </s>           <s id="id002123">Ver&ugrave;m ni fallor, ut paruis arcibus &agrave; tanta ui tormentorum nullum <lb/>e&longs;t <expan abbr="pr&aelig;&longs;idi&utilde;">pr&aelig;&longs;idium</expan>, aut &longs;alutis &longs;pes, ita neque <expan abbr="c&otilde;uenit">conuenit</expan>, ut muris humilibus ag <lb/>geri confidant, nam &amp; pauci homines tanto labori non &longs;ufficerent, <lb/>&amp; agger cum fo&longs;&longs;a effo&longs;&longs;a &longs;cilicet terra defen&longs;ores nimis in <expan abbr="angu&longs;t&utilde;">angu&longs;tum</expan> <lb/>cogeret. </s>
           <s id="id002124">At in urbibus contra eueniet: muris enim erectis altius ma <lb/>chin&aelig; lapidum fru&longs;tis hominem <expan abbr="occid&etilde;t">occident</expan>: an percu&longs;&longs;a &longs;uperiore par <lb/>te ob coniunctionem inferior concutitur, &amp; in de <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> &longs;imul cadit, <lb/>ut uidimus Papi&etail;, quo <expan abbr="cad&etilde;te">cadente</expan>, &amp; fo&longs;&longs;a impletur, &amp; <foreign lang="greek">tEIkole/tois</foreign> facilior <lb/>aditus ad &longs;ubruendum reliquas partes <expan abbr="pr&etail;be&ttilde;">pr&etail;betur</expan>: im&ograve; percul&longs;i defen&shy;           <s id="id002124">At in urbibus contra eueniet: muris enim erectis altius ma <lb/>chin&aelig; lapidum fru&longs;tis hominem <expan abbr="occid&etilde;t">occident</expan>: an percu&longs;&longs;a &longs;uperiore par <lb/>te ob coniunctionem inferior concutitur, &amp; in de <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> &longs;imul cadit, <lb/>ut uidimus Papi&etail;, quo <expan abbr="cad&etilde;te">cadente</expan>, &amp; fo&longs;&longs;a impletur, &amp; <foreign lang="greek">tEIkole/tois</foreign> facilior <lb/>aditus ad &longs;ubruendum reliquas partes <expan abbr="pr&etail;be&ttilde;">pr&etail;betur</expan>: im&ograve; percul&longs;i defen&shy;
  
Line 6563 
Line 6545 
  
 <pb pagenum="119" xlink:href="015/01/138.jpg"/>o a, ad o c, igitur clauus e&longs;t long&egrave; potentior in comparatione ueli <lb/>d, quam f, ergo uelum d minus agit nauim, quam f. </s> <pb pagenum="119" xlink:href="015/01/138.jpg"/>o a, ad o c, igitur clauus e&longs;t long&egrave; potentior in comparatione ueli <lb/>d, quam f, ergo uelum d minus agit nauim, quam f. </s>
           <s id="id002135">Sed ut extrema <lb/>&longs;e habent, ita medium eorum comparatione, igitur malus b e uali&shy;<lb/>dior e&longs;t, multo d a, &amp; infirmior c f. </s>           <s id="id002135">Sed ut extrema <lb/>&longs;e habent, ita medium eorum comparatione, igitur malus b e uali&shy;<lb/>dior e&longs;t, multo d a, &amp; infirmior c f. </s>
           <s id="id002136">Ver&ugrave;m, ut dixi, ob &longs;itum &longs;impli&shy;<lb/>citer ualidius e&longs;t, uelum e quam f, &amp; etiam quia, ut dixi, altior &amp; <lb/>era&longs;sior &longs;olet e&longs;&longs;e, ideo multo ualidior tribus his cau&longs;is, qu&agrave;m e f: <lb/>adde quartam qu&ograve;d uelum habet maius, antiquo tempore uoca&shy;<lb/>tum acatius. </s>           <s id="id002136">Ver&ugrave;m, ut dixi, ob &longs;itum &longs;impli&shy;<lb/>citer ualidius e&longs;t, uelum e quam f, &amp; etiam quia, ut dixi, altior &amp; <lb/>cra&longs;sior &longs;olet e&longs;&longs;e, ideo multo ualidior tribus his cau&longs;is, qu&agrave;m e f: <lb/>adde quartam qu&ograve;d uelum habet maius, antiquo tempore uoca&shy;<lb/>tum acatius. </s>
           <s id="id002137">At ut etiam docui c b non e&longs;t in medio, nec &aelig;quidi&longs;tat <lb/>ab a d &amp; c f, &longs;ed in clinatur ad proram ideoque imbecillior: cum ergo <lb/>&longs;it &aelig;qualium, &amp; paulo maiorum uirium, qu&agrave;m c f, &amp; tutior, &amp; me&shy;<lb/>lius agatur per <expan abbr="clau&utilde;">clauum</expan> qu&agrave;m c f, &amp; &longs;it a d nimis iu&longs;to imbecillis, pro&shy;<lb/>pterea b e mali, &amp; ueli maximus e&longs;t u&longs;us: ade&ograve; mali nomen per an&shy;<lb/>tonoma&longs;iam de ip&longs;o &longs;impliciter intelligatur.</s>           <s id="id002137">At ut etiam docui c b non e&longs;t in medio, nec &aelig;quidi&longs;tat <lb/>ab a d &amp; c f, &longs;ed in clinatur ad proram ideoque imbecillior: cum ergo <lb/>&longs;it &aelig;qualium, &amp; paulo maiorum uirium, qu&agrave;m c f, &amp; tutior, &amp; me&shy;<lb/>lius agatur per <expan abbr="clau&utilde;">clauum</expan> qu&agrave;m c f, &amp; &longs;it a d nimis iu&longs;to imbecillis, pro&shy;<lb/>pterea b e mali, &amp; ueli maximus e&longs;t u&longs;us: ade&ograve; mali nomen per an&shy;<lb/>tonoma&longs;iam de ip&longs;o &longs;impliciter intelligatur.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
Line 6576 
Line 6558 
           <s id="id002140">Sit flabellum a b c appen&longs;um, ut &longs;olet, in a, &amp; moueatur motu </s>           <s id="id002140">Sit flabellum a b c appen&longs;um, ut &longs;olet, in a, &amp; moueatur motu </s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002141"><arrow.to.target n="marg413"/><lb/>qua&longs;i circa axem p a q in parte inferiore, &amp; a&euml;r comprehen&longs;us &longs;ub <lb/>b h k, &amp; &longs;patium &longs;it 1 m figur&aelig; nauicularis, qu&aelig; con&longs;tat e&longs;&longs;e par&shy;<lb/>tem cylindri inanis ex formatione ab Euclide &longs;cripta: nam &longs;i pro&shy;<lb/>poneretur p a q ad perpendiculum &longs;uper&longs;tans plano, fieret circum&shy;<lb/>ducta a b c &longs;uperficie, qu&aelig; e&longs;&longs;et lata &longs;uperius, &longs;icut etiam inferius <lb/><arrow.to.target n="marg414"/><lb/>cylindrus: at &longs;uperius a b tenuis e&longs;t, &amp; angu&longs;ta, ergo fiet pars cy&shy;<lb/>lindri inanis: quia non circunuoluitur, donecredeat. </s>           <s id="id002141"><arrow.to.target n="marg413"/><lb/>qua&longs;i circa axem p a q in parte inferiore, &amp; a&euml;r comprehen&longs;us &longs;ub <lb/>b h k, &amp; &longs;patium &longs;it 1 m figur&aelig; nauicularis, qu&aelig; con&longs;tat e&longs;&longs;e par&shy;<lb/>tem cylindri inanis ex formatione ab Euclide &longs;cripta: nam &longs;i pro&shy;<lb/>poneretur p a q ad perpendiculum &longs;uper&longs;tans plano, fieret circum&shy;<lb/>ducta a b c &longs;uperficie, qu&aelig; e&longs;&longs;et lata &longs;uperius, &longs;icut etiam inferius <lb/><arrow.to.target n="marg414"/><lb/>cylindrus: at &longs;uperius a b tenuis e&longs;t, &amp; angu&longs;ta, ergo fiet pars cy&shy;<lb/>lindri inanis: quia non circumuoluitur, donec redeat. </s>
           <s id="id002142">Ergo per di&shy;<lb/>cta &longs;uperius &longs;ectio illius p r q s per axem e&longs;t pars cuiu&longs;dam elly&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg415"/><lb/>p&longs;is. </s>           <s id="id002142">Ergo per di&shy;<lb/>cta &longs;uperius &longs;ectio illius p r q s per axem e&longs;t pars cuiu&longs;dam elly&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg415"/><lb/>p&longs;is. </s>
           <s id="id002143">Et &longs;ectio qu&aelig;uis plan&aelig; &longs;uperficiei &aelig;quidi&longs;tans a b cuelut tu, <lb/>item que &aelig;quidi&longs;tans axi p a q e&longs;t &longs;uperficies rectangula, quarum <lb/>una e&longs;t &longs;imilis, &amp; &aelig;qualis b h k, e&longs;t in una &longs;uperficie cum axe p a q <lb/>alia uer&ograve; e&longs;t &aelig;quidi&longs;tans eidem axi maior aut minor &aelig;quidi&longs;tanti&shy;<lb/>um, &amp; ip&longs;a laterum, at que rectangula ac &longs;i cylindrus &longs;tans axi plano <lb/>&aelig;quidi&longs;tanti &longs;ecaretur iuxta longitudinem &longs;eu altitudinem &longs;uam: <lb/>&amp; manife&longs;tum e&longs;t, quod i&longs;ta duo plana, &amp; eorum &longs;uperficies &longs;ecant <lb/>&longs;e mutu&ograve; ad rectos angulos.</s>           <s id="id002143">Et &longs;ectio qu&aelig;uis plan&aelig; &longs;uperficiei &aelig;quidi&longs;tans a b cuelut tu, <lb/>item que &aelig;quidi&longs;tans axi p a q e&longs;t &longs;uperficies rectangula, quarum <lb/>una e&longs;t &longs;imilis, &amp; &aelig;qualis b h k, e&longs;t in una &longs;uperficie cum axe p a q <lb/>alia uer&ograve; e&longs;t &aelig;quidi&longs;tans eidem axi maior aut minor &aelig;quidi&longs;tanti&shy;<lb/>um, &amp; ip&longs;a laterum, at que rectangula ac &longs;i cylindrus &longs;tans axi plano <lb/>&aelig;quidi&longs;tanti &longs;ecaretur iuxta longitudinem &longs;eu altitudinem &longs;uam: <lb/>&amp; manife&longs;tum e&longs;t, quod i&longs;ta duo plana, &amp; eorum &longs;uperficies &longs;ecant <lb/>&longs;e mutu&ograve; ad rectos angulos.</s>
         </p>         </p>
Line 6592 
Line 6574 
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002147">Quibus con&longs;titutis, qui &longs;tabunt iuxta l, &amp; m longitudines a&euml;ris <lb/>moti, &amp; loci, per quem tran&longs;it flabellum, &longs;entient magnum uentum, <lb/>quoniam cum corpus m x l ab extremis partibus &longs;it elatius a b ex&shy;<lb/>tremis, &longs;tantes, &amp; alti tangentur &agrave; uento agitato. </s>           <s id="id002147">Quibus con&longs;titutis, qui &longs;tabunt iuxta l, &amp; m longitudines a&euml;ris <lb/>moti, &amp; loci, per quem tran&longs;it flabellum, &longs;entient magnum uentum, <lb/>quoniam cum corpus m x l ab extremis partibus &longs;it elatius a b ex&shy;<lb/>tremis, &longs;tantes, &amp; alti tangentur &agrave; uento agitato. </s>
           <s id="id002148">Si uero &longs;edeant, aer <lb/>primum non attinget illos, ut etiam quia &longs;ur&longs;um pellitur non per&shy;<lb/>ueniet ad illos, im&ograve; diffugiet, ergo non refrigerabuntur. </s>           <s id="id002148">Si uero &longs;edeant, aer <lb/>primum non attinget illos, ut etiam quia &longs;ur&longs;um pellitur non per&shy;<lb/>ueniet ad illos, im&ograve; diffugiet, ergo non refrigerabuntur. </s>
           <s id="id002149">Qui uer&ograve; <lb/>&agrave; lateribus l x m <expan abbr="&longs;tab&utilde;t">&longs;tabunt</expan> hiccinde, uelut in f g, &longs;i &longs;teterint, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> refriger&aelig; <lb/><expan abbr="b&utilde;tur">buntur</expan>, quia <expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> flabellum erit in l, uel m aer de&longs;cendet, ergo fugi <lb/>et ab illis, cum autem fuerit in x, erit in loco humiliori, &amp; mouebi&shy;           <s id="id002149">Qui uer&ograve; <lb/>&agrave; lateribus l x m <expan abbr="&longs;tab&utilde;t">&longs;tabunt</expan> hiccinde, uelut in f g, &longs;i &longs;teterint, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> refrigera<lb/><expan abbr="b&utilde;tur">buntur</expan>, quia <expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> flabellum erit in l, uel m aer de&longs;cendet, ergo fugi <lb/>et ab illis, cum autem fuerit in x, erit in loco humiliori, &amp; mouebi&shy;
  
  
 <pb pagenum="120" xlink:href="015/01/139.jpg"/>tur diuer&longs;a ratione, quippe ab f in h, &amp; non ad latera, ergo ne que <lb/><figure id="id.015.01.139.1.jpg" xlink:href="015/01/139/1.jpg"/><lb/>contactu, neque motu, qui <lb/>fiet per &aelig;quidi&longs;tantem f, <lb/>&amp; g non poterunt refrige&shy;<lb/>rari. </s> <pb pagenum="120" xlink:href="015/01/139.jpg"/>tur diuer&longs;a ratione, quippe ab f in h, &amp; non ad latera, ergo ne que <lb/><figure id="id.015.01.139.1.jpg" xlink:href="015/01/139/1.jpg"/><lb/>contactu, neque motu, qui <lb/>fiet per &aelig;quidi&longs;tantem f, <lb/>&amp; g non poterunt refrige&shy;<lb/>rari. </s>
Line 6682 
Line 6664 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002186">Nam exempli gratia, cum &longs;ol e&longs;t in initio Capricorni, &amp; in C&oelig;li <lb/>medio, minima e&longs;t umbra eius diei, &amp; totius anni. </s>           <s id="id002186">Nam exempli gratia, cum &longs;ol e&longs;t in initio Capricorni, &amp; in C&oelig;li <lb/>medio, minima e&longs;t umbra eius diei, &amp; totius anni. </s>
           <s id="id002187">Cum ergo fuerit <lb/>ante meridiem, uel po&longs;t, erit umbra maior ex &longs;uppo&longs;ito &longs;ecudo um&shy;<lb/>bra meridiei: at ei &aelig;qualis poterit e&longs;&longs;e umbra meridiei alterius diei <lb/>ex primo &longs;uppo&longs;ito, ergo umbr&aelig; &aelig;quales diuer&longs;orum dierum fi&shy;<lb/>unt &longs;ub diuer&longs;o &longs;itu &longs;olis, quo &aelig;d circulum meridiei, quod erat de&shy;<lb/>mon&longs;trandum.</s>           <s id="id002187">Cum ergo fuerit <lb/>ante meridiem, uel po&longs;t, erit umbra maior ex &longs;uppo&longs;ito &longs;ecudo um&shy;<lb/>bra meridiei: at ei &aelig;qualis poterit e&longs;&longs;e umbra meridiei alterius diei <lb/>ex primo &longs;uppo&longs;ito, ergo umbr&aelig; &aelig;quales diuer&longs;orum dierum fi&shy;<lb/>unt &longs;ub diuer&longs;o &longs;itu &longs;olis, quo ad circulum meridiei, quod erat de&shy;<lb/>mon&longs;trandum.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002188"><arrow.to.target n="marg424"/></s>           <s id="id002188"><arrow.to.target n="marg424"/></s>
Line 6876 
Line 6858 
           <s id="id002260">Data regionis altitudine, &amp; loco &longs;olis proportionem gnomo&shy;<lb/>nis tam ad umbram rectam, quam uer&longs;am, uel etiam in cylindro de&shy;<lb/>terminare.</s>           <s id="id002260">Data regionis altitudine, &amp; loco &longs;olis proportionem gnomo&shy;<lb/>nis tam ad umbram rectam, quam uer&longs;am, uel etiam in cylindro de&shy;<lb/>terminare.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002261">H&etail;c e&longs;t propo&longs;itio illa pulcherrima, quam tot ambagibus tradi&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg445"/><lb/>dere antiqui cum &longs;uis analematibus, &amp; &longs;cioteris, nec tamen demon <lb/>&longs;trationem, nec rationem exactam in&longs;trumenortum con&longs;tructio&shy;<lb/>nem, qua po&longs;&longs;emus per umbras rectas uer&longs;as, &amp; cylindricas &longs;cire ad <lb/>unguem, qualis hora, &amp; minutum, &amp; &longs;ecundum diei e&longs;&longs;et quocun&shy;<lb/>que anni tempore. </s>           <s id="id002261">H&etail;c e&longs;t propo&longs;itio illa pulcherrima, quam tot ambagibus tradi&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg445"/><lb/>dere antiqui cum &longs;uis analematibus, &amp; &longs;cioteris, nec tamen demon <lb/>&longs;trationem, nec rationem exactam in&longs;trumenorum con&longs;tructio&shy;<lb/>nem, qua po&longs;&longs;emus per umbras rectas uer&longs;as, &amp; cylindricas &longs;cire ad <lb/>unguem, qualis hora, &amp; minutum, &amp; &longs;ecundum diei e&longs;&longs;et quocun&shy;<lb/>que anni tempore. </s>
           <s id="id002262">Plerique autem tam laborio&longs;&egrave; id conati &longs;unt de&shy;<lb/>mon&longs;trare, ut &longs;tudio&longs;os deterruerint ab opere: res autem ip&longs;a facil&shy;<lb/>lima e&longs;t. </s>           <s id="id002262">Plerique autem tam laborio&longs;&egrave; id conati &longs;unt de&shy;<lb/>mon&longs;trare, ut &longs;tudio&longs;os deterruerint ab opere: res autem ip&longs;a facil&shy;<lb/>lima e&longs;t. </s>
           <s id="id002263">Propo&longs;ita ergo Poli exacta altitudine &longs;olis in Meridie <lb/>declinatione addita uel detracta, habebis re&longs;iduum eius ad qua&shy;<lb/>drantem f g, &amp; &longs;imiliter habebis ex declinatione nota loci &longs;olis de&shy;<lb/>tracta &agrave; quadrante f h &amp; iuxta horam tuam, &amp; minutum multi&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg446"/><lb/>plicatum per quindecim arcum k e quare angulum f, ex quo arcum <lb/>g h, quare re&longs;iduum h l, igitur punctum umbr&etail; rect&etail;, uel uer&longs;&etail; ip&longs;i&shy;<lb/>us gnomonis ad unguem, &amp; ita con&longs;titues horologium exacti&longs;si&shy;<lb/>mum &longs;ecundum ea, qu&aelig; dixi in Corrolarijs &longs;upradictis, &amp; quia ho&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg447"/><lb/>rizon a b c d &longs;ecat &aelig;quinoctialem in <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> terr&aelig; ducta g h k, erunt <lb/>anguli b h g, &amp; k h l &etail;quales. </s>           <s id="id002263">Propo&longs;ita ergo Poli exacta altitudine &longs;olis in Meridie <lb/>declinatione addita uel detracta, habebis re&longs;iduum eius ad qua&shy;<lb/>drantem f g, &amp; &longs;imiliter habebis ex declinatione nota loci &longs;olis de&shy;<lb/>tracta &agrave; quadrante f h &amp; iuxta horam tuam, &amp; minutum multi&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg446"/><lb/>plicatum per quindecim arcum k e quare angulum f, ex quo arcum <lb/>g h, quare re&longs;iduum h l, igitur punctum umbr&etail; rect&etail;, uel uer&longs;&etail; ip&longs;i&shy;<lb/>us gnomonis ad unguem, &amp; ita con&longs;titues horologium exacti&longs;si&shy;<lb/>mum &longs;ecundum ea, qu&aelig; dixi in Corrolarijs &longs;upradictis, &amp; quia ho&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg447"/><lb/>rizon a b c d &longs;ecat &aelig;quinoctialem in <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> terr&aelig; ducta g h k, erunt <lb/>anguli b h g, &amp; k h l &etail;quales. </s>
           <s id="id002264">Igitur po&longs;ito g ortu puncti eclypti&shy;<lb/>c&aelig;, erit g b ortus amplitudo nota, &amp; ide&ograve; angulus b h g, &amp; k h l            <s id="id002264">Igitur po&longs;ito g ortu puncti eclypti&shy;<lb/>c&aelig;, erit g b ortus amplitudo nota, &amp; ide&ograve; angulus b h g, &amp; k h l
Line 6942 
Line 6924 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002291">Sint du&aelig; line&etail; a b, &amp; c d. </s>           <s id="id002291">Sint du&aelig; line&etail; a b, &amp; c d. </s>
           <s id="id002292">&amp; &longs;it c d dupla ad a b, ad datur <expan abbr="c&otilde;munis">communis</expan> <lb/><figure id="id.015.01.145.3.jpg" xlink:href="015/01/145/3.jpg"/><lb/>b e, &amp; uo cetur iuncta c d, d f dico, <lb/>quod proportio e a ad a b, e&longs;t mi&shy;<lb/>nor duplicata f c ad c d, adij cia&shy;<lb/>tur d f &aelig;qualis g f, quia ergo g d <lb/>e&longs;t dupla ad f d, ideo ad e b c d autem e&longs;t du pla ad a b, tota igitur            <s id="id002292">&amp; &longs;it c d dupla ad a b, ad datur <expan abbr="c&otilde;munis">communis</expan> <lb/><figure id="id.015.01.145.3.jpg" xlink:href="015/01/145/3.jpg"/><lb/>b e, &amp; uocetur iuncta c d, d f dico, <lb/>quod proportio e a ad a b, e&longs;t mi&shy;<lb/>nor duplicata f c ad c d, adijcia&shy;<lb/>tur d f &aelig;qualis g f, quia ergo g d <lb/>e&longs;t dupla ad f d, ideo ad e b c d autem e&longs;t dupla ad a b, tota igitur <pb pagenum="127" xlink:href="015/01/146.jpg"/>g c dupla toti e a. </s>
  
  
 <pb pagenum="127" xlink:href="015/01/146.jpg"/>g c duplatoti e a. </s> 
           <s id="id002293">quare ut g c ad g d ut e a ad e b <expan abbr="permut&atilde;do">permutando</expan>, &amp; per <lb/>euer&longs;am ut e a ad a b, ita g c ad c d, ut g c ad c d <expan abbr="c&otilde;ponitur">componitur</expan> ex g e ad <lb/>f e, &amp; f c ad c d, igitur e a ad c b componitur ex ei&longs;dem. </s>           <s id="id002293">quare ut g c ad g d ut e a ad e b <expan abbr="permut&atilde;do">permutando</expan>, &amp; per <lb/>euer&longs;am ut e a ad a b, ita g c ad c d, ut g c ad c d <expan abbr="c&otilde;ponitur">componitur</expan> ex g e ad <lb/>f e, &amp; f c ad c d, igitur e a ad c b componitur ex ei&longs;dem. </s>
           <s id="id002294">Proportio <lb/>autem g c ad f c e&longs;t minor, quam f c ad c d, igitur minor qu&agrave;m du&shy;<lb/>plicata f c ad c d. </s>           <s id="id002294">Proportio <lb/>autem g c ad f c e&longs;t minor, quam f c ad c d, igitur minor qu&agrave;m du&shy;<lb/>plicata f c ad c d. </s>
           <s id="id002295">con&longs;tat uer&ograve; ex ei&longs;dem, quod proportio c a ad a b <lb/>maior e&longs;t duplicata g c ad f c.</s>           <s id="id002295">con&longs;tat uer&ograve; ex ei&longs;dem, quod proportio c a ad a b <lb/>maior e&longs;t duplicata g c ad f c.</s>
Line 7370 
Line 7349 
           <s id="id002405">Pro relata prima ergo ponamus, ut ue&shy;<lb/>lim &lt;02&gt; relatam <expan abbr="prim&atilde;">primam</expan> 25, accipio 5 &lt;02&gt; 25 cuius &lt;02&gt; e&longs;t, ut ui&longs;um e&longs;t, 2 104/441 <lb/>&longs;imiliter &lt;02&gt; cu: 5 fuit 1 69/98 igitur reducam ad unam denominationem, <lb/>&amp; inueniam quatuor numeros in <expan abbr="c&otilde;tinua">continua</expan> proportione inter illos, <lb/>&amp; &longs;ecundus po&longs;t minimum ex illis erit &lt;02&gt; relata prima propinqui&longs;&shy;<lb/>&longs;ima 25. Quomodo uer&ograve; inueniantur facillim&egrave; illi termini, do&shy;<lb/>cui in &longs;exto libro operis perfecti.</s>           <s id="id002405">Pro relata prima ergo ponamus, ut ue&shy;<lb/>lim &lt;02&gt; relatam <expan abbr="prim&atilde;">primam</expan> 25, accipio 5 &lt;02&gt; 25 cuius &lt;02&gt; e&longs;t, ut ui&longs;um e&longs;t, 2 104/441 <lb/>&longs;imiliter &lt;02&gt; cu: 5 fuit 1 69/98 igitur reducam ad unam denominationem, <lb/>&amp; inueniam quatuor numeros in <expan abbr="c&otilde;tinua">continua</expan> proportione inter illos, <lb/>&amp; &longs;ecundus po&longs;t minimum ex illis erit &lt;02&gt; relata prima propinqui&longs;&shy;<lb/>&longs;ima 25. Quomodo uer&ograve; inueniantur facillim&egrave; illi termini, do&shy;<lb/>cui in &longs;exto libro operis perfecti.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002406">Quarta regula e&longs;t utilior, licet minus uideatur nobilis, &amp; e&longs;t &longs;un&shy;<lb/>data in hoc, quod &longs;i a b &longs;it maior c &amp; eis ad dantur b e, &amp; d f &aelig;qua&shy;<lb/>les dico, quod erit minor proportio a c ad c f, quam a b ad c d, &amp; ex <lb/>con&longs;equenti per <expan abbr="ui&atilde;">uiam</expan> fracti maior pars unius erit c fip&longs;ius a e, qu&agrave;m            <s id="id002406">Quarta regula e&longs;t utilior, licet minus uideatur nobilis, &amp; e&longs;t fun&shy;<lb/>data in hoc, quod &longs;i a b &longs;it maior c &amp; eis ad dantur b e, &amp; d f &aelig;qua&shy;<lb/>les dico, quod erit minor proportio a c ad c f, quam a b ad c d, &amp; ex <lb/>con&longs;equenti per <expan abbr="ui&atilde;">uiam</expan> fracti maior pars unius erit c f ip&longs;ius a e, qu&agrave;m <pb pagenum="135" xlink:href="015/01/154.jpg"/>c d ip&longs;ius a f ex Euclide. </s>
  
  
 <pb pagenum="135" xlink:href="015/01/154.jpg"/>c d ip&longs;ius a f ex Euclide. </s> 
           <s id="id002407">Dico ergo quod maior e&longs;t proportio a b <lb/><figure id="id.015.01.154.1.jpg" xlink:href="015/01/154/1.jpg"/><lb/>ad c d, qu&agrave;m a e ad e f, fiat d g ad quam &longs;it b c ut <lb/><arrow.to.target n="marg467"/><lb/>a b ad c d, eritque a e ad c g ut a b ad c d, minor au&shy;<lb/>tem e&longs;t a e ad c f, quam ad c g, igitur minor a e ad <lb/>c f qu&agrave;m a b ad c d quod fuit propo&longs;itum. </s>           <s id="id002407">Dico ergo quod maior e&longs;t proportio a b <lb/><figure id="id.015.01.154.1.jpg" xlink:href="015/01/154/1.jpg"/><lb/>ad c d, qu&agrave;m a e ad e f, fiat d g ad quam &longs;it b c ut <lb/><arrow.to.target n="marg467"/><lb/>a b ad c d, eritque a e ad c g ut a b ad c d, minor au&shy;<lb/>tem e&longs;t a e ad c f, quam ad c g, igitur minor a e ad <lb/>c f qu&agrave;m a b ad c d quod fuit propo&longs;itum. </s>
           <s id="id002408">Simili <lb/>ter &longs;i fuerint du&aelig; quantitates, a b &amp; c d, quarum a b &longs;it maiore, c d <lb/>autem eadem e minor, dico, qu&ograve;d dimidium aggregati a b &amp; c d <lb/>maiorem habebit proportionem ad e, qu&agrave;m c d &amp; minor, nam iun&shy;<lb/>cta b f &aelig;quali d e ad a b, ita ut f g &longs;it dimidium totius a f, q&ugrave;ia ergo <lb/><figure id="id.015.01.154.2.jpg" xlink:href="015/01/154/2.jpg"/><lb/>f g e&longs;t dimidium f a &amp; fb e&longs;t minor dimidio <lb/><arrow.to.target n="marg468"/><lb/>f a cum &longs;it minor b a, &amp; &longs;imiliter f g e&longs;t mi&shy;<lb/>nor a b, quia a b e&longs;t maior dimidio a f, quia <lb/>e&longs;t maior b f, ergo proportio g f ad c e&longs;t ma <lb/>ior quam b f ad e, ita quam c d ad e, &amp; mi&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg469"/><lb/>nor qu&agrave;m a b ad e, quod fuit propo&longs;itum. </s>           <s id="id002408">Simili <lb/>ter &longs;i fuerint du&aelig; quantitates, a b &amp; c d, quarum a b &longs;it maiore, c d <lb/>autem eadem e minor, dico, qu&ograve;d dimidium aggregati a b &amp; c d <lb/>maiorem habebit proportionem ad e, qu&agrave;m c d &amp; minor, nam iun&shy;<lb/>cta b f &aelig;quali d e ad a b, ita ut f g &longs;it dimidium totius a f, q&ugrave;ia ergo <lb/><figure id="id.015.01.154.2.jpg" xlink:href="015/01/154/2.jpg"/><lb/>f g e&longs;t dimidium f a &amp; fb e&longs;t minor dimidio <lb/><arrow.to.target n="marg468"/><lb/>f a cum &longs;it minor b a, &amp; &longs;imiliter f g e&longs;t mi&shy;<lb/>nor a b, quia a b e&longs;t maior dimidio a f, quia <lb/>e&longs;t maior b f, ergo proportio g f ad c e&longs;t ma <lb/>ior quam b f ad e, ita quam c d ad e, &amp; mi&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg469"/><lb/>nor qu&agrave;m a b ad e, quod fuit propo&longs;itum. </s>
           <s id="id002409">Quo ui&longs;o uolo &lt;02&gt; 1000 <lb/>quadratam, &amp; qu&ograve;d de quadrata dico, dico etiam de alijs radici&shy;<lb/>bus &amp; erit ex &longs;ecunda regula harum 31 39/62 &amp; quadratum erit 1000 <lb/>1521/3844. Iuxta ergo primam partem regul&aelig; 31 38/61 erit minus, &amp; in ueritate <lb/>in eo, quod fit ducendo, ut uides, &amp; hoc e&longs;t pro&shy;<lb/><figure id="id.015.01.154.3.jpg" xlink:href="015/01/154/3.jpg"/><lb/>ximum ad 11/160, multiplico igitur duplum 31 39/62, <lb/>quod e&longs;t ferm&egrave; 63 1/4 in 1/160 fient 63/160 detrahe ex <lb/>1521/3844 hoc modo, diuide 3844 per 160 exit 24   /40 <lb/>diuide 1521 per 24, exit 63 3/8, habes igitur quod <lb/>1521/3844 &longs;unt 63/160, igitur detracto 63/160 ex 63/160 nihil relinquitur, &amp; erit &lt;02&gt; exa&shy;<lb/>cta ualde 1000 hoc 31 38/61 cuius quadratum 1000 41/3421 uides breuita <lb/>tem, &amp; propinquitatem in producto differentia e&longs;t 1/100 aut parum <lb/>maius quod ad radicem comparatum cum debeat diuidi per du&shy;<lb/>plum eius erit paulo maius 1/6300. Vnde facilior e&longs;t, &amp; breuior h&aelig;c <lb/>uia qu&agrave;m per 00 ad ditus. </s>           <s id="id002409">Quo ui&longs;o uolo &lt;02&gt; 1000 <lb/>quadratam, &amp; qu&ograve;d de quadrata dico, dico etiam de alijs radici&shy;<lb/>bus &amp; erit ex &longs;ecunda regula harum 31 39/62 &amp; quadratum erit 1000 <lb/>1521/3844. Iuxta ergo primam partem regul&aelig; 31 38/61 erit minus, &amp; in ueritate <lb/>in eo, quod fit ducendo, ut uides, &amp; hoc e&longs;t pro&shy;<lb/><figure id="id.015.01.154.3.jpg" xlink:href="015/01/154/3.jpg"/><lb/>ximum ad 11/160, multiplico igitur duplum 31 39/62, <lb/>quod e&longs;t ferm&egrave; 63 1/4 in 1/160 fient 63/160 detrahe ex <lb/>1521/3844 hoc modo, diuide 3844 per 160 exit 24   /40 <lb/>diuide 1521 per 24, exit 63 3/8, habes igitur quod <lb/>1521/3844 &longs;unt 63/160, igitur detracto 63/160 ex 63/160 nihil relinquitur, &amp; erit &lt;02&gt; exa&shy;<lb/>cta ualde 1000 hoc 31 38/61 cuius quadratum 1000 41/3421 uides breuita <lb/>tem, &amp; propinquitatem in producto differentia e&longs;t 1/100 aut parum <lb/>maius quod ad radicem comparatum cum debeat diuidi per du&shy;<lb/>plum eius erit paulo maius 1/6300. Vnde facilior e&longs;t, &amp; breuior h&aelig;c <lb/>uia qu&agrave;m per 00 ad ditus. </s>
           <s id="id002410">Rur&longs;us uolo aliquid <expan abbr="adi&mtilde;ere">adimnere</expan> &amp; cum pro <lb/>pinquitate ita facio. </s>           <s id="id002410">Rur&longs;us uolo aliquid <expan abbr="adi&mtilde;ere">adimere</expan> &amp; cum pro<lb/>pinquitate ita facio. </s>
           <s id="id002411">Con&longs;idero qu&ograve;d 31 38/61 e&longs;t maius 1/6300 radice, di&shy;<lb/>uido 6300 per 62 exit 103 ferm&egrave;, neque enim curo in hoc fractiones, <lb/>multiplico ergo 103 in 38/61 &amp; habeo 3914/6283 hic denominator e&longs;t proxi&shy;<lb/>mus 6300, aufero ergo 1 ex 3914, habebo ualde proximam &lt;02&gt; 1000, <lb/>31 3913/6283 cuius quadratum e&longs;t 1000 minus 1/1048 hoc ut dixi diui&longs;um <lb/>per duplum &lt;02&gt; quod e&longs;t 63 e&longs;t omnino in&longs;en&longs;ile in radice.</s>           <s id="id002411">Con&longs;idero qu&ograve;d 31 38/61 e&longs;t maius 1/6300 radice, di&shy;<lb/>uido 6300 per 62 exit 103 ferm&egrave;, neque enim curo in hoc fractiones, <lb/>multiplico ergo 103 in 38/61 &amp; habeo 3914/6283 hic denominator e&longs;t proxi&shy;<lb/>mus 6300, aufero ergo 1 ex 3914, habebo ualde proximam &lt;02&gt; 1000, <lb/>31 3913/6283 cuius quadratum e&longs;t 1000 minus 1/1048 hoc ut dixi diui&longs;um <lb/>per duplum &lt;02&gt; quod e&longs;t 63 e&longs;t omnino in&longs;en&longs;ile in radice.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
Line 7412 
Line 7388 
           <s id="id002425">Numeros fractos ad minores in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> proportione ualde propinqua</s>           <s id="id002425">Numeros fractos ad minores in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> proportione ualde propinqua</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002426">Cum plerunque numeri fracti hab cantur per radices, ut aliquan&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg470"/><lb/>do maiores &longs;int, aut minores eo fit, ut po&longs;sint reduci ad mino&shy;<lb/>res numeros, ut melius intelligi po&longs;sint &amp; facilius tractari, &amp;            <s id="id002426">Cum plerunque numeri fracti habeantur per radices, ut aliquan&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg470"/><lb/>do maiores &longs;int, aut minores eo fit, ut po&longs;sint reduci ad mino&shy;<lb/>res numeros, ut melius intelligi po&longs;sint &amp; facilius tractari, &amp;
  
  
 <pb pagenum="137" xlink:href="015/01/156.jpg"/>cum hoc &longs;it exactior illa pars exemplum, ergo habeo 2 3829/12566, quem <lb/>uolo certa ratione ad minores diui&longs;iones deducere. </s> <pb pagenum="137" xlink:href="015/01/156.jpg"/>cum hoc &longs;it exactior illa pars exemplum, ergo habeo 2 3829/12566, quem <lb/>uolo certa ratione ad minores diui&longs;iones deducere. </s>


Legend:
Removed from v.1.10 
changed lines
 Added in v.1.15