Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to carda_propo_015_la_1570.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

Colored diff for /texts/archimedes/xml/carda_propo_015_la_1570.xml between version 1.11 and 1.27

version 1.11, 2004/02/05 17:04:23 version 1.27, 2004/04/06 17:42:16
Line 4534 
Line 4534 
           <s id="id001162"><margin.target id="marg237"/>7</s>           <s id="id001162"><margin.target id="marg237"/>7</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001163">Si in parabole contingente ad diametrum ducta ex alio puncto <lb/>ei &aelig;quidi&longs;tans ducatur ex ip&longs;a &longs;ectione, ubi iterum &longs;ecat &longs;ectionem/&gt;<lb/>intercepta per &aelig;qualia diuidetur linea &agrave; puncto contingentis dia&shy;</s>           <s id="id001163">Si in parabole contingente ad diametrum ducta ex alio puncto <lb/>ei &aelig;quidi&longs;tans ducatur ex ip&longs;a &longs;ectione, ubi iterum &longs;ecat &longs;ectionem <lb/>intercepta per &aelig;qualia diuidetur linea &agrave; puncto contingentis dia&shy;</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001164"><arrow.to.target n="marg238"/><lb/>metro &aelig;quidi&longs;tanti ducta. </s>           <s id="id001164"><arrow.to.target n="marg238"/><lb/>metro &aelig;quidi&longs;tanti ducta. </s>
Line 4558 
Line 4558 
  
  
 <pb pagenum="62" xlink:href="015/01/081.jpg"/><arrow.to.target n="marg248"/><lb/>miles, &longs;ed unam per&longs;&aelig;pe in utri&longs; que e&longs;&longs;e uult. </s> <pb pagenum="62" xlink:href="015/01/081.jpg"/><arrow.to.target n="marg248"/><lb/>miles, &longs;ed unam per&longs;&aelig;pe in utri&longs; que e&longs;&longs;e uult. </s>
           <s id="id001179">Sed &amp; hoc Archime&shy;<lb/>des dicere uidetur: line&aelig; duct&aelig; &agrave; uertice coni&longs;caleni ad perpendi&shy;<lb/>culum &longs;uper ba&longs;es &longs;ingulas omnium triangulorum per axem/&gt; coni <lb/>tran&longs;euntium in peripheriam unius circuli cadunt.</s>           <s id="id001179">Sed &amp; hoc Archime&shy;<lb/>des dicere uidetur: line&aelig; duct&aelig; &agrave; uertice coni&longs;caleni ad perpendi&shy;<lb/>culum &longs;uper ba&longs;es &longs;ingulas omnium triangulorum per axem coni <lb/>tran&longs;euntium in peripheriam unius circuli cadunt.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id001180"><margin.target id="marg238"/>8</s>           <s id="id001180"><margin.target id="marg238"/>8</s>
Line 4630 
Line 4630 
           <s id="id001203">Propo&longs;itio &longs;eptuage&longs;imaprima.</s>           <s id="id001203">Propo&longs;itio &longs;eptuage&longs;imaprima.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001204">Proportionem leuitatis ponderis per uirgam torcularem attra&shy;<lb/>cti ad rectam &longs;u&longs;penfionem inuenire.</s>           <s id="id001204">Proportionem leuitatis ponderis per uirgam torcularem attra&shy;<lb/>cti ad rectam &longs;u&longs;pen&longs;ionem inuenire.</s>
         </p>         </p>
         <figure id="id.015.01.082.1.jpg" xlink:href="015/01/082/1.jpg"/>         <figure id="id.015.01.082.1.jpg" xlink:href="015/01/082/1.jpg"/>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001205">Sit torcularis uirga, cuius &longs;pir&aelig; a b per circui&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg252"/><lb/>tum &longs;int centupl&aelig; ad altitudinem a b, &amp; axis d c <lb/><arrow.to.target n="marg253"/><lb/>&longs;emidiametro b c centupla, &amp; quoniam per &longs;upe&shy;<lb/>rius a&longs;&longs;umpta, qualis e&longs;t proportio &longs;patij ad &longs;pa&shy;<lb/>tium, talis leuitatis ad <expan abbr="leuitat&etilde;">leuitatem</expan>, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> e pondus a&longs;cen <lb/>dens per a b leuius quam per b <expan abbr="crect&atilde;">crectam</expan> centuplo, et <lb/>&longs;imiliter cum circuitus b c, &amp; d c &longs;int in eodem tem <lb/>pore, &amp; circuitus d c, &longs;it centuplus ad &longs;piralem b c <lb/>per demon&longs;trata ab Euclide, ergo e erit centuplo <lb/>leuius circum ductum per d qu&agrave;m b, &longs;ed per b circumductum cen&shy;<lb/>tuplo leuius e&longs;t, qu&agrave;m per rectam, igitur e ponderat folum particu&shy;<lb/>lam ex decem millibus recti ponderis.</s>           <s id="id001205">Sit torcularis uirga, cuius &longs;pir&aelig; a b per circui&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg252"/><lb/>tum &longs;int centupl&aelig; ad altitudinem a b, &amp; axis d c <lb/><arrow.to.target n="marg253"/><lb/>&longs;emidiametro b c centupla, &amp; quoniam per &longs;upe&shy;<lb/>rius a&longs;&longs;umpta, qualis e&longs;t proportio &longs;patij ad &longs;pa&shy;<lb/>tium, talis leuitatis ad <expan abbr="leuitat&etilde;">leuitatem</expan>, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> e pondus a&longs;cen<lb/>dens per a b leuius quam per b <expan abbr="crect&atilde;">c rectam</expan> centuplo, et <lb/>&longs;imiliter cum circuitus b c, &amp; d c &longs;int in eodem tem<lb/>pore, &amp; circuitus d c, &longs;it centuplus ad &longs;piralem b c <lb/>per demon&longs;trata ab Euclide, ergo e erit centuplo <lb/>leuius circum ductum per d qu&agrave;m b, &longs;ed per b circumductum cen&shy;<lb/>tuplo leuius e&longs;t, qu&agrave;m per rectam, igitur e ponderat &longs;olum particu&shy;<lb/>lam ex decem millibus recti ponderis.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id001206"><margin.target id="marg252"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>m.</s>           <s id="id001206"><margin.target id="marg252"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>m.</s>
Line 4750 
Line 4750 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001245"><arrow.to.target n="marg265"/><lb/>uitas ictus, ponderis, fractura, mollities eius, quodicitur, mollities <lb/>eius, quod excipit ictum, motus eiu&longs;dem, &amp; figura lata, &amp; in&aelig;qua&shy;<lb/>lis. </s>           <s id="id001245"><arrow.to.target n="marg265"/><lb/>uitas ictus, ponderis, fractura, mollities eius, quodicitur, mollities <lb/>eius, quod excipit ictum, motus eiu&longs;dem, &amp; figura lata, &amp; in&aelig;qua&shy;<lb/>lis. </s>
           <s id="id001246">Durities ergo, quatenus fractur&aelig; opponitur, aliud e&longs;t, quam ut <lb/>molliciei: &amp; utra que e&longs;t cau&longs;a, qu&aelig; augetictum, ut reliqu&aelig; <lb/> oppo&longs;it&aelig; minuunt, dicemus autem de his inferius.</s>           <s id="id001246">Durities ergo, quatenus fractur&aelig; opponitur, aliud e&longs;t, quam ut <lb/>mollitiei: &amp; utra que e&longs;t cau&longs;a, qu&aelig; auget ictum, ut reliqu&aelig; <lb/> oppo&longs;it&aelig; minuunt, dicemus autem de his inferius.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id001247"><margin.target id="marg265"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}. 9.</s>           <s id="id001247"><margin.target id="marg265"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}. 9.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001248">Propo&longs;itio &longs;eptuage&longs;imaquints.</s>           <s id="id001248">Propo&longs;itio &longs;eptuage&longs;ima quinta.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001249">Proportionem immoti in aqua ad immotum in terra in excipien <lb/>do ictum inuenire.</s>           <s id="id001249">Proportionem immoti in aqua ad immotum in terra in excipien <lb/>do ictum inuenire.</s>
Line 4808 
Line 4808 
         <figure id="id.015.01.085.1.jpg" xlink:href="015/01/085/1.jpg"/>         <figure id="id.015.01.085.1.jpg" xlink:href="015/01/085/1.jpg"/>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001273">Sit ergo ut a b nauis tangat ro&longs;tro b c &longs;ic ut <lb/>diffugiat, erit hypomochlium c, &amp; &longs;i tangat <lb/>e f hypomochlium e&longs;t in d dupla, ergo e&longs;t c b <lb/>ip&longs;i d e, igitur ictus duplo minor excipitur &agrave; <lb/>c b qu&agrave;m ef. </s>           <s id="id001273">Sit ergo ut a b nauis tangat ro&longs;tro b c &longs;ic ut <lb/>diffugiat, erit hypomochlium c, &amp; &longs;i tangat <lb/>e f hypomochlium e&longs;t in d dupla, ergo e&longs;t c b <lb/>ip&longs;i d e, igitur ictus duplo minor excipitur &agrave; <lb/>c b qu&agrave;m ef. </s>
           <s id="id001274">E&longs;t etiam tempus long&egrave; maius, <lb/>quo excipit ictum ef, qu&agrave;m b c: &longs;tatim enim di&longs;cedit b c occurrit que<lb/>alijs partibus, in c f autem impingit, &amp; angulus a d c e&longs;t long&egrave; ma&shy;<lb/>ior recto, qu&agrave;m a b f: ob h&aelig;c igitur long&egrave; maior e&longs;t ictus c f qu&agrave;m <lb/>b c: uocant autem hoc declinationem.</s>           <s id="id001274">E&longs;t etiam tempus long&egrave; maius, <lb/>quo excipit ictum ef, qu&agrave;m b c: &longs;tatim enim di&longs;cedit b c occurritque<lb/>aliis partibus, in c f autem impingit, &amp; angulus a d c e&longs;t long&egrave; ma&shy;<lb/>ior recto, qu&agrave;m a b f: ob h&aelig;c igitur long&egrave; maior e&longs;t ictus c f qu&agrave;m <lb/>b c: uocant autem hoc declinationem.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001275">Propo&longs;itio &longs;eptuage&longs;ima&longs;eptima.</s>           <s id="id001275">Propo&longs;itio &longs;eptuage&longs;ima&longs;eptima.</s>
Line 4823 
Line 4823 
           <s id="id001278"><margin.target id="marg271"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>           <s id="id001278"><margin.target id="marg271"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001279">C&ugrave;m uentus fertur ad puppim rect&agrave;, naui&longs;q&uacute;e gubernaculum di            <s id="id001279">C&ugrave;m uentus fertur ad puppim rect&agrave;, naui&longs;q&uacute;e gubernaculum di<pb pagenum="67" xlink:href="015/01/086.jpg"/>rigitur, tendunturq&uacute;e uela ac expanduntur &longs;umma in parte mali, <lb/>tunc motus e&longs;t ueloci&longs;simus: fingamus autem, quod omnia ad <lb/>idem tendant pr&aelig;ter uentum, qui non directus &longs;it ad puppim, &longs;ed <lb/>&agrave; latere, ut uides, &amp; temo &longs;itin contrarium tantundem directus, &amp; <lb/>&longs;upponamus pro nunc, quod uelum &longs;it &longs;olum in anteriore parte <lb/>nauis, nam &longs;ecus e&longs;&longs;et nimis magna differentia, <lb/><figure id="id.015.01.086.1.jpg" xlink:href="015/01/086/1.jpg"/><lb/>quod nauis una ageretur tribus malis alia una: <lb/>Qu&aelig;ritur igitur proportio motus b c ad mo&shy;<lb/>tum d e: fiat ergo c f &aelig;qualis e g, ita ut f angulus <lb/>rectus &longs;it, &amp; manife&longs;tum e&longs;t, quod h c maior e&longs;t <lb/>c f, cum ergo angulus f rectus &longs;it, quanto maior <lb/>erit angulus h c f, tanto maior erit proportio h c <lb/>ad c f, quod e&longs;t primum a, i&nacute;de noto angulo h c f <lb/>per ea, qu&aelig; tradita &longs;unt ab A&longs;trologis de &longs;inu &amp; <lb/>arcu erit nota proportio c h ad c f, ideo ad e g <lb/>fiat ergo c k &aelig;qualis c h, igitur c k erit maior e g, &longs;i ergo perambula&shy;<lb/>bit &aelig;qualiter c, ut c h, erit temporis motus e g ad motum e f, ut c k <lb/>ad c f, igitur cum nota &longs;it c k, e&longs;t enim &aelig;qualis c h, erit temporis ad <lb/>tempus proportio nota. </s>
  
  
 <pb pagenum="67" xlink:href="015/01/086.jpg"/>rigitur, tendunturq&uacute;e uela ac expanduntur &longs;umma in parte mali, <lb/>tunc motus e&longs;t ueloci&longs;simus: fingamus autem, quod omnia ad <lb/>idem tendant pr&aelig;ter uentum, qui non directus &longs;it ad puppim, &longs;ed <lb/>&agrave; latere, ut uides, &amp; temo &longs;itin contrarium tantundem directus, &amp; <lb/>&longs;upponamus pro nune, quod uelum &longs;it &longs;olum in anteriore parte <lb/>nauis, nam &longs;ecus e&longs;&longs;et nimis magna differentia, <lb/><figure id="id.015.01.086.1.jpg" xlink:href="015/01/086/1.jpg"/><lb/>quod nauis una ageretur tribus malis alia una: <lb/>Qu&aelig;ritur igitur proportio motus b c ad mo&shy;<lb/>tum d e: fiat ergo c f &aelig;qualis e g, ita ut f angulus <lb/>rectus &longs;it, &amp; manife&longs;tum e&longs;t, quod h c maior e&longs;t <lb/>c f, cum ergo angulus f rectus &longs;it, quanto maior <lb/>erit angulus h c f, tanto maior erit proportio h c <lb/>ad c f, quod e&longs;t primum a, i&nacute;de noto angulo h c f <lb/>per ea, qu&aelig; tradita &longs;unt ab A&longs;trologis de &longs;inu &amp; <lb/>arcu erit nota proportio c h ad c f, ideo ad e g <lb/>fiat ergo c k &aelig;qualis c h, igitur c k erit maior e g, &longs;i ergo perambula&shy;<lb/>bit &aelig;qualiter c, ut c h, erit temporis motus e g ad motum e f, ut c k <lb/>ad c f, igitur cum nota &longs;it c k, e&longs;t enim &aelig;qualis c h, erit temporis ad <lb/>tempus proportio nota. </s> 
           <s id="id001280">Quod autem in &aelig;quali tempore mouebi&shy;<lb/>tur nauis per c k &amp; h c patet ex a&longs;&longs;umpto inferius declarando.</s>           <s id="id001280">Quod autem in &aelig;quali tempore mouebi&shy;<lb/>tur nauis per c k &amp; h c patet ex a&longs;&longs;umpto inferius declarando.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
Line 4962 
Line 4959 
  
  
 <pb pagenum="71" xlink:href="015/01/090.jpg"/>tem &longs;ubmergeretur. </s> <pb pagenum="71" xlink:href="015/01/090.jpg"/>tem &longs;ubmergeretur. </s>
           <s id="id001339">Secundum ne pre&longs;&longs;a in parte anteriore dif&shy;<lb/>ficilius aquas di&longs;&longs;ecaret, &amp; ob id longe tardiu, moueretur. </s>           <s id="id001339">Secundum ne pre&longs;&longs;a in parte anteriore dif&shy;<lb/>ficilius aquas di&longs;&longs;ecaret, &amp; ob id longe tardius, moueretur. </s>
           <s id="id001340">Pro&shy;<lb/>pter h&aelig;c duo incommoda igitur malus etiam &longs;i unicus e&longs;&longs;et <lb/>&lpar;quod uulgati&longs;simum maloribus no&longs;tris &verbar;fuit&rpar; in parte magis <lb/>pror&aelig; proxima locabatur &agrave; gubernatoribus, ut e&longs;&longs;et qua&longs;i in trien <lb/>te &agrave; ro&longs;tro in be&longs;&longs;e &agrave; puppi: Rarum fuit, &amp; memorabile, quod nunc <lb/>pa&longs;sim habet olim Antigoni <foreign lang="greek">triame/ou&amp;</foreign> 1, uelorum trium: quorum <lb/>po&longs;tremum Epidromus ut ip&longs;a uoce intelligamus non fui&longs;&longs;e ue&shy;<lb/>lum in malo ip&longs;o medio, &longs;ed in puppi con&longs;titutum. </s>           <s id="id001340">Pro&shy;<lb/>pter h&aelig;c duo incommoda igitur malus etiam &longs;i unicus e&longs;&longs;et <lb/>&lpar;quod uulgati&longs;simum maioribus no&longs;tris &verbar;fuit&rpar; in parte magis <lb/>pror&aelig; proxima locabatur &agrave; gubernatoribus, ut e&longs;&longs;et qua&longs;i in trien<lb/>te &agrave; ro&longs;tro in be&longs;&longs;e &agrave; puppi: Rarum fuit, &amp; memorabile, quod nunc <lb/>pa&longs;sim habet olim Antigoni <foreign lang="greek">triame/ou&amp;</foreign> 1, uelorum trium: quorum <lb/>po&longs;tremum Epidromus ut ip&longs;a uoce intelligamus non fui&longs;&longs;e ue&shy;<lb/>lum in malo ip&longs;o medio, &longs;ed in puppi con&longs;titutum. </s>
           <s id="id001341">Cau&longs;a Dolonis <lb/>inferius exponetur: quod autem e&longs;&longs;et paruum, &amp; omnium mini&shy;<lb/>mum, ut nauis &longs;acile ab eo inuerteretur. </s>           <s id="id001341">Cau&longs;a Dolonis <lb/>inferius exponetur: quod autem e&longs;&longs;et paruum, &amp; omnium mini&shy;<lb/>mum, ut nauis facile ab eo inuerteretur. </s>
           <s id="id001342">Vnde etiam nunc minus <lb/>minime habent tam quantitate, quam etiam altitudine, quod uo&shy;<lb/>cant Trinehetum, &longs;olum enim &longs;u&longs;tinet nauim, qu&aelig; &agrave; uentis, uel un&shy;<lb/>dis mergi &longs;olet: ab undis ubi humilior e&longs;t, &agrave; uentis &agrave; lateribus, et an&shy;<lb/>teriore parte. </s>           <s id="id001342">Vnde etiam nunc minus <lb/>minime habent tam quantitate, quam etiam altitudine, quod uo&shy;<lb/>cant Trinehetum, &longs;olum enim &longs;u&longs;tinet nauim, qu&aelig; &agrave; uentis, uel un&shy;<lb/>dis mergi &longs;olet: ab undis ubi humilior e&longs;t, &agrave; uentis &agrave; lateribus, et an&shy;<lb/>teriore parte. </s>
           <s id="id001343">Vnde humile, &amp; exiguum uelum efficit, ut nauis ante&shy;<lb/>riore parte leuis, nec mergatur prona &agrave; uentis, nec aquas ea exci&shy;<lb/>piat, nec tamen impelli pote&longs;t nauis in &longs;copulos, nec euerti ob cau&shy;<lb/>&longs;as dictas: ob qu&aelig; in magnis tempe&longs;tatibus hoc ip&longs;o duntaxat uti <lb/>&longs;olent. </s>           <s id="id001343">Vnde humile, &amp; exiguum uelum efficit, ut nauis ante&shy;<lb/>riore parte leuis, nec mergatur prona &agrave; uentis, nec aquas ea exci&shy;<lb/>piat, nec tamen impelli pote&longs;t nauis in &longs;copulos, nec euerti ob cau&shy;<lb/>&longs;as dictas: ob qu&aelig; in magnis tempe&longs;tatibus hoc ip&longs;o duntaxat uti <lb/>&longs;olent. </s>
           <s id="id001344">Quod et&longs;i nimium &longs;&aelig;uierint, etiam illud demittunt, &amp; &longs;i <lb/>fieri pote&longs;t, etiam malum ip&longs;am quamuis &longs;ine uelo &longs;it. </s>           <s id="id001344">Quod et&longs;i nimium &longs;&aelig;uierint, etiam illud demittunt, &amp; &longs;i <lb/>fieri pote&longs;t, etiam malum ip&longs;am quamuis &longs;ine uelo &longs;it. </s>
Line 4977 
Line 4974 
           <s id="id001351">Vltimo loco, qu&aelig; qua&longs;i medi&aelig;, ante quidem <lb/>tenues, p&ograve;&longs;t latiores ad uelocem cur&longs;um, &amp; ferendum onera apt&aelig;, <lb/>&amp; humiles altis: &amp; leui ex ligno. </s>           <s id="id001351">Vltimo loco, qu&aelig; qua&longs;i medi&aelig;, ante quidem <lb/>tenues, p&ograve;&longs;t latiores ad uelocem cur&longs;um, &amp; ferendum onera apt&aelig;, <lb/>&amp; humiles altis: &amp; leui ex ligno. </s>
           <s id="id001352">Sed nos de uelorum uarieta&shy;<lb/>te loquimur, non ea&apos;, qu&aelig; ad malos pertinet. </s>           <s id="id001352">Sed nos de uelorum uarieta&shy;<lb/>te loquimur, non ea&apos;, qu&aelig; ad malos pertinet. </s>
           <s id="id001353">Con&longs;tat enim me&shy;<lb/>dio loco plus mouere, quam in extremis, ut infr&agrave; docebi&shy;<lb/>mus. </s>           <s id="id001353">Con&longs;tat enim me&shy;<lb/>dio loco plus mouere, quam in extremis, ut infr&agrave; docebi&shy;<lb/>mus. </s>
           <s id="id001354">Antiquo enim tempore opus non fuit malorum mul&shy;<lb/>titudine, quoniam &longs;yderibus uias dirigebant ob id non ad <lb/>amu&longs;sim, quoniam linea dirigi non poterat maxim&egrave; ob mo&shy;<lb/>tus obliquitatem in circulo ui&longs;us: ide&ograve; mali multi confu&shy;<lb/>&longs;ionem in cur&longs;u, &amp; impedimentum in naui, maiu&longs;q&uacute;e pericu&shy;<lb/>lum attuli&longs;&longs;ent. </s>           <s id="id001354">Antiquo enim tempore opus non fuit malorum mul&shy;<lb/>titudine, quoniam &longs;ijderibus uias dirigebant ob id non ad <lb/>amu&longs;sim, quoniam linea dirigi non poterat maxim&egrave; ob mo&shy;<lb/>tus obliquitatem in circulo ui&longs;us: ide&ograve; mali multi confu&shy;<lb/>&longs;ionem in cur&longs;u, &amp; impedimentum in naui, maiu&longs;q&uacute;e pericu&shy;<lb/>lum attuli&longs;&longs;ent. </s>
           <s id="id001355">At nunc inuenta pyxide, &amp; lapidis Her&shy;           <s id="id001355">At nunc inuenta pyxide, &amp; lapidis Her&shy;
  
  
 <pb pagenum="72" xlink:href="015/01/091.jpg"/>culei auxilio pluribus locis uela di&longs;po&longs;ita melius dirigunt iter, ut <lb/>qua&longs;i cra&longs;&longs;a minerua depictum, &amp; pote&longs;tate deformatum, ad amu&longs;&shy;<lb/>&longs;im contrahant. </s> <pb pagenum="72" xlink:href="015/01/091.jpg"/>culei auxilio pluribus locis uela di&longs;po&longs;ita melius dirigunt iter, ut <lb/>qua&longs;i cra&longs;&longs;a minerua depictum, &amp; pote&longs;tate deformatum, ad amu&longs;&shy;<lb/>&longs;im contrahant. </s>
           <s id="id001356">Motus ergo magnitudo non &longs;impliciter con&longs;tat, <lb/>&longs;ed comparatione &longs;uper&longs;iciei ueli ad uelum longitudine quidem, </s>           <s id="id001356">Motus ergo magnitudo non &longs;impliciter con&longs;tat, <lb/>&longs;ed comparatione &longs;uperficiei ueli ad uelum longitudine quidem, </s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001357"><arrow.to.target n="marg285"/><lb/>ac latitudine conflata per multiplicationem. </s>           <s id="id001357"><arrow.to.target n="marg285"/><lb/>ac latitudine conflata per multiplicationem. </s>
Line 5042 
Line 5039 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001380">Non me later Ari&longs;totelem exi&longs;timare centrum mundi e&longs;&longs;e cen&shy;<lb/>trum terr&aelig; illudque proba&longs;&longs;e, quod tamen ex demon&longs;tratione no&longs;tra <lb/>mathematica apparet nunc&longs;ubijciam, &amp; quid ad illius rationes di&shy;<lb/>cendum &longs;it, ali&acirc;s etiam dicendum erit: nam liber hic, ut mathemati&shy;<lb/>ca decet, e&longs;&longs;e debet ab omnibus contentionibus ab&longs;olutus. </s>           <s id="id001380">Non me later Ari&longs;totelem exi&longs;timare centrum mundi e&longs;&longs;e cen&shy;<lb/>trum terr&aelig; illudque proba&longs;&longs;e, quod tamen ex demon&longs;tratione no&longs;tra <lb/>mathematica apparet nunc&longs;ubijciam, &amp; quid ad illius rationes di&shy;<lb/>cendum &longs;it, ali&acirc;s etiam dicendum erit: nam liber hic, ut mathemati&shy;<lb/>ca decet, e&longs;&longs;e debet ab omnibus contentionibus ab&longs;olutus. </s>
           <s id="id001381">Con&shy;<lb/>&longs;tat &longs;an&egrave; non e&longs;&longs;e propriam uim lapidis illius, ut qui non &longs;it circum&shy;<lb/>&longs;criptus &longs;ed fru&longs;tulum quoduis id pote&longs;t, neque per &longs;e, &longs;ed in ferro &amp; <lb/>pendulo, nec fieri pote&longs;t, ut &longs;it illius <expan abbr="t&atilde;quam">tanquam</expan> &longs;peciei unius lapidum, <lb/>&longs;ed qua&longs;i perfect&aelig; portionis cuiu&longs;dam generis terr&aelig;, qu&aelig; ab&longs;olu&shy;<lb/>ta &longs;it, cuius indicium e&longs;t illius copia, neque enim ullibi non inuenitur, <lb/>&amp; ubi ferrum effoditur, ut in Ilua In&longs;ula Tyrrheno mari, e&longs;t ergo fer <lb/><figure id="id.015.01.092.1.jpg" xlink:href="015/01/092/1.jpg"/><lb/>ri uis terr&aelig; marit&aelig;, qu&aelig; perfecta in &longs;uo ge&shy;<lb/>nere, ubi uim f&oelig;cundam acceperit &agrave; ma&longs;cu&shy;<lb/>lo &longs;cilicet Herculeo lapide, qu&aelig;rit primum <lb/>ut de&longs;cendat, ubi hoc non po&longs;sit <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> qu&aelig;&shy;<lb/>rit, ut quie&longs;cere po&longs;sit. </s>           <s id="id001381">Con&shy;<lb/>&longs;tat &longs;an&egrave; non e&longs;&longs;e propriam uim lapidis illius, ut qui non &longs;it circum&shy;<lb/>&longs;criptus &longs;ed fru&longs;tulum quoduis id pote&longs;t, neque per &longs;e, &longs;ed in ferro &amp; <lb/>pendulo, nec fieri pote&longs;t, ut &longs;it illius <expan abbr="t&atilde;quam">tanquam</expan> &longs;peciei unius lapidum, <lb/>&longs;ed qua&longs;i perfect&aelig; portionis cuiu&longs;dam generis terr&aelig;, qu&aelig; ab&longs;olu&shy;<lb/>ta &longs;it, cuius indicium e&longs;t illius copia, neque enim ullibi non inuenitur, <lb/>&amp; ubi ferrum effoditur, ut in Ilua In&longs;ula Tyrrheno mari, e&longs;t ergo fer <lb/><figure id="id.015.01.092.1.jpg" xlink:href="015/01/092/1.jpg"/><lb/>ri uis terr&aelig; marit&aelig;, qu&aelig; perfecta in &longs;uo ge&shy;<lb/>nere, ubi uim fecundam acceperit &agrave; ma&longs;cu&shy;<lb/>lo &longs;cilicet Herculeo lapide, qu&aelig;rit primum <lb/>ut de&longs;cendat, ubi hoc non po&longs;sit <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> qu&aelig;&shy;<lb/>rit, ut quie&longs;cere po&longs;sit. </s>
           <s id="id001382">Vt ergo quie&longs;cat &agrave; <lb/>motu c&oelig;li qui e&longs;t ab Oriente in Occiden&shy;<lb/>tem iuxta axis c&oelig;li &longs;itum &longs;e dirigit, quod <lb/>ille &longs;olus quie&longs;cat in &longs;uo motu, uel &longs;altem <lb/>tardi&longs;sim&egrave; moueatur: indicio e&longs;t quod &longs;i <lb/>extra &longs;itum illum acus ferrea imbuta eo lapide ponatur, &longs;tatim tre&shy;<lb/>mit uchementer, ade&ograve; ut nec momento ullo con&longs;i&longs;tat, &longs;ed mi&longs;er&egrave; &amp; <lb/>grauiter torqueri uideatur, non ergo quod &longs;entiat polorum locum <lb/>qui tantum abe&longs;t ab illa, ut nec ab homine perito mathematicarum, <lb/>&longs;ed quod uix illa c&oelig;li &longs;entiatur circa centrum mundi. </s>           <s id="id001382">Vt ergo quie&longs;cat &agrave; <lb/>motu c&oelig;li qui e&longs;t ab Oriente in Occiden&shy;<lb/>tem iuxta axis c&oelig;li &longs;itum &longs;e dirigit, quod <lb/>ille &longs;olus quie&longs;cat in &longs;uo motu, uel &longs;altem <lb/>tardi&longs;sim&egrave; moueatur: indicio e&longs;t quod &longs;i <lb/>extra &longs;itum illum acus ferrea imbuta eo lapide ponatur, &longs;tatim tre&shy;<lb/>mit uehementer, ade&ograve; ut nec momento ullo con&longs;i&longs;tat, &longs;ed mi&longs;er&egrave; &amp; <lb/>grauiter torqueri uideatur, non ergo quod &longs;entiat polorum locum <lb/>qui tantum abe&longs;t ab illa, ut nec ab homine perito mathematicarum, <lb/>&longs;ed quod uix illa c&oelig;li &longs;entiatur circa centrum mundi. </s>
           <s id="id001383">Cuius indi&shy;<lb/>cio e&longs;t Oceani maris, aquarum fluxus &amp; refluxus. </s>           <s id="id001383">Cuius indi&shy;<lb/>cio e&longs;t Oceani maris, aquarum fluxus &amp; refluxus. </s>
           <s id="id001384">Duos ergo ha&shy;<lb/>bet motus terra perfecta, &longs;eu ferrum lapide Herculeo <expan abbr="imbut&utilde;">imbutum</expan> &longs;ub&shy;<lb/>ordinatos imperfectum perfecto: perfectus e&longs;t, ut de&longs;cendat ad cen <lb/>trum terr&aelig;, ut ibi quie&longs;cat: imperfectum, cum &agrave; perfecto prohibe&shy;<lb/>tur, ut quie&longs;cat &longs;altem extra centrum cum in clinatione ad centrum, <lb/>et hoc fiet &longs;i &longs;ecundum longitudinem acus dirigatur per axem mun <lb/>di, cum &longs;itu tamen de&longs;cen&longs;ui ad terr&aelig; centrum proximiore, ut &longs;&aelig;pi&shy;<lb/>us &longs;uperius declarauimus, dum de motu grauium &amp; pr&aelig;cipu&egrave; li&shy;<lb/>br&aelig;, &amp; centro grauitatis loqueremur. </s>           <s id="id001384">Duos ergo ha&shy;<lb/>bet motus terra perfecta, &longs;eu ferrum lapide Herculeo <expan abbr="imbut&utilde;">imbutum</expan> &longs;ub&shy;<lb/>ordinatos imperfectum perfecto: perfectus e&longs;t, ut de&longs;cendat ad cen <lb/>trum terr&aelig;, ut ibi quie&longs;cat: imperfectum, cum &agrave; perfecto prohibe&shy;<lb/>tur, ut quie&longs;cat &longs;altem extra centrum cum in clinatione ad centrum, <lb/>et hoc fiet &longs;i &longs;ecundum longitudinem acus dirigatur per axem mun <lb/>di, cum &longs;itu tamen de&longs;cen&longs;ui ad terr&aelig; centrum proximiore, ut &longs;&aelig;pi&shy;<lb/>us &longs;uperius declarauimus, dum de motu grauium &amp; pr&aelig;cipu&egrave; li&shy;<lb/>br&aelig;, &amp; centro grauitatis loqueremur. </s>
           <s id="id001385">Quibus demon&longs;tratis tum <lb/>experimento tum ratione &agrave; Fortunio Affaytato Cremonen&longs;i Me&shy;<lb/>dico, cum per h&aelig;c po&longs;tmodum cogeretur fateri acum ad polum            <s id="id001385">Quibus demon&longs;tratis tum <lb/>experimento tum ratione &agrave; Fortunio Affaytato Cremonen&longs;i Me&shy;<lb/>dico, cum per h&aelig;c po&longs;tmodum cogeretur fateri acum ad polum
Line 5073 
Line 5070 
           <s id="id001398"><margin.target id="marg293"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>           <s id="id001398"><margin.target id="marg293"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001399">Sit aurum a, &amp; liquor b, qu&aelig; repleant uas c, &amp; <lb/>pondus amborum &longs;it librarum quadraginta, &amp; <lb/><figure id="id.015.01.093.1.jpg" xlink:href="015/01/093/1.jpg"/><lb/>uas repletum liquore &longs;olo &longs;it librarum xxix, au&shy;<lb/>rum autem &longs;it ponderis librarum xij, igitur reli&shy;<lb/>quum erit ponderis xxviij, differentia ergo ua&shy;<lb/>&longs;is pleni, &amp; non pleni liquore e&longs;t libra una, pon&shy;<lb/>dus auri e&longs;t librarum duodecim: dico quod au&shy;<lb/>ri pondus e&longs;t duode cuplum ponderi liquoris, &amp;            <s id="id001399">Sit aurum a, &amp; liquor b, qu&aelig; repleant uas c, &amp; <lb/>pondus amborum &longs;it librarum quadraginta, &amp; <lb/><figure id="id.015.01.093.1.jpg" xlink:href="015/01/093/1.jpg"/><lb/>uas repletum liquore &longs;olo &longs;it librarum xxix, au&shy;<lb/>rum autem &longs;it ponderis librarum xij, igitur reli&shy;<lb/>quum erit ponderis xxviij, differentia ergo ua&shy;<lb/>&longs;is pleni, &amp; non pleni liquore e&longs;t libra una, pon&shy;<lb/>dus auri e&longs;t librarum duodecim: dico quod au&shy;<lb/>ri pondus e&longs;t duodecuplum ponderi liquoris, &amp; <pb pagenum="75" xlink:href="015/01/094.jpg"/>&longs;i fui&longs;&longs;et pondus amborum libr&aelig; xxxix, manentibus reliquis, &longs;eque <lb/>retur quod pondus liquoris e&longs;&longs;et xxvij, &amp; quia plenum uas &longs;uppo&shy;<lb/>nitur e&longs;&longs;e librarum xxix, e&longs;&longs;et differentia libr&aelig; ij, at auri pondus e&longs;t <lb/>libr&aelig; xij, igitur proportio ponderis auri ad liquorem e&longs;&longs;et &longs;excu&shy;<lb/>pla. </s>
  
  
 <pb pagenum="75" xlink:href="015/01/094.jpg"/>&longs;i fui&longs;&longs;et pondus amborum libr&aelig; xxxix, manentibus reliquis, &longs;eque <lb/>retur quod pondus liquoris e&longs;&longs;et xxvij, &amp; quia plenum uas &longs;uppo&shy;<lb/>nitur e&longs;&longs;e librarum xxix, e&longs;&longs;et differentia libr&aelig;ij, at auri pondus e&longs;t <lb/>libr&aelig; xij, igitur proportio ponderis auri ad liquorem e&longs;&longs;et &longs;excu&shy;<lb/>pla. </s> 
           <s id="id001400">Nam &longs;i uas plenum liquore ex &longs;uppo&longs;ito e&longs;t librarum xxix, &amp; <lb/>cum auro xl, gratia exempli, &amp; auri pondus e&longs;t xij, igitur liquoris <lb/>pondus e&longs;t xxviij librarum: &longs;ed cum liquor &longs;it corpus &longs;imilium par&shy;<lb/>tium, igitur loci ad lo cum, ut ponderis ad pondus, ergo dum ade&longs;t <lb/>aurum, liquor occupat xxviij partes cxxxix, totius ua&longs;is igitur au&shy;<lb/>rum continet unam partem tantum, &amp; cum aurum pondus habeat <lb/>librarum xij, &amp; liquor unius: quia totum uas cxxxix librarum dum <lb/>e&longs;t plenum, &amp; e&longs;t diui&longs;um in xxix partes, igitur pondus unius par&shy;<lb/>tis liquoris e&longs;t una libra, igitur pondus auri e&longs;t duode cuplum ad <lb/>pondus liquoris quod fuit propo&longs;itum.</s>           <s id="id001400">Nam &longs;i uas plenum liquore ex &longs;uppo&longs;ito e&longs;t librarum xxix, &amp; <lb/>cum auro xl, gratia exempli, &amp; auri pondus e&longs;t xij, igitur liquoris <lb/>pondus e&longs;t xxviij librarum: &longs;ed cum liquor &longs;it corpus &longs;imilium par&shy;<lb/>tium, igitur loci ad lo cum, ut ponderis ad pondus, ergo dum ade&longs;t <lb/>aurum, liquor occupat xxviij partes cxxxix, totius ua&longs;is igitur au&shy;<lb/>rum continet unam partem tantum, &amp; cum aurum pondus habeat <lb/>librarum xij, &amp; liquor unius: quia totum uas cxxxix librarum dum <lb/>e&longs;t plenum, &amp; e&longs;t diui&longs;um in xxix partes, igitur pondus unius par&shy;<lb/>tis liquoris e&longs;t una libra, igitur pondus auri e&longs;t duode cuplum ad <lb/>pondus liquoris quod fuit propo&longs;itum.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
Line 5268 
Line 5262 
           <s id="id001493">Et ita medi&aelig; ad minorem quintupla, &amp; ide&ograve; maioris ad            <s id="id001493">Et ita medi&aelig; ad minorem quintupla, &amp; ide&ograve; maioris ad
  
  
 <pb pagenum="81" xlink:href="015/01/100.jpg"/>minorem uelo citas uiginti quincupla, ut non &longs;it difformis, neque <lb/>pcriculo&longs;a, ut in rotis moletrinis, &amp; &longs;it diui&longs;a per medium iuxta <lb/>proportionem, cum &longs;it tanto uelo cior minor media, quanto media <lb/>maiore. </s> <pb pagenum="81" xlink:href="015/01/100.jpg"/>minorem uelo citas uiginti quincupla, ut non &longs;it difformis, neque <lb/>periculo&longs;a, ut in rotis moletrinis, &amp; &longs;it diui&longs;a per medium iuxta <lb/>proportionem, cum &longs;it tanto uelocior minor media, quanto media <lb/>maiore. </s>
           <s id="id001494">Rur&longs;us proportio partium maioris ad medi&aelig; partes tripla <lb/>e&longs;t &longs;cilicet ccclx ad cxx, &amp; medi&aelig; ad <expan abbr="minor&etilde;">minorem</expan> tripla cxx ad xl, &amp; pro&shy;<lb/>portio e&longs;t &longs;excupla, iterum igitur partes maioris ad mediam, &amp; me&shy;<lb/>di&aelig; ad minorem erunt in dupla proportione, utrobique, &amp; e&longs;t pul&shy;<lb/>chrum. </s>           <s id="id001494">Rur&longs;us proportio partium maioris ad medi&aelig; partes tripla <lb/>e&longs;t &longs;cilicet ccclx ad cxx, &amp; medi&aelig; ad <expan abbr="minor&etilde;">minorem</expan> tripla cxx ad xl, &amp; pro&shy;<lb/>portio e&longs;t &longs;excupla, iterum igitur partes maioris ad mediam, &amp; me&shy;<lb/>di&aelig; ad minorem erunt in dupla proportione, utrobique, &amp; e&longs;t pul&shy;<lb/>chrum. </s>
           <s id="id001495">Ide&ograve; partes etiam minim&aelig; rot&aelig; erunt &longs;atis magn&aelig;: nam <lb/>cum diameter &longs;it bes pedis, ambitus peripheri&aelig; erit duorum pe&shy;<lb/>dum. </s>           <s id="id001495">Ide&ograve; partes etiam minim&aelig; rot&aelig; erunt &longs;atis magn&aelig;: nam <lb/>cum diameter &longs;it bes pedis, ambitus peripheri&aelig; erit duorum pe&shy;<lb/>dum. </s>
           <s id="id001496">1. unciarum uigintiquatuor: igitur diui&longs;a peripheria in xl par&shy;<lb/>ter, unaqu&aelig; que pars erit maior dimidia uncia.</s>           <s id="id001496">1. unciarum uigintiquatuor: igitur diui&longs;a peripheria in xl par&shy;<lb/>ter, unaqu&aelig; que pars erit maior dimidia uncia.</s>
Line 5307 
Line 5301 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001509">Contingit hoc multis modis: primum acceptis duabus &longs;ph&aelig;ru&shy;<lb/>lis &aelig;qualibus ex cry&longs;tali&longs;ub&longs;tantia unaque demi&longs;&longs;a ab alti&longs;sima turri, <lb/>&amp; men&longs;urato ictu per in&longs;trumentum pr&aelig;cedens, &amp; &longs;ub totidem <lb/>momentis alia demi&longs;&longs;a in aquam, in de &longs;ub eodem tempore dimen&shy;<lb/>&longs;a altitudine, erit proportio &longs;patij ad &longs;patium, ut den&longs;itatis aqu&aelig;, ad <lb/>den&longs;itatem a&euml;ris. </s>           <s id="id001509">Contingit hoc multis modis: primum acceptis duabus &longs;ph&aelig;ru&shy;<lb/>lis &aelig;qualibus ex cry&longs;tali&longs;ub&longs;tantia unaque demi&longs;&longs;a ab alti&longs;sima turri, <lb/>&amp; men&longs;urato ictu per in&longs;trumentum pr&aelig;cedens, &amp; &longs;ub totidem <lb/>momentis alia demi&longs;&longs;a in aquam, in de &longs;ub eodem tempore dimen&shy;<lb/>&longs;a altitudine, erit proportio &longs;patij ad &longs;patium, ut den&longs;itatis aqu&aelig;, ad <lb/>den&longs;itatem a&euml;ris. </s>
           <s id="id001510">Item emi&longs;&longs;a &longs;ph&aelig;rula per in&longs;trumentum in a&euml;rem, <lb/>in de in aquam: &amp; fumpta proportione. </s>           <s id="id001510">Item emi&longs;&longs;a &longs;ph&aelig;rula per in&longs;trumentum in a&euml;rem, <lb/>in de in aquam: &amp; &longs;umpta proportione. </s>
           <s id="id001511">Et uidimus &longs;corpionem, <lb/>qui <expan abbr="&longs;ph&aelig;rul&atilde;">&longs;ph&aelig;rulam</expan> creteam emittebat pedibus lxx, &amp; in aqua per unum <lb/>&amp; dimidium ade&ograve;, ut proportio fuerit, ut quinquaginta ad unum: <lb/>ide&ograve; e&longs;t fallax experimentum in uiolento motu: nam cum emitte&shy;<lb/>batur in aquam erat prop&egrave;, &amp; ob id in &longs;ummo robore: c&ugrave;m in a&euml;&shy;<lb/>rem, emittitur &longs;en&longs;im uis. </s>           <s id="id001511">Et uidimus &longs;corpionem, <lb/>qui <expan abbr="&longs;ph&aelig;rul&atilde;">&longs;ph&aelig;rulam</expan> creteam emittebat pedibus lxx, &amp; in aqua per unum <lb/>&amp; dimidium ade&ograve;, ut proportio fuerit, ut quinquaginta ad unum: <lb/>ide&ograve; e&longs;t fallax experimentum in uiolento motu: nam cum emitte&shy;<lb/>batur in aquam erat prop&egrave;, &amp; ob id in &longs;ummo robore: c&ugrave;m in a&euml;&shy;<lb/>rem, emittitur &longs;en&longs;im uis. </s>
           <s id="id001512">De hoc ergo loquar.</s>           <s id="id001512">De hoc ergo loquar.</s>
         </p>         </p>
Line 5376 
Line 5370 
           <s id="id001544">Cubus uer&ograve; non de&longs;cendet, ni&longs;i cum di&shy;<lb/>midium d addito, quod inter cipitur inter lineam mediam, &amp; qu&aelig; &agrave; <lb/>centro mundi ad punctum medium contactus u&longs;que qu&ograve; perueniat <lb/>ad oppo&longs;itam partem, eam habuerit proportionem ad idem me&shy;<lb/>dium eadem portione detracta, quem iuncta proportioni an guli <lb/>declinationis ad re&longs;iduum recti dimidiam proportionem efficiat. <lb/></s>           <s id="id001544">Cubus uer&ograve; non de&longs;cendet, ni&longs;i cum di&shy;<lb/>midium d addito, quod inter cipitur inter lineam mediam, &amp; qu&aelig; &agrave; <lb/>centro mundi ad punctum medium contactus u&longs;que qu&ograve; perueniat <lb/>ad oppo&longs;itam partem, eam habuerit proportionem ad idem me&shy;<lb/>dium eadem portione detracta, quem iuncta proportioni an guli <lb/>declinationis ad re&longs;iduum recti dimidiam proportionem efficiat. <lb/></s>
           <s id="id001545">Eademque ratio aliorum planorum. </s>           <s id="id001545">Eademque ratio aliorum planorum. </s>
           <s id="id001546">Dico pr&aelig;terea qu&ograve;d motus <lb/>&longs;ph&aelig;r&aelig;, &amp; etiam corporum rectarum &longs;uperficierum in de&longs;cen&longs;u <lb/>alius e&longs;t &aelig;qualis, &amp; alius in&aelig;qualis, &amp; qua&longs;i &agrave; latere, uelut &longs;i angu&shy;<lb/>lus unus prolabatur, ac fiat circumuolutio: cum ergo facilius fiat <lb/>hoc, &amp; maxim&egrave; &longs;i non retineatur &aelig;qualiter, &amp; difficile &longs;it in medio <lb/>retinere, propterea prolap&longs;us hi melius <expan abbr="retin&etilde;tur">retinentur</expan> duobus uinculis, <lb/>qu&agrave;m in medio, non &longs;olum ob hanc &aelig;qualitatem, &amp; complexum <lb/>meliorem, &longs;ed <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan>, quod omnes motus, omnes ponderum nixus fa <lb/>cili&ugrave;s cohibentur, &amp; <expan abbr="deducun&ttilde;">deducuntur</expan> diui&longs;i in partes, &lt;08&gt; &longs;i toti contin <expan abbr="ean&ttilde;">eantur</expan>, <lb/>aut ui <expan abbr="trah&atilde;tur">trahantur</expan>. </s>           <s id="id001546">Dico pr&aelig;terea qu&ograve;d motus <lb/>&longs;ph&aelig;r&aelig;, &amp; etiam corporum rectarum &longs;uperficierum in de&longs;cen&longs;u <lb/>alius e&longs;t &aelig;qualis, &amp; alius in&aelig;qualis, &amp; qua&longs;i &agrave; latere, uelut &longs;i angu&shy;<lb/>lus unus prolabatur, ac fiat circumuolutio: cum ergo facilius fiat <lb/>hoc, &amp; maxim&egrave; &longs;i non retineatur &aelig;qualiter, &amp; difficile &longs;it in medio <lb/>retinere, propterea prolap&longs;us hi melius <expan abbr="retin&etilde;tur">retinentur</expan> duobus uinculis, <lb/>qu&agrave;m in medio, non &longs;olum ob hanc &aelig;qualitatem, &amp; complexum <lb/>meliorem, &longs;ed <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan>, quod omnes motus, omnes ponderum nixus fa <lb/>cili&ugrave;s cohibentur, &amp; <expan abbr="deducun&ttilde;">deducuntur</expan> diui&longs;i in partes, &lt;08&gt; &longs;i toti contin <expan abbr="ean&ttilde;">eantur</expan>, <lb/>aut ui <expan abbr="trah&atilde;tur">trahantur</expan>. </s>
           <s id="id001547">Et ideo uin cula in rami cibus duplicia dextra, &amp; &longs;ini <lb/>&longs;tra &longs;cilicet in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> parte tam&euml; longe &longs;unt meliora etiam ferreis, qu&aelig; <lb/>&longs;olum in medio nectantur.</s>           <s id="id001547">Et ideo uincula in rami cibus duplicia dextra, &amp; &longs;ini<lb/>&longs;tra &longs;cilicet in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> parte tam&euml;n longe &longs;unt meliora etiam ferreis, qu&aelig; <lb/>&longs;olum in medio nectantur.</s>
         </p>         </p>
         <pb pagenum="85" xlink:href="015/01/104.jpg"/>         <pb pagenum="85" xlink:href="015/01/104.jpg"/>
         <p type="main">         <p type="main">
Line 5386 
Line 5380 
           <s id="id001549"><margin.target id="marg312"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}. 1.</s>           <s id="id001549"><margin.target id="marg312"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}. 1.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001550">Ex hoc etiam &longs;equitur, <lb/><figure id="id.015.01.104.1.jpg" xlink:href="015/01/104/1.jpg"/><lb/>quod c&ugrave;m omne graue <lb/>&longs;pont&egrave; &longs;emper appropin&shy;<lb/>quet centro mundi, &amp; a &longs;i <lb/>moueretur per planum e, <lb/>magis remoueretur &agrave; cen&shy;<lb/>tro mundi, ut per e c per ea <lb/>qu&aelig; diximus, &amp; quoniam <lb/>linea ex centro mundi ad <lb/>c longior e&longs;t, qu&agrave;m ad e, <lb/>mult&ograve; pote&longs;t enim e&longs;&longs;e, ut <lb/>in proportione diametri <lb/>quadrati ad latus eius, &amp; <lb/>ctiam maior. </s>           <s id="id001550">Ex hoc etiam &longs;equitur, <lb/><figure id="id.015.01.104.1.jpg" xlink:href="015/01/104/1.jpg"/><lb/>quod c&ugrave;m omne graue <lb/>&longs;pont&egrave; &longs;emper appropin&shy;<lb/>quet centro mundi, &amp; a &longs;i <lb/>moueretur per planum e, <lb/>magis remoueretur &agrave; cen&shy;<lb/>tro mundi, ut per e c per ea <lb/>qu&aelig; diximus, &amp; quoniam <lb/>linea ex centro mundi ad <lb/>c longior e&longs;t, qu&agrave;m ad e, <lb/>mult&ograve; pote&longs;t enim e&longs;&longs;e, ut <lb/>in proportione diametri <lb/>quadrati ad latus eius, &amp; <lb/>etiam maior. </s>
           <s id="id001551">ergo poterit <lb/>e&longs;&longs;e ade&ograve; parum decliuis <lb/>linea c d, ut c punctus ma&shy;<lb/>gis di&longs;ter &agrave; centro mundi, <lb/>qu&agrave;m d, &amp; tamen feretur <lb/>ex d in c motu naturali, ut demon&longs;tratum e&longs;t, ergo per purum mo&shy;<lb/>tum naturalem poterit a remoueri &agrave; centro mundi. </s>           <s id="id001551">ergo poterit <lb/>e&longs;&longs;e ade&ograve; parum decliuis <lb/>linea c d, ut c punctus ma&shy;<lb/>gis di&longs;ter &agrave; centro mundi, <lb/>qu&agrave;m d, &amp; tamen feretur <lb/>ex d in c motu naturali, ut demon&longs;tratum e&longs;t, ergo per purum mo&shy;<lb/>tum naturalem poterit a remoueri &agrave; centro mundi. </s>
           <s id="id001552">Hoc uolui pro&shy;<lb/>ponere, ut intelligeres in plano uero c e non moueri a &longs;ponte, quia <lb/>c nece&longs;&longs;ari&ograve; altior e&longs;t d: &longs;i ergo mouebitur, non erit c e recta, &longs;ed <lb/>pars proportionis circuli &longs;uperficiei terr&aelig;, qu&aelig; &longs;en&longs;u &agrave; recta di&longs;tin&shy;<lb/>gui non poterit. </s>           <s id="id001552">Hoc uolui pro&shy;<lb/>ponere, ut intelligeres in plano uero c e non moueri a &longs;ponte, quia <lb/>c nece&longs;&longs;ari&ograve; altior e&longs;t d: &longs;i ergo mouebitur, non erit c e recta, &longs;ed <lb/>pars proportionis circuli &longs;uperficiei terr&aelig;, qu&aelig; &longs;en&longs;u &agrave; recta di&longs;tin&shy;<lb/>gui non poterit. </s>
           <s id="id001553">Hoc ergo e&longs;t primum, ex quo &longs;equitur.</s>           <s id="id001553">Hoc ergo e&longs;t primum, ex quo &longs;equitur.</s>
Line 5405 
Line 5399 
           <s id="id001558">Propo&longs;itio nonage&longs;ima&longs;ecunda.</s>           <s id="id001558">Propo&longs;itio nonage&longs;ima&longs;ecunda.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001559">Propprtionem ponderis &aelig;qualis iuxta longitu dinis compara&shy;<lb/>tionem demon&longs;trare.</s>           <s id="id001559">Proportionem ponderis &aelig;qualis iuxta longitudinis compara&shy;<lb/>tionem demon&longs;trare.</s>
         </p>         </p>
         <figure id="id.015.01.104.2.jpg" xlink:href="015/01/104/2.jpg"/>         <figure id="id.015.01.104.2.jpg" xlink:href="015/01/104/2.jpg"/>
         <p type="main">         <p type="main">
Line 5447 
Line 5441 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001578"><arrow.to.target n="marg317"/><lb/>profunditatem, &amp; aqu&aelig; den&longs;itatem, &longs;ed quanto aqua den&longs;ior e&longs;t, <lb/>tanto minus nauis de&longs;cendit, &amp; quanto minus den&longs;a, tanto magis: <lb/>ergo pari modo ferm&egrave; redduntur mobiles, &amp; in aqua dulci &amp; &longs;al&longs;a, <lb/>ubi naues &longs;int &longs;imiles forma, pondere, magnitudine. </s>           <s id="id001578"><arrow.to.target n="marg317"/><lb/>profunditatem, &amp; aqu&aelig; den&longs;itatem, &longs;ed quanto aqua den&longs;ior e&longs;t, <lb/>tanto minus nauis de&longs;cendit, &amp; quanto minus den&longs;a, tanto magis: <lb/>ergo pari modo ferm&egrave; redduntur mobiles, &amp; in aqua dulci &amp; &longs;al&longs;a, <lb/>ubi naues &longs;int &longs;imiles forma, pondere, magnitudine. </s>
           <s id="id001579">Quia crgo ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;t tabulam nauis e&longs;&longs;e duriorem, quam aqua ad re&longs;i&longs;tendum, <lb/>ergo pars maior ictus mouebit primo nauim, quam tabulam pe&shy;<lb/>netret, cum ergo quod facilius e&longs;t, pr&aelig;cedat, difficilius ergo naues            <s id="id001579">Quia ergo ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;t tabulam nauis e&longs;&longs;e duriorem, quam aqua ad re&longs;i&longs;tendum, <lb/>ergo pars maior ictus mouebit primo nauim, quam tabulam pe&shy;<lb/>netret, cum ergo quod facilius e&longs;t, pr&aelig;cedat, difficilius ergo naues
  
  
 <pb pagenum="87" xlink:href="015/01/106.jpg"/>utrinque mouebuntur, &amp; quia inter duos quo&longs;cunque motus contra&shy;<lb/>rios <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;eos, ut utar uocabulo Auerrois quinto Phy&longs;icorum, ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;t, ut intercedat quies media, &amp; in quiete ab ictu, ut ui&longs;um e&longs;t <lb/>&longs;uperius, oportet, ut quod excipit ictum uelloco moueatur, uel ce&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg318"/><lb/>dat, &amp; ictus penetret, uel a&euml;r non conden&longs;etur ob tarditatem ultra <lb/>metam, nec retro cedere pote&longs;t ex &longs;uppo&longs;ito, &amp; ictus e&longs;t magnus, <lb/>clarum e&longs;t, quod oportet, ut cedat, &amp; &longs;i durum &longs;it confringatur. <lb/></s> <pb pagenum="87" xlink:href="015/01/106.jpg"/>utrinque mouebuntur, &amp; quia inter duos quo&longs;cunque motus contra&shy;<lb/>rios <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e eos, ut utar uocabulo Auerrois quinto Phy&longs;icorum, ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;t, ut intercedat quies media, &amp; in quiete ab ictu, ut ui&longs;um e&longs;t <lb/>&longs;uperius, oportet, ut quod excipit ictum uel loco moueatur, uel ce&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg318"/><lb/>dat, &amp; ictus penetret, uel a&euml;r non conden&longs;etur ob tarditatem ultra <lb/>metam, nec retro cedere pote&longs;t ex &longs;uppo&longs;ito, &amp; ictus e&longs;t magnus, <lb/>clarum e&longs;t, quod oportet, ut cedat, &amp; &longs;i durum &longs;it confringatur. <lb/></s>
           <s id="id001580">Proportio ergo rece&longs;&longs;us ad ictum e&longs;t ut temporis, &amp; magnitudinis <lb/>partis, qu&aelig; cedit, &amp; retro ce&longs;&longs;us po&longs;ito ictu tanquam monade.</s>           <s id="id001580">Proportio ergo rece&longs;&longs;us ad ictum e&longs;t ut temporis, &amp; magnitudinis <lb/>partis, qu&aelig; cedit, &amp; retro ce&longs;&longs;us po&longs;ito ictu tanquam monade.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
Line 5484 
Line 5478 
           <s id="id001597"><margin.target id="marg319"/>C<emph type="italics"/>om.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="id001597"><margin.target id="marg319"/>C<emph type="italics"/>om.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id001598"><margin.target id="marg320"/>E<emph type="italics"/>x &longs;ecunda <lb/>animi com&shy;<lb/>muni &longs;enter <lb/>tia.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="id001598"><margin.target id="marg320"/>E<emph type="italics"/>x &longs;ecunda <lb/>animi com&shy;<lb/>muni &longs;enten<lb/>tia.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001599">Sed &longs;i &longs;it pars, erit &longs;umpta &longs;ecundum partem monadis ip&longs;ius, <lb/>ide&ograve; erit cognita iuxta nomen, uelut dimidium e&longs;t dimidium mo&shy;<lb/>nadis, dimi dium terti&aelig; partis monadis e&longs;t cognitum, quia tertia <lb/>pars e&longs;t cognita, &amp; &longs;cimus, quanta pars a&longs;&longs;umatur illius. </s>           <s id="id001599">Sed &longs;i &longs;it pars, erit &longs;umpta &longs;ecundum partem monadis ip&longs;ius, <lb/>ide&ograve; erit cognita iuxta nomen, uelut dimidium e&longs;t dimidium mo&shy;<lb/>nadis, dimi dium terti&aelig; partis monadis e&longs;t cognitum, quia tertia <lb/>pars e&longs;t cognita, &amp; &longs;cimus, quanta pars a&longs;&longs;umatur illius. </s>
Line 5536 
Line 5530 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001622"><arrow.to.target n="marg328"/><lb/>e&longs;t: &longs;it igitur primum a b c trigonus orthogonius: &amp; &longs;it a rectus, &amp; <lb/>proportio <expan abbr="duor&utilde;">duorum</expan> laterum cognita, dico, quod omnia latera cognita <lb/><arrow.to.target n="marg329"/><lb/><figure id="id.015.01.107.2.jpg" xlink:href="015/01/107/2.jpg"/><lb/>erunt: nam &longs;it proportio, gratia exempli, <lb/>a b ad b c, erit ergo quadrati a b ad qua&shy;<lb/>dratum b c cognita, quia duplicata: at <lb/>quadrata a b, &amp; a c perficiunt quadratum <lb/>b c, igitur proportio quadrati a b ad a c et <lb/>e&longs;t 1 p: cognita erit, quare &amp; a b ad a c, &amp; <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> modo a c ad b c: quod <lb/>e&longs;t primum. </s>           <s id="id001622"><arrow.to.target n="marg328"/><lb/>e&longs;t: &longs;it igitur primum a b c trigonus orthogonius: &amp; &longs;it a rectus, &amp; <lb/>proportio <expan abbr="duor&utilde;">duorum</expan> laterum cognita, dico, quod omnia latera cognita <lb/><arrow.to.target n="marg329"/><lb/><figure id="id.015.01.107.2.jpg" xlink:href="015/01/107/2.jpg"/><lb/>erunt: nam &longs;it proportio, gratia exempli, <lb/>a b ad b c, erit ergo quadrati a b ad qua&shy;<lb/>dratum b c cognita, quia duplicata: at <lb/>quadrata a b, &amp; a c perficiunt quadratum <lb/>b c, igitur proportio quadrati a b ad a c et <lb/>e&longs;t 1 p: cognita erit, quare &amp; a b ad a c, &amp; <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> modo a c ad b c: quod <lb/>e&longs;t primum. </s>
           <s id="id001623">Exemplum, ponatur b c dupla a b, erit a b quadratum <lb/>&longs;ub quadruplum quadrato a b quare &longs;ubtriplum quadrato a cigi&shy;           <s id="id001623">Exemplum, ponatur b c dupla a b, erit a b quadratum <lb/>&longs;ub quadruplum quadrato a b quare &longs;ubtriplum quadrato a c igi&shy;<pb pagenum="89" xlink:href="015/01/108.jpg"/>tur &longs;i a b ponatur 1 b c erit 2, &amp; a c &lt;02&gt; 3. Rur&longs;us ponatur angulus b <lb/>duplus angulo c quali&longs;cunque &longs;it, erit per demon&longs;trata &longs;uperius pro&shy;<lb/>portio a b b c ad a c, ut a c ad a b, &longs;i igitur nota &longs;it proportio a c ad <lb/>a b, erit nota proportio a b b c ad a b per pr&aelig;cedentem. </s>
  
  
 <pb pagenum="89" xlink:href="015/01/108.jpg"/>tur &longs;i a b ponatur 1 b c erit 2, &amp; a c &lt;02&gt; 3. Rur&longs;us ponatur angulus b <lb/>duplus angulo c quali&longs;cunque &longs;it, erit per demon&longs;trata &longs;uperius pro&shy;<lb/>portio a b b c ad a c, ut a c ad a b, &longs;i igitur nota &longs;it proportio a c ad <lb/>a b, erit nota proportio a b b c ad a b per pr&aelig;cedentem. </s> 
           <s id="id001624">Ergo per <lb/>eandem omnia nota &longs;cilicet b c ad b a, &amp; b c ad c a. </s>           <s id="id001624">Ergo per <lb/>eandem omnia nota &longs;cilicet b c ad b a, &amp; b c ad c a. </s>
           <s id="id001625">Et &longs;i e&longs;&longs;et nota <lb/>proportio a b ad b c, dico, quod e&longs;&longs;ent nota omnia, nam nota e&longs;&longs;et <lb/>a b, &amp; b c, &amp; quod fit ex a b in ip&longs;um aggregatum. </s>           <s id="id001625">Et &longs;i e&longs;&longs;et nota <lb/>proportio a b ad b c, dico, quod e&longs;&longs;ent nota omnia, nam nota e&longs;&longs;et <lb/>a b, &amp; b c, &amp; quod fit ex a b in ip&longs;um aggregatum. </s>
           <s id="id001626">Sed hoc e&longs;t &aelig;&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg330"/><lb/>quale quadrato a c, igitur notum e&longs;t quadratum a c ergo a c: igitur <lb/>proportio a b b c ad a c, &amp; a c ad a b. </s>           <s id="id001626">Sed hoc e&longs;t &aelig;&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg330"/><lb/>quale quadrato a c, igitur notum e&longs;t quadratum a c ergo a c: igitur <lb/>proportio a b b c ad a c, &amp; a c ad a b. </s>
Line 5641 
Line 5632 
  
  
 <pb pagenum="91" xlink:href="015/01/110.jpg"/>gnus &longs;plendor, referens corpus Solis. </s> <pb pagenum="91" xlink:href="015/01/110.jpg"/>gnus &longs;plendor, referens corpus Solis. </s>
           <s id="id001667">Propterea dico, qu&ograve;d uel ac&shy;<lb/>eidit, quia homo non pote&longs;t ea hora intueri Solem, &amp; etiam e&longs;t im&shy;<lb/>peditus &agrave; radijs circum&longs;tantibus, cuius indicio e&longs;t, quod in &longs;pe&shy;<lb/>culo po&longs;ito in aqua, &longs;imile uidetur &longs;tellul&aelig; in centro Lun&etail;: &amp; hic e&longs;t <lb/>&longs;plen dor Solis collectus in centro Lun&aelig;. </s>           <s id="id001667">Propterea dico, qu&ograve;d uel ac&shy;<lb/>cidit, quia homo non pote&longs;t ea hora intueri Solem, &amp; etiam e&longs;t im&shy;<lb/>peditus &agrave; radijs circum&longs;tantibus, cuius indicio e&longs;t, quod in &longs;pe&shy;<lb/>culo po&longs;ito in aqua, &longs;imile uidetur &longs;tellul&aelig; in centro Lun&etail;: &amp; hic e&longs;t <lb/>&longs;plendor Solis collectus in centro Lun&aelig;. </s>
           <s id="id001668">po&longs;&longs;et etiam dici, qu&ograve;d <lb/>Luna circa medium propter maculam non admitteret lumen, &amp; ita <lb/>e&longs;&longs;et in&aelig;qualium partium.</s>           <s id="id001668">po&longs;&longs;et etiam dici, qu&ograve;d <lb/>Luna circa medium propter maculam non admitteret lumen, &amp; ita <lb/>e&longs;&longs;et in&aelig;qualium partium.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
Line 5771 
Line 5762 
           <s id="id001719">E&longs;t enim in pondere utraque dupla, in precio autem <lb/>ex prima habetur tripla, ex &longs;ecunda habetur proportio maior, <lb/>qu&agrave;m tredecim ad unum, propterea utendum e&longs;t proportione <lb/>propinquiori, &longs;i &longs;atis faceret. </s>           <s id="id001719">E&longs;t enim in pondere utraque dupla, in precio autem <lb/>ex prima habetur tripla, ex &longs;ecunda habetur proportio maior, <lb/>qu&agrave;m tredecim ad unum, propterea utendum e&longs;t proportione <lb/>propinquiori, &longs;i &longs;atis faceret. </s>
           <s id="id001720">gratia exempli, in prima ad ditione fuit <lb/>unum granum, &amp; acqui&longs;iuit proportionem triplam, in &longs;ecunda fue <lb/>runt duo grana, &longs;i ergo acqui&longs;i&longs;&longs;et &longs;olum &longs;excuplam proportio&shy;<lb/>nem, haberemus intentum. </s>           <s id="id001720">gratia exempli, in prima ad ditione fuit <lb/>unum granum, &amp; acqui&longs;iuit proportionem triplam, in &longs;ecunda fue <lb/>runt duo grana, &longs;i ergo acqui&longs;i&longs;&longs;et &longs;olum &longs;excuplam proportio&shy;<lb/>nem, haberemus intentum. </s>
           <s id="id001721">Propterea in i&longs;to ca&longs;u oportet demon&shy;<lb/>&longs;trare forma Geometrica, &longs;uppo&longs;ito, qu&ograve;d &longs;it figura recta ex uno la <lb/><figure id="id.015.01.113.1.jpg" xlink:href="015/01/113/1.jpg"/><lb/>tere a b, ita ut angulus, uel minimus capiat b c &aelig;qualem a b, &amp; ex <lb/>&aelig;quali b a c addito fiat b d tripla b c, &amp; ex angulo b a e duplo b a d, <lb/>fiat b c d e quadragintupla a b, &amp; iuxta rationem erit in infinitum. <lb/></s>           <s id="id001721">Propterea in i&longs;to ca&longs;u oportet demon&shy;<lb/>&longs;trare forma Geometrica, &longs;uppo&longs;ito, qu&ograve;d &longs;it figura recta ex uno la <lb/><figure id="id.015.01.113.1.jpg" xlink:href="015/01/113/1.jpg"/><lb/>tere a b, ita ut angulus, uel minimus capiat b c &aelig;qualem a b, &amp; ex <lb/>&aelig;quali b a c addito fiat b d tripla b c, &amp; ex angulo b a e duplo b a d, <lb/>fiat b c d e quadragintupla a b, &amp; iuxta rationem erit in infinitum. <lb/></s>
           <s id="id001722">Siue &longs;it parabole, &longs;iue hiperbole, &longs;eu &longs;it alia coincidentium.</s>           <s id="id001722">Siue &longs;it parabole, &longs;iue hyperbole, &longs;eu &longs;it alia coincidentium.</s>
         </p>         </p>
         <pb pagenum="95" xlink:href="015/01/114.jpg"/>         <pb pagenum="95" xlink:href="015/01/114.jpg"/>
         <p type="head">         <p type="head">
Line 5791 
Line 5782 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001728"><arrow.to.target n="marg351"/><lb/>inuer&longs;io, &amp; qu&agrave;m diuer&longs;a &longs;it rur&longs;us, &amp; qu&ograve;d attractio e&longs;t dimidium <lb/><arrow.to.target n="marg352"/><lb/>ponderis eleuati. </s>           <s id="id001728"><arrow.to.target n="marg351"/><lb/>inuer&longs;io, &amp; qu&agrave;m diuer&longs;a &longs;it rur&longs;us, &amp; qu&ograve;d attractio e&longs;t dimidium <lb/><arrow.to.target n="marg352"/><lb/>ponderis eleuati. </s>
           <s id="id001729">Cum ergo con&longs;tet in inuer&longs;ione, quanta &longs;it pro&shy;<lb/>portio ponderis &longs;u&longs;pen&longs;i ad pondus inuer&longs;um, &amp; pondus &longs;u&longs;pen&longs;i <lb/><arrow.to.target n="marg353"/><lb/>&longs;it duplum ponderi attracti, &longs;equitur, ut diuifa proportione ponde <lb/>ris &longs;u&longs;pen&longs;i ad pondus inuer&longs;um per medium cogno&longs;catur propor<lb/>tio attractionis ad inuer&longs;ionem.</s>           <s id="id001729">Cum ergo con&longs;tet in inuer&longs;ione, quanta &longs;it pro&shy;<lb/>portio ponderis &longs;u&longs;pen&longs;i ad pondus inuer&longs;um, &amp; pondus &longs;u&longs;pen&longs;i <lb/><arrow.to.target n="marg353"/><lb/>&longs;it duplum ponderi attracti, &longs;equitur, ut diui&longs;a proportione ponde<lb/>ris &longs;u&longs;pen&longs;i ad pondus inuer&longs;um per medium cogno&longs;catur propor<lb/>tio attractionis ad inuer&longs;ionem.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id001730"><margin.target id="marg351"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>_&lcub;m}.</s>           <s id="id001730"><margin.target id="marg351"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>_&lcub;m}.</s>
Line 5869 
Line 5860 
           <s id="id001759">Propterea dicendum e&longs;t, qu&ograve;d qui ex commu&shy;<lb/>nibus propria nituntur demon&longs;trare, omnes corrumpunt di&longs;cipli&shy;<lb/>nas. </s>           <s id="id001759">Propterea dicendum e&longs;t, qu&ograve;d qui ex commu&shy;<lb/>nibus propria nituntur demon&longs;trare, omnes corrumpunt di&longs;cipli&shy;<lb/>nas. </s>
           <s id="id001760">Nihil deterius e&longs;t his mon&longs;tris. </s>           <s id="id001760">Nihil deterius e&longs;t his mon&longs;tris. </s>
           <s id="id001761">Nam et&longs;i h&aelig;c ratio uera e&longs;&longs;et: <lb/>non tamen reddit cau&longs;am, quia non e&longs;t ex proprijs principijs. </s>           <s id="id001761">Nam et&longs;i h&aelig;c ratio uera e&longs;&longs;et: <lb/>non tamen reddit cau&longs;am, quia non e&longs;t ex proprijs principijs. </s>
           <s id="id001762">Dico <lb/>ergo, quod &longs;i c de&longs;cendat in e, per perpendiculum de&longs;cendet, igitur <lb/>d b e&longs;t longior d a, quare angulus e a b maior e b a: igitur pondus c <lb/>plus de&longs;cendit comparatione a, qu&agrave;m b, ergo plus grauat cip&longs;um a <lb/>qu&agrave;m b, &longs;eu ex cau&longs;a, quod magis premat, &longs;eu ex effectu, qu&ograve;d ma&shy;<lb/>gis de&longs;ce&longs;&longs;erit. </s>           <s id="id001762">Dico <lb/>ergo, quod &longs;i c de&longs;cendat in e, per perpendiculum de&longs;cendet, igitur <lb/>d b e&longs;t longior d a, quare angulus e a b maior e b a: igitur pondus c <lb/>plus de&longs;cendit comparatione a, qu&agrave;m b, ergo plus grauat c ip&longs;um a <lb/>qu&agrave;m b, &longs;eu ex cau&longs;a, quod magis premat, &longs;eu ex effectu, qu&ograve;d ma&shy;<lb/>gis dece&longs;&longs;erit. </s>
           <s id="id001763">Cau&longs;a ergo erroris e&longs;t, quod &longs;i ponatur angulus f b a <lb/>&aelig;qualis angulo f a b, &amp; ponatur b f &etail;qualis b c, tun c in eodem tem&shy;<lb/>pore, in quo tran&longs;it dimidium c in e, tran&longs;ibit aliud dimidium c in f. <lb/></s>           <s id="id001763">Cau&longs;a ergo erroris e&longs;t, quod &longs;i ponatur angulus f b a <lb/>&aelig;qualis angulo f a b, &amp; ponatur b f &etail;qualis b c, tun c in eodem tem&shy;<lb/>pore, in quo tran&longs;it dimidium c in e, tran&longs;ibit aliud dimidium c in f. <lb/></s>
           <s id="id001764">quia &longs;eparat&etail; partes grauiores &longs;unt in c b, qu&agrave;m c a, propter di&longs;tan&shy;<lb/>tiam ab hypomochlio, &longs;ed tunc uelo cius mouentur, &amp; angulus fit <lb/>&etail;qualis. </s>           <s id="id001764">quia &longs;eparat&etail; partes grauiores &longs;unt in c b, qu&agrave;m c a, propter di&longs;tan&shy;<lb/>tiam ab hypomochlio, &longs;ed tunc uelo cius mouentur, &amp; angulus fit <lb/>&etail;qualis. </s>
           <s id="id001765">Sed quando pondus e&longs;t unum, &amp; c de&longs;cendit ad e, cum de&shy;<lb/>&longs;cendat in&aelig;quali tempore, &amp; peragat maiorem angulum compa&shy;<lb/>ratione a, quam b, &longs;equitur, ut uelo cius moueatur comparatione a <lb/>qu&agrave;m b. </s>           <s id="id001765">Sed quando pondus e&longs;t unum, &amp; c de&longs;cendit ad e, cum de&shy;<lb/>&longs;cendat in&aelig;quali tempore, &amp; peragat maiorem angulum compa&shy;<lb/>ratione a, quam b, &longs;equitur, ut uelo cius moueatur comparatione a <lb/>qu&agrave;m b. </s>
Line 5922 
Line 5913 
           <s id="id001793">Sit rur&longs;us in triangulo b e d quomodolibet modo <lb/>&longs;it angulus b d e quadruplus angulo b e d, &amp; diuidatur d per &etail;qua&shy;<lb/>lia ducta d f, erit igitur proportio f d, d e ad f e, ut e f ad f d, &longs;ed e f ad <lb/><arrow.to.target n="marg367"/><lb/>f b ut d e ad d b. </s>           <s id="id001793">Sit rur&longs;us in triangulo b e d quomodolibet modo <lb/>&longs;it angulus b d e quadruplus angulo b e d, &amp; diuidatur d per &etail;qua&shy;<lb/>lia ducta d f, erit igitur proportio f d, d e ad f e, ut e f ad f d, &longs;ed e f ad <lb/><arrow.to.target n="marg367"/><lb/>f b ut d e ad d b. </s>
           <s id="id001794">igitur proportio b d, d e ad f b <expan abbr="c&otilde;po&longs;ita">compo&longs;ita</expan> ex propor&shy;<lb/>tionibus e f ad f d, &amp; e d ad d b. </s>           <s id="id001794">igitur proportio b d, d e ad f b <expan abbr="c&otilde;po&longs;ita">compo&longs;ita</expan> ex propor&shy;<lb/>tionibus e f ad f d, &amp; e d ad d b. </s>
           <s id="id001795">Proportio igitur b d, d e ad f b, ut <lb/>producti ex e f in e d ad productum ex d fin d b. </s>           <s id="id001795">Proportio igitur b d, d e ad f b, ut <lb/>producti ex e f in e d ad productum ex d fin d b. </s>
           <s id="id001796">Rur&longs;us ponamus, <lb/><arrow.to.target n="marg368"/><lb/>quod in quadrangulo a b c d prim&aelig; figur&aelig; &longs;it a b 4 b c 3 c d 5 ad 6 <lb/>dico, qu&ograve;d &longs;pacium contentum erit notum. </s>           <s id="id001796">Rur&longs;us ponamus, <lb/><arrow.to.target n="marg368"/><lb/>quod in quadrangulo a b c d prim&aelig; figur&aelig; &longs;it a b 4 b c 3 c d 5 ad 6 <lb/>dico, qu&ograve;d &longs;patium contentum erit notum. </s>
           <s id="id001797">Ductis rectis a c &amp; b d            <s id="id001797">Ductis rectis a c &amp; b d
  
  
Line 5945 
Line 5936 
           <s id="id001807"><margin.target id="marg366"/>I<emph type="italics"/>n<emph.end type="italics"/> 16. <emph type="italics"/>de<emph.end type="italics"/><lb/>S<emph type="italics"/>ubtil.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="id001807"><margin.target id="marg366"/>I<emph type="italics"/>n<emph.end type="italics"/> 16. <emph type="italics"/>de<emph.end type="italics"/><lb/>S<emph type="italics"/>ubtil.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id001808"><margin.target id="marg367"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 3. <emph type="italics"/>&longs;exti<emph.end type="italics"/><lb/>E<emph type="italics"/>Elem.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="id001808"><margin.target id="marg367"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 3. <emph type="italics"/>&longs;exti<emph.end type="italics"/><lb/>E<emph type="italics"/>lem.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id001809"><margin.target id="marg368"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 23. <emph type="italics"/>&longs;ex <lb/>ti<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>lem.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="id001809"><margin.target id="marg368"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 23. <emph type="italics"/>&longs;ex <lb/>ti<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>lem.<emph.end type="italics"/></s>
Line 5962 
Line 5953 
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001813">Sit modo obtu&longs;i angulus a b c, &amp; nota latera &longs;ingula, &amp; angu&shy;<lb/>lus a b c, &amp; producantur latera ad perpendicu&shy;<lb/><figure id="id.015.01.118.1.jpg" xlink:href="015/01/118/1.jpg"/><lb/>lum, ut &longs;int d &amp; e recti, &amp; quia anguli ad a &longs;unt <lb/>&aelig;quales, erunt anguli e b a, &amp; d e a &longs;emper &aelig;&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg372"/><lb/>quales. </s>           <s id="id001813">Sit modo obtu&longs;i angulus a b c, &amp; nota latera &longs;ingula, &amp; angu&shy;<lb/>lus a b c, &amp; producantur latera ad perpendicu&shy;<lb/><figure id="id.015.01.118.1.jpg" xlink:href="015/01/118/1.jpg"/><lb/>lum, ut &longs;int d &amp; e recti, &amp; quia anguli ad a &longs;unt <lb/>&aelig;quales, erunt anguli e b a, &amp; d e a &longs;emper &aelig;&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg372"/><lb/>quales. </s>
           <s id="id001814">Et hoc idem contingit in acuti angulis <lb/>triangulis intus, &amp; e&longs;t utile mechanicum: &amp; <lb/>quia a b c notus e&longs;t, &amp; d notus, erunt anguli tri <lb/>goni d b c noti: &amp; &longs;i fuerit angulus a notus, <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan> anguli d a c &amp; e a b <lb/>noti, &amp; ideo anguli e b a, &amp; d c a: &amp; &longs;emper notum, quod fit ex b a <lb/>in a d, uel c a in a e, &longs;unt enim &etail;qualia inter &longs;e: etiam not&aelig; ad &amp; a c, <lb/>quoniam duplum horum e&longs;t exce&longs;&longs;us quadrati b c &longs;uper quadrata <lb/>a b, &amp; a c. </s>           <s id="id001814">Et hoc idem contingit in acuti angulis <lb/>triangulis intus, &amp; e&longs;t utile mechanicum: &amp; <lb/>quia a b c notus e&longs;t, &amp; d notus, erunt anguli tri <lb/>goni d b c noti: &amp; &longs;i fuerit angulus a notus, <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan> anguli d a c &amp; e a b <lb/>noti, &amp; ideo anguli e b a, &amp; d c a: &amp; &longs;emper notum, quod fit ex b a <lb/>in a d, uel c a in a e, &longs;unt enim &etail;qualia inter &longs;e: etiam not&aelig; ad &amp; a c, <lb/>quoniam duplum horum e&longs;t exce&longs;&longs;us quadrati b c &longs;uper quadrata <lb/>a b, &amp; a c. </s>
           <s id="id001815">Quod uer&ograve; proponitur&agrave; Monteregio de cognitione an&shy;<lb/>gulorum in triangulis non e&longs;t intelligendum, ut uerba &longs;ignificant, <lb/><arrow.to.target n="marg373"/><lb/>&longs;ed &longs;olum de cognitione quoad u&longs;um tabularum.</s>           <s id="id001815">Quod uer&ograve; propositur&agrave; Monteregio de cognitione an&shy;<lb/>gulorum in triangulis non e&longs;t intelligendum, ut uerba &longs;ignificant, <lb/><arrow.to.target n="marg373"/><lb/>&longs;ed &longs;olum de cognitione quoad u&longs;um tabularum.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id001816"><margin.target id="marg372"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 32. <emph type="italics"/>pri <lb/>mi<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>lem.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="id001816"><margin.target id="marg372"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 32. <emph type="italics"/>pri <lb/>mi<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>lem.<emph.end type="italics"/></s>
Line 5994 
Line 5985 
         <figure id="id.015.01.119.1.jpg" xlink:href="015/01/119/1.jpg"/>         <figure id="id.015.01.119.1.jpg" xlink:href="015/01/119/1.jpg"/>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001830">Sint du&etail; diametri a b, c d ad perpendi <lb/>culum &longs;ecantes &longs;e in centro, &amp; <expan abbr="duc&utilde;tur">ducuntur</expan> <lb/>&longs;upr f g k h, &amp; infra m l ad perpendicu&shy;<lb/>lum &longs;upra a b: dico f g e&longs;&longs;e maiorem f a, <lb/>&amp; k h k a, &amp; contr&agrave; minorem m l, qu&agrave;m <lb/>m a. </s>           <s id="id001830">Sint du&etail; diametri a b, c d ad perpendi <lb/>culum &longs;ecantes &longs;e in centro, &amp; <expan abbr="duc&utilde;tur">ducuntur</expan> <lb/>&longs;upr f g k h, &amp; infra m l ad perpendicu&shy;<lb/>lum &longs;upra a b: dico f g e&longs;&longs;e maiorem f a, <lb/>&amp; k h k a, &amp; contr&agrave; minorem m l, qu&agrave;m <lb/>m a. </s>
           <s id="id001831">Per octauam enim &longs;exti, quod fit ex <lb/><arrow.to.target n="marg374"/><lb/>b f in f a &aelig;quale e&longs;t <expan abbr="&qtilde;drato">quadrato</expan> f g, &longs;ed b f e&longs;t <lb/>maior f g, quia b f e&longs;t maior c b, &amp; ideo <lb/>e c g f, ergo f g maior e&longs;t f a, m l <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> minor e&longs;t per <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> e c, quare e a, <lb/>multo igitur minor m a, quod e&longs;t primum. </s>           <s id="id001831">Per octauam enim &longs;exti, quod fit ex <lb/><arrow.to.target n="marg374"/><lb/>b f in f a &aelig;quale e&longs;t <expan abbr="&qtilde;drato">quadrato</expan> f g, &longs;ed b f e&longs;t <lb/>maior f g, quia b f e&longs;t maior c b, &amp; ideo <lb/>e c g f, ergo f g maior e&longs;t f a, m l <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> minor e&longs;t per <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> e c, quare e a, <lb/>multo igitur minor m a, quod e&longs;t primum. </s>
           <s id="id001832">Suppo&longs;ito etiam, qu&ograve;d <lb/><arrow.to.target n="marg375"/><lb/>a g arcus &longs;it dimidium a c, dico a f <expan abbr="minor&etilde;">minorem</expan> e&longs;&longs;e f e, nam quadratum e <lb/><arrow.to.target n="marg376"/><lb/>g &aelig;quale e&longs;t quadratis f e, &amp; f g, &amp; <expan abbr="quadrat&utilde;">quadratum</expan> a g quadratis f g &amp; f a <lb/>&amp; e g e&longs;t &etail;qualis lateri exagoni, &amp; a g latus octogoni, igitur e g ma&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg377"/><lb/>ior g a, &amp; duo quadrata e f &amp; f g maiora duobus quadratis f g &amp; <lb/>f a, detracto igitur communi f g quadrato, patet propo&longs;itum.<lb/><arrow.to.target n="marg378"/></s>           <s id="id001832">Suppo&longs;ito etiam, qu&ograve;d <lb/><arrow.to.target n="marg375"/><lb/>a g arcus &longs;it dimidium a c, dico a f <expan abbr="minor&etilde;">minorem</expan> e&longs;&longs;e f e, nam quadratum e <lb/><arrow.to.target n="marg376"/><lb/>g &aelig;quale e&longs;t quadratis f e, &amp; f g, &amp; <expan abbr="quadrat&utilde;">quadratum</expan> a g quadratis f g &amp; f a <lb/>&amp; e g e&longs;t &etail;qualis lateri exagoni, &amp; a g latus octogoni, igitur e g ma&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg377"/><lb/>ior g a, &amp; duo quadrata e f &amp; f g maiora duobus quadratis f g &amp; <lb/>f a, detracto igitur communi f g quadrato, patet propo&longs;itum.<lb/><arrow.to.target n="marg378"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
Line 6029 
Line 6020 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001843">Per pr&aelig;cedentem moto puncto a uer&longs;us c &longs;emper u&longs; que ad e, c ma <lb/><arrow.to.target n="marg380"/><lb/>gis di&longs;tat <expan abbr="p&utilde;ctum">punctum</expan> a linea a e, qu&agrave;m &agrave; puncto a uer&longs;us, quia linea n h <lb/>maior e&longs;t n a, &amp; per eandem dum appropinquat ad c cum e c fiat <lb/>&etail;qualis ea, maius fit in crementum in a e, qu&agrave;m re&longs;pectu line&aelig; tran&longs;&shy;<lb/>uer&longs;alis. </s>           <s id="id001843">Per pr&aelig;cedentem moto puncto a uer&longs;us c &longs;emper u&longs; que ad e, c ma <lb/><arrow.to.target n="marg380"/><lb/>gis di&longs;tat <expan abbr="p&utilde;ctum">punctum</expan> a linea a e, qu&agrave;m &agrave; puncto a uer&longs;us, quia linea n h <lb/>maior e&longs;t n a, &amp; per eandem dum appropinquat ad c cum e c fiat <lb/>&etail;qualis ea, maius fit in crementum in a e, qu&agrave;m re&longs;pectu line&aelig; tran&longs;&shy;<lb/>uer&longs;alis. </s>
           <s id="id001844">Volo ergo inuenire punctum hoc in quo fit mutatio: &amp; <lb/>diuido arcum ac per &aelig;qualia in f, &amp; dico illum e&longs;&longs;e punctum qu&aelig;&shy;<lb/>&longs;itum: accepto quouis puncto in e f, puta k, duco g o h p &etail;quidi&longs;tan            <s id="id001844">Volo ergo inuenire punctum hoc in quo fit mutatio: &amp; <lb/>diuido arcum ac per &aelig;qualia in f, &amp; dico illum e&longs;&longs;e punctum qu&aelig;&shy;<lb/>&longs;itum: accepto quouis puncto in e f, puta k, duco g o h p &etail;quidi&longs;tan<pb pagenum="101" xlink:href="015/01/120.jpg"/><figure id="id.015.01.120.1.jpg" xlink:href="015/01/120/1.jpg"/><lb/>tes a b, &amp; c d: erunt que anguli q &amp; n recti <lb/><arrow.to.target n="marg381"/><lb/>&amp; anguli f e a, &amp; f e c &etail;quales, igitur uter <lb/><arrow.to.target n="marg382"/><lb/>que dimidium recti: igitur per dicta in <lb/>primo Elementorum Euclidis e n &etail;qua <lb/><arrow.to.target n="marg383"/><lb/>lis n k, igitur c q &aelig;qualis e n, quare h p <lb/>&aelig;qualis g o, &longs;ed quod fit ex o k in k g e&longs;t <lb/><arrow.to.target n="marg384"/><lb/>&aelig;quale ei, quod fit ex p k in k h, igitur <lb/><arrow.to.target n="marg385"/><lb/>k h e&longs;t &aelig;qualis k g ex eisdem o&longs;tendi&shy;<lb/>tur f l m k quadratum e&longs;&longs;e. </s>
  
  
 <pb pagenum="101" xlink:href="015/01/120.jpg"/><figure id="id.015.01.120.1.jpg" xlink:href="015/01/120/1.jpg"/><lb/>tes a b, &amp; c d: erunt que anguli q &amp; n recti <lb/><arrow.to.target n="marg381"/><lb/>&amp; anguli f e a, &amp; f e c &etail;quales, igitur uter <lb/><arrow.to.target n="marg382"/><lb/>que dimidium recti: igitur per dicta in <lb/>primo Elementorum Euclidis e n &etail;qua <lb/><arrow.to.target n="marg383"/><lb/>lis n k, igitur c q &aelig;qualis e n, quare h p <lb/>&aelig;qualis g o, &longs;ed quod fit ex o k in k g e&longs;t <lb/><arrow.to.target n="marg384"/><lb/>&aelig;quale ei, quod fit ex p k in k h, igitur <lb/><arrow.to.target n="marg385"/><lb/>k h e&longs;t &aelig;qualis k g ex eisdem o&longs;tendi&shy;<lb/>tur f l m k quadratum e&longs;&longs;e. </s> 
           <s id="id001845">Quia ergo <lb/>k h e&longs;t &aelig;qualis k g, &amp; k l &aelig;qualis k m, erit l g &aelig;qualis m h. </s>           <s id="id001845">Quia ergo <lb/>k h e&longs;t &aelig;qualis k g, &amp; k l &aelig;qualis k m, erit l g &aelig;qualis m h. </s>
           <s id="id001846">Er&shy;<lb/>go de&longs;cendendo ex g in f, quantum f l &longs;uperat l g, tantum de&longs;cen&shy;<lb/>dendo ex f in h, f m &longs;uperat m h per communem animi &longs;ententi&shy;<lb/>am. </s>           <s id="id001846">Er&shy;<lb/>go de&longs;cendendo ex g in f, quantum f l &longs;uperat l g, tantum de&longs;cen&shy;<lb/>dendo ex f in h, f m &longs;uperat m h per communem animi &longs;ententi&shy;<lb/>am. </s>
           <s id="id001847">At f m e&longs;t de&longs;cen&longs;us f in linea a e, &amp; m h di&longs;tantia, qu&aelig; acqui&shy;<lb/>ritur in linea f r, n m enim e&longs;t &aelig;qualis f r, igitur n h excedit f r in <lb/>h m, &amp; ita a n excedit a r in n r &etail;quali f m. </s>           <s id="id001847">At f m e&longs;t de&longs;cen&longs;us f in linea a e, &amp; m h di&longs;tantia, qu&aelig; acqui&shy;<lb/>ritur in linea f r, n m enim e&longs;t &aelig;qualis f r, igitur n h excedit f r in <lb/>h m, &amp; ita a n excedit a r in n r &etail;quali f m. </s>
Line 6100 
Line 6088 
  
  
 <pb pagenum="103" xlink:href="015/01/122.jpg"/>mouebitur in h, quam in d, uelut &longs;it proportio f g ad a b dupla, ut <lb/>ergo &aelig;qualiter moueantur, &longs;i &longs;it dupla &longs;exquiquarta in d cum lan&shy;<lb/>ce ad e uacuam, erit in h &longs;exquialtera, &amp; mouebit &aelig;quali tempore. <lb/></s> <pb pagenum="103" xlink:href="015/01/122.jpg"/>mouebitur in h, quam in d, uelut &longs;it proportio f g ad a b dupla, ut <lb/>ergo &aelig;qualiter moueantur, &longs;i &longs;it dupla &longs;exquiquarta in d cum lan&shy;<lb/>ce ad e uacuam, erit in h &longs;exquialtera, &amp; mouebit &aelig;quali tempore. <lb/></s>
           <s id="id001876">Ergo iuxta hoc fient libr&aelig;, qu&aelig; examinabunt decimam, &amp; uige&longs;i&shy;<lb/>mam partem grani, quod e&longs;t nece&longs;&longs;arium in precio&longs;is rebus, &amp; me&shy;<lb/>dicamentis potentibus, &amp; long&egrave; magis in mechanicis experimen&shy;<lb/>tis, &amp; maxim&egrave; qu&aelig; ad demon&longs;trationem pertinent magnitudinis <lb/>&longs;uperficierum, &amp; con&longs;tat res in tribus, in longitudine, f g iungi, in le <lb/>uitate materi&aelig; illius, &amp; lancium, nam tanto maior redditur propor<lb/>tio ponderis exigui, &amp; in firmitate iugi ac rectitudine. </s>           <s id="id001876">Ergo iuxta hoc fient libr&aelig;, qu&aelig; examinabunt decimam, &amp; uige&longs;i&shy;<lb/>mam partem grani, quod e&longs;t nece&longs;&longs;arium in pretio&longs;is rebus, &amp; me&shy;<lb/>dicamentis potentibus, &amp; long&egrave; magis in mechanicis experimen&shy;<lb/>tis, &amp; maxim&egrave; qu&aelig; ad demon&longs;trationem pertinent magnitudinis <lb/>&longs;uperficierum, &amp; con&longs;tat res in tribus, in longitudine, f g iungi, in le <lb/>uitate materi&aelig; illius, &amp; lancium, nam tanto maior redditur propor<lb/>tio ponderis exigui, &amp; in firmitate iugi ac rectitudine. </s>
           <s id="id001877">ide&ograve; debet <lb/>fieri ex chalybe purgato, durato ac tenui&longs;simo, natura que leui, &amp; ut c <lb/>&longs;it in medio, &amp; mobilis f g.</s>           <s id="id001877">ide&ograve; debet <lb/>fieri ex chalybe purgato, durato ac tenui&longs;simo, natura que leui, &amp; ut c <lb/>&longs;it in medio, &amp; mobilis f g.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
Line 6114 
Line 6102 
           <s id="id001885">nam qu&aelig; huiu&longs;modi po&shy;<lb/>te&longs;t e&longs;&longs;e doctrina ni&longs;i perfecta fuerit, in omnibus etenim nece&longs;&longs;e e&longs;t <lb/>aut omnia &longs;cire, aut ignorare. </s>           <s id="id001885">nam qu&aelig; huiu&longs;modi po&shy;<lb/>te&longs;t e&longs;&longs;e doctrina ni&longs;i perfecta fuerit, in omnibus etenim nece&longs;&longs;e e&longs;t <lb/>aut omnia &longs;cire, aut ignorare. </s>
           <s id="id001886">In hoc igitur dico, quod h f, &longs;eu l f, <lb/>&longs;emper &aelig;quidi&longs;tant n c trutin&aelig;, ergo cum angulus f c n in clina&shy;<lb/>to iugo fiat obtu&longs;us de&longs;cendente pondere, &amp; n c g a&longs;cendente pon&shy;<lb/>dere fiat acutus, ergo angulus l f c tantundem fiet obtu&longs;ior, &amp; m g c <lb/>acutior, quanto anguli ad c tales &longs;unt. </s>           <s id="id001886">In hoc igitur dico, quod h f, &longs;eu l f, <lb/>&longs;emper &aelig;quidi&longs;tant n c trutin&aelig;, ergo cum angulus f c n in clina&shy;<lb/>to iugo fiat obtu&longs;us de&longs;cendente pondere, &amp; n c g a&longs;cendente pon&shy;<lb/>dere fiat acutus, ergo angulus l f c tantundem fiet obtu&longs;ior, &amp; m g c <lb/>acutior, quanto anguli ad c tales &longs;unt. </s>
           <s id="id001887">Et cau&longs;a e&longs;t quia n c ratio&shy;<lb/>ne ponderis e&longs;t directa ad centrum, ergo oportet, ut pondera l, uel <lb/>h, &amp; m, uel k, &longs;i debent tendere ad centrum, ut f l, &amp; g m &aelig;quidi&shy;<lb/>&longs;tent n c, ni&longs;i quantum e&longs;t pro di&longs;tantia f, &agrave; puncto c, &amp; g a b eodem, <lb/>qu&aelig; comparata ad <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> terr&etail;, &longs;eu mundi, e&longs;t in&longs;en&longs;ibilis omnino. <lb/></s>           <s id="id001887">Et cau&longs;a e&longs;t quia n c ratio&shy;<lb/>ne ponderis e&longs;t directa ad centrum, ergo oportet, ut pondera l, uel <lb/>h, &amp; m, uel k, &longs;i debent tendere ad centrum, ut f l, &amp; g m &aelig;quidi&shy;<lb/>&longs;tent n c, ni&longs;i quantum e&longs;t pro di&longs;tantia f, &agrave; puncto c, &amp; g a b eodem, <lb/>qu&aelig; comparata ad <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> terr&etail;, &longs;eu mundi, e&longs;t in&longs;en&longs;ibilis omnino. <lb/></s>
           <s id="id001888">Circa h&aelig;c <expan abbr="notand&utilde;">notandum</expan> i&longs;tud mirabile fcilicet, quod ratio motus, quan&shy;<lb/>tumuis exigua &longs;ufficit ad motus <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan>, licet uelo citas <expan abbr="p&etilde;deat">pendeat</expan> ex gra<lb/>uitate, &amp; alijs. </s>           <s id="id001888">Circa h&aelig;c <expan abbr="notand&utilde;">notandum</expan> i&longs;tud mirabile &longs;cilicet, quod ratio motus, quan&shy;<lb/>tumuis exigua &longs;ufficit ad motus <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan>, licet uelo citas <expan abbr="p&etilde;deat">pendeat</expan> ex gra<lb/>uitate, &amp; alijs. </s>
           <s id="id001889">Et quae graue, quod expers e&longs;t &longs;en&longs;us, debeat &longs;equi ratio <lb/>nem Geometricam uix &longs;apientibus <expan abbr="cognit&atilde;">cognitam</expan>, cau&longs;a tamen una e&longs;t, &amp; <lb/>per&longs;picua: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> omne graue e&longs;t in linea &agrave; centro <expan abbr="m&utilde;di">mundi</expan>: &longs;i <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> medium <lb/>grauis &longs;it extra <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan>, uertitur ad illam, qu&etail; e&longs;t in eo, nam <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> &longs;em            <s id="id001889">Et quae graue, quod expers e&longs;t &longs;en&longs;us, debeat &longs;equi ratio <lb/>nem Geometricam uix &longs;apientibus <expan abbr="cognit&atilde;">cognitam</expan>, cau&longs;a tamen una e&longs;t, &amp; <lb/>per&longs;picua: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> omne graue e&longs;t in linea &agrave; centro <expan abbr="m&utilde;di">mundi</expan>: &longs;i <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> medium <lb/>grauis &longs;it extra <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan>, uertitur ad illam, qu&etail; e&longs;t in eo, nam <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> &longs;em<pb pagenum="104" xlink:href="015/01/123.jpg"/>per e&longs;t in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan>. </s>
  
  
 <pb pagenum="104" xlink:href="015/01/123.jpg"/>per e&longs;t in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan>. </s> 
           <s id="id001890">Ergo &longs;ola in clinatio ad hoc ut <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> grauis &longs;it in li&shy;<lb/>nea <expan abbr="centror&utilde;">centrorum</expan> grauitatis &amp; terr&aelig;, &longs;ufficit. </s>           <s id="id001890">Ergo &longs;ola in clinatio ad hoc ut <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> grauis &longs;it in li&shy;<lb/>nea <expan abbr="centror&utilde;">centrorum</expan> grauitatis &amp; terr&aelig;, &longs;ufficit. </s>
           <s id="id001891">E&longs;t ergo principium in &longs;ei&shy;<lb/>p&longs;o. </s>           <s id="id001891">E&longs;t ergo principium in &longs;ei&shy;<lb/>p&longs;o. </s>
           <s id="id001892">In appen&longs;is &longs;imiliter. </s>           <s id="id001892">In appen&longs;is &longs;imiliter. </s>
Line 6132 
Line 6117 
           <s id="id001898">Propo&longs;itio cente&longs;imadecima.</s>           <s id="id001898">Propo&longs;itio cente&longs;imadecima.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001899">Si du&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig; ex eadem materia de&longs;cendant in <expan abbr="a&etilde;">aem</expan> <lb/>re eodem temporis momento ad planum ueniunt.<lb/><figure id="id.015.01.123.1.jpg" xlink:href="015/01/123/1.jpg"/><lb/><arrow.to.target n="marg391"/></s>           <s id="id001899">Si du&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig; ex eadem materia de&longs;cendant in <expan abbr="a&etilde;">ae</expan> <lb/>re eodem temporis momento ad planum ueniunt.<lb/><figure id="id.015.01.123.1.jpg" xlink:href="015/01/123/1.jpg"/><lb/><arrow.to.target n="marg391"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id001900"><margin.target id="marg391"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>           <s id="id001900"><margin.target id="marg391"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
Line 6143 
Line 6128 
           <s id="id001903">Sit ergo a tripla <lb/>ad b, &longs;ph&aelig;rula ad &longs;ph&aelig;rulam ex plumbo amb&aelig; fer&shy;<lb/>ro uel lapide eiu&longs;dem generis, dico, qu&ograve;d in&aelig;quali <lb/>tempore peruenient ad planum c d. </s>           <s id="id001903">Sit ergo a tripla <lb/>ad b, &longs;ph&aelig;rula ad &longs;ph&aelig;rulam ex plumbo amb&aelig; fer&shy;<lb/>ro uel lapide eiu&longs;dem generis, dico, qu&ograve;d in&aelig;quali <lb/>tempore peruenient ad planum c d. </s>
           <s id="id001904">Nam a propor&shy;<lb/>tionem habet ad b, ut uiginti&longs;eptem ad unum. </s>           <s id="id001904">Nam a propor&shy;<lb/>tionem habet ad b, ut uiginti&longs;eptem ad unum. </s>
           <s id="id001905">pro&shy;<lb/>portio autem &longs;patij a ad &longs;patium b nonupla e&longs;t, &amp; <lb/>proportio den&longs;itatis a&euml;ris ad a&euml;rem e&longs;t tripla, propterea quod den&shy;<lb/>&longs;itas illa multiplicatur propter impetus magnitudinem. </s>           <s id="id001905">pro&shy;<lb/>portio autem &longs;patij a ad &longs;patium b nonupla e&longs;t, &amp; <lb/>proportio den&longs;itatis a&euml;ris ad a&euml;rem e&longs;t tripla, propterea quod den&shy;<lb/>&longs;itas illa multiplicatur propter impetus magnitudinem. </s>
           <s id="id001906">nam &longs;i ro&shy;<lb/>bur, ut decem percutiat baculo lato, ut quatuor ictus erit maior du&shy;<lb/>plo, qu&agrave;m &longs;it robur, ut quinque percutiat baculo, ut duo: propter <lb/>den&longs;itatem ergo maiorem a&euml;ris in a, quam in b: &amp; quoniam &longs;i &longs;ub <lb/>maiore impetu mouetur <expan abbr="a&etilde;r">aerr</expan> &longs;ub a, quam &longs;ub b, igitur proportio <lb/>erit comparanda longitudini &agrave; centro a ad longitudinem a centro <lb/>b, qu&aelig; e&longs;t tripla. </s>           <s id="id001906">nam &longs;i ro&shy;<lb/>bur, ut decem percutiat baculo lato, ut quatuor ictus erit maior du&shy;<lb/>plo, qu&agrave;m &longs;it robur, ut quinque percutiat baculo, ut duo: propter <lb/>den&longs;itatem ergo maiorem a&euml;ris in a, quam in b: &amp; quoniam &longs;i &longs;ub <lb/>maiore impetu mouetur <expan abbr="a&etilde;r">aer</expan> &longs;ub a, quam &longs;ub b, igitur proportio <lb/>erit comparanda longitudini &agrave; centro a ad longitudinem a centro <lb/>b, qu&aelig; e&longs;t tripla. </s>
           <s id="id001907">Si ergo &longs;ubtripla e&longs;t ratio motus b ad a, quod <lb/>ad medium attinet, tripla autem propter uelo citatem di&longs;ce&longs;&longs;us a&euml;&shy;<lb/>ris &agrave; medio grauitatis, quod e&longs;t in &longs;uperficie e regione centri graui&shy;<lb/>tatis in linea ad centrum mundi, ut dictum e&longs;t in pr&aelig;cedenti: mani&shy;<lb/>fe&longs;tum e&longs;t, quod a, &amp; b in&aelig;quali tempore peruenient ad &longs;ubie&shy;<lb/>ctum planum, &amp; &aelig;quidi&longs;tans centris eorum. </s>           <s id="id001907">Si ergo &longs;ubtripla e&longs;t ratio motus b ad a, quod <lb/>ad medium attinet, tripla autem propter uelo citatem di&longs;ce&longs;&longs;us a&euml;&shy;<lb/>ris &agrave; medio grauitatis, quod e&longs;t in &longs;uperficie e regione centri graui&shy;<lb/>tatis in linea ad centrum mundi, ut dictum e&longs;t in pr&aelig;cedenti: mani&shy;<lb/>fe&longs;tum e&longs;t, quod a, &amp; b in&aelig;quali tempore peruenient ad &longs;ubie&shy;<lb/>ctum planum, &amp; &aelig;quidi&longs;tans centris eorum. </s>
           <s id="id001908">Similiter &amp; in aqua:            <s id="id001908">Similiter &amp; in aqua:
  
Line 6174 
Line 6159 
  
 <pb pagenum="106" xlink:href="015/01/125.jpg"/>cilius &longs;it in anteriore parte propinquius comprehen&longs;um calci, &amp; &longs;i <lb/>cra&longs;sius, uel grauius propius cu&longs;pidi. </s> <pb pagenum="106" xlink:href="015/01/125.jpg"/>cilius &longs;it in anteriore parte propinquius comprehen&longs;um calci, &amp; &longs;i <lb/>cra&longs;sius, uel grauius propius cu&longs;pidi. </s>
           <s id="id001922">Semper igitur ob hanc cau&shy;<lb/>&longs;am mota ex medio grauitatis, &longs;eu uelo, &longs;eu ramo, &longs;eu manu uelo&shy;<lb/>cius mouentur, qu&agrave;m ex alijs partibus. </s>           <s id="id001922">Semper igitur ob hanc cau&shy;<lb/>&longs;am mota ex medio grauitatis, &longs;eu uelo, &longs;eu ramo, &longs;eu manu uelo&shy;<lb/>cius mouentur, qu&agrave;m ex alijs partibus. </s>
           <s id="id001923">In remo etiam pote&longs;t acce&shy;<lb/>dere illud commodum, cuius meminit Ari&longs;tcteles. </s>           <s id="id001923">In remo etiam pote&longs;t acce&shy;<lb/>dere illud commodum, cuius meminit Ari&longs;toteles. </s>
           <s id="id001924">Propter hoc igi <lb/>tur, qui malum in naui collo carunt tant&ugrave;m unum, in medio ferm&egrave; <lb/>eum collocarunt, ut antiqui: &amp; qui duos aut tres, maiorem cra&longs;sio&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg396"/><lb/>rem &longs;cilicet, &amp; altiorem in medio con&longs;tituerunt.</s>           <s id="id001924">Propter hoc igi <lb/>tur, qui malum in naui collo carunt tant&ugrave;m unum, in medio ferm&egrave; <lb/>eum collocarunt, ut antiqui: &amp; qui duos aut tres, maiorem cra&longs;sio&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg396"/><lb/>rem &longs;cilicet, &amp; altiorem in medio con&longs;tituerunt.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
Line 6214 
Line 6199 
           <s id="id001941">Nec tamen maiore impetu, quia obliqu&egrave; fertur, &amp; qu&aelig; obliqu&egrave; <lb/><expan abbr="feri&utilde;t">feriunt</expan>, minore cum impetu feriunt: at que eo magis &longs;i leuia fuerint: ab <lb/>a&euml;re enim circumambiente perturbantur, &amp; in incertum trudun&shy;<lb/>tur. </s>           <s id="id001941">Nec tamen maiore impetu, quia obliqu&egrave; fertur, &amp; qu&aelig; obliqu&egrave; <lb/><expan abbr="feri&utilde;t">feriunt</expan>, minore cum impetu feriunt: at que eo magis &longs;i leuia fuerint: ab <lb/>a&euml;re enim circumambiente perturbantur, &amp; in incertum trudun&shy;<lb/>tur. </s>
           <s id="id001942">Qu&aelig; ergo grauia &longs;unt ex medio emi&longs;&longs;a, &amp; ad &aelig;quidi&longs;tantem <lb/>longius feruntur, &amp; maiore cum impetu, quia magis direct&egrave;: leuia <lb/>autem longius ex imo, &longs;ed minore cum impetu, &longs;i aliqua cau&longs;a &agrave; re&shy;<lb/>cto, &amp; &aelig;quidi&longs;tante declinauerint. </s>           <s id="id001942">Qu&aelig; ergo grauia &longs;unt ex medio emi&longs;&longs;a, &amp; ad &aelig;quidi&longs;tantem <lb/>longius feruntur, &amp; maiore cum impetu, quia magis direct&egrave;: leuia <lb/>autem longius ex imo, &longs;ed minore cum impetu, &longs;i aliqua cau&longs;a &agrave; re&shy;<lb/>cto, &amp; &aelig;quidi&longs;tante declinauerint. </s>
           <s id="id001943">At &longs;i &agrave; &longs;uprema parte, &amp; iuxta <lb/>cu&longs;pidem, neque procul feruntur, neque cum impetu ob cau&longs;as di&shy;<lb/>ctas. </s>           <s id="id001943">At &longs;i &agrave; &longs;uprema parte, &amp; iuxta <lb/>cu&longs;pidem, neque procul feruntur, neque cum impetu ob cau&longs;as di&shy;<lb/>ctas. </s>
           <s id="id001944">Eadem quoque ratio e&longs;t omnium machinarum: ide&ograve; oblon&shy;<lb/>g&etail;longius eiaculantur, quoniam proportionem &longs;eruant ad cana&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg400"/><lb/>iem. </s>           <s id="id001944">Eadem quoque ratio e&longs;t omnium machinarum: ide&ograve; ob lon&shy;<lb/>g&etail; longius eiaculantur, quoniam proportionem &longs;eruant ad cana&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg400"/><lb/>lem. </s>
           <s id="id001945">Sed de hoc inferius agetur.</s>           <s id="id001945">Sed de hoc inferius agetur.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
Line 6285 
Line 6270 
 <pb pagenum="109" xlink:href="015/01/128.jpg"/>axungia. </s> <pb pagenum="109" xlink:href="015/01/128.jpg"/>axungia. </s>
           <s id="id001979">Et quae rota magna &longs;it: quoniam cum <expan abbr="n&otilde;">non</expan> rota, &longs;ed axis traha&shy;<lb/>tur in &aelig;quali tempore &amp; magna, &amp; parua trahitur: utra que uer&ograve; una <lb/>conuer&longs;ione tantam <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> rectam &longs;uperat, quanta e&longs;t rot&aelig; periphe&shy;<lb/>ria. </s>           <s id="id001979">Et quae rota magna &longs;it: quoniam cum <expan abbr="n&otilde;">non</expan> rota, &longs;ed axis traha&shy;<lb/>tur in &aelig;quali tempore &amp; magna, &amp; parua trahitur: utra que uer&ograve; una <lb/>conuer&longs;ione tantam <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> rectam &longs;uperat, quanta e&longs;t rot&aelig; periphe&shy;<lb/>ria. </s>
           <s id="id001980">Quod &longs;i plures &longs;int rot&aelig; celerius feruntur, quia axis minus tan&shy;<lb/>to <expan abbr="rot&atilde;">rotam</expan> premit. </s>           <s id="id001980">Quod &longs;i plures &longs;int rot&aelig; celerius feruntur, quia axis minus tan&shy;<lb/>to <expan abbr="rot&atilde;">rotam</expan> premit. </s>
           <s id="id001981">Et &longs;i rectus &longs;it axis, &amp; bene rotundus, &amp; foramen ro <lb/>tundum, &amp; latius, &amp; &egrave; duri&longs;simo ligno, ut non po&longs;sit in clinari: &amp; <lb/>rota ip&longs;a in ambitu &aelig;qualis, omnia h&aelig;c faciunt ad motus uelo cita&shy;<lb/>tem, unde Homerus.<lb/><arrow.to.target n="marg405"/></s>           <s id="id001981">Et &longs;i rectus &longs;it axis, &amp; bene rotundus, &amp; foramen ro<lb/>tundum, &amp; latius, &amp; &egrave; duri&longs;simo ligno, ut non po&longs;sit in clinari: &amp; <lb/>rota ip&longs;a in ambitu &aelig;qualis, omnia h&aelig;c faciunt ad motus uelo cita<lb/>tem, unde Homerus.<lb/><arrow.to.target n="marg405"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id001982"><margin.target id="marg403"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>           <s id="id001982"><margin.target id="marg403"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
Line 6297 
Line 6282 
           <s id="id001984"><margin.target id="marg405"/>I<emph type="italics"/>liad.<emph.end type="italics"/> 23.</s>           <s id="id001984"><margin.target id="marg405"/>I<emph type="italics"/>liad.<emph.end type="italics"/> 23.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001985"><foreign lang="greek">I&rpar;/xnia tu/pte w_o/dessi w_a/r &amp; ko/nin a&rpar;&verbar;mfi xuqu_nai</foreign>.</s>           <s id="id001985"><foreign lang="greek">i&rpar;/xnia tu/pte o/deosi a/r &amp; ko/nin a&rpar;mfixuqá¿¡nai</foreign>.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id001986">Id e&longs;t, ue&longs;tigia per cu&longs;sit pedibus, ante que illa puluis pedibus ex&shy;<lb/>cu&longs;&longs;us &lpar;ue&longs;tigia &longs;cilicet relinquentibus&rpar; ingrederetur. </s>           <s id="id001986">Id e&longs;t, ue&longs;tigia per cu&longs;sit pedibus, ante que illa puluis pedibus ex&shy;<lb/>cu&longs;&longs;us &lpar;ue&longs;tigia &longs;cilicet relinquentibus&rpar; ingrederetur. </s>
           <s id="id001987">Principalis <lb/>autem cau&longs;a uelo citatis e&longs;t agens, uelut equi. </s>           <s id="id001987">Principalis <lb/>autem cau&longs;a uelo citatis e&longs;t agens, uelut equi. </s>
           <s id="id001988">Sed inter <expan abbr="h&utilde;c">hunc</expan> motum <lb/>&amp; priorem medius e&longs;t Scital&aelig; uocat&aelig;, nam ut in primo axis proci&shy;<lb/>dit &amp; rotundum &agrave; &longs;uperficie circumagitur, licet axis etiam circum&shy;<lb/>ducatur, ut axis, &amp; rota, aut &longs;ph&aelig;ra duplici motu moueantur, fci&shy;<lb/>licet antror&longs;um, &amp; circumcirca, in rota currus duo ijdem motus <lb/>&longs;int, axis quo que antror&longs;um moueatur, &longs;ed non circumagatur: unde <lb/>impeditior e&longs;t hic motus: ita in Scytala utrun que utro que motu mo&shy;<lb/>uetur, &amp; circumcirca, &amp; antror&longs;um, at que id commune e&longs;t, cum pri&shy;<lb/>mo ita axis mouet rotas, non rot&aelig; axem, qu&ograve;d &longs;ecundo motui ro&shy;<lb/>tarum in curru proprium e&longs;t, ut tantum degenerent &agrave; primo motu, <lb/>quanto leuius uertuntur, qu&agrave;m in &longs;ecundo motu. </s>           <s id="id001988">Sed inter <expan abbr="h&utilde;c">hunc</expan> motum <lb/>&amp; priorem medius e&longs;t Scital&aelig; uocat&aelig;, nam ut in primo axis proci&shy;<lb/>dit &amp; rotundum &agrave; &longs;uperficie circumagitur, licet axis etiam circum&shy;<lb/>ducatur, ut axis, &amp; rota, aut &longs;ph&aelig;ra duplici motu moueantur, &longs;ci&shy;<lb/>licet antror&longs;um, &amp; circumcirca, in rota currus duo ijdem motus <lb/>&longs;int, axis quo que antror&longs;um moueatur, &longs;ed non circumagatur: unde <lb/>impeditior e&longs;t hic motus: ita in Scytala utrunque utro que motu mo&shy;<lb/>uetur, &amp; circumcirca, &amp; antror&longs;um, at que id commune e&longs;t, cum pri&shy;<lb/>mo ita axis mouet rotas, non rot&aelig; axem, qu&ograve;d &longs;ecundo motui ro&shy;<lb/>tarum in curru proprium e&longs;t, ut tantum degenerent &agrave; primo motu, <lb/>quanto leuius uertuntur, qu&agrave;m in &longs;ecundo motu. </s>
           <s id="id001989">Trahitur ergo <lb/><figure id="id.015.01.128.1.jpg" xlink:href="015/01/128/1.jpg"/><lb/>iugum in &longs;citala, uelut in rotis currus, <lb/>&longs;ed e&longs;t annexum rotis non in curri&shy;<lb/>bus. </s>           <s id="id001989">Trahitur ergo <lb/><figure id="id.015.01.128.1.jpg" xlink:href="015/01/128/1.jpg"/><lb/>iugum in &longs;citala, uelut in rotis currus, <lb/>&longs;ed e&longs;t annexum rotis non in curri&shy;<lb/>bus. </s>
           <s id="id001990">Propterea in primo motu trahi&shy;<lb/>tur, uel impellitur &agrave; &longs;uperficie: in &longs;e&shy;<lb/>cundo a b axe, &longs;ed non affixo rotis, unde &aelig;gr&egrave; trahuntur in &longs;cyta&shy;<lb/>la ab axe affixo rot&etail;. </s>           <s id="id001990">Propterea in primo motu trahi&shy;<lb/>tur, uel impellitur &agrave; &longs;uperficie: in &longs;e&shy;<lb/>cundo a b axe, &longs;ed non affixo rotis, unde &aelig;gr&egrave; trahuntur in &longs;cyta&shy;<lb/>la ab axe affixo rot&etail;. </s>
           <s id="id001991">Quare leuius qu&agrave;m in curru, difficilius qu&agrave;m <lb/>in rota uel &longs;ph&aelig;ra &agrave; &longs;uperficie extima circumacta. </s>           <s id="id001991">Quare leuius qu&agrave;m in curru, difficilius qu&agrave;m <lb/>in rota uel &longs;ph&aelig;ra &agrave; &longs;uperficie extima circumacta. </s>
           <s id="id001992">Quartus modus <lb/>e&longs;t, ut dixi, circumuecta rota ab axe, quum non progreditur, ut in <lb/>moletrinis, &amp; rotis, quibus ferrum exacuitur. </s>           <s id="id001992">Quartus modus <lb/>e&longs;t, ut dixi, circumuecta rota ab axe, quum non progreditur, ut in <lb/>moletrinis, &amp; rotis, quibus ferrum exacuitur. </s>
           <s id="id001993">E&longs;t enim hic &longs;imilior <lb/>primo, quia contrarius, in primo enim procedit rota, &amp; uertitur &agrave; <lb/>circumferentia, hic quie&longs;cit rota, &amp; mouetur ab axe. </s>           <s id="id001993">E&longs;t enim hic &longs;imilior <lb/>primo, quia contrarius, in primo enim procedit rota, &amp; uertitur &agrave; <lb/>circumferentia, hic quie&longs;cit rota, &amp; mouetur ab axe. </s>
           <s id="id001994">Proximus huic <lb/>e&longs;t, qui fit in &longs;ucculis ob firmitatem axis: nam axis e&longs;t coniunctus <lb/>rot&aelig;. </s>           <s id="id001994">Proximus huic <lb/>e&longs;t, qui fit in &longs;ucculis ob firmitatem axis: nam axis e&longs;t coniunctus <lb/>rot&aelig;. </s>
           <s id="id001995">Vltimus e&longs;t trochlearum, qui &amp; difficillimus: &longs;it enim &agrave; cir&shy;<lb/>cunferentia, &amp; axis di&longs;iunctus e&longs;t &agrave; trochlea: quod ad dit difficulta&shy;<lb/>tem. </s>           <s id="id001995">Vltimus e&longs;t trochlearum, qui &amp; difficillimus: &longs;it enim &agrave; cir&shy;<lb/>cumferentia, &amp; axis di&longs;iunctus e&longs;t &agrave; trochlea: quod ad dit difficulta&shy;<lb/>tem. </s>
           <s id="id001996">Sed &amp; trochlea caret colloppibus. </s>           <s id="id001996">Sed &amp; trochlea caret colloppibus. </s>
           <s id="id001997">Ergo uerum e&longs;t, quod o&shy;<lb/>mnia rotunda facilius circumaguntur, &longs;ed uaria ratione: nam plus <lb/>mota &longs;uper aliquo plano, ut in plau&longs;tris &amp; &longs;cytalis: minus in &longs;uccu&shy;<lb/>lis, &amp; rotis acuentibus ferrum, &amp; molis: nam &amp; &longs;i rotun ditatem iu&shy;<lb/>uet ob &aelig;qualitatem ad conuer&longs;ionem, non tamen in his e&longs;t ad e&ograve;            <s id="id001997">Ergo uerum e&longs;t, quod o&shy;<lb/>mnia rotunda facilius circumaguntur, &longs;ed uaria ratione: nam plus <lb/>mota &longs;uper aliquo plano, ut in plau&longs;tris &amp; &longs;cytalis: minus in &longs;uccu&shy;<lb/>lis, &amp; rotis acuentibus ferrum, &amp; molis: nam &amp; &longs;i rotun ditatem iu&shy;<lb/>uet ob &aelig;qualitatem ad conuer&longs;ionem, non tamen in his e&longs;t ad e&ograve;
  
Line 6363 
Line 6348 
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002021"><arrow.to.target n="marg408"/><lb/>&longs;is &lpar;uocant cerbatanas&rpar; non pote&longs;t &longs;atisfacere, cum tamen idem &longs;e&shy;<lb/>quatur in his, ut in illis uidetur, qua&longs;i uis e&longs;&longs;e in &longs;ph&aelig;rula &longs;ic emi&longs;&shy;<lb/>&longs;a, &amp; non in a&euml;re, quemadmodum dicebamus, coniuncto e&longs;&longs;e. </s>           <s id="id002021"><arrow.to.target n="marg408"/><lb/>&longs;is &lpar;uocant cerbatanas&rpar; non pote&longs;t &longs;atisfacere, cum tamen idem &longs;e&shy;<lb/>quatur in his, ut in illis uidetur, qua&longs;i uis e&longs;&longs;e in &longs;ph&aelig;rula &longs;ic emi&longs;&shy;<lb/>&longs;a, &amp; non in a&euml;re, quemadmodum dicebamus, coniuncto e&longs;&longs;e. </s>
           <s id="id002022">Ex <lb/>quo nece&longs;&longs;e e&longs;&longs;et, ut quod longius ferretur, etiam ualidiores ictus <lb/><figure id="id.015.01.130.1.jpg" xlink:href="015/01/130/1.jpg"/><lb/>inferret, hoc autem <lb/>non ita &longs;e habet, &longs;ed <lb/>ictus magnitud o <lb/>ex robore machi&shy;<lb/>narum tam ignea&shy;<lb/>rum, quam &longs;corpio <lb/>num pendet, nam <lb/>&longs;it a &longs;corpio ma&shy;<lb/>gnus, &longs;ed tenuis, ex <lb/>h&ograve;c palam e&longs;t lon&shy;<lb/>gius mittere &longs;agit&shy;<lb/>tam, qu&ograve;d &agrave; parua, <lb/>&amp; breui, quantun&shy;<lb/>uis cra&longs;&longs;a non lon&shy;<lb/>ge mittitur: at uer&ograve; <lb/>quod b cra&longs;&longs;us &amp; paruus maiore cum impetu mittat o&longs;tenditur <lb/>nam ea pondera &longs;agitt&aelig; mouet, qu&aelig; non pote&longs;t mouere a, igitur b <lb/>ualidiore robore mouet, quam a. </s>           <s id="id002022">Ex <lb/>quo nece&longs;&longs;e e&longs;&longs;et, ut quod longius ferretur, etiam ualidiores ictus <lb/><figure id="id.015.01.130.1.jpg" xlink:href="015/01/130/1.jpg"/><lb/>inferret, hoc autem <lb/>non ita &longs;e habet, &longs;ed <lb/>ictus magnitud o <lb/>ex robore machi&shy;<lb/>narum tam ignea&shy;<lb/>rum, quam &longs;corpio <lb/>num pendet, nam <lb/>&longs;it a &longs;corpio ma&shy;<lb/>gnus, &longs;ed tenuis, ex <lb/>h&ograve;c palam e&longs;t lon&shy;<lb/>gius mittere &longs;agit&shy;<lb/>tam, qu&ograve;d &agrave; parua, <lb/>&amp; breui, quantun&shy;<lb/>uis cra&longs;&longs;a non lon&shy;<lb/>ge mittitur: at uer&ograve; <lb/>quod b cra&longs;&longs;us &amp; paruus maiore cum impetu mittat o&longs;tenditur <lb/>nam ea pondera &longs;agitt&aelig; mouet, qu&aelig; non pote&longs;t mouere a, igitur b <lb/>ualidiore robore mouet, quam a. </s>
           <s id="id002023">Pr&aelig;tera illud o&longs;ten dit iugum fu&shy;<lb/>nis arcus cra&longs;siora duriora, qu&aelig; maioribus uiribus <expan abbr="indig&etilde;t">indigent</expan>, quam <lb/>a, qui &agrave; puero tendi poterit. </s>           <s id="id002023">Pr&aelig;terea illud o&longs;tendit iugum fu&shy;<lb/>nis arcus cra&longs;siora duriora, qu&aelig; maioribus uiribus <expan abbr="indig&etilde;t">indigent</expan>, quam <lb/>a, qui &agrave; puero tendi poterit. </s>
           <s id="id002024">Non e&longs;t ergo eadem ratio mittendi <lb/>longius, &amp; ualidiore cum robore. </s>           <s id="id002024">Non e&longs;t ergo eadem ratio mittendi <lb/>longius, &amp; ualidiore cum robore. </s>
           <s id="id002025">Eadem ergo cum ratio &longs;it in <lb/>machinis igneis, cra&longs;siores enim, &amp; latiores ac breuiores magis <lb/>concutiunt, quam longiores tenuiores minoris &longs;ph&aelig;r&aelig; capaces: <lb/>non &longs;olum ob mag nitudinem &longs;ph&aelig;r&aelig; magis ill&aelig; concutiunt, &longs;ed, <lb/>ut dixi, ob maiorem impetus uim: cau&longs;a ergo e&longs;t manife&longs;ta in his, <lb/>&longs;ed non cau&longs;a, qua longius ferantur in longiore canali. </s>           <s id="id002025">Eadem ergo cum ratio &longs;it in <lb/>machinis igneis, cra&longs;siores enim, &amp; latiores ac breuiores magis <lb/>concutiunt, quam longiores tenuiores minoris &longs;ph&aelig;r&aelig; capaces: <lb/>non &longs;olum ob mag nitudinem &longs;ph&aelig;r&aelig; magis ill&aelig; concutiunt, &longs;ed, <lb/>ut dixi, ob maiorem impetus uim: cau&longs;a ergo e&longs;t manife&longs;ta in his, <lb/>&longs;ed non cau&longs;a, qua longius ferantur in longiore canali. </s>
           <s id="id002026">Sed uide&shy;           <s id="id002026">Sed uide&shy;
Line 6378 
Line 6363 
           <s id="id002032">E&longs;t enim ictus robur <lb/>non &agrave; uelo citate &longs;olum, &longs;ed maiore ex ponderis grauitate, qu&aelig; &longs;ola <lb/>premit, urget, &amp; frangit etiam &longs;ine motu. </s>           <s id="id002032">E&longs;t enim ictus robur <lb/>non &agrave; uelo citate &longs;olum, &longs;ed maiore ex ponderis grauitate, qu&aelig; &longs;ola <lb/>premit, urget, &amp; frangit etiam &longs;ine motu. </s>
           <s id="id002033">Solum ergo id re&longs;tat du&shy;<lb/>bium, cur &longs;i grauius e&longs;t, moueatur eodem ferm &eacute; impetu: nam quo <lb/>maiore impetu fertur, eo longius fertur, non tamen magis ferit, con <lb/>cutit, aut qua&longs;&longs;at, &longs;ed grauitas ad hoc plus facit impetu. </s>           <s id="id002033">Solum ergo id re&longs;tat du&shy;<lb/>bium, cur &longs;i grauius e&longs;t, moueatur eodem ferm &eacute; impetu: nam quo <lb/>maiore impetu fertur, eo longius fertur, non tamen magis ferit, con <lb/>cutit, aut qua&longs;&longs;at, &longs;ed grauitas ad hoc plus facit impetu. </s>
           <s id="id002034">Palea maxi&shy;<lb/>mo impetu demi&longs;&longs;a non ferit, non ledit, &amp; celerius de&longs;cendit, fer&shy;<lb/>rum &longs;ola grauitate actum, im&ograve; etiam temperato ictu l&aelig;dit graui&shy;<lb/>ter, qua&longs;&longs;at, &amp; frangit: itaque f maiore indiget quantitate pyrij pulue&shy;<lb/>ris, qu&agrave;m e: &longs;iquidem tertia parte ponderis &longs;u&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig;: at maius <lb/>e&longs;t pondus f quam e, ergo maius pondus pulueris f qu&agrave;m e, ergo <lb/>maior uehementia ictus, &longs;iquidem ea &longs;equitur, robur cau&longs;&aelig; mouen <lb/>tis &longs;im pliciter: ut concludamus longitudinem ictus &longs;equi propor&shy;<lb/>tionem motoris ad motum, &longs;ed uehementia robur motoris: nam &longs;i <lb/>ex portione mouet &aelig;quale pondus maiore cum impetu mouet, <lb/>quoniam maior e&longs;t proportio: &longs;i minore igitur pondus maius e&longs;t, <lb/>&amp;, ut dixi plus facit magnitudo ponderis cum leui ictu, qu&agrave;m ma&shy;<lb/>gnitudo ictus cum leui pondere. </s>           <s id="id002034">Palea maxi&shy;<lb/>mo impetu demi&longs;&longs;a non ferit, non ledit, &amp; celerius de&longs;cendit, fer&shy;<lb/>rum &longs;ola grauitate actum, im&ograve; etiam temperato ictu l&aelig;dit graui&shy;<lb/>ter, qua&longs;&longs;at, &amp; frangit: itaque f maiore indiget quantitate pyrij pulue&shy;<lb/>ris, qu&agrave;m e: &longs;iquidem tertia parte ponderis &longs;u&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig;: at maius <lb/>e&longs;t pondus f quam e, ergo maius pondus pulueris f qu&agrave;m e, ergo <lb/>maior uehementia ictus, &longs;iquidem ea &longs;equitur, robur cau&longs;&aelig; mouen <lb/>tis &longs;im pliciter: ut concludamus longitudinem ictus &longs;equi propor&shy;<lb/>tionem motoris ad motum, &longs;ed uehementia robur motoris: nam &longs;i <lb/>ex portione mouet &aelig;quale pondus maiore cum impetu mouet, <lb/>quoniam maior e&longs;t proportio: &longs;i minore igitur pondus maius e&longs;t, <lb/>&amp;, ut dixi plus facit magnitudo ponderis cum leui ictu, qu&agrave;m ma&shy;<lb/>gnitudo ictus cum leui pondere. </s>
           <s id="id002035">Qu&aelig; ergo feruntur per longio&shy;<lb/>res canales maiore impetu feruntur, &amp; &longs;ocietatem <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan> a&euml;ris moti <lb/>per longius <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan>, ut tardius remittatur, quia longiore tempore <expan abbr="u&itilde;s">uins</expan> <lb/>motus confirmata e&longs;t, &amp; proportio eius, qu&ograve;d mouet, maior e&longs;t ad id, <lb/>quod <expan abbr="moue&ttilde;">mouetur</expan>, quia minus extenditur, at uer&ograve; f <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> minore propor&shy;<lb/>tione <expan abbr="ict&utilde;">ictum</expan> facit <expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan>, proa, ut dixi, <expan abbr="t&atilde;to">tanto</expan> grauius, e&longs;t quod ferit. </s>           <s id="id002035">Qu&aelig; ergo feruntur per longio&shy;<lb/>res canales maiore impetu feruntur, &amp; &longs;ocietatem <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan> a&euml;ris moti <lb/>per longius <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan>, ut tardius remittatur, quia longiore tempore <expan abbr="u&itilde;s">uis</expan><lb/>motus confirmata e&longs;t, &amp; proportio eius, qu&ograve;d mouet, maior e&longs;t ad id, <lb/>quod <expan abbr="moue&ttilde;">mouetur</expan>, quia minus extenditur, at uer&ograve; f <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> minore propor&shy;<lb/>tione <expan abbr="ict&utilde;">ictum</expan> facit <expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan>, quia, ut dixi, <expan abbr="t&atilde;to">tanto</expan> grauius, e&longs;t quod ferit. </s>
           <s id="id002036">Quod <lb/><expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> minus <expan abbr="ext&etilde;datur">extendatur</expan> machina a b quam c d, <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> <expan abbr="o&longs;t&etilde;dere">o&longs;tendere</expan> oporter.</s>           <s id="id002036">Quod <lb/><expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> minus <expan abbr="ext&etilde;datur">extendatur</expan> machina a b quam c d, <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> <expan abbr="o&longs;t&etilde;dere">o&longs;tendere</expan> oportet.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id002037"><margin.target id="marg408"/>P<emph type="italics"/>rop.<emph.end type="italics"/> 103.</s>           <s id="id002037"><margin.target id="marg408"/>P<emph type="italics"/>rop.<emph.end type="italics"/> 103.</s>
Line 6399 
Line 6384 
           <s id="id002044">Nam <lb/>qui &longs;uccutiunt, ubi pondus, aut coniunctio maior &longs;it, qu&agrave;m ut di&shy;<lb/>&longs;trahere po&longs;sint, conden&longs;ant partes proximiores, &amp; rimas faciunt, <lb/>per quas exhalat ignis aut omnino extinguitur, aut conden&longs;atur. <lb/></s>           <s id="id002044">Nam <lb/>qui &longs;uccutiunt, ubi pondus, aut coniunctio maior &longs;it, qu&agrave;m ut di&shy;<lb/>&longs;trahere po&longs;sint, conden&longs;ant partes proximiores, &amp; rimas faciunt, <lb/>per quas exhalat ignis aut omnino extinguitur, aut conden&longs;atur. <lb/></s>
           <s id="id002045">At ergo in bellicis machinis, minus dilatat puluis, cum fuerit in lon <lb/>go canali, ob id ergo maiore impetu feruntur per illas, qu&agrave;m per <lb/>breuiores, etiam qu&ograve;d minor &longs;it puluis, minor &longs;it ignis. </s>           <s id="id002045">At ergo in bellicis machinis, minus dilatat puluis, cum fuerit in lon <lb/>go canali, ob id ergo maiore impetu feruntur per illas, qu&agrave;m per <lb/>breuiores, etiam qu&ograve;d minor &longs;it puluis, minor &longs;it ignis. </s>
           <s id="id002046">Experimen <lb/>tum facies in canali, ubi &longs;ambuci medulla pro globulo flatu impel&shy;<lb/>lente expellitur ab&longs; que periculo: nam quanto minor fuerit canalis <lb/>ambitu ac longior eo maiore impetu pellitur. </s>           <s id="id002046">Experimen <lb/>tum facies in canali, ubi &longs;ambuci medulla pro globulo flatu impel&shy;<lb/>lente expellitur ab&longs; que periculo: nam quanto minor fuerit canalis <lb/>ambitu ac longior eo maiore impetu pellitur. </s>
           <s id="id002047">For&longs;an qui&longs;piam nos <lb/>merit&ograve; poterit uideri <expan abbr="repreh&etilde;di&longs;&longs;e">reprehendi&longs;&longs;e</expan>, qu&ograve;d inanis glori&aelig; &longs;tudio per&shy;<lb/>nitio&longs;a humano generi do ceam. </s>           <s id="id002047">For&longs;an qui&longs;piam nos <lb/>merit&ograve; poterit uideri <expan abbr="repreh&etilde;di&longs;&longs;e">reprehendi&longs;&longs;e</expan>, qu&ograve;d inanis glori&aelig; &longs;tudio per&shy;<lb/>nicio&longs;a humano generi doceam. </s>
           <s id="id002048">Quibus re&longs;pondeo, me nihil do cu <lb/>i&longs;&longs;e, quod &iacute;n humani generis detrimentum cedat, huiu&longs;mo di que pr&etail;&shy;<lb/>cepta iam ob&longs;cura&longs;&longs;e, ut ne quid mali accidere po&longs;&longs;et hominibus ex <lb/>his: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> qu&ograve;d ad ea, qu&aelig; declarata, &longs;unt, cau&longs;as &longs;ol&ugrave;m retuli, effectus <lb/>ip&longs;imodi artis <expan abbr="nimi&utilde;">nimium</expan> feruntur, ac nimio plu&longs;quam <expan abbr="uell&etilde;">uellem</expan> in telligun&shy;<lb/>tur. </s>           <s id="id002048">Quibus re&longs;pondeo, me nihil do cu <lb/>i&longs;&longs;e, quod &iacute;n humani generis detrimentum cedat, huiu&longs;mo di que pr&etail;&shy;<lb/>cepta iam ob&longs;cura&longs;&longs;e, ut ne quid mali accidere po&longs;&longs;et hominibus ex <lb/>his: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> qu&ograve;d ad ea, qu&aelig; declarata, &longs;unt, cau&longs;as &longs;ol&ugrave;m retuli, effectus <lb/>ip&longs;imodi artis <expan abbr="nimi&utilde;">nimium</expan> feruntur, ac nimio plu&longs;quam <expan abbr="uell&etilde;">uellem</expan> in telligun&shy;<lb/>tur. </s>
           <s id="id002049">Vt cum ad copiam, ad magnitudinem, ad coacta imperia mi&longs;e&shy;<lb/>rorum re&longs;picio, nihil plus po&longs;sit addi. </s>           <s id="id002049">Vt cum ad copiam, ad magnitudinem, ad coacta imperia mi&longs;e&shy;<lb/>rorum re&longs;picio, nihil plus po&longs;sit addi. </s>
           <s id="id002050">Omnia enim hucu&longs; que <expan abbr="&longs;pect&atilde;t">&longs;pectant</expan> <lb/>ad potentiorum in crementa. </s>           <s id="id002050">Omnia enim huiu&longs;que <expan abbr="&longs;pect&atilde;t">&longs;pectant</expan> <lb/>ad potentiorum in crementa. </s>
           <s id="id002051">An ergo &longs;uccurrere afflictis, ob&longs;e&longs;sis, <lb/>cinctis, &aelig;quare <expan abbr="condition&etilde;">conditionem</expan>, liberare &agrave; &longs;eruitute etiam rebelles <expan abbr="n&otilde;">non</expan> li&shy;<lb/>cebit? </s>           <s id="id002051">An ergo &longs;uccurrere afflictis, ob&longs;e&longs;sis, <lb/>cinctis, &aelig;quare <expan abbr="condition&etilde;">conditionem</expan>, liberare &agrave; &longs;eruitute etiam rebelles <expan abbr="n&otilde;">non</expan> li&shy;<lb/>cebit? </s>
           <s id="id002052">Ab initio fuimus omnes liberi: excogitata fuit regni ratio ad <lb/>commodum hominum, ea uer&longs;a e&longs;t per uim in <expan abbr="Tyrannid&etilde;">Tyrannidem</expan>. </s>           <s id="id002052">Ab initio fuimus omnes liberi: excogitata fuit regni ratio ad <lb/>commodum hominum, ea uer&longs;a e&longs;t per uim in <expan abbr="Tyrannid&etilde;">Tyrannidem</expan>. </s>
           <s id="id002053">Subtili <lb/>ergo ratione <expan abbr="occurrend&utilde;">occurrendum</expan> e&longs;t imbecillioribus: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> reliqua omnia ni&shy;<lb/>mis, ut dixi, qu&etail; ad cuniculos ad <expan abbr="magnitudin&etilde;">magnitudinem</expan> <expan abbr="machinar&utilde;">machinarum</expan> ad rectos <lb/>ictus ad <expan abbr="libram&etilde;ta">libramenta</expan> ad longitudinem &longs;pacij, per quos globus ille de&shy;<lb/>fertur, nota &longs;unt improbis illis artificibus, nec no&longs;trum e&longs;t &longs;pectare, <lb/>cur id licuerit, po&longs;tquam Deus hanc uiolentiam e&longs;&longs;e uoluit. </s>           <s id="id002053">Subtili <lb/>ergo ratione <expan abbr="occurrend&utilde;">occurrendum</expan> e&longs;t imbecillioribus: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> reliqua omnia ni&shy;<lb/>mis, ut dixi, qu&etail; ad cuniculos ad <expan abbr="magnitudin&etilde;">magnitudinem</expan> <expan abbr="machinar&utilde;">machinarum</expan> ad rectos <lb/>ictus ad <expan abbr="libram&etilde;ta">libramenta</expan> ad longitudinem &longs;patij, per quos globus ille de&shy;<lb/>fertur, nota &longs;unt improbis illis artificibus, nec no&longs;trum e&longs;t &longs;pectare, <lb/>cur id licuerit, po&longs;tquam Deus hanc uiolentiam e&longs;&longs;e uoluit. </s>
           <s id="id002054">Multa <lb/>damnamus, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> Deus e&longs;&longs;e uult: boni uiri e&longs;t <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ni&longs;i opitulari homini&shy;<lb/>bus, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> malis modo bonis futuri <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;int <expan abbr="impedim&etilde;to">impedimento</expan>: <expan abbr="quamobr&etilde;">quamobrem</expan>            <s id="id002054">Multa <lb/>damnamus, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> Deus e&longs;&longs;e uult: boni uiri e&longs;t <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ni&longs;i opitulari homini&shy;<lb/>bus, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> malis modo bonis futuri <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;int <expan abbr="impedim&etilde;to">impedimento</expan>: <expan abbr="quamobr&etilde;">quamobrem</expan>
  
  
Line 6425 
Line 6410 
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002059">Sit paries b d e, ex a <expan abbr="fera&ttilde;">feratur</expan> in dictus, qui &longs;i <lb/><arrow.to.target n="marg410"/><lb/>e&longs;&longs;et in c d <expan abbr="pariet&etilde;">parietem</expan> e&longs;&longs;e ad perpendiculum, &amp; <lb/>ualidi&longs;simus, &longs;in uero in f g abraderet, &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;qua&longs;&longs;aret">conqua&longs;&longs;aret</expan>. </s>           <s id="id002059">Sit paries b d e, ex a <expan abbr="fera&ttilde;">feratur</expan> in dictus, qui &longs;i <lb/><arrow.to.target n="marg410"/><lb/>e&longs;&longs;et in c d <expan abbr="pariet&etilde;">parietem</expan> e&longs;&longs;e ad perpendiculum, &amp; <lb/>ualidi&longs;simus, &longs;in uero in f g abraderet, &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;qua&longs;&longs;aret">conqua&longs;&longs;aret</expan>. </s>
           <s id="id002060">Qu&aelig;ritur ergo ex b d e muro <lb/>qualis excipietur? </s>           <s id="id002060">Qu&aelig;ritur ergo ex b d e muro <lb/>qualis excipietur? </s>
           <s id="id002061">erit ergo proportio anguli c d a ad <expan abbr="angul&utilde;">angulum</expan> b d a, <lb/>ueluti ictus a d in d c ad <expan abbr="ict&utilde;">ictum</expan> in b d, <expan abbr="manife&longs;t&utilde;">manife&longs;tum</expan> e&longs;t <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> &longs;equi proportio&shy;<lb/>nem, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> maxima uarietate <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> dum ex angulo b d a acuto fit <lb/>acutior, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> &longs;i b d c &longs;it <expan abbr="&qtilde;druplus">quadruplus</expan> b d a erit re&longs;iduus ad <expan abbr="dimidi&utilde;">dimidium</expan> b <lb/>d a nonuplus ip&longs;i dimidio, &amp; ad <expan abbr="quart&atilde;">quartam</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> habebit proportionem <lb/><expan abbr="decemnou&etilde;">decemnouem</expan> ad <expan abbr="un&utilde;">unum</expan>. </s>           <s id="id002061">erit ergo proportio anguli c d a ad <expan abbr="angul&utilde;">angulum</expan> b d a, <lb/>ueluti ictus a d in d c ad <expan abbr="ict&utilde;">ictum</expan> in b d, <expan abbr="manife&longs;t&utilde;">manife&longs;tum</expan> e&longs;t <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> &longs;equi proportio&shy;<lb/>nem, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> maxima uarietate <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> dum ex angulo b d a acuto fit <lb/>acutior, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> &longs;i b d c &longs;it <expan abbr="&qtilde;druplus">quadruplus</expan> b d a erit re&longs;iduus ad <expan abbr="dimidi&utilde;">dimidium</expan> b <lb/>d a nonuplus ip&longs;i dimidio, &amp; ad <expan abbr="quart&atilde;">quartam</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> habebit proportionem <lb/><expan abbr="decemnou&etilde;">decem nouem</expan> ad <expan abbr="un&utilde;">unum</expan>. </s>
           <s id="id002062">Si ergo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> in <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> tenderent, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> efficerent mille <lb/>ictus &qring;d tres, cuius demon&longs;tratio h&etail;c e&longs;t. </s>           <s id="id002062">Si ergo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> in <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> tenderent, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> efficerent mille <lb/>ictus &qring;d tres, cuius demon&longs;tratio h&etail;c e&longs;t. </s>
           <s id="id002063">Supponamus <expan abbr="proportion&etilde;">proportionem</expan> <lb/>b d c ad <expan abbr="&qtilde;rtam">quartam</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> a d b ad dito re&longs;iduo ad b d c e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> <expan abbr="decupl&atilde;">decuplam</expan>: <lb/><expan abbr="t&utilde;c">tunc</expan> ex duob. </s>           <s id="id002063">Supponamus <expan abbr="proportion&etilde;">proportionem</expan> <lb/>b d c ad <expan abbr="&qtilde;rtam">quartam</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> a d b ad dito re&longs;iduo ad b d c e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> <expan abbr="decupl&atilde;">decuplam</expan>: <lb/><expan abbr="t&utilde;c">tunc</expan> ex duob. </s>
           <s id="id002064">ictibus centupla erit in d c ad <expan abbr="e&atilde;">eam</expan>, qu&etail; in b e, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> tribus <lb/>millecupla: nam <expan abbr="c&otilde;qua&longs;&longs;ata">conqua&longs;&longs;ata</expan> turri in primo ictu, id d decuplo magis <lb/>ad perpendiculum &lt;08&gt; in b d e <expan abbr="&longs;uma&ttilde;">&longs;umatur</expan> decima pars in ambitu d, &amp; illa <lb/>erit ergo <expan abbr="t&atilde;">tam</expan> di&longs;&longs;oluta, &amp; infirma ex &longs;uppo&longs;ito, &lt;08&gt; e&longs;t tota b e: &longs;ed ex &longs;e <lb/>cundo ictu decuplo magis <expan abbr="c&otilde;qua&longs;&longs;abi&ttilde;">conqua&longs;&longs;abitur</expan> illa pars, &lt;08&gt; b e ergo tota d c <lb/>centuplo magis <expan abbr="qua&longs;&longs;abi&ttilde;">qua&longs;&longs;abitur</expan> ex duob. </s>           <s id="id002064">ictibus centupla erit in d c ad <expan abbr="e&atilde;">eam</expan>, qu&etail; in b e, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> tribus <lb/>millecupla: nam <expan abbr="c&otilde;qua&longs;&longs;ata">conqua&longs;&longs;ata</expan> turri in primo ictu, id d decuplo magis <lb/>ad perpendiculum &lt;08&gt; in b d e <expan abbr="&longs;uma&ttilde;">&longs;umatur</expan> decima pars in ambitu d, &amp; illa <lb/>erit ergo <expan abbr="t&atilde;">tam</expan> di&longs;&longs;oluta, &amp; infirma ex &longs;uppo&longs;ito, &lt;08&gt; e&longs;t tota b e: &longs;ed ex &longs;e <lb/>cundo ictu decuplo magis <expan abbr="c&otilde;qua&longs;&longs;abi&ttilde;">conqua&longs;&longs;abitur</expan> illa pars, &lt;08&gt; b e ergo tota d c <lb/>centuplo magis <expan abbr="qua&longs;&longs;abi&ttilde;">qua&longs;&longs;abitur</expan> ex duob. </s>
Line 6481 
Line 6466 
           <s id="id002075">Quantum ictus machin&etail; procliuis ad <expan abbr="angul&utilde;">angulum</expan> <expan abbr="minua&ttilde;">minuatur</expan> explorare.</s>           <s id="id002075">Quantum ictus machin&etail; procliuis ad <expan abbr="angul&utilde;">angulum</expan> <expan abbr="minua&ttilde;">minuatur</expan> explorare.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002076">Huiu&longs;ce cau&longs;a <expan abbr="excogitar&utilde;t">excogitarunt</expan>, ut ictus ad <expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan> <expan abbr="dirigere&ttilde;">dirigeretur</expan>, &amp; <lb/><arrow.to.target n="marg411"/><lb/><expan abbr="quanqu&atilde;">quanquam</expan> angulus d e f &longs;it &etail;quali angulo a b c, long&egrave; <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> maior e&longs;t uis <lb/>a b &lt;08&gt; d e duplici cau&longs;a, &amp; <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> a b e&longs;t <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> nat uram impetus <lb/><figure id="id.015.01.134.1.jpg" xlink:href="015/01/134/1.jpg"/><lb/>ignis, &amp; <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan>, qu&etail; <expan abbr="emittun&ttilde;">emittuntur</expan> in altum: &amp; &qring;d pars <lb/>&longs;uperior in b retineat <expan abbr="ict&utilde;">ictum</expan>, in e non retineat. </s>           <s id="id002076">Huiu&longs;ce cau&longs;a <expan abbr="excogitar&utilde;t">excogitarunt</expan>, ut ictus ad <expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan> <expan abbr="dirigere&ttilde;">dirigeretur</expan>, &amp; <lb/><arrow.to.target n="marg411"/><lb/><expan abbr="quanqu&atilde;">quanquam</expan> angulus d e f &longs;it &etail;quali angulo a b c, long&egrave; <expan abbr="t&ntilde;">tamen</expan> maior e&longs;t uis <lb/>a b &lt;08&gt; d e duplici cau&longs;a, &amp; <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> a b e&longs;t <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> nat uram impetus <lb/><figure id="id.015.01.134.1.jpg" xlink:href="015/01/134/1.jpg"/><lb/>ignis, &amp; <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan>, qu&etail; <expan abbr="emittun&ttilde;">emittuntur</expan> in altum: &amp; &qring;d pars <lb/>&longs;uperior in b retineat <expan abbr="ict&utilde;">ictum</expan>, in e non retineat. </s>
           <s id="id002077">Sed caui <lb/>tas fiat maior in inferiore parte: cuius <expan abbr="experim&etilde;tum">experimentum</expan> <lb/>quiliber facere pote&longs;t <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ha&longs;ta. </s>           <s id="id002077">Sed caui <lb/>tas fiat maior in inferiore parte: cuius <expan abbr="experim&etilde;tum">experimentum</expan> <lb/>quiliber facere pote&longs;t <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ha&longs;ta. </s>
           <s id="id002078">Huic ergo &longs;olerti&aelig;, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>tormenta iubet altius collocare ob&longs;tat <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan>, quod <lb/>ictus ex decliui &longs;itu periculo&longs;ior e&longs;t pro machina, &amp; ma <lb/>xim&egrave; &qring;d retro impellit, quae ex retro ce&longs;&longs;a, po&longs;t &lt;08&gt; exone <lb/>rata e&longs;t, <expan abbr="digno&longs;ci&ttilde;">digno&longs;citur</expan>, &amp; ad <expan abbr="collimand&utilde;">collimandum</expan> decedit parte <expan abbr="ui&shy;ri&utilde;">ui&shy;<lb/>rium</expan> &longs;uarum, &qring;d et&longs;i <expan abbr="paru&utilde;">paruum</expan> &longs;it in ductu <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan>, &amp; <expan abbr="ictu&utilde;">ictuum</expan> mul <lb/>tiplicatione <expan abbr="magn&utilde;">magnum</expan> affert di&longs;crimen. </s>           <s id="id002078">Huic ergo &longs;olerti&aelig;, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>tormenta iubet altius collocare ob&longs;tat <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan>, quod <lb/>ictus ex decliui &longs;itu periculo&longs;ior e&longs;t pro machina, &amp; ma<lb/>xim&egrave; &qring;d retro impellit, quae ex retro ce&longs;&longs;a, po&longs;t &lt;08&gt; exone<lb/>rata e&longs;t, <expan abbr="digno&longs;ci&ttilde;">digno&longs;citur</expan>, &amp; ad <expan abbr="collimand&utilde;">collimandum</expan> decedit parte <expan abbr="ui&shy;ri&utilde;">ui&shy;<lb/>rium</expan> &longs;uarum, &qring;d et&longs;i <expan abbr="paru&utilde;">paruum</expan> &longs;it in ductu <expan abbr="t&ntilde;">tamen</expan>, &amp; <expan abbr="ictu&utilde;">ictuum</expan> mul<lb/>tiplicatione <expan abbr="magn&utilde;">magnum</expan> affert di&longs;crimen. </s>
           <s id="id002079">Habet &amp; <expan abbr="c&otilde;mo">commo</expan> <lb/>dum &longs;itus muri accliuis <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> <expan abbr="&longs;uppo&longs;it&atilde;">&longs;uppo&longs;itam</expan> ad perpendiculum, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ictum <lb/>&longs;u&longs;tinet: ade&ograve; ut omnib. </s>           <s id="id002079">Habet &amp; <expan abbr="c&otilde;mo">commo</expan> <lb/>dum &longs;itus muri accliuis <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> <expan abbr="&longs;uppo&longs;it&atilde;">&longs;uppo&longs;itam</expan> ad perpendiculum, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ictum <lb/>&longs;u&longs;tinet: ade&ograve; ut omnib. </s>
           <s id="id002080"><expan abbr="inuic&etilde;">inuicem</expan> collectis, perinde &longs;it ac &longs;i ex perpen&shy;<lb/>diculo, et &etail;quidi&longs;tanti ad <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> <expan abbr="feria&ttilde;">feriatur</expan>. </s>           <s id="id002080"><expan abbr="inuic&etilde;">inuicem</expan> collectis, perinde &longs;it ac &longs;i ex perpen&shy;<lb/>diculo, et &etail;quidi&longs;tanti ad <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> <expan abbr="feria&ttilde;">feriatur</expan>. </s>
           <s id="id002081">Venetus. </s>           <s id="id002081">Venetus. </s>
           <s id="id002082">S. aliter Patauij cauit, <lb/>uidetur que, quae &longs;apienti&longs;simus &longs;it, &amp; eandem &longs;equatur ubi que normam, <lb/>po&longs;t &lt;08&gt; in <expan abbr="rotund&atilde;">rotundam</expan> figuram <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> urbis ambitum formauit, &amp; fo&longs;&longs;a la <lb/>ta, ac pro fundi&longs;sima aqua que perenni muniuit, &amp; <expan abbr="&longs;umm&atilde;">&longs;ummam</expan> muri partem <lb/><expan abbr="rotund&atilde;">rotundam</expan> in hunc <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> effecit <expan abbr="cau&atilde;">cauam</expan> que interius undi que, ne cuniculis <lb/><figure id="id.015.01.134.2.jpg" xlink:href="015/01/134/2.jpg"/><lb/>po&longs;&longs;et euerti, &agrave; lateribus uer&ograve; humiles, ac cra&longs;si&longs;simas turres, ut nul <lb/>la ui po&longs;&longs;ent dirui, eas que tormentis bellicis, undi que latera lu&longs;trantib. <lb/></s>           <s id="id002082">S. aliter Patauij cauit, <lb/>uidetur que, quae &longs;apienti&longs;simus &longs;it, &amp; eandem &longs;equatur ubi que normam, <lb/>po&longs;t &lt;08&gt; in <expan abbr="rotund&atilde;">rotundam</expan> figuram <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> urbis ambitum formauit, &amp; fo&longs;&longs;a la <lb/>ta, ac pro fundi&longs;sima aqua que perenni muniuit, &amp; <expan abbr="&longs;umm&atilde;">&longs;ummam</expan> muri partem <lb/><expan abbr="rotund&atilde;">rotundam</expan> in hunc <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> effecit <expan abbr="cau&atilde;">cauam</expan> que interius undi que, ne cuniculis <lb/><figure id="id.015.01.134.2.jpg" xlink:href="015/01/134/2.jpg"/><lb/>po&longs;&longs;et euerti, &agrave; lateribus uer&ograve; humiles, ac cra&longs;si&longs;simas turres, ut nul <lb/>la ui po&longs;&longs;ent dirui, eas que tormentis bellicis, undi que latera lu&longs;trantib. <lb/></s>
           <s id="id002083">reple&longs;&longs;et, illud diligenti&longs;sime cauit, ne murus humilior e&longs;&longs;et aduer&longs;a <lb/>ripa, &longs;ed ad <expan abbr="libell&atilde;">libellam</expan> tamen depre&longs;&longs;us, ut <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> machinis in terram exten <lb/>&longs;is &longs;ph&etail;rul&aelig; non tangerent <expan abbr="mur&utilde;">murum</expan>: nam <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> fo&longs;&longs;a &longs;it quadraginta pa&longs;&shy;<lb/>&longs;uum, excedat <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> murus <expan abbr="exterior&etilde;">exteriorem</expan> aggerem uno pa&longs;&longs;u, ut quicquid <lb/>in ambitu e&longs;t uno ictu oculi cogno&longs;ci po&longs;sit, &amp; aggeris angulus ma <lb/>ior &longs;it uno pa&longs;&longs;u, <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> magis adiecta cra&longs;sitie machin&etail; fieri non pote&longs;t, <lb/>utictus in <expan abbr="mur&utilde;">murum</expan> dirigatur. </s>           <s id="id002083">reple&longs;&longs;et, illud diligenti&longs;sime cauit, ne murus humilior e&longs;&longs;et aduer&longs;a <lb/>ripa, &longs;ed ad <expan abbr="libell&atilde;">libellam</expan> tamen depre&longs;&longs;us, ut <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> machinis in terram exten <lb/>&longs;is &longs;ph&etail;rul&aelig; non tangerent <expan abbr="mur&utilde;">murum</expan>: nam <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> fo&longs;&longs;a &longs;it quadraginta pa&longs;&shy;<lb/>&longs;uum, excedat <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> murus <expan abbr="exterior&etilde;">exteriorem</expan> aggerem uno pa&longs;&longs;u, ut quicquid <lb/>in ambitu e&longs;t uno ictu oculi cogno&longs;ci po&longs;sit, &amp; aggeris angulus ma<lb/>ior &longs;it uno pa&longs;&longs;u, <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> magis adiecta cra&longs;sitie machin&etail; fieri non pote&longs;t, <lb/>ut ictus in <expan abbr="mur&utilde;">murum</expan> dirigatur. </s>
           <s id="id002084">Eam ob cau&longs;am <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> cauit, ne <expan abbr="&etail;difici&utilde;">&etail;dificium</expan> ul&shy;<lb/><figure id="id.015.01.134.3.jpg" xlink:href="015/01/134/3.jpg"/><lb/>lum, aut planta, uel colliculus e&longs;&longs;et cir&shy;<lb/>cum circa <expan abbr="urb&etilde;">urbem</expan> ad tria M. P. laborat hoc <lb/>periculo h&etail;c urbs, ne tota &etail;dificijs euer&shy;<lb/>&longs;is concidat. </s>           <s id="id002084">Eam ob cau&longs;am <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> cauit, ne <expan abbr="&etail;difici&utilde;">&etail;dificium</expan> ul&shy;<lb/><figure id="id.015.01.134.3.jpg" xlink:href="015/01/134/3.jpg"/><lb/>lum, aut planta, uel colliculus e&longs;&longs;et cir&shy;<lb/>cum circa <expan abbr="urb&etilde;">urbem</expan> ad tria M. P. laborat hoc <lb/>periculo h&etail;c urbs, ne tota &etail;dificijs euer&shy;<lb/>&longs;is concidat. </s>
           <s id="id002085"><expan abbr="Turcar&utilde;">Turcarum</expan> enim Princeps di&shy;<lb/>dicit, ut in Nouo ca&longs;tro in Melit&etail; In&longs;ul&etail; <lb/>arce S. </s>           <s id="id002085"><expan abbr="Turcar&utilde;">Turcarum</expan> enim Princeps di&shy;<lb/>dicit, ut in Nouo ca&longs;tro in Melit&etail; In&longs;ul&etail; <lb/>arce S. </s>
           <s id="id002086">Elmi appellata plu&longs; &lt;08&gt; mille icti&shy;<lb/>bus in &longs;ingulos dies imo M D obtundere            <s id="id002086">Elmi appellata plu&longs; &lt;08&gt; mille icti&shy;<lb/>bus in &longs;ingulos dies imo M D obtundere
Line 6508 
Line 6493 
           <s id="id002097">Exercitus magnus di&longs;&longs;oluitur, &amp; &longs;emetip&longs;um con&longs;umit, &longs;i nulla fiat <lb/>acce&longs;sio aut exigua quomodo &longs;tabit: &longs;i magna auxilia omnia cor&shy;<lb/>rumpuntur. </s>           <s id="id002097">Exercitus magnus di&longs;&longs;oluitur, &amp; &longs;emetip&longs;um con&longs;umit, &longs;i nulla fiat <lb/>acce&longs;sio aut exigua quomodo &longs;tabit: &longs;i magna auxilia omnia cor&shy;<lb/>rumpuntur. </s>
           <s id="id002098">Contr&agrave; ob&longs;e&longs;sis auxilia &longs;i ueniant lu&longs;trata, &amp; munita, et <lb/>omnibus nece&longs;&longs;arijs ornata uiri integri <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> fatigatos, &amp; fe&longs;&longs;os cor <lb/>pore, armati contra inermes, alacres contra torpidos &longs;uperueniunt. <lb/></s>           <s id="id002098">Contr&agrave; ob&longs;e&longs;sis auxilia &longs;i ueniant lu&longs;trata, &amp; munita, et <lb/>omnibus nece&longs;&longs;arijs ornata uiri integri <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> fatigatos, &amp; fe&longs;&longs;os cor <lb/>pore, armati contra inermes, alacres contra torpidos &longs;uperueniunt. <lb/></s>
           <s id="id002099">Ob id pr&aelig;cipuum e&longs;t auxilium pr&etail;ter h&etail;c his, qui oppugnantur co <lb/>pia militum, qui per initia nun &lt;08&gt; quie&longs;cant diu noctu que, <expan abbr="uer&utilde;">uerum</expan> noctu <lb/>duo tubicines per&longs;&aelig;pe <expan abbr="exercit&utilde;">exercitum</expan> <expan abbr="in&longs;omn&etilde;">in&longs;omnem</expan> in armis tota nocte <expan abbr="c&otilde;tine">contine</expan> <lb/><expan abbr="b&utilde;t">bunt</expan>. </s>           <s id="id002099">Ob id pr&aelig;cipuum e&longs;t auxilium pr&etail;ter h&etail;c his, qui oppugnantur co <lb/>pia militum, qui per initia nun &lt;08&gt; quie&longs;cant diu noctu que, <expan abbr="uer&utilde;">uerum</expan> noctu <lb/>duo tubicines per&longs;&aelig;pe <expan abbr="exercit&utilde;">exercitum</expan> <expan abbr="in&longs;omn&etilde;">in&longs;omnem</expan> in armis tota nocte <expan abbr="c&otilde;tine">contine</expan> <lb/><expan abbr="b&utilde;t">bunt</expan>. </s>
           <s id="id002100">Serio <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> die pugnare, &amp; noctu <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> minim&egrave; id <expan abbr="&longs;per&atilde;t">&longs;perant</expan>, &amp; fatigati <lb/>&longs;unt: mira euenire &longs;olent in his in&longs;peratis, ac audacibus eruptionib. <lb/></s>           <s id="id002100">Serio <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> die pugnare, &amp; noctu <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> minim&egrave; id <expan abbr="&longs;per&atilde;t">&longs;perant</expan>, &amp; fatigati <lb/>&longs;unt: mira euenire &longs;olent in his in&longs;peratis, ac audacibus eruptionib. <lb/></s>
           <s id="id002101">per&longs;&etail;pe <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> omnino &longs;upra <expan abbr="fid&etilde;">fidem</expan>. </s>           <s id="id002101">per&longs;&etail;pe <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> omnino &longs;upra <expan abbr="fid&etilde;">fidem</expan>. </s>
           <s id="id002102">Ita <expan abbr="n&otilde;">non</expan> conquie&longs;cere oportet donec, <lb/>uel omnino &agrave; cepto de&longs;inat ho&longs;tis, aut <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> occupet &longs;ibi <expan abbr="relict&utilde;">relictum</expan> po&shy;<lb/>tius &lt;08&gt; <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> elegerit. </s>           <s id="id002102">Ita <expan abbr="n&otilde;">non</expan> conquie&longs;cere oportet donec, <lb/>uel omnino &agrave; capto de&longs;inat ho&longs;tis, aut <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> occupet &longs;ibi <expan abbr="relict&utilde;">relictum</expan> po&shy;<lb/>tius &lt;08&gt; <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> elegerit. </s>
           <s id="id002103">nam <expan abbr="experiment&utilde;">experimentum</expan> frequens do cuit, ubi ill&aelig; ma <lb/>gn&etail; uires &longs;uo arbitrio <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> <expan abbr="eleger&utilde;t">elegerunt</expan> obtinere potuerint, <expan abbr="tand&etilde;">tandem</expan> <lb/>potiri locis <expan abbr="qu&atilde;tumuis">quantumuis</expan> munitis in hoc &qring;d diximus <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> <expan abbr="oppona&ttilde;">opponatur</expan>. <lb/></s>           <s id="id002103">nam <expan abbr="experiment&utilde;">experimentum</expan> frequens do cuit, ubi ill&aelig; ma <lb/>gn&etail; uires &longs;uo arbitrio <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> <expan abbr="eleger&utilde;t">elegerunt</expan> obtinere potuerint, <expan abbr="tand&etilde;">tandem</expan> <lb/>potiri locis <expan abbr="qu&atilde;tumuis">quantumuis</expan> munitis in hoc &qring;d diximus <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> <expan abbr="oppona&ttilde;">opponatur</expan>. <lb/></s>
           <s id="id002104">Etenim <expan abbr="&longs;ept&etilde;">&longs;eptem</expan> modis <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> urbes, at que arces <expan abbr="capian&ttilde;">capiantur</expan>, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> duo &longs;unt ex <lb/>tra <expan abbr="&ptilde;&longs;ent&etilde;">pn&longs;entem</expan> <expan abbr="con&longs;ideration&etilde;">con&longs;iderationem</expan> ob&longs;idio, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> magnitudine ambitus loci <expan abbr="tol&shy;li&ttilde;">tol&shy;<lb/>litur</expan>, &amp; proditio, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cu&longs;to <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> <expan abbr="uigil&atilde;tia">uigilantia</expan>, cuniculi, euer&longs;io &longs;uperioris muri, <lb/>euer&longs;io ab imo per machinas, cuniculi, &longs;eu &longs;uffo&longs;sio, urbis euer&longs;io, &longs;eu <lb/><expan abbr="&etail;dificior&utilde;">&etail;dificiorum</expan>: &amp; <expan abbr="&qtilde;uo">quauo</expan> cant aggre&longs;sio, &longs;eu oppugnatio per &longs;calas, &amp; crates <lb/><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;agittarijs: his omnib. </s>           <s id="id002104">Etenim <expan abbr="&longs;ept&etilde;">&longs;eptem</expan> modis <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> urbes, at que arces <expan abbr="capian&ttilde;">capiantur</expan>, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> duo &longs;unt ex <lb/>tra <expan abbr="&ptilde;&longs;ent&etilde;">pn&longs;entem</expan> <expan abbr="con&longs;ideration&etilde;">con&longs;iderationem</expan> ob&longs;idio, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> magnitudine ambitus loci <expan abbr="tol&shy;li&ttilde;">tol&shy;<lb/>litur</expan>, &amp; proditio, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cu&longs;to <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> <expan abbr="uigil&atilde;tia">uigilantia</expan>, cuniculi, euer&longs;io &longs;uperioris muri, <lb/>euer&longs;io ab imo per machinas, cuniculi, &longs;eu &longs;uffo&longs;sio, urbis euer&longs;io, &longs;eu <lb/><expan abbr="&etail;dificior&utilde;">&etail;dificiorum</expan>: &amp; <expan abbr="&qtilde;uo">quauo</expan> cant aggre&longs;sio, &longs;eu oppugnatio per &longs;calas, &amp; crates <lb/><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;agittarijs: his omnib. </s>
           <s id="id002105"><expan abbr="&longs;atisfact&utilde;">&longs;atisfactum</expan> puto, pr&etail;ter &lt;08&gt; oppugnationi pro&shy;<lb/>pter <expan abbr="humilitat&etilde;">humilitatem</expan> <expan abbr="muror&utilde;">murorum</expan>: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> lignis <expan abbr="opplen&ttilde;">opplentur</expan>, at que fa&longs;ciculis, terra que fo&longs; <lb/>&longs;&etail;: nihil. </s>           <s id="id002105"><expan abbr="&longs;atisfact&utilde;">&longs;atisfactum</expan> puto, pr&etail;ter &lt;08&gt; oppugnationi pro&shy;<lb/>pter <expan abbr="humilitat&etilde;">humilitatem</expan> <expan abbr="muror&utilde;">murorum</expan>: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> lignis <expan abbr="opplen&ttilde;">opplentur</expan>, at que fa&longs;ciculis, terra que fo&longs; <lb/>&longs;&etail;: nihil. </s>
           <s id="id002106">n. </s>           <s id="id002106">n. </s>
           <s id="id002107">re&longs;i&longs;tit immen&longs;&etail; illi pote&longs;tati, &amp; crudelitati <expan abbr="&longs;&etail;ui&longs;simor&utilde;">&longs;&etail;ui&longs;simorum</expan> ty <lb/><expan abbr="r&atilde;nor&utilde;">rannorum</expan>. </s>           <s id="id002107">re&longs;i&longs;tit immen&longs;&etail; illi pote&longs;tati, &amp; crudelitati <expan abbr="&longs;&etail;ui&longs;simor&utilde;">&longs;&etail;ui&longs;simorum</expan> ty <lb/><expan abbr="r&atilde;nor&utilde;">rannorum</expan>. </s>
           <s id="id002108"><expan abbr="Ver&utilde;">Verum</expan>, ut dixi, terra noctu <expan abbr="effodi&ttilde;">effoditur</expan>, ligna artificio&longs;is ignib. </s>           <s id="id002108"><expan abbr="Ver&utilde;">Verum</expan>, ut dixi, terra noctu <expan abbr="effodi&ttilde;">effoditur</expan>, ligna artificio&longs;is ignib. </s>
           <s id="id002109">eru            <s id="id002109">eru<pb pagenum="117" xlink:href="015/01/136.jpg"/>untur. </s>
  
  
 <pb pagenum="117" xlink:href="015/01/136.jpg"/>untur. </s> 
           <s id="id002110">Et longum e&longs;t opus &longs;iue per paucos, &longs;iue per multos quis ef&shy;<lb/>ficere conetur: ut non minus exigat temporis, qu&agrave;m ob&longs;idio: nam <lb/>multitudine unus alterum impedit, &amp; mortui uiuos, ut omnino res <lb/>&longs;it non &longs;peranda ni&longs;i aduer&longs;us inerti&longs;simos. </s>           <s id="id002110">Et longum e&longs;t opus &longs;iue per paucos, &longs;iue per multos quis ef&shy;<lb/>ficere conetur: ut non minus exigat temporis, qu&agrave;m ob&longs;idio: nam <lb/>multitudine unus alterum impedit, &amp; mortui uiuos, ut omnino res <lb/>&longs;it non &longs;peranda ni&longs;i aduer&longs;us inerti&longs;simos. </s>
           <s id="id002111">Pontes euertunt machi <lb/>n&aelig;, ignes que. </s>           <s id="id002111">Pontes euertunt machi <lb/>n&aelig;, ignes que. </s>
           <s id="id002112">Sed ubi etiam muros obtinuerint ob rotunditatem in <lb/>illis con&longs;i&longs;tere non po&longs;&longs;unt. </s>           <s id="id002112">Sed ubi etiam muros obtinuerint ob rotunditatem in <lb/>illis con&longs;i&longs;tere non po&longs;&longs;unt. </s>
Line 6533 
Line 6515 
           <s id="id002119">Di <lb/>ces, h&etail;c quid ad proportionem? </s>           <s id="id002119">Di <lb/>ces, h&etail;c quid ad proportionem? </s>
           <s id="id002120">Im&ograve; uelut machina ad <expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan> <lb/>librata pauculo illo puluere Pyrio <expan abbr="urb&etilde;">urbem</expan> euertit, ita &longs;cintilla illa infer <lb/>ni ignis &longs;emini magni tyranni indita euertit at que di&longs;&longs;oluit totum re&shy;<lb/>gnum &longs;ine machinis, ut dixi, uel exercitibus ullis, &amp; quod maius e&longs;t <lb/>remedio nullo. </s>           <s id="id002120">Im&ograve; uelut machina ad <expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan> <lb/>librata pauculo illo puluere Pyrio <expan abbr="urb&etilde;">urbem</expan> euertit, ita &longs;cintilla illa infer <lb/>ni ignis &longs;emini magni tyranni indita euertit at que di&longs;&longs;oluit totum re&shy;<lb/>gnum &longs;ine machinis, ut dixi, uel exercitibus ullis, &amp; quod maius e&longs;t <lb/>remedio nullo. </s>
           <s id="id002121">Sed puerulo indito luxus, ignaui&aelig;, crudelitatis at que<lb/>&longs;tultiti&etail; fontibus, mirabile dictu &longs;an&egrave;, &amp; ad proportionem diuino&shy;<lb/>rum <expan abbr="in&longs;trumentor&utilde;">in&longs;trumentorum</expan> pertinens. </s>           <s id="id002121">Sed puerulo indito luxus, ignaui&aelig;, crudelitatis at que<lb/>&longs;tultiti&etail; fontibus, mirabile dictu &longs;an&egrave;, &amp; ad proportionem diuino&shy;<lb/>rum <expan abbr="in&longs;trumentor&utilde;">in&longs;trumentorum</expan> pertinens. </s>
           <s id="id002122">Sed redeamus ad in&longs;titutum: Video <lb/>enim, quid po&longs;sit obijci, &longs;cilicet muros cra&longs;&longs;os, et altiores tueri <expan abbr="urb&etilde;">urbem</expan> <lb/>&amp; &aelig;dificia illius po&longs;&longs;e ab&longs;que aggeris erectione, &amp; &longs;i <expan abbr="diruan&ttilde;">diruantur</expan> manere <lb/>etiam nihilominus imo magis, quod e&longs;t terram, u&longs;que <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> eadem <lb/>ratione manet, quia concuti non po&longs;sit &agrave; machinis: nec ho&longs;tes id cu <lb/>raturos, &longs;perantes hoc <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> &longs;ufficere, &qring;d m&oelig;nia &longs;olo <expan abbr="&aelig;quen&ttilde;">&aelig;quentur</expan>, at que id <lb/><expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> e&longs;t Mediolani, &amp; in arce eius, <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> Papi&etail; &amp; in Cremonen&longs;i arce. <lb/></s>           <s id="id002122">Sed redeamus ad in&longs;titutum: Video <lb/>enim, quid po&longs;sit obijci, &longs;cilicet muros cra&longs;&longs;os, et altiores tueri <expan abbr="urb&etilde;">urbem</expan> <lb/>&amp; &aelig;dificia illius po&longs;&longs;e ab&longs;que aggeris erectione, &amp; &longs;i <expan abbr="diruan&ttilde;">diruantur</expan> manere <lb/>etiam nihilominus imo magis, quod e&longs;t terram, u&longs;que <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> eadem <lb/>ratione manet, quia concuti non po&longs;sit &agrave; machinis: nec ho&longs;tes id cu<lb/>raturos, &longs;perantes hoc <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> &longs;ufficere, quod m&oelig;nia &longs;olo <expan abbr="&aelig;quen&ttilde;">&aelig;quentur</expan>, at que id <lb/><expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> e&longs;t Mediolani, &amp; in arce eius, <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> Papi&etail; &amp; in Cremonen&longs;i arce. <lb/></s>
           <s id="id002123">Ver&ugrave;m ni fallor, ut paruis arcibus &agrave; tanta ui tormentorum nullum <lb/>e&longs;t <expan abbr="pr&aelig;&longs;idi&utilde;">pr&aelig;&longs;idium</expan>, aut &longs;alutis &longs;pes, ita neque <expan abbr="c&otilde;uenit">conuenit</expan>, ut muris humilibus ag <lb/>geri confidant, nam &amp; pauci homines tanto labori non &longs;ufficerent, <lb/>&amp; agger cum fo&longs;&longs;a effo&longs;&longs;a &longs;cilicet terra defen&longs;ores nimis in <expan abbr="angu&longs;t&utilde;">angu&longs;tum</expan> <lb/>cogeret. </s>           <s id="id002123">Ver&ugrave;m ni fallor, ut paruis arcibus &agrave; tanta ui tormentorum nullum <lb/>e&longs;t <expan abbr="pr&aelig;&longs;idi&utilde;">pr&aelig;&longs;idium</expan>, aut &longs;alutis &longs;pes, ita neque <expan abbr="c&otilde;uenit">conuenit</expan>, ut muris humilibus ag <lb/>geri confidant, nam &amp; pauci homines tanto labori non &longs;ufficerent, <lb/>&amp; agger cum fo&longs;&longs;a effo&longs;&longs;a &longs;cilicet terra defen&longs;ores nimis in <expan abbr="angu&longs;t&utilde;">angu&longs;tum</expan> <lb/>cogeret. </s>
           <s id="id002124">At in urbibus contra eueniet: muris enim erectis altius ma <lb/>chin&aelig; lapidum fru&longs;tis hominem <expan abbr="occid&etilde;t">occident</expan>: an percu&longs;&longs;a &longs;uperiore par <lb/>te ob coniunctionem inferior concutitur, &amp; in de <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> &longs;imul cadit, <lb/>ut uidimus Papi&etail;, quo <expan abbr="cad&etilde;te">cadente</expan>, &amp; fo&longs;&longs;a impletur, &amp; <foreign lang="greek">tEIkole/tois</foreign> facilior <lb/>aditus ad &longs;ubruendum reliquas partes <expan abbr="pr&etail;be&ttilde;">pr&etail;betur</expan>: im&ograve; percul&longs;i defen&shy;           <s id="id002124">At in urbibus contra eueniet: muris enim erectis altius ma <lb/>chin&aelig; lapidum fru&longs;tis hominem <expan abbr="occid&etilde;t">occident</expan>: an percu&longs;&longs;a &longs;uperiore par <lb/>te ob coniunctionem inferior concutitur, &amp; in de <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> &longs;imul cadit, <lb/>ut uidimus Papi&etail;, quo <expan abbr="cad&etilde;te">cadente</expan>, &amp; fo&longs;&longs;a impletur, &amp; <foreign lang="greek">tEIkole/tois</foreign> facilior <lb/>aditus ad &longs;ubruendum reliquas partes <expan abbr="pr&etail;be&ttilde;">pr&etail;betur</expan>: im&ograve; percul&longs;i defen&shy;
  
Line 6563 
Line 6545 
  
 <pb pagenum="119" xlink:href="015/01/138.jpg"/>o a, ad o c, igitur clauus e&longs;t long&egrave; potentior in comparatione ueli <lb/>d, quam f, ergo uelum d minus agit nauim, quam f. </s> <pb pagenum="119" xlink:href="015/01/138.jpg"/>o a, ad o c, igitur clauus e&longs;t long&egrave; potentior in comparatione ueli <lb/>d, quam f, ergo uelum d minus agit nauim, quam f. </s>
           <s id="id002135">Sed ut extrema <lb/>&longs;e habent, ita medium eorum comparatione, igitur malus b e uali&shy;<lb/>dior e&longs;t, multo d a, &amp; infirmior c f. </s>           <s id="id002135">Sed ut extrema <lb/>&longs;e habent, ita medium eorum comparatione, igitur malus b e uali&shy;<lb/>dior e&longs;t, multo d a, &amp; infirmior c f. </s>
           <s id="id002136">Ver&ugrave;m, ut dixi, ob &longs;itum &longs;impli&shy;<lb/>citer ualidius e&longs;t, uelum e quam f, &amp; etiam quia, ut dixi, altior &amp; <lb/>era&longs;sior &longs;olet e&longs;&longs;e, ideo multo ualidior tribus his cau&longs;is, qu&agrave;m e f: <lb/>adde quartam qu&ograve;d uelum habet maius, antiquo tempore uoca&shy;<lb/>tum acatius. </s>           <s id="id002136">Ver&ugrave;m, ut dixi, ob &longs;itum &longs;impli&shy;<lb/>citer ualidius e&longs;t, uelum e quam f, &amp; etiam quia, ut dixi, altior &amp; <lb/>cra&longs;sior &longs;olet e&longs;&longs;e, ideo multo ualidior tribus his cau&longs;is, qu&agrave;m e f: <lb/>adde quartam qu&ograve;d uelum habet maius, antiquo tempore uoca&shy;<lb/>tum acatius. </s>
           <s id="id002137">At ut etiam docui c b non e&longs;t in medio, nec &aelig;quidi&longs;tat <lb/>ab a d &amp; c f, &longs;ed in clinatur ad proram ideoque imbecillior: cum ergo <lb/>&longs;it &aelig;qualium, &amp; paulo maiorum uirium, qu&agrave;m c f, &amp; tutior, &amp; me&shy;<lb/>lius agatur per <expan abbr="clau&utilde;">clauum</expan> qu&agrave;m c f, &amp; &longs;it a d nimis iu&longs;to imbecillis, pro&shy;<lb/>pterea b e mali, &amp; ueli maximus e&longs;t u&longs;us: ade&ograve; mali nomen per an&shy;<lb/>tonoma&longs;iam de ip&longs;o &longs;impliciter intelligatur.</s>           <s id="id002137">At ut etiam docui c b non e&longs;t in medio, nec &aelig;quidi&longs;tat <lb/>ab a d &amp; c f, &longs;ed in clinatur ad proram ideoque imbecillior: cum ergo <lb/>&longs;it &aelig;qualium, &amp; paulo maiorum uirium, qu&agrave;m c f, &amp; tutior, &amp; me&shy;<lb/>lius agatur per <expan abbr="clau&utilde;">clauum</expan> qu&agrave;m c f, &amp; &longs;it a d nimis iu&longs;to imbecillis, pro&shy;<lb/>pterea b e mali, &amp; ueli maximus e&longs;t u&longs;us: ade&ograve; mali nomen per an&shy;<lb/>tonoma&longs;iam de ip&longs;o &longs;impliciter intelligatur.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
Line 6576 
Line 6558 
           <s id="id002140">Sit flabellum a b c appen&longs;um, ut &longs;olet, in a, &amp; moueatur motu </s>           <s id="id002140">Sit flabellum a b c appen&longs;um, ut &longs;olet, in a, &amp; moueatur motu </s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002141"><arrow.to.target n="marg413"/><lb/>qua&longs;i circa axem p a q in parte inferiore, &amp; a&euml;r comprehen&longs;us &longs;ub <lb/>b h k, &amp; &longs;patium &longs;it 1 m figur&aelig; nauicularis, qu&aelig; con&longs;tat e&longs;&longs;e par&shy;<lb/>tem cylindri inanis ex formatione ab Euclide &longs;cripta: nam &longs;i pro&shy;<lb/>poneretur p a q ad perpendiculum &longs;uper&longs;tans plano, fieret circum&shy;<lb/>ducta a b c &longs;uperficie, qu&aelig; e&longs;&longs;et lata &longs;uperius, &longs;icut etiam inferius <lb/><arrow.to.target n="marg414"/><lb/>cylindrus: at &longs;uperius a b tenuis e&longs;t, &amp; angu&longs;ta, ergo fiet pars cy&shy;<lb/>lindri inanis: quia non circunuoluitur, donecredeat. </s>           <s id="id002141"><arrow.to.target n="marg413"/><lb/>qua&longs;i circa axem p a q in parte inferiore, &amp; a&euml;r comprehen&longs;us &longs;ub <lb/>b h k, &amp; &longs;patium &longs;it 1 m figur&aelig; nauicularis, qu&aelig; con&longs;tat e&longs;&longs;e par&shy;<lb/>tem cylindri inanis ex formatione ab Euclide &longs;cripta: nam &longs;i pro&shy;<lb/>poneretur p a q ad perpendiculum &longs;uper&longs;tans plano, fieret circum&shy;<lb/>ducta a b c &longs;uperficie, qu&aelig; e&longs;&longs;et lata &longs;uperius, &longs;icut etiam inferius <lb/><arrow.to.target n="marg414"/><lb/>cylindrus: at &longs;uperius a b tenuis e&longs;t, &amp; angu&longs;ta, ergo fiet pars cy&shy;<lb/>lindri inanis: quia non circumuoluitur, donec redeat. </s>
           <s id="id002142">Ergo per di&shy;<lb/>cta &longs;uperius &longs;ectio illius p r q s per axem e&longs;t pars cuiu&longs;dam elly&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg415"/><lb/>p&longs;is. </s>           <s id="id002142">Ergo per di&shy;<lb/>cta &longs;uperius &longs;ectio illius p r q s per axem e&longs;t pars cuiu&longs;dam elly&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg415"/><lb/>p&longs;is. </s>
           <s id="id002143">Et &longs;ectio qu&aelig;uis plan&aelig; &longs;uperficiei &aelig;quidi&longs;tans a b cuelut tu, <lb/>item que &aelig;quidi&longs;tans axi p a q e&longs;t &longs;uperficies rectangula, quarum <lb/>una e&longs;t &longs;imilis, &amp; &aelig;qualis b h k, e&longs;t in una &longs;uperficie cum axe p a q <lb/>alia uer&ograve; e&longs;t &aelig;quidi&longs;tans eidem axi maior aut minor &aelig;quidi&longs;tanti&shy;<lb/>um, &amp; ip&longs;a laterum, at que rectangula ac &longs;i cylindrus &longs;tans axi plano <lb/>&aelig;quidi&longs;tanti &longs;ecaretur iuxta longitudinem &longs;eu altitudinem &longs;uam: <lb/>&amp; manife&longs;tum e&longs;t, quod i&longs;ta duo plana, &amp; eorum &longs;uperficies &longs;ecant <lb/>&longs;e mutu&ograve; ad rectos angulos.</s>           <s id="id002143">Et &longs;ectio qu&aelig;uis plan&aelig; &longs;uperficiei &aelig;quidi&longs;tans a b cuelut tu, <lb/>item que &aelig;quidi&longs;tans axi p a q e&longs;t &longs;uperficies rectangula, quarum <lb/>una e&longs;t &longs;imilis, &amp; &aelig;qualis b h k, e&longs;t in una &longs;uperficie cum axe p a q <lb/>alia uer&ograve; e&longs;t &aelig;quidi&longs;tans eidem axi maior aut minor &aelig;quidi&longs;tanti&shy;<lb/>um, &amp; ip&longs;a laterum, at que rectangula ac &longs;i cylindrus &longs;tans axi plano <lb/>&aelig;quidi&longs;tanti &longs;ecaretur iuxta longitudinem &longs;eu altitudinem &longs;uam: <lb/>&amp; manife&longs;tum e&longs;t, quod i&longs;ta duo plana, &amp; eorum &longs;uperficies &longs;ecant <lb/>&longs;e mutu&ograve; ad rectos angulos.</s>
         </p>         </p>
Line 6592 
Line 6574 
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002147">Quibus con&longs;titutis, qui &longs;tabunt iuxta l, &amp; m longitudines a&euml;ris <lb/>moti, &amp; loci, per quem tran&longs;it flabellum, &longs;entient magnum uentum, <lb/>quoniam cum corpus m x l ab extremis partibus &longs;it elatius a b ex&shy;<lb/>tremis, &longs;tantes, &amp; alti tangentur &agrave; uento agitato. </s>           <s id="id002147">Quibus con&longs;titutis, qui &longs;tabunt iuxta l, &amp; m longitudines a&euml;ris <lb/>moti, &amp; loci, per quem tran&longs;it flabellum, &longs;entient magnum uentum, <lb/>quoniam cum corpus m x l ab extremis partibus &longs;it elatius a b ex&shy;<lb/>tremis, &longs;tantes, &amp; alti tangentur &agrave; uento agitato. </s>
           <s id="id002148">Si uero &longs;edeant, aer <lb/>primum non attinget illos, ut etiam quia &longs;ur&longs;um pellitur non per&shy;<lb/>ueniet ad illos, im&ograve; diffugiet, ergo non refrigerabuntur. </s>           <s id="id002148">Si uero &longs;edeant, aer <lb/>primum non attinget illos, ut etiam quia &longs;ur&longs;um pellitur non per&shy;<lb/>ueniet ad illos, im&ograve; diffugiet, ergo non refrigerabuntur. </s>
           <s id="id002149">Qui uer&ograve; <lb/>&agrave; lateribus l x m <expan abbr="&longs;tab&utilde;t">&longs;tabunt</expan> hiccinde, uelut in f g, &longs;i &longs;teterint, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> refriger&aelig; <lb/><expan abbr="b&utilde;tur">buntur</expan>, quia <expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> flabellum erit in l, uel m aer de&longs;cendet, ergo fugi <lb/>et ab illis, cum autem fuerit in x, erit in loco humiliori, &amp; mouebi&shy;           <s id="id002149">Qui uer&ograve; <lb/>&agrave; lateribus l x m <expan abbr="&longs;tab&utilde;t">&longs;tabunt</expan> hiccinde, uelut in f g, &longs;i &longs;teterint, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> refrigera<lb/><expan abbr="b&utilde;tur">buntur</expan>, quia <expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> flabellum erit in l, uel m aer de&longs;cendet, ergo fugi <lb/>et ab illis, cum autem fuerit in x, erit in loco humiliori, &amp; mouebi&shy;
  
  
 <pb pagenum="120" xlink:href="015/01/139.jpg"/>tur diuer&longs;a ratione, quippe ab f in h, &amp; non ad latera, ergo ne que <lb/><figure id="id.015.01.139.1.jpg" xlink:href="015/01/139/1.jpg"/><lb/>contactu, neque motu, qui <lb/>fiet per &aelig;quidi&longs;tantem f, <lb/>&amp; g non poterunt refrige&shy;<lb/>rari. </s> <pb pagenum="120" xlink:href="015/01/139.jpg"/>tur diuer&longs;a ratione, quippe ab f in h, &amp; non ad latera, ergo ne que <lb/><figure id="id.015.01.139.1.jpg" xlink:href="015/01/139/1.jpg"/><lb/>contactu, neque motu, qui <lb/>fiet per &aelig;quidi&longs;tantem f, <lb/>&amp; g non poterunt refrige&shy;<lb/>rari. </s>
Line 6682 
Line 6664 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002186">Nam exempli gratia, cum &longs;ol e&longs;t in initio Capricorni, &amp; in C&oelig;li <lb/>medio, minima e&longs;t umbra eius diei, &amp; totius anni. </s>           <s id="id002186">Nam exempli gratia, cum &longs;ol e&longs;t in initio Capricorni, &amp; in C&oelig;li <lb/>medio, minima e&longs;t umbra eius diei, &amp; totius anni. </s>
           <s id="id002187">Cum ergo fuerit <lb/>ante meridiem, uel po&longs;t, erit umbra maior ex &longs;uppo&longs;ito &longs;ecudo um&shy;<lb/>bra meridiei: at ei &aelig;qualis poterit e&longs;&longs;e umbra meridiei alterius diei <lb/>ex primo &longs;uppo&longs;ito, ergo umbr&aelig; &aelig;quales diuer&longs;orum dierum fi&shy;<lb/>unt &longs;ub diuer&longs;o &longs;itu &longs;olis, quo &aelig;d circulum meridiei, quod erat de&shy;<lb/>mon&longs;trandum.</s>           <s id="id002187">Cum ergo fuerit <lb/>ante meridiem, uel po&longs;t, erit umbra maior ex &longs;uppo&longs;ito &longs;ecudo um&shy;<lb/>bra meridiei: at ei &aelig;qualis poterit e&longs;&longs;e umbra meridiei alterius diei <lb/>ex primo &longs;uppo&longs;ito, ergo umbr&aelig; &aelig;quales diuer&longs;orum dierum fi&shy;<lb/>unt &longs;ub diuer&longs;o &longs;itu &longs;olis, quo ad circulum meridiei, quod erat de&shy;<lb/>mon&longs;trandum.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002188"><arrow.to.target n="marg424"/></s>           <s id="id002188"><arrow.to.target n="marg424"/></s>
Line 6876 
Line 6858 
           <s id="id002260">Data regionis altitudine, &amp; loco &longs;olis proportionem gnomo&shy;<lb/>nis tam ad umbram rectam, quam uer&longs;am, uel etiam in cylindro de&shy;<lb/>terminare.</s>           <s id="id002260">Data regionis altitudine, &amp; loco &longs;olis proportionem gnomo&shy;<lb/>nis tam ad umbram rectam, quam uer&longs;am, uel etiam in cylindro de&shy;<lb/>terminare.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002261">H&etail;c e&longs;t propo&longs;itio illa pulcherrima, quam tot ambagibus tradi&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg445"/><lb/>dere antiqui cum &longs;uis analematibus, &amp; &longs;cioteris, nec tamen demon <lb/>&longs;trationem, nec rationem exactam in&longs;trumenortum con&longs;tructio&shy;<lb/>nem, qua po&longs;&longs;emus per umbras rectas uer&longs;as, &amp; cylindricas &longs;cire ad <lb/>unguem, qualis hora, &amp; minutum, &amp; &longs;ecundum diei e&longs;&longs;et quocun&shy;<lb/>que anni tempore. </s>           <s id="id002261">H&etail;c e&longs;t propo&longs;itio illa pulcherrima, quam tot ambagibus tradi&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg445"/><lb/>dere antiqui cum &longs;uis analematibus, &amp; &longs;cioteris, nec tamen demon <lb/>&longs;trationem, nec rationem exactam in&longs;trumenorum con&longs;tructio&shy;<lb/>nem, qua po&longs;&longs;emus per umbras rectas uer&longs;as, &amp; cylindricas &longs;cire ad <lb/>unguem, qualis hora, &amp; minutum, &amp; &longs;ecundum diei e&longs;&longs;et quocun&shy;<lb/>que anni tempore. </s>
           <s id="id002262">Plerique autem tam laborio&longs;&egrave; id conati &longs;unt de&shy;<lb/>mon&longs;trare, ut &longs;tudio&longs;os deterruerint ab opere: res autem ip&longs;a facil&shy;<lb/>lima e&longs;t. </s>           <s id="id002262">Plerique autem tam laborio&longs;&egrave; id conati &longs;unt de&shy;<lb/>mon&longs;trare, ut &longs;tudio&longs;os deterruerint ab opere: res autem ip&longs;a facil&shy;<lb/>lima e&longs;t. </s>
           <s id="id002263">Propo&longs;ita ergo Poli exacta altitudine &longs;olis in Meridie <lb/>declinatione addita uel detracta, habebis re&longs;iduum eius ad qua&shy;<lb/>drantem f g, &amp; &longs;imiliter habebis ex declinatione nota loci &longs;olis de&shy;<lb/>tracta &agrave; quadrante f h &amp; iuxta horam tuam, &amp; minutum multi&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg446"/><lb/>plicatum per quindecim arcum k e quare angulum f, ex quo arcum <lb/>g h, quare re&longs;iduum h l, igitur punctum umbr&etail; rect&etail;, uel uer&longs;&etail; ip&longs;i&shy;<lb/>us gnomonis ad unguem, &amp; ita con&longs;titues horologium exacti&longs;si&shy;<lb/>mum &longs;ecundum ea, qu&aelig; dixi in Corrolarijs &longs;upradictis, &amp; quia ho&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg447"/><lb/>rizon a b c d &longs;ecat &aelig;quinoctialem in <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> terr&aelig; ducta g h k, erunt <lb/>anguli b h g, &amp; k h l &etail;quales. </s>           <s id="id002263">Propo&longs;ita ergo Poli exacta altitudine &longs;olis in Meridie <lb/>declinatione addita uel detracta, habebis re&longs;iduum eius ad qua&shy;<lb/>drantem f g, &amp; &longs;imiliter habebis ex declinatione nota loci &longs;olis de&shy;<lb/>tracta &agrave; quadrante f h &amp; iuxta horam tuam, &amp; minutum multi&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg446"/><lb/>plicatum per quindecim arcum k e quare angulum f, ex quo arcum <lb/>g h, quare re&longs;iduum h l, igitur punctum umbr&etail; rect&etail;, uel uer&longs;&etail; ip&longs;i&shy;<lb/>us gnomonis ad unguem, &amp; ita con&longs;titues horologium exacti&longs;si&shy;<lb/>mum &longs;ecundum ea, qu&aelig; dixi in Corrolarijs &longs;upradictis, &amp; quia ho&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg447"/><lb/>rizon a b c d &longs;ecat &aelig;quinoctialem in <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> terr&aelig; ducta g h k, erunt <lb/>anguli b h g, &amp; k h l &etail;quales. </s>
           <s id="id002264">Igitur po&longs;ito g ortu puncti eclypti&shy;<lb/>c&aelig;, erit g b ortus amplitudo nota, &amp; ide&ograve; angulus b h g, &amp; k h l            <s id="id002264">Igitur po&longs;ito g ortu puncti eclypti&shy;<lb/>c&aelig;, erit g b ortus amplitudo nota, &amp; ide&ograve; angulus b h g, &amp; k h l
Line 6942 
Line 6924 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002291">Sint du&aelig; line&etail; a b, &amp; c d. </s>           <s id="id002291">Sint du&aelig; line&etail; a b, &amp; c d. </s>
           <s id="id002292">&amp; &longs;it c d dupla ad a b, ad datur <expan abbr="c&otilde;munis">communis</expan> <lb/><figure id="id.015.01.145.3.jpg" xlink:href="015/01/145/3.jpg"/><lb/>b e, &amp; uo cetur iuncta c d, d f dico, <lb/>quod proportio e a ad a b, e&longs;t mi&shy;<lb/>nor duplicata f c ad c d, adij cia&shy;<lb/>tur d f &aelig;qualis g f, quia ergo g d <lb/>e&longs;t dupla ad f d, ideo ad e b c d autem e&longs;t du pla ad a b, tota igitur            <s id="id002292">&amp; &longs;it c d dupla ad a b, ad datur <expan abbr="c&otilde;munis">communis</expan> <lb/><figure id="id.015.01.145.3.jpg" xlink:href="015/01/145/3.jpg"/><lb/>b e, &amp; uocetur iuncta c d, d f dico, <lb/>quod proportio e a ad a b, e&longs;t mi&shy;<lb/>nor duplicata f c ad c d, adijcia&shy;<lb/>tur d f &aelig;qualis g f, quia ergo g d <lb/>e&longs;t dupla ad f d, ideo ad e b c d autem e&longs;t dupla ad a b, tota igitur <pb pagenum="127" xlink:href="015/01/146.jpg"/>g c dupla toti e a. </s>
  
  
 <pb pagenum="127" xlink:href="015/01/146.jpg"/>g c duplatoti e a. </s> 
           <s id="id002293">quare ut g c ad g d ut e a ad e b <expan abbr="permut&atilde;do">permutando</expan>, &amp; per <lb/>euer&longs;am ut e a ad a b, ita g c ad c d, ut g c ad c d <expan abbr="c&otilde;ponitur">componitur</expan> ex g e ad <lb/>f e, &amp; f c ad c d, igitur e a ad c b componitur ex ei&longs;dem. </s>           <s id="id002293">quare ut g c ad g d ut e a ad e b <expan abbr="permut&atilde;do">permutando</expan>, &amp; per <lb/>euer&longs;am ut e a ad a b, ita g c ad c d, ut g c ad c d <expan abbr="c&otilde;ponitur">componitur</expan> ex g e ad <lb/>f e, &amp; f c ad c d, igitur e a ad c b componitur ex ei&longs;dem. </s>
           <s id="id002294">Proportio <lb/>autem g c ad f c e&longs;t minor, quam f c ad c d, igitur minor qu&agrave;m du&shy;<lb/>plicata f c ad c d. </s>           <s id="id002294">Proportio <lb/>autem g c ad f c e&longs;t minor, quam f c ad c d, igitur minor qu&agrave;m du&shy;<lb/>plicata f c ad c d. </s>
           <s id="id002295">con&longs;tat uer&ograve; ex ei&longs;dem, quod proportio c a ad a b <lb/>maior e&longs;t duplicata g c ad f c.</s>           <s id="id002295">con&longs;tat uer&ograve; ex ei&longs;dem, quod proportio c a ad a b <lb/>maior e&longs;t duplicata g c ad f c.</s>
Line 7370 
Line 7349 
           <s id="id002405">Pro relata prima ergo ponamus, ut ue&shy;<lb/>lim &lt;02&gt; relatam <expan abbr="prim&atilde;">primam</expan> 25, accipio 5 &lt;02&gt; 25 cuius &lt;02&gt; e&longs;t, ut ui&longs;um e&longs;t, 2 104/441 <lb/>&longs;imiliter &lt;02&gt; cu: 5 fuit 1 69/98 igitur reducam ad unam denominationem, <lb/>&amp; inueniam quatuor numeros in <expan abbr="c&otilde;tinua">continua</expan> proportione inter illos, <lb/>&amp; &longs;ecundus po&longs;t minimum ex illis erit &lt;02&gt; relata prima propinqui&longs;&shy;<lb/>&longs;ima 25. Quomodo uer&ograve; inueniantur facillim&egrave; illi termini, do&shy;<lb/>cui in &longs;exto libro operis perfecti.</s>           <s id="id002405">Pro relata prima ergo ponamus, ut ue&shy;<lb/>lim &lt;02&gt; relatam <expan abbr="prim&atilde;">primam</expan> 25, accipio 5 &lt;02&gt; 25 cuius &lt;02&gt; e&longs;t, ut ui&longs;um e&longs;t, 2 104/441 <lb/>&longs;imiliter &lt;02&gt; cu: 5 fuit 1 69/98 igitur reducam ad unam denominationem, <lb/>&amp; inueniam quatuor numeros in <expan abbr="c&otilde;tinua">continua</expan> proportione inter illos, <lb/>&amp; &longs;ecundus po&longs;t minimum ex illis erit &lt;02&gt; relata prima propinqui&longs;&shy;<lb/>&longs;ima 25. Quomodo uer&ograve; inueniantur facillim&egrave; illi termini, do&shy;<lb/>cui in &longs;exto libro operis perfecti.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002406">Quarta regula e&longs;t utilior, licet minus uideatur nobilis, &amp; e&longs;t &longs;un&shy;<lb/>data in hoc, quod &longs;i a b &longs;it maior c &amp; eis ad dantur b e, &amp; d f &aelig;qua&shy;<lb/>les dico, quod erit minor proportio a c ad c f, quam a b ad c d, &amp; ex <lb/>con&longs;equenti per <expan abbr="ui&atilde;">uiam</expan> fracti maior pars unius erit c fip&longs;ius a e, qu&agrave;m            <s id="id002406">Quarta regula e&longs;t utilior, licet minus uideatur nobilis, &amp; e&longs;t fun&shy;<lb/>data in hoc, quod &longs;i a b &longs;it maior c &amp; eis ad dantur b e, &amp; d f &aelig;qua&shy;<lb/>les dico, quod erit minor proportio a c ad c f, quam a b ad c d, &amp; ex <lb/>con&longs;equenti per <expan abbr="ui&atilde;">uiam</expan> fracti maior pars unius erit c f ip&longs;ius a e, qu&agrave;m <pb pagenum="135" xlink:href="015/01/154.jpg"/>c d ip&longs;ius a f ex Euclide. </s>
  
  
 <pb pagenum="135" xlink:href="015/01/154.jpg"/>c d ip&longs;ius a f ex Euclide. </s> 
           <s id="id002407">Dico ergo quod maior e&longs;t proportio a b <lb/><figure id="id.015.01.154.1.jpg" xlink:href="015/01/154/1.jpg"/><lb/>ad c d, qu&agrave;m a e ad e f, fiat d g ad quam &longs;it b c ut <lb/><arrow.to.target n="marg467"/><lb/>a b ad c d, eritque a e ad c g ut a b ad c d, minor au&shy;<lb/>tem e&longs;t a e ad c f, quam ad c g, igitur minor a e ad <lb/>c f qu&agrave;m a b ad c d quod fuit propo&longs;itum. </s>           <s id="id002407">Dico ergo quod maior e&longs;t proportio a b <lb/><figure id="id.015.01.154.1.jpg" xlink:href="015/01/154/1.jpg"/><lb/>ad c d, qu&agrave;m a e ad e f, fiat d g ad quam &longs;it b c ut <lb/><arrow.to.target n="marg467"/><lb/>a b ad c d, eritque a e ad c g ut a b ad c d, minor au&shy;<lb/>tem e&longs;t a e ad c f, quam ad c g, igitur minor a e ad <lb/>c f qu&agrave;m a b ad c d quod fuit propo&longs;itum. </s>
           <s id="id002408">Simili <lb/>ter &longs;i fuerint du&aelig; quantitates, a b &amp; c d, quarum a b &longs;it maiore, c d <lb/>autem eadem e minor, dico, qu&ograve;d dimidium aggregati a b &amp; c d <lb/>maiorem habebit proportionem ad e, qu&agrave;m c d &amp; minor, nam iun&shy;<lb/>cta b f &aelig;quali d e ad a b, ita ut f g &longs;it dimidium totius a f, q&ugrave;ia ergo <lb/><figure id="id.015.01.154.2.jpg" xlink:href="015/01/154/2.jpg"/><lb/>f g e&longs;t dimidium f a &amp; fb e&longs;t minor dimidio <lb/><arrow.to.target n="marg468"/><lb/>f a cum &longs;it minor b a, &amp; &longs;imiliter f g e&longs;t mi&shy;<lb/>nor a b, quia a b e&longs;t maior dimidio a f, quia <lb/>e&longs;t maior b f, ergo proportio g f ad c e&longs;t ma <lb/>ior quam b f ad e, ita quam c d ad e, &amp; mi&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg469"/><lb/>nor qu&agrave;m a b ad e, quod fuit propo&longs;itum. </s>           <s id="id002408">Simili <lb/>ter &longs;i fuerint du&aelig; quantitates, a b &amp; c d, quarum a b &longs;it maiore, c d <lb/>autem eadem e minor, dico, qu&ograve;d dimidium aggregati a b &amp; c d <lb/>maiorem habebit proportionem ad e, qu&agrave;m c d &amp; minor, nam iun&shy;<lb/>cta b f &aelig;quali d e ad a b, ita ut f g &longs;it dimidium totius a f, q&ugrave;ia ergo <lb/><figure id="id.015.01.154.2.jpg" xlink:href="015/01/154/2.jpg"/><lb/>f g e&longs;t dimidium f a &amp; fb e&longs;t minor dimidio <lb/><arrow.to.target n="marg468"/><lb/>f a cum &longs;it minor b a, &amp; &longs;imiliter f g e&longs;t mi&shy;<lb/>nor a b, quia a b e&longs;t maior dimidio a f, quia <lb/>e&longs;t maior b f, ergo proportio g f ad c e&longs;t ma <lb/>ior quam b f ad e, ita quam c d ad e, &amp; mi&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg469"/><lb/>nor qu&agrave;m a b ad e, quod fuit propo&longs;itum. </s>
           <s id="id002409">Quo ui&longs;o uolo &lt;02&gt; 1000 <lb/>quadratam, &amp; qu&ograve;d de quadrata dico, dico etiam de alijs radici&shy;<lb/>bus &amp; erit ex &longs;ecunda regula harum 31 39/62 &amp; quadratum erit 1000 <lb/>1521/3844. Iuxta ergo primam partem regul&aelig; 31 38/61 erit minus, &amp; in ueritate <lb/>in eo, quod fit ducendo, ut uides, &amp; hoc e&longs;t pro&shy;<lb/><figure id="id.015.01.154.3.jpg" xlink:href="015/01/154/3.jpg"/><lb/>ximum ad 11/160, multiplico igitur duplum 31 39/62, <lb/>quod e&longs;t ferm&egrave; 63 1/4 in 1/160 fient 63/160 detrahe ex <lb/>1521/3844 hoc modo, diuide 3844 per 160 exit 24   /40 <lb/>diuide 1521 per 24, exit 63 3/8, habes igitur quod <lb/>1521/3844 &longs;unt 63/160, igitur detracto 63/160 ex 63/160 nihil relinquitur, &amp; erit &lt;02&gt; exa&shy;<lb/>cta ualde 1000 hoc 31 38/61 cuius quadratum 1000 41/3421 uides breuita <lb/>tem, &amp; propinquitatem in producto differentia e&longs;t 1/100 aut parum <lb/>maius quod ad radicem comparatum cum debeat diuidi per du&shy;<lb/>plum eius erit paulo maius 1/6300. Vnde facilior e&longs;t, &amp; breuior h&aelig;c <lb/>uia qu&agrave;m per 00 ad ditus. </s>           <s id="id002409">Quo ui&longs;o uolo &lt;02&gt; 1000 <lb/>quadratam, &amp; qu&ograve;d de quadrata dico, dico etiam de alijs radici&shy;<lb/>bus &amp; erit ex &longs;ecunda regula harum 31 39/62 &amp; quadratum erit 1000 <lb/>1521/3844. Iuxta ergo primam partem regul&aelig; 31 38/61 erit minus, &amp; in ueritate <lb/>in eo, quod fit ducendo, ut uides, &amp; hoc e&longs;t pro&shy;<lb/><figure id="id.015.01.154.3.jpg" xlink:href="015/01/154/3.jpg"/><lb/>ximum ad 11/160, multiplico igitur duplum 31 39/62, <lb/>quod e&longs;t ferm&egrave; 63 1/4 in 1/160 fient 63/160 detrahe ex <lb/>1521/3844 hoc modo, diuide 3844 per 160 exit 24   /40 <lb/>diuide 1521 per 24, exit 63 3/8, habes igitur quod <lb/>1521/3844 &longs;unt 63/160, igitur detracto 63/160 ex 63/160 nihil relinquitur, &amp; erit &lt;02&gt; exa&shy;<lb/>cta ualde 1000 hoc 31 38/61 cuius quadratum 1000 41/3421 uides breuita <lb/>tem, &amp; propinquitatem in producto differentia e&longs;t 1/100 aut parum <lb/>maius quod ad radicem comparatum cum debeat diuidi per du&shy;<lb/>plum eius erit paulo maius 1/6300. Vnde facilior e&longs;t, &amp; breuior h&aelig;c <lb/>uia qu&agrave;m per 00 ad ditus. </s>
           <s id="id002410">Rur&longs;us uolo aliquid <expan abbr="adi&mtilde;ere">adimnere</expan> &amp; cum pro <lb/>pinquitate ita facio. </s>           <s id="id002410">Rur&longs;us uolo aliquid <expan abbr="adi&mtilde;ere">adimere</expan> &amp; cum pro<lb/>pinquitate ita facio. </s>
           <s id="id002411">Con&longs;idero qu&ograve;d 31 38/61 e&longs;t maius 1/6300 radice, di&shy;<lb/>uido 6300 per 62 exit 103 ferm&egrave;, neque enim curo in hoc fractiones, <lb/>multiplico ergo 103 in 38/61 &amp; habeo 3914/6283 hic denominator e&longs;t proxi&shy;<lb/>mus 6300, aufero ergo 1 ex 3914, habebo ualde proximam &lt;02&gt; 1000, <lb/>31 3913/6283 cuius quadratum e&longs;t 1000 minus 1/1048 hoc ut dixi diui&longs;um <lb/>per duplum &lt;02&gt; quod e&longs;t 63 e&longs;t omnino in&longs;en&longs;ile in radice.</s>           <s id="id002411">Con&longs;idero qu&ograve;d 31 38/61 e&longs;t maius 1/6300 radice, di&shy;<lb/>uido 6300 per 62 exit 103 ferm&egrave;, neque enim curo in hoc fractiones, <lb/>multiplico ergo 103 in 38/61 &amp; habeo 3914/6283 hic denominator e&longs;t proxi&shy;<lb/>mus 6300, aufero ergo 1 ex 3914, habebo ualde proximam &lt;02&gt; 1000, <lb/>31 3913/6283 cuius quadratum e&longs;t 1000 minus 1/1048 hoc ut dixi diui&longs;um <lb/>per duplum &lt;02&gt; quod e&longs;t 63 e&longs;t omnino in&longs;en&longs;ile in radice.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
Line 7412 
Line 7388 
           <s id="id002425">Numeros fractos ad minores in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> proportione ualde propinqua</s>           <s id="id002425">Numeros fractos ad minores in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> proportione ualde propinqua</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002426">Cum plerunque numeri fracti hab cantur per radices, ut aliquan&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg470"/><lb/>do maiores &longs;int, aut minores eo fit, ut po&longs;sint reduci ad mino&shy;<lb/>res numeros, ut melius intelligi po&longs;sint &amp; facilius tractari, &amp;            <s id="id002426">Cum plerunque numeri fracti habeantur per radices, ut aliquan&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg470"/><lb/>do maiores &longs;int, aut minores eo fit, ut po&longs;sint reduci ad mino&shy;<lb/>res numeros, ut melius intelligi po&longs;sint &amp; facilius tractari, &amp;
  
  
 <pb pagenum="137" xlink:href="015/01/156.jpg"/>cum hoc &longs;it exactior illa pars exemplum, ergo habeo 2 3829/12566, quem <lb/>uolo certa ratione ad minores diui&longs;iones deducere. </s> <pb pagenum="137" xlink:href="015/01/156.jpg"/>cum hoc &longs;it exactior illa pars exemplum, ergo habeo 2 3829/12566, quem <lb/>uolo certa ratione ad minores diui&longs;iones deducere. </s>
Line 7625 
Line 7601 
           <s id="id002492">pro&shy;<lb/>portio igitur g e ad e f cum &longs;it ut c ad e ex &longs;uppo&longs;ito erit ut ip&longs;i pro&shy;<lb/>portioni addamus, &amp; detrahamus ex duplo a b &amp; dimidium re&longs;i&shy;<lb/>dui ducamus in &longs;e, &amp; addamus aggregato quadrati a b cum ip&longs;a            <s id="id002492">pro&shy;<lb/>portio igitur g e ad e f cum &longs;it ut c ad e ex &longs;uppo&longs;ito erit ut ip&longs;i pro&shy;<lb/>portioni addamus, &amp; detrahamus ex duplo a b &amp; dimidium re&longs;i&shy;<lb/>dui ducamus in &longs;e, &amp; addamus aggregato quadrati a b cum ip&longs;a
  
  
 <pb pagenum="141" xlink:href="015/01/160.jpg"/>a b, &amp; latus eius detracto dimidio re&longs;idui erit b clinea, quare diui&shy;<lb/>&longs;io nota, &amp; e&longs;t ut dicamusu: olo diuidere datam lineam, ut quantita&shy;<lb/>tes adiect&aelig; &longs;ub mutua proportione ad unam tertiam cum parti&shy;<lb/>bus obtineantinter &longs;e proportionem datam.</s> <pb pagenum="141" xlink:href="015/01/160.jpg"/>a b, &amp; latus eius detracto dimidio re&longs;idui erit b c linea, quare diui&shy;<lb/>&longs;io nota, &amp; e&longs;t ut dicamus : uolo diuidere datam lineam, ut quantita&shy;<lb/>tes adiect&aelig; &longs;ub mutua proportione ad unam tertiam cum parti&shy;<lb/>bus obtineant inter &longs;e proportionem datam.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id002493"><margin.target id="marg487"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 1. <emph type="italics"/>&longs;ecuu <lb/>di<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>lement.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="id002493"><margin.target id="marg487"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 1. <emph type="italics"/>&longs;ecun<lb/>di<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>lement.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002494">Propo&longs;itio cente&longs;imaquadrage&longs;imanona.</s>           <s id="id002494">Propo&longs;itio cente&longs;imaquadrage&longs;imanona.</s>
Line 7704 
Line 7680 
           <s id="id002525">Propo&longs;itio cente&longs;imaquinquage&longs;ima&longs;ecunda.</s>           <s id="id002525">Propo&longs;itio cente&longs;imaquinquage&longs;ima&longs;ecunda.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002526">Si linea in duas partes &aelig;quales duas que in &aelig;quales diuidatur, fue&shy;<lb/>ritque proportio aggregati ex maiore &amp; dimidio ad ip&longs;am maiorem <lb/>uelut ex minore, &amp; aliqua linea ad ip&longs;am minorem, &amp; rur&longs;us aggre&shy;<lb/>gati ex minore dimidio ad ip&longs;am minorem, uelut aggregati ex ma&shy;<lb/>iore &amp; alia addita ad ip&longs;am maiorem, erit proportio dimidij&apos;ad par <lb/>tem unam in&aelig;qualem, uelut alterius partis in&aelig;qualis ad &longs;uam ad&shy;<lb/>ditam mutu&ograve;, &amp; etiam proportio ad ditarum inuicem, uelut pro&shy;<lb/>portio partium in&aelig;qualium duplicata, &amp; rur&longs;us ip&longs;um dimidium <lb/>line&aelig; a&longs;&longs;umpt&aelig; medium erit proportione inter additas. </s>           <s id="id002526">Si linea in duas partes &aelig;quales duas que in &aelig;quales diuidatur, fue&shy;<lb/>ritque proportio aggregati ex maiore &amp; dimidio ad ip&longs;am maiorem <lb/>uelut ex minore, &amp; aliqua linea ad ip&longs;am minorem, &amp; rur&longs;us aggre&shy;<lb/>gati ex minore dimidio ad ip&longs;am minorem, uelut aggregati ex ma&shy;<lb/>iore &amp; alia addita ad ip&longs;am maiorem, erit proportio dimidij ad par<lb/>tem unam in&aelig;qualem, uelut alterius partis in&aelig;qualis ad &longs;uam ad&shy;<lb/>ditam mutu&ograve;, &amp; etiam proportio additarum inuicem, uelut pro&shy;<lb/>portio partium in&aelig;qualium duplicata, &amp; rur&longs;us ip&longs;um dimidium <lb/>line&aelig; a&longs;&longs;umpt&aelig; medium erit proportione inter additas. </s>
           <s id="id002527">Demum <lb/>proportio dimidij cum ad dita maiore ad dimidium cum addita mi<lb/>nore, uelut maioris partis ad minorem.<lb/><arrow.to.target n="marg496"/></s>           <s id="id002527">Demum <lb/>proportio dimidij cum ad dita maiore ad dimidium cum addita mi<lb/>nore, uelut maioris partis ad minorem.<lb/><arrow.to.target n="marg496"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
Line 7718 
Line 7694 
 <pb pagenum="143" xlink:href="015/01/162.jpg"/>c b ad b d, uelut g a ad a d, &amp; hoc e&longs;t primum. </s> <pb pagenum="143" xlink:href="015/01/162.jpg"/>c b ad b d, uelut g a ad a d, &amp; hoc e&longs;t primum. </s>
           <s id="id002531">Quia ergo c a e&longs;t &aelig;&shy;<lb/>qualis c b, erit c a ad b d, uelut g a ad a d, &amp; iam fuit a d ad c a, ut b d <lb/>ad f b, per conuer&longs;am igitur a d ad b d, ut g a ad a d, &amp; ut b d ad fb, <lb/>interpo&longs;itis ergo a d &amp; d b inter a g &amp; b f cum compo&longs;ita &longs;it pro&shy;<lb/>portio a g ad b f ex proportione a g ad a d, &amp; ad d b, &amp; d b <lb/>ad b f, &amp; proportio a d ad d b, &longs;it &aelig;qualis proportioni <lb/><figure id="id.015.01.162.1.jpg" xlink:href="015/01/162/1.jpg"/><lb/>a g ad a d, &amp; d b ad b f, igitur proportio a g ad b f. </s>           <s id="id002531">Quia ergo c a e&longs;t &aelig;&shy;<lb/>qualis c b, erit c a ad b d, uelut g a ad a d, &amp; iam fuit a d ad c a, ut b d <lb/>ad f b, per conuer&longs;am igitur a d ad b d, ut g a ad a d, &amp; ut b d ad fb, <lb/>interpo&longs;itis ergo a d &amp; d b inter a g &amp; b f cum compo&longs;ita &longs;it pro&shy;<lb/>portio a g ad b f ex proportione a g ad a d, &amp; ad d b, &amp; d b <lb/>ad b f, &amp; proportio a d ad d b, &longs;it &aelig;qualis proportioni <lb/><figure id="id.015.01.162.1.jpg" xlink:href="015/01/162/1.jpg"/><lb/>a g ad a d, &amp; d b ad b f, igitur proportio a g ad b f. </s>
           <s id="id002532">Per de&shy;<lb/>mon&longs;trata ab Alchindo e&longs;t duplicata proportioni a d ad <lb/>d b quod e&longs;t &longs;ecundum. </s>           <s id="id002532">Per de&shy;<lb/>mon&longs;trata ab Alchindo e&longs;t duplicata proportioni a d ad <lb/>d b quod e&longs;t &longs;ecundum. </s>
           <s id="id002533">Rur&longs;us quia ex primo demon&shy;<lb/>&longs;trato, uel eius conuer&longs;o proportio a d ad a c e&longs;t uelut b d <lb/>ad b f, &amp; d b ad a c, ut a d ad a g, proportiones ergo <lb/><figure id="id.015.01.162.2.jpg" xlink:href="015/01/162/2.jpg"/><lb/>a d &amp; d b ad a c componunt proportionem produ&shy;<lb/>ducti a d in d b, quod &longs;it h ad quadratum a c quod &longs;it <lb/>k, &amp; &longs;imiliter proportio b d ad b f &amp; a d ad a g com&shy;<lb/>ponunt proportionem producti ex b d in a d, quod <lb/>&longs;itl ad productum b f in a g, quod &longs;it m, per demon&longs;trata ab Eucli&shy;<lb/>de in &longs;exto Elementorum, igitur proportio h ad k ut l ad m, &longs;ed h &amp; </s>           <s id="id002533">Rur&longs;us quia ex primo demon&shy;<lb/>&longs;trato, uel eius conuer&longs;o proportio a d ad a c e&longs;t uelut b d <lb/>ad b f, &amp; d b ad a c, ut a d ad a g, proportiones ergo <lb/><figure id="id.015.01.162.2.jpg" xlink:href="015/01/162/2.jpg"/><lb/>a d &amp; d b ad a c componunt proportionem produ&shy;<lb/>cti a d in d b, quod &longs;it h ad quadratum a c quod &longs;it <lb/>k, &amp; &longs;imiliter proportio b d ad b f &amp; a d ad a g com&shy;<lb/>ponunt proportionem producti ex b d in a d, quod <lb/>&longs;it l ad productum b f in a g, quod &longs;it m, per demon&longs;trata ab Eucli&shy;<lb/>de in &longs;exto Elementorum, igitur proportio h ad k ut l ad m, &longs;ed h &amp; </s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002534"><arrow.to.target n="marg497"/><lb/>l &longs;unt &aelig;quales, quia producuntur ex ei&longs;dem, igitur per demon&longs;tra&shy;<lb/>ta in quinto Elementorum Euclidis, k e&longs;t &aelig;quale m, ergo a c e&longs;t me&shy;<lb/>dia pro portione inter b f &amp; g a, quod e&longs;t tertium. </s>           <s id="id002534"><arrow.to.target n="marg497"/><lb/>l &longs;unt &aelig;quales, quia producuntur ex ei&longs;dem, igitur per demon&longs;tra&shy;<lb/>ta in quinto Elementorum Euclidis, k e&longs;t &aelig;quale m, ergo a c e&longs;t me&shy;<lb/>dia pro portione inter b f &amp; g a, quod e&longs;t tertium. </s>
Line 7740 
Line 7716 
 <pb pagenum="144" xlink:href="015/01/163.jpg"/>una e&longs;t &longs;uperflua, quia ut dixi, una &longs;e quitur ad aliam. </s> <pb pagenum="144" xlink:href="015/01/163.jpg"/>una e&longs;t &longs;uperflua, quia ut dixi, una &longs;e quitur ad aliam. </s>
           <s id="id002544">Ex hoc pa&shy;<lb/>tet cur Dio cles a&longs;&longs;ump&longs;erit lineam unam, qu&aelig; e&longs;t a c, qu&aelig; &longs;e ha&shy;<lb/>bet ad a d, &amp; d b, ut uici&longs;sim a d, &amp; d b ad additas, quod e&longs;t pri&shy;<lb/>mum demon&longs;tratum. </s>           <s id="id002544">Ex hoc pa&shy;<lb/>tet cur Dio cles a&longs;&longs;ump&longs;erit lineam unam, qu&aelig; e&longs;t a c, qu&aelig; &longs;e ha&shy;<lb/>bet ad a d, &amp; d b, ut uici&longs;sim a d, &amp; d b ad additas, quod e&longs;t pri&shy;<lb/>mum demon&longs;tratum. </s>
           <s id="id002545">Sic enim omittit primum quod proponit Ar <lb/>chimedes, &amp; a&longs;&longs;umit quod proximum e&longs;t: &amp; ide&ograve; Archimedes non <lb/>pro bat, nec pr&aelig;&longs;upponit, quod &agrave; Diocle probatur, &longs;cilicet datum <lb/>e&longs;&longs;e punctum d in linea a b, &longs;ed &longs;olum in linea g f, ide&ograve; cogitur pro&shy;<lb/>bare &longs;ecundum quod demon&longs;tratur ab Eutocio, &amp; &agrave; nobis demon <lb/>&longs;tratum e&longs;t &longs;upr&agrave;. </s>           <s id="id002545">Sic enim omittit primum quod proponit Ar <lb/>chimedes, &amp; a&longs;&longs;umit quod proximum e&longs;t: &amp; ide&ograve; Archimedes non <lb/>pro bat, nec pr&aelig;&longs;upponit, quod &agrave; Diocle probatur, &longs;cilicet datum <lb/>e&longs;&longs;e punctum d in linea a b, &longs;ed &longs;olum in linea g f, ide&ograve; cogitur pro&shy;<lb/>bare &longs;ecundum quod demon&longs;tratur ab Eutocio, &amp; &agrave; nobis demon <lb/>&longs;tratum e&longs;t &longs;upr&agrave;. </s>
           <s id="id002546">Archimedes <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> a&longs;&longs;umit <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> extra circulum, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <lb/>uo cat b f, qu&aelig; e&longs;t &aelig;qualis b c medietati: aliam a&longs;&longs;umit quam uocat <lb/>b h, cuius proportio ad b d e&longs;t &longs;icut quadrati ad a d quadratum a b. <lb/></s>           <s id="id002546">Archimedes <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> a&longs;&longs;umit <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> extra circulum, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <lb/>uocat b f, qu&aelig; e&longs;t &aelig;qualis b c medietati: aliam a&longs;&longs;umit quam uocat <lb/>b h, cuius proportio ad b d e&longs;t &longs;icut quadrati ad a d quadratum a b. <lb/></s>
           <s id="id002547">Con&longs;tat ergo quod proportio g d ad d f e&longs;t data. </s>           <s id="id002547">Con&longs;tat ergo quod proportio g d ad d f e&longs;t data. </s>
           <s id="id002548">Et &longs;imiliter f g ad <lb/>g d, &amp; e&longs;t 1 pr&aelig; proportione data. </s>           <s id="id002548">Et &longs;imiliter f g ad <lb/>g d, &amp; e&longs;t 1 pr&aelig; proportione data. </s>
           <s id="id002549">Vnde notandum quod datum <lb/>dicitur, &longs;impliciter cognitum alio modo, dicitur datum po&longs;itione, <lb/>quod e&longs;t certum &amp; tale, uelut &longs;i quis dicat, diuide 10 in duos nume&shy;<lb/>ros quadratos: hoc non e&longs;t datum, pote&longs;t enim diuidi pluribus mo <lb/>dis. </s>           <s id="id002549">Vnde notandum quod datum <lb/>dicitur, &longs;impliciter cognitum alio modo, dicitur datum po&longs;itione, <lb/>quod e&longs;t certum &amp; tale, uelut &longs;i quis dicat, diuide 10 in duos nume&shy;<lb/>ros quadratos: hoc non e&longs;t datum, pote&longs;t enim diuidi pluribus mo <lb/>dis. </s>
Line 7792 
Line 7768 
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002570">H&etail;c propo&longs;itio e&longs;t admirabilis: &amp; etiam de&longs;crip&longs;i, ut multa &longs;ecre&shy;<lb/>ta Dialectic&aelig; potius <expan abbr="aperiren&ttilde;">aperirentur</expan> quam quod huic propo&longs;ito <expan abbr="mult&utilde;">multum</expan> <lb/>congrueret. </s>           <s id="id002570">H&etail;c propo&longs;itio e&longs;t admirabilis: &amp; etiam de&longs;crip&longs;i, ut multa &longs;ecre&shy;<lb/>ta Dialectic&aelig; potius <expan abbr="aperiren&ttilde;">aperirentur</expan> quam quod huic propo&longs;ito <expan abbr="mult&utilde;">multum</expan> <lb/>congrueret. </s>
           <s id="id002571">Ide&ograve; potius &longs;cholij cau&longs;a po&longs;ita e&longs;t quam ip&longs;ius tracta&shy;<lb/>tionis: ut <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> demon&longs;trandi magis quam id, &qring;d <expan abbr="demon&longs;tra&ttilde;">demon&longs;tratur</expan>, re&shy;<lb/>&longs;picere oporteat. </s>           <s id="id002571">Ide&ograve; potius &longs;cholij cau&longs;a po&longs;ita e&longs;t quam ip&longs;ius tracta&shy;<lb/>tionis: ut <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> demon&longs;trandi magis quam id, &qring;d <expan abbr="demon&longs;tra&ttilde;">demon&longs;tratur</expan>, re&shy;<lb/>&longs;picere oporteat. </s>
           <s id="id002572"><expan abbr="Con&longs;titua&ttilde;">Con&longs;tituatur</expan> ergo &lpar;per uiam problematis&rpar; linea a b <lb/>&amp; proportio c ad d, &amp; fiat d e ad c, ut c ad d, &amp; a b ad e ut b f ad d, &amp; <lb/>ut g ad c, eritque g media inter a f &amp; f b, quod licet &longs;olum &longs;upponatur <lb/>ab Appollonio, <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> facil&egrave; demon&longs;tratur &amp; &agrave; Commandino adie&shy;<lb/>cta e&longs;t <expan abbr="dem&otilde;">demom</expan> &longs;tratio. </s>           <s id="id002572"><expan abbr="Con&longs;titua&ttilde;">Con&longs;tituatur</expan> ergo &lpar;per uiam problematis&rpar; linea a b <lb/>&amp; proportio c ad d, &amp; fiat d e ad c, ut c ad d, &amp; a b ad e ut b f ad d, &amp; <lb/>ut g ad c, eritque g media inter a f &amp; f b, quod licet &longs;olum &longs;upponatur <lb/>ab Appollonio, <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> facil&egrave; demon&longs;tratur &amp; &agrave; Commandino adie&shy;<lb/>cta e&longs;t <expan abbr="dem&otilde;">demon</expan>&longs;tratio. </s>
           <s id="id002573">Concurrant ergo ex a &amp; b du&etail; line&etail; in aliquod </s>           <s id="id002573">Concurrant ergo ex a &amp; b du&etail; line&etail; in aliquod </s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
Line 7829 
Line 7805 
           <s id="id002583">Cum ergo h&etail;c demon&longs;tratio &longs;it ex &longs;en&longs;u in uno puncto h, ide&ograve; ad <lb/>qu&aelig;libet puncta traduci pote&longs;t, qu&aelig; potero imaginari, &amp; ita pri&shy;<lb/>ma uo cabitur &longs;en&longs;us, <expan abbr="&longs;ec&utilde;da">&longs;ecunda</expan> imaginandi: Et <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> in demon&longs;tran&shy;<lb/>do non a&longs;&longs;umimus aliquid, quod &longs;it proprium alicui puncto, ni&longs;i <lb/>proportionem h a ad h b &longs;imilem e&longs;&longs;e c ad d, ideo hoc pertinet ad <lb/>intellectum, &amp; e&longs;t tertium. </s>           <s id="id002583">Cum ergo h&etail;c demon&longs;tratio &longs;it ex &longs;en&longs;u in uno puncto h, ide&ograve; ad <lb/>qu&aelig;libet puncta traduci pote&longs;t, qu&aelig; potero imaginari, &amp; ita pri&shy;<lb/>ma uo cabitur &longs;en&longs;us, <expan abbr="&longs;ec&utilde;da">&longs;ecunda</expan> imaginandi: Et <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> in demon&longs;tran&shy;<lb/>do non a&longs;&longs;umimus aliquid, quod &longs;it proprium alicui puncto, ni&longs;i <lb/>proportionem h a ad h b &longs;imilem e&longs;&longs;e c ad d, ideo hoc pertinet ad <lb/>intellectum, &amp; e&longs;t tertium. </s>
           <s id="id002584">Etidem dico &longs;i k e&longs;&longs;et ultra h quod po&shy;<lb/>te&longs;t contingere. </s>           <s id="id002584">Etidem dico &longs;i k e&longs;&longs;et ultra h quod po&shy;<lb/>te&longs;t contingere. </s>
           <s id="id002585">mod&ograve; k a ad k b &longs;it ut c ad d &amp; k f &longs;it &etail;qualis g idem <lb/>&longs;equetur, &amp; comprehenditur &longs;ub tertio &amp; pertinet ad intellectum, <lb/>&amp; quoniam demon&longs;tratur quod punctum k ubicun que &longs;umatur, e&longs;t <lb/>in &etail;quali <expan abbr="di&longs;t&atilde;tia">di&longs;tantia</expan> &agrave; puncto f&longs;cilicet per g lineam, erit &longs;emper in peri&shy;<lb/>pheria circuli, &amp; hoc pote&longs;t e&longs;&longs;e in infinitis locis &longs;impliciter &amp; extra <lb/>infinitum nihil e&longs;t, igitur &longs;ub hoc continetur conuer&longs;um &longs;cilicet, <lb/>quod a quolibet puncto circuli ductis lineis ad a &amp; b ip&longs;&etail; erunt in <lb/>proportione c ad d. </s>           <s id="id002585">mod&ograve; k a ad k b &longs;it ut c ad d &amp; k f &longs;it &etail;qualis g idem <lb/>&longs;equetur, &amp; comprehenditur &longs;ub tertio &amp; pertinet ad intellectum, <lb/>&amp; quoniam demon&longs;tratur quod punctum k ubicun que &longs;umatur, e&longs;t <lb/>in &etail;quali <expan abbr="di&longs;t&atilde;tia">di&longs;tantia</expan> &agrave; puncto f&longs;cilicet per g lineam, erit &longs;emper in peri&shy;<lb/>pheria circuli, &amp; hoc pote&longs;t e&longs;&longs;e in infinitis locis &longs;impliciter &amp; extra <lb/>infinitum nihil e&longs;t, igitur &longs;ub hoc continetur conuer&longs;um &longs;cilicet, <lb/>quod a quolibet puncto circuli ductis lineis ad a &amp; b ip&longs;&etail; erunt in <lb/>proportione c ad d. </s>
           <s id="id002586">Et ita ab&longs;que principijs Geometricis concluditur <lb/>propo&longs;itio Geometrica &amp; hoc e&longs;t <foreign lang="greek">w_erila/mpousin</foreign> &amp; ferm&egrave; &longs;ummum in&shy;<lb/>tellectus humani. </s>           <s id="id002586">Et ita ab&longs;que principijs Geometricis concluditur <lb/>propo&longs;itio Geometrica &amp; hoc e&longs;t <foreign lang="greek">perila/mpousin</foreign> &amp; ferm&egrave; &longs;ummum in&shy;<lb/>tellectus humani. </s>
           <s id="id002587">Et pote&longs;t demon&longs;trari Geometric&egrave; duobus uer&shy;<lb/>bis. </s>           <s id="id002587">Et pote&longs;t demon&longs;trari Geometric&egrave; duobus uer&shy;<lb/>bis. </s>
           <s id="id002588">Quia. n. </s>           <s id="id002588">Quia. n. </s>
           <s id="id002589"><expan abbr="f&longs;upponi&ttilde;">f&longs;upponitur</expan> &aelig;qualis g eo qu&ograve;d h e&longs;t in peripheria circu&shy;<lb/>li erit media inter a f &amp; f b, quare cum angulus f &longs;it communis, erit <lb/>proportio a h ad h b, laterum re&longs;picientium angulum f in utroque </s>           <s id="id002589"><expan abbr="f&longs;upponi&ttilde;">f&longs;upponitur</expan> &aelig;qualis g eo qu&ograve;d h e&longs;t in peripheria circu&shy;<lb/>li erit media inter a f &amp; f b, quare cum angulus f &longs;it communis, erit <lb/>proportio a h ad h b, laterum re&longs;picientium angulum f in utroque </s>
Line 7837 
Line 7813 
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002590"><arrow.to.target n="marg510"/><lb/>triangulo, uelut h f lateris in maiori ad f b latus in minori, quare <lb/><arrow.to.target n="marg511"/><lb/>cum ex &longs;uppo&longs;ito h f ad fb &longs;it ut c ad d, erit a ad b, ut c ad d. </s>           <s id="id002590"><arrow.to.target n="marg510"/><lb/>triangulo, uelut h f lateris in maiori ad f b latus in minori, quare <lb/><arrow.to.target n="marg511"/><lb/>cum ex &longs;uppo&longs;ito h f ad fb &longs;it ut c ad d, erit a ad b, ut c ad d. </s>
           <s id="id002591">Et uides <lb/>Apollonium, &amp; Pappium quanta &longs;uperflua adij ciant in hac &longs;ecun&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg512"/><lb/>da parte demon&longs;trationis, qu&aelig; e&longs;t prima apud illos, &amp; ducunt <expan abbr="un&atilde;">unam</expan> <lb/>lineam non nece&longs;&longs;ariam ex puncto b ad latus fh. </s>           <s id="id002591">Et uides <lb/>Apollonium, &amp; Pappium quanta &longs;uperflua adij ciant in hac &longs;ecun&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg512"/><lb/>da parte demon&longs;trationis, qu&aelig; e&longs;t prima apud illos, &amp; ducunt <expan abbr="un&atilde;">unam</expan> <lb/>lineam non nece&longs;&longs;ariam ex puncto b ad latus fh. </s>
           <s id="id002592">Vt <expan abbr="antiquor&utilde;">antiquorum</expan> ple <lb/>rique non tantum potuerint Geometria &amp; ingenio, qu&aelig; ferunt excel <lb/>lenti&longs;sima in illis, quantum nos ex Dialectica <foreign lang="greek">w_e?ila/mpousin</foreign> inducen <lb/>tes. </s>           <s id="id002592">Vt <expan abbr="antiquor&utilde;">antiquorum</expan> ple <lb/>rique non tantum potuerint Geometria &amp; ingenio, qu&aelig; ferunt excel<lb/>lenti&longs;sima in illis, quantum nos ex Dialectica <foreign lang="greek">peÌ£rila/mpousin</foreign> inducen <lb/>tes. </s>
           <s id="id002593">e&longs;t enim &longs;ingulare hoc exemplum.<lb/><arrow.to.target n="marg513"/></s>           <s id="id002593">e&longs;t enim &longs;ingulare hoc exemplum.<lb/><arrow.to.target n="marg513"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
Line 7861 
Line 7837 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002600">Ex hoc pater qualiter ex uera demon&longs;tratione &longs;en&longs;u o&longs;ten&longs;a per&shy;<lb/>uenimus ad quotquot imaginando, inde intellectu abiectis condi&shy;<lb/>tionibus non nece&longs;&longs;arijs facimus infinitum &amp; uniuer&longs;ale. </s>           <s id="id002600">Ex hoc pater qualiter ex uera demon&longs;tratione &longs;en&longs;u o&longs;ten&longs;a per&shy;<lb/>uenimus ad quotquot imaginando, inde intellectu abiectis condi&shy;<lb/>tionibus non nece&longs;&longs;arijs facimus infinitum &amp; uniuer&longs;ale. </s>
           <s id="id002601">Demum <lb/>&longs;ine artis &longs;pe cialis auxilio o&longs;tendimus Iheorema uniuer&longs;ale &lpar;quod <lb/>etiam poterat o&longs;tendi Geometric&egrave;, &longs;ed long&egrave; pulchrius e&longs;t, ac &longs;ubli&shy;<lb/>mius per <foreign lang="greek">w_erilampousin</foreign>, qa hoc ip&longs;o infinita alia do cemus generaliter <lb/>per &longs;implicem <expan abbr="compreh&etilde;&longs;ionem">comprehen&longs;ionem</expan> o&longs;tendere&rpar; &longs;cilicet quod &agrave; quouis <lb/>puncto peripheri&etail; circuli, cuius &longs;emidiameter e&longs;t media proportio&shy;<lb/>ne inter totam exten&longs;am &agrave; centro u&longs;que exterius, &amp; partem qu&aelig;&apos; e&longs;t &agrave; <lb/>centro ad punctum de&longs;criptum &longs;ub proportione continua <expan abbr="datar&utilde;">datarum</expan> <lb/>linearum line&aelig; duct&aelig; ex eo ad punctum exterius, &amp; punctum de&shy;<lb/>&longs;criptum &longs;unt in proportione datarum linearum.</s>           <s id="id002601">Demum <lb/>&longs;ine artis &longs;pecialis auxilio o&longs;tendimus theorema uniuer&longs;ale &lpar;quod <lb/>etiam poterat o&longs;tendi Geometric&egrave;, &longs;ed long&egrave; pulchrius e&longs;t, ac &longs;ubli&shy;<lb/>mius per <foreign lang="greek">perilampousin</foreign>, qua hoc ip&longs;o infinita alia docemus generaliter <lb/>per &longs;implicem <expan abbr="compreh&etilde;&longs;ionem">comprehen&longs;ionem</expan> o&longs;tendere&rpar; &longs;cilicet quod &agrave; quouis <lb/>puncto peripheri&etail; circuli, cuius &longs;emidiameter e&longs;t media proportio&shy;<lb/>ne inter totam exten&longs;am &agrave; centro u&longs;que exterius, &amp; partem qu&aelig;&apos; e&longs;t &agrave; <lb/>centro ad punctum de&longs;criptum &longs;ub proportione continua <expan abbr="datar&utilde;">datarum</expan> <lb/>linearum line&aelig; duct&aelig; ex eo ad punctum exterius, &amp; punctum de&shy;<lb/>&longs;criptum &longs;unt in proportione datarum linearum.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002602">Propo&longs;itio cente&longs;imaquinquage&longs;imaquinta.</s>           <s id="id002602">Propo&longs;itio cente&longs;imaquinquage&longs;imaquinta.</s>
Line 7924 
Line 7900 
           <s id="id002624"><margin.target id="marg519"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>_&lcub;m}. 3.</s>           <s id="id002624"><margin.target id="marg519"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>_&lcub;m}. 3.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002625">Cum autem uolueris duo quadrata qu&aelig; differant in 100, tunc <lb/>per regulam datam &longs;i auferes 1, peruenires ad numeros magnos &amp; <lb/>fractos, &amp; ideo melius e&longs;t quia numerus e&longs;t par, ut detrahas nume&shy;<lb/>rum parem quadratum, ita quod re&longs;iduum po&longs;sit diuidi per <expan abbr="dupl&utilde;">duplum</expan> <lb/>radicis, ut in hoc non detraho neque quia remanet impar, nec 16 quia <lb/>84 <expan abbr="re&longs;idu&utilde;">re&longs;iduum</expan> non <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> diuidi per 8 ita ut exeat integer numerus, ergo <lb/><expan abbr="detrah&atilde;">detraham</expan> 4 &amp; <expan abbr="relinque&ttilde;">relinquetur</expan> 96, diuido per <expan abbr="dupl&utilde;">duplum</expan> radicis quod e&longs;t 4 exit <lb/>24, cuius quadratum &qring;d e&longs;t 576 addito 100 facit 676 <expan abbr="quadrat&utilde;">quadratum</expan> 26. <lb/>Et ita ex 433 non auferam &longs;ed 9, quia relinquetur 24 qui pote&longs;t diui&shy;<lb/>di per &longs;e, duplum &lt;02&gt; 9 &amp; exit 4 cuius <expan abbr="quadrat&utilde;">quadratum</expan> e&longs;t 16, addito 33 fit 49.</s>           <s id="id002625">Cum autem uolueris duo quadrata qu&aelig; differant in 100, tunc <lb/>per regulam datam &longs;i auferes 1, peruenires ad numeros magnos &amp; <lb/>fractos, &amp; ideo melius e&longs;t quia numerus e&longs;t par, ut detrahas nume&shy;<lb/>rum parem quadratum, ita quod re&longs;iduum po&longs;sit diuidi per <expan abbr="dupl&utilde;">duplum</expan> <lb/>radicis, ut in hoc non detraho neque quia remanet impar, nec 16 quia <lb/>84 <expan abbr="re&longs;idu&utilde;">re&longs;iduum</expan> non <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> diuidi per 8 ita ut exeat integer numerus, ergo <lb/><expan abbr="detrah&atilde;">detraham</expan> 4 &amp; <expan abbr="relinque&ttilde;">relinquetur</expan> 96, diuido per <expan abbr="dupl&utilde;">duplum</expan> radicis quod e&longs;t 4 exit <lb/>24, cuius quadratum qua e&longs;t 576 addito 100 facit 676 <expan abbr="quadrat&utilde;">quadratum</expan> 26. <lb/>Et ita ex 433 non auferam &longs;ed 9, quia relinquetur 24 qui pote&longs;t diui&shy;<lb/>di per &longs;e, duplum &lt;02&gt; 9 &amp; exit 4 cuius <expan abbr="quadrat&utilde;">quadratum</expan> e&longs;t 16, addito 33 fit 49.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002626">Secunda regula, cum uolueris propo&longs;ito uno numero quadra&shy;<lb/>to illum diuidere infinitis modis in duos numeros quadratos, cape <lb/>quemuis numerum quadratum per primum exemplum regul&etail; pri <lb/>m&aelig;, &amp; cum eo diuide numerum propo&longs;itum, &amp; qui proueniet erit <lb/>quadratus, <expan abbr="h&utilde;c">hunc</expan> ergo duces in partes numeri quadrati qu&etail; &longs;unt nu&shy;<lb/>meri <expan abbr="&qtilde;drati">quadrati</expan>, &amp; fient duo quadrati numeri, &amp; illi <expan abbr="compon&etilde;t">component</expan> <expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan> <lb/><expan abbr="quadrat&utilde;">quadratum</expan> <expan abbr="prior&etilde;">priorem</expan> quem diui&longs;i&longs;ti. </s>           <s id="id002626">Secunda regula, cum uolueris propo&longs;ito uno numero quadra&shy;<lb/>to illum diuidere infinitis modis in duos numeros quadratos, cape <lb/>quemuis numerum quadratum per primum exemplum regul&etail; pri <lb/>m&aelig;, &amp; cum eo diuide numerum propo&longs;itum, &amp; qui proueniet erit <lb/>quadratus, <expan abbr="h&utilde;c">hunc</expan> ergo duces in partes numeri quadrati qu&etail; &longs;unt nu&shy;<lb/>meri <expan abbr="&qtilde;drati">quadrati</expan>, &amp; fient duo quadrati numeri, &amp; illi <expan abbr="compon&etilde;t">component</expan> <expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan> <lb/><expan abbr="quadrat&utilde;">quadratum</expan> <expan abbr="prior&etilde;">priorem</expan> quem diui&longs;i&longs;ti. </s>
Line 7973 
Line 7949 
           <s id="id002662">Et ita poteris diuidere 32 in infinitos alios <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>.</s>           <s id="id002662">Et ita poteris diuidere 32 in infinitos alios <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002663">Sexta regula, ponamus mod&ograve; &qring;d uelim diuidere 10, <expan abbr="c&otilde;po&longs;it&utilde;">compo&longs;itum</expan> ex <lb/>duob. </s>           <s id="id002663">Sexta regula, ponamus mod&ograve; quod uelim diuidere 10, <expan abbr="c&otilde;po&longs;it&utilde;">compo&longs;itum</expan> ex <lb/>duob. </s>
           <s id="id002664"><expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>           <s id="id002664"><expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>
           <s id="id002665">9 &amp; 1, &amp; non <expan abbr="dupl&utilde;">duplum</expan> numero <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>           <s id="id002665">9 &amp; 1, &amp; non <expan abbr="dupl&utilde;">duplum</expan> numero <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>
           <s id="id002666">ita &qring;d &longs;it diui&longs;us in alios <lb/>duos: <expan abbr="duc&atilde;">ducam</expan> 10 in 25 <expan abbr="c&otilde;po&longs;it&utilde;">compo&longs;itum</expan> ex duob. </s>           <s id="id002666">ita quod &longs;it diui&longs;us in alios <lb/>duos: <expan abbr="duc&atilde;">ducam</expan> 10 in 25 <expan abbr="c&otilde;po&longs;it&utilde;">compo&longs;itum</expan> ex duob. </s>
           <s id="id002667"><expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>           <s id="id002667"><expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>
           <s id="id002668">fit 250/25, at 250 <expan abbr="c&otilde;poni&ttilde;">componitur</expan> aliter <lb/>ex duob. </s>           <s id="id002668">fit 250/25, at 250 <expan abbr="c&otilde;poni&ttilde;">componitur</expan> aliter <lb/>ex duob. </s>
           <s id="id002669">quad. </s>           <s id="id002669">quad. </s>
           <s id="id002670">&lt;08&gt; 225/25 &amp; 25/25, &longs;cilicet 169/25 &amp; 81/25, id e&longs;t 6 19/25 &amp; 3 6/25, qui &longs;unt <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. <lb/></s>           <s id="id002670">&lt;08&gt; 225/25 &amp; 25/25, &longs;cilicet 169/25 &amp; 81/25, id e&longs;t 6 19/25 &amp; 3 6/25, qui &longs;unt <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. <lb/></s>
           <s id="id002671">2 3/5 &amp; 1 4/5, &amp; ita uolo diuidere 13 in duo alia <expan abbr="&qtilde;drata">quadrata</expan> &lt;08&gt; 9 &amp; 4, duco 13 in <lb/>25 &amp; fit 325/25, qui nece&longs;&longs;ario <expan abbr="c&otilde;poni&ttilde;">componitur</expan> ex 225/25 &amp; 100/25, &longs;ed ego uolo &qring;d <expan abbr="c&otilde;po">compo</expan> <lb/><expan abbr="na&ttilde;">natur</expan> aliter, uelut ex 289/25 &amp; 63/25, &amp; ita ex 11 14/25 &amp; 1 11/25, qui &longs;unt numeri <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>           <s id="id002671">2 3/5 &amp; 1 4/5, &amp; ita uolo diuidere 13 in duo alia <expan abbr="&qtilde;drata">quadrata</expan> &lt;08&gt; 9 &amp; 4, duco 13 in <lb/>25 &amp; fit 325/25, qui nece&longs;&longs;ario <expan abbr="c&otilde;poni&ttilde;">componitur</expan> ex 225/25 &amp; 100/25, &longs;ed ego uolo &qring;d <expan abbr="c&otilde;po">compo</expan> <lb/><expan abbr="na&ttilde;">natur</expan> aliter, uelut ex 289/25 &amp; 63/25, &amp; ita ex 11 14/25 &amp; 1 11/25, qui &longs;unt numeri <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>
           <s id="id002672">com <lb/>ponentes 13, &amp; &lt;02&gt; &longs;unt 3 2/5 &amp; 1 1/5, &amp; in his opus e&longs;t in du&longs;tria, &longs;cilicet ut <lb/><expan abbr="multiplice&ttilde;">multiplicetur</expan> per numeros <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>           <s id="id002672">com <lb/>ponentes 13, &amp; &lt;02&gt; &longs;unt 3 2/5 &amp; 1 1/5, &amp; in his opus e&longs;t in du&longs;tria, &longs;cilicet ut <lb/><expan abbr="multiplice&ttilde;">multiplicetur</expan> per numeros <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>
           <s id="id002673">ut proueniant numeri illi <expan abbr="bifari&atilde;">bifariam</expan> compo <lb/>&longs;iti ex <expan abbr="&qtilde;dratis">quadratis</expan>. </s>           <s id="id002673">ut proueniant numeri illi <expan abbr="bifari&atilde;">bifariam</expan> comp <lb/>&longs;iti ex <expan abbr="&qtilde;dratis">quadratis</expan>. </s>
           <s id="id002674">Vt uer&ograve; uideamus <expan abbr="re&longs;idu&utilde;">re&longs;iduum</expan>, proponamus quae uelim diui <lb/>dere 6 in duos numeros <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>, <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> &longs;cire debes &qring;d non po&longs;&longs;unt e&longs;&longs;e            <s id="id002674">Vt uer&ograve; uideamus <expan abbr="re&longs;idu&utilde;">re&longs;iduum</expan>, proponamus quae uelim diui <lb/>dere 6 in duos numeros <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>, <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> &longs;cire debes &qring;d non po&longs;&longs;unt e&longs;&longs;e
  
  
Line 8001 
Line 7977 
           <s id="id002685">fit <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan>, <lb/>ergo ex medietate in <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>           <s id="id002685">fit <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan>, <lb/>ergo ex medietate in <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>
           <s id="id002686">idem fit medietas, &longs;ed medietas e&longs;t nume&shy;<lb/>rus <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>           <s id="id002686">idem fit medietas, &longs;ed medietas e&longs;t nume&shy;<lb/>rus <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>
           <s id="id002687">ergo 3 e&longs;&longs;et numerus <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>           <s id="id002687">ergo 3 e&longs;&longs;et numerus <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>
           <s id="id002688">&qring;d e&longs;t fal&longs;um, oportet <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> ut nume <lb/>ri illi &longs;int in&aelig; quales, &amp; ut 6 diuidatur in duas partes in&etail;quales, hoc <lb/><expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> fit diuidendo quemlibet <expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan> parem, qui <expan abbr="c&otilde;poni&ttilde;">componitur</expan> ex duob. <lb/></s>           <s id="id002688">quod e&longs;t fal&longs;um, oportet <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> ut nume <lb/>ri illi &longs;int in&aelig; quales, &amp; ut 6 diuidatur in duas partes in&etail;quales, hoc <lb/><expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> fit diuidendo quemlibet <expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan> parem, qui <expan abbr="c&otilde;poni&ttilde;">componitur</expan> ex duob. <lb/></s>
           <s id="id002689">numeris <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>           <s id="id002689">numeris <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>
           <s id="id002690">nam &longs;i e&longs;&longs;et impar, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> po&longs;&longs;et prodire numerus integer, &amp; <lb/><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> prouenerit numerus <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>           <s id="id002690">nam &longs;i e&longs;&longs;et impar, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> po&longs;&longs;et prodire numerus integer, &amp; <lb/><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> prouenerit numerus <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>
           <s id="id002691">ille erit <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> qu&etail;rimus, <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> diui&longs;o 6 per to&shy;<lb/>tum <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> numerum, inde &qring;d prouenit multiplicato per numeros <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>, <lb/><expan abbr="c&otilde;ponentes">componentes</expan> illum <expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan> productum, <expan abbr="producun&ttilde;">producuntur</expan> partes 6, qu&aelig; <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan> <lb/>numeri <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>           <s id="id002691">ille erit <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> qu&etail;rimus, <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> diui&longs;o 6 per to&shy;<lb/>tum <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> numerum, inde &qring;d prouenit multiplicato per numeros <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>, <lb/><expan abbr="c&otilde;ponentes">componentes</expan> illum <expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan> productum, <expan abbr="producun&ttilde;">producuntur</expan> partes 6, qu&aelig; <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan> <lb/>numeri <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>
Line 8014 
Line 7990 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002695"><arrow.to.target n="marg520"/><lb/>4, &longs;ed iunctis 4 &amp; 3, &amp; abiecto 6 &longs;upere&longs;t 1, ergo 5 in 5 <expan abbr="duct&utilde;">ductum</expan>, &amp; diui <lb/>&longs;o producto relin quitur 1. Et &longs;imiliter capio 17, et <expan abbr="componi&ttilde;">componitur</expan> ex 12 &amp; <lb/>5 quadratum, ergo 17 componitur ex quadrato 12, in quo nihil &longs;u&shy;<lb/>pere&longs;t, &amp; duplo 5 in 12, in quo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> nihil &longs;upere&longs;t, &longs;i diuidatur per 6: <lb/>&amp; ex quadrato 5, in quo &longs;upere&longs;t 1, ergo in nullo numero <expan abbr="c&otilde;po&longs;ito">compo&longs;ito</expan> <lb/>ex 5 &amp; 6, uel compo&longs;itis ex 6, poterit produci numerus, qui diui&longs;us <lb/>per 6 relin quat 5, igitur neque talis numerus pot&eacute;rit <expan abbr="c&otilde;poni">componi</expan> ex duo&shy;<lb/>bus quadratis, in quib. </s>           <s id="id002695"><arrow.to.target n="marg520"/><lb/>4, &longs;ed iunctis 4 &amp; 3, &amp; abiecto 6 &longs;upere&longs;t 1, ergo 5 in 5 <expan abbr="duct&utilde;">ductum</expan>, &amp; diui <lb/>&longs;o producto relin quitur 1. Et &longs;imiliter capio 17, et <expan abbr="componi&ttilde;">componitur</expan> ex 12 &amp; <lb/>5 quadratum, ergo 17 componitur ex quadrato 12, in quo nihil &longs;u&shy;<lb/>pere&longs;t, &amp; duplo 5 in 12, in quo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> nihil &longs;upere&longs;t, &longs;i diuidatur per 6: <lb/>&amp; ex quadrato 5, in quo &longs;upere&longs;t 1, ergo in nullo numero <expan abbr="c&otilde;po&longs;ito">compo&longs;ito</expan> <lb/>ex 5 &amp; 6, uel compo&longs;itis ex 6, poterit produci numerus, qui diui&longs;us <lb/>per 6 relin quat 5, igitur neque talis numerus pot&eacute;rit <expan abbr="c&otilde;poni">componi</expan> ex duo&shy;<lb/>bus quadratis, in quib. </s>
           <s id="id002696">&longs;uper&longs;it 5 &amp; 1, quia nullus e&longs;t, in quo &longs;uper&shy;<lb/>&longs;it 5 facta diui&longs;ione per 6. Ex quo colligitur una regula: quod &longs;i quis <lb/>dicat multiplicaui 27 in &longs;e, et diui&longs;i per 13, uellem &longs;cire quid &longs;upere&longs;t, <lb/>dico quod &longs;ine multiplicatione et diui&longs;ione poteris hoc &longs;cire ex de&shy;<lb/>mon&longs;tratione dicta, diuide ergo 27 per 13, &amp; relin quitur 1, duc in &longs;e <lb/>fit 1: dices ergo, quod &longs;upererit 1, &amp; ita &longs;i ducerem 28 in &longs;e, &amp; diuide&shy;<lb/>rem per 11, dico quod &longs;upererit 3, nam diui&longs;o 28 per 11, relin quitur <lb/>6, duc in 6 fit 36, diuide per 11, relin quitur 3, ut dictum e&longs;t, &amp; tantum <lb/><expan abbr="relinqui&ttilde;">relinquitur</expan> ducto 28 in &longs;e &amp; fit 784, &amp; diui&longs;o per 11. Reuertendo ergo <lb/>ad propo&longs;itum, pater quod ex duobus tantum numeris imparibus <lb/>quadratis pote&longs;t conflari ille numerus, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> radices diui&longs;&aelig; per 6 <lb/>relin quunt 3. Sed de paribus uel &longs;upere&longs;t 2 uel 4 uel nihil, &longs;ed <expan abbr="&qtilde;dra&shy;tum">quadra&shy;<lb/>tum</expan> 2 e&longs;t 4, &amp; <expan abbr="&qtilde;dratum">quadratum</expan> 4 diui&longs;um per 6 etiam relinquit 4, ergo neque<lb/>ex duobus numeris, in quibus &longs;uper&longs;int 2, neque in quibus &longs;uper&longs;int <lb/>4, neque in quibus &longs;uper&longs;int in uno 2, in altero 4 <expan abbr="poter&utilde;t">poterunt</expan> quadrata, in <lb/>quibus &longs;emper &longs;upererit 4, &amp; iuncta faciunt 8, in &qring;&longs;upere&longs;t 2, <expan abbr="c&otilde;">com</expan> fla&shy;<lb/>re <expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan> <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> &longs;eu <expan abbr="qu&aelig;&longs;it&utilde;">qu&aelig;&longs;itum</expan>, qui po&longs;sit diuidi per 6: neque ex <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>           <s id="id002696">&longs;uper&longs;it 5 &amp; 1, quia nullus e&longs;t, in quo &longs;uper&shy;<lb/>&longs;it 5 facta diui&longs;ione per 6. Ex quo colligitur una regula: quod &longs;i quis <lb/>dicat multiplicaui 27 in &longs;e, et diui&longs;i per 13, uellem &longs;cire quid &longs;upere&longs;t, <lb/>dico quod &longs;ine multiplicatione et diui&longs;ione poteris hoc &longs;cire ex de&shy;<lb/>mon&longs;tratione dicta, diuide ergo 27 per 13, &amp; relinquitur 1, duc in &longs;e <lb/>fit 1: dices ergo, quod &longs;upererit 1, &amp; ita &longs;i ducerem 28 in &longs;e, &amp; diuide&shy;<lb/>rem per 11, dico quod &longs;upererit 3, nam diui&longs;o 28 per 11, relinquitur <lb/>6, duc in 6 fit 36, diuide per 11, relinquitur 3, ut dictum e&longs;t, &amp; tantum <lb/><expan abbr="relinqui&ttilde;">relinquitur</expan> ducto 28 in &longs;e &amp; fit 784, &amp; diui&longs;o per 11. Reuertendo ergo <lb/>ad propo&longs;itum, pater quod ex duobus tantum numeris imparibus <lb/>quadratis pote&longs;t conflari ille numerus, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> radices diui&longs;&aelig; per 6 <lb/>relinquunt 3. Sed de paribus uel &longs;upere&longs;t 2 uel 4 uel nihil, &longs;ed <expan abbr="&qtilde;dra&shy;tum">quadra&shy;<lb/>tum</expan> 2 e&longs;t 4, &amp; <expan abbr="&qtilde;dratum">quadratum</expan> 4 diui&longs;um per 6 etiam relinquit 4, ergo neque <lb/>ex duobus numeris, in quibus &longs;uper&longs;int 2, neque in quibus &longs;uper&longs;int <lb/>4, neque in quibus &longs;uper&longs;int in uno 2, in altero 4 <expan abbr="poter&utilde;t">poterunt</expan> quadrata, in <lb/>quibus &longs;emper &longs;upererit 4, &amp; iuncta faciunt 8, in quod ÌŠ&longs;upere&longs;t 2, <expan abbr="c&otilde;">con</expan>fla&shy;<lb/>re <expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan> <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> &longs;eu <expan abbr="qu&aelig;&longs;it&utilde;">qu&aelig;&longs;itum</expan>, qui po&longs;sit diuidi per 6: neque ex <expan abbr="&qtilde;d">quad</expan>. </s>
           <s id="id002697"><expan abbr="duo&shy;r&utilde;">duo&shy;<lb/>rum</expan> <expan abbr="num&etilde;ror&utilde;">numerrorum</expan>, in <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> altero nihil &longs;uper&longs;it in reliquo &longs;uper&longs;it 2 uel <lb/>4, quia in aggregato <expan abbr="&qtilde;drator&utilde;">quadratorum</expan> &longs;emper &longs;upererit 4. Ergo relinqui&shy;<lb/>tur quod ille numerus componetur ex duobus quadratis, uel impa <lb/>ribus, quorum latera diui&longs;a per 6 relinquunt 3, uel ex duobus pari&shy;<lb/>bus, quorum latera diui&longs;a per 6 nihil relinquant. </s>           <s id="id002697"><expan abbr="duo&shy;r&utilde;">duo&shy;<lb/>rum</expan> <expan abbr="num&etilde;ror&utilde;">numerorum</expan>, in <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> altero nihil &longs;uper&longs;it in reliquo &longs;uper&longs;it 2 uel <lb/>4, quia in aggregato <expan abbr="&qtilde;drator&utilde;">quadratorum</expan> &longs;emper &longs;upererit 4. Ergo relinqui&shy;<lb/>tur quod ille numerus componetur ex duobus quadratis, uel impa<lb/>ribus, quorum latera diui&longs;a per 6 relinquunt 3, uel ex duobus pari&shy;<lb/>bus, quorum latera diui&longs;a per 6 nihil relinquant. </s>
           <s id="id002698">Oportet igitur <lb/>inuenire duos tales numeros quadratos numerorum imparium, in <lb/>quibus &longs;uper&longs;it 3, &longs;i diuidantur per 6, aut parium in quibus nihil &longs;u&shy;<lb/>per&longs;it, quorum aggregato diui&longs;o per 6 prodeat numerus <expan abbr="&qtilde;dratus&apos;">quadratus&apos;</expan>.</s>           <s id="id002698">Oportet igitur <lb/>inuenire duos tales numeros quadratos numerorum imparium, in <lb/>quibus &longs;uper&longs;it 3, &longs;i diuidantur per 6, aut parium in quibus nihil &longs;u&shy;<lb/>per&longs;it, quorum aggregato diui&longs;o per 6 prodeat numerus <expan abbr="&qtilde;dratus&apos;">quadratus&apos;</expan>.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
Line 8028 
Line 8004 
 <pb pagenum="152" xlink:href="015/01/171.jpg"/>qui diui&longs;us per 6 &longs;upererit 3, &amp; in paribus qui poterit diuidi per 6. <lb/>Quia <expan abbr="componun&ttilde;">componuntur</expan> ex huiu&longs;modi: uelut 3 in &longs;e facit 9, &amp; 25 in &longs;e facit <lb/>225, qui <expan abbr="i&utilde;cti">iuncti</expan> <expan abbr="faci&utilde;t">faciunt</expan> 234, diui&longs;o 235 per 6 exit 39, qui <expan abbr="iter&utilde;">iterum</expan> diui&longs;us per 6 <lb/>&longs;upere&longs;t 3, &amp; &longs;imiliter capio 6 &amp; 12, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> <expan abbr="&qtilde;drata">quadrata</expan> &longs;unt 36 &amp; 144, &amp; <lb/><expan abbr="aggregat&utilde;">aggregatum</expan> 180, qui diui&longs;us per 6 exit 30, qui <expan abbr="iter&utilde;">iterum</expan> pote&longs;t diuidi per <lb/>6. Et hoc quia <expan abbr="quilibetillor&utilde;">quilibetillorum</expan> pote&longs;t diuidi per <expan abbr="&qtilde;drat&utilde;">quadratum</expan> 6 in paribus, <lb/>ergo aggregato diui&longs;o per 6 &qring;d prodit, <expan abbr="iter&utilde;">iterum</expan> poterit diuidi per 6. <lb/>Et in imparibus quo dlibet <expan abbr="&qtilde;drator&utilde;">quadratorum</expan> exuperat &longs;upra &longs;enarios in 3, <lb/><expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="aggregat&utilde;">aggregatum</expan> diui&longs;um in 2 pariet <expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan> qui diui&longs;us per 3, exibit <lb/>numerus impar <expan abbr="c&otilde;po&longs;itus">compo&longs;itus</expan> ex &longs;enarijs &amp; 3. Illud ergo <expan abbr="quadrat&utilde;">quadratum</expan>, &qring;d <lb/>prodibit, uel erit <expan abbr="c&otilde;po&longs;itum">compo&longs;itum</expan> ex &longs;enarijs, uel &longs;upererit 3. Sed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> 3 nume <lb/>ret 6, ergo tres <expan abbr="&qtilde;drati">quadrati</expan> numeri &longs;cilicet duo, qui <expan abbr="c&otilde;ponunt">componunt</expan> <expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan>, <lb/><arrow.to.target n="marg521"/><lb/>&amp; qui prodit per <expan abbr="diui&longs;ion&etilde;">diui&longs;ionem</expan> 6, erunt <expan abbr="c&otilde;po&longs;iti">compo&longs;iti</expan> inter &longs;e, ergo &amp; radices il <lb/>lorum. </s> <pb pagenum="152" xlink:href="015/01/171.jpg"/>qui diui&longs;us per 6 &longs;upererit 3, &amp; in paribus qui poterit diuidi per 6. <lb/>Quia <expan abbr="componun&ttilde;">componuntur</expan> ex huiu&longs;modi: uelut 3 in &longs;e facit 9, &amp; 25 in &longs;e facit <lb/>225, qui <expan abbr="i&utilde;cti">iuncti</expan> <expan abbr="faci&utilde;t">faciunt</expan> 234, diui&longs;o 235 per 6 exit 39, qui <expan abbr="iter&utilde;">iterum</expan> diui&longs;us per 6 <lb/>&longs;upere&longs;t 3, &amp; &longs;imiliter capio 6 &amp; 12, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> <expan abbr="&qtilde;drata">quadrata</expan> &longs;unt 36 &amp; 144, &amp; <lb/><expan abbr="aggregat&utilde;">aggregatum</expan> 180, qui diui&longs;us per 6 exit 30, qui <expan abbr="iter&utilde;">iterum</expan> pote&longs;t diuidi per <lb/>6. Et hoc quia <expan abbr="quilibetillor&utilde;">quilibetillorum</expan> pote&longs;t diuidi per <expan abbr="&qtilde;drat&utilde;">quadratum</expan> 6 in paribus, <lb/>ergo aggregato diui&longs;o per 6 &qring;d prodit, <expan abbr="iter&utilde;">iterum</expan> poterit diuidi per 6. <lb/>Et in imparibus quo dlibet <expan abbr="&qtilde;drator&utilde;">quadratorum</expan> exuperat &longs;upra &longs;enarios in 3, <lb/><expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="aggregat&utilde;">aggregatum</expan> diui&longs;um in 2 pariet <expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan> qui diui&longs;us per 3, exibit <lb/>numerus impar <expan abbr="c&otilde;po&longs;itus">compo&longs;itus</expan> ex &longs;enarijs &amp; 3. Illud ergo <expan abbr="quadrat&utilde;">quadratum</expan>, &qring;d <lb/>prodibit, uel erit <expan abbr="c&otilde;po&longs;itum">compo&longs;itum</expan> ex &longs;enarijs, uel &longs;upererit 3. Sed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> 3 nume <lb/>ret 6, ergo tres <expan abbr="&qtilde;drati">quadrati</expan> numeri &longs;cilicet duo, qui <expan abbr="c&otilde;ponunt">componunt</expan> <expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan>, <lb/><arrow.to.target n="marg521"/><lb/>&amp; qui prodit per <expan abbr="diui&longs;ion&etilde;">diui&longs;ionem</expan> 6, erunt <expan abbr="c&otilde;po&longs;iti">compo&longs;iti</expan> inter &longs;e, ergo &amp; radices il <lb/>lorum. </s>
           <s id="id002701"><expan abbr="Igi&ttilde;">Igitur</expan> radix numeri <expan abbr="&qtilde;drati">quadrati</expan>, qui prouenit diui&longs;o aggregato <expan abbr="qua&shy;drator&utilde;">qua&shy;<lb/>dratorum</expan> per 6 e&longs;t ex <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> ordine <expan abbr="impari&utilde;">imparium</expan>, &longs;i impares numeri <expan abbr="&qtilde;drati">quadrati</expan> <lb/><expan abbr="fuer&utilde;t">fuerunt</expan>, aut <expan abbr="pari&utilde;">parium</expan> &longs;i pares. </s>           <s id="id002701"><expan abbr="Igi&ttilde;">Igitur</expan> radix numeri <expan abbr="&qtilde;drati">quadrati</expan>, qui prouenit diui&longs;o aggregato <expan abbr="qua&shy;drator&utilde;">qua&shy;<lb/>dratorum</expan> per 6 e&longs;t ex <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> ordine <expan abbr="impari&utilde;">imparium</expan>, &longs;i impares numeri <expan abbr="&qtilde;drati">quadrati</expan> <lb/><expan abbr="fuer&utilde;t">fuerunt</expan>, aut <expan abbr="pari&utilde;">parium</expan> &longs;i pares. </s>
           <s id="id002702">At hoc e&longs;&longs;e <expan abbr="n&otilde;">non</expan> pote&longs;t, <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> fracti illi numeri, <lb/>qui <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan> radices, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan> minimi, &longs;ed diui&longs;i per 3 o&longs;tendent minores, <lb/>quod e&longs;t contra &longs;uppo&longs;itum, quare nullo modo 6 pote&longs;t diuidi in <lb/>duos numeros quadratos, neque integros, neque fractos, quod erat <lb/>demon&longs;trandum. </s>           <s id="id002702">At hoc e&longs;&longs;e <expan abbr="n&otilde;">non</expan> pote&longs;t, <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> fracti illi numeri, <lb/>qui <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan> radices, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan> minimi, &longs;ed diui&longs;i per 3 o&longs;tendent minores, <lb/>quod e&longs;t contra &longs;uppo&longs;itum, quare nullo modo 6 pote&longs;t diuidi in <lb/>duos numeros quadratos, neque integros, neque fractos, quod erat <lb/>demon&longs;trandum. </s>
           <s id="id002703">Habes igitur ex hoc demon&longs;trationem quando <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> po&longs;sit diuidi, &amp; quado po&longs;sit, quod po&longs;sit, &amp; quomodo &longs;imul.</s>           <s id="id002703">Habes igitur ex hoc demon&longs;trationem quando <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> po&longs;sit diuidi, &amp; quando po&longs;sit, quod po&longs;sit, &amp; quomodo &longs;imul.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id002704"><margin.target id="marg521"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 29. <emph type="italics"/>&longs;e&shy;<lb/>ptimi<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>lem.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="id002704"><margin.target id="marg521"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 29. <emph type="italics"/>&longs;e&shy;<lb/>ptimi<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>lem.<emph.end type="italics"/></s>
Line 8043 
Line 8019 
           <s id="id002707"><margin.target id="marg522"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>           <s id="id002707"><margin.target id="marg522"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002708">Contingit quando que &qring;d <expan abbr="horologior&utilde;">horologiorum</expan> tem <lb/><figure id="id.015.01.171.1.jpg" xlink:href="015/01/171/1.jpg"/><lb/>pus breue e&longs;t, uolumus <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> maius efficere: id <lb/>duob. </s>           <s id="id002708">Contingit quandoque &qring;d <expan abbr="horologior&utilde;">horologiorum</expan> tem<lb/><figure id="id.015.01.171.1.jpg" xlink:href="015/01/171/1.jpg"/><lb/>pus breue e&longs;t, uolumus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> maius efficere: id <lb/>duob. </s>
           <s id="id002709">modis po&longs;&longs;umus, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> unus diffici&shy;<lb/>lior e&longs;t &longs;ed perpetuus, &amp; long&egrave; nobilior, nam <lb/>grauitas ponderis uer&longs;atilis efficit <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="tar&shy;dior&etilde;">tar&shy;<lb/>diorem</expan>, &longs;ed di fficilius <expan abbr="mobil&etilde;">mobilem</expan>, &amp; ob id grauio&shy;<lb/>re <expan abbr="p&otilde;dere">pondere</expan> in <expan abbr="digent&etilde;">digentem</expan>. </s>           <s id="id002709">modis po&longs;&longs;umus, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> unus diffici&shy;<lb/>lior e&longs;t &longs;ed perpetuus, &amp; long&egrave; nobilior, nam <lb/>grauitas ponderis uer&longs;atilis efficit <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="tar&shy;dior&etilde;">tar&shy;<lb/>diorem</expan>, &longs;ed di fficilius <expan abbr="mobil&etilde;">mobilem</expan>, &amp; ob id grauio&shy;<lb/>re <expan abbr="p&otilde;dere">pondere</expan> in <expan abbr="digent&etilde;">digentem</expan>. </s>
           <s id="id002710">Sit ergo rota a b uer&longs;ati&shy;<lb/>lis, qu&aelig; certam men&longs;uram exigit pro quacunque funis parte corre&longs;peron <lb/>dentis uni denti ex centum, in quos di&longs;tincta &longs;it, curriculum <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> c d <lb/>quinque <expan abbr="denti&utilde;">dentium</expan>, per &qring;drota &longs;exaginta dentes <expan abbr="hab&etilde;s">habens</expan> <expan abbr="circumuolua&ttilde;">circumuoluatur</expan> in <lb/><expan abbr="c&otilde;uer&longs;ione">conuer&longs;ione</expan>, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> prim&etail; rot&etail; uities <expan abbr="circumfere&ttilde;">circumferetur</expan>, <expan abbr="&longs;ec&utilde;da">&longs;ecunda</expan> <expan abbr="d&etilde;tesque">dentesque</expan> M. CC. <lb/>rur&longs;us ad <expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> <expan abbr="&longs;ecund&atilde;">&longs;ecundam</expan> tertia <expan abbr="necta&ttilde;">nectatur</expan> cum curriculo &longs;ex <expan abbr="denti&utilde;">dentium</expan>, atque in <lb/>ea <expan abbr="d&etilde;tes">dentes</expan> &longs;eptuaginta duo, ut in una <expan abbr="c&otilde;uer&longs;ione">conuer&longs;ione</expan> &longs;int xiiij cccc, dentes <lb/><expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> tot dentes in una <expan abbr="c&otilde;uer&longs;ione">conuer&longs;ione</expan> prim&etail; rot&etail; circumuoluentur. </s>           <s id="id002710">Sit ergo rota a b uer&longs;ati&shy;<lb/>lis, qu&aelig; certam men&longs;uram exigit pro quacunque funis parte corre&longs;peron<lb/>dentis uni denti ex centum, in quos di&longs;tincta &longs;it, curriculum <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> c d <lb/>quinque <expan abbr="denti&utilde;">dentium</expan>, per &qring;drota &longs;exaginta dentes <expan abbr="hab&etilde;s">habens</expan> <expan abbr="circumuolua&ttilde;">circumuoluatur</expan> in <lb/><expan abbr="c&otilde;uer&longs;ione">conuer&longs;ione</expan>, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> prim&etail; rot&etail; uities <expan abbr="circumfere&ttilde;">circumferetur</expan>, <expan abbr="&longs;ec&utilde;da">&longs;ecunda</expan> <expan abbr="d&etilde;tesque">dentesque</expan> M. CC. <lb/>rur&longs;us ad <expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> <expan abbr="&longs;ecund&atilde;">&longs;ecundam</expan> tertia <expan abbr="necta&ttilde;">nectatur</expan> cum curriculo &longs;ex <expan abbr="denti&utilde;">dentium</expan>, atque in <lb/>ea <expan abbr="d&etilde;tes">dentes</expan> &longs;eptuaginta duo, ut in una <expan abbr="c&otilde;uer&longs;ione">conuer&longs;ione</expan> &longs;int xiiij cccc, dentes <lb/><expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> tot dentes in una <expan abbr="c&otilde;uer&longs;ione">conuer&longs;ione</expan> prim&etail; rot&etail; circumuoluentur. </s>
           <s id="id002711">Iam <lb/>uer&ograve; tempus illud poterit duplicari ac triplicari iuxta <expan abbr="tarditat&etilde;">tarditatem</expan> tem <lb/>poris uer&longs;atilis: <expan abbr="qu&atilde;to">quanto</expan> <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> pondero&longs;ius fuerit illud <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan>, tanto tar&shy;<lb/>dius <expan abbr="mouebi&ttilde;">mouebitur</expan>, pauciores que circumuolutiones nece&longs;&longs;ari&etail; <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan> ad <expan abbr="ex&shy;pl&etilde;dam">ex&shy;<lb/>plendam</expan> unam <expan abbr="di&etilde;">diem</expan>: id e&longs;t horas 24, &longs;ed hoc in <expan abbr="c&otilde;modi">commodi</expan> accedet, qu&ograve;d <lb/>reuolutio indicis tanto tardior erit, ut <expan abbr="n&otilde;">non</expan> iu&longs;t&egrave; o&longs;ten dat horas: pro&shy;           <s id="id002711">Iam <lb/>uer&ograve; tempus illud poterit duplicari ac triplicari iuxta <expan abbr="tarditat&etilde;">tarditatem</expan> tem <lb/>poris uer&longs;atilis: <expan abbr="qu&atilde;to">quanto</expan> <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> pondero&longs;ius fuerit illud <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan>, tanto tar&shy;<lb/>dius <expan abbr="mouebi&ttilde;">mouebitur</expan>, pauciores que circumuolutiones nece&longs;&longs;ari&etail; <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan> ad <expan abbr="ex&shy;pl&etilde;dam">ex&shy;<lb/>plendam</expan> unam <expan abbr="di&etilde;">diem</expan>: id e&longs;t horas 24, &longs;ed hoc in <expan abbr="c&otilde;modi">commodi</expan> accedet, qu&ograve;d <lb/>reuolutio indicis tanto tardior erit, ut <expan abbr="n&otilde;">non</expan> iu&longs;t&egrave; o&longs;ten dat horas: pro&shy;
  
  
 <pb pagenum="153" xlink:href="015/01/172.jpg"/>po&longs;itum igitur e&longs;t, ut pondera tardius ferantur, index <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan>, &amp; qu&etail; ad <lb/>indicem &longs;equuntur horarum demon&longs;trationes celerius aut eodem <lb/>modo ferantur. </s> <pb pagenum="153" xlink:href="015/01/172.jpg"/>po&longs;itum igitur e&longs;t, ut pondera tardius ferantur, index <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan>, &amp; qu&etail; ad <lb/>indicem &longs;equuntur horarum demon&longs;trationes celerius aut eodem <lb/>modo ferantur. </s>
           <s id="id002712">Ponamus ergo po&longs;t&lt;08&gt; eadem e&longs;t ratio celerioris &amp; <lb/>&aelig;qu&eacute; uelocis, ponderis <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> tardius de&longs;cendentis, aut <expan abbr="c&otilde;tr&agrave;">contr&agrave;</expan> tardio&shy;<lb/>ris, aut &aelig;qualiter cir cumducti in dicis, celerioris <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> de&longs;cen&longs;us pon&shy;<lb/>deris, quod ad nullam <expan abbr="utilitat&etilde;">utilitatem</expan> profuturum uideo. </s>           <s id="id002712">Ponamus ergo po&longs;t&lt;08&gt; eadem e&longs;t ratio celerioris &amp; <lb/>&aelig;qu&eacute; uelocis, ponderis <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> tardius de&longs;cendentis, aut <expan abbr="c&otilde;tr&agrave;">contr&agrave;</expan> tardio&shy;<lb/>ris, aut &aelig;qualiter circumducti in dicis, celerioris <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> de&longs;cen&longs;us pon&shy;<lb/>deris, quod ad nullam <expan abbr="utilitat&etilde;">utilitatem</expan> profuturum uideo. </s>
           <s id="id002713">Sit ergo ut pon <lb/>dus uelim tardius de&longs;cendere, rotam <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> &etail;qualiter circumferri, dico <lb/>quod ex tempore mobili &longs;eu uer&longs;atili &lpar;&amp; e&longs;t ferrum, quod in &longs;um&shy;<lb/>mo horologij citra ultraque <expan abbr="fer&ttilde;">fertur</expan> tam in horologijs ponderum &lt;08&gt; mo <lb/>l&aelig;&rpar; id fieri non pote&longs;t: nam quantum tardabitur rota tertia &longs;ecunda <lb/>&amp; prima, atque ob id de&longs;cen&longs;us ponderum, tantum remorabitur rota <lb/>prima qu&aelig; indicem o&longs;tendit, ergo tantum index tardabitur quan&shy;<lb/>rum <expan abbr="p&otilde;dera">pondera</expan>, &amp; ut uno uerbo dicam, c&ugrave;m <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> rota index circumfe&shy;<lb/>ratur, &amp; <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> de&longs;cendat, <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> unum tardatur tantum &amp; aliud.</s>           <s id="id002713">Sit ergo ut pon<lb/>dus uelim tardius de&longs;cendere, rotam <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> &etail;qualiter circumferri, dico <lb/>quod ex tempore mobili &longs;eu uer&longs;atili &lpar;&amp; e&longs;t ferrum, quod in &longs;um&shy;<lb/>mo horologij citra ultraque <expan abbr="fer&ttilde;">fertur</expan> tam in horologijs ponderum &lt;08&gt; mo <lb/>l&aelig;&rpar; id fieri non pote&longs;t: nam quantum tardabitur rota tertia &longs;ecunda <lb/>&amp; prima, atque ob id de&longs;cen&longs;us ponderum, tantum remorabitur rota <lb/>prima qu&aelig; indicem o&longs;tendit, ergo tantum index tardabitur quan&shy;<lb/>tum <expan abbr="p&otilde;dera">pondera</expan>, &amp; ut uno uerbo dicam, c&ugrave;m <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> rota index circumfe&shy;<lb/>ratur, &amp; <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> de&longs;cendat, <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> unum tardatur tantum &amp; aliud.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002714">Secundus modus e&longs;t, ut rota una totum tempus cum indice in ui <lb/>gintiquatuor horis circumuoluatur, &amp; currulis in quo funis minor <lb/>fiat: nece&longs;&longs;e e&longs;t <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan>, ut circumuoluta rota aut &longs;emel aut bis, <expan abbr="&ttilde;er">turer</expan>, qua&shy;<lb/>ter decies, &amp; <expan abbr="circumuolua&ttilde;">circumuoluatur</expan> pleno cir cuitu index, et &longs;ine errore: quo&shy;<lb/>niam tempus &amp; dentes men&longs;ur&aelig; re&longs;pondent: igitur &longs;ub ei&longs;dem cir&shy;<lb/>cuitibus numero eodemque tempore minus ex fune <expan abbr="de&longs;cend&etilde;t">de&longs;cendent</expan> in cur <lb/>ruli paruo &lt;08&gt; magno: quare mutatione indiget currulis, aut ut funis <lb/>circumuoluens rotam curriculum habeat <expan abbr="annex&utilde;">annexum</expan> rot&aelig; o&longs;ten denti <lb/>horas, in qua pauciores &longs;int dentes: nam in eodem tempore, &amp; cir&shy;<lb/>cuitu paucioribus uicibus circumuoluitur rota funis qu&aelig; grauita&shy;<lb/>te temporis, &amp; multitudine <expan abbr="denti&utilde;">dentium</expan> certam <lb/><figure id="id.015.01.172.1.jpg" xlink:href="015/01/172/1.jpg"/><lb/>&longs;eruabit <expan abbr="men&longs;ur&atilde;">men&longs;uram</expan>. </s>           <s id="id002714">Secundus modus e&longs;t, ut rota una totum tempus cum indice in ui<lb/>gintiquatuor horis circumuoluatur, &amp; currulis in quo funis minor <lb/>fiat: nece&longs;&longs;e e&longs;t <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan>, ut circumuoluta rota aut &longs;emel aut bis, <expan abbr="&ttilde;er">tur</expan>, qua&shy;<lb/>ter decies, &amp; <expan abbr="circumuolua&ttilde;">circumuoluatur</expan> pleno circuitu index, et &longs;ine errore: quo&shy;<lb/>niam tempus &amp; dentes men&longs;ur&aelig; re&longs;pondent: igitur &longs;ub ei&longs;dem cir&shy;<lb/>cuitibus numero eodemque tempore minus ex fune <expan abbr="de&longs;cend&etilde;t">de&longs;cendent</expan> in cur<lb/>ruli paruo &lt;08&gt; magno: quare mutatione indiget currulis, aut ut funis <lb/>circumuoluens rotam curriculum habeat <expan abbr="annex&utilde;">annexum</expan> rot&aelig; o&longs;ten denti <lb/>horas, in qua pauciores &longs;int dentes: nam in eodem tempore, &amp; cir&shy;<lb/>cuitu paucioribus uicibus circumuoluitur rota funis qu&aelig; grauita&shy;<lb/>te temporis, &amp; multitudine <expan abbr="denti&utilde;">dentium</expan> certam <lb/><figure id="id.015.01.172.1.jpg" xlink:href="015/01/172/1.jpg"/><lb/>&longs;eruabit <expan abbr="men&longs;ur&atilde;">men&longs;uram</expan>. </s>
           <s id="id002715">Sed in hoc nece&longs;&longs;e e&longs;t gra<lb/>uius efficere pondus, aut leuius <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> <expan abbr="quo&shy;ni&atilde;">quo&shy;<lb/>niam</expan> funis debilius circumuertit <expan abbr="rot&atilde;">rotam</expan>: minus <lb/><expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> tard&egrave; &lt;08&gt; &longs;it pro paruitatis circuitus ratione.</s>           <s id="id002715">Sed in hoc nece&longs;&longs;e e&longs;t gra<lb/>uius efficere pondus, aut leuius <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> <expan abbr="quo&shy;ni&atilde;">quo&shy;<lb/>niam</expan> funis debilius circumuertit <expan abbr="rot&atilde;">rotam</expan>: minus <lb/><expan abbr="t&ntilde;">tn</expan> tard&egrave; quod &longs;it pro paruitatis circuitus ratione.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002716">Tertius modus facilior e&longs;t, &amp; magis com <lb/><expan abbr="p&etilde;dio&longs;us">pendio&longs;us</expan>: Sit horologium a b c, in quo rota <lb/>d qu&aelig; funem <expan abbr="c&otilde;tinet">continet</expan> ba&longs;is horologij e f, cui <lb/>firmiter &longs;int <expan abbr="app&etilde;&longs;&etail;">appen&longs;&etail;</expan> du&etail; trochle&etail; g &amp; h, &amp; fu <lb/>nis una parte tro chle&etail; appen&longs;us in k, <expan abbr="duca&ttilde;">ducatur</expan> <lb/>ad inferiorem aliam tro chleam lin&longs;eraturque<lb/>ibi orbiculo &longs;uo, &amp; redeat &agrave; dextra &longs;uperius <lb/><expan abbr="in&longs;era&ttilde;que">in&longs;eraturque</expan> orbiculo &longs;uperioris tro chle&etail;, dedu <lb/><expan abbr="ca&ttilde;que">caturque</expan> uer&longs;us <expan abbr="&longs;ini&longs;tr&atilde;">&longs;ini&longs;tram</expan>: atque ibi <expan abbr="de&longs;cend&etilde;s">de&longs;cendens</expan> habe <lb/>at <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> tractorium in m, <expan abbr="deduca&ttilde;que">deducaturque</expan> &longs;upra <lb/>ad <expan abbr="rot&atilde;">rotam</expan> horologij d, et cir cumuolutus exeat <lb/>ip&longs;um, &amp; <expan abbr="de&longs;c&etilde;dat">de&longs;cendat</expan> ad tro <expan abbr="chle&atilde;n">chleann</expan>, &longs;ub que ea circumuolutus <expan abbr="iter&utilde;">iterum</expan> a&longs;cen            <s id="id002716">Tertius modus facilior e&longs;t, &amp; magis com<lb/><expan abbr="p&etilde;dio&longs;us">pendio&longs;us</expan>: Sit horologium a b c, in quo rota <lb/>d qu&aelig; funem <expan abbr="c&otilde;tinet">continet</expan> ba&longs;is horologij e f, cui <lb/>firmiter &longs;int <expan abbr="app&etilde;&longs;&etail;">appen&longs;&etail;</expan> du&etail; trochle&etail; g &amp; h, &amp; fu <lb/>nis una parte trochle&etail; appen&longs;us in k, <expan abbr="duca&ttilde;">ducatur</expan> <lb/>ad inferiorem aliam trochleam l in&longs;eraturque <lb/>ibi orbiculo &longs;uo, &amp; redeat &agrave; dextra &longs;uperius <lb/><expan abbr="in&longs;era&ttilde;que">in&longs;eraturque</expan> orbiculo &longs;uperioris trochle&etail;, dedu<lb/><expan abbr="ca&ttilde;que">caturque</expan> uer&longs;us <expan abbr="&longs;ini&longs;tr&atilde;">&longs;ini&longs;tram</expan>: atque ibi <expan abbr="de&longs;cend&etilde;s">de&longs;cendens</expan> habe <lb/>at <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> tractorium in m, <expan abbr="deduca&ttilde;que">deducaturque</expan> &longs;upra <lb/>ad <expan abbr="rot&atilde;">rotam</expan> horologij d, et circumuolutus exeat <lb/>ip&longs;um, &amp; <expan abbr="de&longs;c&etilde;dat">de&longs;cendat</expan> ad tro<expan abbr="chle&atilde;n">chlean</expan>, &longs;ub que ea circumuolutus <expan abbr="iter&utilde;">iterum</expan> a&longs;cen<pb pagenum="154" xlink:href="015/01/173.jpg"/>dat &agrave; dextra parte, et circumuoluatur h cochle&etail; rediens ad &longs;ini&longs;tram <lb/>ibique de&longs;cendens connectatur trochle&aelig; in inferiori in o, cuius im&aelig; <lb/>parti annectatur pondus remorans in imo annexum parte troch&shy;<lb/>le&aelig; p. </s>
  
  
 <pb pagenum="154" xlink:href="015/01/173.jpg"/>dat &agrave; dextra parte, et circumuoluatur h co chle&etail; rediens ad &longs;ini&longs;tram <lb/>ibique de&longs;cendens connectatur tro chle&aelig; in inferiori in o, cuius im&aelig; <lb/>parti annectatur pondus remorans in imo annexum parte tro ch&shy;<lb/>le&aelig;p. </s> 
           <s id="id002717">Cum ergo trahitur n tro chlea, trahitur funis ade&ograve; ut pon&shy;<lb/>dus m, tandem a&longs;cendat cum tro chleal prope k: quia ergo in duo&shy;<lb/>decim horis pondus m de&longs;cenderet per k l funem reuolutionibus <lb/>circa d rotam dicamus uiginti, ergo &longs;i debet de&longs;cendere &agrave; k ad l, per <lb/>funem duplicatam k l cum ip&longs;am nece&longs;&longs;e &longs;it obequitantem d reuo&shy;<lb/>lutionibus quadraginta circumuolui d, nam tota o h n d m g l k lon <lb/>g&egrave; maior e&longs;t duplo k l, nece&longs;&longs;e e&longs;t m de&longs;cendere tardius qu&agrave;m in du <lb/>plo temporis, quo de&longs;cenderet per rectum funem k l, quod erat de&shy;<lb/>mon&longs;trandum. </s>           <s id="id002717">Cum ergo trahitur n tro chlea, trahitur funis ade&ograve; ut pon&shy;<lb/>dus m, tandem a&longs;cendat cum tro chleal prope k: quia ergo in duo&shy;<lb/>decim horis pondus m de&longs;cenderet per k l funem reuolutionibus <lb/>circa d rotam dicamus uiginti, ergo &longs;i debet de&longs;cendere &agrave; k ad l, per <lb/>funem duplicatam k l cum ip&longs;am nece&longs;&longs;e &longs;it obequitantem d reuo&shy;<lb/>lutionibus quadraginta circumuolui d, nam tota o h n d m g l k lon <lb/>g&egrave; maior e&longs;t duplo k l, nece&longs;&longs;e e&longs;t m de&longs;cendere tardius qu&agrave;m in du <lb/>plo temporis, quo de&longs;cenderet per rectum funem k l, quod erat de&shy;<lb/>mon&longs;trandum. </s>
           <s id="id002718">Et hanc appendicem uidi apud C&aelig;&longs;arem Odonum <lb/>Apulum medicum, uirum elegantem lepidique ingenij. </s>           <s id="id002718">Et hanc appendicem uidi apud C&aelig;&longs;arem Odonum <lb/>Apulum medicum, uirum elegantem lepidique ingenij. </s>
           <s id="id002719">Memento <lb/>uer&ograve; quod ubi orbiculi non cederent funi, uel quia duriores in cir&shy;<lb/>cumuolutione, uel quia latius exciperent illum reduplicato fune <lb/>circa illos omnin o circumducuntur, &longs;ed difficilius ide&ograve; egent gra&shy;<lb/>uiori pondere.</s>           <s id="id002719">Memento <lb/>uer&ograve; quod ubi orbiculi non cederent funi, uel quia duriores in cir<lb/>cumuolutione, uel quia latius exciperent illum reduplicato fune <lb/>circa illos omnin o circumducuntur, &longs;ed difficilius ide&ograve; egent gra&shy;<lb/>uiori pondere.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002720">Propo&longs;itio cente&longs;imaquinquage&longs;ima&longs;eptima.</s>           <s id="id002720">Propo&longs;itio cente&longs;imaquinquage&longs;ima&longs;eptima.</s>
Line 8080 
Line 8053 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002724">Sunt horum duo genera primum, &amp; anti <lb/><figure id="id.015.01.173.1.jpg" xlink:href="015/01/173/1.jpg"/><lb/>quius licet multo po&longs;terius eo quod pon&shy;<lb/>deribus ducitur, quod funiculo ex inte&longs;ti&shy;<lb/>nis ouium &longs;eu fidibus lir&aelig; agitur. </s>           <s id="id002724">Sunt horum duo genera primum, &amp; anti <lb/><figure id="id.015.01.173.1.jpg" xlink:href="015/01/173/1.jpg"/><lb/>quius licet multo po&longs;terius eo quod pon&shy;<lb/>deribus ducitur, quod funiculo ex inte&longs;ti&shy;<lb/>nis ouium &longs;eu fidibus lir&aelig; agitur. </s>
           <s id="id002725">Sit igitur <lb/>axis f k erectus &longs;uper plano, cui per longum <lb/>coniuncta mola multiplicis &longs;pir&aelig; in fine, cu <lb/>ius cannectatur ferreo circulo, qui habeatur lo co cap&longs;ul&aelig; b c, qu&aelig; <lb/>circumuolui po&longs;sit: huic <expan abbr="circ&utilde;ductus">circunductus</expan> funis d e multipliciter in pun <lb/>cto g, &longs;it autem e h in modum pyramidis &longs;en&longs;im in acutum, &longs;ed non <lb/>ualde per <expan abbr="&longs;pir&atilde;">&longs;piram</expan> exculptam de&longs;inentis, cui rota in uertice in&longs;erta den <lb/>&longs;iculo, &amp; uertatur h e, colligens funiculum tractum in &longs;pira uer&longs;us <lb/>apicem: unde funiculus circumuoluet b g d, <expan abbr="cap&longs;ul&atilde;">cap&longs;ulam</expan> uer&longs;us c, traher <lb/>ergo molam, &amp; con&longs;trin get uiolenter <expan abbr="qu&atilde;tum">quantum</expan> fert longitudo funis <lb/>qu&aelig; circumuolui pote&longs;t a b e ad h: &amp; cum trahitur in d eremittitur, <lb/>non pote&longs;t mola &longs;tatim retrahere reluctantibus denticulis h l rot&aelig;, <lb/>&amp; alijs qu&aelig; implicantur curriculo m, a igitur mola con&longs;tructa uio&shy;<lb/>lenter mouet b g d, cap&longs;ulam motu contrario &agrave; c in d &amp; in g &amp; in b, <lb/>quare funis d e trahitur, &amp; trahit e h illum circumuoluendo contra&shy;<lb/>rio motu priori, is mouet denticulo rotam h l, illa per curriculum in <lb/>aliam <expan abbr="rot&atilde;">rotam</expan>, &amp; &longs;ic deinceps donec tempus moueatur, &amp; rota indicis. <lb/></s>           <s id="id002725">Sit igitur <lb/>axis f k erectus &longs;uper plano, cui per longum <lb/>coniuncta mola multiplicis &longs;pir&aelig; in fine, cu<lb/>ius c annectatur ferreo circulo, qui habeatur loco cap&longs;ul&aelig; b c, qu&aelig; <lb/>circumuolui po&longs;sit: huic <expan abbr="circ&utilde;ductus">circunductus</expan> funis d e multipliciter in pun<lb/>cto g, &longs;it autem e h in modum pyramidis &longs;en&longs;im in acutum, &longs;ed non <lb/>ualde per <expan abbr="&longs;pir&atilde;">&longs;piram</expan> exculptam de&longs;inentis, cui rota in uertice in&longs;erta den<lb/>&longs;iculo, &amp; uertatur h e, colligens funiculum tractum in &longs;pira uer&longs;us <lb/>apicem: unde funiculus circumuoluet b g d, <expan abbr="cap&longs;ul&atilde;">cap&longs;ulam</expan> uer&longs;us c, trahet <lb/>ergo molam, &amp; con&longs;tringet uiolenter <expan abbr="qu&atilde;tum">quantum</expan> fert longitudo funis <lb/>qu&aelig; circumuolui pote&longs;t a b e ad h: &amp; cum trahitur in d eremittitur, <lb/>non pote&longs;t mola &longs;tatim retrahere reluctantibus denticulis h l rot&aelig;, <lb/>&amp; alijs qu&aelig; implicantur curriculo m, a igitur mola con&longs;tructa uio&shy;<lb/>lenter mouet b g d, cap&longs;ulam motu contrario &agrave; c in d &amp; in g &amp; in b, <lb/>quare funis d e trahitur, &amp; trahit e h illum circumuoluendo contra&shy;<lb/>rio motu priori, is mouet denticulo rotam h l, illa per curriculum in <lb/>aliam <expan abbr="rot&atilde;">rotam</expan>, &amp; &longs;ic deinceps donec tempus moueatur, &amp; rota indicis. <lb/></s>
           <s id="id002726">Hic ade&longs;t cap&longs;ula, &amp; quod circumuertitur &agrave; claue non e&longs;t axis mol&etail; <lb/>&longs;ed extra molam, &longs;cilicet e h. </s>           <s id="id002726">Hic ade&longs;t cap&longs;ula, &amp; quod circumuertitur &agrave; claue non e&longs;t axis mol&etail; <lb/>&longs;ed extra molam, &longs;cilicet e h. </s>
           <s id="id002727">Et quoniam hac ratione quanto mola a            <s id="id002727">Et quoniam hac ratione quanto mola a
  
Line 8088 
Line 8061 
 <pb pagenum="155" xlink:href="015/01/174.jpg"/>magis <expan abbr="explicabi&ttilde;">explicabitur</expan>, tanto lentius trahet, &amp; uertet e h, ide&ograve; hoc ex &longs;tru <lb/>ctura auxilium pr&aelig;&longs;tatur, ut funis in inferiore parte <expan abbr="c&otilde;plexus">complexus</expan> latio&shy;<lb/>res orbes, &amp; &egrave; regione tanto uehementius uertat e h: &amp; ita uis qu&aelig; <lb/>remittitur ob mol&aelig; laxitatem, augetur tantundem ob &longs;itum &amp; ma&shy;<lb/>gnitudinem &longs;pirarum ut di&longs;tantiorum &longs;ua extremitate ab hypomo <lb/>chlio, quod e&longs;t axis coni e h, &longs;eu in&longs;tar axis.</s> <pb pagenum="155" xlink:href="015/01/174.jpg"/>magis <expan abbr="explicabi&ttilde;">explicabitur</expan>, tanto lentius trahet, &amp; uertet e h, ide&ograve; hoc ex &longs;tru <lb/>ctura auxilium pr&aelig;&longs;tatur, ut funis in inferiore parte <expan abbr="c&otilde;plexus">complexus</expan> latio&shy;<lb/>res orbes, &amp; &egrave; regione tanto uehementius uertat e h: &amp; ita uis qu&aelig; <lb/>remittitur ob mol&aelig; laxitatem, augetur tantundem ob &longs;itum &amp; ma&shy;<lb/>gnitudinem &longs;pirarum ut di&longs;tantiorum &longs;ua extremitate ab hypomo <lb/>chlio, quod e&longs;t axis coni e h, &longs;eu in&longs;tar axis.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002728">Alterum genus horologiorum cum mola &longs;ine fune loco cap&longs;ul&etail; <lb/>habet <expan abbr="rot&atilde;">rotam</expan> plano &longs;ub &longs;tratam, plenam denticulis axis, quo circum&shy;<lb/>agitur uiolenter, non e&longs;t extra molam, &longs;ed ei annexa e&longs;t mola intus, <lb/>exterius <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> rot&etail;; ergo circumducto axe mol&etail; uim patitur circulus <lb/>exterior, &longs;ed non <expan abbr="moue&ttilde;">mouetur</expan>, quoniam clauo <expan abbr="impedi&ttilde;">impeditur</expan>. </s>           <s id="id002728">Alterum genus horologiorum cum mola &longs;ine fune loco cap&longs;ul&etail; <lb/>habet <expan abbr="rot&atilde;">rotam</expan> plano &longs;ub &longs;tratam, plenam denticulis axis, quo circum&shy;<lb/>agitur uiolenter, non e&longs;t extra molam, &longs;ed ei annexa e&longs;t mola intus, <lb/>exterius <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> rot&etail;; ergo circumducto axe mol&etail; uim patitur circulus <lb/>exterior, &longs;ed non <expan abbr="moue&ttilde;">mouetur</expan>, quoniam clauo <expan abbr="impedi&ttilde;">impeditur</expan>. </s>
           <s id="id002729">Vbi mola quan&shy;<lb/>tum decet con&longs;tricta e&longs;t &longs;ublato clauo &longs;tatim &longs;ecum trahit rotam, &amp; <lb/>illa <expan abbr="curricul&utilde;">curriculum</expan> rotas que alias, &amp; tempus agitur, &amp; index uertitur. </s>           <s id="id002729">Vbi mola quan&shy;<lb/>tum decet con&longs;tricta e&longs;t &longs;ublato clauo &longs;tatim &longs;ecum trahit rotam, &amp; <lb/>illa <expan abbr="curricul&utilde;">curriculum</expan> rotas que alias, &amp; tempus agitur, &amp; index uertitur. </s>
           <s id="id002730">Sed <lb/>in hoc idem e&longs;t in commodum &longs;ine remedio <lb/><figure id="id.015.01.174.1.jpg" xlink:href="015/01/174/1.jpg"/><lb/>quod fuit in priore. </s>           <s id="id002730">Sed <lb/>in hoc idem e&longs;t in commodum &longs;ine remedio <lb/><figure id="id.015.01.174.1.jpg" xlink:href="015/01/174/1.jpg"/><lb/>quod fuit in priore. </s>
           <s id="id002731">Vbi enim c&oelig;perit laxa&shy;<lb/>ri mola tanto tardius progrediuntur rot&aelig; <lb/>atque index. </s>           <s id="id002731">Vbi enim c&oelig;perit laxa&shy;<lb/>ri mola tanto tardius progrediuntur rot&aelig; <lb/>atque index. </s>
Line 8125 
Line 8098 
           <s id="id002747">Hoc fieri pote&longs;t in &longs;ingulo genere horologij trium <expan abbr="de&longs;criptor&utilde;">de&longs;criptorum</expan>. <lb/></s>           <s id="id002747">Hoc fieri pote&longs;t in &longs;ingulo genere horologij trium <expan abbr="de&longs;criptor&utilde;">de&longs;criptorum</expan>. <lb/></s>
           <s id="id002748">Propterea &longs;ufficiat de uno o&longs;tendi&longs;&longs;e. </s>           <s id="id002748">Propterea &longs;ufficiat de uno o&longs;tendi&longs;&longs;e. </s>
           <s id="id002749">Sed &amp; in &longs;ingulo genere &longs;unt <lb/>multi modi, unius tamen reddidi&longs;&longs;e <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> &longs;ufficiat. </s>           <s id="id002749">Sed &amp; in &longs;ingulo genere &longs;unt <lb/>multi modi, unius tamen reddidi&longs;&longs;e <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> &longs;ufficiat. </s>
           <s id="id002750">Hoc <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> qua&shy;<lb/>tuor habet difficultates: prima ut horarum ictus conueniant cum <lb/>indice: &longs;ecunda ut conuer&longs;o indice conuertatur, &amp; rota ictuum: ter <lb/>tia ut ictuum numerus cum numero indicis conueniat. </s>           <s id="id002750">Hoc <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> qua&shy;<lb/>tuor habet difficultates: prima ut horarum ictus conueniant cum <lb/>indice: &longs;ecunda ut conuer&longs;o indice conuertatur, &amp; rota ictuum: ter<lb/>tia ut ictuum numerus cum numero indicis conueniat. </s>
           <s id="id002751">Vnde mul&shy;<lb/>ta &longs;unt horologia, in quibus ictus unus &longs;olum auditur &longs;ingulis ho&shy;<lb/>ris, atque hic modus facilis e&longs;t: quarta cur in horum pleri&longs; que &longs;i non <lb/>pul&longs;ata &longs;tatim hora <expan abbr="transfera&ttilde;ur">transferaturur</expan> index, non ce&longs;&longs;at pul&longs;atio: im&ograve; nec <lb/>retineri pote&longs;t, donec pondus illud de&longs;cenderit. </s>           <s id="id002751">Vnde mul&shy;<lb/>ta &longs;unt horologia, in quibus ictus unus &longs;olum auditur &longs;ingulis ho&shy;<lb/>ris, atque hic modus facilis e&longs;t: quarta cur in horum pleri&longs; que &longs;i non <lb/>pul&longs;ata &longs;tatim hora <expan abbr="transfera&ttilde;ur">transferatur</expan> index, non ce&longs;&longs;at pul&longs;atio: im&ograve; nec <lb/>retineri pote&longs;t, donec pondus illud de&longs;cenderit. </s>
           <s id="id002752">Ergo primi &amp; ter&shy;<lb/>tij ratio h&aelig;c habeatur, cum rota qu&etail; indicis rotam circumagit, per&shy;<lb/>uenerit ad hor&aelig; finem, denticulo &longs;oluit aliam, eleuans obicem, illa <lb/>mouetur &agrave; pondere proprio alio, &longs;cilicet ab illo quod tempus agit: <lb/>aut &longs;i &longs;it horologium mol&aelig; &agrave; mola alia propria, qu&aelig; malleos cir&shy;<lb/>cumacta perpetu&ograve; mouet, atque motura e&longs;&longs;et &longs;emper, donec pondus <lb/>ad terram de&longs;cenderet: uerum dum mouetur de&longs;cendit ferrum pro <lb/>quouis ictu quod in rot&aelig; limbum incidit, &amp; donec inciderit in eam <lb/>partem qu&aelig; lenis e&longs;t dilabitur, nec retinetur, &amp; ita eleuatur rur&longs;us,            <s id="id002752">Ergo primi &amp; ter&shy;<lb/>tij ratio h&aelig;c habeatur, cum rota qu&etail; indicis rotam circumagit, per&shy;<lb/>uenerit ad hor&aelig; finem, denticulo &longs;oluit aliam, eleuans obicem, illa <lb/>mouetur &agrave; pondere proprio alio, &longs;cilicet ab illo quod tempus agit: <lb/>aut &longs;i &longs;it horologium mol&aelig; &agrave; mola alia propria, qu&aelig; malleos cir&shy;<lb/>cumacta perpetu&ograve; mouet, atque motura e&longs;&longs;et &longs;emper, donec pondus <lb/>ad terram de&longs;cenderet: uerum dum mouetur de&longs;cendit ferrum pro <lb/>quouis ictu quod in rot&aelig; limbum incidit, &amp; donec inciderit in eam <lb/>partem qu&aelig; lenis e&longs;t dilabitur, nec retinetur, &amp; ita eleuatur rur&longs;us,
  
  
Line 8157 
Line 8130 
 <pb pagenum="158" xlink:href="015/01/177.jpg"/>rantur: quinim&ograve; illud magis mirum de quo illi non mirantur quia <lb/>frequens e&longs;t, &longs;cilicet cur aut quomodo &longs;i diui&longs;&aelig; &longs;unt ut cir <expan abbr="&ccedil;&utilde;ducto">&ccedil;unducto</expan> <lb/>indice non transferatur rota mallei, <expan abbr="p&otilde;dere">pondere</expan> tamen uer&longs;ata rota in&shy;<lb/>dicis in idem incidat, ut hor&aelig; qu&aelig; pul&longs;u declarantur ad unguem <lb/>&amp; in ei&longs;dem &longs;ectionibus <expan abbr="c&otilde;ueniant">conueniant</expan> cum horis quas index o&longs;ten dit.</s> <pb pagenum="158" xlink:href="015/01/177.jpg"/>rantur: quinim&ograve; illud magis mirum de quo illi non mirantur quia <lb/>frequens e&longs;t, &longs;cilicet cur aut quomodo &longs;i diui&longs;&aelig; &longs;unt ut cir <expan abbr="&ccedil;&utilde;ducto">&ccedil;unducto</expan> <lb/>indice non transferatur rota mallei, <expan abbr="p&otilde;dere">pondere</expan> tamen uer&longs;ata rota in&shy;<lb/>dicis in idem incidat, ut hor&aelig; qu&aelig; pul&longs;u declarantur ad unguem <lb/>&amp; in ei&longs;dem &longs;ectionibus <expan abbr="c&otilde;ueniant">conueniant</expan> cum horis quas index o&longs;ten dit.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002762">Ver&grave;m quia multis modis contingit ordinem horologiorum <lb/>peruerti: in &longs;imilibus quidem &longs;i hora indicis &longs;imul &amp; pul&longs;us un&agrave; <lb/>circumferuntur, &longs;ed tardius ambo index traducitur ad locum debi&shy;<lb/>tum, inde ponderi aliquid additur. </s>           <s id="id002762">Verum quia multis modis contingit ordinem horologiorum <lb/>peruerti: in &longs;imilibus quidem &longs;i hora indicis &longs;imul &amp; pul&longs;us un&agrave; <lb/>circumferuntur, &longs;ed tardius ambo index traducitur ad locum debi&shy;<lb/>tum, inde ponderi aliquid additur. </s>
           <s id="id002763">Si uer&ograve; ant&egrave; proce&longs;&longs;erit quam. <lb/></s>           <s id="id002763">Si uer&ograve; ant&egrave; proce&longs;&longs;erit quam. <lb/></s>
           <s id="id002764">Sol in dicet ablato pondere, &longs;ines tempus fluere u&longs;que ad indicis lo&shy;<lb/>cum &longs;ine motu horologij, pondus quoque ip&longs;um minues. </s>           <s id="id002764">Sol in dicet ablato pondere, &longs;ines tempus fluere u&longs;que ad indicis lo&shy;<lb/>cum &longs;ine motu horologij, pondus quoque ip&longs;um minues. </s>
           <s id="id002765">At &longs;i pon&shy;<lb/>dus pul&longs;us in terram deuenerit uel prop&egrave;, expecta donec &longs;uper li&shy;<lb/>nea index fuerit, inde trahe, neque. </s>           <s id="id002765">At &longs;i pon&shy;<lb/>dus pul&longs;us in terram deuenerit uel prop&egrave;, expecta donec &longs;uper li&shy;<lb/>nea index fuerit, inde trahe, neque. </s>
Line 8210 
Line 8183 
           <s id="id002791"><margin.target id="marg531"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}. 2.</s>           <s id="id002791"><margin.target id="marg531"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}. 2.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002792">Ex hoc etiam patet quod &longs;pacium con&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg532"/><lb/><expan abbr="tent&utilde;">tentum</expan> &agrave; peripheria circuli nulli angulo rectilineo &etail;quale e&longs;&longs;e pote&longs;t. <lb/></s>           <s id="id002792">Ex hoc etiam patet quod &longs;patium con&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg532"/><lb/><expan abbr="tent&utilde;">tentum</expan> &agrave; peripheria circuli nulli angulo rectilineo &etail;quale e&longs;&longs;e pote&longs;t. <lb/></s>
           <s id="id002793">nam dimidium e&longs;&longs;et &aelig;quale dimidio, quod e&longs;t contra demon&longs;trata.</s>           <s id="id002793">nam dimidium e&longs;&longs;et &aelig;quale dimidio, quod e&longs;t contra demon&longs;trata.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
Line 8260 
Line 8233 
           <s id="id002810"><margin.target id="marg538"/>P<emph type="italics"/>er modum<emph.end type="italics"/><lb/>8. <emph type="italics"/>primi<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>l.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="id002810"><margin.target id="marg538"/>P<emph type="italics"/>er modum<emph.end type="italics"/><lb/>8. <emph type="italics"/>primi<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>l.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002811">Ex hoc patet quod reliqua duo &longs;pacia <lb/><arrow.to.target n="marg539"/><lb/>non po&longs;&longs;unt e&longs;&longs;e &aelig;qualia rectilineo. </s>           <s id="id002811">Ex hoc patet quod reliqua duo &longs;patia <lb/><arrow.to.target n="marg539"/><lb/>non po&longs;&longs;unt e&longs;&longs;e &aelig;qualia rectilineo. </s>
           <s id="id002812">Nam <lb/>&longs;patium b a c demon&longs;tratum e&longs;t &aelig;quale e&longs;&shy;<lb/>&longs;e rectilineo, &amp; b ad non e&longs;t &aelig;quale rectili&shy;<lb/>neo, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> c a d non pote&longs;t e&longs;&longs;e &aelig;quale <lb/>angulo rectilineo, nam &longs;i &longs;ic &longs;it b a c &etail;quale <lb/>f g h &amp; c a d h g k, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan>, b a d erit &etail;quale <lb/><arrow.to.target n="marg540"/><lb/>toti f g k &qring;d e&longs;t contra <expan abbr="&longs;uppo&longs;it&utilde;">&longs;uppo&longs;itum</expan>, ide&ograve; neque<lb/>b a e quia b a c &amp; d a e &longs;unt <expan abbr="&aelig;&qtilde;lia">&aelig;qualia</expan> rectilineis <lb/>per &longs;e, &amp; <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> pariter accepta. </s>           <s id="id002812">Nam <lb/>&longs;patium b a c demon&longs;tratum e&longs;t &aelig;quale e&longs;&shy;<lb/>&longs;e rectilineo, &amp; b ad non e&longs;t &aelig;quale rectili&shy;<lb/>neo, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> c a d non pote&longs;t e&longs;&longs;e &aelig;quale <lb/>angulo rectilineo, nam &longs;i &longs;ic &longs;it b a c &etail;quale <lb/>f g h &amp; c a d h g k, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan>, b a d erit &etail;quale <lb/><arrow.to.target n="marg540"/><lb/>toti f g k quod e&longs;t contra <expan abbr="&longs;uppo&longs;it&utilde;">&longs;uppo&longs;itum</expan>, ide&ograve; neque<lb/>b a e quia b a c &amp; d a e &longs;unt <expan abbr="&aelig;&qtilde;lia">&aelig;qualia</expan> rectilineis <lb/>per &longs;e, &amp; <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> pariter accepta. </s>
           <s id="id002813">Totum <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> a e&longs;t <expan abbr="&etail;&qtilde;le">&etail;quale</expan> quatuor, re&shy;<lb/>ctis ergo <expan abbr="re&longs;idu&utilde;">re&longs;iduum</expan>, &longs;cilicet &longs;patia c a d &amp; b a c pariter accepta &longs;unt <expan abbr="&etail;&qtilde;&shy;lia">&etail;qua&shy;<lb/>lia</expan> rectilineis &longs;patijs, &longs;ed <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> e a d non e&longs;t <expan abbr="&aelig;&qtilde;le">&aelig;quale</expan> rectilineo, ergo per<lb/>demon&longs;trata hic, nec b a e, <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> &longs;i &longs;it, &longs;it ergo b a e &aelig;quale h g k &amp; quia <lb/>ambo &longs;patia b a e &amp; c a d &longs;unt <expan abbr="&aelig;&qtilde;lia">&aelig;qualia</expan> rectilineo ex demon&longs;tratis, &longs;it <lb/>ergo &aelig;qualia f g k, erit ergo ex communi animi &longs;ententia &longs;patium f <lb/>g h &aelig;quale &longs;pacio c a d, quod e&longs;t contra primam partem corrolarij.</s>           <s id="id002813">Totum <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> a e&longs;t <expan abbr="&etail;&qtilde;le">&etail;quale</expan> quatuor, re&shy;<lb/>ctis ergo <expan abbr="re&longs;idu&utilde;">re&longs;iduum</expan>, &longs;cilicet &longs;patia c a d &amp; b a c pariter accepta &longs;unt <expan abbr="&etail;&qtilde;&shy;lia">&etail;qua&shy;<lb/>lia</expan> rectilineis &longs;patijs, &longs;ed <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> e a d non e&longs;t <expan abbr="&aelig;&qtilde;le">&aelig;quale</expan> rectilineo, ergo per<lb/>demon&longs;trata hic, nec b a e, <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> &longs;i &longs;it, &longs;it ergo b a e &aelig;quale h g k &amp; quia <lb/>ambo &longs;patia b a e &amp; c a d &longs;unt <expan abbr="&aelig;&qtilde;lia">&aelig;qualia</expan> rectilineo ex demon&longs;tratis, &longs;it <lb/>ergo &aelig;qualia f g k, erit ergo ex communi animi &longs;ententia &longs;patium f <lb/>g h &aelig;quale &longs;patio c a d, quod e&longs;t contra primam partem corrolarij.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id002814"><margin.target id="marg539"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}. 4.</s>           <s id="id002814"><margin.target id="marg539"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}. 4.</s>
Line 8306 
Line 8279 
           <s id="id002828">SCHOLIVM.</s>           <s id="id002828">SCHOLIVM.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002829">Atque h&aelig;c omnia &longs;equuntur de mente Euclidis, qu&aelig; tamen ui&shy;<lb/>dentur difficillima creditu, quoniam anguli rectilinei, et ex periphe            <s id="id002829">Atque h&aelig;c omnia &longs;equuntur de mente Euclidis, qu&aelig; tamen ui&shy;<lb/>dentur difficillima creditu, quoniam anguli rectilinei, et ex periphe<pb pagenum="161" xlink:href="015/01/180.jpg"/>ria &amp; recta &longs;unt ex genere quantitatis continu&aelig;, &amp; qu&ograve;d detur ma&shy;<lb/>ius &amp; minus &amp; nunquam detur &etail;quale, uidetur ab&longs;urdum ne dum <lb/>admirabile. </s>
  
  
 <pb pagenum="161" xlink:href="015/01/180.jpg"/>ria &amp; recta &longs;unt ex genere quantitatis continu&aelig;, &amp; qu&ograve;d detur ma&shy;<lb/>ius &amp; minus &amp; nunquam detur &etail;quale, uidetur ab&longs;urdum ne dum <lb/>admirabile. </s> 
           <s id="id002830">Et maxim&egrave; quod etiam anguli ex peripheria &amp; recta <lb/>&longs;unt diuer&longs;orum generum inter &longs;e &amp; infinitorum. </s>           <s id="id002830">Et maxim&egrave; quod etiam anguli ex peripheria &amp; recta <lb/>&longs;unt diuer&longs;orum generum inter &longs;e &amp; infinitorum. </s>
           <s id="id002831">Pr&etail;terea i&longs;tud re&shy;<lb/>pugnare uidetur ip&longs;imet Euclidi, dicenti duabus magnitu dinibus <lb/><arrow.to.target n="marg547"/><lb/><arrow.to.target n="marg548"/><lb/>propo&longs;itis in&aelig;qualibus, &longs;i de maiore earum plus dimidio detraha&shy;<lb/>tur, atque iterum de re&longs;iduo maius dimidio, &amp; rur&longs;us de eo quod re&shy;<lb/>linquitur plus dimidio, nece&longs;&longs;e erit ut tandem minor minore quan&shy;<lb/>titas relinquatur. </s>           <s id="id002831">Pr&etail;terea i&longs;tud re&shy;<lb/>pugnare uidetur ip&longs;imet Euclidi, dicenti duabus magnitu dinibus <lb/><arrow.to.target n="marg547"/><lb/><arrow.to.target n="marg548"/><lb/>propo&longs;itis in&aelig;qualibus, &longs;i de maiore earum plus dimidio detraha&shy;<lb/>tur, atque iterum de re&longs;iduo maius dimidio, &amp; rur&longs;us de eo quod re&shy;<lb/>linquitur plus dimidio, nece&longs;&longs;e erit ut tandem minor minore quan&shy;<lb/>titas relinquatur. </s>
           <s id="id002832">Neque illud argumentum uidetur concludere an&shy;<lb/>gulus contactus, ex recta, &amp; circuli circumferentia non pote&longs;t recta <lb/>diuidi, &amp; rectilineus pote&longs;t diuidi, ergo rectilin eus &longs;emper e&longs;t ma&shy;<lb/>ior angulo contactus, quia hoc contingit in angulo contactus pro <lb/>pter modum anguli, non paruitatem: &longs;i cut etiam non ualet de figu&shy;<lb/><figure id="id.015.01.180.1.jpg" xlink:href="015/01/180/1.jpg"/><lb/>ra a lunari, &amp; quadrangulo b. </s>           <s id="id002832">Neque illud argumentum uidetur concludere an&shy;<lb/>gulus contactus, ex recta, &amp; circuli circumferentia non pote&longs;t recta <lb/>diuidi, &amp; rectilineus pote&longs;t diuidi, ergo rectilin eus &longs;emper e&longs;t ma&shy;<lb/>ior angulo contactus, quia hoc contingit in angulo contactus pro <lb/>pter modum anguli, non paruitatem: &longs;i cut etiam non ualet de figu&shy;<lb/><figure id="id.015.01.180.1.jpg" xlink:href="015/01/180/1.jpg"/><lb/>ra a lunari, &amp; quadrangulo b. </s>
           <s id="id002833">nam pote&longs;t b diuidi <lb/>ab angulo ad angulum recta &amp; a non pote&longs;t, &amp; <lb/>tamen a maius e&longs;t quam b, cum contineat ip&longs;am. <lb/></s>           <s id="id002833">nam pote&longs;t b diuidi <lb/>ab angulo ad angulum recta &amp; a non pote&longs;t, &amp; <lb/>tamen a maius e&longs;t quam b, cum contineat ip&longs;am. <lb/></s>
           <s id="id002834">Proponantur ergo duo circuli a d e &amp; a f g qui &longs;e contingant in a, &amp; <lb/>corum centra &longs;int b &amp; c &amp; ducantur rect&aelig; a f d &amp; a g e &amp; con&longs;tat <lb/>&qring;d portiones a d &amp; a f &longs;imiles &longs;unt, <lb/><figure id="id.015.01.180.2.jpg" xlink:href="015/01/180/2.jpg"/><lb/>itemque a e &amp; a g, ducta enim a b c <lb/><arrow.to.target n="marg549"/><lb/>per centra circulorum ex contactu <lb/>tran&longs;ibit per illa: quare anguli h a g <lb/>&amp; h a e &longs;untijdem &amp; &longs;imiliter h a f <lb/>&amp; h a d ijdem, portiones ergo af &amp; <lb/>a d itemque a g &amp; a e &longs;imiles &longs;unt: an&shy;<lb/>gulus igitur g a e ex peripherijs &amp; <lb/><arrow.to.target n="marg550"/><lb/>e a d ex rectis &longs;unt ijdem in puncto <lb/>a: &longs;ed quod ad ba&longs;sim maior e&longs;t ba&shy;<lb/>&longs;is g e quam e d: hoc enim &longs;uppono <lb/>quod per &longs;e e&longs;t manife&longs;tum toties <lb/><expan abbr="diuid&etilde;do">diuidendo</expan> arcum d e ut fiat minor recta g e. </s>           <s id="id002834">Proponantur ergo duo circuli a d e &amp; a f g qui &longs;e contingant in a, &amp; <lb/>eorum centra &longs;int b &amp; c &amp; ducantur rect&aelig; a f d &amp; a g e &amp; con&longs;tat <lb/>qui portiones a d &amp; a f &longs;imiles &longs;unt, <lb/><figure id="id.015.01.180.2.jpg" xlink:href="015/01/180/2.jpg"/><lb/>itemque a e &amp; a g, ducta enim a b c <lb/><arrow.to.target n="marg549"/><lb/>per centra circulorum ex contactu <lb/>tran&longs;ibit per illa: quare anguli h a g <lb/>&amp; h a e &longs;unt ijdem &amp; &longs;imiliter h a f <lb/>&amp; h a d ijdem, portiones ergo af &amp; <lb/>a d itemque a g &amp; a e &longs;imiles &longs;unt: an&shy;<lb/>gulus igitur g a e ex peripherijs &amp; <lb/><arrow.to.target n="marg550"/><lb/>e a d ex rectis &longs;unt ijdem in puncto <lb/>a: &longs;ed quod ad ba&longs;sim maior e&longs;t ba&shy;<lb/>&longs;is g e quam e d: hoc enim &longs;uppono <lb/>quod per &longs;e e&longs;t manife&longs;tum toties <lb/><expan abbr="diuid&etilde;do">diuidendo</expan> arcum d e ut fiat minor recta g e. </s>
           <s id="id002835">Quia ergo &longs;unt du&etail; ma&shy;<lb/>gnitudines, quarum ter mini &longs;unt ijdem ex una parte, &longs;cilicet pun&shy;<lb/>ctum a, ex alia autem unus e&longs;t maior altero, &longs;cilicet g e quam e f &amp; <lb/><arrow.to.target n="marg551"/><lb/>a d e peripheria e&longs;t maior recta a g e. </s>           <s id="id002835">Quia ergo &longs;unt du&etail; ma&shy;<lb/>gnitudines, quarum ter mini &longs;unt ijdem ex una parte, &longs;cilicet pun&shy;<lb/>ctum a, ex alia autem unus e&longs;t maior altero, &longs;cilicet g e quam e f &amp; <lb/><arrow.to.target n="marg551"/><lb/>a d e peripheria e&longs;t maior recta a g e. </s>
           <s id="id002836">Ergo per regulam dialecti&shy;<lb/>cam &longs;i &longs;ub eadem proportione procederent, maius e&longs;&longs;et &longs;patium <lb/>&longs;emper inter peripherias qu&agrave;m rectas. </s>           <s id="id002836">Ergo per regulam dialecti&shy;<lb/>cam &longs;i &longs;ub eadem proportione procederent, maius e&longs;&longs;et &longs;patium <lb/>&longs;emper inter peripherias qu&agrave;m rectas. </s>
           <s id="id002837">igitur angulus peripheria&shy;<lb/>rum e&longs;t maior angulo &agrave; rectis contento. </s>           <s id="id002837">igitur angulus peripheria&shy;<lb/>rum e&longs;t maior angulo &agrave; rectis contento. </s>
Line 8432 
Line 8402 
           <s id="id002882"><margin.target id="marg566"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 4. <emph type="italics"/>&longs;exti<emph.end type="italics"/><lb/>E<emph type="italics"/>lem.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="id002882"><margin.target id="marg566"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 4. <emph type="italics"/>&longs;exti<emph.end type="italics"/><lb/>E<emph type="italics"/>lem.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id002883"><margin.target id="marg567"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 10. <emph type="italics"/>diff&shy;<lb/>tertij<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>lem.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="id002883"><margin.target id="marg567"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 10. <emph type="italics"/>diff <lb/>tertij<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>lem.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id002884"><margin.target id="marg568"/>P<emph type="italics"/>er pr&aelig;ce&shy;<lb/>dentem.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="id002884"><margin.target id="marg568"/>P<emph type="italics"/>er pr&aelig;ce&shy;<lb/>dentem.<emph.end type="italics"/></s>
Line 8627 
Line 8597 
           <s id="id002929">Propo&longs;itionem motuum omnium <expan abbr="&longs;tellar&utilde;">&longs;tellarum</expan> ad &longs;olem con&longs;iderare.</s>           <s id="id002929">Propo&longs;itionem motuum omnium <expan abbr="&longs;tellar&utilde;">&longs;tellarum</expan> ad &longs;olem con&longs;iderare.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002930">Videtur Sol qua&longs;i Rex in C&oelig;lo, nam omnes orbes cum illius <lb/><arrow.to.target n="marg577"/><lb/>motu conueniunt, &amp; uideturres admiratione digna his, qui non <lb/>nouerunt, quanta &longs;it concordia omnium rerum, de qua infr&agrave; dice&shy;<lb/>mus. </s>           <s id="id002930">Videtur Sol qua&longs;i Rex in C&oelig;lo, nam omnes orbes cum illius <lb/><arrow.to.target n="marg577"/><lb/>motu conueniunt, &amp; uidetur es admiratione digna his, qui non <lb/>nouerunt, quanta &longs;it concordia omnium rerum, de qua infr&agrave; dice&shy;<lb/>mus. </s>
           <s id="id002931">Ergo Luna primum hoc habet, ut linea &aelig;qualis motu Solis <lb/>&longs;emper media &longs;it inter lineam &aelig;qualis motus Lun&etail; &amp; loci maxim&egrave; <lb/>in&aelig;qualitatis motus eius, ubi &longs;cilicet tardi&longs;sim&egrave; mouetur, Veneris <lb/>autem &amp; Mercurij ut motus &aelig;quales idem &longs;emper &longs;int cum motu <lb/>&aelig;quali, &amp; locus cumloco ip&longs;ius Solis ad unguem pr&aelig;terid quod <lb/>infr&agrave; dicemus. </s>           <s id="id002931">Ergo Luna primum hoc habet, ut linea &aelig;qualis motu Solis <lb/>&longs;emper media &longs;it inter lineam &aelig;qualis motus Lun&etail; &amp; loci maxim&egrave; <lb/>in&aelig;qualitatis motus eius, ubi &longs;cilicet tardi&longs;sim&egrave; mouetur, Veneris <lb/>autem &amp; Mercurij ut motus &aelig;quales idem &longs;emper &longs;int cum motu <lb/>&aelig;quali, &amp; locus cumloco ip&longs;ius Solis ad unguem pr&aelig;terid quod <lb/>infr&agrave; dicemus. </s>
           <s id="id002932">Trium uer&ograve; <expan abbr="&longs;uperior&utilde;">&longs;uperiorum</expan> ratio &longs;ic <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> ad Solem ut &agrave; <lb/>Prolem&etail;o <expan abbr="ob&longs;eruat&utilde;">ob&longs;eruatum</expan> e&longs;t ex Hipparcho. </s>           <s id="id002932">Trium uer&ograve; <expan abbr="&longs;uperior&utilde;">&longs;uperiorum</expan> ratio &longs;ic <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> ad Solem ut &agrave; <lb/>Ptolem&etail;o <expan abbr="ob&longs;eruat&utilde;">ob&longs;eruatum</expan> e&longs;t ex Hipparcho. </s>
           <s id="id002933">In omnire&longs;titutione cuiu&longs;&shy;<lb/>libet planet&etail; &longs;uperioris numerus <expan abbr="reuolution&utilde;">reuolutionum</expan> Solis &etail;qualis e&longs;t nu&shy;<lb/>mero <expan abbr="re&longs;titution&utilde;">re&longs;titutionum</expan> planet&etail; <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> &aelig;qualitatis &amp; in&etail;qualita <lb/>tis pariter acceptis. </s>           <s id="id002933">In omnire&longs;titutione cuiu&longs;&shy;<lb/>libet planet&etail; &longs;uperioris numerus <expan abbr="reuolution&utilde;">reuolutionum</expan> Solis &etail;qualis e&longs;t nu&shy;<lb/>mero <expan abbr="re&longs;titution&utilde;">re&longs;titutionum</expan> planet&etail; <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> &aelig;qualitatis &amp; in&etail;qualita <lb/>tis pariter acceptis. </s>
           <s id="id002934">Velut Saturnus in annis quinquaginta nouem <lb/>die una &amp; horis decem octo quinquage&longs;ies &longs;epties per motum in&etail;&shy;<lb/>qualem ad <expan abbr="ungu&etilde;">unguem</expan>, per &aelig;qualem autem duabus reuolutionibus par <lb/>te in&longs;uper una &amp; quadraginta quin que minutijs, qu&aelig; re&longs;pondent di&shy;<lb/>ei uni, &amp; horis decem octo ex motu Solis, &amp; ita bis Saturnus reuol <lb/>uitur &longs;ecundum motum &aelig;qualitatis &amp; quinquage&longs;ies &longs;epties per <lb/>motum in&aelig;qualem &amp; &longs;imiliter. </s>           <s id="id002934">Velut Saturnus in annis quinquaginta nouem <lb/>die una &amp; horis decem octo quinquage&longs;ies &longs;epties per motum in&etail;&shy;<lb/>qualem ad <expan abbr="ungu&etilde;">unguem</expan>, per &aelig;qualem autem duabus reuolutionibus par <lb/>te in&longs;uper una &amp; quadraginta quin que minutijs, qu&aelig; re&longs;pondent di&shy;<lb/>ei uni, &amp; horis decem octo ex motu Solis, &amp; ita bis Saturnus reuol <lb/>uitur &longs;ecundum motum &aelig;qualitatis &amp; quinquage&longs;ies &longs;epties per <lb/>motum in&aelig;qualem &amp; &longs;imiliter. </s>
           <s id="id002935">Iupiter in annis 70, diebus trecen&shy;<lb/>tis &longs;exaginta, horis quatuor, &longs;exaginta quinque reuolutiones in&etail;qua <lb/>les perficiet &amp; &longs;ex &etail;quales, deficientibus ex &etail;qualibus quatuor par&shy;<lb/>tibus &amp; dextante quod e&longs;t <expan abbr="qu&atilde;tum">quantum</expan> peragraret Solin quatuor die&shy;<lb/>bus, &amp; dextante diei ad perfectionem &longs;cilicet annorum &longs;eptuaginta <lb/>atque unius. </s>           <s id="id002935">Iupiter in annis 70, diebus trecen&shy;<lb/>tis &longs;exaginta, horis quatuor, &longs;exaginta quinque reuolutiones in&etail;qua <lb/>les perficiet &amp; &longs;ex &etail;quales, deficientibus ex &etail;qualibus quatuor par&shy;<lb/>tibus &amp; dextante quod e&longs;t <expan abbr="qu&atilde;tum">quantum</expan> peragraret Solin quatuor die&shy;<lb/>bus, &amp; dextante diei ad perfectionem &longs;cilicet annorum &longs;eptuaginta <lb/>atque unius. </s>
Line 8638 
Line 8608 
           <s id="id002938">Mercurij quo que &longs;tella in quadraginta &longs;ex annis &amp; una die <lb/>&amp; hora una ferm&egrave; quadraginta &longs;ex ferm&egrave; perficit reuolutiones &aelig;&shy;<lb/>qualis motus &amp; in&longs;uper gradum unum cum portione re&longs;pondenti <lb/>portioni temporis, id e&longs;t, hor&aelig; ferm&egrave; uni: in &aelig;qualitatis autem cen&shy;<lb/>&longs;um quadraginta quin que. </s>           <s id="id002938">Mercurij quo que &longs;tella in quadraginta &longs;ex annis &amp; una die <lb/>&amp; hora una ferm&egrave; quadraginta &longs;ex ferm&egrave; perficit reuolutiones &aelig;&shy;<lb/>qualis motus &amp; in&longs;uper gradum unum cum portione re&longs;pondenti <lb/>portioni temporis, id e&longs;t, hor&aelig; ferm&egrave; uni: in &aelig;qualitatis autem cen&shy;<lb/>&longs;um quadraginta quin que. </s>
           <s id="id002939">Atque h&etail;c &longs;unt manife&longs;ti&longs;sima et ut dixi ad&shy;<lb/>miranda &longs;unt, pr&aelig;terea alia minus generalia, aut minus manife&longs;ta <lb/>aut non tanti momenti qu&aelig; con&longs;ult&ograve; pr&aelig;termitto, non e&longs;t. </s>           <s id="id002939">Atque h&etail;c &longs;unt manife&longs;ti&longs;sima et ut dixi ad&shy;<lb/>miranda &longs;unt, pr&aelig;terea alia minus generalia, aut minus manife&longs;ta <lb/>aut non tanti momenti qu&aelig; con&longs;ult&ograve; pr&aelig;termitto, non e&longs;t. </s>
           <s id="id002940">n. </s>           <s id="id002940">n. </s>
           <s id="id002941">locus <lb/>hic do cendi artes &longs;ingulas &longs;ed &longs;olum ea tra ctandi qu&aelig; ad argumen            <s id="id002941">locus <lb/>hic docendi artes &longs;ingulas &longs;ed &longs;olum ea tractandi qu&aelig; ad argumen<pb pagenum="168" xlink:href="015/01/187.jpg"/>tum pertinent. </s>
  
  
 <pb pagenum="168" xlink:href="015/01/187.jpg"/>tum pertinent. </s> 
           <s id="id002942">Igitur ut ad rem redeam. </s>           <s id="id002942">Igitur ut ad rem redeam. </s>
           <s id="id002943">Solis cum octauo Orbe ea <lb/>ratio e&longs;t, ut linea quam ille permeat eadem &longs;it quam qu&etail; fix&etail; &longs;tell&aelig;, <lb/>non. </s>           <s id="id002943">Solis cum octauo Orbe ea <lb/>ratio e&longs;t, ut linea quam ille permeat eadem &longs;it quam qu&etail; fix&etail; &longs;tell&aelig;, <lb/>non. </s>
           <s id="id002944">n. </s>           <s id="id002944">n. </s>
Line 8672 
Line 8639 
           <s id="id002957">omnia <expan abbr="c&otilde;prehendi">comprehendi</expan> uidentur. </s>           <s id="id002957">omnia <expan abbr="c&otilde;prehendi">comprehendi</expan> uidentur. </s>
           <s id="id002958">1. omnes uo <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> differenti&aelig;, <lb/><expan abbr="quanqu&atilde;">quanquam</expan> ex octo <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan> uo cibus con&longs;tet. </s>           <s id="id002958">1. omnes uo <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> differenti&aelig;, <lb/><expan abbr="quanqu&atilde;">quanquam</expan> ex octo <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan> uo cibus con&longs;tet. </s>
           <s id="id002959">P&ograve;&longs;t &longs;unt qu&aelig; in <expan abbr="&qtilde;drupla">quadrupla</expan>, <lb/>unde bis diapa&longs;on, po&longs;t qu&aelig; in tripla, nam propior e&longs;t monadi &longs;eu &etail;&shy;<lb/>qualitati: &longs;ed non ade&ograve; &longs;implex ut bis diapa&longs;on. </s>           <s id="id002959">P&ograve;&longs;t &longs;unt qu&aelig; in <expan abbr="&qtilde;drupla">quadrupla</expan>, <lb/>unde bis diapa&longs;on, po&longs;t qu&aelig; in tripla, nam propior e&longs;t monadi &longs;eu &etail;&shy;<lb/>qualitati: &longs;ed non ade&ograve; &longs;implex ut bis diapa&longs;on. </s>
           <s id="id002960">Vocant <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> hanc <lb/>diapa&longs;on diapente: inde <expan abbr="&longs;ub&longs;equi&ttilde;">&longs;ub&longs;equitur</expan> octupla qu&etail; uix in uocib. </s>           <s id="id002960">Vocant <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> hanc <lb/>diapa&longs;on diapente: inde <expan abbr="&longs;ub&longs;equi&ttilde;">&longs;ub&longs;equitur</expan> octupla qu&etail; uix in uocibus </s>
           <s id="id002961">huma&shy;<lb/>nis habetur: <expan abbr="frequ&etilde;s">frequens</expan> in in&longs;trumentis, uo <expan abbr="ca&ttilde;que">caturque</expan> tris diapa&longs;on inde &longs;ex&shy;<lb/>cupla, &longs;eu bis diapa&longs;on diapente. </s>           <s id="id002961">huma&shy;<lb/>nis habetur: <expan abbr="frequ&etilde;s">frequens</expan> in in&longs;trumentis, uo <expan abbr="ca&ttilde;que">caturque</expan> tris diapa&longs;on inde &longs;ex&shy;<lb/>cupla, &longs;eu bis diapa&longs;on diapente. </s>
           <s id="id002962">Quintupla <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> minus <expan abbr="c&otilde;cors">concors</expan> e&longs;t: <lb/>&longs;ed de hac inferius dicemus, atque de multiplicib. </s>           <s id="id002962">Quintupla <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> minus <expan abbr="c&otilde;cors">concors</expan> e&longs;t: <lb/>&longs;ed de hac inferius dicemus, atque de multiplicibus </s>
           <s id="id002963">dicta &longs;unto. </s>           <s id="id002963">dicta &longs;unto. </s>
           <s id="id002964">Sed de <lb/><expan abbr="c&otilde;">com</expan> centu ex particula &longs;uperaddita &longs;exquialtera &longs;exquitertia atque alijs <lb/>nunc agendum. </s>           <s id="id002964">Sed de <lb/><expan abbr="c&otilde;">com</expan> centu ex particula &longs;uperaddita &longs;exquialtera &longs;exquitertia atque alijs <lb/>nunc agendum. </s>
           <s id="id002965">Clarum e&longs;t. </s>           <s id="id002965">Clarum e&longs;t. </s>
           <s id="id002966">n. </s>           <s id="id002966">n. </s>
           <s id="id002967">has e&longs;&longs;e &longs;implici&longs;simas. </s>           <s id="id002967">has e&longs;&longs;e &longs;implici&longs;simas. </s>
           <s id="id002968">Cum ergo du <lb/>pla proportio non magis po&longs;sit diuidi &aelig;qualibus interuallis atque<lb/>&longs;implicibus proportionibus qu&agrave;m in &longs;exquialteram &amp; &longs;exquiter&shy;<lb/>tiam, uelutinter 4 &amp; 2 interpo&longs;ito 3. nam proportio 3 ad 2 e&longs;t &longs;ex&shy;<lb/>quialtera, &amp; 4 ad 3 &longs;exquitertia: nec melius pote&longs;t diuidi, at &longs;exqui&shy;<lb/>alteram &amp; &longs;exquitertiam quantumuis magnis numeris diuidere <lb/>non licebat melius aut commodius quam per &longs;exquioctauas: uelu&shy;<lb/>ti &longs;umpto numero 64 cui duplus e&longs;t 128, inter medius 96 qui cum <lb/>64 &longs;exquialteram facit proportionem, qu&aelig; &longs;uaui&longs;sima e&longs;t omni&shy;<lb/>um deductis multiplicibus, uo caturque diapente. </s>           <s id="id002968">Cum ergo du <lb/>pla proportio non magis po&longs;sit diuidi &aelig;qualibus interuallis atque<lb/>&longs;implicibus proportionibus qu&agrave;m in &longs;exquialteram &amp; &longs;exquiter&shy;<lb/>tiam, uelutinter 4 &amp; 2 interpo&longs;ito 3. nam proportio 3 ad 2 e&longs;t &longs;ex&shy;<lb/>quialtera, &amp; 4 ad 3 &longs;exquitertia: nec melius pote&longs;t diuidi, at &longs;exqui&shy;<lb/>alteram &amp; &longs;exquitertiam quantumuis magnis numeris diuidere <lb/>non licebat melius aut commodius quam per &longs;exquioctauas: uelu&shy;<lb/>ti &longs;umpto numero 64 cui duplus e&longs;t 128, inter medius 96 qui cum <lb/>64 &longs;exquialteram facit proportionem, qu&aelig; &longs;uaui&longs;sima e&longs;t omni&shy;<lb/>um deductis multiplicibus, uo caturque diapente. </s>
           <s id="id002969">At qu&aelig; e&longs;t 128 ad <lb/>96 &longs;exquitertia e&longs;t minu&longs;que ben&egrave; &longs;onat per &longs;e, &longs;ed in acutioribus uo&shy;<lb/>cibus &longs;olum cum alijs ben&egrave; &longs;onat, uelut cum diapente, perficiens <lb/>diapa&longs;on, interuallum, ergo inter 96 &amp; 64 diui&longs;um per &longs;exquio cta&shy;           <s id="id002969">At qu&aelig; e&longs;t 128 ad <lb/>96 &longs;exquitertia e&longs;t minu&longs;que ben&egrave; &longs;onat per &longs;e, &longs;ed in acutioribus uo&shy;<lb/>cibus &longs;olum cum alijs ben&egrave; &longs;onat, uelut cum diapente, perficiens <lb/>diapa&longs;on, interuallum, ergo inter 96 &amp; 64 diui&longs;um per &longs;exquiocta&shy;<pb pagenum="169" xlink:href="015/01/188.jpg"/>uas producit 72 et 81, <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> 72 ad 64 e&longs;t &longs;exquio<expan abbr="ctau&utilde;">ctauum</expan>, &longs;icut 81 ad 72. uer&ugrave;m <lb/>id accidebat in <expan abbr="c&otilde;modi">commodi</expan> quae 81 ad 64 <expan abbr="null&atilde;">nullam</expan> habet <expan abbr="proportion&etilde;">proportionem</expan> <expan abbr="commod&atilde;">commodam</expan>, <lb/>&amp; multo minus 96 ad 81, quare ui&longs;um e&longs;t Ptolem&etail;o ut &longs;ubtracta mona<lb/>de <expan abbr="fier&etilde;t">fierent</expan> termini 64, 72, 80, &amp; 96, proportio <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> 80 ad 64 <expan abbr="c&otilde;&longs;tituit">con&longs;tituit</expan> &longs;exqui<lb/><expan abbr="quart&atilde;">quartam</expan> atque <expan abbr="diton&utilde;">ditonum</expan>, proportio quoque 96 ad 72 <expan abbr="&longs;exquiterti&atilde;">&longs;exquitertiam</expan> <expan abbr="&longs;emiditon&utilde;">&longs;emiditonum</expan> que. <lb/></s>
            <s id="id002970">Rur&longs;us proportio 128 ad 64 <expan abbr="c&otilde;poni&ttilde;">componitur</expan> ex proportionibus </s>
  
 <pb pagenum="169" xlink:href="015/01/188.jpg"/>uas producit 72 et 81, <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> 72 ad 64 e&longs;t &longs;exquio <expan abbr="ctau&utilde;">ctauum</expan>, &longs;icut 81 ad 72. uer&ugrave;m <lb/>id accidebat in <expan abbr="c&otilde;modi">commodi</expan> quae 81 ad 64 <expan abbr="null&atilde;">nullam</expan> habet <expan abbr="proportion&etilde;">proportionem</expan> <expan abbr="commod&atilde;">commodam</expan>, <lb/>&amp; multominus 96 ad 81, quare ui&longs;um e&longs;t Ptolem&etail;o ut &longs;ubtracta mona <lb/>de <expan abbr="fier&etilde;t">fierent</expan> termini 64, 72, 80, &amp; 96, proportio <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> 80 ad 64 <expan abbr="c&otilde;&longs;tituit">con&longs;tituit</expan> &longs;exqui <lb/><expan abbr="quart&atilde;">quartam</expan> atque <expan abbr="diton&utilde;">ditonum</expan>, proportio quo que 96 ad 72 <expan abbr="&longs;exquiterti&atilde;">&longs;exquitertiam</expan> <expan abbr="&longs;emiditon&utilde;">&longs;emiditonum</expan> que. <lb/></s> 
           <s id="id002970">Rur&longs;us proportio 128 ad 64 <expan abbr="c&otilde;poni&ttilde;">componitur</expan> ex proportionib. </s> 
           <s id="id002971">80 ad 64, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="habe&ttilde;">habetur</expan> <lb/>pro ditono ut <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;t, &amp; e&longs;t &longs;exquiquarta proportio. </s>           <s id="id002971">80 ad 64, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="habe&ttilde;">habetur</expan> <lb/>pro ditono ut <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;t, &amp; e&longs;t &longs;exquiquarta proportio. </s>
           <s id="id002972">At 128 cum 80 e&longs;t in <lb/>proportione &longs;uperpartiente tres quintas, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="iter&utilde;">iterum</expan> e&longs;t con&longs;ona. </s>           <s id="id002972">At 128 cum 80 e&longs;t in <lb/>proportione &longs;uperpartiente tres quintas, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="iter&utilde;">iterum</expan> e&longs;t con&longs;ona. </s>
           <s id="id002973">Regula <expan abbr="e&mtilde;">emm</expan> <lb/>e&longs;t quae ubi con&longs;onantia uo <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="diuida&ttilde;">diuidatur</expan> in duas partes, <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> una &longs;it con&longs;o <lb/>nans, <expan abbr="reliqu&atilde;">reliquam</expan> <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="con&longs;onant&etilde;">con&longs;onantem</expan>, at <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="c&otilde;uerti&ttilde;">conuertitur</expan>. </s>           <s id="id002973">Regula <expan abbr="e&mtilde;">emm</expan> <lb/>e&longs;t quae ubi con&longs;onantia uo <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="diuida&ttilde;">diuidatur</expan> in duas partes, <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> una &longs;it con&longs;o <lb/>nans, <expan abbr="reliqu&atilde;">reliquam</expan> <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="con&longs;onant&etilde;">con&longs;onantem</expan>, at <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="c&otilde;uerti&ttilde;">conuertitur</expan>. </s>
           <s id="id002974">S&etail;pe. </s>           <s id="id002974">S&etail;pe. </s>
           <s id="id002975">n. </s>           <s id="id002975">n. </s>
           <s id="id002976">fit ut ex duab. <lb/></s>           <s id="id002976">fit ut ex duabus <lb/></s>
           <s id="id002977">con&longs;onantibus di&longs;&longs;onans <expan abbr="c&otilde;po&longs;itio">compo&longs;itio</expan> <expan abbr="oria&ttilde;">oriatur</expan>, uelut ex duplici <expan abbr="diap&etilde;te">diapente</expan>, aut <lb/><expan abbr="diap&etilde;te">diapente</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ditono, &longs;ed ut ad <expan abbr="propo&longs;it&utilde;">propo&longs;itum</expan> reuertar, alia diapa&longs;on e&longs;t inter 80 <lb/>&amp; 40, at inter 48 &amp; 40 e&longs;t &longs;emiditonus ut <expan abbr="o&longs;t&etilde;&longs;um">o&longs;ten&longs;um</expan> e&longs;t, uelut inter 96 &amp; <lb/>80, nam inter 45 &amp; 40 e&longs;t proportio &longs;exquioctaua, inter 48 <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> &amp; 45 &longs;ex&shy;<lb/>quiquinta decima, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> ex regula data proportio 80 ad 48 <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> e&longs;t &longs;uperbi&shy;<lb/>partiens tertias &longs;eu &longs;olida <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> be&longs;&longs;e &longs;eu &longs;exta maior erit <expan abbr="c&otilde;&longs;onans">con&longs;onans</expan>. </s>           <s id="id002977">con&longs;onantibus di&longs;&longs;onans <expan abbr="c&otilde;po&longs;itio">compo&longs;itio</expan> <expan abbr="oria&ttilde;">oriatur</expan>, uelut ex duplici <expan abbr="diap&etilde;te">diapente</expan>, aut <lb/><expan abbr="diap&etilde;te">diapente</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ditono, &longs;ed ut ad <expan abbr="propo&longs;it&utilde;">propo&longs;itum</expan> reuertar, alia diapa&longs;on e&longs;t inter 80 <lb/>&amp; 40, at inter 48 &amp; 40 e&longs;t &longs;emiditonus ut <expan abbr="o&longs;t&etilde;&longs;um">o&longs;ten&longs;um</expan> e&longs;t, uelut inter 96 &amp; <lb/>80, nam inter 45 &amp; 40 e&longs;t proportio &longs;exquioctaua, inter 48 <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> &amp; 45 &longs;ex&shy;<lb/>quiquinta decima, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> ex regula data proportio 80 ad 48 <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> e&longs;t &longs;uperbi&shy;<lb/>partiens tertias &longs;eu &longs;olida <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> be&longs;&longs;e &longs;eu &longs;exta maior erit <expan abbr="c&otilde;&longs;onans">con&longs;onans</expan>. </s>
           <s id="id002978">Iam er <lb/>go uidemus detractione aut additione &longs;exquio ctuage&longs;im&aelig;, concinnas <lb/>reddi uulgatiores armonias: <expan abbr="terti&atilde;">tertiam</expan> utran que <expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan> &longs;cilicet &amp; <expan abbr="minor&etilde;">minorem</expan>, ac <lb/>rur&longs;us <expan abbr="&longs;ext&atilde;">&longs;extam</expan> <expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan> atque minore <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in minoribus numeris &longs;cilicet &agrave; mo&shy;<lb/>nade ad octo po&longs;it&aelig; &longs;unt. </s>           <s id="id002978">Iam er <lb/>go uidemus detractione aut additione &longs;exquio ctuage&longs;im&aelig;, concinnas <lb/>reddi uulgatiores armonias: <expan abbr="terti&atilde;">tertiam</expan> utran que <expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan> &longs;cilicet &amp; <expan abbr="minor&etilde;">minorem</expan>, ac <lb/>rur&longs;us <expan abbr="&longs;ext&atilde;">&longs;extam</expan> <expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan> atque minore <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in minoribus numeris &longs;cilicet &agrave; mo&shy;<lb/>nade ad octo po&longs;it&aelig; &longs;unt. </s>
           <s id="id002979">Vides pr&aelig;terea <expan abbr="&longs;emiditon&utilde;">&longs;emiditonum</expan> in &longs;exquiquinta <lb/><arrow.to.target n="table21"/><lb/><expan abbr="c&otilde;&longs;tare">con&longs;tare</expan>: ade&ograve; ut &agrave; &longs;enario infra nihil inutile <lb/><figure id="id.015.01.188.1.jpg" xlink:href="015/01/188/1.jpg"/>reddatur. </s>           <s id="id002979">Vides pr&aelig;terea <expan abbr="&longs;emiditon&utilde;">&longs;emiditonum</expan> in &longs;exquiquinta <lb/><arrow.to.target n="table21"/><lb/><expan abbr="c&otilde;&longs;tare">con&longs;tare</expan>: ade&ograve; ut &agrave; &longs;enario infra nihil inutile <lb/><figure id="id.015.01.188.1.jpg" xlink:href="015/01/188/1.jpg"/>reddatur. </s>
           <s id="id002980">Diate&longs;&longs;aron <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> cum primum di <lb/>uidi pote&longs;t, &longs;i &longs;ecus diuidatur &lt;08&gt; in <expan abbr="diton&utilde;">ditonum</expan> <lb/>&amp; <expan abbr="&longs;emitoni&utilde;">&longs;emitonium</expan>, aut in &longs;emiditonum &amp; <expan abbr="ton&utilde;">tonum</expan>, <lb/>&longs;cilicet in duo <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan> interualla, non <expan abbr="c&otilde;mo&shy;dius">commo&shy;<lb/>dius</expan> <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> inter octo &amp; &longs;eptem &amp; &longs;ex diuidi <lb/>pote&longs;t. </s>           <s id="id002980">Diate&longs;&longs;aron <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> cum primum di <lb/>uidi pote&longs;t, &longs;i &longs;ecus diuidatur &lt;08&gt; in <expan abbr="diton&utilde;">ditonum</expan> <lb/>&amp; <expan abbr="&longs;emitoni&utilde;">&longs;emitonium</expan>, aut in &longs;emiditonum &amp; <expan abbr="ton&utilde;">tonum</expan>, <lb/>&longs;cilicet in duo <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan> interualla, non <expan abbr="c&otilde;mo&shy;dius">commo&shy;<lb/>dius</expan> <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> inter octo &amp; &longs;eptem &amp; &longs;ex diuidi <lb/>pote&longs;t. </s>
           <s id="id002981">Cum ergo octo ad <expan abbr="&longs;ept&etilde;">&longs;eptem</expan> di&longs;&longs;ona &longs;it, <lb/>quippe nimis remota e&longs;t h&etail;c proportio &agrave; &longs;en <lb/>&longs;u humano: <expan abbr="quamobr&etilde;">quamobrem</expan> ex regula data, ne&shy;<lb/>que proportio <expan abbr="&longs;ept&etilde;">&longs;eptem</expan> ad &longs;ex. </s>           <s id="id002981">Cum ergo octo ad <expan abbr="&longs;ept&etilde;">&longs;eptem</expan> di&longs;&longs;ona &longs;it, <lb/>quippe nimis remota e&longs;t h&etail;c proportio &agrave; &longs;en <lb/>&longs;u humano: <expan abbr="quamobr&etilde;">quamobrem</expan> ex regula data, ne&shy;<lb/>que proportio <expan abbr="&longs;ept&etilde;">&longs;eptem</expan> ad &longs;ex. </s>
           <s id="id002982">Sed dubitabis <lb/>merit&ograve;, quia <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> diate&longs;&longs;aron diuidatur <expan abbr="bifa&shy;ri&atilde;">bifa&shy;<lb/>riam</expan>, in <expan abbr="diton&utilde;">ditonum</expan> &amp; <expan abbr="&longs;emitoni&utilde;">&longs;emitonium</expan>, ac rur&longs;us in <expan abbr="&longs;e&shy;miditon&utilde;">&longs;e&shy;<lb/>miditonum</expan> &amp; <expan abbr="ton&utilde;">tonum</expan>, quarum altera <expan abbr="c&otilde;&longs;onans">con&longs;onans</expan> e&longs;t, reliqua <expan abbr="n&otilde;">non</expan>. </s>           <s id="id002982">Sed dubitabis <lb/>merit&ograve;, quia <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> diate&longs;&longs;aron diuidatur <expan abbr="bifa&shy;ri&atilde;">bifa&shy;<lb/>riam</expan>, in <expan abbr="diton&utilde;">ditonum</expan> &amp; <expan abbr="&longs;emitoni&utilde;">&longs;emitonium</expan>, ac rur&longs;us in <expan abbr="&longs;e&shy;miditon&utilde;">&longs;e&shy;<lb/>miditonum</expan> &amp; <expan abbr="ton&utilde;">tonum</expan>, quarum altera <expan abbr="c&otilde;&longs;onans">con&longs;onans</expan> e&longs;t, reliqua <expan abbr="n&otilde;">non</expan>. </s>
           <s id="id002983"><expan abbr="Vide&ttilde;">Videtur</expan> ergo <lb/>infirmari regula illa, quae con&longs;onantia diui&longs;a &longs;i una pars <expan abbr="c&otilde;&longs;onet">con&longs;onet</expan>, alia non <lb/>po&longs;sit e&longs;&longs;e di&longs;&longs;onans, <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> con&longs;tat <expan abbr="coni&utilde;">conium</expan> &amp; <expan abbr="&longs;emitoni&utilde;">&longs;emitonium</expan> tam per &longs;e quam in <lb/><expan abbr="c&otilde;po&longs;itione">compo&longs;itione</expan> di&longs;&longs;onare: &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="par&utilde;">parum</expan> &longs;ed acerb&egrave;. </s>           <s id="id002983"><expan abbr="Vide&ttilde;">Videtur</expan> ergo <lb/>infirmari regula illa, quae con&longs;onantia diui&longs;a &longs;i una pars <expan abbr="c&otilde;&longs;onet">con&longs;onet</expan>, alia non <lb/>po&longs;sit e&longs;&longs;e di&longs;&longs;onans, <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> con&longs;tat <expan abbr="coni&utilde;">conium</expan> &amp; <expan abbr="&longs;emitoni&utilde;">&longs;emitonium</expan> tam per &longs;e quam in <lb/><expan abbr="c&otilde;po&longs;itione">compo&longs;itione</expan> di&longs;&longs;onare: &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="par&utilde;">parum</expan> &longs;ed acerb&egrave;. </s>
           <s id="id002984"><expan abbr="Ver&utilde;">Verum</expan> re&longs;pondeo diate&longs;&longs;a <lb/>ron, ut dixi, numerari inter ambiguas coniugationes, quatenus <expan abbr="e&mtilde;">emm</expan> per <lb/>fe e&longs;t, di&longs;&longs;onans e&longs;t: at que &longs;ic in <expan abbr="con&longs;onant&etilde;">con&longs;onantem</expan> &amp; di&longs;&longs;onantem diuidi pote&longs;t: <lb/>quatenus <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> pars e&longs;t diapa&longs;on <expan abbr="c&otilde;&longs;onans">con&longs;onans</expan> in acutis: quan &lt;08&gt; <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> adiecta <lb/>ditono aut &longs;emiditono &longs;upr&agrave; efficiat <expan abbr="&longs;ext&atilde;">&longs;extam</expan> maiorem aut <expan abbr="minor&etilde;">minorem</expan> parum <lb/>ben&egrave; &longs;onantes. </s>           <s id="id002984"><expan abbr="Ver&utilde;">Verum</expan> re&longs;pondeo diate&longs;&longs;a<lb/>ron, ut dixi, numerari inter ambiguas coniugationes, quatenus <expan abbr="e&mtilde;">emm</expan> per <lb/>&longs;e e&longs;t, di&longs;&longs;onans e&longs;t: at que &longs;ic in <expan abbr="con&longs;onant&etilde;">con&longs;onantem</expan> &amp; di&longs;&longs;onantem diuidi pote&longs;t: <lb/>quatenus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> pars e&longs;t diapa&longs;on <expan abbr="c&otilde;&longs;onans">con&longs;onans</expan> in acutis: quan &lt;08&gt; <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> adiecta <lb/>ditono aut &longs;emiditono &longs;upr&agrave; efficiat <expan abbr="&longs;ext&atilde;">&longs;extam</expan> maiorem aut <expan abbr="minor&etilde;">minorem</expan> parum <lb/>ben&egrave; &longs;onantes. </s>
           <s id="id002985">At quintupla proportio ut ab initio propo&longs;itum e&longs;t, <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> <lb/>bis diapa&longs;on, &amp; &longs;exquiquarta, ut plan&egrave; <expan abbr="manife&longs;t&utilde;">manife&longs;tum</expan> e&longs;t: &longs;exquiquarta <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan>            <s id="id002985">At quintupla proportio ut ab initio propo&longs;itum e&longs;t, <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> <lb/>bis diapa&longs;on, &amp; &longs;exquiquarta, ut plan&egrave; <expan abbr="manife&longs;t&utilde;">manife&longs;tum</expan> e&longs;t: &longs;exquiquarta <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan>
  
  
 <pb pagenum="170" xlink:href="015/01/189.jpg"/>ditonus: bis diapa&longs;on <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> quindecim uo cibus. </s> <pb pagenum="170" xlink:href="015/01/189.jpg"/>ditonus: bis diapa&longs;on <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> quindecim uo cibus. </s>
           <s id="id002986">Omnes igitur decem, &amp; <lb/><expan abbr="&longs;ept&etilde;">&longs;eptem</expan> uoces, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;exdecim interuallis <expan abbr="di&longs;tinguun&ttilde;">di&longs;tinguuntur</expan>, con&longs;onantes &longs;unt: &amp; ex <lb/>genere ditoni, &amp; &longs;exquiquart&aelig;, &longs;ed paulo minus ben&egrave; <expan abbr="&longs;on&atilde;t">&longs;onant</expan> &lt;08&gt; ditonus <lb/>ip&longs;e. </s>           <s id="id002986">Omnes igitur decem, &amp; <lb/><expan abbr="&longs;ept&etilde;">&longs;eptem</expan> uoces, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;exdecim interuallis <expan abbr="di&longs;tinguun&ttilde;">di&longs;tinguuntur</expan>, con&longs;onantes &longs;unt: &amp; ex <lb/>genere ditoni, &amp; &longs;exquiquart&aelig;, &longs;ed paulo minus ben&egrave; <expan abbr="&longs;on&atilde;t">&longs;onant</expan> quod ditonus <lb/>ip&longs;e. </s>
           <s id="id002987">Igitur <expan abbr="quintupl&atilde;">quintuplam</expan> multiplicem ad &longs;ex <expan abbr="quiquart&atilde;">quiquartam</expan> reduximus. </s>           <s id="id002987">Igitur <expan abbr="quintupl&atilde;">quintuplam</expan> multiplicem ad &longs;ex <expan abbr="quiquart&atilde;">quiquartam</expan> reduximus. </s>
           <s id="id002988">Verum <lb/>ut o&longs;ten&longs;um e&longs;t &amp; decima&longs;eptima, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> bis diapa&longs;on <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan>, &amp; &longs;emiditono <lb/>ben&egrave; &longs;onat, h&etail;c <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> inter non aginta &longs;ex &amp; uiginti: quadrupla <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> e&longs;t &amp; <lb/>&longs;uperquadripartiens quintas. </s>           <s id="id002988">Verum <lb/>ut o&longs;ten&longs;um e&longs;t &amp; decima&longs;eptima, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> bis diapa&longs;on <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan>, &amp; &longs;emiditono <lb/>ben&egrave; &longs;onat, h&etail;c <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> inter nonaginta &longs;ex &amp; uiginti: quadrupla <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> e&longs;t &amp; <lb/>&longs;uperquadripartiens quintas. </s>
           <s id="id002989">Diapa&longs;on quo que cum &longs;exta maiore &amp; mi<lb/>nore eandem habentrationem quam 16 ad 5, &amp; 10 ad 3, triplam utranque, <lb/>&longs;ed altera &longs;exquiquinta, altera &longs;exquitertia: bis diapa&longs;on uer&ograve; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ei&longs;dem <lb/>ut uiginti ad tria, &amp; 32 ad quin que &longs;excupla utraque: &longs;ed altera &longs;uperbipar&shy;<lb/>tiens tertias, altera quintas. </s>           <s id="id002989">Diapa&longs;on quo que cum &longs;exta maiore &amp; mi<lb/>nore eandem habentrationem quam 16 ad 5, &amp; 10 ad 3, triplam utranque, <lb/>&longs;ed altera &longs;exquiquinta, altera &longs;exquitertia: bis diapa&longs;on uer&ograve; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ei&longs;dem <lb/>ut uiginti ad tria, &amp; 32 ad quin que &longs;excupla utraque: &longs;ed altera &longs;uperbipar&shy;<lb/>tiens tertias, altera quintas. </s>
           <s id="id002990"><expan abbr="Manife&longs;t&utilde;">Manife&longs;tum</expan> e&longs;t igitur hanc diui&longs;ionem <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;o&shy;<lb/>lum concinnam magis e&longs;&longs;e &amp; &longs;uauem &longs;ed omnem <expan abbr="tonor&utilde;">tonorum</expan> &amp; &longs;emitonio&shy;<lb/>rum <expan abbr="nece&longs;sitat&etilde;">nece&longs;sitatem</expan> effugere. </s>           <s id="id002990"><expan abbr="Manife&longs;t&utilde;">Manife&longs;tum</expan> e&longs;t igitur hanc diui&longs;ionem <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;o&shy;<lb/>lum concinnam magis e&longs;&longs;e &amp; &longs;uauem &longs;ed omnem <expan abbr="tonor&utilde;">tonorum</expan> &amp; &longs;emitonio&shy;<lb/>rum <expan abbr="nece&longs;sitat&etilde;">nece&longs;sitatem</expan> effugere. </s>
           <s id="id002991">Qu&ograve;d uer&ograve; in cau&longs;a fuit ut toni &amp; &longs;emitonia <lb/>in u&longs;u e&longs;&longs;ent, id e&longs;t, quoniam in <expan abbr="di&longs;c&etilde;do">di&longs;cendo</expan> nece&longs;&longs;e e&longs;t eandem &longs;eruari ratio&shy;<lb/>nem in <expan abbr="crementor&utilde;">crementorum</expan>, ne que arithmeticam &longs;ed <expan abbr="geometric&atilde;">geometricam</expan>. </s>           <s id="id002991">Qu&ograve;d uer&ograve; in cau&longs;a fuit ut toni &amp; &longs;emitonia <lb/>in u&longs;u e&longs;&longs;ent, id e&longs;t, quoniam in <expan abbr="di&longs;c&etilde;do">di&longs;cendo</expan> nece&longs;&longs;e e&longs;t eandem &longs;eruari ratio&shy;<lb/>nem in <expan abbr="crementor&utilde;">crementorum</expan>, ne que arithmeticam &longs;ed <expan abbr="geometric&atilde;">geometricam</expan>. </s>
           <s id="id002992">Ide&ograve; <expan abbr="a&longs;c&etilde;&longs;us">a&longs;cen&longs;us</expan> per <lb/>tonos &amp; &longs;emitonia <expan abbr="c&otilde;modus">commodus</expan> fuit, nam duplicem <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> differentiam pue <lb/>ri u&longs;u a&longs;&longs;equi coguntur. </s>           <s id="id002992">Ide&ograve; <expan abbr="a&longs;c&etilde;&longs;us">a&longs;cen&longs;us</expan> per <lb/>tonos &amp; &longs;emitonia <expan abbr="c&otilde;modus">commodus</expan> fuit, nam duplicem <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> differentiam pue <lb/>ri u&longs;u a&longs;&longs;equi coguntur. </s>
           <s id="id002993">At uer&ograve; poterat &amp; per &longs;exqui&longs;extam diuidi dia <lb/>te&longs;&longs;aron, ut inter triginta &longs;ex &amp; quadraginta nouem interpo&longs;itis 42, ue&shy;<lb/>r&ugrave;m triplex <expan abbr="&longs;equeba&ttilde;">&longs;equebatur</expan> in <expan abbr="c&otilde;ueniens">conueniens</expan>: primum ut diate&longs;&longs;aron ad amu&longs;sim <lb/>non &longs;eruaretur, &longs;ed incidebat in cacophoniam, addita quadrage&longs;ima o&shy;<lb/>ctaua parte: deficiente <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> in duabus &longs;exqui&longs;eptimis numeris &longs;eu propor<lb/>tione &longs;exquitertia: ut inter 49 &amp; 64 loco 48 &amp; 64, uelut <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> inter 48 ad <lb/>36, additaigitur monade in termino medio utrin que fit di&longs;&longs;onantia. </s>           <s id="id002993">At uer&ograve; poterat &amp; per &longs;exqui&longs;extam diuidi dia<lb/>te&longs;&longs;aron, ut inter triginta &longs;ex &amp; quadraginta nouem interpo&longs;itis 42, ue&shy;<lb/>r&ugrave;m triplex <expan abbr="&longs;equeba&ttilde;">&longs;equebatur</expan> in <expan abbr="c&otilde;ueniens">conueniens</expan>: primum ut diate&longs;&longs;aron ad amu&longs;sim <lb/>non &longs;eruaretur, &longs;ed incidebat in cacophoniam, addita quadrage&longs;ima o&shy;<lb/>ctaua parte: deficiente <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> in duabus &longs;exqui&longs;eptimis numeris &longs;eu propor<lb/>tione &longs;exquitertia: ut inter 49 &amp; 64 loco 48 &amp; 64, uelut <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> inter 48 ad <lb/>36, addita igitur monade in termino medio utrin que fit di&longs;&longs;onantia. </s>
           <s id="id002994">Se&shy;<lb/>cundum inconueniens, e&longs;t quae &longs;ic diuidente non &longs;eruabatur ratio &longs;exqui&shy;<lb/>quart&aelig; &amp; &longs;exquiquint&aelig; &longs;eu ditoni &amp; &longs;emiditoni, qu&aelig; uoces ben&egrave; &longs;o&shy;<lb/>nant. </s>           <s id="id002994">Se&shy;<lb/>cundum inconueniens, e&longs;t quae &longs;ic diuidente non &longs;eruabatur ratio &longs;exqui&shy;<lb/>quart&aelig; &amp; &longs;exquiquint&aelig; &longs;eu ditoni &amp; &longs;emiditoni, qu&aelig; uoces ben&egrave; &longs;o&shy;<lb/>nant. </s>
           <s id="id002995">Tertium inconueniens erat, qu&ograve;d h&aelig;cratio diuidendi diapentes <lb/>minim&egrave; &longs;atisfaciebat, uelutinter 324 &amp; 216. Interponere enim nece&longs;&longs;e <lb/>erat 252 &amp; 294, unde incongrua rur&longs;us erat diui&longs;io. </s>           <s id="id002995">Tertium inconueniens erat, qu&ograve;d h&aelig;cratio diuidendi diapentes <lb/>minim&egrave; &longs;atisfaciebat, uelutinter 324 &amp; 216. Interponere enim nece&longs;&longs;e <lb/>erat 252 &amp; 294, unde incongrua rur&longs;us erat diui&longs;io. </s>
           <s id="id002996">His tot cau&longs;is cum <lb/>proportiones maiores non fatisfacerent ut &longs;exqui quinta qu&aelig; diate&longs;&longs;a&shy;<lb/>ron nullo modo &aelig;qualiter diuidere pote&longs;t, &amp; in diapente deficit &longs;exqui <lb/>uige&longs;imaquarta, ut inter 25 &amp; 36, coacti &longs;unt cum nec &longs;exqui&longs;exta nec <lb/>&longs;exqui&longs;eptima idone&aelig; e&longs;&longs;ent ad &longs;exquio ctauam confugere.</s>           <s id="id002996">His tot cau&longs;is cum <lb/>proportiones maiores non fatisfacerent ut &longs;exqui quinta qu&aelig; diate&longs;&longs;a&shy;<lb/>ron nullo modo &aelig;qualiter diuidere pote&longs;t, &amp; in diapente deficit &longs;exqui <lb/>uige&longs;imaquarta, ut inter 25 &amp; 36, coacti &longs;unt cum nec &longs;exqui&longs;exta nec <lb/>&longs;exqui&longs;eptima idone&aelig; e&longs;&longs;ent ad &longs;exquio ctauam confugere.</s>
Line 8781 
Line 8745 
         </table>         </table>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id002997">E&longs;t &amp; alia diui&longs;io toni in &longs;emitonia, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> e&longs;t uaria <expan abbr="pon&etilde;do">ponendo</expan> <expan abbr="ton&utilde;">tonum</expan> inter 18 <lb/>&amp; 16, media uox e&longs;t 17 &longs;emitonium maius inter 17 &amp; 16, &longs;ed minus inter <lb/>18 &amp; 17, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> differentia e&longs;t 1/288. Hic &longs;ubit admiratio quomodo <expan abbr="&longs;emi&shy;toni&utilde;">&longs;emi&shy;<lb/>tonium</expan> minus <expan abbr="apte&ttilde;">aptetur</expan> tam grat&egrave; in &longs;ymphonijs, maius <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <expan abbr="nequaqu&atilde;">nequaquam</expan>. </s>           <s id="id002997">E&longs;t &amp; alia diui&longs;io toni in &longs;emitonia, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> e&longs;t uaria <expan abbr="pon&etilde;do">ponendo</expan> <expan abbr="ton&utilde;">tonum</expan> inter 18 <lb/>&amp; 16, media uox e&longs;t 17 &longs;emitonium maius inter 17 &amp; 16, &longs;ed minus inter <lb/>18 &amp; 17, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> differentia e&longs;t 1/288. Hic &longs;ubit admiratio quomodo <expan abbr="&longs;emi&shy;toni&utilde;">&longs;emi&shy;<lb/>tonium</expan> minus <expan abbr="apte&ttilde;">aptetur</expan> tam grat&egrave; in &longs;ymphonijs, maius <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <expan abbr="nequaqu&atilde;">nequaquam</expan>. </s>
           <s id="id002998">Ptole <lb/>m&etail;us hoc negaret, quia &longs;exquiquinta &longs;eu &longs;emiditonus <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> tono inte&shy;<lb/>gro, qui e&longs;t inter 90 &amp; 80, &amp; &longs;emitonio <expan abbr="plu&longs;qu&atilde;">plu&longs;quam</expan> maiore quod e&longs;t inter <lb/>96 &amp; 90, &amp; e&longs;t &longs;exquiquinta decima: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> maior e&longs;t tono maiore 1/255. Pro&shy;<lb/>pterea dicemus cau&longs;am e&longs;&longs;e quae po&longs;ito &longs;emiditono inter 81 &amp; 96, id e&longs;t, <lb/>27 &amp; 32 &longs;ublato tono, id e&longs;t, 234 &amp; 216, remanebit 13 differentia 256 ad <lb/>243, &longs;eu qualis e&longs;t 96 ad 91 &amp; 1/8 qu&aelig; e&longs;t ut 768 ad 729 et redit ad <expan abbr="id&etilde;">idem</expan>, &longs;cili            <s id="id002998">Ptole<lb/>m&etail;us hoc negaret, quia &longs;exquiquinta &longs;eu &longs;emiditonus <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> tono inte&shy;<lb/>gro, qui e&longs;t inter 90 &amp; 80, &amp; &longs;emitonio <expan abbr="plu&longs;qu&atilde;">plu&longs;quam</expan> maiore quod e&longs;t inter <lb/>96 &amp; 90, &amp; e&longs;t &longs;exquiquinta decima: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> maior e&longs;t tono maiore 1/255. Pro&shy;<lb/>pterea dicemus cau&longs;am e&longs;&longs;e quae po&longs;ito &longs;emiditono inter 81 &amp; 96, id e&longs;t, <lb/>27 &amp; 32 &longs;ublato tono, id e&longs;t, 234 &amp; 216, remanebit 13 differentia 256 ad <lb/>243, &longs;eu qualis e&longs;t 96 ad 91 &amp; 1/8 qu&aelig; e&longs;t ut 768 ad 729 et redit ad <expan abbr="id&etilde;">idem</expan>, &longs;cili<pb pagenum="171" xlink:href="015/01/190.jpg"/>cet, ut 256 ad 243, 13 autem e&longs;t paulo plus decimanona, ergo multo mi&shy;<lb/>nus &longs;emitonio minore. </s>
  
  
 <pb pagenum="171" xlink:href="015/01/190.jpg"/>cet, ut 256 ad 243, 13 autem e&longs;t paulo plus decimanona, ergo multo mi&shy;<lb/>nus &longs;emitonio minore. </s> 
           <s id="id002999">&longs;ecundum <expan abbr="m&etilde;tem">mentem</expan> ergo Ptolem&aelig;i, po&longs;ito tono <lb/>inter 135, &amp; 120, &amp; &longs;emitonio maiore inter 128 &amp; 120 remanebit &longs;emito&shy;<lb/>nium minus ferm&egrave; inter 19 &amp; 18, id e&longs;t, 133 &amp; 126, qu&etail; proportio differt <lb/>&agrave; 135 &amp; 138. Si quis autem bene animaduertat, &longs;exquioctuage&longs;ima illa <lb/>adimitur, ex tono &amp; additur &longs;emitonio minori, &amp; h&aelig;c e&longs;t cau&longs;a qu&ograve;d <lb/>&longs;emitonium maius Ptolem&aelig;i &longs;it concinnum, quia additur tonis imper <lb/>fectis. </s>           <s id="id002999">&longs;ecundum <expan abbr="m&etilde;tem">mentem</expan> ergo Ptolem&aelig;i, po&longs;ito tono <lb/>inter 135, &amp; 120, &amp; &longs;emitonio maiore inter 128 &amp; 120 remanebit &longs;emito&shy;<lb/>nium minus ferm&egrave; inter 19 &amp; 18, id e&longs;t, 133 &amp; 126, qu&etail; proportio differt <lb/>&agrave; 135 &amp; 138. Si quis autem bene animaduertat, &longs;exquioctuage&longs;ima illa <lb/>adimitur, ex tono &amp; additur &longs;emitonio minori, &amp; h&aelig;c e&longs;t cau&longs;a qu&ograve;d <lb/>&longs;emitonium maius Ptolem&aelig;i &longs;it concinnum, quia additur tonis imper <lb/>fectis. </s>
           <s id="id003000">Dimidium autem &longs;emitonij minoris e&longs;t inter 36 &amp; 35, &amp; uocatur <lb/><expan abbr="c&otilde;ma">comma</expan>: &amp; e&longs;t minus &amp; maius: maius e&longs;t inter 35 &amp; 34, rur&longs;us <expan abbr="c&otilde;ma">comma</expan> mi&shy;<lb/>nus diuiditur in duas die&longs;es, minorem, qu&aelig; e&longs;t inter 72 &amp; 71, &amp; maio&shy;<lb/>rem, qu&etail; e&longs;t inter 71 &amp; 70, &amp; ide&ograve; manet difficultas quomodo intenta <lb/>uoce per die&longs;im fiat melior con&longs;onantia? </s>           <s id="id003000">Dimidium autem &longs;emitonij minoris e&longs;t inter 36 &amp; 35, &amp; uocatur <lb/><expan abbr="c&otilde;ma">comma</expan>: &amp; e&longs;t minus &amp; maius: maius e&longs;t inter 35 &amp; 34, rur&longs;us <expan abbr="c&otilde;ma">comma</expan> mi&shy;<lb/>nus diuiditur in duas die&longs;es, minorem, qu&aelig; e&longs;t inter 72 &amp; 71, &amp; maio&shy;<lb/>rem, qu&etail; e&longs;t inter 71 &amp; 70, &amp; ide&ograve; manet difficultas quomodo intenta <lb/>uoce per die&longs;im fiat melior con&longs;onantia? </s>
           <s id="id003001">nam de remi&longs;sione po&longs;&longs;emus <lb/>dicere qu&ograve;d accipitur loco &longs;exquio ctuage&longs;im&aelig;: &longs;ed in &longs;exquioctuage&shy;<lb/>&longs;ima remittitur de tono &longs;ecundum mentem Ptolem&aelig;i, in die&longs;i intendi&shy;<lb/>tur &longs;emitonium minus, &longs;icut o&longs;tendit experimentum, &longs;ed for&longs;an conue <lb/>niunt quia intentio &longs;emitonij minoris deducit &longs;emiditonum ad &longs;exqui <lb/>quintam: e&longs;t enim differentia &longs;emitonij minoris intenti hoc modo ad <lb/>&longs;emitonium minus, ut 136 ad 135: &longs;ed hoc e&longs;t long&egrave; minus &longs;exquioctua <lb/>ge&longs;ima, unum &longs;at e&longs;t, hanc e&longs;&longs;e ultimam diui&longs;ionem toni in octo par&shy;<lb/>tes, &amp; ut in diatonico toni dominantur, ita in chromatico &longs;emitonia in <lb/>enarmonico die&longs;es, &longs;ed die&longs;es fugitando &lpar;utita dicam&rpar; ac aures uelli&shy;<lb/>cando, mirum in modum oblectant audientes: uelut toni &longs;tando, un&shy;<lb/>de etiam nomen, &longs;emitonia medium modum obtinent.</s>           <s id="id003001">nam de remi&longs;sione po&longs;&longs;emus <lb/>dicere qu&ograve;d accipitur loco &longs;exquio ctuage&longs;im&aelig;: &longs;ed in &longs;exquioctuage&shy;<lb/>&longs;ima remittitur de tono &longs;ecundum mentem Ptolem&aelig;i, in die&longs;i intendi&shy;<lb/>tur &longs;emitonium minus, &longs;icut o&longs;tendit experimentum, &longs;ed for&longs;an conue <lb/>niunt quia intentio &longs;emitonij minoris deducit &longs;emiditonum ad &longs;exqui <lb/>quintam: e&longs;t enim differentia &longs;emitonij minoris intenti hoc modo ad <lb/>&longs;emitonium minus, ut 136 ad 135: &longs;ed hoc e&longs;t long&egrave; minus &longs;exquioctua <lb/>ge&longs;ima, unum &longs;at e&longs;t, hanc e&longs;&longs;e ultimam diui&longs;ionem toni in octo par&shy;<lb/>tes, &amp; ut in diatonico toni dominantur, ita in chromatico &longs;emitonia in <lb/>enarmonico die&longs;es, &longs;ed die&longs;es fugitando &lpar;utita dicam&rpar; ac aures uelli&shy;<lb/>cando, mirum in modum oblectant audientes: uelut toni &longs;tando, un&shy;<lb/>de etiam nomen, &longs;emitonia medium modum obtinent.</s>
Line 8798 
Line 8759 
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id003004">Virum enim hunc &longs;upra omnem humani ingenij <expan abbr="met&atilde;">metam</expan> fui&longs;&longs;e <expan abbr="n&otilde;">non</expan> nega&shy;<lb/>mus: &longs;ed hanc partem quam hic agit, ade&ograve; infeliciter tractat, ut malim <lb/>credere <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> illum tertium <expan abbr="libr&utilde;">librum</expan> fui&longs;&longs;e ab aliquo alio <expan abbr="adiect&utilde;">adiectum</expan>. </s>           <s id="id003004">Virum enim hunc &longs;upra omnem humani ingenij <expan abbr="met&atilde;">metam</expan> fui&longs;&longs;e <expan abbr="n&otilde;">non</expan> nega&shy;<lb/>mus: &longs;ed hanc partem quam hic agit, ade&ograve; infeliciter tractat, ut malim <lb/>credere <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> illum tertium <expan abbr="libr&utilde;">librum</expan> fui&longs;&longs;e ab aliquo alio <expan abbr="adiect&utilde;">adiectum</expan>. </s>
           <s id="id003005">Etenim <lb/>quid turpius &longs;apienti homini &lt;08&gt; imitari uulgares illos? </s>           <s id="id003005">Etenim <lb/>quid turpius &longs;apienti homini &lt;08&gt; imitari uulgares illos? </s>
           <s id="id003006"><expan abbr="&longs;ept&etilde;">&longs;eptem</expan> planet&aelig;, <lb/>&longs;eptem mundi miracula, <expan abbr="&longs;ept&etilde;">&longs;eptem</expan> artes liberales: quid enim &longs;imilitudo nu            <s id="id003006"><expan abbr="&longs;ept&etilde;">&longs;eptem</expan> planet&aelig;, <lb/>&longs;eptem mundi miracula, <expan abbr="&longs;ept&etilde;">&longs;eptem</expan> artes liberales: quid enim &longs;imilitudo nu<pb pagenum="172" xlink:href="015/01/191.jpg"/>meri iuuare pote&longs;t, aut qu&agrave;m afferre utilitatem? </s>
  
  
 <pb pagenum="172" xlink:href="015/01/191.jpg"/>meri iuuare pote&longs;t, aut qu&agrave;m afferre utilitatem? </s> 
           <s id="id003007">nimis cert&egrave; in <expan abbr="dign&utilde;">dignum</expan> e&longs;t <lb/>uti <expan abbr="argum&etilde;to">argumento</expan> &agrave; &longs;imilitudine &longs;umpto: tum maxim&egrave; ade&ograve; leui. </s>           <s id="id003007">nimis cert&egrave; in <expan abbr="dign&utilde;">dignum</expan> e&longs;t <lb/>uti <expan abbr="argum&etilde;to">argumento</expan> &agrave; &longs;imilitudine &longs;umpto: tum maxim&egrave; ade&ograve; leui. </s>
           <s id="id003008">Sed quo&shy;<lb/>niam con&longs;tat omnia qu&aelig; in mundo &longs;unt ordine coniuncta e&longs;&longs;e, &amp; ne&shy;<lb/>ce&longs;sitate uinciri, ide&ograve; c&ugrave;m finis ip&longs;e uerus &longs;it, non tam debemus Ptole&shy;<lb/>m&aelig;um damnare, quae non probauerit, qu&agrave;m laudare, quod <expan abbr="ueritat&etilde;">ueritatem</expan> &longs;ine <lb/>ratione &longs;it a&longs;&longs;ectus. </s>           <s id="id003008">Sed quo&shy;<lb/>niam con&longs;tat omnia qu&aelig; in mundo &longs;unt ordine coniuncta e&longs;&longs;e, &amp; ne&shy;<lb/>ce&longs;sitate uinciri, ide&ograve; c&ugrave;m finis ip&longs;e uerus &longs;it, non tam debemus Ptole&shy;<lb/>m&aelig;um damnare, quae non probauerit, qu&agrave;m laudare, quod <expan abbr="ueritat&etilde;">ueritatem</expan> &longs;ine <lb/>ratione &longs;it a&longs;&longs;ectus. </s>
           <s id="id003009">S&aelig;pe enim accidit huiu&longs;modi uiris ade&ograve; pr&etail;&longs;tan&shy;<lb/>tibus ut ueritas detegatur, quam c&ugrave;m illi, ut mos e&longs;t <expan abbr="homin&utilde;">hominum</expan>, rationi&shy;<lb/>bus adornare nituntur, tran&longs;gredientes metam muneris, in ab&longs;urda &amp; <lb/>ineptias <expan abbr="incid&utilde;t">incidunt</expan>. </s>           <s id="id003009">S&aelig;pe enim accidit huiu&longs;modi uiris ade&ograve; pr&etail;&longs;tan&shy;<lb/>tibus ut ueritas detegatur, quam c&ugrave;m illi, ut mos e&longs;t <expan abbr="homin&utilde;">hominum</expan>, rationi&shy;<lb/>bus adornare nituntur, tran&longs;gredientes metam muneris, in ab&longs;urda &amp; <lb/>ineptias <expan abbr="incid&utilde;t">incidunt</expan>. </s>
Line 8809 
Line 8767 
           <s id="id003011">Ver&ugrave;m dubium e&longs;t, an &longs;oni propter nume <lb/>ros iucundi &longs;int, an propter aliud? </s>           <s id="id003011">Ver&ugrave;m dubium e&longs;t, an &longs;oni propter nume <lb/>ros iucundi &longs;int, an propter aliud? </s>
           <s id="id003012">&amp; &longs;i propter aliud, cur ergo numeri <lb/>ad hoc &longs;unt nece&longs;&longs;arij? </s>           <s id="id003012">&amp; &longs;i propter aliud, cur ergo numeri <lb/>ad hoc &longs;unt nece&longs;&longs;arij? </s>
           <s id="id003013">&amp; cur ob&longs;eruare eos oportet ne ab illorum ordi <lb/>ne di&longs;iungi po&longs;sint? </s>           <s id="id003013">&amp; cur ob&longs;eruare eos oportet ne ab illorum ordi <lb/>ne di&longs;iungi po&longs;sint? </s>
           <s id="id003014">Hoc <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> perfacil&egrave; <expan abbr="intelligi&ttilde;">intelligitur</expan>, &amp; &agrave; nobis ali&acirc;s decla&shy;<lb/>ratum e&longs;t, &longs;cilicet delectare nos, qu&aelig; percipiuntur qu&aelig;que ratione facta <lb/>uidentur, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> in his natur&aelig; uis relucet &amp; imago uniuer&longs;i, ergo dele <lb/>ctant nos, quoniam natur&etail; ordine nos con&longs;tamus. </s>           <s id="id003014">Hoc <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> perfacil&egrave; <expan abbr="intelligi&ttilde;">intelligitur</expan>, &amp; &agrave; nobis ali&acirc;s decla&shy;<lb/>ratum e&longs;t, &longs;cilicet delectare nos, qu&aelig; percipiuntur qu&aelig;que ratione facta <lb/>uidentur, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> in his natur&aelig; uis relucet &amp; imago uniuer&longs;i, ergo dele<lb/>ctant nos, quoniam natur&etail; ordine nos con&longs;tamus. </s>
           <s id="id003015">Illud difficilius lon <lb/>g&egrave; &qring;d <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> diligenti ob&longs;eruatione <expan abbr="dign&utilde;">dignum</expan> uidetur, &longs;cilicet, quonam pa <lb/>cto harmonia cum rebus c&oelig;le&longs;tibus aut humanis <expan abbr="c&otilde;iuncta">coniuncta</expan> &longs;it. </s>           <s id="id003015">Illud difficilius lon <lb/>g&egrave; &qring;d <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> diligenti ob&longs;eruatione <expan abbr="dign&utilde;">dignum</expan> uidetur, &longs;cilicet, quonam pa <lb/>cto harmonia cum rebus c&oelig;le&longs;tibus aut humanis <expan abbr="c&otilde;iuncta">coniuncta</expan> &longs;it. </s>
           <s id="id003016">For&longs;an <lb/>&amp; illud ab re non e&longs;&longs;et intelligere, cur nullum animal pr&etail;ter hominem <lb/>capax &longs;it harmoni&aelig;? </s>           <s id="id003016">For&longs;an <lb/>&amp; illud ab re non e&longs;&longs;et intelligere, cur nullum animal pr&etail;ter hominem <lb/>capax &longs;it harmoni&aelig;? </s>
           <s id="id003017">an for&longs;an <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> &longs;olus homo ratione participet, <lb/>&amp; ob id &longs;olus gaudet ratione? </s>           <s id="id003017">an for&longs;an <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> &longs;olus homo ratione participet, <lb/>&amp; ob id &longs;olus gaudet ratione? </s>
           <s id="id003018">ordinata <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> ratione <expan abbr="c&otilde;&longs;tant">con&longs;tant</expan> aut &longs;ola aut <lb/>maxim&egrave;, numerus autem quid aliud e&longs;t qu&agrave;m ordinis <expan abbr="&longs;eparator&utilde;">&longs;eparatorum</expan> ima&shy;<lb/>go. </s>           <s id="id003018">ordinata <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ratione <expan abbr="c&otilde;&longs;tant">con&longs;tant</expan> aut &longs;ola aut <lb/>maxim&egrave;, numerus autem quid aliud e&longs;t qu&agrave;m ordinis <expan abbr="&longs;eparator&utilde;">&longs;eparatorum</expan> ima&shy;<lb/>go. </s>
           <s id="id003019">Porr&ograve; h&aelig;c accipienda &longs;unt ex his qu&aelig; &longs;en&longs;ibus deprehenduntur, <lb/>qualia &longs;unt quae animus mouetur &amp; uarios affectus in duit iuxta harmo&shy;<lb/>ni&aelig; diuer&longs;itatem l&aelig;titi&etail;, tri&longs;titi&etail;, impetus, remi&longs;sionis, timoris, &longs;pei, ira&shy;<lb/>cundi&aelig;, &amp; commi&longs;erationis. </s>           <s id="id003019">Porr&ograve; h&aelig;c accipienda &longs;unt ex his qu&aelig; &longs;en&longs;ibus deprehenduntur, <lb/>qualia &longs;unt quae animus mouetur &amp; uarios affectus in duit iuxta harmo&shy;<lb/>ni&aelig; diuer&longs;itatem l&aelig;titi&etail;, tri&longs;titi&etail;, impetus, remi&longs;sionis, timoris, &longs;pei, ira&shy;<lb/>cundi&aelig;, &amp; commi&longs;erationis. </s>
           <s id="id003020">Nos enim maxim&egrave; octo affectus mouent <lb/>mu&longs;ic&aelig; modulationes. </s>           <s id="id003020">Nos enim maxim&egrave; octo affectus mouent <lb/>mu&longs;ic&aelig; modulationes. </s>
           <s id="id003021">Secundum quid autem mouent? </s>           <s id="id003021">Secundum quid autem mouent? </s>
Line 8827 
Line 8785 
           <s id="id003026">Nam <lb/>duo in uniuer&longs;um ex ui&longs;u ad animi affectus mouendos habentur, tene <lb/>br&aelig; ad tri&longs;titiam &amp; metum, pictura regionum <expan abbr="am&oelig;nar&utilde;">am&oelig;narum</expan> ad iucundita <lb/>tem, &longs;ed <expan abbr="ir&atilde;">iram</expan> qu&aelig; moueant pictur&aelig; alacritatem&uacute;e aut <expan abbr="c&otilde;mi&longs;erationem">commi&longs;erationem</expan>, <lb/>non habemus. </s>           <s id="id003026">Nam <lb/>duo in uniuer&longs;um ex ui&longs;u ad animi affectus mouendos habentur, tene <lb/>br&aelig; ad tri&longs;titiam &amp; metum, pictura regionum <expan abbr="am&oelig;nar&utilde;">am&oelig;narum</expan> ad iucundita <lb/>tem, &longs;ed <expan abbr="ir&atilde;">iram</expan> qu&aelig; moueant pictur&aelig; alacritatem&uacute;e aut <expan abbr="c&otilde;mi&longs;erationem">commi&longs;erationem</expan>, <lb/>non habemus. </s>
           <s id="id003027">Videtur ergo ob h&aelig;c &longs;onus ip&longs;e magis anim&aelig; intimus <lb/>&lt;08&gt; ullum aliud &longs;en&longs;ile. </s>           <s id="id003027">Videtur ergo ob h&aelig;c &longs;onus ip&longs;e magis anim&aelig; intimus <lb/>&lt;08&gt; ullum aliud &longs;en&longs;ile. </s>
           <s id="id003028">Quod &longs;i odoratus e&longs;t in <expan abbr="app&etilde;dicibus">appendicibus</expan> cerebri, ui <lb/>&longs;us in pupilla oculi, gu&longs;tus in lingu&aelig; neruis, ueri&longs;imile e&longs;t magis inti&shy;<lb/>mum e&longs;&longs;e auditum, &longs;cilicet in cerebro ip&longs;o, atque ob id magis ab illo mo&shy;<lb/>ueri animam. </s>           <s id="id003028">Quod &longs;i odoratus e&longs;t in <expan abbr="app&etilde;dicibus">appendicibus</expan> cerebri, ui <lb/>&longs;us in pupilla oculi, gu&longs;tus in lingu&aelig; neruis, ueri&longs;imile e&longs;t magis inti&shy;<lb/>mum e&longs;&longs;e auditum, &longs;cilicet in cerebro ip&longs;o, atque ob id magis ab illo mo&shy;<lb/>ueri animam. </s>
           <s id="id003029">Neque <expan abbr="e&mtilde;">emm</expan> in <expan abbr="a&etilde;re">aerre</expan> concepto &agrave; concauitatibus auris, qui no <lb/>&longs;tri pars non e&longs;t: neque &agrave; tympano, c&ugrave;m &longs;uperflua fui&longs;&longs;et cauitas interior <lb/>omnis: neque enim inter pupillam &amp; cerebrum pars ulla cernitur ad ui&shy;<lb/>&longs;um adiuuandum idonea: &longs;ed &longs;olus &longs;ufficit con&longs;en&longs;us pupill&etail; cum cere <lb/>bro: nam ad nos per &longs;piritus deffertur imago, non <expan abbr="e&mtilde;">emm</expan> ui&longs;us e&longs;&longs;et unus, <lb/>nec in uno tempore fieret, &longs;ed ueluti &egrave; <expan abbr="&longs;ec&utilde;do">&longs;ecundo</expan> &longs;peculo &amp; decimo &longs;imul, <lb/>&amp; eodem tempore reflectitur imago, ut &agrave; primo ita &longs;en&longs;us ui&longs;us ex pu&shy;<lb/>pilla in cerebro &amp; in corde &amp; anima &longs;imul relucet. </s>           <s id="id003029">Neque <expan abbr="e&mtilde;">emm</expan> in <expan abbr="a&etilde;re">aere</expan> concepto &agrave; concauitatibus auris, qui no<lb/>&longs;tri pars non e&longs;t: neque &agrave; tympano, c&ugrave;m &longs;uperflua fui&longs;&longs;et cauitas interior <lb/>omnis: neque enim inter pupillam &amp; cerebrum pars ulla cernitur ad ui&shy;<lb/>&longs;um adiuuandum idonea: &longs;ed &longs;olus &longs;ufficit con&longs;en&longs;us pupill&etail; cum cere<lb/>bro: nam ad nos per &longs;piritus differtur imago, non <expan abbr="e&mtilde;">emm</expan> ui&longs;us e&longs;&longs;et unus, <lb/>nec in uno tempore fieret, &longs;ed ueluti &egrave; <expan abbr="&longs;ec&utilde;do">&longs;ecundo</expan> &longs;peculo &amp; decimo &longs;imul, <lb/>&amp; eodem tempore reflectitur imago, ut &agrave; primo ita &longs;en&longs;us ui&longs;us ex pu&shy;<lb/>pilla in cerebro &amp; in corde &amp; anima &longs;imul relucet. </s>
           <s id="id003030">At ergo non potuit <lb/>in tympano uel neruo den&longs;iore fieri auditus, &longs;ed in cerebro ip&longs;o, ob &qring;d <lb/>magis moueret affectus. </s>           <s id="id003030">At ergo non potuit <lb/>in tympano uel neruo den&longs;iore fieri auditus, &longs;ed in cerebro ip&longs;o, ob &qring;d <lb/>magis moueret affectus. </s>
           <s id="id003031">Sed &amp; magis incorporeus e&longs;t &longs;onus, ut qui <lb/>in&longs;trumentum proprium non afficiat, ni&longs;i cum immoderatus fuerit, at <lb/>omnis color, omnis lux oculum afficit, ac, ut ita dicam, tingit, neque &longs;uc&shy;<lb/>ce&longs;siones illas ob id ade&ograve; minutas oculus percipere pote&longs;t ut auris, <lb/>&longs;ed coinquinatur, ut ita dicam, priorum obiectorum reliquijs atque ima <lb/>ginibus. </s>           <s id="id003031">Sed &amp; magis incorporeus e&longs;t &longs;onus, ut qui <lb/>in&longs;trumentum proprium non afficiat, ni&longs;i cum immoderatus fuerit, at <lb/>omnis color, omnis lux oculum afficit, ac, ut ita dicam, tingit, neque &longs;uc&shy;<lb/>ce&longs;siones illas ob id ade&ograve; minutas oculus percipere pote&longs;t ut auris, <lb/>&longs;ed coinquinatur, ut ita dicam, priorum obiectorum reliquijs atque ima <lb/>ginibus. </s>
           <s id="id003032">Vt in uniuer&longs;um con&longs;tet puriorem e&longs;&longs;e auditus &longs;en&longs;um etiam <lb/>anim&aelig; no&longs;tr&aelig; propiorem qu&agrave;m ui&longs;um.</s>           <s id="id003032">Vt in uniuer&longs;um con&longs;tet puriorem e&longs;&longs;e auditus &longs;en&longs;um etiam <lb/>anim&aelig; no&longs;tr&aelig; propiorem qu&agrave;m ui&longs;um.</s>
Line 8841 
Line 8799 
  
  
 <pb pagenum="174" xlink:href="015/01/193.jpg"/>nantiarum percipit perfectam diapa&longs;on. </s> <pb pagenum="174" xlink:href="015/01/193.jpg"/>nantiarum percipit perfectam diapa&longs;on. </s>
           <s id="id003038">Videamus ergo an aliquid &longs;it <lb/>&longs;imile in anim&aelig; facultatibus, nec <expan abbr="dubi&utilde;">dubium</expan> e&longs;t quin ex &longs;en&longs;ib. </s>           <s id="id003038">Videamus ergo an aliquid &longs;it <lb/>&longs;imile in anim&aelig; facultatibus, nec <expan abbr="dubi&utilde;">dubium</expan> e&longs;t quin ex &longs;en&longs;ibus. </s>
           <s id="id003039">exterioribus <lb/>atque interioribus fiat intelligentia. </s>           <s id="id003039">exterioribus <lb/>atque interioribus fiat intelligentia. </s>
           <s id="id003040">Et &longs;en&longs;us <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> exteriores &longs;exquiter <lb/>tia <expan abbr="c&otilde;&longs;tant">con&longs;tant</expan>: e&longs;t enim <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> imperfecta cognitio: maior long&egrave; memori&etail; <lb/>unius &amp; rationis reliquarumque <expan abbr="facultat&utilde;">facultatum</expan>, ex quibus <expan abbr="intellig&etilde;tia">intelligentia</expan> oritur. <lb/></s>           <s id="id003040">Et &longs;en&longs;us <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> exteriores &longs;exquiter <lb/>tia <expan abbr="c&otilde;&longs;tant">con&longs;tant</expan>: e&longs;t enim <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> imperfecta cognitio: maior long&egrave; memori&etail; <lb/>unius &amp; rationis reliquarumque <expan abbr="facultat&utilde;">facultatum</expan>, ex quibus <expan abbr="intellig&etilde;tia">intelligentia</expan> oritur. <lb/></s>
           <s id="id003041">Iam uer&ograve; habemus exactam <expan abbr="&longs;imilitudin&etilde;">&longs;imilitudinem</expan> facultatum anim&etail; human&etail;, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>cogno&longs;cit. </s>           <s id="id003041">Iam uer&ograve; habemus exactam <expan abbr="&longs;imilitudin&etilde;">&longs;imilitudinem</expan> facultatum anim&etail; human&etail;, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>cogno&longs;cit. </s>
Line 8854 
Line 8812 
           <s id="id003048">Et <expan abbr="uide&ttilde;">uidetur</expan> mu&longs;ica nec hoc &etail;qualiter monere, &longs;ed <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> uideamus <lb/>an hi&longs;oli affectus &longs;int maximi, quippe dee&longs;&longs;e <expan abbr="uiden&ttilde;">uidentur</expan> amor atque odium. <lb/></s>           <s id="id003048">Et <expan abbr="uide&ttilde;">uidetur</expan> mu&longs;ica nec hoc &etail;qualiter monere, &longs;ed <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> uideamus <lb/>an hi&longs;oli affectus &longs;int maximi, quippe dee&longs;&longs;e <expan abbr="uiden&ttilde;">uidentur</expan> amor atque odium. <lb/></s>
           <s id="id003049">Et mihi dubium non e&longs;t quin hi potenti&longs;simi &longs;int <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> pr&aelig;ter <expan abbr="met&utilde;">metum</expan>. <lb/></s>           <s id="id003049">Et mihi dubium non e&longs;t quin hi potenti&longs;simi &longs;int <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> pr&aelig;ter <expan abbr="met&utilde;">metum</expan>. <lb/></s>
           <s id="id003050">Sed metus <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> cau&longs;a, affectus propri&egrave; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, &longs;ed potius &longs;cientia <expan abbr="qu&aelig;d&atilde;">qu&aelig;dam</expan>. <lb/></s>           <s id="id003050">Sed metus <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> cau&longs;a, affectus propri&egrave; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, &longs;ed potius &longs;cientia <expan abbr="qu&aelig;d&atilde;">qu&aelig;dam</expan>. <lb/></s>
           <s id="id003051">Proprium enim perturbationum e&longs;t excedere rationem: at metus mor <lb/>tis, ppri&etail; aut de filio, non e&longs;t &agrave; ratione alien&uacute;s, nec excedit metas, mod&ograve; <lb/>inanis non &longs;it aut fal&longs;us, ob hoc metum excludemus ab hoc negocio: <lb/>tum maxim&egrave; ob id quod nulla mu&longs;ica e&longs;t qu&aelig; <expan abbr="met&utilde;">metum</expan> excitet c&ugrave;m ea, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>opus &longs;it in eo, qui &longs;it cum ratione coniunctus. </s>           <s id="id003051">Proprium enim perturbationum e&longs;t excedere rationem: at metus mor<lb/>tis, propri&etail; aut de filio, non e&longs;t &agrave; ratione alien&uacute;s, nec excedit metas, mod&ograve; <lb/>inanis non &longs;it aut fal&longs;us, ob hoc metum excludemus ab hoc negocio: <lb/>tum maxim&egrave; ob id quod nulla mu&longs;ica e&longs;t qu&aelig; <expan abbr="met&utilde;">metum</expan> excitet c&ugrave;m ea, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>opus &longs;it in eo, qui &longs;it cum ratione coniunctus. </s>
           <s id="id003052">Indicio e&longs;t quae potius <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> <lb/>excudit abrupta mu&longs;ica, &longs;icut &amp; omnia alia qu&aelig; perturbant rationem, <lb/>ueluti <expan abbr="&longs;olan&utilde;">&longs;olanum</expan> &amp; madrangora atque cicuta. </s>           <s id="id003052">Indicio e&longs;t quae potius <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> <lb/>excudit abrupta mu&longs;ica, &longs;icut &amp; omnia alia qu&aelig; perturbant rationem, <lb/>ueluti <expan abbr="&longs;olan&utilde;">&longs;olanum</expan> &amp; madrangora atque cicuta. </s>
           <s id="id003053">Amorem igitur &amp; odium <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>excitat mu&longs;ica, quia amor &amp; odium alicuius &longs;unt amor &amp; odium, mu&longs;i <lb/>ca <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> generales &longs;olum mouet animi affectus. </s>           <s id="id003053">Amorem igitur &amp; odium <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>excitat mu&longs;ica, quia amor &amp; odium alicuius &longs;unt amor &amp; odium, mu&longs;i <lb/>ca <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> generales &longs;olum mouet animi affectus. </s>
           <s id="id003054">Et commi&longs;eratio, licet &longs;it <lb/>Didonis aut Phillidis, tamen e&longs;t generaliter mi&longs;erentis. </s>           <s id="id003054">Et commi&longs;eratio, licet &longs;it <lb/>Didonis aut Phillidis, tamen e&longs;t generaliter mi&longs;erentis. </s>
Line 8868 
Line 8826 
  
 <pb pagenum="175" xlink:href="015/01/194.jpg"/>nes habentibus atque a&longs;peris. </s> <pb pagenum="175" xlink:href="015/01/194.jpg"/>nes habentibus atque a&longs;peris. </s>
           <s id="id003061">H&aelig;c autem, ut ita dicam, nulla e&longs;t mu&longs;ica. <lb/></s>           <s id="id003061">H&aelig;c autem, ut ita dicam, nulla e&longs;t mu&longs;ica. <lb/></s>
           <s id="id003062">Sed neque mu&longs;ica ulla tri&longs;titiam gignit, cum ut dixi, tri&longs;titia nil aliud &longs;it &lt;08&gt;<lb/>mortis imago, mu&longs;ica <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> uitam fouet. </s>           <s id="id003062">Sed neque mu&longs;ica ulla tri&longs;titiam gignit, cum ut dixi, tri&longs;titia nil aliud &longs;it &lt;08&gt;<lb/>mortis imago, mu&longs;ica <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> uitam fouet. </s>
           <s id="id003063">Vnde <expan abbr="n&otilde;">non</expan> immerit&ograve; fertur Xeno <lb/>philus mu&longs;icus <expan abbr="cent&utilde;">centum</expan> quinque annis &longs;ine aliquo <expan abbr="inc&otilde;modo">incommodo</expan> uixi&longs;&longs;e, quod <lb/>&longs;ingulare e&longs;&longs;e exemplum in humana uita refert Plinius. </s>           <s id="id003063">Vnde <expan abbr="n&otilde;">non</expan> immerit&ograve; fertur Xeno <lb/>philus mu&longs;icus <expan abbr="cent&utilde;">centum</expan> quinque annis &longs;ine aliquo <expan abbr="inc&otilde;modo">incommodo</expan> uixi&longs;&longs;e, quod <lb/>&longs;ingulare e&longs;&longs;e exemplum in humana uita refert Plinius. </s>
           <s id="id003064">Relin quitur igi <lb/>tur tandem, ut mu&longs;ica maxim&egrave; moueat tres affectus l&aelig;titiam, remi&longs;sio&shy;<lb/>nem &amp; mi&longs;ericordiam. </s>           <s id="id003064">Relin quitur igi <lb/>tur tandem, ut mu&longs;ica maxim&egrave; moueat tres affectus l&aelig;titiam, remi&longs;sio&shy;<lb/>nem &amp; mi&longs;ericordiam. </s>
           <s id="id003065">Et quod ex his po&longs;tmodum ad labores in&longs;urga&shy;<lb/>mus intentius, hoc non e&longs;t ex mu&longs;ic&etail; ui aut facultate, &longs;ed <expan abbr="c&otilde;&longs;equentibus">con&longs;equentibus</expan> <lb/>ad illa alia cau&longs;is. </s>           <s id="id003065">Et quod ex his po&longs;tmodum ad labores in&longs;urga&shy;<lb/>mus intentius, hoc non e&longs;t ex mu&longs;ic&etail; ui aut facultate, &longs;ed <expan abbr="c&otilde;&longs;equentibus">con&longs;equentibus</expan> <lb/>ad illa alia cau&longs;is. </s>
Line 8880 
Line 8838 
           <s id="id003069"><arrow.to.target n="marg580"/><lb/>affectuum, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> remittuntur uoces aut intendantur ad <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> intentionem. <lb/></s>           <s id="id003069"><arrow.to.target n="marg580"/><lb/>affectuum, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> remittuntur uoces aut intendantur ad <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> intentionem. <lb/></s>
           <s id="id003070">Sed non e&longs;t &aelig;qualis ratio, quoniam natura no&longs;tra ad <expan abbr="remi&longs;sion&etilde;">remi&longs;sionem</expan> natu&shy;<lb/>raliter inclinata e&longs;t, ad intentionem non ita, &longs;ed per uim <expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> aut me&shy;<lb/>dio uoluptatis, aut cum anima purior e&longs;t &agrave; corporis impedimentis. </s>           <s id="id003070">Sed non e&longs;t &aelig;qualis ratio, quoniam natura no&longs;tra ad <expan abbr="remi&longs;sion&etilde;">remi&longs;sionem</expan> natu&shy;<lb/>raliter inclinata e&longs;t, ad intentionem non ita, &longs;ed per uim <expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> aut me&shy;<lb/>dio uoluptatis, aut cum anima purior e&longs;t &agrave; corporis impedimentis. </s>
           <s id="id003071">Et <lb/>ob id ad &longs;tudia nil aptius e&longs;t pura &longs;obrietate: nihil ineptius crapula atque<lb/>temulentia. </s>           <s id="id003071">Et <lb/>ob id ad &longs;tudia nil aptius e&longs;t pura &longs;obrietate: nihil ineptius crapula atque<lb/>temulentia. </s>
           <s id="id003072">At l&etail;titi&etail; cau&longs;&etail; &longs;unt, &amp; <expan abbr="c&otilde;">com</expan> cordia uo <expan abbr="c&utilde;">cum</expan>, &amp; mutatio ex a&longs;pera <lb/>in &longs;uauem, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ecus ac eius qui euadit &egrave; paupertate uel &egrave; mole&longs;tia aliqua <lb/>aut dolore aut alio <expan abbr="inc&otilde;modo">incommodo</expan>, tum inten&longs;io uo <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ac liber &longs;onus. </s>           <s id="id003072">At l&etail;titi&etail; cau&longs;&etail; &longs;unt, &amp; <expan abbr="c&otilde;">con</expan>cordia uo <expan abbr="c&utilde;">cum</expan>, &amp; mutatio ex a&longs;pera <lb/>in &longs;uauem, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ecus ac eius qui euadit &egrave; paupertate uel &egrave; mole&longs;tia aliqua <lb/>aut dolore aut alio <expan abbr="inc&otilde;modo">incommodo</expan>, tum inten&longs;io uo <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ac liber &longs;onus. </s>
           <s id="id003073">Vnde <lb/>in l&etail;titia &longs;olent homines exclamare. </s>           <s id="id003073">Vnde <lb/>in l&etail;titia &longs;olent homines exclamare. </s>
           <s id="id003074">At ad <expan abbr="c&otilde;mi&longs;erationem">commi&longs;erationem</expan> mouendam <lb/>omnia remitti oportet ex magna in parua, adeoque deficientem ex a&longs;pera <lb/>in leuem, ex ueloci in tardam, ex di&longs;&longs;ona in con&longs;onantem. </s>           <s id="id003074">At ad <expan abbr="c&otilde;mi&longs;erationem">commi&longs;erationem</expan> mouendam <lb/>omnia remitti oportet ex magna in parua, adeoque deficientem ex a&longs;pera <lb/>in leuem, ex ueloci in tardam, ex di&longs;&longs;ona in con&longs;onantem. </s>
           <s id="id003075">Antiqui ergo <lb/>&lpar;ut author e&longs;t C&aelig;lius Rhodiginius&rpar; Dorico ad temperantiam &amp; mode <lb/><arrow.to.target n="marg581"/><lb/>rationem utebantur, &longs;cilicet qu&ograve;d non haberet pr&aelig;cipites lap&longs;us, neque<lb/>arduas intentiones: Phrygio ad impetum &amp; bellicum ardorem, &longs;cilicet <lb/>per a&longs;peras intentiones: Lydio ad fletus &amp; lamentationes per ca&longs;us &amp; <lb/>remi&longs;siones longas ac &longs;uaues: ideo funeribus peculiaris: Mixolydio ad <lb/>commi&longs;erationem, ut defectiones interponantur &amp; breues abrupt&aelig;que<lb/>remi&longs;siones, iuuantque in hoc plurimum &amp; &longs;en&longs;us uerborum, familiaris <lb/>hic trag&aelig;dijs: Aeolicus qui &amp; Ionicus tranquillitatis animi author e&longs;t <lb/>&longs;o mnumque conciliat: Dorico non ab&longs;imilis &longs;ed &longs;uauior &amp; mollior: ide&ograve; <lb/>chromatici generis. </s>           <s id="id003075">Antiqui ergo <lb/>&lpar;ut author e&longs;t C&aelig;lius Rhodiginius&rpar; Dorico ad temperantiam &amp; mode <lb/><arrow.to.target n="marg581"/><lb/>rationem utebantur, &longs;cilicet qu&ograve;d non haberet pr&aelig;cipites lap&longs;us, neque<lb/>arduas intentiones: Phrygio ad impetum &amp; bellicum ardorem, &longs;cilicet <lb/>per a&longs;peras intentiones: Lydio ad fletus &amp; lamentationes per ca&longs;us &amp; <lb/>remi&longs;siones longas ac &longs;uaues: ideo funeribus peculiaris: Mixolydio ad <lb/>commi&longs;erationem, ut defectiones interponantur &amp; breues abrupt&aelig;que<lb/>remi&longs;siones, iuuantque in hoc plurimum &amp; &longs;en&longs;us uerborum, familiaris <lb/>hic trag&aelig;dijs: Aeolicus qui &amp; Ionicus tranquillitatis animi author e&longs;t <lb/>&longs;o mnumque conciliat: Dorico non ab&longs;imilis &longs;ed &longs;uauior &amp; mollior: ide&ograve; <lb/>chromatici generis. </s>
Line 8962 
Line 8920 
           <s id="id003097">Ergo <lb/>ut ad rem ueniam: mu&longs;ica proportio bifariam <expan abbr="inueni&ttilde;">inuenitur</expan> in &longs;aporibus: &longs;im&shy;<lb/>pliciter, &amp; ex comparatione, &amp; &longs;impliciter quidem &longs;umma &longs;uauitas ad <lb/>diapa&longs;on refertur: e&longs;t enim &longs;uaui&longs;simus concen&longs;us in &longs;aporibus, ergo <lb/>dulce ei <expan abbr="re&longs;p&otilde;det">re&longs;pondet</expan>, ut &longs;implex, quid enim &longs;uauius e&longs;&longs;e pote&longs;t in utro que ge <lb/>nere. </s>           <s id="id003097">Ergo <lb/>ut ad rem ueniam: mu&longs;ica proportio bifariam <expan abbr="inueni&ttilde;">inuenitur</expan> in &longs;aporibus: &longs;im&shy;<lb/>pliciter, &amp; ex comparatione, &amp; &longs;impliciter quidem &longs;umma &longs;uauitas ad <lb/>diapa&longs;on refertur: e&longs;t enim &longs;uaui&longs;simus concen&longs;us in &longs;aporibus, ergo <lb/>dulce ei <expan abbr="re&longs;p&otilde;det">re&longs;pondet</expan>, ut &longs;implex, quid enim &longs;uauius e&longs;&longs;e pote&longs;t in utro que ge <lb/>nere. </s>
           <s id="id003098">At pinguis, qualis in carnibus &amp; ouis ben&egrave; pr&etail;paratis ad <expan abbr="diap&etilde;te">diapente</expan> <lb/>refertur, e&longs;t enim &amp; ip&longs;e &longs;uaui&longs;simus po&longs;t dulce, at que in &longs;uo genere perfe <lb/>ctus, diate&longs;&longs;aron uer&ograve; optim&egrave; &longs;al&longs;o <expan abbr="c&otilde;uenit">conuenit</expan>. </s>           <s id="id003098">At pinguis, qualis in carnibus &amp; ouis ben&egrave; pr&etail;paratis ad <expan abbr="diap&etilde;te">diapente</expan> <lb/>refertur, e&longs;t enim &amp; ip&longs;e &longs;uaui&longs;simus po&longs;t dulce, at que in &longs;uo genere perfe <lb/>ctus, diate&longs;&longs;aron uer&ograve; optim&egrave; &longs;al&longs;o <expan abbr="c&otilde;uenit">conuenit</expan>. </s>
           <s id="id003099">Hic enim per &longs;e improbus <lb/>e&longs;t &amp; in&longs;uauis, &longs;icut etiam &longs;apor &longs;al&longs;us e&longs;t, diate&longs;&longs;aron <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> cum diapente <lb/>perficit diapa&longs;on, &amp; cum diapa&longs;o inutile e&longs;t, et di&longs;cordat, ita &longs;apor &longs;al&longs;us <lb/>cum pingui &longs;ummam delectationem affert: cum dulci ade&ograve; parum con <lb/>gruit, ut melius &longs;ocietur <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> amaro, uelut in oliuis ben&egrave; &longs;al&longs;is. </s>           <s id="id003099">Hic enim per &longs;e improbus <lb/>e&longs;t &amp; in&longs;uauis, &longs;icut etiam &longs;apor &longs;al&longs;us e&longs;t, diate&longs;&longs;aron <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> cum diapente <lb/>perficit diapa&longs;on, &amp; cum diapa&longs;o inutile e&longs;t, et di&longs;cordat, ita &longs;apor &longs;al&longs;us <lb/>cum pingui &longs;ummam delectationem affert: cum dulci ade&ograve; parum con <lb/>gruit, ut melius &longs;ocietur <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> amaro, uelut in oliuis ben&egrave; &longs;al&longs;is. </s>
           <s id="id003100">Ergo &longs;al&shy;<lb/>&longs;us &longs;apor cum diate&longs;&longs;aro ad <expan abbr="ungu&etilde;">unguem</expan> congruit rur&longs;us &longs;emiditonus <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> in&longs;i <lb/>pido, &amp; a&longs;tringens cum ditono conueniunt ad unguem, nam uterque <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>illepidus, &amp; cum dulci conuenit, ita &longs;emiditonus &amp; ditonus cum diapa            <s id="id003100">Ergo &longs;al&shy;<lb/>&longs;us &longs;apor cum diate&longs;&longs;aro ad <expan abbr="ungu&etilde;">unguem</expan> congruit rur&longs;us &longs;emiditonus <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> in&longs;i<lb/>pido, &amp; a&longs;tringens cum ditono conueniunt ad unguem, nam uterque <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>illepidus, &amp; cum dulci conuenit, ita &longs;emiditonus &amp; ditonus cum diapa<pb pagenum="171 &lsqb;=177&rsqb;" xlink:href="015/01/196.jpg"/>&longs;o conueniunt, uterque etiam horum &longs;aporum parum mouet &longs;en&shy;<lb/>&longs;um, &amp; inter &longs;e &longs;unt qua&longs;i &longs;imiles quod ditono accidit &amp; &longs;emidito&shy;<lb/>no, &longs;ed &amp; neuter horum cum pingui conuenit, neque ditonus aut &longs;e&shy;<lb/>miditonus cum diapente congruit, di&longs;cordat enim h&etail;c compo&longs;itio <lb/>non parum. </s>
  
  
 <pb pagenum="171 &lsqb;=177&rsqb;" xlink:href="015/01/196.jpg"/>&longs;o conueniunt, uterque etiam horum &longs;aporum parum mouet&longs;en&shy;<lb/>&longs;um, &amp; inter &longs;e &longs;unt qua&longs;i &longs;imiles quod ditono accidit &amp; &longs;emidito&shy;<lb/>no, &longs;ed &amp; neuter horum cum pingui conuenit, neque ditonus aut &longs;e&shy;<lb/>miditonus cum diapente congruit, di&longs;cordat enim h&etail;c compo&longs;itio <lb/>non parum. </s> 
           <s id="id003101">Rur&longs;us &amp; in hoc &longs;imiles &longs;unt quod diate&longs;&longs;aron cum di&shy;<lb/>tono &amp; &longs;emiditono plurimum conuenit, ita &amp; in&longs;ipidum, &amp; a&longs;trin&shy;<lb/>gens cum &longs;al&longs;o bell&egrave; <expan abbr="c&otilde;ueniunt">conueniunt</expan>. </s>           <s id="id003101">Rur&longs;us &amp; in hoc &longs;imiles &longs;unt quod diate&longs;&longs;aron cum di&shy;<lb/>tono &amp; &longs;emiditono plurimum conuenit, ita &amp; in&longs;ipidum, &amp; a&longs;trin&shy;<lb/>gens cum &longs;al&longs;o bell&egrave; <expan abbr="c&otilde;ueniunt">conueniunt</expan>. </s>
           <s id="id003102">Diate&longs;&longs;aron enim cum ditono &longs;ex&shy;<lb/>tam efficit maiorem, &amp; cum &longs;emiditono minorem qu&etail; utrique con&longs;o <lb/>nant, non tamen plus &longs;uaues per &longs;e &longs;unt, qu&ograve;d dulci &amp; pingui care&shy;<lb/>ant, ut nec &longs;exta maior aut minor, &qring;d neque diapa&longs;on perficiant neque<lb/>diapente: Acris <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> &longs;apor &longs;exta maiori &longs;imilis e&longs;t, acidus minori: <lb/>mutuo conueniunt cum in&longs;ipido acris, &amp; cum a&longs;tringente acidus, <lb/>quemadmodum &amp; &longs;exta maior cum &longs;emiditono, &amp; minor cum di&shy;<lb/>tono copulatur perficientes diapa&longs;on: &longs;ed minus &longs;uauem, quia ab&shy;<lb/>e&longs;t diapente ibi, quia abe&longs;t pingue: au&longs;terum uero cum acri mode&shy;<lb/>rato conuenit, propterea bene uterque cum in&longs;ipido iungitur, unde <lb/>illud Epigrammatici:</s>           <s id="id003102">Diate&longs;&longs;aron enim cum ditono &longs;ex&shy;<lb/>tam efficit maiorem, &amp; cum &longs;emiditono minorem qu&etail; utrique con&longs;o <lb/>nant, non tamen plus &longs;uaues per &longs;e &longs;unt, qu&ograve;d dulci &amp; pingui care&shy;<lb/>ant, ut nec &longs;exta maior aut minor, &qring;d neque diapa&longs;on perficiant neque<lb/>diapente: Acris <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> &longs;apor &longs;exta maiori &longs;imilis e&longs;t, acidus minori: <lb/>mutuo conueniunt cum in&longs;ipido acris, &amp; cum a&longs;tringente acidus, <lb/>quemadmodum &amp; &longs;exta maior cum &longs;emiditono, &amp; minor cum di&shy;<lb/>tono copulatur perficientes diapa&longs;on: &longs;ed minus &longs;uauem, quia ab&shy;<lb/>e&longs;t diapente ibi, quia abe&longs;t pingue: au&longs;terum uero cum acri mode&shy;<lb/>rato conuenit, propterea bene uterque cum in&longs;ipido iungitur, unde <lb/>illud Epigrammatici:</s>
         </p>         </p>
Line 8975 
Line 8930 
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id003104">Piper enim acre e&longs;t, &amp; uinum au&longs;terum e&longs;t. </s>           <s id="id003104">Piper enim acre e&longs;t, &amp; uinum au&longs;terum e&longs;t. </s>
           <s id="id003105">Et iu&longs;ta querela Cicero&shy;<lb/>nis in Epi&longs;tolis familiaribus, qui &agrave; maluis fatetur &longs;e uictum, ut deci&shy;<lb/>derit in lienteriam: conueniunt ambo hi &longs;apores <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> dulci &amp; pingui, <lb/>uelut &amp; utraque &longs;exta maior &amp; minor cum diapa&longs;on &amp; diapente, at <lb/>neuter cum &longs;al&longs;o, nam neque diate&longs;&longs;aron cum &longs;extamaiore uel mino&shy;<lb/>re iungi pote&longs;t. </s>           <s id="id003105">Et iu&longs;ta querela Cicero&shy;<lb/>nis in Epi&longs;tolis familiaribus, qui &agrave; maluis fatetur &longs;e uictum, ut deci&shy;<lb/>derit in lienteriam: conueniunt ambo hi &longs;apores <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> dulci &amp; pingui, <lb/>uelut &amp; utraque &longs;exta maior &amp; minor cum diapa&longs;on &amp; diapente, at <lb/>neuter cum &longs;al&longs;o, nam neque diate&longs;&longs;aron cum &longs;extamaiore uel mino&shy;<lb/>re iungi pote&longs;t. </s>
           <s id="id003106">Amarus autem &longs;apor tono per&longs;imilis e&longs;t, di&longs;&longs;onus <lb/>enim per &longs;e e&longs;t &longs;emper, &amp; amarus per&longs;e odio&longs;us tonus origo e&longs;t o&shy;<lb/>mnium <expan abbr="con&longs;onantiar&utilde;">con&longs;onantiarum</expan>, ita omnes fructus, &longs;eu dulces &longs;eu a&longs;tringen&shy;<lb/>tes, &longs;eu acidi, &longs;eu acres prius amari &longs;unt: tonus pr&aelig;terea nulla cum <lb/>con&longs;onantia peius coit qu&agrave;m cum diapa&longs;o, ita neque amarus &longs;apor <lb/>infelicius iungnur qu&agrave;m cum dulci, amarus quo que &longs;apor cum nul&shy;<lb/>lo magis conuenit <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> cum &longs;al&longs;o, ita tonus additus diate&longs;&longs;aro, perfi <lb/>cit diapente dulci&longs;simam con&longs;onantiam, ut multi oliuas ben&egrave;&longs;al&longs;as <lb/>pr&aelig;tulerint fa&longs;ianis: tantum conuenit &longs;al&longs;o cum amaro, amarus, <lb/>quo que &longs;apor leuis non abhorret &agrave; pingui, deteriorem <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> aliquan <lb/>to efficit, ut intortis ex ab&longs;ynthio ouis &amp; ca&longs;eo, atque in uitibus in <lb/>quibus coma ab&longs;ynthij in cocta fuit parum, degenerat tamen &longs;apor <lb/>ille &agrave; pingui: ita tono addito ad diapente fit &longs;exta maior, non ade&ograve; <lb/>&longs;uauis ut diapente, attamen <expan abbr="n&otilde;">non</expan> pror&longs;us in&longs;uauis. </s>           <s id="id003106">Amarus autem &longs;apor tono per&longs;imilis e&longs;t, di&longs;&longs;onus <lb/>enim per &longs;e e&longs;t &longs;emper, &amp; amarus per&longs;e odio&longs;us tonus origo e&longs;t o&shy;<lb/>mnium <expan abbr="con&longs;onantiar&utilde;">con&longs;onantiarum</expan>, ita omnes fructus, &longs;eu dulces &longs;eu a&longs;tringen&shy;<lb/>tes, &longs;eu acidi, &longs;eu acres prius amari &longs;unt: tonus pr&aelig;terea nulla cum <lb/>con&longs;onantia peius coit qu&agrave;m cum diapa&longs;o, ita neque amarus &longs;apor <lb/>infelicius iungitur qu&agrave;m cum dulci, amarus quo que &longs;apor cum nul&shy;<lb/>lo magis conuenit <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> cum &longs;al&longs;o, ita tonus additus diate&longs;&longs;aro, perfi<lb/>cit diapente dulci&longs;simam con&longs;onantiam, ut multi oliuas ben&egrave;&longs;al&longs;as <lb/>pr&aelig;tulerint fa&longs;ianis: tantum conuenit &longs;al&longs;o cum amaro, amarus, <lb/>quo que &longs;apor leuis non abhorret &agrave; pingui, deteriorem <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> aliquan<lb/>to efficit, ut intortis ex ab&longs;ynthio ouis &amp; ca&longs;eo, atque in uitibus in <lb/>quibus coma ab&longs;ynthij in cocta fuit parum, degenerat tamen &longs;apor <lb/>ille &agrave; pingui: ita tono addito ad diapente fit &longs;exta maior, non ade&ograve; <lb/>&longs;uauis ut diapente, at tamen <expan abbr="n&otilde;">non</expan> pror&longs;us in&longs;uauis. </s>
           <s id="id003107">Similiter &longs;i tonus <lb/>addatur ad &longs;emiditonum aut ad ditonum ex altero fit diate&longs;&longs;aron, <lb/>qui non concordat ex reliquo tritonus omnium a&longs;perrimus. </s>           <s id="id003107">Similiter &longs;i tonus <lb/>addatur ad &longs;emiditonum aut ad ditonum ex altero fit diate&longs;&longs;aron, <lb/>qui non concordat ex reliquo tritonus omnium a&longs;perrimus. </s>
           <s id="id003108">Ergo <lb/>cum idem fiat coniuncto amaro cum in&longs;ipido, ac deterius <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> a&longs;trin&shy;           <s id="id003108">Ergo <lb/>cum idem fiat coniuncto amaro cum in&longs;ipido, ac deterius <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> a&longs;trin&shy;
  
  
 <pb pagenum="172 &lsqb;=178&rsqb;" xlink:href="015/01/197.jpg"/>gente, uelut in acerbis glandibus, quibus nihil tri&longs;tius gu&longs;tari po&shy;<lb/>te&longs;t. </s> <pb pagenum="172 &lsqb;=178&rsqb;" xlink:href="015/01/197.jpg"/>gente, uelut in acerbis glandibus, quibus nihil tri&longs;tius gu&longs;tari po&shy;<lb/>te&longs;t. </s>
           <s id="id003109">Manife&longs;tum e&longs;tigitur optim&egrave; conuenire hano &longs;aporum diui&shy;<lb/>&longs;ionem cum mu&longs;ica proportione.</s>           <s id="id003109">Manife&longs;tum e&longs;t igitur optim&egrave; conuenire hanc &longs;aporum diui&shy;<lb/>&longs;ionem cum mu&longs;ica proportione.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id003110">Cumque &longs;apores ex &longs;eptem planetis pendent manife&longs;t&egrave;, Saturnus <lb/><expan abbr="e&mtilde;">emm</expan> habet a&longs;tringens, quoniam frigidus e&longs;t &amp; &longs;iccus. </s>           <s id="id003110">Cumque &longs;apores ex &longs;eptem planetis pendent manife&longs;t&egrave;, Saturnus <lb/><expan abbr="e&mtilde;">emm</expan> habet a&longs;tringens, quoniam frigidus e&longs;t &amp; &longs;iccus. </s>
Line 8993 
Line 8948 
           <s id="id003116">Huiu&longs;modi ergo ratione con&longs;iderata <lb/>Luna ad <expan abbr="&longs;emiditon&utilde;">&longs;emiditonum</expan> pertinebit Mercurius ad <expan abbr="&longs;ext&atilde;">&longs;extam</expan> minorem, Sol <lb/>ad &longs;extam maiorem, Mars ad <expan abbr="tetrachord&utilde;">tetrachordum</expan>, Saturnus ad ditonum, <lb/>Iupiter ad diapente, Venus ad diapa&longs;on, unde plena illius dona uul <lb/>garis felicitatis opum honoris amoris &amp; uoluptatis, po&longs;t quem e&longs;t <lb/>Iupiter, ut &longs;ine his duobus omnino nulla po&longs;sit e&longs;&longs;e felicitas.</s>           <s id="id003116">Huiu&longs;modi ergo ratione con&longs;iderata <lb/>Luna ad <expan abbr="&longs;emiditon&utilde;">&longs;emiditonum</expan> pertinebit Mercurius ad <expan abbr="&longs;ext&atilde;">&longs;extam</expan> minorem, Sol <lb/>ad &longs;extam maiorem, Mars ad <expan abbr="tetrachord&utilde;">tetrachordum</expan>, Saturnus ad ditonum, <lb/>Iupiter ad diapente, Venus ad diapa&longs;on, unde plena illius dona uul <lb/>garis felicitatis opum honoris amoris &amp; uoluptatis, po&longs;t quem e&longs;t <lb/>Iupiter, ut &longs;ine his duobus omnino nulla po&longs;sit e&longs;&longs;e felicitas.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id003117">Sed &amp; in circulo &longs;igniferi aliquam mu&longs;ica proportio habebit ra&shy;<lb/>tionem: diapa&longs;on <expan abbr="e&mtilde;">emm</expan> erit &amp; totius ad dimidium, &amp; be&longs;sis ad trien&shy;<lb/>tem, &amp; dimidij ad quadrantem, &amp; trientis ad <expan abbr="&longs;extant&etilde;">&longs;extantem</expan>, diapente <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <lb/>totius circuli ad be&longs;&longs;em, &amp; dodrantis ad <expan abbr="dimidi&utilde;">dimidium</expan>, &amp; dimidij ad tri&shy;<lb/>entem, &amp; <expan abbr="quadr&atilde;tis">quadrantis</expan> ad <expan abbr="&longs;extant&etilde;">&longs;extantem</expan>, diate&longs;&longs;aron <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> totius circuli ad do <lb/>drantem, &amp; be&longs;sis ad <expan abbr="dimidi&utilde;">dimidium</expan>, &amp; trientis ad <expan abbr="quadr&atilde;tem">quadrantem</expan>: itaque in hoc <lb/>&longs;olo <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> Ptolem&etail;o concordamus, in reliquis duobus ne&longs;cio qua ra&shy;<lb/>tione Ptolem&etail;us omi&longs;erit unam <expan abbr="c&otilde;iugationem">coniugationem</expan>, nam <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> e&longs;&longs;ent qua&shy;<lb/>tuor in diapa&longs;on &amp; diapente, tres tantum numerauit. </s>           <s id="id003117">Sed &amp; in circulo &longs;igniferi aliquam mu&longs;ica proportio habebit ra&shy;<lb/>tionem: diapa&longs;on <expan abbr="e&mtilde;">emm</expan> erit &amp; totius ad dimidium, &amp; be&longs;sis ad trien&shy;<lb/>tem, &amp; dimidij ad quadrantem, &amp; trientis ad <expan abbr="&longs;extant&etilde;">&longs;extantem</expan>, diapente <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <lb/>totius circuli ad be&longs;&longs;em, &amp; dodrantis ad <expan abbr="dimidi&utilde;">dimidium</expan>, &amp; dimidij ad tri&shy;<lb/>entem, &amp; <expan abbr="quadr&atilde;tis">quadrantis</expan> ad <expan abbr="&longs;extant&etilde;">&longs;extantem</expan>, diate&longs;&longs;aron <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> totius circuli ad do<lb/>drantem, &amp; be&longs;sis ad <expan abbr="dimidi&utilde;">dimidium</expan>, &amp; trientis ad <expan abbr="quadr&atilde;tem">quadrantem</expan>: itaque in hoc <lb/>&longs;olo <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> Ptolem&etail;o concordamus, in reliquis duobus ne&longs;cio qua ra&shy;<lb/>tione Ptolem&etail;us omi&longs;erit unam <expan abbr="c&otilde;iugationem">coniugationem</expan>, nam <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> e&longs;&longs;ent qua&shy;<lb/>tuor in diapa&longs;on &amp; diapente, tres tantum numerauit. </s>
           <s id="id003118">Reliquas <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <lb/>quatuor per integra &longs;igna numerare licebit, ad <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>, tamen a&longs;pe&shy;<lb/>ctuum deducere non po&longs;&longs;umus, propterea efficaciam quandam ha <lb/>bent etiam &longs;ignorum mutationes, &longs;ed harmoniam non perficiunt, <lb/>nam &amp; &longs;i &longs;umamus &longs;exquiquartam &amp; &longs;exquiquintam, ut in his &longs;ex&shy;<lb/>quialteram, &longs;eu diapente con&longs;tituamus, aut tria aut &longs;ex &longs;igna acci&shy;<lb/>pere oportebit: utrunque fuerit, reliqua pars ad diate&longs;&longs;aron pertinere <lb/>minim&egrave; pote&longs;t: quamobrem conuenientius e&longs;&longs;et meo iudicio, ut to <lb/>tus circulus non ad diapa&longs;on, uelut Ptolem&aelig;us, referretur, &longs;ed po&shy;<lb/>tius ad diapa&longs;on diapente: ita enim con&longs;titutis quatuor, quinque, <lb/>&longs;ex, duo decimque numeris, con&longs;taret tota ratio harmonica, diui&longs;o e&shy;<lb/>tiam diapente in ditonum &amp; &longs;emiditonum. </s>           <s id="id003118">Reliquas <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <lb/>quatuor per integra &longs;igna numerare licebit, ad <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>, tamen a&longs;pe&shy;<lb/>ctuum deducere non po&longs;&longs;umus, propterea efficaciam quandam ha <lb/>bent etiam &longs;ignorum mutationes, &longs;ed harmoniam non perficiunt, <lb/>nam &amp; &longs;i &longs;umamus &longs;exquiquartam &amp; &longs;exquiquintam, ut in his &longs;ex&shy;<lb/>quialteram, &longs;eu diapente con&longs;tituamus, aut tria aut &longs;ex &longs;igna acci&shy;<lb/>pere oportebit: utrunque fuerit, reliqua pars ad diate&longs;&longs;aron pertinere <lb/>minim&egrave; pote&longs;t: quamobrem conuenientius e&longs;&longs;et meo iudicio, ut to <lb/>tus circulus non ad diapa&longs;on, uelut Ptolem&aelig;us, referretur, &longs;ed po&shy;<lb/>tius ad diapa&longs;on diapente: ita enim con&longs;titutis quatuor, quinque, <lb/>&longs;ex, duo decimque numeris, con&longs;taret tota ratio harmonica, diui&longs;o e&shy;<lb/>tiam diapente in ditonum &amp; &longs;emiditonum. </s>
           <s id="id003119">&longs;ed de hoc &longs;atis.</s>           <s id="id003119">&longs;ed de hoc &longs;atis.</s>
         </p>         </p>
Line 9080 
Line 9035 
           <s id="id003165">In capitulis enim dextra ac &longs;ini&longs;tra <lb/>&longs;unt foramina homotonorum, per qu&etail; tenduntur ergatis aut &longs;ucu&shy;<lb/>lis &amp; uectibus &egrave; neruo torti funes, qui non pr&aelig;cluduntur, nec pr&aelig;&shy;<lb/>ligantur ni&longs;i &longs;onitus ad artificis aures certos &amp; &etail;quales fuerint. </s>           <s id="id003165">In capitulis enim dextra ac &longs;ini&longs;tra <lb/>&longs;unt foramina homotonorum, per qu&etail; tenduntur ergatis aut &longs;ucu&shy;<lb/>lis &amp; uectibus &egrave; neruo torti funes, qui non pr&aelig;cluduntur, nec pr&aelig;&shy;<lb/>ligantur ni&longs;i &longs;onitus ad artificis aures certos &amp; &etail;quales fuerint. </s>
           <s id="id003166">Bra&shy;<lb/>chia enim qu&aelig; in eas tentiones includuntur cum exten duntur &aelig;&shy;<lb/>qualiter &amp; parter utraque plagam emittere debent. </s>           <s id="id003166">Bra&shy;<lb/>chia enim qu&aelig; in eas tentiones includuntur cum exten duntur &aelig;&shy;<lb/>qualiter &amp; parter utraque plagam emittere debent. </s>
           <s id="id003167">Quod &longs;i non ho&shy;<lb/>motona fuerint, impedient directam telorum mi&longs;sionem. </s>           <s id="id003167">Quod &longs;i non ho&shy;<lb/>motona fuerint, impedient directam telorum mi&longs;sionem. </s>
           <s id="id003168">Item the&shy;<lb/>atris ua&longs;a &aelig;rea, qu&etail; in cellis &longs;ub gradib. </s>           <s id="id003168">Item the&shy;<lb/>atris ua&longs;a &aelig;rea, qu&etail; in cellis &longs;ub gradibus. </s>
           <s id="id003169">mathematica ratione <expan abbr="collo&shy;can&ttilde;">collo&shy;<lb/>cantur</expan>, &amp; <expan abbr="&longs;onit&utilde;">&longs;onitum</expan> di&longs;crimina, qu&etail; Gr&etail;ci <foreign lang="greek">&rpar;hx=eia</foreign> <expan abbr="uoc&atilde;t">uocant</expan>, ad &longs;ymphonias mu <lb/>&longs;icas &longs;iue concentus <expan abbr="componun&ttilde;">componuntur</expan>, diui&longs;a in circinatione diate&longs;&longs;aron <lb/>&amp; diapente &amp; diapa&longs;on, uti uox &longs;c&oelig;nici &longs;onitus <expan abbr="c&otilde;ueniens">conueniens</expan> in di&longs;po <lb/>&longs;itionibus, tactu <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> o&longs;tenderit aucta <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="increm&etilde;to">incremento</expan> clarior et &longs;uauior <lb/>ad <expan abbr="&longs;pectator&utilde;">&longs;pectatorum</expan> perueniat aures. </s>           <s id="id003169">mathematica ratione <expan abbr="collo&shy;can&ttilde;">collo&shy;<lb/>cantur</expan>, &amp; <expan abbr="&longs;onit&utilde;">&longs;onitum</expan> di&longs;crimina, qu&etail; Gr&etail;ci <foreign lang="greek">&rpar;hx=eia</foreign> <expan abbr="uoc&atilde;t">uocant</expan>, ad &longs;ymphonias mu <lb/>&longs;icas &longs;iue concentus <expan abbr="componun&ttilde;">componuntur</expan>, diui&longs;a in circinatione diate&longs;&longs;aron <lb/>&amp; diapente &amp; diapa&longs;on, uti uox &longs;c&oelig;nici &longs;onitus <expan abbr="c&otilde;ueniens">conueniens</expan> in di&longs;po <lb/>&longs;itionibus, tactu <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> o&longs;tenderit aucta <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="increm&etilde;to">incremento</expan> clarior et &longs;uauior <lb/>ad <expan abbr="&longs;pectator&utilde;">&longs;pectatorum</expan> perueniat aures. </s>
           <s id="id003170">Hydraulicas quo que machinas &amp; c&aelig;&shy;<lb/>tera <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt &longs;imilia his organis &longs;ine mu&longs;icis rationib. </s>           <s id="id003170">Hydraulicas quo que machinas &amp; c&aelig;&shy;<lb/>tera <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt &longs;imilia his organis &longs;ine mu&longs;icis rationibus. </s>
           <s id="id003171">efficere nemo <lb/>poterit. </s>           <s id="id003171">efficere nemo <lb/>poterit. </s>
           <s id="id003172">Capiamus ergo primum illud &qring;d e&longs;t manife&longs;tius, &longs;cilicet de <lb/>hydraulicis organis quorum meminit Suetonius in Nerone: Reli&shy;<lb/>quam diei partem per organa hydraulica noui &amp; ignoti generis cir <lb/>cunduxit, o&longs;tenden&longs;que &longs;ingula de ratione ac difficultate cuiu&longs;que di&longs;&shy;<lb/>&longs;erens iam &longs;e prolaturum, ut con&longs;tet illa fui&longs;&longs;e magni opificij qu&aelig; <lb/>no&longs;tra &etail;tate de&longs;iere.&rdquo; Re&longs;tat unicum &amp; ualde leue <expan abbr="exempl&utilde;">exemplum</expan> auicul&aelig; <lb/>&aelig;ne&aelig; uelligne&aelig; re&longs;onantis. </s>           <s id="id003172">Capiamus ergo primum illud &qring;d e&longs;t manife&longs;tius, &longs;cilicet de <lb/>hydraulicis organis quorum meminit Suetonius in Nerone: Reli&shy;<lb/>quam diei partem per organa hydraulica noui &amp; ignoti generis cir <lb/>cunduxit, o&longs;tenden&longs;que &longs;ingula de ratione ac difficultate cuiu&longs;que di&longs;&shy;<lb/>&longs;erens iam &longs;e prolaturum, ut con&longs;tet illa fui&longs;&longs;e magni opificij qu&aelig; <lb/>no&longs;tra &etail;tate de&longs;iere.&rdquo; Re&longs;tat unicum &amp; ualde leue <expan abbr="exempl&utilde;">exemplum</expan> auicul&aelig; <lb/>&aelig;ne&aelig; uelligne&aelig; re&longs;onantis. </s>
           <s id="id003173">Certum e&longs;t <expan abbr="a&etilde;re">aerre</expan> effici &longs;onum, &longs;ed ita mi <lb/>&longs;ceri aqu&aelig;, ut dulcior &amp; mollior non &longs;olum euadat, &longs;ed etiam acuti&shy;<lb/>or ac modulatior. </s>           <s id="id003173">Certum e&longs;t <expan abbr="a&etilde;re">aere</expan> effici &longs;onum, &longs;ed ita mi<lb/>&longs;ceri aqu&aelig;, ut dulcior &amp; mollior non &longs;olum euadat, &longs;ed etiam acuti&shy;<lb/>or ac modulatior. </s>
           <s id="id003174">Eadem autem ratio maris: &longs;ed cum aqu&aelig; corpus <lb/>moueatur, uidetur difficile &longs;eruare proportionem. </s>           <s id="id003174">Eadem autem ratio maris: &longs;ed cum aqu&aelig; corpus <lb/>moueatur, uidetur difficile &longs;eruare proportionem. </s>
           <s id="id003175">ea prima diffi&shy;<lb/>cultas. </s>           <s id="id003175">ea prima diffi&shy;<lb/>cultas. </s>
           <s id="id003176">&longs;ecunda e&longs;t, quod c&ugrave;m aqua moueatur, uix ficri po&longs;&longs;e uide&shy;<lb/>tur ut totum &longs;eruet uocis integrum tenorem. </s>           <s id="id003176">&longs;ecunda e&longs;t, quod c&ugrave;m aqua moueatur, uix fieri po&longs;&longs;e uide&shy;<lb/>tur ut totum &longs;eruet uocis integrum tenorem. </s>
           <s id="id003177">tertia ob illius con&shy;           <s id="id003177">tertia ob illius con&shy;
  
  
Line 9116 
Line 9071 
           <s id="id003188"><margin.target id="marg590"/>L<emph type="italics"/>ib.<emph.end type="italics"/> 5. <emph type="italics"/>ca.<emph.end type="italics"/> 5.</s>           <s id="id003188"><margin.target id="marg590"/>L<emph type="italics"/>ib.<emph.end type="italics"/> 5. <emph type="italics"/>ca.<emph.end type="italics"/> 5.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id003189">&ldquo;De Va&longs;is uer&ograve; &aelig;neis theatri quod melius e&longs;t qu&agrave;m ut eundem <lb/>authorem con&longs;ulamus, dicentem ua&longs;a &etail;rea pro ratione magnitudi&shy;<lb/>nis theatri ita fabricentur, ut cum <expan abbr="tang&utilde;tur">tanguntur</expan>, &longs;onitum facere po&longs;sint <lb/>inter &longs;e diate&longs;&longs;aron diapent, ex ordine addit diapa&longs;on, po&longs;tea inter <lb/>&longs;edes theatri con&longs;titutis cellis ratione mu&longs;ica ibi collo centur: ita uti <lb/>nullum parietem tangant circaque habeant locum <expan abbr="uacu&utilde;">uacuum</expan> et &agrave; &longs;ummo <lb/>capite &longs;patium, ponantque inuer&longs;a &amp; hab eant in parte qu&etail; &longs;pectat ad <lb/>&longs;cenam &longs;uppo&longs;itos cuneos ne minus alios &longs;emipede, contraque eas <lb/>cellas relinquantur apertur&etail; inferiorum graduum cubilibus lon&shy;<lb/>g&etail; pedes duos alt&aelig; &longs;emipedem. </s>           <s id="id003189">&ldquo;De Va&longs;is uer&ograve; &aelig;neis theatri quod melius e&longs;t qu&agrave;m ut eundem <lb/>authorem con&longs;ulamus, dicentem ua&longs;a &etail;rea pro ratione magnitudi&shy;<lb/>nis theatri ita fabricentur, ut cum <expan abbr="tang&utilde;tur">tanguntur</expan>, &longs;onitum facere po&longs;sint <lb/>inter &longs;e diate&longs;&longs;aron diapente, ex ordine addit diapa&longs;on, po&longs;tea inter <lb/>&longs;edes theatri con&longs;titutis cellis ratione mu&longs;ica ibi collocentur: ita uti <lb/>nullum parietem tangant circaque habeant locum <expan abbr="uacu&utilde;">uacuum</expan> et &agrave; &longs;ummo <lb/>capite &longs;patium, ponantque inuer&longs;a &amp; habeant in parte qu&etail; &longs;pectat ad <lb/>&longs;cenam &longs;uppo&longs;itos cuneos ne minus alios &longs;emipede, contraque eas <lb/>cellas relinquantur apertur&etail; inferiorum graduum cubilibus lon&shy;<lb/>g&etail; pedes duos alt&aelig; &longs;emipedem. </s>
           <s id="id003190">Et &longs;i non erit ampla magnitudine <lb/>theatrum, media altitudinis tran&longs;uer&longs;aregio de&longs;ignetur, &amp; in ea tre <lb/>decim cell&aelig; duo decim &aelig;qualib.            <s id="id003190">Et &longs;i non erit ampla magnitudine <lb/>theatrum, media altitudinis tran&longs;uer&longs;aregio de&longs;ignetur, &amp; in ea tre<lb/>decim cell&aelig; duodecim &aelig;qualibus.
  
 interuallis di&longs;tantes <expan abbr="confornicen&ttilde;">confornicentur</expan> <lb/>uti ea echea qu&aelig; &longs;upra &longs;cripta &longs;unt, ad neten hyperboleon &longs;onan&shy;<lb/>tia in cellis qu&aelig; &longs;untin cornibus extremis utraque parte prima col&shy;<lb/>locentur, &longs;ecunda ab extremis diate&longs;&longs;aron ad <expan abbr="net&etilde;">netem</expan> diezeugmenon, <lb/>tertia diate&longs;&longs;aron ad neten parame&longs;on, quarta ad neten &longs;ynemme&shy;<lb/>non, quinta diate&longs;&longs;aron ad me&longs;en, &longs;exta diate&longs;&longs;aron ad hypaten me&shy;<lb/>&longs;en in medio unum diate&longs;&longs;aron ad hypaten hypaton. </s> interuallis di&longs;tantes <expan abbr="confornicen&ttilde;">confornicentur</expan> <lb/>uti ea echea qu&aelig; &longs;upra &longs;cripta &longs;unt, ad neten hyperboleon &longs;onan&shy;<lb/>tia in cellis qu&aelig; &longs;untin cornibus extremis utraque parte prima col&shy;<lb/>locentur, &longs;ecunda ab extremis diate&longs;&longs;aron ad <expan abbr="net&etilde;">netem</expan> diezeugmenon, <lb/>tertia diate&longs;&longs;aron ad neten parame&longs;on, quarta ad neten &longs;ynemme&shy;<lb/>non, quinta diate&longs;&longs;aron ad me&longs;en, &longs;exta diate&longs;&longs;aron ad hypaten me&shy;<lb/>&longs;en in medio unum diate&longs;&longs;aron ad hypaten hypaton. </s>
           <s id="id003191">Qu&aelig; fequun&shy;<lb/>tur &amp; ad intelligentiam pr&aelig;dictorum melius ex Gulielmo Philan&shy;<lb/>dro emendata &longs;ic tran&longs;cribemus: Eas regiones in tredecim cellas <lb/>diuidit &aelig;qualibus interuallis: id e&longs;t, cellas paribus uici&longs;sim inter&shy;           <s id="id003191">Qu&aelig; sequun&shy;<lb/>tur &amp; ad intelligentiam pr&aelig;dictorum melius ex Gulielmo Philan&shy;<lb/>dro emendata &longs;ic tran&longs;cribemus: Eas regiones in tredecim cellas <lb/>diuidit &aelig;qualibus interuallis: id e&longs;t, cellas paribus uici&longs;sim inter&shy;
  
  
 <pb pagenum="178 &lsqb;=184&rsqb;" xlink:href="015/01/203.jpg"/>&longs;ticijs di&longs;po&longs;itas di&longs;tribuit &longs;ex hinc atque hinc &amp; unam mediam, qu&aelig; <lb/>tamen non u&longs;us, &longs;ed partitionis &amp; re&longs;pon&longs;us cau&longs;a fit in media pr&etail;&shy;<lb/>cinctione. </s> <pb pagenum="178 &lsqb;=184&rsqb;" xlink:href="015/01/203.jpg"/>&longs;ticijs di&longs;po&longs;itas di&longs;tribuit &longs;ex hinc atque hinc &amp; unam mediam, qu&aelig; <lb/>tamen non u&longs;us, &longs;ed partitionis &amp; re&longs;pon&longs;us cau&longs;a fit in media pr&etail;&shy;<lb/>cinctione. </s>
Line 9148 
Line 9103 
           <s id="id003213">In media qu&aelig; &longs;unt ad me&longs;en, quod ea ad proslambanomenon <lb/>habet con&longs;onantiam diapa&longs;on, &amp; ad lychanon hypaton diapente.&rdquo; </s>           <s id="id003213">In media qu&aelig; &longs;unt ad me&longs;en, quod ea ad proslambanomenon <lb/>habet con&longs;onantiam diapa&longs;on, &amp; ad lychanon hypaton diapente.&rdquo; </s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id003214"><arrow.to.target n="marg591"/><lb/>H&aelig;c autem ex &longs;igura patent in opere de Subtilitate de&longs;cripta.</s>           <s id="id003214"><arrow.to.target n="marg591"/><lb/>H&aelig;c autem ex figura patent in opere de Subtilitate de&longs;cripta.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id003215"><margin.target id="marg591"/>L<emph type="italics"/>ib.<emph.end type="italics"/> 16.</s>           <s id="id003215"><margin.target id="marg591"/>L<emph type="italics"/>ib.<emph.end type="italics"/> 16.</s>
Line 9166 
Line 9121 
           <s id="id003220">Coniugationes cuiu&longs;uis numeri breuiter inuenire.</s>           <s id="id003220">Coniugationes cuiu&longs;uis numeri breuiter inuenire.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id003221">Sint gratia exempli <expan abbr="dec&etilde;">decem</expan> homines, &amp; patet quod po&longs;&longs;ent e&longs;&longs;e &longs;in <lb/><arrow.to.target n="marg592"/><lb/>guli, &amp; hoc <expan abbr="dec&etilde;">decem</expan> modis, quia &longs;unt <expan abbr="dec&etilde;">decem</expan>, ut Petrus &amp; Ioannes: item, <lb/>po&longs;&longs;unt e&longs;&longs;e omnes &longs;imul, &amp; hoc uno modo tantum, &amp; po&longs;&longs;unt e&longs;&longs;e <lb/>duo, &amp; hoc pote&longs;t uariari <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> draginta quinque modis: &amp; po&longs;&longs;unt e&longs;&longs;e <lb/>octo, &amp; manife&longs;tum e&longs;t, quod <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> modis uariantur, &longs;cilicet qua&shy;<lb/>draginta quinque, nam cum erunt octo, duo <expan abbr="quirelinqu&utilde;tur">quirelinquuntur</expan>, uariari <lb/>po&longs;&longs;unt 45 modis, ergo &amp; illi octo ad <expan abbr="ungu&etilde;">unguem</expan> totidem modis. </s>           <s id="id003221">Sint gratia exempli <expan abbr="dec&etilde;">decem</expan> homines, &amp; patet quod po&longs;&longs;ent e&longs;&longs;e &longs;in<lb/><arrow.to.target n="marg592"/><lb/>guli, &amp; hoc <expan abbr="dec&etilde;">decem</expan> modis, quia &longs;unt <expan abbr="dec&etilde;">decem</expan>, ut Petrus &amp; Ioannes: item, <lb/>po&longs;&longs;unt e&longs;&longs;e omnes &longs;imul, &amp; hoc uno modo tantum, &amp; po&longs;&longs;unt e&longs;&longs;e <lb/>duo, &amp; hoc pote&longs;t uariari <expan abbr="&qtilde;">qua</expan>draginta quinque modis: &amp; po&longs;&longs;unt e&longs;&longs;e <lb/>octo, &amp; manife&longs;tum e&longs;t, quod <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> modis uariantur, &longs;cilicet qua&shy;<lb/>draginta quinque, nam cum erunt octo, duo <expan abbr="quirelinqu&utilde;tur">qui relinquuntur</expan>, uariari <lb/>po&longs;&longs;unt 45 modis, ergo &amp; illi octo ad <expan abbr="ungu&etilde;">unguem</expan> totidem modis. </s>
           <s id="id003222">Et &longs;i&shy;<lb/>militer tres quot modis uariantur tot modis <expan abbr="&longs;ept&etilde;">&longs;eptem</expan>, &amp; quot modis <lb/>quatuor tot&longs;ex: quinque autem quia &longs;unt dimidium decem, pluribus <lb/>modis uariantur. </s>           <s id="id003222">Et &longs;i&shy;<lb/>militer tres quot modis uariantur tot modis <expan abbr="&longs;ept&etilde;">&longs;eptem</expan>, &amp; quot modis <lb/>quatuor tot&longs;ex: quinque autem quia &longs;unt dimidium decem, pluribus <lb/>modis uariantur. </s>
           <s id="id003223">Etide&ograve; pro ordine huius detrahes <expan abbr="un&utilde;">unum</expan>, ut &longs;i &longs;int <lb/>undecim uiri pones decem, &longs;i decem pones <expan abbr="nou&etilde;">nouem</expan>, &amp; colliges natu&shy;<lb/>ralem &longs;eriem numerorum, utinfr&agrave; uides uno &longs;emper termino defi&shy;<lb/>ciente: &amp; expriore ordine, ubi uidebis &longs;emper <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> duplicari nume&shy;<lb/>ros: ut 3. 6. in de &longs;ub 6. 10. &amp; 20 &agrave;latere, &amp; &longs;ub 20 35. &amp; &agrave; latere 70 du&shy;<lb/>plum 35, &amp; &longs;ub <lb/><arrow.to.target n="table23"/><lb/><figure id="id.015.01.204.1.jpg" xlink:href="015/01/204/1.jpg"/>70 126, &amp; &agrave; late&shy;<lb/>re 252, &amp; hoc pro<lb/>cognitione &qring;d <lb/>rect&egrave; &longs;is opera&shy;<lb/>tus. </s>           <s id="id003223">Et ide&ograve; pro ordine huius detrahes <expan abbr="un&utilde;">unum</expan>, ut &longs;i &longs;int <lb/>undecim uiri pones decem, &longs;i decem pones <expan abbr="nou&etilde;">nouem</expan>, &amp; colliges natu&shy;<lb/>ralem seriem numerorum, ut infr&agrave; uides uno &longs;emper termino defi&shy;<lb/>ciente: &amp; ex priore ordine, ubi uidebis &longs;emper <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> duplicari nume&shy;<lb/>ros: ut 3. 6. in de &longs;ub 6. 10. &amp; 20 &agrave;latere, &amp; &longs;ub 20 35. &amp; &agrave; latere 70 du&shy;<lb/>plum 35, &amp; &longs;ub <lb/><arrow.to.target n="table23"/><lb/><figure id="id.015.01.204.1.jpg" xlink:href="015/01/204/1.jpg"/>70 126, &amp; &agrave; late&shy;<lb/>re 252, &amp; hoc pro <lb/>cognitione &qring;d <lb/>rect&egrave; &longs;is opera&shy;<lb/>tus. </s>
           <s id="id003224">Secund&ograve; a&shy;<lb/>nimaduertes <expan abbr="&longs;e&shy;qu&etilde;tes">&longs;e&shy;<lb/>quentes</expan> ordines <lb/>fieri ex recta li&shy;<lb/>nea priorum, ue <lb/>lut &longs;extus ordo e&longs;t 7. 28. 84. 210. 462. ita incipiendo in primo ordi&shy;<lb/>ne &agrave; 7, &amp; tendendo ad dextram, inuenies illos eo&longs;dem numeros ad <lb/>unguem, &amp; ita in &longs;eptimo ordine 8. 36. 120. 330. &agrave; &longs;ini&longs;tra inuento 8 <lb/>in primo ordine, &amp; procedendo ad dextram, inuenies 36. 120. &amp; <lb/>330. Tertium e&longs;t quod numeri ultimi &agrave; medio &longs;unt ijdem, ut 462 &amp; <lb/>462. 330 &amp; 330. 165 &amp; 165. 55 &amp; 55. 11 &amp; 11. Et &longs;eor&longs;um, ut dixi, rema&shy;<lb/>net 1. Oportetigitur colligere numeros angulares, ut &agrave; latere ui&shy;<lb/>des, &amp; fit 2047 numerus coniugationum, tot enim modis po&longs;&longs;unt <lb/>uariari. </s>           <s id="id003224">Secund&ograve; a&shy;<lb/>nimaduertes <expan abbr="&longs;e&shy;qu&etilde;tes">&longs;e&shy;<lb/>quentes</expan> ordines <lb/>fieri ex recta li&shy;<lb/>nea priorum, ue <lb/>lut &longs;extus ordo e&longs;t 7. 28. 84. 210. 462. ita incipiendo in primo ordi&shy;<lb/>ne &agrave; 7, &amp; tendendo ad dextram, inuenies illos eo&longs;dem numeros ad <lb/>unguem, &amp; ita in &longs;eptimo ordine 8. 36. 120. 330. &agrave; &longs;ini&longs;tra inuento 8 <lb/>in primo ordine, &amp; procedendo ad dextram, inuenies 36. 120. &amp; <lb/>330. Tertium e&longs;t quod numeri ultimi &agrave; medio &longs;unt ijdem, ut 462 &amp; <lb/>462. 330 &amp; 330. 165 &amp; 165. 55 &amp; 55. 11 &amp; 11. Et &longs;eor&longs;um, ut dixi, rema&shy;<lb/>net 1. Oportetigitur colligere numeros angulares, ut &agrave; latere ui&shy;<lb/>des, &amp; fit 2047 numerus coniugationum, tot enim modis po&longs;&longs;unt <lb/>uariari. </s>
           <s id="id003225">Et &longs;i e&longs;&longs;ent decem tantum, ut ab initio propo&longs;ui, primus or&shy;<lb/>do finitur ad 10, &longs;ecundus ad 45, tertius ad 120, quartus ad 210, quin <lb/>tus ad 252, &longs;extus redit ad 210, &longs;eptimus ad 120, octauus ad 45, no&shy;<lb/>nus ad 10, decimus ad 1. Etita colligeretur &longs;umma ex extremis nu&shy;<lb/>meris angularibus 1023. Et tot erunt coniugationes. </s>           <s id="id003225">Et &longs;i e&longs;&longs;ent decem tantum, ut ab initio propo&longs;ui, primus or&shy;<lb/>do finitur ad 10, &longs;ecundus ad 45, tertius ad 120, quartus ad 210, quin <lb/>tus ad 252, &longs;extus redit ad 210, &longs;eptimus ad 120, octauus ad 45, no&shy;<lb/>nus ad 10, decimus ad 1. Etita colligeretur &longs;umma ex extremis nu&shy;<lb/>meris angularibus 1023. Et tot erunt coniugationes. </s>
           <s id="id003226">Hic uides quia <lb/>numerus 10 e&longs;t par, et quod adempta monade, relinquitur 9, qui e&longs;t <lb/>impar qu&ograve;d medius qui pertinet ad quintum ordinem e&longs;t maxi&shy;           <s id="id003226">Hic uides quia <lb/>numerus 10 e&longs;t par, et quod adempta monade, relinquitur 9, qui e&longs;t <lb/>impar qu&ograve;d medius qui pertinet ad quintum ordinem e&longs;t maxi&shy;
Line 9428 
Line 9383 
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id003232">H&aelig;c autem ratio &longs;atisfacit multum, &amp; e&longs;t ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;aria in temperiebus corporis humani. </s>           <s id="id003232">H&aelig;c autem ratio &longs;atisfacit multum, &amp; e&longs;t ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;aria in temperiebus corporis humani. </s>
           <s id="id003233">Vt in <lb/>&longs;ecundo, De dentibus. </s>           <s id="id003233">Vt in <lb/>&longs;ecundo, De dentibus. </s>
           <s id="id003234">Et etiam ut qu&aelig;libet di&shy;<lb/>&longs;ciplina qu&agrave;m breui&longs;sim&egrave; tradi po&longs;sit, ut gratia <lb/>exempli, medicina tota in una pagina, dico me&shy;<lb/>dicina <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;olum Gr&aelig;corum, &longs;ed etiam Arabum <lb/>&amp; Latinorum, &amp; etiam long&egrave; plus: nam &longs;i tradatur uigintiquatuor <lb/>regulis fimplicibus, &amp; ex illis fiant coniugationes 16777215, mani <lb/>fe&longs;tum e&longs;t quod erunt regul&aelig; omnes h&aelig; multo plures, qu&agrave;m con&shy;<lb/>tineantur in omnibus libris Gr&aelig;corum, &amp; Arabum, &amp; Latino&shy;<lb/>rum, qui extant. </s>           <s id="id003234">Et etiam ut qu&aelig;libet di&shy;<lb/>&longs;ciplina qu&agrave;m breui&longs;sim&egrave; tradi po&longs;sit, ut gratia <lb/>exempli, medicina tota in una pagina, dico me&shy;<lb/>dicina <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;olum Gr&aelig;corum, &longs;ed etiam Arabum <lb/>&amp; Latinorum, &amp; etiam long&egrave; plus: nam &longs;i tradatur uiginti quatuor <lb/>regulis simplicibus, &amp; ex illis fiant coniugationes 16777215, mani <lb/>fe&longs;tum e&longs;t quod erunt regul&aelig; omnes h&aelig; multo plures, qu&agrave;m con&shy;<lb/>tineantur in omnibus libris Gr&aelig;corum, &amp; Arabum, &amp; Latino&shy;<lb/>rum, qui extant. </s>
           <s id="id003235">Et tamen per&longs;picuum e&longs;t, uigintiquatuor regulas <lb/>una pagina commodi&longs;sim&egrave; contineri. </s>           <s id="id003235">Et tamen per&longs;picuum e&longs;t, uigintiquatuor regulas <lb/>una pagina commodi&longs;sim&egrave; contineri. </s>
           <s id="id003236">Et hoc ali&acirc;s docui, quan&shy;<lb/>qu&agrave;m credam me erra&longs;&longs;e in &longs;upputatione, nam locum inuenire non <lb/>potui. </s>           <s id="id003236">Et hoc ali&acirc;s docui, quan&shy;<lb/>qu&agrave;m credam me erra&longs;&longs;e in &longs;upputatione, nam locum inuenire non <lb/>potui. </s>
           <s id="id003237">Vnum e&longs;t id certum, qu&ograve;d h&aelig;c ratio qu&agrave;m nunc explicabo, <lb/>e&longs;t uera &amp; demon&longs;tratiua, &amp; facillima.</s>           <s id="id003237">Vnum e&longs;t id certum, qu&ograve;d h&aelig;c ratio qu&agrave;m nunc explicabo, <lb/>e&longs;t uera &amp; demon&longs;tratiua, &amp; facillima.</s>
Line 9438 
Line 9393 
           <s id="id003239">Et ide&ograve; inueni hanc, qu&aelig; &lpar;ut <lb/>dixi&rpar; facillima e&longs;t: adde numero propo&longs;ito monadem, in de confla&shy;<lb/>ri inuenias numerum &agrave; monade in eodem ordine, &amp; ab eo detra&shy;<lb/>cta monade habes numerum coniugationum. </s>           <s id="id003239">Et ide&ograve; inueni hanc, qu&aelig; &lpar;ut <lb/>dixi&rpar; facillima e&longs;t: adde numero propo&longs;ito monadem, in de confla&shy;<lb/>ri inuenias numerum &agrave; monade in eodem ordine, &amp; ab eo detra&shy;<lb/>cta monade habes numerum coniugationum. </s>
           <s id="id003240">Exemplum, &longs;i &longs;int <lb/>10 adde 1 fit 11. Vndecimus ergo numerus in proportione dupla <lb/>e&longs;t 1024, detrahe 1 &amp; relinquantur 1023 numerus coniugationum, <lb/>ut in priore &longs;upputatione. </s>           <s id="id003240">Exemplum, &longs;i &longs;int <lb/>10 adde 1 fit 11. Vndecimus ergo numerus in proportione dupla <lb/>e&longs;t 1024, detrahe 1 &amp; relinquantur 1023 numerus coniugationum, <lb/>ut in priore &longs;upputatione. </s>
           <s id="id003241">Item &longs;i &longs;int 11 numeri adde 1 fit 12, duo de&shy;<lb/>cimus ergo numerus in proportione dupla e&longs;t 2048, detrahe 1 re&shy;<lb/>lin quuntur 2047, coniugationes 11, ut prius in &longs;upr&agrave; &longs;cripto exem&shy;<lb/>plo. </s>           <s id="id003241">Item &longs;i &longs;int 11 numeri adde 1 fit 12, duo de&shy;<lb/>cimus ergo numerus in proportione dupla e&longs;t 2048, detrahe 1 re&shy;<lb/>lin quuntur 2047, coniugationes 11, ut prius in &longs;upr&agrave; &longs;cripto exem&shy;<lb/>plo. </s>
           <s id="id003242">Et ita pro uiginti quatuor regulis adde 1 fit 25, uige&longs;imus quin&shy;<lb/>cus igitur numerus in ordine dupl&aelig; proportionis &agrave; monade e&longs;t <lb/>16777216, ergo detracta monade relin quitur numerus &lpar;ut dixi&rpar; re&shy;<lb/>gularum &amp; coniugationum uigintiquatuor regularum, qu&aelig; ta&shy;<lb/>men non &longs;int contrari&aelig; inuicem: nam tunc e&longs;&longs;ent pauciores. </s>           <s id="id003242">Et ita pro uiginti quatuor regulis adde 1 fit 25, uige&longs;imus quin&shy;<lb/>tus igitur numerus in ordine dupl&aelig; proportionis &agrave; monade e&longs;t <lb/>16777216, ergo detracta monade relinquitur numerus &lpar;ut dixi&rpar; re&shy;<lb/>gularum &amp; coniugationum uiginti quatuor regularum, qu&aelig; ta&shy;<lb/>men non &longs;int contrari&aelig; inuicem: nam tunc e&longs;&longs;ent pauciores. </s>
           <s id="id003243">Et <lb/>quia in i&longs;tis numeris duplicandis po&longs;&longs;es facile incidere in errorem, <lb/>diuide ultimum per 16, &amp; &longs;i nihil &longs;upere&longs;t, rect&egrave; proce&longs;sit opus: &longs;in            <s id="id003243">Et <lb/>quia in i&longs;tis numeris duplicandis po&longs;&longs;es facile incidere in errorem, <lb/>diuide ultimum per 16, &amp; &longs;i nihil &longs;upere&longs;t, rect&egrave; proce&longs;sit opus: &longs;in
  
  
Line 9935 
Line 9890 
           <s id="id003414">Duc ergo, ut ex&shy;<lb/>plores ueritatem, 6 in 9 fit 54, duc 2 in 1 fit 2, iunge fit 56 <lb/>diuide per 7 exit 8 perfectio qu&aelig;&longs;ita.</s>           <s id="id003414">Duc ergo, ut ex&shy;<lb/>plores ueritatem, 6 in 9 fit 54, duc 2 in 1 fit 2, iunge fit 56 <lb/>diuide per 7 exit 8 perfectio qu&aelig;&longs;ita.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id003415">Per idem intelliges detractionem ex ma&longs;&longs;a argenti perfectionis <lb/>7, detraxi quartam partem perfectionis 10, uolo &longs;cire do drantem            <s id="id003415">Per idem intelliges detractionem ex ma&longs;&longs;a argenti perfectionis <lb/>7, detraxi quartam partem perfectionis 10, uolo &longs;cire dodrantem <pb pagenum="200" xlink:href="015/01/219.jpg"/>
  
 <pb pagenum="200" xlink:href="015/01/219.jpg"/> 
  
 qualis relinquatur perfectionis, duc quadrantem in 10 fit 30, duc 12 <lb/>in 7 fit 84, detrahe 30 ex 84, relinquitur 54, divide 54 per 9, re&longs;idu&shy;<lb/>um 12 &amp; 3, exit 6 perfectio re&longs;idui.</s> qualis relinquatur perfectionis, duc quadrantem in 10 fit 30, duc 12 <lb/>in 7 fit 84, detrahe 30 ex 84, relinquitur 54, divide 54 per 9, re&longs;idu&shy;<lb/>um 12 &amp; 3, exit 6 perfectio re&longs;idui.</s>
           <lb/>           <lb/>
Line 9963 
Line 9916 
           <s id="id003424"><margin.target id="marg906"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>           <s id="id003424"><margin.target id="marg906"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id003425">Sint du&aelig; quanitates a b &amp; k l, &amp; ab&longs;ci&longs;&longs;&aelig; du&aelig; partes &longs;imiles ex <lb/>utragque b c &amp; l m, &amp; &longs;it propo&longs;ita aliqua proportio, qu&aelig; &longs;it h, &amp; <lb/>&longs;umatur portio b d ip&longs;ius b c, &longs;ecundum proportionem h, &amp; &longs;i&shy;<lb/>           <s id="id003425">Sint du&aelig; quanitates a b &amp; k l, &amp; ab&longs;ci&longs;&longs;&aelig; du&aelig; partes &longs;imiles ex <lb/>utraque b c &amp; l m, &amp; &longs;it propo&longs;ita aliqua proportio, qu&aelig; &longs;it h, &amp; <lb/>&longs;umatur portio b d ip&longs;ius b c, &longs;ecundum proportionem h, &amp; &longs;i&shy;<lb/>
  
  
 <pb pagenum="201" xlink:href="015/01/220.jpg"/>militer l n ip&longs;ius l m, iuxta pro&shy;<lb/><figure id="id.015.01.220.1.jpg" xlink:href="015/01/220/1.jpg"/><lb/>portionem h, &longs;umatur rur&longs;us <lb/><arrow.to.target n="marg626"/><lb/>de ip&longs;ius a b pars &longs;ecundum h, <lb/><arrow.to.target n="marg627"/><lb/>&amp; n o ip&longs;ius k l, &longs;ecundum ean <lb/>dem proportionem. </s> <pb pagenum="201" xlink:href="015/01/220.jpg"/>militer l n ip&longs;ius l m, iuxta pro&shy;<lb/><figure id="id.015.01.220.1.jpg" xlink:href="015/01/220/1.jpg"/><lb/>portionem h, &longs;umatur rur&longs;us <lb/><arrow.to.target n="marg626"/><lb/>de ip&longs;ius a b pars &longs;ecundum h, <lb/><arrow.to.target n="marg627"/><lb/>&amp; n o ip&longs;ius k l, &longs;ecundum ean <lb/>dem proportionem. </s>
Line 10130 
Line 10083 
  
  
 <pb pagenum="204" xlink:href="015/01/223.jpg"/>portionem b e ad c k data e&longs;t, &amp; c f ad e d, ut b c ad b a, erit ut a c ad <lb/>l e contineat a b ad b k, ut f e ad e l, c b ad b k, &longs;ed a b ad a d, ut d c ad <lb/>d h, igitur a b ad b d, ut d e ad c h. </s> <pb pagenum="204" xlink:href="015/01/223.jpg"/>portionem b e ad c k data e&longs;t, &amp; c f ad e d, ut b c ad b a, erit ut a c ad <lb/>l e contineat a b ad b k, ut f e ad e l, c b ad b k, &longs;ed a b ad a d, ut d c ad <lb/>d h, igitur a b ad b d, ut d e ad c h. </s>
           <s id="id003485">Sunt ergo du&aelig; quantitates a b &amp; <lb/>d c, qu&aelig; eandem habent compo&longs;itam proportionem ad g k &amp; k b, <lb/>&amp; h l &amp; l e, quare per pr&aelig;cedentem proportionis h l ad l e, ad pro&shy;<lb/>portinem g k ad k b, ut h l detracto prouentu d e, diui&longs;i per propor<lb/>tionem ad d e ad proportionem g k, detracto prouentu a b, diui&longs;i <lb/>per eandem proportionem ad ip&longs;um a b. </s>           <s id="id003485">Sunt ergo du&aelig; quantitates a b &amp; <lb/>d c, qu&aelig; eandem habent compo&longs;itam proportionem ad g k &amp; k b, <lb/>&amp; h l &amp; l e, quare per pr&aelig;cedentem proportionis h l ad l e, ad pro<lb/>portionem g k ad k b, ut h l detracto prouentu d e, diui&longs;i per propor<lb/>tionem ad d e ad proportionem g k, detracto prouentu a b, diui&longs;i <lb/>per eandem proportionem ad ip&longs;um a b. </s>
           <s id="id003486">Si igitur nota e&longs;t l e &amp; h l, <lb/>erit nota proportio re&longs;idui h l detracto prouentu d e diui&longs;i per pro&shy;<lb/>portionem, quare nota detractio g k detracto prouentu a b diui&longs;i <lb/>per eandem proportionem ad a b. </s>           <s id="id003486">Si igitur nota e&longs;t l e &amp; h l, <lb/>erit nota proportio re&longs;idui h l detracto prouentu d e diui&longs;i per pro&shy;<lb/>portionem, quare nota detractio g k detracto prouentu a b diui&longs;i <lb/>per eandem proportionem ad a b. </s>
           <s id="id003487">E&longs;t autem a b nota, &amp; propor&shy;<lb/>tio nota, &amp; ideo prouentus, &amp; cum &longs;it proportio nota, erit ergo <lb/>re&longs;iduum notum, cui addito prouentu fit tota g k nota, quod fuit <lb/>demon&longs;trandum.</s>           <s id="id003487">E&longs;t autem a b nota, &amp; propor&shy;<lb/>tio nota, &amp; ideo prouentus, &amp; cum &longs;it proportio nota, erit ergo <lb/>re&longs;iduum notum, cui addito prouentu fit tota g k nota, quod fuit <lb/>demon&longs;trandum.</s>
         </p>         </p>
Line 10627 
Line 10580 
           <s id="id003546">Vt con&longs;tet iam in natura animalium <lb/>&amp; in genere caloris habentis magnum motum, &amp; &longs;ub&longs;tantiam te&shy;<lb/>nuem hoc inueniri po&longs;&longs;e, ut excludamus plantas de <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> uita lon&shy;<lb/>gi&longs;sima &longs;atis con&longs;tat, &longs;ed quia caret motu euidenti calor in illis, &amp; <lb/>&longs;ub&longs;tantia e&longs;t cra&longs;&longs;a animalium comparatione, non laboro. </s>           <s id="id003546">Vt con&longs;tet iam in natura animalium <lb/>&amp; in genere caloris habentis magnum motum, &amp; &longs;ub&longs;tantiam te&shy;<lb/>nuem hoc inueniri po&longs;&longs;e, ut excludamus plantas de <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> uita lon&shy;<lb/>gi&longs;sima &longs;atis con&longs;tat, &longs;ed quia caret motu euidenti calor in illis, &amp; <lb/>&longs;ub&longs;tantia e&longs;t cra&longs;&longs;a animalium comparatione, non laboro. </s>
           <s id="id003547">At de <lb/>elephanto omnes confitentur qu&ograve;d &longs;it omnium ingenio &longs;i&longs;simum, <lb/>ade&ograve; ut multi homines illo indu&longs;tria &amp; cognitione inferiores e&longs;&longs;e <lb/>uideantur. </s>           <s id="id003547">At de <lb/>elephanto omnes confitentur qu&ograve;d &longs;it omnium ingenio &longs;i&longs;simum, <lb/>ade&ograve; ut multi homines illo indu&longs;tria &amp; cognitione inferiores e&longs;&longs;e <lb/>uideantur. </s>
           <s id="id003548">Neque etiam ueri&longs;imile e&longs;t quod natura hominem fecerit <lb/>hac in parte illo inferiorem, pr&aelig;&longs;ertim cum de nullo alio animali <lb/>apud Ari&longs;totelem dubium &longs;it, &amp; ubi modo aliquod dubium e&longs;&longs;et <lb/>propter querelam Theophra&longs;ti, &amp; illud quod &longs;olet pr&aelig;dicari de <lb/>ceruis, tanto magis ueri&longs;imile e&longs;t indignum fui&longs;&longs;e hominem conce&shy;<lb/>dere tot animalibus in diuturnitate uit&aelig;. </s>           <s id="id003548">Neque etiam ueri&longs;imile e&longs;t quod natura hominem fecerit <lb/>hac in parte illo inferiorem, pr&aelig;&longs;ertim cum de nullo alio animali <lb/>apud Ari&longs;totelem dubium &longs;it, &amp; ubi modo aliquod dubium e&longs;&longs;et <lb/>propter querelam Theophra&longs;ti, &amp; illud quod &longs;olet pr&aelig;dicari de <lb/>ceruis, tanto magis ueri&longs;imile e&longs;t indignum fui&longs;&longs;e hominem conce&shy;<lb/>dere tot animalibus in diuturnitate uit&aelig;. </s>
           <s id="id003549">Quam obrem cum h&aelig;c <lb/>tractatio ad libros de tuenda Sanitate &longs;pectaret, homines ad eos re&shy;<lb/>leego, nam ob id illos con&longs;crip&longs;i qu&ograve;d uiderem Galenum nec hoc            <s id="id003549">Quam ob rem cum h&aelig;c <lb/>tractatio ad libros de tuenda Sanitate &longs;pectaret, homines ad eos re&shy;<lb/>lego, nam ob id illos con&longs;crip&longs;i qu&ograve;d uiderem Galenum nec hoc <pb pagenum="210" xlink:href="015/01/229.jpg"/>uidi&longs;&longs;e nec multa alia, &longs;ed eorum loco longas &amp; inutiles di&longs;putatio&shy;<lb/>nes inter&longs;erui&longs;&longs;e. </s>
  
  
 <pb pagenum="210" xlink:href="015/01/229.jpg"/>uidi&longs;&longs;e nec multa alia, &longs;ed eorum loco longas &amp; inutiles di&longs;putatio&shy;<lb/>nes inter&longs;erui&longs;&longs;e. </s> 
           <s id="id003550">Ver&ugrave;m etiam, quoniam eam tractationem diuul&shy;<lb/>&longs;it, ut alia cogamus qu&aelig;rere in libris de Alimentis, alia, de cibis bo&shy;<lb/>ni &amp; mali &longs;ucci: tum uer&ograve; &amp; tractatio ip&longs;a eduliorum e&longs;t imperfe&shy;<lb/>cta, &amp; multa etiam deficiunt circa genera: in quo e&longs;t ex cu&longs;andus ob <lb/>uarietatem regionis &amp; &aelig;tatis. </s>           <s id="id003550">Ver&ugrave;m etiam, quoniam eam tractationem diuul&shy;<lb/>&longs;it, ut alia cogamus qu&aelig;rere in libris de Alimentis, alia, de cibis bo&shy;<lb/>ni &amp; mali &longs;ucci: tum uer&ograve; &amp; tractatio ip&longs;a eduliorum e&longs;t imperfe&shy;<lb/>cta, &amp; multa etiam deficiunt circa genera: in quo e&longs;t ex cu&longs;andus ob <lb/>uarietatem regionis &amp; &aelig;tatis. </s>
           <s id="id003551">Dee&longs;t pr&aelig;terea maxima pars, qu&aelig; <lb/>nec ibi nec alibi habetur, &longs;cilieet, de ciborum pr&aelig;paratione. </s>           <s id="id003551">Dee&longs;t pr&aelig;terea maxima pars, qu&aelig; <lb/>nec ibi nec alibi habetur, &longs;cilicet, de ciborum pr&aelig;paratione. </s>
           <s id="id003552">Quod <lb/>etiam h&aelig;c latuerint tot pr&aelig;claros uiros, quid mirum? </s>           <s id="id003552">Quod <lb/>etiam h&aelig;c latuerint tot pr&aelig;claros uiros, quid mirum? </s>
           <s id="id003553">cum Hippo&shy;<lb/>crates uixerit &longs;eculo illo agre&longs;ti, in quo non e&longs;t mirandum, quod ali <lb/>quid, pauca qu&aelig;dam &amp; ab&longs;tru&longs;a omi&longs;erit, &longs;ed quod tam multa tam <lb/>bene inuenerit, ut fuerit, &longs;icut de Pindaro dicitur, im&ograve; long&egrave; uerius <lb/>quam de Pindaro inimitabilis. </s>           <s id="id003553">cum Hippo&shy;<lb/>crates uixerit &longs;eculo illo agre&longs;ti, in quo non e&longs;t mirandum, quod ali <lb/>quid, pauca qu&aelig;dam &amp; ab&longs;tru&longs;a omi&longs;erit, &longs;ed quod tam multa tam <lb/>bene inuenerit, ut fuerit, &longs;icut de Pindaro dicitur, im&ograve; long&egrave; uerius <lb/>quam de Pindaro inimitabilis. </s>
           <s id="id003554">De Galeno quid mirum, qui non <lb/>ni&longs;i ueterum &longs;cripta collegit, atque utinam <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> bene. </s>           <s id="id003554">De Galeno quid mirum, qui non <lb/>ni&longs;i ueterum &longs;cripta collegit, atque utinam <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> bene. </s>
Line 10684 
Line 10634 
           <s id="id003582"><expan abbr="Declarat&utilde;">Declaratum</expan> e&longs;t. </s>           <s id="id003582"><expan abbr="Declarat&utilde;">Declaratum</expan> e&longs;t. </s>
           <s id="id003583">n. </s>           <s id="id003583">n. </s>
           <s id="id003584">&longs;uperius quod unus motus in <lb/><expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> mobili <expan abbr="ali&utilde;">alium</expan> impedit &amp; retardat. </s>           <s id="id003584">&longs;uperius quod unus motus in <lb/><expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> mobili <expan abbr="ali&utilde;">alium</expan> impedit &amp; retardat. </s>
           <s id="id003585">Cum ergo h k &longs;it in &longs;pacio a b <lb/>l m &amp; aqua <expan abbr="rapia&ttilde;">rapiatur</expan> motu, dico ad d e mouebit ad d e, &amp; motu dico <lb/>qui uidetur circularis, nam mouetur motu eius &agrave; quo <expan abbr="&longs;u&longs;tine&ttilde;">&longs;u&longs;tinetur</expan>. </s>           <s id="id003585">Cum ergo h k &longs;it in &longs;patio a b <lb/>l m &amp; aqua <expan abbr="rapia&ttilde;">rapiatur</expan> motu, dico ad d e mouebit ad d e, &amp; motu dico <lb/>qui uidetur circularis, nam mouetur motu eius &agrave; quo <expan abbr="&longs;u&longs;tine&ttilde;">&longs;u&longs;tinetur</expan>. </s>
           <s id="id003586">Mo&shy;<lb/>uetur etiam ad d e, quoniam pars illa e&longs;t humilior, nam &longs;emper de&shy;<lb/>&longs;cendit, omne <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> quod mouetur partim e&longs;t in termino, &agrave; quo, par&shy;<lb/>tim ad quem, ideo partim iam aqua illa cum de&longs;cendat humilior e&longs;t <lb/>locus, igitur nauis ad <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> locum feretur. </s>           <s id="id003586">Mo&shy;<lb/>uetur etiam ad d e, quoniam pars illa e&longs;t humilior, nam &longs;emper de&shy;<lb/>&longs;cendit, omne <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> quod mouetur partim e&longs;t in termino, &agrave; quo, par&shy;<lb/>tim ad quem, ideo partim iam aqua illa cum de&longs;cendat humilior e&longs;t <lb/>locus, igitur nauis ad <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> locum feretur. </s>
           <s id="id003587">Tertio, quia latus k impelli <lb/>tur, in maiore circulo, ideo maiore impetu <lb/><figure id="id.015.01.231.1.jpg" xlink:href="015/01/231/1.jpg"/><lb/>qu&agrave;m h, quare <expan abbr="de&longs;c&etilde;det">de&longs;cendet</expan> &amp; circulo mouebi&shy;<lb/>tur, <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> &longs;i h quie&longs;ceret <expan abbr="pal&atilde;">palam</expan> e&longs;t, &qring;d nauis circu <lb/>lariter <expan abbr="mouere&ttilde;">moueretur</expan>, &longs;ed h fungitur uice <expan abbr="quie&longs;c&etilde;&shy;tis">quie&longs;cen&shy;<lb/>tis</expan>, quia tardius <expan abbr="moue&ttilde;">mouetur</expan> <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> k, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> k moue&shy;<lb/>bitur ad d e &amp; motu circulari aut participe <lb/>eius. </s>           <s id="id003587">Tertio, quia latus k impelli <lb/>tur, in maiore circulo, ideo maiore impetu <lb/><figure id="id.015.01.231.1.jpg" xlink:href="015/01/231/1.jpg"/><lb/>qu&agrave;m h, quare <expan abbr="de&longs;c&etilde;det">de&longs;cendet</expan> &amp; circulo mouebi&shy;<lb/>tur, <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> &longs;i h quie&longs;ceret <expan abbr="pal&atilde;">palam</expan> e&longs;t, &qring;d nauis circu <lb/>lariter <expan abbr="mouere&ttilde;">moueretur</expan>, &longs;ed h fungitur uice <expan abbr="quie&longs;c&etilde;&shy;tis">quie&longs;cen&shy;<lb/>tis</expan>, quia tardius <expan abbr="moue&ttilde;">mouetur</expan> <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> k, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> k moue&shy;<lb/>bitur ad d e &amp; motu circulari aut participe <lb/>eius. </s>
           <s id="id003588">Quarta cau&longs;a e&longs;t, quoniam h cupit <expan abbr="de&shy;&longs;c&etilde;dere">de&shy;<lb/>&longs;cendere</expan>, ut graue. </s>           <s id="id003588">Quarta cau&longs;a e&longs;t, quoniam h cupit <expan abbr="de&shy;&longs;c&etilde;dere">de&shy;<lb/>&longs;cendere</expan>, ut graue. </s>
           <s id="id003589">ergo ferri, ubi minus impe <lb/>diatur &agrave; motu <expan abbr="uiol&etilde;to">uiolento</expan>, at minus <expan abbr="impedi&ttilde;">impeditur</expan> in <lb/>circulo, de qua a b, qa a b <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> maioris &longs;it ambitus a qua in co ulterius <lb/><expan abbr="fer&ttilde;">fertur</expan> <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> in d e, ob h&aelig;c <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> &amp; in mari &amp; fluminibus ac lacubus <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> na <lb/>ues fuerint in ambitu uorticis <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> <expan abbr="rapiun&ttilde;">rapiuntur</expan> ad <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan>, &amp; circulari motu: <lb/>isque motus e&longs;t <expan abbr="indici&utilde;">indicium</expan> &longs;ubmer&longs;ionis, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> indicat <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan>, ibi prop&egrave; <lb/><expan abbr="de&longs;c&etilde;dere">de&longs;cendere</expan> rect&agrave; uer&longs;us <expan abbr="c&etilde;tr&utilde;">centrum</expan>, &amp; ob id <expan abbr="prud&etilde;tes">prudentes</expan> naut&etail; magna ui uen <lb/>toru &amp; <expan abbr="remor&utilde;">remorum</expan> &longs;&etail;pe <expan abbr="&longs;eru&atilde;t">&longs;eruant</expan> &longs;e, pr&etail;o <expan abbr="ccup&atilde;tes">ccupantes</expan> <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <expan abbr="elic&utilde;">elicum</expan> recto motu. <lb/></s>           <s id="id003589">ergo ferri, ubi minus impe<lb/>diatur &agrave; motu <expan abbr="uiol&etilde;to">uiolento</expan>, at minus <expan abbr="impedi&ttilde;">impeditur</expan> in <lb/>circulo, de qua a b, qua a b <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> maioris &longs;it ambitus a qua in co ulterius <lb/><expan abbr="fer&ttilde;">fertur</expan> <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> in d e, ob h&aelig;c <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> &amp; in mari &amp; fluminibus ac lacubus <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> na<lb/>ues fuerint in ambitu uorticis <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> <expan abbr="rapiun&ttilde;">rapiuntur</expan> ad <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan>, &amp; circulari motu: <lb/>isque motus e&longs;t <expan abbr="indici&utilde;">indicium</expan> &longs;ubmer&longs;ionis, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> indicat <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan>, ibi prop&egrave; <lb/><expan abbr="de&longs;c&etilde;dere">de&longs;cendere</expan> rect&agrave; uer&longs;us <expan abbr="c&etilde;tr&utilde;">centrum</expan>, &amp; ob id <expan abbr="prud&etilde;tes">prudentes</expan> naut&etail; magna ui uen<lb/>toru &amp; <expan abbr="remor&utilde;">remorum</expan> &longs;&etail;pe <expan abbr="&longs;eru&atilde;t">&longs;eruant</expan> &longs;e, pr&etail;o<expan abbr="ccup&atilde;tes">ccupantes</expan> <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <expan abbr="elic&utilde;">elicum</expan> recto motu. <lb/></s>
           <s id="id003590">Cur <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> aqua <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> e&longs;t in a, non potius <expan abbr="fera&ttilde;">feratur</expan> per obliquam lineam ad d <lb/>uel g, &lt;08&gt; ad e uel c inde ex illis ad d uel g, pr&aelig;&longs;ertim <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ad&longs;it breuior            <s id="id003590">Cur <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> aqua <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> e&longs;t in a, non potius <expan abbr="fera&ttilde;">feratur</expan> per obliquam lineam ad d <lb/>uel g, &lt;08&gt; ad e uel c inde ex illis ad d uel g, pr&aelig;&longs;ertim <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ad&longs;it breuior
  
  
 <pb pagenum="213" xlink:href="015/01/232.jpg"/>a e &amp; e d et a g breuior a e et c &lpar;ut docet Euclides&rpar; cau&longs;a e&longs;t quia aqua <lb/>qu&aelig; de&longs;cendit per e d &amp; c g maiore impetu de&longs;cendit qu&agrave;m per ad <lb/>uel a g ut demon&longs;tratum e&longs;t, ergo non poterit qu&aelig; e&longs;t in e d uel e g <lb/>loco dimoueri, nec cedere aqu&aelig; per obliquam lineam de&longs;cendenti.</s> <pb pagenum="213" xlink:href="015/01/232.jpg"/>a e &amp; e d et a g breuior a e et c &lpar;ut docet Euclides&rpar; cau&longs;a e&longs;t quia aqua <lb/>qu&aelig; de&longs;cendit per e d &amp; c g maiore impetu de&longs;cendit qu&agrave;m per ad <lb/>uel a g ut demon&longs;tratum e&longs;t, ergo non poterit qu&aelig; e&longs;t in e d uel e g <lb/>loco dimoueri, nec cedere aqu&aelig; per obliquam lineam de&longs;cendenti.</s>
Line 10713 
Line 10663 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id003598">Sed cur rur&longs;us contractiora dum &longs;unt crura, homo facilius exur&shy;<lb/>git? </s>           <s id="id003598">Sed cur rur&longs;us contractiora dum &longs;unt crura, homo facilius exur&shy;<lb/>git? </s>
           <s id="id003599">Proponantur c f contracta ad perpendiculum, &amp; in clinetur b a <lb/>in o ut fiant b o &amp; f e equidi&longs;tantes, ita enim commodius &longs;urgimus: <lb/>nec aliter qui &longs;unt imbecilliores: quia ergo b e&longs;t in directo f, ideo <lb/>mu&longs;culi femoris inferiores ob crus, &amp; &longs;uperiores ob pectus &longs;unt <lb/>magis ten&longs;i &amp; anteriores cruris itidem, ideo maiore ui trahunt par <lb/>ticulam. </s>           <s id="id003599">Proponantur c f contracta ad perpendiculum, &amp; inclinetur b a <lb/>in o ut fiant b o &amp; f e aequidi&longs;tantes, ita enim commodius &longs;urgimus: <lb/>nec aliter qui &longs;unt imbecilliores: quia ergo b e&longs;t in directo f, ideo <lb/>mu&longs;culi femoris inferiores ob crus, &amp; &longs;uperiores ob pectus &longs;unt <lb/>magis ten&longs;i &amp; anteriores cruris itidem, ideo maiore ui trahunt par<lb/>ticulam. </s>
           <s id="id003600">Vnde manente fixo f &amp; capite etiam &amp; pectore grauitate <lb/>&longs;ua adiuuantibus, facilius homo exurgit quam ad latos angulos <lb/>cum contractio, ut dixi, mu&longs;culorum et inclinatio partium &longs;uperio&shy;<lb/>rum fiat maior.</s>           <s id="id003600">Vnde manente fixo f &amp; capite etiam &amp; pectore grauitate <lb/>&longs;ua adiuuantibus, facilius homo exurgit quam ad latos angulos <lb/>cum contractio, ut dixi, mu&longs;culorum et inclinatio partium &longs;uperio&shy;<lb/>rum fiat maior.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id003601">Rur&longs;us pro prima parte problematis, dico qu&ograve;d quanto altior <lb/>e&longs;t b f tanto facilius exurgit, nam &longs;upponatur angu&shy;<lb/><figure id="id.015.01.232.2.jpg" xlink:href="015/01/232/2.jpg"/><lb/>lus reflixionis a h e &aelig;qualis a h c, &amp; b c k &aelig;qualis h k f, <lb/>igitur cum b f &longs;it breuior b f, erit h k breuior b c &amp; f k, <lb/>f c. quare b c femur, &amp; f c crus erunt uiolentius exten&shy;<lb/>&longs;a qu&agrave;m in &longs;itu h k, k f ergo, mu&longs;culi fa cilius erigent <lb/>&longs;edentem altiore loco qu&agrave;m humiliore, quod erat de&shy;<lb/>mon&longs;trandum.</s>           <s id="id003601">Rur&longs;us pro prima parte problematis, dico qu&ograve;d quanto altior <lb/>e&longs;t b f tanto facilius exurgit, nam &longs;upponatur angu&shy;<lb/><figure id="id.015.01.232.2.jpg" xlink:href="015/01/232/2.jpg"/><lb/>lus reflexionis a h e &aelig;qualis a h c, &amp; b c k &aelig;qualis h k f, <lb/>igitur cum b f &longs;it breuior b f, erit h k breuior b c &amp; f k, <lb/>f c. quare b c femur, &amp; f c crus erunt uiolentius exten&shy;<lb/>&longs;a qu&agrave;m in &longs;itu h k, k f ergo, mu&longs;culi facilius erigent <lb/>&longs;edentem altiore loco qu&agrave;m humiliore, quod erat de&shy;<lb/>mon&longs;trandum.</s>
         </p>         </p>
         <pb pagenum="214" xlink:href="015/01/233.jpg"/>         <pb pagenum="214" xlink:href="015/01/233.jpg"/>
         <p type="main">         <p type="main">
Line 10853 
Line 10803 
           <s id="id003651"><margin.target id="marg672"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>           <s id="id003651"><margin.target id="marg672"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id003652">Sint pondera b minus, c maius, &amp; ducatur aggre&shy;<lb/><figure id="id.015.01.235.2.jpg" xlink:href="015/01/235/2.jpg"/><lb/>gatum ex a uiribus &amp; b minore pondere in e, &amp; ei <lb/>addatur quadratum dimidij a, dico quod radix &longs;eu&shy;<lb/>latus huius detracto dimidio a e&longs;t pondus auxiliare <lb/>&aelig;quale, &longs;it productum a b in e &longs;uperficies &amp; quadra&shy;<lb/>tum dimidij a &longs;it e, ita quod tota d e &longs;it &longs;uperficies <lb/>quadrata, cuius latus &longs;it f g: f h autem dimidium a di&shy;<lb/>co h g e&longs;&longs;e pondus auxiliare &aelig;quale. </s>           <s id="id003652">Sint pondera b minus, c maius, &amp; ducatur aggre&shy;<lb/><figure id="id.015.01.235.2.jpg" xlink:href="015/01/235/2.jpg"/><lb/>gatum ex a uiribus &amp; b minore pondere in e, &amp; ei <lb/>addatur quadratum dimidij a, dico quod radix &longs;eu <lb/>latus huius detracto dimidio a e&longs;t pondus auxiliare <lb/>&aelig;quale, &longs;it productum a b in e &longs;uperficies &amp; quadra&shy;<lb/>tum dimidij a &longs;it e, ita quod tota d e &longs;it &longs;uperficies <lb/>quadrata, cuius latus &longs;it f g: f h autem dimidium a di&shy;<lb/>co h g e&longs;&longs;e pondus auxiliare &aelig;quale. </s>
           <s id="id003653">Quia enim f g            <s id="id003653">Quia enim f g
  
  
Line 10965 
Line 10915 
           <s id="id003693">Omitto modo de motu aucto per <lb/>uim humanam, de quo uidetur qu&aelig;rere Ari&longs;toteles, quili&shy;<lb/>bet enim a&euml;r addit &longs;uper motum iam acqui&longs;itum &amp; fit hoc <lb/>argumentum centies ac millies maius, quoniam m e&longs;t qui <lb/>diuidit, pondus autem non ponetrat. </s>           <s id="id003693">Omitto modo de motu aucto per <lb/>uim humanam, de quo uidetur qu&aelig;rere Ari&longs;toteles, quili&shy;<lb/>bet enim a&euml;r addit &longs;uper motum iam acqui&longs;itum &amp; fit hoc <lb/>argumentum centies ac millies maius, quoniam m e&longs;t qui <lb/>diuidit, pondus autem non ponetrat. </s>
           <s id="id003694">Sicut ergo cuneus <lb/>magis diuidit lignum quam claua, ita quod mouetur &longs;ine <lb/>proportione &lpar;ut ita dicam&rpar; non &longs;olum ob <expan abbr="impet&utilde;">impetum</expan> nece&longs;&longs;e <lb/>e&longs;t ut uehementer diuidat lignum aut lapidem &longs;ubiectum, <lb/>&amp; non in proportione di&longs;tanti&etail;. </s>           <s id="id003694">Sicut ergo cuneus <lb/>magis diuidit lignum quam claua, ita quod mouetur &longs;ine <lb/>proportione &lpar;ut ita dicam&rpar; non &longs;olum ob <expan abbr="impet&utilde;">impetum</expan> nece&longs;&longs;e <lb/>e&longs;t ut uehementer diuidat lignum aut lapidem &longs;ubiectum, <lb/>&amp; non in proportione di&longs;tanti&etail;. </s>
           <s id="id003695">Sicut &longs;i pondus in forma <lb/>&longs;ecuris, &amp; ip&longs;a &longs;ecuris diuidit longe magis ligna quam cla&shy;<lb/>uis maioris ponderis &amp; maiore ui de&longs;cendens: ita pondus motum <lb/>quam immotum. </s>           <s id="id003695">Sicut &longs;i pondus in forma <lb/>&longs;ecuris, &amp; ip&longs;a &longs;ecuris diuidit longe magis ligna quam cla&shy;<lb/>uis maioris ponderis &amp; maiore ui de&longs;cendens: ita pondus motum <lb/>quam immotum. </s>
           <s id="id003696">Hoc ade&ograve; per&longs;picuam habet cau&longs;&longs;am, ut quanto <lb/>plura uerba addererentur, eo redderetur res difficilior. </s>           <s id="id003696">Hoc ade&ograve; per&longs;picuam habet cau&longs;&longs;am, ut quanto <lb/>plura uerba adderentur, eo redderetur res difficilior. </s>
           <s id="id003697">Habet ergo <lb/>propriam &longs;olum grauitatem &amp; motum occultum. </s>           <s id="id003697">Habet ergo <lb/>propriam &longs;olum grauitatem &amp; motum occultum. </s>
           <s id="id003698">C&etail;terum e&longs;t ter&shy;<lb/>tium, genus <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>, cum idem pondus appen&longs;um e&longs;t, ue&shy;<lb/><figure id="id.015.01.237.2.jpg" xlink:href="015/01/237/2.jpg"/><lb/>lut f quod dico e&longs;&longs;e maius &amp; minus occultum quam &longs;i ia&shy;<lb/>ceret in plano, quoniam &longs;icut tuber &amp; cauitas in qua iacet <lb/>&longs;imul tempore &longs;unt, natura tamen tuber e&longs;t prius cauitate, <lb/>ita pondus appen&longs;um prius e&longs;t, contr&agrave; nixum uinculi na&shy;<lb/>tura &amp; quodammodo tempore, &longs;emper enim grauat, &amp; illud &longs;em&shy;<lb/>per re&longs;i&longs;tit &longs;upra illius grauitatem: Sed pondus quod e&longs;t in plano <lb/>occultam omnino habet actionem bifariamque di&longs;ting uitur a pon&shy;<lb/>dere &longs;u&longs;pen&longs;o: Primum qu&ograve;d pondus quod quie&longs;cit &amp; contra in&shy;<lb/>tendi principium &longs;imul non &longs;olum &longs;unt tempore &longs;ed etiam natu&shy;<lb/>ra. </s>           <s id="id003698">C&etail;terum e&longs;t ter&shy;<lb/>tium, genus <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>, cum idem pondus appen&longs;um e&longs;t, ue&shy;<lb/><figure id="id.015.01.237.2.jpg" xlink:href="015/01/237/2.jpg"/><lb/>lut f quod dico e&longs;&longs;e maius &amp; minus occultum quam &longs;i ia&shy;<lb/>ceret in plano, quoniam &longs;icut tuber &amp; cauitas in qua iacet <lb/>&longs;imul tempore &longs;unt, natura tamen tuber e&longs;t prius cauitate, <lb/>ita pondus appen&longs;um prius e&longs;t, contr&agrave; nixum uinculi na&shy;<lb/>tura &amp; quodammodo tempore, &longs;emper enim grauat, &amp; illud &longs;em&shy;<lb/>per re&longs;i&longs;tit &longs;upra illius grauitatem: Sed pondus quod e&longs;t in plano <lb/>occultam omnino habet actionem bifariamque di&longs;ting uitur a pon&shy;<lb/>dere &longs;u&longs;pen&longs;o: Primum qu&ograve;d pondus quod quie&longs;cit &amp; contra in&shy;<lb/>tendi principium &longs;imul non &longs;olum &longs;unt tempore &longs;ed etiam natu&shy;<lb/>ra. </s>
           <s id="id003699">Sed in appen&longs;o, ut dixi, pondus prius grauat quam uincu&shy;           <s id="id003699">Sed in appen&longs;o, ut dixi, pondus prius grauat quam uincu&shy;
Line 11028 
Line 10978 
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id003723"><arrow.to.target n="marg698"/><lb/>&longs;it dupla a c, &amp; <foreign lang="greek">a b a g</foreign> dupla, &amp; diuidantur a b a c &amp; <foreign lang="greek">a b a g</foreign> in quotuis <lb/>partes &etail;quales inuicem, nam &longs;upponitur a b &etail;qualis <foreign lang="greek">a b</foreign> &amp; a c &aelig;qua&shy;<lb/>lis <foreign lang="greek">a g</foreign>, &amp; ducantur rect&aelig; line&aelig; decu&longs;&longs;atim &amp; ad rectos angulos, &amp; <lb/><expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> id &longs;tatuantur re&longs;tes, quod decu&longs;&longs;a&shy;<lb/><figure id="id.015.01.239.1.jpg" xlink:href="015/01/239/1.jpg"/><lb/>tim po&longs;it&aelig; utiliores <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan>, omitto quod de&shy;<lb/>centius ob &longs;patiorum minorem differenti&shy;<lb/>am. </s>           <s id="id003723"><arrow.to.target n="marg698"/><lb/>&longs;it dupla a c, &amp; <foreign lang="greek">a b a g</foreign> dupla, &amp; diuidantur a b a c &amp; <foreign lang="greek">a b a g</foreign> in quotuis <lb/>partes &etail;quales inuicem, nam &longs;upponitur a b &etail;qualis <foreign lang="greek">a b</foreign> &amp; a c &aelig;qua&shy;<lb/>lis <foreign lang="greek">a g</foreign>, &amp; ducantur rect&aelig; line&aelig; decu&longs;&longs;atim &amp; ad rectos angulos, &amp; <lb/><expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> id &longs;tatuantur re&longs;tes, quod decu&longs;&longs;a&shy;<lb/><figure id="id.015.01.239.1.jpg" xlink:href="015/01/239/1.jpg"/><lb/>tim po&longs;it&aelig; utiliores <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan>, omitto quod de&shy;<lb/>centius ob &longs;patiorum minorem differenti&shy;<lb/>am. </s>
           <s id="id003724">Adducam &longs;ol&ugrave;m tres Philo&longs;ophi ratio&shy;<lb/>nes: prima, quoniam ligna non ade&ograve; facil&egrave; <lb/>finduntur nec incuruantur tran&longs;uer&longs;im tra&shy;<lb/>cta, ut recta &amp; &longs;ecundum longitudinem, Et <lb/>ide&ograve; long&egrave; plus durabit <foreign lang="greek">a b g d</foreign> <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> a b c d, <lb/>&amp; cum &longs;pondis rectoribus, &amp; ide&ograve; etiam <lb/>cum re&longs;tibus magis intentis: &amp; erit firmior <lb/>&amp; pulchrior. </s>           <s id="id003724">Adducam &longs;ol&ugrave;m tres Philo&longs;ophi ratio&shy;<lb/>nes: prima, quoniam ligna non ade&ograve; facil&egrave; <lb/>finduntur nec incuruantur tran&longs;uer&longs;im tra&shy;<lb/>cta, ut recta &amp; &longs;ecundum longitudinem, Et <lb/>ide&ograve; long&egrave; plus durabit <foreign lang="greek">a b g d</foreign> <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> a b c d, <lb/>&amp; cum &longs;pondis rectoribus, &amp; ide&ograve; etiam <lb/>cum re&longs;tibus magis intentis: &amp; erit firmior <lb/>&amp; pulchrior. </s>
           <s id="id003725">Secunda ratio e&longs;t, quod cum <lb/>re&longs;tes in &longs;ecunda con&longs;titutione &aelig;quales inuicem &longs;int, in prima qu&aelig; <lb/>&longs;ecundum latitudinem dupl&etail;, qu&etail; longiores erunt magis laxabun&shy;<lb/>tur tran&longs;uer&longs;alibus, &amp; ita turpiores &amp; incommod&aelig; breui redden&shy;<lb/>tur, &amp; in &longs;ecunda con&longs;titutione &etail;qualiter &longs;u&longs;tinebunt pondus &amp; re&shy;<lb/>uolutionem cubantis, tum ob &aelig;qualitatem longitudinis inter &longs;e, <lb/>tum ob &longs;itum &longs;imilem inter &longs;e, tum ad humanum decubitum <expan abbr="di&longs;si&shy;mil&etilde;">di&longs;si&shy;<lb/>milem</expan>, nam &lpar;ut o&longs;ten&longs;um e&longs;t&rpar; in pr&aelig;cedenti magis grauat pondus in <lb/>extremis quam in medio, &amp; magis laxantur ob id qu&aelig; &longs;unt &longs;ecun&shy;<lb/>dum eundem fitum. </s>           <s id="id003725">Secunda ratio e&longs;t, quod cum <lb/>re&longs;tes in &longs;ecunda con&longs;titutione &aelig;quales inuicem &longs;int, in prima qu&aelig; <lb/>&longs;ecundum latitudinem dupl&etail;, qu&etail; longiores erunt magis laxabun&shy;<lb/>tur tran&longs;uer&longs;alibus, &amp; ita turpiores &amp; incommod&aelig; breui redden&shy;<lb/>tur, &amp; in &longs;ecunda con&longs;titutione &etail;qualiter &longs;u&longs;tinebunt pondus &amp; re&shy;<lb/>uolutionem cubantis, tum ob &aelig;qualitatem longitudinis inter &longs;e, <lb/>tum ob &longs;itum &longs;imilem inter &longs;e, tum ad humanum decubitum <expan abbr="di&longs;si&shy;mil&etilde;">di&longs;si&shy;<lb/>milem</expan>, nam &lpar;ut o&longs;ten&longs;um e&longs;t&rpar; in pr&aelig;cedenti magis grauat pondus in <lb/>extremis quam in medio, &amp; magis laxantur ob id qu&aelig; &longs;unt &longs;ecun&shy;<lb/>dum eundem situm. </s>
           <s id="id003726">Et hanc cau&longs;&longs;am expo&longs;itores non intellexe&shy;<lb/>runt multi, multo minus tertiam, in qua faciunt demon&longs;trationem <lb/>Geometricam &amp; computantrem numeris. </s>           <s id="id003726">Et hanc cau&longs;&longs;am expo&longs;itores non intellexe&shy;<lb/>runt multi, multo minus tertiam, in qua faciunt demon&longs;trationem <lb/>Geometricam &amp; computantem numeris. </s>
           <s id="id003727">Deinde non animaduer <lb/>tunt quod in &longs;ecunda figura a&longs;&longs;umunt quinque lineas, cum in prima <lb/>tantum a&longs;&longs;ump&longs;i&longs;&longs;ent quatuor. </s>           <s id="id003727">Deinde non animaduer <lb/>tunt quod in &longs;ecunda figura a&longs;&longs;umunt quinque lineas, cum in prima <lb/>tantum a&longs;&longs;ump&longs;i&longs;&longs;ent quatuor. </s>
           <s id="id003728">Peius omnibus e&longs;t quod demon&shy;<lb/>&longs;tratio h&aelig;c cum de tran&longs;uer&longs;is ad magis tran&longs;uer&longs;as lineas &longs;it non <lb/>e&longs;t ad propo&longs;itum Ari&longs;totelis, qui in duabus primis rationibus <lb/>tran&longs;uer&longs;as comparauit his, qu&aelig; &agrave; latere ad latus &amp; &agrave; capite ad ca&shy;<lb/>put deducuntur, ita ubi trifariam decepti &longs;unt, ibi maxim&egrave; glori&shy;<lb/>antur. </s>           <s id="id003728">Peius omnibus e&longs;t quod demon&shy;<lb/>&longs;tratio h&aelig;c cum de tran&longs;uer&longs;is ad magis tran&longs;uer&longs;as lineas &longs;it non <lb/>e&longs;t ad propo&longs;itum Ari&longs;totelis, qui in duabus primis rationibus <lb/>tran&longs;uer&longs;as comparauit his, qu&aelig; &agrave; latere ad latus &amp; &agrave; capite ad ca&shy;<lb/>put deducuntur, ita ubi trifariam decepti &longs;unt, ibi maxim&egrave; glori&shy;<lb/>antur. </s>
           <s id="id003729">Mi&longs;erum nunc philo&longs;ophandi genus: uoluntque &longs;upercilium <lb/>e&longs;&longs;e loco doctrin&aelig;. </s>           <s id="id003729">Mi&longs;erum nunc philo&longs;ophandi genus: uoluntque &longs;upercilium <lb/>e&longs;&longs;e loco doctrin&aelig;. </s>
           <s id="id003730">Sint igitur line&aelig; duct&aelig; ut uides, dico omnes <lb/>pariter acceptas in prima figura, e&longs;&longs;e longiores omnibus pariter ac&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg699"/><lb/>ceptis in &longs;ecunda figura, quod intendit <expan abbr="dem&otilde;">demom</expan> &longs;trare Ari&longs;toteles. </s>           <s id="id003730">Sint igitur line&aelig; duct&aelig; ut uides, dico omnes <lb/>pariter acceptas in prima figura, e&longs;&longs;e longiores omnibus pariter ac&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg699"/><lb/>ceptis in &longs;ecunda figura, quod intendit <expan abbr="dem&otilde;">demon</expan>&longs;trare Ari&longs;toteles. </s>
           <s id="id003731">O&shy;<lb/>&longs;ten&longs;o ergo de duabus, idem &longs;uppo&longs;ito numero equali de omnibus            <s id="id003731">O&shy;<lb/>&longs;ten&longs;o ergo de duabus, idem &longs;uppo&longs;ito numero equali de omnibus
  
  
Line 11068 
Line 11018 
           <s id="id003741">Si duo circuli &longs;uper eodem centro eodem motu transferuntur, <lb/>&aelig;quale &longs;patiu m &longs;uperant.</s>           <s id="id003741">Si duo circuli &longs;uper eodem centro eodem motu transferuntur, <lb/>&aelig;quale &longs;patiu m &longs;uperant.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id003742">Sint duo circuli a b, c d &longs;uper eodem centro e qui transferantur <lb/><figure id="id.015.01.240.1.jpg" xlink:href="015/01/240/1.jpg"/><lb/><arrow.to.target n="marg705"/><lb/>&longs;uper axe per <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> c g dum re&longs;oluitur c d, <lb/>tum ergo a erit in f, quia c d contingit pla&shy;<lb/>num c g, igitur e c e&longs;t ad <expan abbr="perp&etilde;diculum">perpendiculum</expan> c g, <lb/><arrow.to.target n="marg706"/><lb/>ergo punctum a e&longs;t in f &amp; a f &aelig;qualis c g, <lb/><arrow.to.target n="marg707"/><lb/>igitur a b circulus &longs;olum reuolutus e&longs;t &longs;e&shy;<lb/>mel, &amp; tantum perambulauit &longs;pacij quan&shy;<lb/>tum e d &amp; &aelig;quali uelo citate, c&ugrave;m tamen &longs;eor&longs;um &longs;it proportio &longs;pa&shy;<lb/>tij ad <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> ut circuli ad circulum. </s>           <s id="id003742">Sint duo circuli a b, c d &longs;uper eodem centro e qui transferantur <lb/><figure id="id.015.01.240.1.jpg" xlink:href="015/01/240/1.jpg"/><lb/><arrow.to.target n="marg705"/><lb/>&longs;uper axe per <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> c g dum re&longs;oluitur c d, <lb/>tum ergo a erit in f, quia c d contingit pla&shy;<lb/>num c g, igitur e c e&longs;t ad <expan abbr="perp&etilde;diculum">perpendiculum</expan> c g, <lb/><arrow.to.target n="marg706"/><lb/>ergo punctum a e&longs;t in f &amp; a f &aelig;qualis c g, <lb/><arrow.to.target n="marg707"/><lb/>igitur a b circulus &longs;olum reuolutus e&longs;t &longs;e&shy;<lb/>mel, &amp; tantum perambulauit &longs;patij quan&shy;<lb/>tum e d &amp; &aelig;quali uelo citate, c&ugrave;m tamen &longs;eor&longs;um &longs;it proportio &longs;pa&shy;<lb/>tij ad <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> ut circuli ad circulum. </s>
           <s id="id003743">H&aelig;c e&longs;t &longs;ubtili&longs;sima <expan abbr="qu&aelig;&longs;tion&utilde;">qu&aelig;&longs;tionum</expan> <lb/><arrow.to.target n="marg708"/><lb/><expan abbr="propo&longs;itar&utilde;">propo&longs;itarum</expan> ab Ari&longs;to tele in mechanicis, quam &longs;ic quidam &longs;oluunt. <lb/></s>           <s id="id003743">H&aelig;c e&longs;t &longs;ubtili&longs;sima <expan abbr="qu&aelig;&longs;tion&utilde;">qu&aelig;&longs;tionum</expan> <lb/><arrow.to.target n="marg708"/><lb/><expan abbr="propo&longs;itar&utilde;">propo&longs;itarum</expan> ab Ari&longs;to tele in mechanicis, quam &longs;ic quidam &longs;oluunt. <lb/></s>
           <s id="id003744">Supponunt duo: <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> &longs;i quid ab aliquo mouetur nihil conferens <lb/><figure id="id.015.01.240.2.jpg" xlink:href="015/01/240/2.jpg"/><lb/>ad illum motum, <lb/>ex&longs;e ip&longs;o per tan <lb/>tum mouebitur <lb/><expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan>, per quan&shy;<lb/>tum ab illo mo&shy;<lb/>tore mouebitur: <lb/>Secundum, <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> <lb/>potentia in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <lb/>tempore diuer&longs;o <lb/>modo duo mobi <lb/>lia mouebit &etail;qua <lb/>lia, cum <expan abbr="un&utilde;">unum</expan> mo&shy;<lb/>tui a&longs;&longs;entietur aliud <expan abbr="n&otilde;">non</expan>. </s>           <s id="id003744">Supponunt duo: <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> &longs;i quid ab aliquo mouetur nihil conferens <lb/><figure id="id.015.01.240.2.jpg" xlink:href="015/01/240/2.jpg"/><lb/>ad illum motum, <lb/>ex&longs;e ip&longs;o per tan <lb/>tum mouebitur <lb/><expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan>, per quan&shy;<lb/>tum ab illo mo&shy;<lb/>tore mouebitur: <lb/>Secundum, <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> <lb/>potentia in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <lb/>tempore diuer&longs;o <lb/>modo duo mobi <lb/>lia mouebit &etail;qua <lb/>lia, cum <expan abbr="un&utilde;">unum</expan> mo&shy;<lb/>tui a&longs;&longs;entietur aliud <expan abbr="n&otilde;">non</expan>. </s>
           <s id="id003745">quod &longs;i h&aelig;c mobilia &longs;eiuncta fui&longs;&longs;ent, quod <lb/>aptitudinem haberet <expan abbr="&longs;eiunct&utilde;">&longs;eiunctum</expan> uelo cius moueretur, qu&agrave;m dum con <lb/>iunctum e&longs;t. </s>           <s id="id003745">quod &longs;i h&aelig;c mobilia &longs;eiuncta fui&longs;&longs;ent, quod <lb/>aptitudinem haberet <expan abbr="&longs;eiunct&utilde;">&longs;eiunctum</expan> uelo cius moueretur, qu&agrave;m dum con <lb/>iunctum e&longs;t. </s>
           <s id="id003746">Cum ergo inquiunt circulus c d moueatur ab a b cir&shy;<lb/>culo, nec conferat quic&lt;08&gt; ad motum, ideo tantum tran&longs;ibit &longs;pacium            <s id="id003746">Cum ergo inquiunt circulus c d moueatur ab a b cir&shy;<lb/>culo, nec conferat quic&lt;08&gt; ad motum, ideo tantum tran&longs;ibit &longs;patium <pb pagenum="222" xlink:href="015/01/241.jpg"/>c d quantum a b per primum &longs;uppo&longs;itum. </s>
            <s id="id003747">Sed quoniam proposi&shy;<lb/>to circulo alio non circa idem centrum, utpote k l reuoluetur &amp; <lb/>perueniet ad h ex demon&longs;tratis. </s>
  
 <pb pagenum="222" xlink:href="015/01/241.jpg"/>c d quantum a b per primum &longs;uppo&longs;itum. </s> 
           <s id="id003747">Sed quoniam propofi&shy;<lb/>to circulo alio non circa idem centrum, utpote k l reuoluetur &amp; <lb/>perueniet ad h ex demon&longs;tratis. </s> 
           <s id="id003748"><expan abbr="Re&longs;ponde&ttilde;">Re&longs;pondetur</expan> ad hoc, quod idem e&longs;t, <lb/>quia unus circulus tantum per &longs;e mouetur circa centrum, reliqui <lb/>omnes non per&longs;e circa centrum, &longs;ed ab alio circulo primo mouen&shy;<lb/>tur, ide&ograve; nihil refert &longs;eu &longs;int circa idem centrum &longs;eu circa aliud, hoc <lb/>enim fortuitum e&longs;t. </s>           <s id="id003748"><expan abbr="Re&longs;ponde&ttilde;">Re&longs;pondetur</expan> ad hoc, quod idem e&longs;t, <lb/>quia unus circulus tantum per &longs;e mouetur circa centrum, reliqui <lb/>omnes non per&longs;e circa centrum, &longs;ed ab alio circulo primo mouen&shy;<lb/>tur, ide&ograve; nihil refert &longs;eu &longs;int circa idem centrum &longs;eu circa aliud, hoc <lb/>enim fortuitum e&longs;t. </s>
           <s id="id003749">Ideo ad argumentum re&longs;pondent cauillo&longs;am <lb/>e&longs;&longs;e <expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> di&longs;putationem, cum &longs;upponatidem ambobus circulis per <lb/>&longs;e centrum e&longs;&longs;e. </s>           <s id="id003749">Ideo ad argumentum re&longs;pondent cauillo&longs;am <lb/>e&longs;&longs;e <expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> di&longs;putationem, cum &longs;upponatidem ambobus circulis per <lb/>&longs;e centrum e&longs;&longs;e. </s>
           <s id="id003750">Sed non e&longs;t per&longs;e, uer&ugrave;m per <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan>. </s>           <s id="id003750">Sed non e&longs;t per&longs;e, uer&ugrave;m per <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan>. </s>
Line 11193 
Line 11140 
           <s id="id003808">Sit a b c &aelig;quilaterus circulo in&longs;criptus, </s>           <s id="id003808">Sit a b c &aelig;quilaterus circulo in&longs;criptus, </s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id003809"><arrow.to.target n="marg716"/><lb/>cuius centrum d, ducaturque ad e f rect&agrave; per <lb/>centrum, &amp; ducantur d b &amp; d c, eritque ex hoc <lb/><arrow.to.target n="marg717"/><lb/>triangulus a b d &etail;quilaterus triangulo a c d, <lb/><arrow.to.target n="marg718"/><lb/>quare angulus b a d &aelig;qualis c a d, igitur ar&shy;<lb/>cus b e &aelig;qualis c e, igitur arcus b e e&longs;t &longs;exta <lb/><arrow.to.target n="marg719"/><lb/>pars circuli, quare b e recta latus exagoni, <lb/>quare b e erit &aelig;qualis d e, igitur cum anguli <lb/><arrow.to.target n="marg720"/><lb/>a d f &longs;int utrin que recti, crit d f &aelig;qualis f e, itaque<lb/><arrow.to.target n="marg721"/><lb/>f d, tertia pars fa &amp; fb dimidium a b quia b c. </s>           <s id="id003809"><arrow.to.target n="marg716"/><lb/>cuius centrum d, ducaturque ad e f rect&agrave; per <lb/>centrum, &amp; ducantur d b &amp; d c, eritque ex hoc <lb/><arrow.to.target n="marg717"/><lb/>triangulus a b d &etail;quilaterus triangulo a c d, <lb/><arrow.to.target n="marg718"/><lb/>quare angulus b a d &aelig;qualis c a d, igitur ar&shy;<lb/>cus b e &aelig;qualis c e, igitur arcus b e e&longs;t &longs;exta <lb/><arrow.to.target n="marg719"/><lb/>pars circuli, quare b e recta latus exagoni, <lb/>quare b e erit &aelig;qualis d e, igitur cum anguli <lb/><arrow.to.target n="marg720"/><lb/>a d f &longs;int utrin que recti, erit d f &aelig;qualis f e, itaque <lb/><arrow.to.target n="marg721"/><lb/>f d, tertia pars fa &amp; fb dimidium a b quia b c. </s>
         </p>         </p>
         <pb pagenum="226" xlink:href="015/01/245.jpg"/>         <pb pagenum="226" xlink:href="015/01/245.jpg"/>
         <p type="margin">         <p type="margin">
Line 11534 
Line 11481 
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id003937"><arrow.to.target n="marg766"/><lb/>h f k, &longs;i non faciant trian gulum &aelig;quicruri&shy;<lb/>um b c d &longs;uper b c, &amp; cuius ambo latera pa <lb/>riter accepta &longs;int &aelig;qualia a b &amp; a c. </s>           <s id="id003937"><arrow.to.target n="marg766"/><lb/>h f k, &longs;i non faciant trian gulum &aelig;quicruri&shy;<lb/>um b c d &longs;uper b c, &amp; cuius ambo latera pa <lb/>riter accepta &longs;int &aelig;qualia a b &amp; a c. </s>
           <s id="id003938">Et du&shy;<lb/>cam contingentem &amp; habebo trapezium <lb/><arrow.to.target n="marg767"/><lb/>h b, c k. </s>           <s id="id003938">Et du&shy;<lb/>cam contingentem &amp; habebo trapezium <lb/><arrow.to.target n="marg767"/><lb/>h b, c k. </s>
           <s id="id003939">Quare &longs;i peripheria circuli b c e&longs;t <lb/><figure id="id.015.01.250.1.jpg" xlink:href="015/01/250/1.jpg"/><lb/>minor d b &amp; d c pariter acceptis, habeo <expan abbr="intent&utilde;">intentum</expan>, &longs;i non toties <expan abbr="diuid&atilde;">diuidam</expan> <lb/>peripheriam per &aelig;qualia ut fiat figura polygonia &longs;uper b c &aelig;quila&shy;<lb/>tera &amp; &aelig;quiangula, cuius differentia a peripheria &longs;it minor differen <lb/>tia d b &amp; d c &agrave; trapezio b h, k c, id e&longs;t, tribus eius lateribus, nam cum <lb/>d h &amp; d k &longs;int maiores h k, con&longs;tat quod d b &amp; d e &longs;unt maiores h b, <lb/>&amp; k c &amp; h k igitur &longs;it differentia illa l, &amp; <expan abbr="differ&etilde;tia">differentia</expan> peripheri&etail; &agrave; lineis <lb/>polyg oni&aelig; minorl: igitur cum peripheria &longs;it &aelig;qualis aut maior <lb/>d b &amp; d c, &amp; differentia a lateribus polygoni&aelig; minor qu&agrave;m d b &amp; <lb/>d c, a b, h b, h k, k c, erit minor proportio peripheri&aelig; ad latera poly&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg768"/><lb/>goni&aelig; qu&agrave;m d b &amp; d c ad tria latera trapezij, quare minor propor&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg769"/><lb/>tio peripheri&aelig; ad d b &amp; d c qu&agrave;m laterum polygoni&aelig; ad tria latera <lb/><arrow.to.target n="marg770"/><lb/>trapezij, &longs;ed latera polygoni&aelig; &longs;unt minora tribus laterib. </s>           <s id="id003939">Quare &longs;i peripheria circuli b c e&longs;t <lb/><figure id="id.015.01.250.1.jpg" xlink:href="015/01/250/1.jpg"/><lb/>minor d b &amp; d c pariter acceptis, habeo <expan abbr="intent&utilde;">intentum</expan>, &longs;i non toties <expan abbr="diuid&atilde;">diuidam</expan> <lb/>peripheriam per &aelig;qualia ut fiat figura polygonia &longs;uper b c &aelig;quila&shy;<lb/>tera &amp; &aelig;quiangula, cuius differentia a peripheria &longs;it minor differen<lb/>tia d b &amp; d c &agrave; trapezio b h, k c, id e&longs;t, tribus eius lateribus, nam cum <lb/>d h &amp; d k &longs;int maiores h k, con&longs;tat quod d b &amp; d e &longs;unt maiores h b, <lb/>&amp; k c &amp; h k igitur &longs;it differentia illa l, &amp; <expan abbr="differ&etilde;tia">differentia</expan> peripheri&etail; &agrave; lineis <lb/>polygoni&aelig; minori: igitur cum peripheria &longs;it &aelig;qualis aut maior <lb/>d b &amp; d c, &amp; differentia a lateribus polygoni&aelig; minor qu&agrave;m d b &amp; <lb/>d c, a b, h b, h k, k c, erit minor proportio peripheri&aelig; ad latera poly&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg768"/><lb/>goni&aelig; qu&agrave;m d b &amp; d c ad tria latera trapezij, quare minor propor&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg769"/><lb/>tio peripheri&aelig; ad d b &amp; d c qu&agrave;m laterum polygoni&aelig; ad tria latera <lb/><arrow.to.target n="marg770"/><lb/>trapezij, &longs;ed latera polygoni&aelig; &longs;unt minora tribus lateribus. </s>
           <s id="id003940">trapezij, <lb/><arrow.to.target n="marg771"/><lb/>igitur peripheria b c e&longs;t minor d b &amp; d e, quod erat <expan abbr="demon&longs;trand&utilde;">demon&longs;trandum</expan>.</s>           <s id="id003940">trapezij, <lb/><arrow.to.target n="marg771"/><lb/>igitur peripheria b c e&longs;t minor d b &amp; d e, quod erat <expan abbr="demon&longs;trand&utilde;">demon&longs;trandum</expan>.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
Line 11665 
Line 11612 
 de Subtilitate, at nunc quod ad de&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg781"/><lb/>mon&longs;trationem attinet <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> &longs;ubij ciam. </s> de Subtilitate, at nunc quod ad de&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg781"/><lb/>mon&longs;trationem attinet <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> &longs;ubij ciam. </s>
           <s id="id003993">Quia. n. </s>           <s id="id003993">Quia. n. </s>
           <s id="id003994">&longs;ingul&etail; rotul&etail; diffi <lb/>culter <expan abbr="mouen&ttilde;">mouentur</expan>, igitur nece&longs;&longs;e e&longs;t &longs;ingulas participes e&longs;&longs;e grauitatis, <lb/>igitur &amp; totam <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan> e&longs;&longs;e diui&longs;am: quare ut in <expan abbr="pr&etail;ced&etilde;ti">pr&etail;cedenti</expan> facilius <lb/>moueri. </s>           <s id="id003994">&longs;ingul&etail; rotul&etail; diffi <lb/>culter <expan abbr="mouen&ttilde;">mouentur</expan>, igitur nece&longs;&longs;e e&longs;t &longs;ingulas participes e&longs;&longs;e grauitatis, <lb/>igitur &amp; totam <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan> e&longs;&longs;e diui&longs;am: quare ut in <expan abbr="pr&etail;ced&etilde;ti">pr&etail;cedenti</expan> facilius <lb/>moueri. </s>
           <s id="id003995">Habent &amp; rotul&etail; ip&longs;&etail; centrum &longs;eu axem hypomochlij, &longs;eu <lb/><arrow.to.target n="marg782"/><lb/>fulcimenti loco, ambitum <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> iuxta &longs;emidiam etrum, uelut collopes            <s id="id003995">Habent &amp; rotul&etail; ip&longs;&etail; centrum &longs;eu axem hypomochlij, &longs;eu <lb/><arrow.to.target n="marg782"/><lb/>fulcimenti loco, ambitum <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> iuxta &longs;emidiametrum, uelut collopes <pb pagenum="234" xlink:href="015/01/253.jpg"/>&longs;eu uectes, quare tanto facilius mouebuntur quanto maiores <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan>, <lb/><figure id="id.015.01.253.1.jpg" xlink:href="015/01/253/1.jpg"/><lb/>&amp; ut plures. </s>
  
  
 <pb pagenum="234" xlink:href="015/01/253.jpg"/>&longs;eu uectes, quare tanto facilius mouebuntur quanto maiores <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan>, <lb/><figure id="id.015.01.253.1.jpg" xlink:href="015/01/253/1.jpg"/><lb/>&amp; ut plures. </s> 
           <s id="id003996">Vna enim alterius loco fungitur uectis. </s>           <s id="id003996">Vna enim alterius loco fungitur uectis. </s>
           <s id="id003997">Trochlea qui&shy;<lb/>dem e&longs;t, ut uides, in&longs;trumentum longum &longs;upr&agrave; angu&longs;tius, &longs;ed non, <lb/>cra&longs;&longs;um, in quo plures orbiculi &longs;olent collo cari, unde &longs;&aelig;pe numero <lb/>trochle&aelig; nomine intelligimus orbiculos ei in clu&longs;os, circa quos fu&shy;<lb/>nis uo catur, ut in tro chleis &amp; orbiculi &amp; funes in cluduntur. </s>           <s id="id003997">Trochlea qui&shy;<lb/>dem e&longs;t, ut uides, in&longs;trumentum longum &longs;upr&agrave; angu&longs;tius, &longs;ed non, <lb/>cra&longs;&longs;um, in quo plures orbiculi &longs;olent collo cari, unde &longs;&aelig;pe numero <lb/>trochle&aelig; nomine intelligimus orbiculos ei in clu&longs;os, circa quos fu&shy;<lb/>nis uo catur, ut in tro chleis &amp; orbiculi &amp; funes in cluduntur. </s>
           <s id="id003998">Succu&shy;<lb/>lis etiam &longs;olent capita funium trahi: ut uectis auxilio im&ograve; nonnun&shy;<lb/>qu&agrave;m rotarum facilius pondera eleuantur.<lb/><arrow.to.target n="marg783"/></s>           <s id="id003998">Succu&shy;<lb/>lis etiam &longs;olent capita funium trahi: ut uectis auxilio im&ograve; nonnum&shy;<lb/>qu&agrave;m rotarum facilius pondera eleuantur.<lb/><arrow.to.target n="marg783"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id003999"><margin.target id="marg781"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>           <s id="id003999"><margin.target id="marg781"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
Line 11777 
Line 11721 
           <s id="id004039">Moueatur l m &longs;uper a c, &aelig;quidi&longs;tans &longs;emper a b, ut &longs;eruet &longs;itum <lb/>quem habebat ita, quod <expan abbr="extrem&utilde;">extremum</expan> line&aelig; l m &longs;it &longs;emper in linea a c, &amp; <lb/>l punctum quod gerit uicem a, de&longs;cendat tantum in linea l m, quan&shy;<lb/>tum l extremum in linea a c: dicit Philo&longs;ophus, quod a &longs;eu l &longs;emper <lb/>de&longs;cendet in linea a d, &amp; erit in e a. </s>           <s id="id004039">Moueatur l m &longs;uper a c, &aelig;quidi&longs;tans &longs;emper a b, ut &longs;eruet &longs;itum <lb/>quem habebat ita, quod <expan abbr="extrem&utilde;">extremum</expan> line&aelig; l m &longs;it &longs;emper in linea a c, &amp; <lb/>l punctum quod gerit uicem a, de&longs;cendat tantum in linea l m, quan&shy;<lb/>tum l extremum in linea a c: dicit Philo&longs;ophus, quod a &longs;eu l &longs;emper <lb/>de&longs;cendet in linea a d, &amp; erit in e a. </s>
           <s id="id004040">Supponatur quae latus l m fit f g, &amp; <lb/>erit l n, f t, ducatur <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> ex r puncto &longs;ectionis diametri, &amp; lateris l m li <lb/><arrow.to.target n="marg790"/><lb/>near q, &aelig;quidi&longs;tans a f, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> rhombus a q r f e&longs;t &longs;imilis rhombo toti <lb/>a b d c, &amp; proportio a f ad fr, ut a c ad c d, &longs;ed a c e&longs;t &etail;qualis c d, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> a f <lb/>e&longs;t &aelig;qualis f r, &longs;ed l de&longs;cendit in l m, <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> e&longs;t a f ex &longs;uppo&longs;ito, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <lb/><expan abbr="punct&utilde;">punctum</expan> l &longs;emper erit in linea a d. </s>           <s id="id004040">Supponatur quae latus l m fit f g, &amp; <lb/>erit l n, f t, ducatur <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> ex r puncto &longs;ectionis diametri, &amp; lateris l m li <lb/><arrow.to.target n="marg790"/><lb/>near q, &aelig;quidi&longs;tans a f, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> rhombus a q r f e&longs;t &longs;imilis rhombo toti <lb/>a b d c, &amp; proportio a f ad fr, ut a c ad c d, &longs;ed a c e&longs;t &etail;qualis c d, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> a f <lb/>e&longs;t &aelig;qualis f r, &longs;ed l de&longs;cendit in l m, <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> e&longs;t a f ex &longs;uppo&longs;ito, <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <lb/><expan abbr="punct&utilde;">punctum</expan> l &longs;emper erit in linea a d. </s>
           <s id="id004041">Po&longs;t deficiunt qu&aelig;dam uerba: ob <lb/>qu&aelig; nemo intellexit &longs;ententiam Philo&longs;ophi, &amp; <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> au&longs;i &longs;unt impo <lb/>nere lectoribus, tan&lt;08&gt; intellexi&longs;&longs;ent, tres &longs;imul errores admittendo, <lb/>&longs;cilicet Ari&longs;totelem ob propriam ignorantiam, ut &longs;tultum accu&longs;an&shy;<lb/>do, qui fal&longs;a dicat, &amp; demon&longs;trare nitatur: produnt &longs;eip&longs;os cum <lb/>&longs;ua impudentia. </s>           <s id="id004041">Po&longs;t deficiunt qu&aelig;dam uerba: ob <lb/>qu&aelig; nemo intellexit &longs;ententiam Philo&longs;ophi, &amp; <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> au&longs;i &longs;unt impo <lb/>nere lectoribus, tan&lt;08&gt; intellexi&longs;&longs;ent, tres &longs;imul errores admittendo, <lb/>&longs;cilicet Ari&longs;totelem ob propriam ignorantiam, ut &longs;tultum accu&longs;an&shy;<lb/>do, qui fal&longs;a dicat, &amp; demon&longs;trare nitatur: produnt &longs;eip&longs;os cum <lb/>&longs;ua impudentia. </s>
           <s id="id004042">Et lectoribus imponere conantur, debet ergo &longs;ic <lb/>legi &lpar;&ldquo;b in ip&longs;a b c diametro latum, ubi latus b d moueatur in late&shy;<lb/>re b a, &amp; b &aelig;qualiter uer&longs;us d in b d, &aelig;qualis enim e&longs;t ip&longs;a b e&rdquo;&rpar; <lb/>Tunc enim con&longs;tat ut hic dixi, m moueri per b c rectam ut l per a d: <lb/>Dicit ergo <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> b d <expan abbr="mouea&ttilde;">moueatur</expan> in b a, tran&longs;it unico motu <expan abbr="tot&atilde;">totam</expan> b a, &amp; pun            <s id="id004042">Et lectoribus imponere conantur, debet ergo &longs;ic <lb/>legi &lpar;&ldquo;b in ip&longs;a b c diametro latum, ubi latus b d moueatur in late&shy;<lb/>re b a, &amp; b &aelig;qualiter uer&longs;us d in b d, &aelig;qualis enim e&longs;t ip&longs;a b e&rdquo;&rpar; <lb/>Tunc enim con&longs;tat ut hic dixi, m moueri per b c rectam ut l per a d: <lb/>Dicit ergo <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> b d <expan abbr="mouea&ttilde;">moueatur</expan> in b a, tran&longs;it unico motu <expan abbr="tot&atilde;">totam</expan> b a, &amp; pun<pb pagenum="237" xlink:href="015/01/256.jpg"/><expan abbr="ct&utilde;">ctum</expan> tamen b, quod <expan abbr="moue&ttilde;">mouetur</expan> duobus motibus, non pertran&longs;it ni&longs;i b c, <lb/>qu&aelig; pote&longs;t e&longs;&longs;e minor b a: nam <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> quod <expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> m erit in a, o erit <lb/>in e, &amp; quia m de&longs;cendit in o, in eodem tempore, ergo o erit in c, &amp; <lb/><expan abbr="tr&atilde;&longs;iuit">tran&longs;iuit</expan> &longs;emper per rectam b c: igitur m e&longs;t minus <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> duobus mo<lb/>tibus qu&agrave;m m l unico <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan>. </s>
  
  
 <pb pagenum="237" xlink:href="015/01/256.jpg"/><expan abbr="ct&utilde;">ctum</expan> tamen b, quod <expan abbr="moue&ttilde;">mouetur</expan> duobus motibus, non pertran&longs;it ni&longs;i b c, <lb/>qu&aelig; pote&longs;t e&longs;&longs;e minor b a: nam <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> quod <expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> m erit in a, o erit <lb/>in e, &amp; quia m de&longs;cendit in o, in eodem tempore, ergo o erit in c, &amp; <lb/><expan abbr="tr&atilde;&longs;iuit">tran&longs;iuit</expan> &longs;emper per rectam b c: igitur m e&longs;t minus <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> duobus mo<lb/>tibus qu&agrave;m m l unico <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan>. </s> 
           <s id="id004043">Et quia aliquis dicere potui&longs;&longs;et non e&longs;t <lb/>mirum, quod m &longs;it minus motum duobus motibus qu&agrave;m l m latus <lb/>unico tantum: quia m mouetur motu contrario motui lateris: nam <lb/>latus m o mouetur in latere b a a&longs;cendendo, et punctum m uer&longs;us o <lb/>in ip&longs;o m o de&longs;cendendo. </s>           <s id="id004043">Et quia aliquis dicere potui&longs;&longs;et non e&longs;t <lb/>mirum, quod m &longs;it minus motum duobus motibus qu&agrave;m l m latus <lb/>unico tantum: quia m mouetur motu contrario motui lateris: nam <lb/>latus m o mouetur in latere b a a&longs;cendendo, et punctum m uer&longs;us o <lb/>in ip&longs;o m o de&longs;cendendo. </s>
           <s id="id004044">Dicit Philo&longs;ophus, hoc e&longs;t mirum, quia <lb/>cum idem contingat in motu l, cuius latus mouetur per a c, &amp; l per l <lb/>m recedendo in partem contrariam, nihilominus uelocius motum <lb/>e&longs;t l, qu&agrave;m latus l m, quia a d e&longs;t longior a c. </s>           <s id="id004044">Dicit Philo&longs;ophus, hoc e&longs;t mirum, quia <lb/>cum idem contingat in motu l, cuius latus mouetur per a c, &amp; l per l <lb/>m recedendo in partem contrariam, nihilominus uelocius motum <lb/>e&longs;t l, qu&agrave;m latus l m, quia a d e&longs;t longior a c. </s>
           <s id="id004045">Ex quo patet, quae qu&etail;&longs;tio <lb/>Philo&longs;ophi e&longs;t una tantum, &amp; non du&aelig;. </s>           <s id="id004045">Ex quo patet, quae qu&etail;&longs;tio <lb/>Philo&longs;ophi e&longs;t una tantum, &amp; non du&aelig;. </s>
           <s id="id004046">Et e&longs;t cur motum duobus <lb/>motibus in rhombo, in uno mouetur uelocius latere tantum moto <lb/>uno motu, in alio tardius? </s>           <s id="id004046">Et e&longs;t cur motum duobus <lb/>motibus in rhombo, in uno mouetur uelocius latere tantum moto <lb/>uno motu, in alio tardius? </s>
           <s id="id004047">Et quia aliquis dicere po&longs;&longs;et, &qring;d b c po&longs;&shy;<lb/>&longs;et e&longs;&longs;e <expan abbr="l&otilde;gior">longior</expan> a c: Dicit Philo&longs;ophus, uerum e&longs;t, &longs;ed ego po&longs;&longs;um in&shy;<lb/>uenire talem rhombum, qui etiam habeat a c longiorem, &amp; tunc ni&shy;<lb/>hilominus <expan abbr="&longs;equi&ttilde;">&longs;equitur</expan> quod dico. </s>           <s id="id004047">Et quia aliquis dicere po&longs;&longs;et, &qring;d b c po&longs;&shy;<lb/>&longs;et e&longs;&longs;e <expan abbr="l&otilde;gior">longior</expan> a c: Dicit Philo&longs;ophus, uerum e&longs;t, &longs;ed ego po&longs;&longs;um in&shy;<lb/>uenire talem rhombum, qui etiam habeat a c longiorem, &amp; tunc ni&shy;<lb/>hilominus <expan abbr="&longs;equi&ttilde;">&longs;equitur</expan> quod dico. </s>
           <s id="id004048">Aliud <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan>, quod docet ex hac demon&shy;<lb/>&longs;tratione, e&longs;t quae ex duobus motibus rectis diuer&longs;is pote&longs;t fieri unus <lb/>motus rectus diuer&longs;us: igitur idem punctum, puta formica poteric <lb/>&longs;imul, &amp; &longs;emel moueri duobus motibus rectis diuer&longs;is. </s>           <s id="id004048">Aliud <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan>, quod docet ex hac demon&shy;<lb/>&longs;tratione, e&longs;t quae ex duobus motibus rectis diuer&longs;is pote&longs;t fieri unus <lb/>motus rectus diuer&longs;us: igitur idem punctum, puta formica poterit <lb/>&longs;imul, &amp; &longs;emel moueri duobus motibus rectis diuer&longs;is. </s>
           <s id="id004049">Et hoc e&longs;t, <lb/>quia primus motus e&longs;t rectus &longs;olum &longs;ecundum formam, &amp; non &longs;e&shy;<lb/>cundum materiam: &amp; alter &longs;ecundus, &longs;cilicet mi&longs;tus e&longs;t &longs;ecundum <lb/>materiam &amp; non &longs;ecundum formam per rectam.</s>           <s id="id004049">Et hoc e&longs;t, <lb/>quia primus motus e&longs;t rectus &longs;olum &longs;ecundum formam, &amp; non &longs;e&shy;<lb/>cundum materiam: &amp; alter &longs;ecundus, &longs;cilicet mi&longs;tus e&longs;t &longs;ecundum <lb/>materiam &amp; non &longs;ecundum formam per rectam.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
Line 11807 
Line 11748 
           <s id="id004056"><margin.target id="marg793"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 6. <emph type="italics"/>primi<emph.end type="italics"/><lb/>E<emph type="italics"/>lem.<emph.end type="italics"/></s>           <s id="id004056"><margin.target id="marg793"/>P<emph type="italics"/>er<emph.end type="italics"/> 6. <emph type="italics"/>primi<emph.end type="italics"/><lb/>E<emph type="italics"/>lem.<emph.end type="italics"/></s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id004057">Quod <expan abbr="punct&utilde;">punctum</expan> l <expan abbr="mouebi&ttilde;">mouebitur</expan> duob. </s>           <s id="id004057">Quod <expan abbr="punct&utilde;">punctum</expan> l <expan abbr="mouebi&ttilde;">mouebitur</expan> duobus </s>
           <s id="id004058">motib. </s>           <s id="id004058">motibus. </s>
           <s id="id004059">uno recto in linea, &longs;cilicet <lb/><arrow.to.target n="marg794"/><lb/>l m, &amp; altero circulari. </s>           <s id="id004059">uno recto in linea, &longs;cilicet <lb/><arrow.to.target n="marg794"/><lb/>l m, &amp; altero circulari. </s>
           <s id="id004060">&longs;. </s>           <s id="id004060">&longs;. </s>
           <s id="id004061">circa <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> k, &amp; <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <expan abbr="mouebi&ttilde;">mouebitur</expan> uer&egrave; motu re&shy;<lb/>cto <expan abbr="t&mtilde;">tmm</expan> in alia linea, &longs;cilicet a c, &amp; hoc e&longs;t <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> admirabile. </s>           <s id="id004061">circa <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> k, &amp; <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <expan abbr="mouebi&ttilde;">mouebitur</expan> uer&egrave; motu re&shy;<lb/>cto <expan abbr="t&mtilde;">tmm</expan> in alia linea, &longs;cilicet a c, &amp; hoc e&longs;t <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> admirabile. </s>
Line 12091 
Line 12032 
           <s id="id004152"><margin.target id="marg821"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>           <s id="id004152"><margin.target id="marg821"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id004153">Ex hac etiam patet, qu&ograve;d con&longs;tituto angulo in cen&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg822"/><lb/>tro a b c, &amp; ducta linea a d &agrave; puncto a, &longs;ciemus quo re&longs;i&shy;<lb/>&longs;ilit in linea b c: ducta enim c d, faciemus angulum c d e <lb/><arrow.to.target n="marg823"/><lb/>&aelig;qualem a b c, &amp; erit angulus a d g &aelig;qualis angulo e d <lb/>h, igitur d e re&longs;ilit ex a b a d linea.</s>           <s id="id004153">Ex hac etiam patet, qu&ograve;d con&longs;tituto angulo in cen&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg822"/><lb/>tro a b c, &amp; ducta linea a d &agrave; puncto a, &longs;ciemus quo re&longs;i&shy;<lb/>lit in linea b c: ducta enim c d, faciemus angulum c d e <lb/><arrow.to.target n="marg823"/><lb/>&aelig;qualem a b c, &amp; erit angulus a d g &aelig;qualis angulo e d <lb/>h, igitur d e re&longs;ilit ex a b a d linea.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id004154"><margin.target id="marg822"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>m. </s>           <s id="id004154"><margin.target id="marg822"/>C<emph type="italics"/>or<emph.end type="italics"/>m. </s>
Line 12467 
Line 12408 
           <s id="id004297">Et ex illo loco apparet, quod Auerroes ne&longs;ciuit Geo&shy;           <s id="id004297">Et ex illo loco apparet, quod Auerroes ne&longs;ciuit Geo&shy;
  
  
 <pb pagenum="250" xlink:href="015/01/269.jpg"/>metriam, ficut &longs;emper fuit mos Philo&longs;ophorum <expan abbr="c&otilde;tentio&longs;orum">contentio&longs;orum</expan>, ut <lb/>nil &longs;ciant, &longs;ed &longs;olum garrire. </s> <pb pagenum="250" xlink:href="015/01/269.jpg"/>metriam, sicut &longs;emper fuit mos Philo&longs;ophorum <expan abbr="c&otilde;tentio&longs;orum">contentio&longs;orum</expan>, ut <lb/>nil &longs;ciant, &longs;ed &longs;olum garrire. </s>
           <s id="id004298">audierat hoc ab aliquo malo Geome&shy;<lb/>tra, &amp; repo&longs;uitin &longs;uos libros: nam nos, ut &longs;upr&agrave; uidi&longs;ti, demon&longs;tra&shy;<lb/>uimus oppo&longs;itum. </s>           <s id="id004298">audierat hoc ab aliquo malo Geome&shy;<lb/>tra, &amp; repo&longs;uitin &longs;uos libros: nam nos, ut &longs;upr&agrave; uidi&longs;ti, demon&longs;tra&shy;<lb/>uimus oppo&longs;itum. </s>
           <s id="id004299">Quod uer&ograve; &longs;it macula illa ex umbra terr&aelig;, ue&shy;<lb/>rum non e&longs;t, quoniam una e&longs;&longs;et &amp; non diui&longs;a, &amp; occuparet totam il <lb/>lius faciem: nec e&longs;t uerum quod mutaret &longs;itum, quia &longs;uperficies ter&shy;<lb/>r&aelig; e&longs;t nonupla &longs;uperficiei Lun&aelig;. </s>           <s id="id004299">Quod uer&ograve; &longs;it macula illa ex umbra terr&aelig;, ue&shy;<lb/>rum non e&longs;t, quoniam una e&longs;&longs;et &amp; non diui&longs;a, &amp; occuparet totam il <lb/>lius faciem: nec e&longs;t uerum quod mutaret &longs;itum, quia &longs;uperficies ter&shy;<lb/>r&aelig; e&longs;t nonupla &longs;uperficiei Lun&aelig;. </s>
           <s id="id004300">Sicut terr&aelig; &longs;uperficies e&longs;t minor <lb/>trige&longs;ima parte &longs;uperficiei Solis. </s>           <s id="id004300">Sicut terr&aelig; &longs;uperficies e&longs;t minor <lb/>trige&longs;ima parte &longs;uperficiei Solis. </s>
Line 12496 
Line 12437 
           <s id="id004313"><margin.target id="marg875"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>           <s id="id004313"><margin.target id="marg875"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id004314">Sit peluis a b aqua plena: &longs;peculum in ea c d e f quadratum, aut <lb/>perfecte, aut oblongum &longs;u bmer&longs;um in ea: Sol primum &longs;olus in g            <s id="id004314">Sit peluis a b aqua plena: &longs;peculum in ea c d e f quadratum, aut <lb/>perfecte, aut oblongum &longs;ub mer&longs;um in ea: Sol primum &longs;olus in g <pb pagenum="251" xlink:href="015/01/270.jpg"/>oculus ex aduer&longs;o in <lb/>h, ita ut ad &aelig;quales <lb/>angulos po&longs;sit uide&shy;<lb/>re <expan abbr="Sol&etilde;">Solem</expan> in k, dico &qring;d <lb/>depre&longs;&longs;o oculo in m, <lb/>uidebit alium Solem <lb/>maiorem uer&longs;us mar<lb/>ginem aduer&longs;um in l, <lb/>&amp; long&egrave; &longs;plendidio&shy;<lb/>rem: quia enim radij <lb/><expan abbr="reflect&utilde;tur">reflectuntur</expan> ex k, ut ro <lb/>bu&longs;ti &amp; &agrave; medio den<lb/>&longs;iore ad rarius, qui <lb/>non <expan abbr="inflecten&ttilde;">inflectentur</expan>, erunt <lb/>pauci, &amp; ide&ograve; Sol in <lb/>k minor apparebit, et <lb/>languidior: maior au<lb/><figure id="id.015.01.270.1.jpg" xlink:href="015/01/270/1.jpg"/><lb/>tem pars deflectetur &agrave; <expan abbr="perp&etilde;diculari">perpendiculari</expan> ad m, igitur Sol apparebit ma&shy;<lb/>ior &amp; ualidior long&egrave; &longs;plendentibus radijs, ade&ograve; ut uix ferri po&longs;sit. <lb/></s>
  
  
 <pb pagenum="251" xlink:href="015/01/270.jpg"/>oculus ex aduer&longs;o in <lb/>h, ita ut ad &aelig;quales <lb/>angulos po&longs;sit uide&shy;<lb/>re <expan abbr="Sol&etilde;">Solem</expan> in k, dico &qring;d <lb/>depre&longs;&longs;o oculo in m, <lb/>uidebit alium Solem <lb/>maiorem uer&longs;us mar <lb/>ginem aduer&longs;um in l, <lb/>&amp; long&egrave; &longs;plendidio&shy;<lb/>rem: quia enim radij <lb/><expan abbr="reflect&utilde;tur">reflectuntur</expan> ex k, ut ro <lb/>bu&longs;ti &amp; &agrave; medio den <lb/>&longs;iore ad rarius, qui <lb/>non <expan abbr="inflecten&ttilde;">inflectentur</expan>, erunt <lb/>pauci, &amp; ide&ograve; Sol in <lb/>k minor apparebit, et <lb/>languidior: maior au <lb/><figure id="id.015.01.270.1.jpg" xlink:href="015/01/270/1.jpg"/><lb/>tem pars deflectetur &agrave; <expan abbr="perp&etilde;diculari">perpendiculari</expan> ad m, igitur Sol apparebit ma&shy;<lb/>ior &amp; ualidior long&egrave; &longs;plendentibus radijs, ade&ograve; ut uix ferri po&longs;sit. <lb/></s> 
           <s id="id004315">Sed quoniam angulus ex &longs;uppo&longs;ito m l &longs; maior e&longs;t h k e, igitur cum <lb/>oculus iudicet &longs;e uidere a d &aelig;quales angulos, uidebitur g depre&longs;&shy;<lb/>&longs;ior &amp; propior labro in t, &longs;icut n m e&longs;t infra h, ita t infra g, quare <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>ut angulus m l &longs; &longs;it &aelig;qualis angulo t l f, nece&longs;&longs;e e&longs;t ut l &longs;it ultra k: ali&shy;<lb/>ter t uideretur qua&longs;i tangere aquam. </s>           <s id="id004315">Sed quoniam angulus ex &longs;uppo&longs;ito m l &longs; maior e&longs;t h k e, igitur cum <lb/>oculus iudicet &longs;e uidere a d &aelig;quales angulos, uidebitur g depre&longs;&shy;<lb/>&longs;ior &amp; propior labro in t, &longs;icut n m e&longs;t infra h, ita t infra g, quare <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>ut angulus m l &longs; &longs;it &aelig;qualis angulo t l f, nece&longs;&longs;e e&longs;t ut l &longs;it ultra k: ali&shy;<lb/>ter t uideretur qua&longs;i tangere aquam. </s>
           <s id="id004316">In hora autem deliquij Solis, <lb/>uelut hodie v. Idus Aprilis hora &longs;exta diei, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> diligenti&longs;simi &longs;tatue&shy;<lb/>rint medium eclip&longs;is in quinta, &amp; &longs;uppo&longs;ita fuerit ob&longs;curatio &agrave; Io&shy;<lb/>anne Stadio partium nouem cum be&longs;&longs;e, &amp; tempus hor&aelig; unius &amp; <lb/>m: 26, fuit tamen maior &amp; longior: quoniam luminaria <expan abbr="fuer&utilde;t">fuerunt</expan> pro&shy;<lb/>piora una parte caud&aelig; Draconis, quam ip&longs;e po&longs;uerit in tabulis, &amp; <lb/>hoc quia &longs;upponit &etail;quinoctium tardius diebus duobus <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> apud <lb/>Alphon&longs;um: &amp; for&longs;an &longs;ufficiebat una dies, &longs;cilicet ut e&longs;&longs;et die deci&shy;<lb/>ma Martij horis decemocto &agrave; meridie: nam tunc omnia re&longs;pon&shy;<lb/>dent ob&longs;eruationi: in qua apparuerunt quatuor Lun&aelig;: &amp; quidem <lb/>ab initio fuerunt du&aelig; orientaliores &egrave; regione, &longs;cilicet o p, &amp; una o c <lb/>cidentalior n, &amp; tantum di&longs;tabat n a k quantum o: Et clarum erat <lb/>qu&ograve;d p erat, &longs;icut &longs;ecunda iris parua &amp; non candida, &longs;ed rubra pur&shy;<lb/>pureo mi&longs;ta, quoniam ex reflexu o oriebatur: apparebat autem a la <lb/>tere illo, quoniam Luna dextram partem obtegebat, ideo illa erat <lb/>minus lumino&longs;a, &amp; uerus Sol erat in k, mod&ograve; Lun&aelig;, mod&ograve; Solis <lb/>imaginem referens ubi tran&longs;i&longs;&longs;et eclip&longs;is medium, non amplius <lb/>tres ill&aelig; Lun&aelig; apparuerunt &agrave; dextra &amp; &agrave; &longs;ini&longs;tra, &longs;ed una ultra nos            <s id="id004316">In hora autem deliquij Solis, <lb/>uelut hodie v. Idus Aprilis hora &longs;exta diei, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> diligenti&longs;simi &longs;tatue&shy;<lb/>rint medium eclip&longs;is in quinta, &amp; &longs;uppo&longs;ita fuerit ob&longs;curatio &agrave; Io&shy;<lb/>anne Stadio partium nouem cum be&longs;&longs;e, &amp; tempus hor&aelig; unius &amp; <lb/>m: 26, fuit tamen maior &amp; longior: quoniam luminaria <expan abbr="fuer&utilde;t">fuerunt</expan> pro&shy;<lb/>piora una parte caud&aelig; Draconis, quam ip&longs;e po&longs;uerit in tabulis, &amp; <lb/>hoc quia &longs;upponit &etail;quinoctium tardius diebus duobus <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> apud <lb/>Alphon&longs;um: &amp; for&longs;an &longs;ufficiebat una dies, &longs;cilicet ut e&longs;&longs;et die deci&shy;<lb/>ma Martij horis decemocto &agrave; meridie: nam tunc omnia re&longs;pon&shy;<lb/>dent ob&longs;eruationi: in qua apparuerunt quatuor Lun&aelig;: &amp; quidem <lb/>ab initio fuerunt du&aelig; orientaliores &egrave; regione, &longs;cilicet o p, &amp; una o c <lb/>cidentalior n, &amp; tantum di&longs;tabat n a k quantum o: Et clarum erat <lb/>qu&ograve;d p erat, &longs;icut &longs;ecunda iris parua &amp; non candida, &longs;ed rubra pur&shy;<lb/>pureo mi&longs;ta, quoniam ex reflexu o oriebatur: apparebat autem a la <lb/>tere illo, quoniam Luna dextram partem obtegebat, ideo illa erat <lb/>minus lumino&longs;a, &amp; uerus Sol erat in k, mod&ograve; Lun&aelig;, mod&ograve; Solis <lb/>imaginem referens ubi tran&longs;i&longs;&longs;et eclip&longs;is medium, non amplius <lb/>tres ill&aelig; Lun&aelig; apparuerunt &agrave; dextra &amp; &agrave; &longs;ini&longs;tra, &longs;ed una ultra nos
  
Line 12510 
Line 12448 
         <figure id="id.015.01.271.1.jpg" xlink:href="015/01/271/1.jpg"/>         <figure id="id.015.01.271.1.jpg" xlink:href="015/01/271/1.jpg"/>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id004318">Cau&longs;a e&longs;t, quoniam Luna <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>permeet Solem non &egrave; regione <lb/>recta line&aelig; oppo&longs;it&aelig; no&longs;tro ui <lb/>&longs;ui, &amp; &longs;olum <expan abbr="mom&etilde;to">momento</expan>, &amp; in lon <lb/>gis <expan abbr="tempor&utilde;">temporum</expan> interuallis po&longs;sit <lb/>obtegere illum. </s>           <s id="id004318">Cau&longs;a e&longs;t, quoniam Luna <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>permeet Solem non &egrave; regione <lb/>recta line&aelig; oppo&longs;it&aelig; no&longs;tro ui <lb/>&longs;ui, &amp; &longs;olum <expan abbr="mom&etilde;to">momento</expan>, &amp; in lon <lb/>gis <expan abbr="tempor&utilde;">temporum</expan> interuallis po&longs;sit <lb/>obtegere illum. </s>
           <s id="id004319">Sit ergo ut Sol <lb/>obtegatur &agrave; Luna medijs par&shy;<lb/>tibus, &amp; &longs;int radij extremi in <lb/>&longs;peculo: a c &amp; a d, igitur erunt <lb/>tanquam duo Soles, &longs;ed uterque<lb/>illorum geminatur, ide&ograve; fiunt <lb/>tres: medius enim ob Lun&aelig; <lb/>per&longs;picuitatem integer, appa&shy;<lb/>ret, ide&ograve; mod&ograve; &longs;ub forma So&shy;<lb/>lis, mod&ograve; Lun&aelig; laterones am&shy;<lb/>bo &longs;ub forma Lun&aelig;: ide&ograve; <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan> <lb/>tres, quib. </s>           <s id="id004319">Sit ergo ut Sol <lb/>obtegatur &agrave; Luna medijs par&shy;<lb/>tibus, &amp; &longs;int radij extremi in <lb/>&longs;peculo: a c &amp; a d, igitur erunt <lb/>tanquam duo Soles, &longs;ed uterque<lb/> illorum geminatur, ide&ograve; fiunt <lb/>tres: medius enim ob Lun&aelig; <lb/>per&longs;picuitatem integer, appa&shy;<lb/>ret, ide&ograve; mod&ograve; &longs;ub forma So&shy;<lb/>lis, mod&ograve; Lun&aelig; laterones am&shy;<lb/>bo &longs;ub forma Lun&aelig;: ide&ograve; <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan> <lb/>tres, quibus. </s>
           <s id="id004320">ad dita Luna p, qu&aelig; <lb/>e&longs;t reflexa a &longs;ecunda, fient qua&shy;<lb/>tuor. </s>           <s id="id004320">ad dita Luna p, qu&aelig; <lb/>e&longs;t reflexa a &longs;ecunda, fient qua&shy;<lb/>tuor. </s>
           <s id="id004321">At dices cur non fit refle&shy;<lb/>xus &longs;ecundum directum oculi, <lb/>ut Lun&aelig; appareant ultra citra&shy;<lb/>que Solem? </s>           <s id="id004321">At dices cur non fit refle&shy;<lb/>xus &longs;ecundum directum oculi, <lb/>ut Lun&aelig; appareant ultra citra&shy;<lb/>que Solem? </s>
           <s id="id004322">Dico quod Luna <lb/>diuidente orbem reflexus fit ad latera, quia radij tran&longs;uer&longs;im ferun&shy;<lb/>tur: cum autem non diuiditur fit pror&longs;um &amp; retror&longs;um. </s>           <s id="id004322">Dico quod Luna <lb/>diuidente orbem reflexus fit ad latera, quia radij tran&longs;uer&longs;im ferun&shy;<lb/>tur: cum autem non diuiditur fit pror&longs;um &amp; retror&longs;um. </s>
Line 12721 
Line 12659 
         </p>         </p>
         <figure id="id.015.01.275.1.jpg" xlink:href="015/01/275/1.jpg"/>         <figure id="id.015.01.275.1.jpg" xlink:href="015/01/275/1.jpg"/>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id004403">Proponatur a quantitas, qu&etail; debeat mutari ab uir&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg889"/><lb/>tute qu&aelig; non fit in materia, &amp; palam e&longs;t quod non po<lb/>terit permutari in in&longs;tanti, quia &longs;imul e&longs;&longs;et, &amp; non e&longs;&longs;et <lb/>ergo repugnaret, neque etiam pote&longs;t non e&longs;&longs;e, ut demon&longs;tratum e&longs;t <lb/>in Hyperchen, quia repugnant nece&longs;&longs;ario &amp; e&longs;&longs;enti&aelig; Dei, neque mo&shy;<lb/>uetur &agrave; certa proportione, quia b caret omni quantitate, ergo ni&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg890"/><lb/>hil o&longs;tendit uim ip&longs;ius b e&longs;&longs;e finitam, quod ergo moueatur tard&egrave; ce            <s id="id004403">Proponatur a quantitas, qu&etail; debeat mutari ab uir&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg889"/><lb/>tute qu&aelig; non fit in materia, &amp; palam e&longs;t quod non po<lb/>terit permutari in in&longs;tanti, quia &longs;imul e&longs;&longs;et, &amp; non e&longs;&longs;et <lb/>ergo repugnaret, neque etiam pote&longs;t non e&longs;&longs;e, ut demon&longs;tratum e&longs;t <lb/>in Hyperchen, quia repugnant nece&longs;&longs;ario &amp; e&longs;&longs;enti&aelig; Dei, neque mo&shy;<lb/>uetur &agrave; certa proportione, quia b caret omni quantitate, ergo ni&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg890"/><lb/>hil o&longs;tendit uim ip&longs;ius b e&longs;&longs;e finitam, quod ergo moueatur tard&egrave; ce<pb pagenum="257" xlink:href="015/01/276.jpg"/>leriter paruum magnum, i&longs;tud contingit totum ex conditionibus <lb/>a, id e&longs;t, materi&aelig; &amp; quantitatis: uelut, gratia exempli, &longs;i a e&longs;&longs;et in ua&shy;<lb/>&longs;culo palmi, non po&longs;&longs;et implere iugerum, &amp; hoc <expan abbr="n&otilde;">non</expan> o&longs;tendit ullam <lb/>imperfectionem in b. </s>
  
  
 <pb pagenum="257" xlink:href="015/01/276.jpg"/>leriter paruum magnum, i&longs;tud contingit totum ex conditionibus <lb/>a, id e&longs;t, materi&aelig; &amp; quantitatis: uelut, gratia exempli, &longs;i a e&longs;&longs;et in ua&shy;<lb/>&longs;culo palmi, non po&longs;&longs;et implere iugerum, &amp; hoc <expan abbr="n&otilde;">non</expan> o&longs;tendit ullam <lb/>imperfectionem in b. </s> 
           <s id="id004404">Et &longs;icut homines omnes &longs;unt in carcere huius <lb/>mundi, &amp; tamen uidentur e&longs;&longs;e &longs;ibiliberi, &amp; appellant <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> illos e&longs;&longs;e <lb/>in carcere qui &longs;unt in erga&longs;tulo, ita omnis materia, &amp; omnis quan&shy;<lb/>titas habet conditiones, per quas &lpar;ut ita <expan abbr="dic&atilde;">dicam</expan>&rpar; con&longs;tringitur, &amp; repu <lb/>gnat eas mutari, &amp; ide&ograve; <expan abbr="uit&atilde;">uitam</expan> agunt &longs;ine ulla proportione. </s>           <s id="id004404">Et &longs;icut homines omnes &longs;unt in carcere huius <lb/>mundi, &amp; tamen uidentur e&longs;&longs;e &longs;ibiliberi, &amp; appellant <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> illos e&longs;&longs;e <lb/>in carcere qui &longs;unt in erga&longs;tulo, ita omnis materia, &amp; omnis quan&shy;<lb/>titas habet conditiones, per quas &lpar;ut ita <expan abbr="dic&atilde;">dicam</expan>&rpar; con&longs;tringitur, &amp; repu <lb/>gnat eas mutari, &amp; ide&ograve; <expan abbr="uit&atilde;">uitam</expan> agunt &longs;ine ulla proportione. </s>
           <s id="id004405">Quod ue <lb/>r&ograve; dictum e&longs;t, &longs;upra dictum fuit, per exemplum dictum e&longs;t, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> quia <lb/>ita &longs;it, finge ergo quod in aliquo pariete, non &longs;it albitudo, ni&longs;i unius <lb/>gradus, illa non operabitur ni&longs;i per unum <expan abbr="grad&utilde;">gradum</expan>, etiam &longs;i calx e&longs;&longs;et <lb/>infinit&egrave; alba, &amp; &longs;imiliter de luce Solis, ergo omnes mentes mouent <lb/>&longs;ine proportione, &amp; non po&longs;&longs;unt dici finit&aelig; uel infinit&aelig;, quia ip&longs;&aelig; <lb/>&longs;unt expertes omnis quantitatis, im&ograve; omnis relationis ad quantita <lb/>tem, &amp; hoc e&longs;t quod latuit multos, &amp; maxim&egrave; propter dictum Phi&shy;<lb/>lo&longs;ophi, e&longs;t ergo omnis operatio iuxta id quod e&longs;t in materia, &amp; <lb/>non quod una mens maiores habeat uires, alia cum non &longs;it in eis, <lb/>neque maius neque minus.</s>           <s id="id004405">Quod ue <lb/>r&ograve; dictum e&longs;t, &longs;upra dictum fuit, per exemplum dictum e&longs;t, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> quia <lb/>ita &longs;it, finge ergo quod in aliquo pariete, non &longs;it albitudo, ni&longs;i unius <lb/>gradus, illa non operabitur ni&longs;i per unum <expan abbr="grad&utilde;">gradum</expan>, etiam &longs;i calx e&longs;&longs;et <lb/>infinit&egrave; alba, &amp; &longs;imiliter de luce Solis, ergo omnes mentes mouent <lb/>&longs;ine proportione, &amp; non po&longs;&longs;unt dici finit&aelig; uel infinit&aelig;, quia ip&longs;&aelig; <lb/>&longs;unt expertes omnis quantitatis, im&ograve; omnis relationis ad quantita <lb/>tem, &amp; hoc e&longs;t quod latuit multos, &amp; maxim&egrave; propter dictum Phi&shy;<lb/>lo&longs;ophi, e&longs;t ergo omnis operatio iuxta id quod e&longs;t in materia, &amp; <lb/>non quod una mens maiores habeat uires, alia cum non &longs;it in eis, <lb/>neque maius neque minus.</s>
         </p>         </p>
Line 12742 
Line 12677 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id004410">Non enim pote&longs;t e&longs;&longs;e comparatio iuxta magnitudines motas, <lb/><arrow.to.target n="marg891"/><lb/>quoniam uel &longs;unt corpora c&oelig;le&longs;tia, uel elementaria, <expan abbr="elem&etilde;taria">elementaria</expan> e&longs;&longs;e <lb/>non po&longs;&longs;unt, quia illa cum &longs;int corruptioni obnoxia, id e&longs;t, tran&longs;mu <lb/>tationi, &longs;ecundum qualitatem <expan abbr="n&otilde;">non</expan> po&longs;&longs;unt e&longs;&longs;e &longs;ubiecta in corporca&shy;<lb/>rum &longs;ub&longs;tantiarum, neque &agrave; primis &longs;ub&longs;tantijs moueri, neque etiam ex&shy;<lb/>cipere prim&ograve; lumen &longs;uum, &longs;ed mouentur per uim influxam &agrave; c&oelig;le&shy;<lb/>&longs;tibus corporibus, neque etiam per motum corporum <expan abbr="c&oelig;le&longs;ti&utilde;">c&oelig;le&longs;tium</expan>, nam <lb/>illa non mouentur &longs;ecundum proportionem mentis ad corpus, &longs;ed <lb/>iuxta rationem finis, &agrave; qua circum&longs;cribuntur, &amp; ideo quod Satur&shy;<lb/>nus moueatur uelo ciore motu, qu&agrave;m Iuppiter ab Oriente in Occi&shy;<lb/>dentem, hoc non e&longs;t, quia uit&aelig; qu&aelig; mouet Saturnum fit robu&longs;tior <lb/>uita qu&etail; mouet Iouem, cum &longs;int una &amp; eadem: uel &longs;i dicas quod &longs;int <lb/>diuer&longs;&aelig; uita Saturni, non tamen e&longs;t ualidior in comparatione ad <lb/>&longs;uum c&oelig;lum, uita Iouis non moueret celerius Saturnum ab Occi&shy;<lb/>dente in Orientem, qu&agrave;m uita Iouis Iouem, quod e&longs;t fal&longs;um, &longs;ed ta&shy;<lb/>lis motus uelo citas e&longs;t ratione finis, quia oportet ut pariter mouea&shy;<lb/>tur eo motu, &amp; quia c&oelig;lum Saturni e&longs;t maius, ideo celerius moue&shy;<lb/>tur quam Iouis, &amp; hoc ratione corporis mobilis, &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ratione pro&shy;<lb/>portionis ad corpus. </s>           <s id="id004410">Non enim pote&longs;t e&longs;&longs;e comparatio iuxta magnitudines motas, <lb/><arrow.to.target n="marg891"/><lb/>quoniam uel &longs;unt corpora c&oelig;le&longs;tia, uel elementaria, <expan abbr="elem&etilde;taria">elementaria</expan> e&longs;&longs;e <lb/>non po&longs;&longs;unt, quia illa cum &longs;int corruptioni obnoxia, id e&longs;t, tran&longs;mu <lb/>tationi, &longs;ecundum qualitatem <expan abbr="n&otilde;">non</expan> po&longs;&longs;unt e&longs;&longs;e &longs;ubiecta in corporca&shy;<lb/>rum &longs;ub&longs;tantiarum, neque &agrave; primis &longs;ub&longs;tantijs moueri, neque etiam ex&shy;<lb/>cipere prim&ograve; lumen &longs;uum, &longs;ed mouentur per uim influxam &agrave; c&oelig;le&shy;<lb/>&longs;tibus corporibus, neque etiam per motum corporum <expan abbr="c&oelig;le&longs;ti&utilde;">c&oelig;le&longs;tium</expan>, nam <lb/>illa non mouentur &longs;ecundum proportionem mentis ad corpus, &longs;ed <lb/>iuxta rationem finis, &agrave; qua circum&longs;cribuntur, &amp; ideo quod Satur&shy;<lb/>nus moueatur uelo ciore motu, qu&agrave;m Iuppiter ab Oriente in Occi&shy;<lb/>dentem, hoc non e&longs;t, quia uit&aelig; qu&aelig; mouet Saturnum fit robu&longs;tior <lb/>uita qu&etail; mouet Iouem, cum &longs;int una &amp; eadem: uel &longs;i dicas quod &longs;int <lb/>diuer&longs;&aelig; uita Saturni, non tamen e&longs;t ualidior in comparatione ad <lb/>&longs;uum c&oelig;lum, uita Iouis non moueret celerius Saturnum ab Occi&shy;<lb/>dente in Orientem, qu&agrave;m uita Iouis Iouem, quod e&longs;t fal&longs;um, &longs;ed ta&shy;<lb/>lis motus uelo citas e&longs;t ratione finis, quia oportet ut pariter mouea&shy;<lb/>tur eo motu, &amp; quia c&oelig;lum Saturni e&longs;t maius, ideo celerius moue&shy;<lb/>tur quam Iouis, &amp; hoc ratione corporis mobilis, &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ratione pro&shy;<lb/>portionis ad corpus. </s>
           <s id="id004411">Dico etiam, quod non habent poteftatem <lb/>aliam, per quam &longs;ubeant proportionem, nam qu&etail;ritur cuius com&shy;           <s id="id004411">Dico etiam, quod non habent potestatem <lb/>aliam, per quam &longs;ubeant proportionem, nam qu&etail;ritur cuius com&shy;
  
  
 <pb pagenum="258" xlink:href="015/01/277.jpg"/>paratione illa proportio oriatur, nam non ad corpora, quia neque <lb/>ad c&oelig;le&longs;tia, neque mortalia, ut dictum e&longs;t, ni&longs;i fin gamus alia corpora, <lb/>quod e&longs;t ab&longs;urdum, neque etiam ratione incorporeorum, nam non <lb/>po&longs;&longs;unt de&longs;truere &longs;e inuicem, quia inferior non pote&longs;t tollere &longs;upe&shy;<lb/>riorem, neque multo minus pote&longs;t uelle. </s> <pb pagenum="258" xlink:href="015/01/277.jpg"/>paratione illa proportio oriatur, nam non ad corpora, quia neque <lb/>ad c&oelig;le&longs;tia, neque mortalia, ut dictum e&longs;t, ni&longs;i fin gamus alia corpora, <lb/>quod e&longs;t ab&longs;urdum, neque etiam ratione incorporeorum, nam non <lb/>po&longs;&longs;unt de&longs;truere &longs;e inuicem, quia inferior non pote&longs;t tollere &longs;upe&shy;<lb/>riorem, neque multo minus pote&longs;t uelle. </s>
Line 12821 
Line 12756 
         </p>         </p>
         <p type="main">         <p type="main">
           <s id="id004449">Videbitur ab initio paradoxum, &longs;ed ubi &amp; modum &amp; demon&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg895"/><lb/>&longs;trationem ip&longs;am deprehenderis, intelliges ita e&longs;&longs;e iuxta luminis na <lb/>turalis rationem, tum uer&ograve; maxim&egrave;, cum id adiecero non prohibe&shy;<lb/>re me, quin ut partes in homine numerentur. </s>           <s id="id004449">Videbitur ab initio paradoxum, &longs;ed ubi &amp; modum &amp; demon&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg895"/><lb/>&longs;trationem ip&longs;am deprehenderis, intelliges ita e&longs;&longs;e iuxta luminis na <lb/>turalis rationem, tum uer&ograve; maxim&egrave;, cum id adiecero non prohibe&shy;<lb/>re me, quin ut partes in homine numerentur. </s>
           <s id="id004450">Sed aliud e&longs;t partes in <lb/>homine dinumerare, qu&aelig; numero ip&longs;o non di&longs;tinguuntur, &longs;ed &longs;i <lb/>plures homines &longs;eor&longs;um de earum numero interroges &longs;inguli di&shy;<lb/>uer&longs;a, nec <expan abbr="exigu&otilde;">exiguom</expan> interuallo differentia re&longs;pondebunt, &longs;ed unus de&shy;<lb/>cem puta, alius centum, alius innumerabiles pronunciabit. </s>           <s id="id004450">Sed aliud e&longs;t partes in <lb/>homine dinumerare, qu&aelig; numero ip&longs;o non di&longs;tinguuntur, &longs;ed &longs;i <lb/>plures homines &longs;eor&longs;um de earum numero interroges &longs;inguli di&shy;<lb/>uer&longs;a, nec <expan abbr="exigu&otilde;">exiguom</expan> interuallo differentia re&longs;pondebunt, &longs;ed unus de&shy;<lb/>cem puta, alius centum, alius innumerabiles pronuntiabit. </s>
           <s id="id004451">Quin <lb/>etiam qui&longs;que qua ratione uelis illas di&longs;tinguere interrogabit, at non <lb/>&longs;ic de numero gregis pauidum, aut de pecunijs, in quibus nemo ab <lb/>altero di&longs;&longs;entiet, ni&longs;i cum in numerando errorem admi&longs;erit. </s>           <s id="id004451">Quin <lb/>etiam qui&longs;que qua ratione uelis illas di&longs;tinguere interrogabit, at non <lb/>&longs;ic de numero gregis pauidum, aut de pecunijs, in quibus nemo ab <lb/>altero di&longs;&longs;entiet, ni&longs;i cum in numerando errorem admi&longs;erit. </s>
           <s id="id004452">Igitur <lb/>dico non e&longs;&longs;e numerum in incorporeis, nam finitus erit uel infini&shy;<lb/>tus: &longs;i infinitus, numerus non erit, quoniam primum nullus Deus <lb/>erit nulla prima &longs;ub&longs;tantia: nam quomodo Deus erit aut Domi&shy;<lb/>nus infinitorum, aut primus ubi non e&longs;t ultimum? </s>           <s id="id004452">Igitur <lb/>dico non e&longs;&longs;e numerum in incorporeis, nam finitus erit uel infini&shy;<lb/>tus: &longs;i infinitus, numerus non erit, quoniam primum nullus Deus <lb/>erit nulla prima &longs;ub&longs;tantia: nam quomodo Deus erit aut Domi&shy;<lb/>nus infinitorum, aut primus ubi non e&longs;t ultimum? </s>
           <s id="id004453">Sed neque nume&shy;<lb/>rus aliquis certus earum e&longs;&longs;e pote&longs;t, cum primum non magis hic <lb/>qu&agrave;m ille: neque enim definiuntur ullo termino, &longs;eu centum, &longs;eu mil&shy;<lb/>le aut millies mille: nec cum &longs;ubij ciantur quantitati continu&aelig; pote&shy;<lb/>runt &longs;ubijci numero, uel alteri cuipiam accidenti. </s>           <s id="id004453">Sed neque nume&shy;<lb/>rus aliquis certus earum e&longs;&longs;e pote&longs;t, cum primum non magis hic <lb/>qu&agrave;m ille: neque enim definiuntur ullo termino, &longs;eu centum, &longs;eu mil&shy;<lb/>le aut millies mille: nec cum &longs;ubij ciantur quantitati continu&aelig; pote&shy;<lb/>runt &longs;ubijci numero, uel alteri cuipiam accidenti. </s>
           <s id="id004454">Sed omnia &longs;unt <lb/>unum, ita tamen quod perfectius e&longs;t atque imperfectius diffu&longs;um ab <lb/>ip&longs;o infinito, cuius in extremo coh&aelig;rent mentes no&longs;tr&aelig; &amp; anim&aelig;, <lb/>&amp; c&oelig;lum, qu&aelig; communicat&aelig; inferioribus atque corporibus illa <lb/>agunt, mutant &amp; &longs;eruant. </s>           <s id="id004454">Sed omnia &longs;unt <lb/>unum, ita tamen quod perfectius e&longs;t atque imperfectius diffu&longs;um ab <lb/>ip&longs;o infinito, cuius in extremo coh&aelig;rent mentes no&longs;tr&aelig; &amp; anim&aelig;, <lb/>&amp; c&oelig;lum, qu&aelig; communicat&aelig; inferioribus atque corporibus illa <lb/>agunt, mutant &amp; &longs;eruant. </s>
           <s id="id004455">Ip&longs;um qu&agrave;m ultimum e&longs;&longs;e, e&longs;t in mundo, <lb/>quod e&longs;t corpus, &amp; eius pars pr&aelig; cipua c&oelig;lum deinde reliqua. <lb/></s>           <s id="id004455">Ip&longs;um qu&agrave;m ultimum e&longs;&longs;e, e&longs;t in mundo, <lb/>quod e&longs;t corpus, &amp; eius pars pr&aelig; cipua c&oelig;lum deinde reliqua. <lb/></s>
           <s id="id004456">Omniaque mouentur &amp; transferuntur immobili primo principio, <lb/>quod cum illis <expan abbr="coniunct&utilde;">coniunctum</expan> e&longs;t: nam reliqua incorporea ab ip&longs;o pro&shy;<lb/>&longs;luunt. </s>           <s id="id004456">Omniaque mouentur &amp; transferuntur immobili primo principio, <lb/>quod cum illis <expan abbr="coniunct&utilde;">coniunctum</expan> e&longs;t: nam reliqua incorporea ab ip&longs;o pro&shy;<lb/>fluunt. </s>
           <s id="id004457">E&longs;t &amp; ratio Ari&longs;totelis in tertio decimo Theologicorum &longs;er <lb/><arrow.to.target n="marg896"/><lb/>monum, Deus non e&longs;t unus numeri ratione, &longs;ed ita ut non &longs;it plura,            <s id="id004457">E&longs;t &amp; ratio Ari&longs;totelis in tertio decimo Theologicorum &longs;er <lb/><arrow.to.target n="marg896"/><lb/>monum, Deus non e&longs;t unus numeri ratione, &longs;ed ita ut non &longs;it plura,
  
  
Line 12861 
Line 12796 
           <s id="id004470">Sed non e&longs;t neque geometrica, neque arithmetica, nec mu&longs;ica, nec <lb/>per recen&longs;um, e&longs;&longs;ent enim quantitates qu&aelig; <expan abbr="compararen&ttilde;">compararentur</expan>: unaqu&etail;que<lb/>enim harum inter quantitates con&longs;tituta: at illa e&longs;t ut producentis <lb/>ad productum. </s>           <s id="id004470">Sed non e&longs;t neque geometrica, neque arithmetica, nec mu&longs;ica, nec <lb/>per recen&longs;um, e&longs;&longs;ent enim quantitates qu&aelig; <expan abbr="compararen&ttilde;">compararentur</expan>: unaqu&etail;que<lb/>enim harum inter quantitates con&longs;tituta: at illa e&longs;t ut producentis <lb/>ad productum. </s>
           <s id="id004471">Et non comparantur quoad &aelig;ternitatem, quia ut <lb/>ali&acirc;s declaraui, omnis &longs;ub&longs;tantia e&longs;t &aelig;terna: quanto magis incor&shy;<lb/>porea. </s>           <s id="id004471">Et non comparantur quoad &aelig;ternitatem, quia ut <lb/>ali&acirc;s declaraui, omnis &longs;ub&longs;tantia e&longs;t &aelig;terna: quanto magis incor&shy;<lb/>porea. </s>
           <s id="id004472">Quia ergo primum per <expan abbr="pr&aelig;ced&etilde;tem">pr&aelig;cedentem</expan> habet rationem totius, <lb/>&amp; e&longs;t infinitum, <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> ea parte qua recedit, quia primum non e&longs;t, <lb/>plus di&longs;tat a primo quam &agrave; tertio, igitur de&longs;cendendo u&longs;que ad pri&shy;<lb/>ma elementa. </s>           <s id="id004472">Quia ergo primum per <expan abbr="pr&aelig;ced&etilde;tem">pr&aelig;cedentem</expan> habet rationem totius, <lb/>&amp; e&longs;t infinitum, <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> ea parte qua recedit, quia primum non e&longs;t, <lb/>plus di&longs;tat a primo quam &agrave; tertio, igitur de&longs;cendendo u&longs;que ad pri&shy;<lb/>ma elementa. </s>
           <s id="id004473">Sed obijcies de qualitatibus &amp; accidentibus: dico <lb/>quod habent <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> e&longs;&longs;e, licet tempore infinito uin cantur &agrave; &longs;ub&longs;tan <lb/>tijs, ill&etail; tamen etiam uin cuntur &amp; ab&longs;que participatione perfectionis <lb/>illius cum <expan abbr="accid&etilde;tia">accidentia</expan> participent e&longs;&longs;entia &amp; tempore, &amp; &longs;i quis dicat, <lb/>cur ergo Sol &amp; lupiter <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt locati in &longs;upremis orbibus, cum &longs;int <lb/>nobiliores &amp; maiores &amp; potentiores c&aelig;teris erraticis: dieo qu&ograve;d <lb/>fuit ob mundum inferiorem, quoniam &longs;i fui&longs;&longs;ent altiores mundus <lb/>inferior frigore corrumperetur, quando quidem uel &longs;ic frigore pre&shy;<lb/>mantur, in hyeme etiam &longs;ub torrida plaga, &amp; &longs;ub polis ac iuxta eos            <s id="id004473">Sed obijcies de qualitatibus &amp; accidentibus: dico <lb/>quod habent <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> e&longs;&longs;e, licet tempore infinito uincantur &agrave; &longs;ub&longs;tan<lb/>tijs, ill&etail; tamen etiam uincuntur &amp; ab&longs;que participatione perfectionis <lb/>illius cum <expan abbr="accid&etilde;tia">accidentia</expan> participent e&longs;&longs;entia &amp; tempore, &amp; &longs;i quis dicat, <lb/>cur ergo Sol &amp; lupiter <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt locati in &longs;upremis orbibus, cum &longs;int <lb/>nobiliores &amp; maiores &amp; potentiores c&aelig;teris erraticis: dico qu&ograve;d <lb/>fuit ob mundum inferiorem, quoniam &longs;i fui&longs;&longs;ent altiores mundus <lb/>inferior frigore corrumperetur, quando quidem uel &longs;ic frigore pre&shy;<lb/>mantur, in hyeme etiam &longs;ub torrida plaga, &amp; &longs;ub polis ac iuxta eos
  
  
 <pb pagenum="263" xlink:href="015/01/282.jpg"/>&longs;emper. </s> <pb pagenum="263" xlink:href="015/01/282.jpg"/>&longs;emper. </s>
Line 12898 
Line 12833 
  
  
 <pb pagenum="264" xlink:href="015/01/283.jpg"/>uit&aelig; moueant: &amp; quod mouet nece&longs;&longs;ari&ograve; mouet, &amp; quod non po&shy;<lb/>te&longs;t mouere, quoniam omnia &aelig;terna &longs;unt: &amp; in &etail;ternis idem e&longs;t e&longs;&longs;e <lb/>ac po&longs;&longs;e: igitur inter mundum incorporeum &amp; uitarum nulla e&longs;t <lb/>proportio uera, &longs;ed &longs;olum &longs;ublimis, nec numerus: ni&longs;i ut &agrave; nobis fin <lb/>gitur. </s> <pb pagenum="264" xlink:href="015/01/283.jpg"/>uit&aelig; moueant: &amp; quod mouet nece&longs;&longs;ari&ograve; mouet, &amp; quod non po&shy;<lb/>te&longs;t mouere, quoniam omnia &aelig;terna &longs;unt: &amp; in &etail;ternis idem e&longs;t e&longs;&longs;e <lb/>ac po&longs;&longs;e: igitur inter mundum incorporeum &amp; uitarum nulla e&longs;t <lb/>proportio uera, &longs;ed &longs;olum &longs;ublimis, nec numerus: ni&longs;i ut &agrave; nobis fin <lb/>gitur. </s>
           <s id="id004491">Velut &longs;i dicamus in tabula, &amp; in negocio e&longs;t principium me&shy;<lb/>dium finis, &amp; h&aelig;c po&longs;&longs;unt dici tria quatenus di&longs;tinguuntur: &longs;ed <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>ob hoc dicendum e&longs;t tabulam, aut negocium habere tres partes, <lb/>multo minus e&longs;&longs;e tria negocia aut tres tabulas.</s>           <s id="id004491">Velut &longs;i dicamus in tabula, &amp; in negocio e&longs;t principium me&shy;<lb/>dium finis, &amp; h&aelig;c po&longs;&longs;unt dici tria quatenus di&longs;tinguuntur: &longs;ed <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>ob hoc dicendum e&longs;t tabulam, aut negotium habere tres partes, <lb/>multo minus e&longs;&longs;e tria negocia aut tres tabulas.</s>
         </p>         </p>
         <p type="margin">         <p type="margin">
           <s id="id004492"><margin.target id="marg900"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>           <s id="id004492"><margin.target id="marg900"/>C<emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>^&lcub;m}.</s>
Line 12929 
Line 12864 
           <s id="id004502">Igitur cum in pari tempore qu&etail; uelo citer mouen <lb/>tur plus &longs;patij &longs;uperent, maius etiam relinquunt medium inter lo&shy;<lb/>cum, &amp; locum, &amp; ob id magis remota &longs;unt &agrave; quiete, &amp; magis illi <expan abbr="c&otilde;&shy;traria">con&shy;<lb/>traria</expan>: h&aelig;c igitur e&longs;t ratio cur qu&aelig; uelo cius moueantur, minus quie <lb/>ti &longs;imilia aut proxima exi&longs;timentur. </s>           <s id="id004502">Igitur cum in pari tempore qu&etail; uelo citer mouen <lb/>tur plus &longs;patij &longs;uperent, maius etiam relinquunt medium inter lo&shy;<lb/>cum, &amp; locum, &amp; ob id magis remota &longs;unt &agrave; quiete, &amp; magis illi <expan abbr="c&otilde;&shy;traria">con&shy;<lb/>traria</expan>: h&aelig;c igitur e&longs;t ratio cur qu&aelig; uelo cius moueantur, minus quie <lb/>ti &longs;imilia aut proxima exi&longs;timentur. </s>
           <s id="id004503">Dico ergo, quod illa qu&aelig; natu&shy;<lb/>raliter uelo ci&longs;sim&egrave; mouentur, &longs;unt magis &longs;imilia &amp; magis proxima <lb/>ip&longs;is quie&longs;centibus qu&agrave;m qu&aelig; tard&egrave;: cum enim omnis motus natu <lb/>ralis nece&longs;&longs;ari&ograve; <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> &longs;it regularis, ut qui &agrave; uirtute Dei fiat, erit uel per <lb/>lineam obliquam aut <expan abbr="rect&atilde;">rectam</expan>. </s>           <s id="id004503">Dico ergo, quod illa qu&aelig; natu&shy;<lb/>raliter uelo ci&longs;sim&egrave; mouentur, &longs;unt magis &longs;imilia &amp; magis proxima <lb/>ip&longs;is quie&longs;centibus qu&agrave;m qu&aelig; tard&egrave;: cum enim omnis motus natu <lb/>ralis nece&longs;&longs;ari&ograve; <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> &longs;it regularis, ut qui &agrave; uirtute Dei fiat, erit uel per <lb/>lineam obliquam aut <expan abbr="rect&atilde;">rectam</expan>. </s>
           <s id="id004504">Quoniam uer&ograve; <expan abbr="multar&utilde;">multarum</expan> recta e&longs;t per&shy;<lb/>fecti&longs;sima, &amp; obliquarum circularis, erit omnis motus naturalis cir <lb/>cularis aut rectus: dico ergo qu&ograve;d in utroque <expan abbr="uer&utilde;">uerum</expan> e&longs;t quod dicitur. <lb/></s>           <s id="id004504">Quoniam uer&ograve; <expan abbr="multar&utilde;">multarum</expan> recta e&longs;t per&shy;<lb/>fecti&longs;sima, &amp; obliquarum circularis, erit omnis motus naturalis cir <lb/>cularis aut rectus: dico ergo qu&ograve;d in utroque <expan abbr="uer&utilde;">uerum</expan> e&longs;t quod dicitur. <lb/></s>
           <s id="id004505">Et <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> in circulari ille motus e&longs;t propinquior quieti, in quo par&shy;<lb/>tes &longs;unt propinquiores &longs;uo loco, &longs;ed &longs;i ueloci&longs;simus &longs;it motus, nun&shy;<lb/>qu&agrave;m ita &longs;unt extra &longs;uum locum, qui enim in pote&longs;tate &longs;int proxi&shy;<lb/>m&aelig; ei: ergo partes ill&etail; inde &longs;e habent ac &longs;i quiefcerent. </s>           <s id="id004505">Et <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> in circulari ille motus e&longs;t propinquior quieti, in quo par&shy;<lb/>tes &longs;unt propinquiores &longs;uo loco, &longs;ed &longs;i ueloci&longs;simus &longs;it motus, nun&shy;<lb/>qu&agrave;m ita &longs;unt extra &longs;uum locum, qui enim in pote&longs;tate &longs;int proxi&shy;<lb/>m&aelig; ei: ergo partes ill&etail; inde &longs;e habent ac &longs;i quiescerent. </s>
           <s id="id004506">Secunda ra&shy;<lb/>tio, quia quod uelo ci&longs;sim&egrave; <expan abbr="moue&ttilde;">mouetur</expan>, ab&longs;que dubio tanto tempore quie <lb/>&longs;cit in &longs;uo loco quant&ograve; quod tard&egrave;: exemplum. </s>           <s id="id004506">Secunda ra&shy;<lb/>tio, quia quod uelo ci&longs;sim&egrave; <expan abbr="moue&ttilde;">mouetur</expan>, ab&longs;que dubio tanto tempore quie <lb/>&longs;cit in &longs;uo loco quant&ograve; quod tard&egrave;: exemplum. </s>
           <s id="id004507">Luna in triginta an <lb/>nis quie&longs;cit in principio arietis <expan abbr="quadring&etilde;teis">quadringenteis</expan> per &longs;ex horas, id e&longs;t, <lb/>centum diebus in quadringentis uicibus, Saturnus <expan abbr="c&etilde;tum">centum</expan> diebus <lb/>&longs;ed &longs;emel tantum: ergo tantum Luna quie&longs;cit, quantum Saturnus, <lb/><expan abbr="c&otilde;paratione">comparatione</expan> ad idem tempus addita pari ratione in alijs partibus, <lb/>&longs;ed cum uelo cius moueatur Luna qu&agrave;m Saturnus minus quie&longs;ce&shy;<lb/>re uidebitur Luna in alijs partibus qu&agrave;m Saturnus, &amp; tantundem <lb/>in principio arietis Luna ut Saturnus, ergo cum Luna tantundem <lb/>in principio arietis quie&longs;cat, quantum Saturnus in triginta annis, &amp; <lb/>in alijs partibus minus qu&agrave;m Saturnus, igitur ab&longs;olut&egrave; Luna plus <lb/>quie&longs;cit in principio arietis, qu&agrave;m Saturnus dato tempore &aelig;quali <lb/>triginta <expan abbr="annor&utilde;">annorum</expan>. </s>           <s id="id004507">Luna in triginta an <lb/>nis quie&longs;cit in principio arietis <expan abbr="quadring&etilde;teis">quadringenteis</expan> per &longs;ex horas, id e&longs;t, <lb/>centum diebus in quadringentis uicibus, Saturnus <expan abbr="c&etilde;tum">centum</expan> diebus <lb/>&longs;ed &longs;emel tantum: ergo tantum Luna quie&longs;cit, quantum Saturnus, <lb/><expan abbr="c&otilde;paratione">comparatione</expan> ad idem tempus addita pari ratione in alijs partibus, <lb/>&longs;ed cum uelo cius moueatur Luna qu&agrave;m Saturnus minus quie&longs;ce&shy;<lb/>re uidebitur Luna in alijs partibus qu&agrave;m Saturnus, &amp; tantundem <lb/>in principio arietis Luna ut Saturnus, ergo cum Luna tantundem <lb/>in principio arietis quie&longs;cat, quantum Saturnus in triginta annis, &amp; <lb/>in alijs partibus minus qu&agrave;m Saturnus, igitur ab&longs;olut&egrave; Luna plus <lb/>quie&longs;cit in principio arietis, qu&agrave;m Saturnus dato tempore &aelig;quali <lb/>triginta <expan abbr="annor&utilde;">annorum</expan>. </s>
           <s id="id004508">Et formatur demon&longs;tratio hoc modo: Luna quan <lb/>do e&longs;t in loco ip&longs;o, puta in principio arietis, ibidem e&longs;t actu, &amp; quie <lb/>&longs;cit per tantundem temporis <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> Saturnus, &amp; in omnibus alijs <lb/>locis data paritate, e&longs;t &longs;emper propior ip&longs;i principio arietis pote&longs;ta <lb/>te quam Saturnus, igitur Luna plus quie&longs;cit in principio arietis <lb/>quam Saturnus, quia dum ibidem &longs;unt &aelig;qualiter <expan abbr="quie&longs;c&utilde;t">quie&longs;cunt</expan>, &amp; dum <lb/>&longs;unt extra, Luna &longs;emper e&longs;t propior &amp; pote&longs;tate magis in illo loco, <lb/>igitur Luna magis quie&longs;cit in principio arietis qu&agrave;m Saturnus. </s>           <s id="id004508">Et formatur demon&longs;tratio hoc modo: Luna quan <lb/>do e&longs;t in loco ip&longs;o, puta in principio arietis, ibidem e&longs;t actu, &amp; quie <lb/>&longs;cit per tantundem temporis <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> Saturnus, &amp; in omnibus alijs <lb/>locis data paritate, e&longs;t &longs;emper propior ip&longs;i principio arietis pote&longs;ta <lb/>te quam Saturnus, igitur Luna plus quie&longs;cit in principio arietis <lb/>quam Saturnus, quia dum ibidem &longs;unt &aelig;qualiter <expan abbr="quie&longs;c&utilde;t">quie&longs;cunt</expan>, &amp; dum <lb/>&longs;unt extra, Luna &longs;emper e&longs;t propior &amp; pote&longs;tate magis in illo loco, <lb/>igitur Luna magis quie&longs;cit in principio arietis qu&agrave;m Saturnus. </s>


Legend:
Removed from v.1.11 
changed lines
 Added in v.1.27