| version 1.21, 2007/06/20 10:55:58 |
version 1.62, 2008/12/14 16:19:10 |
| |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s>Hos &longs;ucce&longs;&longs;us alit, po&longs;&longs;unt, quia po&longs;&longs;e videntur.<emph.end type="italics"/></s></p> | <s>Hos &longs;ucce&longs;&longs;us alit, po&longs;&longs;unt, quia po&longs;&longs;e videntur.<emph.end type="italics"/></s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s><emph type="italics"/><expan abbr="Itaq;">Itaque</expan> Homeri iudicium nouimus à &longs;apientibus e&longs;&longs;e approbatum, qui exultantem Aga­<lb/>memnonem primis illis <expan abbr="t&etilde;poribus">temporibus</expan> induxerit. </s> <s>Vly&longs;&longs;e & Achille mirandis inter &longs;e modis al­<lb/>tercantibus, vt <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> <expan abbr="etiã">etiam</expan> ad conuicia euehi &longs;olerent, & Age&longs;ilai <expan abbr="prudentiã">prudentiam</expan> <expan abbr="oĩ">omni</expan> illu&longs;tri laude <lb/>celebratam qui æmulationem, veluti &longs;timulos quo&longs;dam intulerit reip. </s> <s>ac &longs;emper ade&longs;&longs;e &longs;tu­<lb/>duerit, quod inter &longs;e ciues boni contendant, augente &longs;tudia contentione, concordia verò <expan abbr="cõ-ciliante">con­<lb/>ciliante</expan> de&longs;idiam. </s> <s>Quo factum e&longs;t, vt viri docti&longs;&longs;imi, quanuis &longs;uos commentarios &longs;uppri­<lb/>mendo reprehen&longs;ionem &longs;e fugere intelligerent, quia po&longs;teros tanto bono priuare non &longs;olùm <lb/>iniurium, &longs;ed impium & nefas e&longs;&longs;e iudicarent, quanuis <expan abbr="etiã">etiam</expan> eorum iudicia &longs;ubituri e&longs;&longs;ent, <lb/>qui forta&longs;&longs;e plus, quàm ip&longs;i de &longs;e intelligerent, <expan abbr="aliò&qacute;">aliòque</expan>; per cogitationes &longs;uas diuerterent, <lb/>contenti fuerint, &longs;i ita &longs;ua probarentur, vt tanquàm di&longs;putata contentius aditum ad ve­<lb/>ritatem patefacerent, cuius <expan abbr="qui&longs;q;">qui&longs;que</expan> bonus nonmodò &longs;tudio&longs;us, verumetiam curio&longs;us e&longs;&longs;e de­<lb/>bet. </s> <s>Nam latet veritas in profundo, & diuer&longs;is veri&longs;imilibus inuoluta variis etiam mo­<lb/>dis tentat mentes no&longs;tras, & in diuer&longs;a &longs;tudia rapit. </s> <s>Cùm igitur ego <expan abbr="quoq;">quoque</expan> à Cel&longs;i&longs;&longs;imo <lb/>Patre tuo in ve&longs;tra præclari&longs;&longs;ima collegia fuerim cooptatus & adhuc auctoritate tua <lb/>negocium publicè <expan abbr="doc&etilde;di">docendi</expan> &longs;u&longs;tineam, tibi gratias ago immortales, & in eo me laudo, <expan abbr="fortu-nati&longs;&longs;imum&qacute;">fortu­<lb/>nati&longs;&longs;imumque</expan>; prædico cui datus &longs;it locus ingenij mei vires experiendi, & ea narrandi quæ <lb/>ocium litterarum merito tuo mihi &longs;uppeditat, & v&longs;u quotidie cogno&longs;cendi <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> aliquam <lb/>veritatis, quam &longs;i po&longs;teritati communicauerim, & grati animi officio erga te functus e&longs;&longs;e <lb/>videar, & in alios, &longs;i fieri <expan abbr="põt">potest</expan> (vt e&longs;t humana <expan abbr="cõditio">conditio</expan>) boni aliquid contuli&longs;&longs;e. </s> <s>Et <expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan> <lb/>multa me ab incepto deterrebant, cum quia po&longs;teriores cogitationes meliores e&longs;&longs;e &longs;olerent, <lb/>tum quòd plura in dies experientia rerum magi&longs;tra &longs;apienti&longs;sima doceret, non pauca <expan abbr="etiã">etiam</expan> <lb/>lectio | iterata librorum, <expan abbr="cõplura">complura</expan> nouæ di&longs;ceptationes, & <expan abbr="&longs;criptadi&longs;erti&longs;simorũ">&longs;cripta di&longs;erti&longs;simorum</expan> <expan abbr="hominũ">hominum</expan> quæ <lb/>ad meas manus quotidie <expan abbr="veniebãt">veniebant</expan>; vicit tamen illa cura, vt cæteris, &longs;i po&longs;&longs;um, quoquomodo <lb/>prode&longs;&longs;em, <expan abbr="maxime&qacute;">maximeque</expan>;, vt meæ ergate voluntatis aliquod <expan abbr="&longs;ignũ">&longs;ignum</expan> darem. </s> <s>Acce&longs;&longs;erunt exhor­<lb/>tationes <expan abbr="amicorũ">amicorum</expan>, qui ex tam diuturnis laboribus aliquid expectabant: nuper <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> magnum <lb/><expan abbr="momentũ">momentum</expan> attulit huic meæ deliberationi, & <expan abbr="corã">coram</expan> Pi&longs;is, & per litteras eruditi&longs;simus, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>integerrimus vir Thomas Finckius Vuet&longs;pergen&longs;is, cuius <expan abbr="iudiciũ">iudicium</expan> cùm &longs;emper maximi fe­<lb/>cerim, in hoc <expan abbr="etiã">etiam</expan> eius <expan abbr="auctoritat&etilde;">auctoritatem</expan> &longs;equi non dubitaui. </s> <s>Quapropter è no&longs;tris &longs;ermonib. <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>di&longs;ceptationib. <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> mundus quidam Empedocleus è lite exortus hic liber ad te rectà con­<lb/>tendit, clientis tui <expan abbr="fid&etilde;">fidem</expan>, laborem, <expan abbr="&longs;tudiũ">&longs;tudium</expan>, & <expan abbr="indu&longs;triã">indu&longs;triam</expan> tibi &longs;ignificat; ob id à te hilarè &longs;e <expan abbr="acce-ptũ">acce­<lb/>ptum</expan> iri &longs;perat. </s> <s>hoc vnum expetit; id &longs;i fuerit a&longs;&longs;ecutus, alacritatem <expan abbr="quoq;">quoque</expan> aliis addet quos <lb/>iam &longs;ub ei&longs;dem au&longs;piciis edere cogitauimus, vt ad te quam primùm aduolent, & perpe­<lb/>tuæ erga te pietatis no&longs;træ &longs;int optimi te&longs;tes. </s> <s>Vale. </s> <s>Pi&longs;is XIV. Kal. </s> <s>Decemb.<emph.end type="italics"/><lb/>CIO IO LXXXVII.</s></p> | <s><emph type="italics"/><expan abbr="Itaq;">Itaque</expan> Homeri iudicium nouimus à &longs;apientibus e&longs;&longs;e approbatum, qui exultantem Aga­<lb/>memnonem primis illis <expan abbr="t&etilde;poribus">temporibus</expan> induxerit. </s> <s>Vly&longs;&longs;e & Achille mirandis inter &longs;e modis al­<lb/>tercantibus, vt <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> <expan abbr="etiã">etiam</expan> ad conuicia euehi &longs;olerent, & Age&longs;ilai <expan abbr="prudentiã">prudentiam</expan> <expan abbr="oĩ">omni</expan> illu&longs;tri laude <lb/>celebratam qui æmulationem, veluti &longs;timulos quo&longs;dam intulerit reip. </s> <s>ac &longs;emper ade&longs;&longs;e &longs;tu­<lb/>duerit, quod inter &longs;e ciues boni contendant, augente &longs;tudia contentione, concordia verò <expan abbr="cõ-ciliante">con­<lb/>ciliante</expan> de&longs;idiam. </s> <s>Quo factum e&longs;t, vt viri docti&longs;&longs;imi, quanuis &longs;uos commentarios &longs;uppri­<lb/>mendo reprehen&longs;ionem &longs;e fugere intelligerent, quia po&longs;teros tanto bono priuare non &longs;olùm <lb/>iniurium, &longs;ed impium & nefas e&longs;&longs;e iudicarent, quanuis <expan abbr="etiã">etiam</expan> eorum iudicia &longs;ubituri e&longs;&longs;ent, <lb/>qui forta&longs;&longs;e plus, quàm ip&longs;i de &longs;e intelligerent, <expan abbr="aliò&qacute;">aliòque</expan>; per cogitationes &longs;uas diuerterent, <lb/>contenti fuerint, &longs;i ita &longs;ua probarentur, vt tanquàm di&longs;putata contentius aditum ad ve­<lb/>ritatem patefacerent, cuius <expan abbr="qui&longs;q;">qui&longs;que</expan> bonus nonmodò &longs;tudio&longs;us, verumetiam curio&longs;us e&longs;&longs;e de­<lb/>bet. </s> <s>Nam latet veritas in profundo, & diuer&longs;is veri&longs;imilibus inuoluta variis etiam mo­<lb/>dis tentat mentes no&longs;tras, & in diuer&longs;a &longs;tudia rapit. </s> <s>Cùm igitur ego <expan abbr="quoq;">quoque</expan> à Cel&longs;i&longs;&longs;imo <lb/>Patre tuo in ve&longs;tra præclari&longs;&longs;ima collegia fuerim cooptatus & adhuc auctoritate tua <lb/>negocium publicè <expan abbr="doc&etilde;di">docendi</expan> &longs;u&longs;tineam, tibi gratias ago immortales, & in eo me laudo, <expan abbr="fortu-nati&longs;&longs;imum&qacute;">fortu­<lb/>nati&longs;&longs;imumque</expan>; prædico cui datus &longs;it locus ingenij mei vires experiendi, & ea narrandi quæ <lb/>ocium litterarum merito tuo mihi &longs;uppeditat, & v&longs;u quotidie cogno&longs;cendi <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> aliquam <lb/>veritatis, quam &longs;i po&longs;teritati communicauerim, & grati animi officio erga te functus e&longs;&longs;e <lb/>videar, & in alios, &longs;i fieri <expan abbr="põt">potest</expan> (vt e&longs;t humana <expan abbr="cõditio">conditio</expan>) boni aliquid contuli&longs;&longs;e. </s> <s>Et <expan abbr="quan&qtilde;">quanquam</expan> <lb/>multa me ab incepto deterrebant, cum quia po&longs;teriores cogitationes meliores e&longs;&longs;e &longs;olerent, <lb/>tum quòd plura in dies experientia rerum magi&longs;tra &longs;apienti&longs;sima doceret, non pauca <expan abbr="etiã">etiam</expan> <lb/>lectio | iterata librorum, <expan abbr="cõplura">complura</expan> nouæ di&longs;ceptationes, & <expan abbr="&longs;criptadi&longs;erti&longs;simorũ">&longs;cripta di&longs;erti&longs;simorum</expan> <expan abbr="hominũ">hominum</expan> quæ <lb/>ad meas manus quotidie <expan abbr="veniebãt">veniebant</expan>; vicit tamen illa cura, vt cæteris, &longs;i po&longs;&longs;um, quoquomodo <lb/>prode&longs;&longs;em, <expan abbr="maxime&qacute;">maximeque</expan>;, vt meæ ergate voluntatis aliquod <expan abbr="&longs;ignũ">&longs;ignum</expan> darem. </s> <s>Acce&longs;&longs;erunt exhor­<lb/>tationes <expan abbr="amicorũ">amicorum</expan>, qui ex tam diuturnis laboribus aliquid expectabant: nuper <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> magnum <lb/><expan abbr="momentũ">momentum</expan> attulit huic meæ deliberationi, & <expan abbr="corã">coram</expan> Pi&longs;is, & per litteras eruditi&longs;simus, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>integerrimus vir Thomas Finckius Vuet&longs;pergen&longs;is, cuius <expan abbr="iudiciũ">iudicium</expan> cùm &longs;emper maximi fe­<lb/>cerim, in hoc <expan abbr="etiã">etiam</expan> eius <expan abbr="auctoritat&etilde;">auctoritatem</expan> &longs;equi non dubitaui. </s> <s>Quapropter è no&longs;tris &longs;ermonib. <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>di&longs;ceptationib. <expan abbr="tan&qtilde;">tanquam</expan> mundus quidam Empedocleus è lite exortus hic liber ad te rectà con­<lb/>tendit, clientis tui <expan abbr="fid&etilde;">fidem</expan>, laborem, <expan abbr="&longs;tudiũ">&longs;tudium</expan>, & <expan abbr="indu&longs;triã">indu&longs;triam</expan> tibi &longs;ignificat; ob id à te hilarè &longs;e <expan abbr="acce-ptũ">acce­<lb/>ptum</expan> iri &longs;perat. </s> <s>hoc vnum expetit; id &longs;i fuerit a&longs;&longs;ecutus, alacritatem <expan abbr="quoq;">quoque</expan> aliis addet quos <lb/>iam &longs;ub ei&longs;dem au&longs;piciis edere cogitauimus, vt ad te quam primùm aduolent, & perpe­<lb/>tuæ erga te pietatis no&longs;træ &longs;int optimi te&longs;tes. </s> <s>Vale. </s> <s>Pi&longs;is XIV. Kal. </s> <s>Decemb.<emph.end type="italics"/><lb/>CIO IO LXXXVII.</s></p> |
| <pb/> | <pb/> |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| <s>INDEX LIBRORVM <lb/>ET CAPITVM QVAE IN HOC <lb/>OPERE CONTINENTVR.</s></p> | <s>INDEX LIBRORVM <lb/>ET CAPITVM QVAE IN HOC <lb/>OPERE CONTINENTVR.</s></p> |
| |
| <row><cell><emph type="italics"/>Auicennæ rationes diluuntur quibus probat materiæ prim&ecedil; con&longs;iderationem e&longs;&longs;e &longs;olius primi philo&longs;o-phi. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>73</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Auicennæ rationes diluuntur quibus probat materiæ prim&ecedil; con&longs;iderationem e&longs;&longs;e &longs;olius primi philo&longs;o-phi. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>73</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm formæ naturales &longs;i non re, at cogitatione &longs;eparentur à materia, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>75</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm formæ naturales &longs;i non re, at cogitatione &longs;eparentur à materia, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>75</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quid &longs;it materia &longs;en&longs;ilis, & quemadmodum in naturali methodo accipienda. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>78</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Quid &longs;it materia &longs;en&longs;ilis, & quemadmodum in naturali methodo accipienda. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>78</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quod'nam genus materiæ &longs;umatur in definitionibus naturalibus. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>80</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>quod' nam genus materiæ &longs;umatur in definitionibus naturalibus. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>80</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Compleat'ne materia &longs;en&longs;ilis definitionem naturalem vt pars e&longs;&longs;entiæ, an non. Cap.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>82</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Compleat'ne materia &longs;en&longs;ilis definitionem naturalem vt pars e&longs;&longs;entiæ, an non. Cap.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>82</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Cur è Mathematicis nonnullæ naturales appellentur. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>87</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Cur è Mathematicis nonnullæ naturales appellentur. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>87</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>De potestate eorum communium, quæ dicuntur ad vnum. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>89</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>De potestate eorum communium, quæ dicuntur ad vnum. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>89</cell></row> |
| |
| <row><cell><emph type="italics"/>Singulæ dubitationes tolluntur de oppo&longs;itione &longs;ubstantiarum. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>180</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Singulæ dubitationes tolluntur de oppo&longs;itione &longs;ubstantiarum. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>180</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>De naturæ progre&longs;&longs;u vbi pote&longs;tas cum actu commutatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 23.</cell><cell>181</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>De naturæ progre&longs;&longs;u vbi pote&longs;tas cum actu commutatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 23.</cell><cell>181</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Pro iis qui prima contraria in natura priuatiuè opponi defendunt. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>182</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Pro iis qui prima contraria in natura priuatiuè opponi defendunt. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>182</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quod'nam propriè generetur, & quid alij cen&longs;uerint. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>185</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>quod' nam propriè generetur, & quid alij cen&longs;uerint. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>185</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Sit'ne forma compo&longs;ito perfectior. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>187</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Sit'ne forma compo&longs;ito perfectior. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>187</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Auctoris decretum in medio ponitur de eo quod propriè generetur. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>188</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Auctoris decretum in medio ponitur de eo quod propriè generetur. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>188</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quo pacto form&ecedil; producantur, & vari&ecedil; philo&longs;ophorum &longs;ententiæ recen&longs;entur. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>190</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Quo pacto form&ecedil; producantur, & vari&ecedil; philo&longs;ophorum &longs;ententiæ recen&longs;entur. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>190</cell></row> |
| |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| <s><arrow.to.target n="table3"></arrow.to.target></s></p> | <s><arrow.to.target n="table3"></arrow.to.target></s></p> |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| <s>QVARTVS LIBER EST DE EFFICIENTE E FINE MOTVS <lb/>ELEMENTI GENITI.</s></p><table> | <s>QVARTVS LIBER EST DE EFFICIENTE E FINE MOTVS <lb/>ELEMENTI GENITI.</s></p> |
| | |
| | <table> |
| <row><cell><emph type="italics"/>RECITANTVR in &longs;umma illorum &longs;ententiæ qui dicunt elementum ab extrin&longs;eco moueri. C.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>341</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>RECITANTVR in &longs;umma illorum &longs;ententiæ qui dicunt elementum ab extrin&longs;eco moueri. C.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>341</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>An omne mouens naturale moueatur, dum mouet, & quomodo. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>342</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>An omne mouens naturale moueatur, dum mouet, & quomodo. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>342</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;quiritur &longs;igillatim quemadmodum moueatur medium ab inanimo. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>344</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;quiritur &longs;igillatim quemadmodum moueatur medium ab inanimo. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>344</cell></row> |
| |
| <s><arrow.to.target n="table7"></arrow.to.target></s></p> | <s><arrow.to.target n="table7"></arrow.to.target></s></p> |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| <s>LIBER NONVS EST DE CONVER SIONE.</s></p> | <s>LIBER NONVS EST DE CONVER SIONE.</s></p> |
| | <p type="head"> |
| | <s>PRAEFATIO AD FERD. MED. M. ETRVRIAE DVC. SERENISS.</s></p> |
| <table> | <table> |
| | |
| <table.target id="table4"></table.target> | <table.target id="table4"></table.target> |
| <row><cell><emph type="italics"/>QVAE via tenenda &longs;it in explicandis elementorum motibus. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>443</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Antiquorum, <expan abbr="iuniorum&qacute;">iuniorumque</expan>. &longs;ententiæ de loco, & motu terræ recitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>444</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Veterum opiniones recen&longs;entur de cau&longs;&longs;a cur terra quie&longs;cat. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>445</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De loco terr&ecedil; contra Pythagor&ecedil;os. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>447</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De cau&longs;&longs;is motus terr&ecedil; aduer&longs;us antiquos. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>448</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aduer&longs;us antiquos de cau&longs;&longs;is quietis terr&ecedil;. Cap.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>453</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De loco terræ nonnulla. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>455</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;&longs;eritur quod'nam &longs;it medium ad quod terra &longs;uapte natura mouetur. Cap.<emph.end type="italics"/> 8.</cell><cell>457</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Nonnulla de definitione grauis & leuis afferuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 9.</cell><cell>461</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quod graue, & leue &longs;ecundùm naturam talia &longs;int, non comparatè. Cap.<emph.end type="italics"/> 10.</cell><cell>462</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Contra veteres, qui &longs;olùm cau&longs;&longs;is grauis, & leuis comparatè perqui&longs;iuerint. Cap.<emph.end type="italics"/> 11.</cell><cell>463</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm definitio grauis, & leuis per motum tradita &longs;it, an per quietem. Cap.<emph.end type="italics"/> 12.</cell><cell>465</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Soluuntur dubitationes nonnullæ contra definitiones grauis & leuis, atque ibi quædam de generatione montium adiunguntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 13.</cell><cell>466</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur an'ne graue & leue &longs;it in proprio loco. Cap.<emph.end type="italics"/> 14.</cell><cell>468</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Alexandri dictum de pote&longs;tate grauis & leuis, & qu&ecedil; cum ip&longs;o Themi&longs;tius, et Auerroes <expan abbr="di&longs;&longs;erãt">di&longs;&longs;erant</expan>. C.<emph.end type="italics"/> 15.</cell><cell>470</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quòd omnia, quæ rectà mouentur, habeant aliquem motum naturalem. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>471</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Omnia quæ rectà mouentur grauia aut leuia fore concluditur. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>473</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæritur vtrùm vnius corporis &longs;implicis vnus tantùm, plures'ne &longs;int motus. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>474</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Spectatur &longs;igillatim vtrùm a&longs;cen&longs;us aqu&ecedil; &longs;it naturalis, an pror&longs;us contra naturam. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>476</cell></row> | |
| <pb/> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Auctoris &longs;ententia de aqu&ecedil; a&longs;cen&longs;u pronunciatur, & tolluntur obiectiones. Cap.<emph.end type="italics"/> 20. <emph type="italics"/>Pag.<emph.end type="italics"/></cell><cell>477</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Cau&longs;&longs;&ecedil; qu&ecedil;runtur, ob quas elementa media magis grauia, quàm leuia &longs;int. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>478</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Edocentur cau&longs;&longs;&ecedil;, vnde elementa media producuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>480</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrum aer grauior &longs;it c&ecedil;teris grauibus in &longs;uo loco, an non. Cap.<emph.end type="italics"/> 23.</cell><cell>482</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quid dederit locum ei &longs;u&longs;picioni, quòd aër in &longs;uo loco c&ecedil;teris grauior &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>483</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Dubitationes aliquæ tolluntur, & cau&longs;&longs;a exploratur quorundam problematum ad rerum pondera per-tinentium. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>485</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur ratio qua cucurbitul&ecedil; trahunt. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>487</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm tractio &longs;erpentis à ceruo inanis auxilio ministretur, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>489</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De cau&longs;&longs;is adiuuantibus grauitatem & leuitatem. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>491</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Generalia quædam problemata de his quæ vehuntur in aquis, ex Archimede di&longs;&longs;oluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 29.</cell><cell>492</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliquot problemata de motib. qui per <expan abbr="aquã">aquam</expan>, vel per aërem & <expan abbr="aquã">aquam</expan> <expan abbr="cõmuniter">communiter</expan> fiunt, <expan abbr="proponũtur">proponuntur</expan>. C.<emph.end type="italics"/> 30.</cell><cell>494</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Docetur, vt eadem &longs;it ratio totius & partis in motibus naturalibus. Cap.<emph.end type="italics"/> 31.</cell><cell>497</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm grauitas, & leuitas &longs;int formæ qu&ecedil; compleant &longs;ub&longs;tantiam corporum <expan abbr="&longs;impliciũ">&longs;implicium</expan>, an non. C.<emph.end type="italics"/> 32.</cell><cell>498</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Accuratius e&longs;&longs;entia grauitatis <expan abbr="leuitati&longs;&qacute;">leuitati&longs;que</expan>. conquiritur. Cap.<emph.end type="italics"/> 33.</cell><cell>500</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum grauitas & leuitas cadant in &longs;en&longs;um. Cap.<emph.end type="italics"/> 34.</cell><cell>501</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De motibus præter naturam, & de proiectis contra Platonem. Cap.<emph.end type="italics"/> 35.</cell><cell>503</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ari&longs;totelis <expan abbr="&longs;nĩa">&longs;nina</expan> de <expan abbr="proiectorũ">proiectorum</expan> motu recen&longs;etur, & ea qu&ecedil; contra <expan abbr="illã">illam</expan> afferri &longs;olent <expan abbr="exponũtur">exponuntur</expan>. Cap.<emph.end type="italics"/> 36.</cell><cell>504</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ari&longs;totelis &longs;ententia de proiectorum motu confirmatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 37.</cell><cell>505</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ea &longs;ignificantur, quæ pro Ari&longs;totele de proiectorum motu dici po&longs;&longs;unt. Cap.<emph.end type="italics"/> 38.</cell><cell>507</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ali&ecedil; difficultates, aduer&longs;us Aristotelicam po&longs;itionem de proiectorum motu tolluntur, & aliorum pro-blematum cau&longs;&longs;&ecedil; recen&longs;entur. Cap.<emph.end type="italics"/> 39.</cell><cell>511</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliorum &longs;ententiæ recitantur de motu hypeccaumatis. Cap.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>512</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Euertitur noua quædam ratio, qua dilemma Ari&longs;totelis de hypeccaumatis motu colligitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>513</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Auctoris &longs;ententia de hypeccaumatis motu constituitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>515</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;&longs;eritur an'ne quies naturalis antecedat motui violento. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>517</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Exponitur de quibu&longs;dam con&longs;equentibus motum. Cap.<emph.end type="italics"/> 44.</cell><cell>519</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De comparatione motuum. Cap.<emph.end type="italics"/> 45.</cell><cell>520</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Recen&longs;entur &longs;ummatim regul&ecedil; proportionum ab Ari&longs;totele con&longs;titutæ. Cap.<emph.end type="italics"/> 46.</cell><cell>523</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliorum &longs;ententiæ de cau&longs;&longs;is proportionis in velocitate motuum quàm breui&longs;&longs;imè recitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>524</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Nonnullæ è &longs;ententiis &longs;uperioribus de motuum exuperatione confutantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 48.</cell><cell>526</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Defenditur à nonnullis obiectionibus &longs;ententia, quam ip&longs;i de velocitatis cau&longs;&longs;a profitemur. Cap.<emph.end type="italics"/> 49.</cell><cell>527</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Examinantur aliæ regulæ quas aut contra <expan abbr="Ari&longs;totel&etilde;">Ari&longs;totelem</expan> aut ex Ari&longs;totele ip&longs;o Latini statuerunt. C.<emph.end type="italics"/> 50.</cell><cell>528</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vnde velocitas motus in &longs;patio iudicetur, & ex quo <expan abbr="pot&etilde;tiæ">potentiæ</expan> <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="impot&etilde;ti&ecedil;">impotenti&ecedil;</expan> termini <expan abbr="cõ&longs;titu&etilde;di">con&longs;tituendi</expan> &longs;int. C.<emph.end type="italics"/> 51.</cell><cell>530</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ de regulis potentiæ & impotentiæ dubitantur à nonnullis. Cap.<emph.end type="italics"/> 52.</cell><cell>532</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ de potentiæ, & <expan abbr="impotētiæ">impotentiæ</expan> regulis à Latinis decreta &longs;unt, <expan abbr="adnotãtur">adnotantur</expan>, & dubitata <expan abbr="di&longs;&longs;oluũtur">di&longs;&longs;oluuntur</expan>. C.<emph.end type="italics"/> 53.</cell><cell>534</cell></row></table> | |
| | |
| <table> | |
| | |
| <table.target id="table5"></table.target> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>QVAERITVR an &longs;it generatio, & per accidens e&longs;&longs;e per&longs;uadetur. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>536</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aduer&longs;us antiquos qui generationem, ab alteratione non &longs;ecernebant. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>538</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Contra componentes corpora è planis. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>539</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Variæ notiones elementi recen&longs;entur, & elementum definitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>541</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Numerus elementorum perquiritur. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>543</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Utrùm elementa quæ corpora &longs;unt, æterna &longs;int, an intereant aliquando. Cap.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>544</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatio Textus LV. III. de c&ecedil;lo. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>545</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Cur elementum totum &longs;imul corrumpi non po&longs;&longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 8.</cell><cell>547</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum proponatur iterum primo de Generatione qu&ecedil;rendum, an generatio &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 9.</cell><cell>548</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>An &longs;it aliquid quod generetur &longs;impliciter. Cap.<emph.end type="italics"/> 10.</cell><cell>549</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatio quorundam locorum ex 1. Phys. Cap.<emph.end type="italics"/> 11.</cell><cell>551</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum generatio & corruptio perpetuò &longs;int. Cap.<emph.end type="italics"/> 12.</cell><cell>553</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm &longs;it vna pote&longs;tas ad contraria, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 13.</cell><cell>555</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm corruptio vnius &longs;it altertus generatio, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 14.</cell><cell>556</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Redduntur cau&longs;&longs;æ, cur è mutationibus quædam &longs;impliciter appellantur, aliæ quodammodo, & iudicium no&longs;trum ad&longs;cribitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 15.</cell><cell>557</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Adhuc per&longs;equimur cau&longs;&longs;as eiu&longs;dem problematis, & quærimus vtrùm mutationes &longs;emper terminen-tur eo quod e&longs;t; an'ne interdum finiantur eo quod non e&longs;t. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>558</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Uera Aristotelis &longs;ententia de eo, quòd corruptio finiatur eo quod non e&longs;t, edi&longs;&longs;eritur. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>560</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum materia &longs;it vna numero. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>562</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Differentiæ materi&ecedil; & generis exponuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>564</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Definitio generationis a&longs;&longs;ignatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>566</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm potentia &longs;it e&longs;&longs;entia materi&ecedil;, an illi accidat. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>567</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;&longs;eritur &longs;it'ne &longs;ignata materiæ pote&longs;tas accidens, an &longs;ubstantia. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>570</cell></row> | |
| <pb/> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Diluuntur ea quibus probatur pote&longs;tatem e&longs;&longs;entiam materi&ecedil; non e&longs;&longs;e. Cap.<emph.end type="italics"/> 23. <emph type="italics"/>Pag.<emph.end type="italics"/></cell><cell>572</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm materia per &longs;e &longs;it; an pendeat in eo, quòd e&longs;t, ex forma. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>573</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum materia &longs;e habeat ad formam, & quæ &longs;it eius definiendæ ratio. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>575</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm aliquid formæ generationi præcedat in materia, an &longs;ola ip&longs;a materia &longs;ufficiat. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>577</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum priuatio &longs;it principium rerum mobilium. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>579</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Utrùm partes habeant aliquam formam à totius forma &longs;ecretam de prædicamento &longs;ub&longs;tantiæ, nec ne, & Latinorum opiniones recen&longs;entur. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>581</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Argumenta oppo&longs;ita de partium forma diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 29.</cell><cell>583</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Recitantur opiniones aliorum de multitudine formarum. Cap.<emph.end type="italics"/> 30.</cell><cell>584</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ali&ecedil; rationes afferuntur ad <expan abbr="multitudin&etilde;">multitudinem</expan> formarum <expan abbr="approbandā">approbandam</expan>. & no&longs;tra &longs;ententia recitatur. C.<emph.end type="italics"/> 31.</cell><cell>587</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Re&longs;pondemus ad obiectiones quæ à Thomistis afferuntur de multitudine formarum. Cap.<emph.end type="italics"/> 32.</cell><cell>589</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Argumenta D. Thom&ecedil; aduer&longs;us id quod è communiore forma, <expan abbr="minu&longs;&qacute;ue">minu&longs;que</expan> communi fiat vnum, tanquam è pote&longs;tate & actu. Cap.<emph.end type="italics"/> 33.</cell><cell>592</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Scotistarum & Patauinorum argumenta de formarum multitudine diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 34.</cell><cell>593</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Zimar&ecedil; argumenta de <expan abbr="formarũ">formarum</expan> multitudine percurrimus, & reliqua Scotistarum apponuntur. C.<emph.end type="italics"/> 35.</cell><cell>594</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Reliqua Scotistarum argumenta de formarum multitudine tolluntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 36.</cell><cell>595</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ex definitione generationis colligitur, an'ne re&longs;oluatur quod interit, v&longs;que in <expan abbr="materiã">materiam</expan> primam. C.<emph.end type="italics"/> 37.</cell><cell>597</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Diluuntur obiectiones quæ &longs;olent afferri in eam &longs;ententiam quam nos de &longs;ubstantiæ re&longs;olutione defen-dimus. Cap.<emph.end type="italics"/> 38.</cell><cell>599</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De re&longs;olutione accidentium in materiam. Cap.<emph.end type="italics"/> 39.</cell><cell>601</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Initia generationum fatalium, & qua&longs;i proœmium ad ea quæ de fato complectitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>603</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Complures antiquorum &longs;ententi&ecedil; de fato breuiter recitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>604</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>In eos qui omnia nece&longs;&longs;ariò euenire putabant, & generatim & &longs;igillatim di&longs;putatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>606</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ad re&longs;pon&longs;iones eorum qui a&longs;&longs;erunt fatum, nonnulla dicuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>608</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aduer&longs;us Pomponatium qui Stoicos defendebat. Cap.<emph.end type="italics"/> 44.</cell><cell>609</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm omnia contingenter, an nece&longs;&longs;ariò fiant. Cap.<emph.end type="italics"/> 45.</cell><cell>610</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quid nece&longs;&longs;arium &longs;it, & eius &longs;pecies, & cau&longs;&longs;æ generatim exponuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 46.</cell><cell>612</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur quid nece&longs;&longs;itas &longs;it, vtrum ne res, an modus. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>613</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Natura contingentis explanatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 48.</cell><cell>615</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Contingentis cau&longs;&longs;&ecedil; diligentius explicantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 49.</cell><cell>617</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Auerrois digre&longs;&longs;io explicatur ex T. XLVIII. Secundi Phy&longs;. de <expan abbr="cõtingente">contingente</expan> ad vtrumlibet. Cap.<emph.end type="italics"/> 50.</cell><cell>618</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Qu&ecedil; &longs;it animi no&longs;tri &longs;ententia de contingente æqualiter. Cap.<emph.end type="italics"/> 51.</cell><cell>619</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Tertium caput eiu&longs;dem digre&longs;&longs;ionis expenditur diligenter quo docetur, an nece&longs;&longs;arium & contingens accidente &longs;olo distinguatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 52.</cell><cell>621</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ de fato cen&longs;uerit Aristoteles: & dubitationes nonnull&ecedil; diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 53.</cell><cell>622</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur ratio nece&longs;&longs;itatis inter cau&longs;&longs;as, & effecta quæ fatalia constituimus. Cap.<emph.end type="italics"/> 54.</cell><cell>623</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Reliqua argumenta diluuntur, quibus o&longs;tendebatur fatum, & contingens non congruere. Cap.<emph.end type="italics"/> 55.</cell><cell>625</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæritur definitio monstri. Cap.<emph.end type="italics"/> 56.</cell><cell>626</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrum'ne materies, an efficiens &longs;int mon&longs;tri cau&longs;&longs;&ecedil;. Cap.<emph.end type="italics"/> 57.</cell><cell>628</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm efficiens fine potiatur quodammodo, dum efficit mon&longs;trum, an non. Cap.<emph.end type="italics"/> 58.</cell><cell>629</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De cau&longs;&longs;is mon&longs;trorum &longs;igillatim. Cap.<emph.end type="italics"/> 59.</cell><cell>631</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De periodorum cau&longs;&longs;is in viuentibus. Cap.<emph.end type="italics"/> 60.</cell><cell>633</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Nonnulla de pro&longs;pera fortuna ex Ari&longs;totelis dictis ad&longs;cribuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 61.</cell><cell>635</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>An à diuer&longs;is ordinis eiu&longs;dem cau&longs;&longs;is proximis idem na&longs;ci po&longs;&longs;it effectus, an alius ex aliis, & complu-ra argumenta ad alteram partem problematis afferuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 62.</cell><cell>636</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Defenditur altera pars problematis, & diluuntur eæ rationes quibus concludebatur eundem effectum à diuer&longs;is cau&longs;&longs;is na&longs;ci non po&longs;&longs;e. Cap.<emph.end type="italics"/> 63.</cell><cell>638</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliqua notantur ad mutationes elementorum pertinentia. Cap.<emph.end type="italics"/> 64.</cell><cell>640</cell></row></table> | |
| | |
| <table> | |
| | |
| <table.target id="table6"></table.target> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Proponvntvr ea de quibus agendum e&longs;t, & incrementi &longs;ubiectum indagatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>643</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De modo quo fit auctio, & de ip&longs;ius materia. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>644</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>An &longs;it corpus de prædicamento &longs;ub&longs;tantiæ. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>646</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explorantur <expan abbr="rõnes">rationes</expan> Auerrois in <expan abbr="Auicennā">Auicennam</expan>, & corpus in <expan abbr="prædicam&etilde;to">prædicamento</expan> &longs;ubstantiæ collocatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>647</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliæ docti&longs;&longs;imorum virorum rationes recitantur contra corporis formam. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>649</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Reliquæ rationes contra formam corporis allat&ecedil; diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>651</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Proponitur quæstio de quantitate interminata. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>653</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>In medio ponuntur aliæ veterum rationes contra quantitatem interminatam. Cap.<emph.end type="italics"/> 8.</cell><cell>654</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ad ea qu&ecedil; de quantitate interminata contra veteres Aristotelis interpretes dicta &longs;unt. Cap.<emph.end type="italics"/> 9.</cell><cell>656</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Exponitur opinio no&longs;tra de natura quantitatis interminat&ecedil;, & veterum Peripateticorum auctoritate confirmatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 10.</cell><cell>659</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ea diluutur qu&ecedil; de interminata quantitate dubitata &longs;unt, & ad exitum quæstio perducitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 11.</cell><cell>663</cell></row> | |
| <pb/> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliqua exponuntur de natura quantitatis. Cap.<emph.end type="italics"/> 12. <emph type="italics"/>Pag.<emph.end type="italics"/></cell><cell>665</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Tangimus aliqua de quantitate Mathematica propter Achillini dubitationem. Cap.<emph.end type="italics"/> 13.</cell><cell>669</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Infinitum in natura, & quibus modis e&longs;&longs;e contingat. Cap.<emph.end type="italics"/> 14.</cell><cell>670</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Notantur eorum fallaciæ qui contra Ari&longs;totelis &longs;ententiam de infinitate decreuerint. Cap.<emph.end type="italics"/> 15.</cell><cell>672</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De terminis rerum natura con&longs;tantium. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>674</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De cau&longs;&longs;is efficientibus quantitatem. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>775</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ut id quod e&longs;t pote&longs;tate quantum, &longs;it in ortu & auctione. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>678</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Conditiones communes auctionis exponuntur, & docetur quid'nam augeatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>679</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quid &longs;it id quo augetur, & explicatio T. XXXIV. Primi de Gen. Cap.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>681</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur Textus libri II. de Anima, & di&longs;&longs;eritur quid e&longs;t id quo nutritur. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>683</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quædam ad intelligentiam illius attributi communis afferuntur, vt auctio fiat &longs;ecundum quodlibet &longs;i-gnum. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>685</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>An per &longs;e totum, an partes potius augeantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 23.</cell><cell>686</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quo fiat auctio &longs;igillotim exponitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>688</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De &longs;ubiecto auctionis, & differentia inter auctionem, & alias eiu&longs;dem generis mutationes. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>689</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ affinitas inter auctionem, & c&ecedil;teras eiu&longs;dem generis mutationes intercedat. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>690</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum nutrix & auctrix di&longs;tinguantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>692</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Natura decrementi colligitur ex &longs;upradictis. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>694</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De fine auctricis vberius di&longs;putatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 29.</cell><cell>696</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ&longs;tio proponitur, an auctio &longs;it motus continuus, & Auerrois opinio recitatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 30.</cell><cell>697</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explorantur Auerrois dicta defendentis incrementum non e&longs;&longs;e continuum. Cap.<emph.end type="italics"/> 31.</cell><cell>999</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quid nobis decrementi continuatione placeat, edi&longs;&longs;eritur, & opiniones aliorum conuelluntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 32.</cell><cell>700</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm crementum & decrementum &longs;int continui <expan abbr="quidã">quidam</expan> motus; an &longs;tatus inter <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> intercedat. C.<emph.end type="italics"/> 33.</cell><cell>701</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Eius qu&ecedil;&longs;tionis ergò Idem'ne perpetuò con&longs;eruetur id quod cre&longs;cit ab initio v&longs;que ad finem di&longs;&longs;eritur ge-neratim, an id quod interit, idem numero reuerti queat. Cap.<emph.end type="italics"/> 34.</cell><cell>702</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>An idem &longs;it ab initio v&longs;que ad extremum id quod augetur, & ad hoc in&longs;titutum Auerrois digre&longs;&longs;io de-claratur. Cap.<emph.end type="italics"/> 35.</cell><cell>705</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum forma viuentis beneficio caloris, & humoris innati con&longs;eruetur. Cap.<emph.end type="italics"/> 36.</cell><cell>708</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Euertuntur rationes, quibus probatur idem non e&longs;&longs;e indiuiduum ab initio vitæ v&longs;que ad exitum. Cap.<emph.end type="italics"/> 37.</cell><cell>710</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vt id quod augetur, ex qualibet parte fiat maius, & quod partium genus alij po&longs;uerint. Cap.<emph.end type="italics"/> 38.</cell><cell>712</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliorum &longs;ententiis refutatis exponitur quid placeat nobis de eo, quòd auctio fiat <expan abbr="&longs;ecũdum">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="formã">formam</expan> C.<emph.end type="italics"/> 39.</cell><cell>713</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Rationes Philoponi quas in&longs;truxit contra decretum Ari&longs;totelis de natura incrementi diluuntur. C.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>715</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>In quam natura &longs;peciem motus rarefactio referenda &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>717</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Rarefactionis definitio perponditur, & purgatur ab obiectis. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>719</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum rare factione po&longs;ita vacuum non introducatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>720</cell></row></table> | |
| | |
| <table> | |
| | |
| <table.target id="table7"></table.target> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>NONNVLLA di&longs;putantur quæ ad accidentium mutationem pertineant generatim, ac pri-mo loco de fine. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>723</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quoad facultas accidentis generando procedat. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>725</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Diluuntur rationes quibus oppugnatur accidens in ortu &longs;ub&longs;tanti&ecedil; non e&longs;&longs;e in&longs;trumentum. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>726</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm qualitatum &longs;it actio quædam propria, nec quatenus &longs;unt in&longs;trumenta &longs;ub&longs;tantiæ, an non. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>729</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>In&longs;tituitur quæstio de &longs;trato accidentis, & Auicenn&ecedil; &longs;ententia perpenditur. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>731</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De concordia accidentis cum &longs;ub&longs;tantia, vbi Simplicij &longs;ententia defenditur. Cap.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>732</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Expenduntur ea quæ de &longs;ubiecto accidentis in <expan abbr="vtranq.">vtranque</expan> partem di&longs;&longs;eri &longs;olent. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>734</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæritur an duo accidentia quæ numero di&longs;&longs;erunt, in eodem &longs;ubiecto con&longs;istere valeant. Cap.<emph.end type="italics"/> 8.</cell><cell>735</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ve&longs;tigatur vtrùm pote&longs;tas in qualitatibus, an &longs;ubstantiis reponenda &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 9.</cell><cell>737</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ nos de pote&longs;tatis natura con&longs;tituimus, & obiecta diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 10.</cell><cell>739</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Qu&ecedil;ritur an'ne &longs;ecundum figuram &longs;it alteratio. Cap.<emph.end type="italics"/> 11.</cell><cell>741</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm alteratio &longs;it ad di&longs;po&longs;itionem & habitum, an alius quidam motus. Cap.<emph.end type="italics"/> 12.</cell><cell>743</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ veteres de elementorum formis decreuerint. Cap.<emph.end type="italics"/> 13.</cell><cell>745</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Afferuntur in medio nonnulla quæ pro Gr&ecedil;cis de elementorum formis dici po&longs;&longs;unt. Cap.<emph.end type="italics"/> 14.</cell><cell>746</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Auerrois &longs;ententia de elementorum formis proponitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 15.</cell><cell>748</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Auerrois &longs;ententia de elementorum forma perpenditur, & id præcipuè, an'ne intendatur, & remit-tatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>749</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliqua ex Græcorum dictis afferuntur, & exponitur qui &longs;int animi nostri &longs;en&longs;us de elementorum for-mis. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>751</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Exploratur vis eius effati, quod vere e&longs;t nulli accidit. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>753</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Diluuntur reliquæ obiectiones qu&ecedil; contra Græcos de elementorum formis afferri &longs;olent. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>755</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Sint'ne ponendæ octo primæ qualitates in elementis. Cap.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>756</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De ordine primarum qualitatum, <expan abbr="earum&qacute;">earumque</expan>. gradibus in &longs;ingulis elementis accuratè di&longs;quiritur. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>757</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;&longs;eritur de cau&longs;&longs;is intentionis, & remi&longs;&longs;ionis. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>759</cell></row> | |
| <pb/> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliæ &longs;ententiæ notantur de cau&longs;&longs;is intentionis & remi&longs;&longs;ionis, & fundamenta po&longs;itionis nostræ iaciun-tur. Cap.<emph.end type="italics"/> 23. <emph type="italics"/>Pag.<emph.end type="italics"/></cell><cell>761</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæritur vtrùm contrariorum partes vnà con&longs;istant; an'ne inter &longs;e pror&longs;us oppugnent. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>763</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ex con&longs;titutis aliquæ dubitationes pelluntur, & nonnulla contra intentionem & remi&longs;&longs;ionem di&longs;putan-tur. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>765</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Mediorum &longs;peculatio proponitur, & multa de illorum natura tractantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>767</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Sint'ne media magis oppo&longs;ita, quàm extrema, & quæ'nam &longs;it eorum con&longs;titutio. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>770</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ad ea quæ contra cau&longs;&longs;as intentionis & remi&longs;&longs;ionis obiecta &longs;unt. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>772</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur, vt qualitates in corporibus &longs;implicibus &longs;ine contrario plus, & minus accipiant. Cap.<emph.end type="italics"/> 29.</cell><cell>774</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ex dictis aliqua de elementorum e&longs;&longs;entia dubitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 30.</cell><cell>776</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum elementorum formæ distinguantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 31.</cell><cell>777</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;&longs;eritur in vtranque partem de oppo&longs;itione caloris, & frigoris. Cap.<emph.end type="italics"/> 32.</cell><cell>779</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm primæ qualitates materiam per &longs;pecies afficiant, an &longs;pecie nihil opus &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 37.</cell><cell>781</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Afficiatur'ne indiuiduum, & quemadmodum. Cap.<emph.end type="italics"/> 34.</cell><cell>782</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quædam de alteratione generalia tractantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 35.</cell><cell>783</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur propria notio contactus. Cap.<emph.end type="italics"/> 36.</cell><cell>784</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Utrùm omne agens agat per contactum, an etiam longinquum afficere queat. Cap.<emph.end type="italics"/> 37.</cell><cell>785</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm ea quæ po&longs;ituram habent, occupent locum, an loci pror&longs;us expertia &longs;int. Cap.<emph.end type="italics"/> 48.</cell><cell>787</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Cau&longs;&longs;æ vestigantur actionis & perpe&longs;&longs;ionis. Cap.<emph.end type="italics"/> 39.</cell><cell>788</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Actionis & affectionis cau&longs;&longs;æ &longs;eor&longs;um recen&longs;entur. Cap.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>789</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæritur vtrùm idem &longs;eip&longs;um afficere queat, an ab alio &longs;emper affectio na&longs;catur. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>790</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;&longs;eritur, vtrùm &longs;imile à &longs;imili affici po&longs;&longs;it, an à di&longs;&longs;imili nece&longs;&longs;ariò. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>792</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Solá'ne formæ multitudo amplificet actionem. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>793</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Instituitur di&longs;ceptatio de repa&longs;&longs;ione, & ad fal&longs;am partem problematis argumenta recitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 44.</cell><cell>795</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Sententi&ecedil; complurium Latinorum de repa&longs;&longs;ione confutantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 45.</cell><cell>796</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Qua via repa&longs;&longs;ionis ratio defendenda &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 46.</cell><cell>798</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Euertuntur obiectiones quæ contra repa&longs;sionem afferuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>800</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ad qu&ecedil;&longs;tionem de mixtura deuenitur, & aliarum &longs;ectarum opiniones recitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 48.</cell><cell>802</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ de mixtione contra Auicennam di&longs;&longs;eruntur, & reliqua quæ cæteri pro&longs;itentur. Cap.<emph.end type="italics"/> 49.</cell><cell>803</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Auicennæ dogma de mixtione defenditur. Cap.<emph.end type="italics"/> 50.</cell><cell>805</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm forma mixti di&longs;crepet àtemperamento nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 51.</cell><cell>807</cell></row></table> | |
| <p type="head"> | |
| <s>PRAEFATIO AD FERD. MED. M. ETRVRIAE DVC. SERENISS.</s></p><!--tmark here --> | |
| | |
| <table> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De motu generatim di&longs;&longs;eri initio Octaui libri, de Phy&longs;ico auditu. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>813</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>De motu generatim di&longs;&longs;eri initio Octaui libri, de Phy&longs;ico auditu. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>813</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Perpenditur à natura motus, an'ne ip&longs;e generatim perpetuus &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>814</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Perpenditur à natura motus, an'ne ip&longs;e generatim perpetuus &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>814</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Soluuntur Peripateticè rationes Philoponi contra Ari&longs;totelem. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>816</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Soluuntur Peripateticè rationes Philoponi contra Ari&longs;totelem. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>816</cell></row> |
| |
| <row><cell><emph type="italics"/>Edi&longs;&longs;eritur quemadmodum tempus &longs;it men&longs;ura motus. Cap.<emph.end type="italics"/> 49.</cell><cell>889</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Edi&longs;&longs;eritur quemadmodum tempus &longs;it men&longs;ura motus. Cap.<emph.end type="italics"/> 49.</cell><cell>889</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quid pars, quid &longs;pecies temporis, & cur à &longs;ole metrum temporis accipiendum &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>891</cell></row></table> | <row><cell><emph type="italics"/>Quid pars, quid &longs;pecies temporis, & cur à &longs;ole metrum temporis accipiendum &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>891</cell></row></table> |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| <s><arrow.to.target n="table8"></arrow.to.target></s></p> | |
| <p type="head"> | |
| <s>LIBER DECIMVS EST DE SVBSTANTIIS QVAE MOTVM <lb/>IN COELO EFFICIVNT.</s></p><!--tmark here --> | <s>LIBER DECIMVS EST DE SVBSTANTIIS QVAE MOTVM <lb/>IN COELO EFFICIVNT.</s></p><!--tmark here --> |
| | |
| <table> | <table> |
| |
| <row><cell><emph type="italics"/>In&longs;tituitur quæ&longs;tio de ordine mundi, <expan abbr="atq.">atque</expan> ibi proponitur di&longs;putatio, &longs;it'ne Deus <expan abbr="omniũ">omnium</expan> men&longs;ura. Cap.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>975</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>In&longs;tituitur quæ&longs;tio de ordine mundi, <expan abbr="atq.">atque</expan> ibi proponitur di&longs;putatio, &longs;it'ne Deus <expan abbr="omniũ">omnium</expan> men&longs;ura. Cap.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>975</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Exquiritur, vnde natura &longs;umatur ratio men&longs;uræ qua rerum perfectionem metimur. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>977</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Exquiritur, vnde natura &longs;umatur ratio men&longs;uræ qua rerum perfectionem metimur. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>977</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum ratio men&longs;uræ congruat cum diuina &longs;ub&longs;tantia. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>979</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum ratio men&longs;uræ congruat cum diuina &longs;ub&longs;tantia. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>979</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quod'nam compo&longs;itionis genus men&longs;uræ &longs;upponatur, vbi multa de compo&longs;itione rationis, & rei di&longs;&longs;e-runtur. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>981</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>quod' nam compo&longs;itionis genus men&longs;uræ &longs;upponatur, vbi multa de compo&longs;itione rationis, & rei di&longs;&longs;e-runtur. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>981</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quod'nam compo&longs;itionis genus pertineat ad mentes à materia &longs;olutas. Cap.<emph.end type="italics"/> 44.</cell><cell>983</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>quod' nam compo&longs;itionis genus pertineat ad mentes à materia &longs;olutas. Cap.<emph.end type="italics"/> 44.</cell><cell>983</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Reuertimur ad explicationem ordinis vniuer&longs;i, ac de Idea nonnulla ponuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 45.</cell><cell>988</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Reuertimur ad explicationem ordinis vniuer&longs;i, ac de Idea nonnulla ponuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 45.</cell><cell>988</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ari&longs;totelis placita ab ideis abhorrere monstratur, & diluuntur obiecta. Cap.<emph.end type="italics"/> 46.</cell><cell>989</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Ari&longs;totelis placita ab ideis abhorrere monstratur, & diluuntur obiecta. Cap.<emph.end type="italics"/> 46.</cell><cell>989</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Diligentius explicatur quis ordo rerum &longs;it in vniuer&longs;o. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>993</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Diligentius explicatur quis ordo rerum &longs;it in vniuer&longs;o. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>993</cell></row> |
| |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ bona præ&longs;tent in natura prim&ecedil; cau&longs;&longs;æ Deus & c&ecedil;lum quo'ue differant ab aliis cau&longs;&longs;is. Cap.<emph.end type="italics"/> 53.</cell><cell>1006</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Quæ bona præ&longs;tent in natura prim&ecedil; cau&longs;&longs;æ Deus & c&ecedil;lum quo'ue differant ab aliis cau&longs;&longs;is. Cap.<emph.end type="italics"/> 53.</cell><cell>1006</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Illustratur ratio diuinæ gubernationis, & exponitur qualis &longs;it energia primi finis. Cap.<emph.end type="italics"/> 54.</cell><cell>1009</cell></row></table> | <row><cell><emph type="italics"/>Illustratur ratio diuinæ gubernationis, & exponitur qualis &longs;it energia primi finis. Cap.<emph.end type="italics"/> 54.</cell><cell>1009</cell></row></table> |
| | |
| <table> | |
| | |
| <table.target id="table8"></table.target> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De motu generatim di&longs;&longs;eri initio Octaui libri, de Phy&longs;ico auditu. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>813</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Perpenditur à natura motus, an'ne ip&longs;e generatim perpetuus &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>814</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Soluuntur Peripateticè rationes Philoponi contra Ari&longs;totelem. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>816</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Exploratur Ari&longs;totelis ratio quæ ab instantis natura dicta e&longs;t. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>817</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Probatur motum nunquam ce&longs;&longs;aturum à natura motus. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>819</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Errores veterum, qui mundum cœpi&longs;&longs;e volebant deteguntur, & eorundem dicta <expan abbr="quædã">quædam</expan> refutantur. C.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>820</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm ab æterno principio quicquam noui po&longs;&longs;it proximè profici&longs;ci, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>822</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quid re&longs;pondeant ad obiecta Peripatetici, quibus aliquid noui proximè ab &ecedil;terno profici&longs;ci probatur, quid'ue ad eorum rationes dicendum &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 8.</cell><cell>824</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Utrùm motus animalis fiat ab externo, &longs;it'ne pror&longs;us internus. Cap.<emph.end type="italics"/> 9.</cell><cell>826</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Humanarum actionum primordia ve&longs;tigantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 10.</cell><cell>828</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum motiones in homine obeantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 11.</cell><cell>829</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Enarratur ordo principiorum mouentium in animali. Cap.<emph.end type="italics"/> 12.</cell><cell>831</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Examinantur argumenta oppo&longs;ita, & libertatis human&ecedil; principia &longs;tatuuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 13.</cell><cell>833</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Alia nonnulla ad finem attinentia ad&longs;cribuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 14.</cell><cell>834</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Adiungitur ad ea quæ de prinipiius actionis expo&longs;ita &longs;unt, aliquid de altero illo con&longs;ilio, quod non &longs;e-quitur actio. Cap.<emph.end type="italics"/> 15.</cell><cell>835</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Concluditur vt motus in rebus &longs;e habeat, quo ad earum &longs;ubiecta, & tempus. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>836</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Re&longs;oluitur ordo mobilium in id quod per &longs;e mouetur. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>838</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Qua ratione, qua'ue &longs;pecie motus id quod e&longs;t per &longs;e mobile moueatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>839</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum &longs;e habeat primum per &longs;e mobile ad &longs;uas parteis. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>840</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ratio, qua concluditur e&longs;&longs;e motorem quendam æternum. Cap.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>841</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Concluditur ab&longs;olute primum motorem e&longs;&longs;e, & alia qu&ecedil; ad illu&longs;trandas eas rationes attinent, afferun-tur. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>842</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm via qu&ecedil; vtitur motu, nece&longs;&longs;aria &longs;it ad inueniendas e&longs;&longs;entias à materia &longs;eparatas, an alia qu&ecedil;dam &longs;ubueniat. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>846</cell></row> | |
| <pb/> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm vna tantùm &longs;ub&longs;tantia &longs;eparata &longs;it, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 23. <emph type="italics"/>Pag.<emph.end type="italics"/></cell><cell>848</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum &longs;e habeant prima mouentia quo ad perfectionem. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>851</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quòd &longs;it vnus quidam motus omnium primus, & quis'nam hic &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>852</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quòd conuer&longs;io &longs;ola continua &longs;it, & prima &longs;pecies lationis. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>854</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm conuer&longs;ioni alius qui&longs;piam motus contrarius &longs;it, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>856</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Reliqua de motuum repugnantia &longs;ub&longs;cribuntur, & de ratione men&longs;uræ dubitatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>857</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm in &longs;emicirculo circulo'ue fiant contrariis motus nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 29.</cell><cell>860</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De natura centri & loco cœli c&ecedil;terorum &longs;ententiæ recitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 30.</cell><cell>863</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliorum opiniones de loco c&ecedil;li confutantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 31.</cell><cell>865</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Nostra &longs;ententia constituitur de loco cœli. Cap.<emph.end type="italics"/> 32.</cell><cell>866</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliorum &longs;ententiæ conciliantur, & oppo&longs;ita de loco cœli di&longs;&longs;oluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 33.</cell><cell>867</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aggredimur docendum, vt conuer&longs;io men&longs;ura &longs;it aliorum motuum & initia temporis explorantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 34.</cell><cell>869</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum tempus requirat animæ mutationem. Cap.<emph.end type="italics"/> 35.</cell><cell>870</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Colligitur definitio temporis, & aduer&longs;us illam dubitatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 36.</cell><cell>872</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De natura in&longs;tantis, <expan abbr="eiu&longs;dem&qacute;">eiu&longs;demque</expan>. origine nonnulla. Cap.<emph.end type="italics"/> 37.</cell><cell>874</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Summa temporis definitio colligitur, & contra dubitatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 38.</cell><cell>875</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Cau&longs;&longs;&ecedil; qu&ecedil;runtur multarum proprietatum qu&ecedil; tempori ad&longs;cribuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 39.</cell><cell>877</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quot modis accipiatur id quod dicitur e&longs;&longs;e in tempore, & vt e&longs;&longs;e motu &longs;it in tempore. Cap.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>879</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De &ecedil;uo nonnulla Peripateticè di&longs;&longs;eruntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>880</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum tempus metiatur quietem. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>883</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Verùm tempus &longs;ine ope anim&ecedil; &longs;ub&longs;istat, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>885</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm &longs;it idem tempus omnibus commune, an <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> proprium. Cap.<emph.end type="italics"/> 44.</cell><cell>887</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatio loci cuiu&longs;dam ad extremum 4. Phy&longs;. Cap.<emph.end type="italics"/> 45.</cell><cell>888</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Edi&longs;&longs;eritur quemadmodum tempus &longs;it men&longs;ura motus. Cap.<emph.end type="italics"/> 49.</cell><cell>889</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quid pars, quid &longs;pecies temporis, & cur à &longs;ole metrum temporis accipiendum &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>891</cell></row></table> | |
| | |
| <p type="head"><s><arrow.to.target n="table9"></arrow.to.target></s></p><table> | |
| | |
| <table.target id="table9"></table.target> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>COELVM non e&longs;&longs;e corpus compo&longs;itum è quattuor elementis. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>893</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm corpora illa quæ elementa vocantur, per &longs;e &longs;eor&longs;um exi&longs;tere queant nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>895</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>C&ecedil;lum ignem non e&longs;&longs;e demon&longs;tratur contra Plotinum. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>856</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ c&ecedil;li materia &longs;it, quid alij decreuerint. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>898</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>In &longs;uperiora di&longs;putatur, & o&longs;tenditur, vt c&ecedil;lum &longs;e habeat ad alterum principium quod est forma. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>900</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Exponitur de natura c&ecedil;le&longs;tis &longs;ub&longs;tantiæ &longs;igillatim, & ex Auerroe dubitata diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>902</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De eodem & diuer&longs;o, <expan abbr="atq.">atque</expan> ibidem cau&longs;&longs;&ecedil; distinctionis afferuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>903</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Spectatur diligentius quemadmodum materia c&ecedil;li &longs;eparetur à materia caducorum. Cap.<emph.end type="italics"/> 8.</cell><cell>905</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Philoponi <expan abbr="latinorum&qacute;">latinorumque</expan>. obiectiones, de materia c&ecedil;li aduer&longs;us Ari&longs;totelem è medio tolluntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 9.</cell><cell>906</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Proponitur quæstio de mundi perpetuitate, & locus quidam Aristotelis examinatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 10.</cell><cell>909</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Variæ philo&longs;ophorum &longs;ententiæ de mundi perpetuitate recitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 11.</cell><cell>911</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Contra Platonicorum &longs;ententiam de mundi æternitate, & eorum rationes di&longs;&longs;oluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 12.</cell><cell>913</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vrùm quod per &longs;e caducum est, ab alio perpetuum in genere &longs;ubstanti&ecedil; reddi po&longs;&longs;it, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 13.</cell><cell>916</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæritur vtrùm ne accidens ab alio perpetuum reddatur, an intereat nece&longs;&longs;ariò. Cap.<emph.end type="italics"/> 14.</cell><cell>919</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aggredimur explicationem quæ&longs;tionis illius, &longs;it'ne mundus vnus, an plures. Cap.<emph.end type="italics"/> 15.</cell><cell>921</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Qu&ecedil;runtur nonnulla quæ ad vniuer&longs;i perfectionem &longs;pectant. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>924</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum vnum, & multa &longs;e habeant ad perfectum. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>927</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Cur orbes quanto plus à primo recedunt, non pluribus motibus ferantur, & cur vna tantum &longs;tella in orbibus inferioribus; infinitæ verò propemodum &longs;int in octaua &longs;phæra, ac quæ&longs;tioni institut&ecedil; finis imponitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>928</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ de mouentium principiorum infinitate Peripatetici decreuerint. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>930</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quid ex Ari&longs;totelis &longs;ententia de infinitate mouentium decernendum &longs;it, & argumenta oppo&longs;ita di-luuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>932</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vnde petantur initia motus in c&ecedil;lo. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>935</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quòd c&ecedil;lum &longs;it animatum, ex communi &longs;en&longs;u philo&longs;ophorum ostenditur. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>937</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Deo primùm &longs;ubiici animam nece&longs;&longs;ariò. Cap.<emph.end type="italics"/> 23.</cell><cell>938</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;&longs;eritur de po&longs;ituræ differentiis in corpore cœle&longs;ti. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>940</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Diluuntur ea quæ opponi &longs;olent Ari&longs;toteli de po&longs;itur&ecedil; differentiis. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>941</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrum'ne idem &longs;it anima c&ecedil;li, & mouens primum, an &longs;ecum nece&longs;&longs;ariò differant. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>943</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quid de anima c&ecedil;li Peripateticè defendi po&longs;&longs;e credamus. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>944</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Dubitationes aliquæ tolluntur è medio quibus decretum de anima c&ecedil;li pote&longs;t oppugnari. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>946</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæritur quod'nam genus animæ &longs;it quod c&ecedil;lo a&longs;&longs;ignatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 29.</cell><cell>949</cell></row> | |
| <pb/> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Qua'nam ratione moueat motor primus, & in eam partem di&longs;&longs;eritur, quòd moueat vt efficiens. Cap.<emph.end type="italics"/> 30. <emph type="italics"/>Pag.<emph.end type="italics"/></cell><cell>950</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>O&longs;tenditur, Deum ex Ari&longs;totelis &longs;ententia mouere &longs;olùm vt finem. Cap.<emph.end type="italics"/> 31.</cell><cell>952</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Pergimus ad reliqua vnde & aliorum auctoritate, & dubitationibus quibu&longs;dam &longs;ublatis primum mo-uens apud Aristotelem finis vnius rationem habere confirmemus. Cap.<emph.end type="italics"/> 32.</cell><cell>955</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur ratio, qua Deus mouet c&ecedil;lum &longs;petiatim. Cap.<emph.end type="italics"/> 33.</cell><cell>958</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Reprehenduntur argumenta quæ pro altera parte problematis illius afferebantur, qua Deum proba-batur mouere, vt efficiens. Cap.<emph.end type="italics"/> 34.</cell><cell>959</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliæ latinorum rationes perpenduntur, quibus confirmatur etiam Deum e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am efficientem. Cap.<emph.end type="italics"/> 35.</cell><cell>961</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm mouens primùm agens liberum &longs;it, an naturale. Cap.<emph.end type="italics"/> 36.</cell><cell>964</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæritur vtrùm Deus, Ari&longs;totele auctore, aliquid no&longs;cat extra &longs;e. Cap.<emph.end type="italics"/> 37.</cell><cell>966</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quid Peripateticè dicendum &longs;it ad ea, quæ contra hanc partem problematis, &longs;it'ne in Deo libertas, al-lata &longs;unt. Cap.<emph.end type="italics"/> 38.</cell><cell>970</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quem cultum diis philo&longs;ophi veteres adhiberent, & quantum distaret à vero. Cap.<emph.end type="italics"/> 39.</cell><cell>972</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>In&longs;tituitur quæ&longs;tio de ordine mundi, <expan abbr="atq.">atque</expan> ibi proponitur di&longs;putatio, &longs;it'ne Deus <expan abbr="omniũ">omnium</expan> men&longs;ura. Cap.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>975</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Exquiritur, vnde natura &longs;umatur ratio men&longs;uræ qua rerum perfectionem metimur. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>977</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum ratio men&longs;uræ congruat cum diuina &longs;ub&longs;tantia. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>979</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quod'nam compo&longs;itionis genus men&longs;uræ &longs;upponatur, vbi multa de compo&longs;itione rationis, & rei di&longs;&longs;e-runtur. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>981</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quod'nam compo&longs;itionis genus pertineat ad mentes à materia &longs;olutas. Cap.<emph.end type="italics"/> 44.</cell><cell>983</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Reuertimur ad explicationem ordinis vniuer&longs;i, ac de Idea nonnulla ponuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 45.</cell><cell>988</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ari&longs;totelis placita ab ideis abhorrere monstratur, & diluuntur obiecta. Cap.<emph.end type="italics"/> 46.</cell><cell>989</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Diligentius explicatur quis ordo rerum &longs;it in vniuer&longs;o. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>993</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De ordine constituto inter Deum & reliqua entia dubitatur, & exponitur &longs;igillatim, vt quodque pen-deat ex ip&longs;o in eo quod e&longs;t. Cap.<emph.end type="italics"/> 48.</cell><cell>995</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Exponitur ordo qui est in rebus quæ &longs;unt ex Deo, pr&ecedil;cipuè verò in c&ecedil;lo ad inferiora. Cap.<emph.end type="italics"/> 49.</cell><cell>998</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Multa de eo genere finis qui dicitur rei genitæ, & cui; nec non edi&longs;&longs;eritur, vt homo &longs;it omnium finis. Cap.<emph.end type="italics"/> 50.</cell><cell>999</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>An'ne mala ab vniuer&longs;i ordine arceantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 51.</cell><cell>1001</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vniuer&longs;alium & primarum cau&longs;&longs;arum munera explicantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 52.</cell><cell>1003</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ bona præ&longs;tent in natura prim&ecedil; cau&longs;&longs;æ Deus & c&ecedil;lum quo'ue differant ab aliis cau&longs;&longs;is. Cap.<emph.end type="italics"/> 53.</cell><cell>1006</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Illustratur ratio diuinæ gubernationis, & exponitur qualis &longs;it energia primi finis. Cap.<emph.end type="italics"/> 54.</cell><cell>1009</cell></row></table> | |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s>FINIS INDICIS CAPITVM QVAE IN HOC <lb/>VOLVMINE CONTINENTVR.</s></p> | <s>FINIS INDICIS CAPITVM QVAE IN HOC <lb/>VOLVMINE CONTINENTVR.</s></p> |
| <pb/> | <pb/> |
| |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| <s>EX PRIMO LIBRO.</s></p> | <s>EX PRIMO LIBRO.</s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s>3. D 3. Architectoni & &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 4. e 4. id quod concr. 6. non vid. 11. nil vetet. </s> <s>f 6. vt nota. </s> <s>h 2. inductiuærat. 5. b 11. cre­<lb/>duntur. 6. e 5. rei &longs;cientia deficiet. 15. ponet. </s> <s>f 10. euertetur. 7. d 3. di&longs;cedamus. 6. &longs;ed vel cog. 8. e 7. quòd iud. 12. opera. </s> <s>f <lb/>7. quippe quòd. </s> <s>g 5. præcedit. 12. cuiu&longs;cuiu&longs;modi. </s> <s>h 11. fertur. 10. e 12. materiata. <foreign lang="greek">x<gap/>rish.</foreign> 13. a 8 pote&longs;tas. </s> <s>d 2. hoc. 5. in­<lb/>dicantes. 14. e 13. tran&longs;ilimus. </s> <s>g 1. iudicari 15. f 9. e&longs;&longs;ent. 18. f 14. <expan abbr="&longs;ub&longs;tãtiã">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <expan abbr="prior&etilde;">priorem</expan> e&longs;&longs;e. </s> <s>g 2. vox <foreign lang="greek"><gap/></foreign> apud. 20. e 13. <foreign lang="greek">intnxei(/s.</foreign><lb/>f 10. <foreign lang="greek">e)/nqa xai e)/nqa</foreign> 21. 26. faciendæ. </s> <s>b 3. indicare. </s> <s>d 3. creatio. 22. g 8. &longs;it. </s> <s>h vlt. <foreign lang="greek">u(xosatpaw_s</foreign> 24. f 4. <foreign lang="greek">h( texrh.</foreign> g 11. dium­<lb/>guam. 13. ita fit. 25. b 3. producatur &longs;imile nunquam. 10. fit. </s> <s>vt. </s> <s>c 2. nam dicere po&longs;. </s> <s>d 11. Ari&longs;. </s> <s>inter ita. 26. e 1. dum fit. </s> <s>f 11. <lb/>En tibi. </s> <s>h 9. niti &longs;emper. 27. c 13 form&ecedil;. 29. a 2. mouet. </s> <s>b 14 efficeret. 30. c 9. ab&longs;olutus. </s> <s>g 2. &longs;int. 31. c 1. <foreign lang="greek">a)ntereidousin</foreign>. <lb/></s> <s>32. e 11. corrige &longs;ic. <foreign lang="greek">ta\de\ge/ner e(/tepa plei_on die/shxen h)\ ta\ ei_dei</foreign>. </s> <s>g 12. <expan abbr="fiãt">fiant</expan>. 34. c 4. an'num. 18. notuere. </s> <s>g 1. di&longs;fortæ & per­<lb/>plex&ecedil;. </s> <s>h 2. <foreign lang="greek">tu/xw|</foreign>. 4. audis. 5. quadrate. 37. a 9. quid &longs;it. 38. e 11. &longs;ine. 13. &longs;eparantur. 39. d 5. <foreign lang="greek">e\xei politixiw\</foreign> 15. cluent. <lb/></s> <s>40. h 12. Huic. 14. <foreign lang="greek">u(pomnhmatisou_</foreign>. 42. h 3. <expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan>. 13. 14. ex parte nece&longs;&longs;e e&longs;t e&longs;&longs;e. 43. 27. vniuer&longs;alis. </s> <s>c 4 <expan abbr="eu&etilde;ta">euenta</expan>. </s> <s>g 12. de­<lb/>negari. 44. e 8. negantem. </s> <s>g 4. 10. &longs;ubalternans. </s> <s>h 7. definitas. 45. 23. vt <expan abbr="aliq.">alique</expan> d 15. primi. 49 a 8 quanque. 50. e 15. <expan abbr="ante&qtilde;">antequae</expan>. <lb/></s> <s>f 15. philo&longs;ophiæ. 51. a 12. <expan abbr="imitãtur">imitantur</expan> artes. 14. earum c 12. medicos. </s> <s>d 1. <foreign lang="greek">mimhtixai\</foreign> 52. f 5. qu&ecedil; quid. 8. liberali. </s> <s>g 14. &longs;i <expan abbr="neq.">neque</expan> <lb/>53. a 9. <foreign lang="greek">d\ ei)xo/na.</foreign> c 3. <foreign lang="greek">a)xribei/as.</foreign> 13. per&longs;picuitas. 54. e 1. quod ad. 9 pareat. 10. &longs;iqua. 12. Phy&longs;icæ. </s> <s>h 7. tran&longs;cendentiæ. 13. <lb/>habeant &longs;ubiiciuntur & determinantur. 55. d 11. fuerat <foreign lang="greek"><gap/>isie/tw</foreign>. 56. e 10. qua &longs;unt. 57. d 4. materiæ. 58 f 6. at &longs;ic. 7. <foreign lang="greek">xerus <lb/>gnw/sews.</foreign> 14. hexagonum. </s> <s>c 6. <expan abbr="cõficitur">conficitur</expan>. 60. g 13. à diuino. </s> <s>h 2. &longs;ubaltenantem ad hanc ab alia. 61. c 2. concipiamus. 7. cum <lb/>& &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 63. b 10. corpore&ecedil;. 64. e 13. corpus. </s> <s>g 2. fit. 13. qu&ecedil; ope. </s> <s>h 1. efficitur &longs;ecundum vt. 4. <foreign lang="greek">u(perou/sion.</foreign> 5. natur&ecedil;. 65. <lb/>b 14. tum præterea c 11. vt vnum definitioni. 66. e 4. no&longs;&longs;e. 68. e 7. effectus. </s> <s>g 5. <expan abbr="quanq.">quanque</expan> 69. b 8. illarum. </s> <s>d 15. eclip&longs;i & &longs;ic <lb/><expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 70. f 12. &longs;it & alt. </s> <s>h 4. addimus. 8. <expan abbr="nanq.">nanque</expan> art. 71. a 11. de prim. 72. g 10. &longs;ententiam. 73. c 2. <expan abbr="e&longs;&longs;entiã">e&longs;&longs;entiam</expan>. 74. e 16. <expan abbr="mou&etilde;tis">mouentis</expan>. <lb/></s> <s>g 11. in prima. 85. b 12. modo erit dial. 86. e 7. corrige verba Græca &longs;ic <foreign lang="greek">fusilo\s tou/twn. 10. du\tis e(xateros.</foreign> 14. eius e&longs;&longs;e <lb/>quod. 87. a 15. pote&longs;t quae c 8. ex eo e&longs;&longs;e ord. 90. g 3. recipiunt. </s> <s>h 2. e&longs;&longs;e de &longs;ub&longs;t. 94. e 7. &longs;ub&longs;tantiæ vel acc. 14. omne. </s> <s>g 12. <lb/>c&ecedil;dam quid de. 97. a 2. illu&longs;trentur. </s> <s>b 6. &longs;impliciter. 107. c 12. & methodo 109. b 15. verum. </s> <s>c 1. Placitis. 110. e 4. qua­<lb/>dam. </s> <s>h 9. careat qu&ecedil; <expan abbr="cõtradicentia">contradicentia</expan> &longs;unt at. 111. a 6. &longs;ectatorib. eius. 112. f 9 <foreign lang="greek">th_qiw.</foreign> 113. b 11. formas. 114. h 1. Abdenticè. <lb/></s> <s>115. b 5. &longs;i verò. </s> <s>c 11. accepta. 116. e 9. <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. 119. c 2. prius natura &longs;it & id. 13. excie&longs;cat. 120. f 11. auhibent. 121. 7. <lb/>niti per &longs;e. 122. f 8. <foreign lang="greek">gines<gap/>an. </foreign></s> <s><foreign lang="">gines<gap/>ai.</foreign> 124. c 1. cau&longs;&longs;am &.</s></p> | <s>3. D 3. Architectoni & &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 4. e 4. id quod concr. 6. non vid. 11. nil vetet. </s> <s>f 6. vt nota. </s> <s>h 2. inductiuærat. 5. b 11. cre­<lb/>duntur. 6. e 5. rei &longs;cientia deficiet. 15. ponet. </s> <s>f 10. euertetur. 7. d 3. di&longs;cedamus. 6. &longs;ed vel cog. 8. e 7. quòd iud. 12. opera. </s> <s>f <lb/>7. quippe quòd. </s> <s>g 5. præcedit. 12. cuiu&longs;cuiu&longs;modi. </s> <s>h 11. fertur. 10. e 12. materiata. <foreign lang="greek">xwrish\.</foreign> 13. a 8 pote&longs;tas. </s> <s>d 2. hoc. 5. in­<lb/>dicantes. 14. e 13. tran&longs;ilimus. </s> <s>g 1. iudicari 15. f 9. e&longs;&longs;ent. 18. f 14. <expan abbr="&longs;ub&longs;tãtiã">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <expan abbr="prior&etilde;">priorem</expan> e&longs;&longs;e. </s> <s>g 2. vox <foreign lang="greek"><gap/></foreign> apud. 20. e 13. <foreign lang="greek">e)ntuxei=s.</foreign><lb/>f 10. <foreign lang="greek">e)/nqa kai\ e)/nqa</foreign> 21. 26. faciendæ. </s> <s>b 3. indicare. </s> <s>d 3. creatio. 22. g 8. &longs;it. </s> <s>h vlt. <foreign lang="greek">u(postatikw=s</foreign> 24. f 4. <foreign lang="greek">h( te/xnh.</foreign> g 11. di&longs;un­<lb/>guam. 13. ita fit. 25. b 3. producatur &longs;imile nunquam. 10. fit. </s> <s>vt. </s> <s>c 2. nam dicere po&longs;. </s> <s>d 11. Ari&longs;. </s> <s>inter ita. 26. e 1. dum fit. </s> <s>f 11. <lb/>En tibi. </s> <s>h 9. niti &longs;emper. 27. c 13 form&ecedil;. 29. a 2. mouet. </s> <s>b 14 efficeret. 30. c 9. ab&longs;olutus. </s> <s>g 2. &longs;int. 31. c 1. <foreign lang="greek">a)nterei/dousin</foreign>. <lb/></s> <s>32. e 11. corrige &longs;ic. <foreign lang="greek">ta\ de\ ge/nei e(/tepa plei=on die/sthken h)\ ta\ ei)/dei</foreign>. </s> <s>g 12. <expan abbr="fiãt">fiant</expan>. 34. c 4. an'num. 18. notuere. </s> <s>g 1. di&longs;tortæ & per­<lb/>plex&ecedil;. </s> <s>h 2. <foreign lang="greek">tu/xw|</foreign>. 4. audis. 5. quadrate. 37. a 9. quid &longs;it. 38. e 11. &longs;ine. 13. &longs;eparantur. 39. d 5. <foreign lang="greek">e)\xei politikh\n</foreign> 15. cluent. <lb/></s> <s>40. h 12. Huic. 14. <foreign lang="greek">u(pomnhmatistou=</foreign>. 42. h 3. <expan abbr="quan&qtilde;">quanque</expan>. 13. 14. ex parte nece&longs;&longs;e e&longs;t e&longs;&longs;e. 43. 27. vniuer&longs;alis. </s> <s>c 4 <expan abbr="eu&etilde;ta">euenta</expan>. </s> <s>g 12. de­<lb/>negari. 44. e 8. negantem. </s> <s>g 4. 10. &longs;ubalternans. </s> <s>h 7. definitas. 45. 23. vt <expan abbr="aliq.">alique</expan> d 15. primi. 49 a 8 quanque. 50. e 15. <expan abbr="ante&qtilde;">anteque</expan>. <lb/></s> <s>f 15. philo&longs;ophiæ. 51. a 12. <expan abbr="imitãtur">imitantur</expan> artes. 14. earum c 12. medicos. </s> <s>d 1. <foreign lang="greek">mimhtikai\</foreign> 52. f 5. qu&ecedil; quid. 8. liberali. </s> <s>g 14. &longs;i <expan abbr="neq.">neque</expan> <lb/>53. a 9. <foreign lang="greek">d\ ei)ko/na.</foreign> c 3. <foreign lang="greek">a)kribei/as.</foreign> 13. per&longs;picuitas. 54. e 1. quod ad. 9 pareat. 10. &longs;iqua. 12. Phy&longs;icæ. </s> <s>h 7. tran&longs;cendentiæ. 13. <lb/>habeant &longs;ubiiciuntur & determinantur. 55. d 11. fuerat <foreign lang="greek">ei)sie/tw</foreign>. 56. e 10. qua &longs;unt. 57. d 4. materiæ. 58 f 6. at &longs;ic. 7. <foreign lang="greek">peras <lb/>gnw/sews.</foreign> 14. hexagonum. </s> <s>c 6. <expan abbr="cõficitur">conficitur</expan>. 60. g 13. à diuino. </s> <s>h 2. &longs;ubalternantem ad hanc ab alia. 61. c 2. concipiamus. 7. cum <lb/>& &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 63. b 10. corpore&ecedil;. 64. e 13. corpus. </s> <s>g 2. fit. 13. qu&ecedil; ope. </s> <s>h 1. efficitur &longs;ecundum vt. 4. <foreign lang="greek">u(perou/sion.</foreign> 5. natur&ecedil;. 65. <lb/>b 14. tum præterea c 11. vt vnum definitioni. 66. e 4. no&longs;&longs;e. 68. e 7. effectus. </s> <s>g 5. <expan abbr="quanq.">quanque</expan> 69. b 8. illarum. </s> <s>d 15. eclip&longs;i & &longs;ic <lb/><expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 70. f 12. &longs;it & alt. </s> <s>h 4. addimus. 8. <expan abbr="nanq.">nanque</expan> art. 71. a 11. de prim. 72. g 10. &longs;ententiam. 73. c 2. <expan abbr="e&longs;&longs;entiã">e&longs;&longs;entiam</expan>. 74. e 16. <expan abbr="mou&etilde;tis">mouentis</expan>. <lb/></s> <s>g 11. in prima. 85. b 12. modo erit dial. 86. e 7. corrige verba Græca &longs;ic <foreign lang="greek">fusiko\s tou/twn. 10. dh\ tis e(kateros.</foreign> 14. eius e&longs;&longs;e <lb/>quod. 87. a 15. pote&longs;t quae c 8. ex eo e&longs;&longs;e ord. 90. g 3. recipiunt. </s> <s>h 2. e&longs;&longs;e de &longs;ub&longs;t. 94. e 7. &longs;ub&longs;tantiæ vel acc. 14. omne. </s> <s>g 12. <lb/>e&ecedil;dam quid de. 97. a 2. illu&longs;trentur. </s> <s>b 6. &longs;impliciter. 107. c 12. & methodo 109. b 15. verum. </s> <s>c 1. Placitis. 110. e 4. qua­<lb/>dam. </s> <s>h 9. careat qu&ecedil; <expan abbr="cõtradicentia">contradicentia</expan> &longs;unt at. 111. a 6. &longs;ectatorib. eius. 112. f 9 <foreign lang="greek">th=qhn.</foreign> 113. b 11. formas. 114. h 1. Abderiticè. <lb/></s> <s>115. b 5. &longs;i verò. </s> <s>c 11. accepta. 116. e 9. <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. 119. c 2. prius natura &longs;it & id. 13. excre&longs;cat. 120. f 11. adhibent. 121. 7. <lb/>niti per &longs;e. 122. f 8. <foreign lang="greek">ginesqai. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ginesqai.</foreign> 124. c 1. cau&longs;&longs;am &.</s></p> |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| <s>EX LIBRO SECVNDO.</s></p> | <s>EX LIBRO SECVNDO.</s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s>126. F 7. qua &longs;anè. 11. &longs;ecantur 127. b 13. categorias & &longs;ic vbique. 128. g 10. in diff. 130. e 5. aliquando. 131. a 5. e&longs;&longs;e vn­<lb/>de. </s> <s>b 3. contracto c 12. mintrat. 132. h 11. <expan abbr="mihi&qacute;">mihique</expan>. </s> <s>&longs;at. 134. h 1. <foreign lang="greek">o)/ntos.</foreign> 136. e 12. <foreign lang="greek">e)/rgou</foreign>. 137. d 11. &longs;imul. 138. g 5. profe&longs;si. <lb/></s> <s>14. quæque. 15. di&longs;&longs;oluere. 140. h 1. indicand&ecedil;. 141 a 14. auctio. </s> <s>d 8. illuminatio. 142. f 4. exprimatur. 143. c 10. lices. </s> <s>d 15. <lb/>partes. 145. c 2. aliud ni&longs;i forma. 146. g 11. innitatur. </s> <s>h 15. cauillum & &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 147. a 13. 14. qualias. </s> <s>b 4. dictum e&longs;t. </s> <s>d 13. <lb/>agens. 148. e 1. mutationi <expan abbr="dũ">dum</expan> à diuer&longs;is obiectis immutatur; ideo. 150. c 9. deductione. 151. c 13. diffluere. 153. d 15. vt cum. <lb/></s> <s>154. a 13. <expan abbr="cõ&longs;tituimus">con&longs;tituimus</expan>. </s> <s>h <foreign lang="greek">s. </foreign></s> <s><foreign lang="">gi/nes<gap/>ai.</foreign> 155. c 14. e&longs;&longs;e & in 157 b 3. generabilis. 158. f 15. licet. 159. 22. &longs;unt. </s> <s>d 11. mutatio­<lb/>ne. 160. f 14. intelligit. 162. f 14. di&longs;cimus. </s> <s>h 12. fit. 163. c 10. illarum. 165. a 10. <expan abbr="re&longs;olution&etilde;">re&longs;olutionem</expan>. 12. rerum po&longs;tulante. </s> <s>b 2. in <lb/>ip&longs;o. 5. quo puncta. 166. f 3. vt dum. </s> <s>h 11. lis inter. 167. d 5. ei&longs;dem. 169. b 2. <expan abbr="quæ&qacute;">quæque</expan>. </s> <s>d 4. virtutem. 170. c 7. mutatione & <lb/>quan. 171. a 12. <expan abbr="vtriq.">vtrique</expan> b 7. quæ int. </s> <s>d 3. quoquam. 172. g 5. perpe&longs;sionis pernicio&longs;&ecedil; gen&longs;. 173. b 3. motum proprie &longs;ub&longs;t. 175. <lb/>a 12. forma. 176. e 1. habeant. 2. conflantur. </s> <s>f 12. rationis. </s> <s>g 14. nominis. </s> <s>h 5. &longs;i vt. 177. a 10. concedamus. </s> <s>b 9 ill&ecedil;. 178. <lb/>e 5. interea. </s> <s>f 6. & ap. 7. rationalis &. 179. b 11. <expan abbr="quã">quam</expan> neg. 14. cui. </s> <s>c 4. po&longs;teriore. 180. e 7. e Themi&longs;t. </s> <s>h 6. in&longs;tas. 14. hac mach. <lb/></s> <s>15. approbas. 181. c 8. fundentur. 13. <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ic. </s> <s>d 7. canon. 10. priuationes. 12. &longs;icubi. 182. f 13. occidunt. </s> <s>h 25. prællet. 183. <lb/>b 7. &longs;tatue. </s> <s>c 12. ab&longs;entia. </s> <s>actu e&longs;t e&longs;&longs;e. 184. e 3. &longs;int. </s> <s>g 12 manens. </s> <s>h 12. &longs;unt. 185. a 10. con&longs;titutiones. 186. f 15. verè dicat. <lb/></s> <s>g 7. dicemus. </s> <s>h 4. vis. 187. b 15. <expan abbr="potius&qacute;ue">potiusque</expan>. </s> <s>c 8. per &longs;e ip&longs;am 188. e 3. <foreign lang="greek">a\llo.</foreign> 12. v&longs;us nom. </s> <s>f 4. aio infor. 8. materia concr. 15. <lb/>re&longs;tituitur, & intenditur. 189. b 1. tamen for. </s> <s>d 14. <foreign lang="greek">to\ gino/menon,</foreign> & o. 190. c 5. 7. capiat. </s> <s>g 9 idonea. 191. a 6. plurib. mate­<lb/>riæ portionibus <expan abbr="nō">non</expan>. 198. g 8. illuminationis in. 199. a 7. interitus? </s> <s>b 2. quod &longs;uum. 205. b 15. c&ecedil;teris. </s> <s>c 10. vt eius. 206. g 2. <lb/>&longs;upere&longs;t. </s> <s>h 1. naturale. 207. c 9. ibi affl. 208. c 8. &longs;en&longs;u. </s> <s>g 14. o&longs;&longs;enderimus. 209. b 7. ducitur. </s> <s>c 4. &longs;i non in eo gen. </s> <s>at in alio. <lb/></s> <s>a 10. e 4. &longs;it per. </s> <s>g 11. primò de illo de rel. h 7. tribuitis. 212. f 8. con&longs;tat. 10. a&longs;&longs;ecutum e&longs;t. 13. demon&longs;trationis vi. 213. a 15. <lb/>aliquem. 16. omnia. </s> <s>c 3. ibi non &longs;er. 214. e 15. præterea. </s> <s>f 6. componeres. </s> <s>g 15. mobilis. 217. a 3. e&longs;&longs;e de loco. </s> <s>b 9. maneat. <lb/></s> <s>c 4. mens no&longs;tra. 12. quoniam motum. 218. g 3. nec magis. 15. cominus. </s> <s>h 4. præcederet. 220. e 14. res ip&longs;a. </s> <s>h 14. <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> non. <lb/></s> <s>221. c 8. metiri tamet&longs;i. 222. e 12. nancilcatur. </s> <s>f 14. quippe quae propè. 223. a 6. petitur à &longs;axo. 13 <expan abbr="prius&qacute;">priusque</expan>. </s> <s>d 13. qua di&longs;p. 14. <lb/>po&longs;tulat. 225. b 4. ortu. 5. pellat. </s> <s>d 6. a&longs;cen&longs;ui. 226. g 7. <expan abbr="con&longs;imil&etilde;">con&longs;imilem</expan> rationem in. 227. b 3. vereor.</s></p> | <s>126. F 7. qua &longs;anè. 11. &longs;ecantur 127. b 13. categorias & &longs;ic vbique. 128. g 10. in diff. 130. e 5. aliquando. 131. a 5. e&longs;&longs;e vn­<lb/>de. </s> <s>b 3. contracto c 12. mintrat. 132. h 11. <expan abbr="mihi&qacute;">mihique</expan>. </s> <s>&longs;at. 134. h 1. <foreign lang="greek">o)/ntos.</foreign> 136. e 12. <foreign lang="greek">e)/rgou</foreign>. 137. d 11. &longs;imul. 138. g 5. profe&longs;si. <lb/></s> <s>14. quæque. 15. di&longs;&longs;oluere. 140. h 1. indicand&ecedil;. 141 a 14. auctio. </s> <s>d 8. illuminatio. 142. f 4. exprimatur. 143. c 10. lices. </s> <s>d 15. <lb/>partes. 145. c 2. aliud ni&longs;i forma. 146. g 11. innitatur. </s> <s>h 15. cauillum & &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 147. a 13. 14. qualitas. </s> <s>b 4. dictum e&longs;t. </s> <s>d 13. <lb/>agens. 148. e 1. mutationi <expan abbr="dũ">dum</expan> à diuer&longs;is obiectis immutatur; ideo. 150. c 9. deductione. 151. c 13. diffluere. 153. d 15. vt cum. <lb/></s> <s>154. a 13. <expan abbr="cõ&longs;tituimus">con&longs;tituimus</expan>. </s> <s>h <foreign lang="greek">s. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">gi/nesqai.</foreign> 155. c 14. e&longs;&longs;e & in 157 b 3. generabilis. 158. f 15. licet. 159. 22. &longs;unt. </s> <s>d 11. mutatio­<lb/>ne. 160. f 14. intelligit. 162. f 14. di&longs;cimus. </s> <s>h 12. fit. 163. c 10. illarum. 165. a 10. <expan abbr="re&longs;olution&etilde;">re&longs;olutionem</expan>. 12. rerum po&longs;tulante. </s> <s>b 2. in <lb/>ip&longs;o. 5. quo puncta. 166. f 3. vt dum. </s> <s>h 11. lis inter. 167. d 5. ei&longs;dem. 169. b 2. <expan abbr="quæ&qacute;">quæque</expan>. </s> <s>d 4. virtutem. 170. c 7. mutatione & <lb/>quan. 171. a 12. <expan abbr="vtriq.">vtrique</expan> b 7. quæ int. </s> <s>d 3. quoquam. 172. g 5. perpe&longs;sionis pernicio&longs;&ecedil; gen&longs;. 173. b 3. motum proprie &longs;ub&longs;t. 175. <lb/>a 12. forma. 176. e 1. habeant. 2. conflantur. </s> <s>f 12. rationis. </s> <s>g 14. nominis. </s> <s>h 5. &longs;i vt. 177. a 10. concedamus. </s> <s>b 9 ill&ecedil;. 178. <lb/>e 5. interea. </s> <s>f 6. & ap. 7. rationalis &. 179. b 11. <expan abbr="quã">quam</expan> neg. 14. cui. </s> <s>c 4. po&longs;teriore. 180. e 7. e Themi&longs;t. </s> <s>h 6. in&longs;tas. 14. hac mach. <lb/></s> <s>15. approbas. 181. c 8. fundentur. 13. <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ic. </s> <s>d 7. canon. 10. priuationes. 12. &longs;icubi. 182. f 13. occidunt. </s> <s>h 25. præ&longs;tet. 183. <lb/>b 7. &longs;tatue. </s> <s>c 12. ab&longs;entia. </s> <s>actu e&longs;t e&longs;&longs;e. 184. e 3. &longs;int. </s> <s>g 12 manens. </s> <s>h 12. &longs;unt. 185. a 10. con&longs;titutiones. 186. f 15. verè dicat. <lb/></s> <s>g 7. dicemus. </s> <s>h 4. vis. 187. b 15. <expan abbr="potius&qacute;ue">potiusque</expan>. </s> <s>c 8. per &longs;e ip&longs;am 188. e 3. <foreign lang="greek">a)\llo.</foreign> 12. v&longs;us nom. </s> <s>f 4. aio infor. 8. materia concr. 15. <lb/>re&longs;tituitur, & intenditur. 189. b 1. tamen for. </s> <s>d 14. <foreign lang="greek">to\ gino/menon,</foreign> & o. 190. c 5. 7. capiat. </s> <s>g 9 idonea. 191. a 6. plurib. mate­<lb/>riæ portionibus <expan abbr="nō">non</expan>. 198. g 8. illuminationis in. 199. a 7. interitus? </s> <s>b 2. quod &longs;uum. 205. b 15. c&ecedil;teris. </s> <s>c 10. vt eius. 206. g 2. <lb/>&longs;upere&longs;t. </s> <s>h 1. naturale. 207. c 9. ibi affl. 208. c 8. &longs;en&longs;u. </s> <s>g 14. o&longs;tenderimus. 209. b 7. ducitur. </s> <s>c 4. &longs;i non in eo gen. </s> <s>at in alio. <lb/></s> <s>a 10. e 4. &longs;it per. </s> <s>g 11. primò de illo de rel. h 7. tribuitis. 212. f 8. con&longs;tat. 10. a&longs;&longs;ecutum e&longs;t. 13. demon&longs;trationis vi. 213. a 15. <lb/>aliquem. 16. omnia. </s> <s>c 3. ibi non &longs;er. 214. e 15. præterea. </s> <s>f 6. componeres. </s> <s>g 15. mobilis. 217. a 3. e&longs;&longs;e de loco. </s> <s>b 9. maneat. <lb/></s> <s>c 4. mens no&longs;tra. 12. quoniam motum. 218. g 3. nec magis. 15. cominus. </s> <s>h 4. præcederet. 220. e 14. res ip&longs;a. </s> <s>h 14. <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> non. <lb/></s> <s>221. c 8. metiri tamet&longs;i. 222. e 12. nanci&longs;catur. </s> <s>f 14. quippe quae propè. 223. a 6. petitur à &longs;axo. 13 <expan abbr="prius&qacute;">priusque</expan>. </s> <s>d 13. qua di&longs;p. 14. <lb/>po&longs;tulat. 225. b 4. ortu. 5. pellat. </s> <s>d 6. a&longs;cen&longs;ui. 226. g 7. <expan abbr="con&longs;imil&etilde;">con&longs;imilem</expan> rationem in. 227. b 3. vereor.</s></p> |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| <s>EX LIBRO TERTIO.</s></p> | <s>EX LIBRO TERTIO.</s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s>228 G 10. animus. 14. natura. 229. a 3. fuerit, &. </s> <s>d 5. tran&longs;ilit. 230. e 5. &longs;u&longs;tinens. </s> <s>g 14. de ip&longs;o vbi. </s> <s>h 5. à reliquis. 231. c 2. <lb/>Burl&ecedil;us. </s> <s>d 6. particulis. 232. e 3. effectus. </s> <s>f 7. opere. </s> <s>g 6. requiri. 14 &longs;it. 233. a 6. dictum fuit: æger. </s> <s>d 8. <expan abbr="eoq.">eoque</expan> 235. d 4 per­<lb/>&longs;picuum. 236. h 15. <foreign lang="greek">ou)rano\s.</foreign> 237. c 13. redundat. 238. h 11. in &longs;ub&longs;t. 239. a 2. natura. 24. d 3. &longs;u&longs;cipiunt. 242. c 2. Hippo­<lb/>cratis & &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 11. & &longs;apit. 244. f 1<gap/>. </s> <s>natura. 246. c 8. &longs;anari. 247. a 1. &longs;ub&longs;tantiæ. </s> <s>c 3. e&longs;&longs;entiali. 248. h 6. quies verò. 249. <lb/>b 9. materia. </s> <s>c 1. inuenerat. 250. g 7. &longs;ignificati. 251. c 14. præferendam. 252. e 3. eum. 4. cum id aut. </s> <s>f 10. <expan abbr="probation&etilde;">probationem</expan>. </s> <s>g 4. <lb/>partes. </s> <s>A B. 6. quin fieri. 253. a 5. &longs;ic progre. </s> <s>b 11. extenta. 254. f 11. nece&longs;&longs;aria. 255. c 7 <expan abbr="approbatã">approbatam</expan>. 14. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="&longs;ubiectũ">&longs;ubiectum</expan>. 256. e 12. <lb/>illa. </s> <s>f 5. oppo&longs;ito. 260. g 2. moueatur. 10. qui fit. 13. <expan abbr="dicebãt">dicebant</expan> animum e&longs;&longs;e corpus. 261. c 14. potuit. </s> <s>d 14. vera. 262. c 14. per­<lb/>&longs;picuæ. </s> <s>h 5. &longs;eip&longs;o non moueri primo, & ab alio. 263. d 11. hyeme <expan abbr=".n.">enim</expan> 264. f 3. ordinatim. </s> <s>g 7. &longs;icca. </s> <s>h 5. tibi &longs;u&longs;p. 15. mota. <lb/></s> <s>265. a 15. &longs;ubactum. 266. g 6 animales. 267 c 4. calore. 268. e 8. aut vbi. </s> <s>f 3. ea. 269. a 4. quid ergo. 15. at certe. 270 g 11. <lb/>in&longs;it. 271. c 2. e&longs;t ei quod e&longs;t. 6. po&longs;tent. </s> <s>d 5. nos qd. 272. e 9. <foreign lang="greek">tro/pon.</foreign> g 11. delibare h 12. natura po&longs;t. 273. b 2. po&longs;&longs;um. 5. <lb/>quid &longs;ibi. 274. h 3. <expan abbr="notion&etilde;">notionem</expan>. 275. c 1. conuertit. 6. notus. </s> <s>d 6. cuius cau&longs;&longs;am. 277. b 10. po&longs;t certè. 278. f 13. forma. </s> <s>g 13. ac­<lb/>cedat. 281. c 7. ip&longs;o term. 14. ne pro eo. 282. f 8. <expan abbr="cõtracta">contracta</expan>. 283. d 4. &longs;en&longs;um pellere. 287. a 2. &longs;ecunda. 3. <expan abbr="exagitatã">exagitatam</expan>. </s> <s>b 6. po­<lb/>terat. </s> <s>c 1. materia. 14. <expan abbr="totã">totam</expan>. 288. e 3. &longs;ecus &longs;it. </s> <s>f 7. <expan abbr="&longs;ecũdo">&longs;ecundo</expan> de c&ecedil;lo. </s> <s>T. 27. h 6. motus <expan abbr="quidã">quidam</expan>. 8. de&longs;inat. 15. denominatio. 290. <lb/>g 13. vtrum'ne. 291. a 2. <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> quæ 10. <expan abbr="rõnes">ronnes</expan> opp. </s> <s>b 2. nobis apparet. 292. e 8. habitus illi &longs;upponatur. </s> <s>Quòd. 293. a 3. per <lb/>&longs;uam for. </s> <s>b 12. raro'ue. 13. monemus. </s> <s>d 1. alens. 2. quod fit in. 7. tum nego. 294. e 10. habet <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>. 14. &longs;ic & illa. </s> <s>f 8. &longs;imi­<lb/>lis. </s> <s>g 7. &longs;ecundum &longs;e. 10. habet. </s> <s>h 10. <expan abbr="rõ">rom</expan> pote&longs;tatis. 295. b 15. eum e&longs;&longs;e. 296. g 7. motura e&longs;t vt hoc &longs;ine. 297. d 12. Simplicio. <lb/></s> <s>303. a 1 eas e&longs;&longs;e. 304. g 2. <foreign lang="greek">fronoi_n fron<gap/></foreign>. 305. a 15. po&longs;sit in actum. </s> <s>d 12. à quo vel quod &longs;em. 306. e 3. <expan abbr="Qu&ecedil;cunq.">Qu&ecedil;cunque</expan> verò ca&longs;u &longs;i­<lb/>cut ibi <expan abbr="fiũt">fiunt</expan>. </s> <s>i. vt in artifice <foreign lang="greek">xinei_,</foreign> quorum materia pote&longs;t & à &longs;e ip&longs;a moueri eo motu quo &longs;emen mouet. </s> <s>g 7. nalitus. </s> <s>h 5. inu&longs;tis. <lb/></s> <s>307. d 1. quie&longs;t. 313. b 3. &longs;ic pars. 6. &longs;i per &longs;e. 13. &longs;ecundum quas. </s> <s>c 1. hoc aut. </s> <s>d 12. &longs;int confirm. 15. accidensm <expan abbr="naturã">naturam</expan>. 314. <lb/>h 5. Alexandro. 14 gremio. 315. a 6. rex excel. 9. &longs;i deficiatur. </s> <s>c 7. is. 316. f 8. aliquam. </s> <s>h 1. ita vt ni&longs;i. 13. <expan abbr="cõtinuæ">continuæ</expan>. 317. b 5. <lb/>Primum quia. 6. denominantur. </s> <s>c 12. imperfecti. </s> <s>d 13. plumbeus. 318. f 14. ita monet. </s> <s>g 4. materia &longs;uæ 3. 9. b 8 leue &longs;ic. 11. <lb/>grauitate 321. c 5. animali primum viuens pro port. </s> <s>d 5. mon&longs;trat. 322. g 1. hos mot. 323. a 6. mouere. 324. e in tit. </s> <s>quas <lb/>ex. </s> <s>f 7. quæ ex &longs;e ip&longs;a. </s> <s>h 2. in &longs;cupo. 325. a 7 violentiam. 12. quoquo. </s> <s>d 6. &longs;emper ab alio. 326. f 14. te&longs;tetur. </s> <s>h 1. ratio pro­<lb/>pria. 12. dictorum. 327. a 17. vt à forma. </s> <s>b 7. moueri. </s> <s>c 12. pote&longs;tatum. </s> <s>d 15. arbitror. 328. g 8. nil perfectè. </s> <s>h 2. in pote&longs;t. <lb/></s> <s>229. b 10. partienda. </s> <s>d 10. igitur & materia. 330. e 8 materiæ proxim&ecedil;. 10. forent. 17. moueretur. </s> <s>f 11. alterum quidem. <lb/></s> <s>g 8. fit e&longs;&longs;e. </s> <s>h 9. &longs;ufficiente. 332. e 7. natura &longs;ic. 15. tibi pl. h 3. admittant. 10. &longs;i non re &longs;ep. 336. f 12. auctor hic. 13. &longs;ol&ecedil;. <lb/></s> <s><gap/> 14. recidat. 339. a 3. carere. 14. commeant. </s> <s>b 12. continuas. </s> <s>c 10. vbi cum.</s></p> | <s>228 G 10. animus. 14. natura. 229. a 3. fuerit, &. </s> <s>d 5. tran&longs;ilit. 230. e 5. &longs;u&longs;tinens. </s> <s>g 14. de ip&longs;o vbi. </s> <s>h 5. à reliquis. 231. c 2. <lb/>Burl&ecedil;us. </s> <s>d 6. particulis. 232. e 3. effectus. </s> <s>f 7. opere. </s> <s>g 6. requiri. 14 &longs;it. 233. a 6. dictum fuit: æger. </s> <s>d 8. <expan abbr="eoq.">eoque</expan> 235. d 4 per­<lb/>&longs;picuum. 236. h 15. <foreign lang="greek">ou)rano\s.</foreign> 237. c 13. redundat. 238. h 11. in &longs;ub&longs;t. 239. a 2. natura. 24. d 3. &longs;u&longs;cipiunt. 242. c 2. Hippo­<lb/>cratis & &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 11. & &longs;apit. 244. f 1<gap/>. </s> <s>natura. 246. c 8. &longs;anari. 247. a 1. &longs;ub&longs;tantiæ. </s> <s>c 3. e&longs;&longs;entiali. 248. h 6. quies verò. 249. <lb/>b 9. materia. </s> <s>c 1. inuenerat. 250. g 7. &longs;ignificati. 251. c 14. præferendam. 252. e 3. eum. 4. cum id aut. </s> <s>f 10. <expan abbr="probation&etilde;">probationem</expan>. </s> <s>g 4. <lb/>partes. </s> <s>A B. 6. quin fieri. 253. a 5. &longs;ic progre. </s> <s>b 11. extenta. 254. f 11. nece&longs;&longs;aria. 255. c 7 <expan abbr="approbatã">approbatam</expan>. 14. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="&longs;ubiectũ">&longs;ubiectum</expan>. 256. e 12. <lb/>illa. </s> <s>f 5. oppo&longs;ito. 260. g 2. moueatur. 10. qui fit. 13. <expan abbr="dicebãt">dicebant</expan> animum e&longs;&longs;e corpus. 261. c 14. potuit. </s> <s>d 14. vera. 262. c 14. per­<lb/>&longs;picuæ. </s> <s>h 5. &longs;eip&longs;o non moueri primo, & ab alio. 263. d 11. hyeme <expan abbr=".n.">enim</expan> 264. f 3. ordinatim. </s> <s>g 7. &longs;icca. </s> <s>h 5. tibi &longs;u&longs;p. 15. mota. <lb/></s> <s>265. a 15. &longs;ubactum. 266. g 6 animales. 267 c 4. calore. 268. e 8. aut vbi. </s> <s>f 3. ea. 269. a 4. quid ergo. 15. at certe. 270 g 11. <lb/>in&longs;it. 271. c 2. e&longs;t ei quod e&longs;t. 6. po&longs;&longs;ent. </s> <s>d 5. nos qd. 272. e 9. <foreign lang="greek">tro/pon.</foreign> g 11. delibare h 12. natura po&longs;t. 273. b 2. po&longs;&longs;um. 5. <lb/>quid &longs;ibi. 274. h 3. <expan abbr="notion&etilde;">notionem</expan>. 275. c 1. conuertit. 6. notus. </s> <s>d 6. cuius cau&longs;&longs;am. 277. b 10. po&longs;t certè. 278. f 13. forma. </s> <s>g 13. ac­<lb/>cedat. 281. c 7. ip&longs;o term. 14. ne pro eo. 282. f 8. <expan abbr="cõtracta">contracta</expan>. 283. d 4. &longs;en&longs;um pellere. 287. a 2. &longs;ecunda. 3. <expan abbr="exagitatã">exagitatam</expan>. </s> <s>b 6. po­<lb/>terat. </s> <s>c 1. materia. 14. <expan abbr="totã">totam</expan>. 288. e 3. &longs;ecus &longs;it. </s> <s>f 7. <expan abbr="&longs;ecũdo">&longs;ecundo</expan> de c&ecedil;lo. </s> <s>T. 27. h 6. motus <expan abbr="quidã">quidam</expan>. 8. de&longs;inat. 15. denominatio. 290. <lb/>g 13. vtrum'ne. 291. a 2. <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> quæ 10. <expan abbr="rõnes">rationes</expan> opp. </s> <s>b 2. nobis apparet. 292. e 8. habitus illi &longs;upponatur. </s> <s>Quòd. 293. a 3. per <lb/>&longs;uam for. </s> <s>b 12. raro'ue. 13. monemus. </s> <s>d 1. alens. 2. quod fit in. 7. tum nego. 294. e 10. habet <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>. 14. &longs;ic & illa. </s> <s>f 8. &longs;imi­<lb/>lis. </s> <s>g 7. &longs;ecundum &longs;e. 10. habet. </s> <s>h 10. <expan abbr="rõ">ratio</expan> pote&longs;tatis. 295. b 15. eum e&longs;&longs;e. 296. g 7. motura e&longs;t vt hoc &longs;ine. 297. d 12. Simplicio. <lb/></s> <s>303. a 1 eas e&longs;&longs;e. 304. g 2. <foreign lang="greek">fronou=n frona=</foreign>. 305. a 15. po&longs;sit in actum. </s> <s>d 12. à quo vel quod &longs;em. 306. e 3. <expan abbr="Qu&ecedil;cunq.">Qu&ecedil;cunque</expan> verò ca&longs;u &longs;i­<lb/>cut ibi <expan abbr="fiũt">fiunt</expan>. </s> <s>i. vt in artifice <foreign lang="greek">kinei=,</foreign> quorum materia pote&longs;t & à &longs;e ip&longs;a moueri eo motu quo &longs;emen mouet. </s> <s>g 7. nalitus. </s> <s>h 5. inu&longs;tis. <lb/></s> <s>307. d 1. quie&longs;t. 313. b 3. &longs;ic pars. 6. &longs;i per &longs;e. 13. &longs;ecundum quas. </s> <s>c 1. hoc aut. </s> <s>d 12. &longs;int confirm. 15. accidensm <expan abbr="naturã">naturam</expan>. 314. <lb/>h 5. Alexandro. 14 gremio. 315. a 6. rex excel. 9. &longs;i deficiatur. </s> <s>c 7. is. 316. f 8. aliquam. </s> <s>h 1. ita vt ni&longs;i. 13. <expan abbr="cõtinuæ">continuæ</expan>. 317. b 5. <lb/>Primum quia. 6. denominantur. </s> <s>c 12. imperfecti. </s> <s>d 13. plumbeus. 318. f 14. ita monet. </s> <s>g 4. materia &longs;uæ 3. 9. b 8 leue &longs;ic. 11. <lb/>grauitate 321. c 5. animali primum viuens pro port. </s> <s>d 5. mon&longs;trat. 322. g 1. hos mot. 323. a 6. mouere. 324. e in tit. </s> <s>quas <lb/>ex. </s> <s>f 7. quæ ex &longs;e ip&longs;a. </s> <s>h 2. in &longs;cupo. 325. a 7 violentiam. 12. quoquo. </s> <s>d 6. &longs;emper ab alio. 326. f 14. te&longs;tetur. </s> <s>h 1. ratio pro­<lb/>pria. 12. dictorum. 327. a 17. vt à forma. </s> <s>b 7. moueri. </s> <s>c 12. pote&longs;tatum. </s> <s>d 15. arbitror. 328. g 8. nil perfectè. </s> <s>h 2. in pote&longs;t. <lb/></s> <s>229. b 10. partienda. </s> <s>d 10. igitur & materia. 330. e 8 materiæ proxim&ecedil;. 10. forent. 17. moueretur. </s> <s>f 11. alterum quidem. <lb/></s> <s>g 8. fit e&longs;&longs;e. </s> <s>h 9. &longs;ufficiente. 332. e 7. natura &longs;ic. 15. tibi pl. h 3. admittant. 10. &longs;i non re &longs;ep. 336. f 12. auctor hic. 13. &longs;ol&ecedil;. <lb/></s> <s>h 14. recidat. 339. a 3. carere. 14. commeant. </s> <s>b 12. continuas. </s> <s>c 10. vbi cum.</s></p> |
| <pb/> | <pb/> |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| <s>EX LIBRO QVARTO.</s></p> | <s>EX LIBRO QVARTO.</s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s>g 42. H 4. paret. 344. h 9. intermutationem. 346. g 10. <expan abbr="nanq.">nanque</expan> admir. 11. repugnantiam. 11. tamen &longs;int. 347. a 16. vt aerem. <lb/></s> <s>in tit. </s> <s>actum à remou. 348. h 6. enim erit. 349. b 8. euenit. 350. c 1. deiicitur. 2. quòd actus. 14. officio &longs;alua pote&longs;tate in fin. <lb/></s> <s>f 1. h&ecedil;c quæ imped. </s> <s>g 9. efficiant. 351. d 15. nitatur. 352. c 10. motum non prof. </s> <s>g 13. indicia. </s> <s>h 11. illa. 354. g 1. is in infin. <lb/></s> <s>h a. </s> <s>octur. 357. a 8. ab&longs;oluta. </s> <s>Ecce. </s> <s>b 4 naturalem. 6. <expan abbr="neq.">neque</expan> ita. 358. c 14. diuer&longs;&ecedil;. </s> <s>g 6. <expan abbr="natura&qacute;">naturaque</expan>. 359. a 7. non totius. </s> <s>c 1. or­<lb/>bes. 6. Ari&longs;toteles in illis. </s> <s>n. e&longs;t idem & agere. </s> <s>d 7. in <expan abbr="quoq.">quoque</expan> 360. e 1. explicarit. </s> <s>g 9. <expan abbr="quou&longs;q.">quou&longs;que</expan> vis à. 361. c 3. reddi po&longs;sit 9. &longs;uæ <lb/>cupid. </s> <s>d 1. Theonem. 362. c 9 po&longs;ituræ. </s> <s>f 6. hic in. 363. a 1. eam. </s> <s>b 10. vt ip&longs;e. </s> <s>c 11. indicandum. 364. g 4. loci. 365. a 16. de <lb/><expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan>. 366. f 5. augmentationé. 367. a 13. Eum <expan abbr="quoq.">quoque</expan> b 8. agno&longs;ci. 368. g 11. pote&longs;tatis. 369. a 15. <expan abbr="motũ">motum</expan>. 370. c 2. tractus. <lb/></s> <s>g 2. patet igitur ex dictis quòd. 371. d 4. ab <expan abbr="eorund&etilde;">eorundem</expan> elementorum <expan abbr="&longs;ub&longs;tãtia">&longs;ub&longs;tantia</expan>. 372. c 9 <expan abbr="calor&etilde;">calorem</expan>. 373. c 11. <expan abbr="pati&etilde;di">patiendi</expan>. 374. g 12. <lb/><expan abbr="quicquã">quicquam</expan> 376 g 1 ergo. 4. <foreign lang="greek">mi/geq<gap/>s.</foreign> n. </s> <s>h 14. defendunt. 381. b 10. vis <expan abbr="it&etilde;">item</expan>. 11. non nego. 382. e 15. in quo ine&longs;t. </s> <s>g 10. differui­<lb/>mus. </s> <s>h 12. efficiens. </s> <s>efficere. 384. f 13. initam. </s> <s>h 7. &longs;it in. 385. a 1. <expan abbr="l&etilde;tor">lentor</expan>. 2. maximus lentor. 11. habita. </s> <s>b 14. libratis. 386. f <lb/>11. eam e&longs;&longs;e. </s> <s>g 4. appellemus. 6. quod ita. </s> <s>h 13. in eo. 15. q alia. 387. b 14. propen&longs;io. </s> <s>c 1. natura. 4. efficienti. 5. finis. </s> <s>c 14. <lb/>Æthiopibus. 390. h 7. ea cadit. 391. b 1. Ægidij. 4. quanuis. </s> <s>c 1. hos. </s> <s>d 2. <foreign lang="greek">xrei/ttonos.</foreign> 392. g 1. formæ. 393. b 1. inter bo­<lb/>nos. </s> <s>c 1. & &longs;i. 394. e 1. dedi&longs;&longs;e. </s> <s>f 4. ad coiuncta. 395. c 5. reuoluimur. 396. f 1. gemma. 9. hic motus. </s> <s>g 9. <expan abbr="blãdi">blandi</expan>. 397. a 2. niti. <lb/></s> <s>11. tutius. 16. audi tu. </s> <s>quod revera. 400. f 5. potiatur. 401. b 5. ip&longs;um. </s> <s>d 5. imprimunt. 402. f 6. recuperaturæ. 12. per &longs;en&longs;. <lb/></s> <s>g 10. fit at. </s> <s>h 8. <expan abbr="partibus&qacute;">partibusque</expan>. 403. c 11. habeas. 407. d 7. quadam con&longs;tabat quod. 11. &longs;imile. 409. d 6. idem. 410. h 11. <lb/>e&longs;t ei. </s> <s>e 9. paribus. 412. g 13. profectum in forma. 413. a 5. ex <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s> <s>nos po&longs;&longs;umus. 415. b 13. natura. </s> <s>d 8. Fiere. 10. emode­<lb/>randus. 416. f 13. apparabit. </s> <s>flagitat. 417. c 6. quo ad eius. </s> <s>d 5. per accidens. 6. omnino. 419. a 8. quærere. </s> <s>b 11. cau&longs;&longs;a. 420. <lb/>f 13. in not. 421. a 5. tales. </s> <s>b 6. &longs;int <expan abbr="vn&etilde;">vnem</expan>, vt. 422. h 15. vitio. 424. h 9. continui. 425. a 16. deducimur. </s> <s>c 9. vt id. 11. vt non <expan abbr="o&etilde;">oem</expan> <lb/>corpus &longs;it. </s> <s>d 3. ille e&longs;t. 427. a 47. moles. </s> <s>c 6. <expan abbr="sũt">sunt</expan>. 8. <expan abbr="quãtitas">quantitas</expan>. 9. <expan abbr="sũt">sunt</expan>. 428. c 9. <expan abbr="quorũ">quorum</expan> locus. 10. &longs;it. </s> <s>f 5. fit in. </s> <s>g 9. <expan abbr="motuũ">motuum</expan>. </s> <s>h 15. fit. <lb/></s> <s>429. a 14. fit. </s> <s>b 15. Mathematica. 4. rectà. 430. c 10. <expan abbr="repetent&etilde;">repetentem</expan>. </s> <s>f 4. efficitur. </s> <s>g 4. <expan abbr="qu&ecedil;dã">qu&ecedil;dam</expan>. </s> <s>h 15. Mathematico. 431. c 6. acci­<lb/>dens. 432. c 13. illo. </s> <s>f 3. aut. 434. g 7. in <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> aquam in corona quam in aurea ma&longs;&longs;a. 14. qua &longs;unt. </s> <s>h 7. e&longs;&longs;e quæ <expan abbr="oĩa">oina</expan>. 435. b <lb/>11. loco circun. </s> <s>d 9. <expan abbr="&longs;patiũ">&longs;patium</expan>. 436. e 8. verum &longs;it non. </s> <s>g 11. tutius. </s> <s>h 2. qua. 437. a 7. <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan>. </s> <s>b 6. innumera <expan abbr="pũcta">puncta</expan> coe. 438. e 3. <lb/>& locus. 11. & aqu&ecedil;. 439. a 11. genus. </s> <s>b 4. &longs;ubiecti. 440. f 4. quomodo. </s> <s>g 5. <expan abbr="a&longs;&longs;umptũ">a&longs;&longs;umptum</expan>. </s> <s>h 3. definito. 8. immobile. 441. c 12. &longs;e.</s></p> | <s>g 42. H 4. paret. 344. h 9. intermutationem. 346. g 10. <expan abbr="nanq.">nanque</expan> admir. 11. repugnantiam. 11. tamen &longs;int. 347. a 16. vt aerem. <lb/></s> <s>in tit. </s> <s>actum à remou. 348. h 6. enim erit. 349. b 8. euenit. 350. c 1. deiicitur. 2. quòd actus. 14. officio &longs;alua pote&longs;tate in fin. <lb/></s> <s>f 1. h&ecedil;c quæ imped. </s> <s>g 9. efficiant. 351. d 15. nitatur. 352. c 10. motum non prof. </s> <s>g 13. indicia. </s> <s>h 11. illa. 354. g 1. is in infin. <lb/></s> <s>h a. </s> <s>octur. 357. a 8. ab&longs;oluta. </s> <s>Ecce. </s> <s>b 4 naturalem. 6. <expan abbr="neq.">neque</expan> ita. 358. c 14. diuer&longs;&ecedil;. </s> <s>g 6. <expan abbr="natura&qacute;">naturaque</expan>. 359. a 7. non totius. </s> <s>c 1. or­<lb/>bes. 6. Ari&longs;toteles in illis. </s> <s>n. e&longs;t idem & agere. </s> <s>d 7. in <expan abbr="quoq.">quoque</expan> 360. e 1. explicarit. </s> <s>g 9. <expan abbr="quou&longs;q.">quou&longs;que</expan> vis à. 361. c 3. reddi po&longs;sit 9. &longs;uæ <lb/>cupid. </s> <s>d 1. Theonem. 362. c 9 po&longs;ituræ. </s> <s>f 6. hic in. 363. a 1. eam. </s> <s>b 10. vt ip&longs;e. </s> <s>c 11. indicandum. 364. g 4. loci. 365. a 16. de <lb/><expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan>. 366. f 5. augmentationé. 367. a 13. Eum <expan abbr="quoq.">quoque</expan> b 8. agno&longs;ci. 368. g 11. pote&longs;tatis. 369. a 15. <expan abbr="motũ">motum</expan>. 370. c 2. tractus. <lb/></s> <s>g 2. patet igitur ex dictis quòd. 371. d 4. ab <expan abbr="eorund&etilde;">eorundem</expan> elementorum <expan abbr="&longs;ub&longs;tãtia">&longs;ub&longs;tantia</expan>. 372. c 9 <expan abbr="calor&etilde;">calorem</expan>. 373. c 11. <expan abbr="pati&etilde;di">patiendi</expan>. 374. g 12. <lb/><expan abbr="quicquã">quicquam</expan> 376 g 1 ergo. 4. <foreign lang="greek">me/geqos.</foreign> n. </s> <s>h 14. defendunt. 381. b 10. vis <expan abbr="it&etilde;">item</expan>. 11. non nego. 382. e 15. in quo ine&longs;t. </s> <s>g 10. differui­<lb/>mus. </s> <s>h 12. efficiens. </s> <s>efficere. 384. f 13. initam. </s> <s>h 7. &longs;it in. 385. a 1. <expan abbr="l&etilde;tor">lentor</expan>. 2. maximus lentor. 11. habita. </s> <s>b 14. libratis. 386. f <lb/>11. eam e&longs;&longs;e. </s> <s>g 4. appellemus. 6. quod ita. </s> <s>h 13. in eo. 15. q alia. 387. b 14. propen&longs;io. </s> <s>c 1. natura. 4. efficienti. 5. finis. </s> <s>c 14. <lb/>Æthiopibus. 390. h 7. ea cadit. 391. b 1. Ægidij. 4. quanuis. </s> <s>c 1. hos. </s> <s>d 2. <foreign lang="greek">krei/ttonos.</foreign> 392. g 1. formæ. 393. b 1. inter bo­<lb/>nos. </s> <s>c 1. & &longs;i. 394. e 1. dedi&longs;&longs;e. </s> <s>f 4. ad coiuncta. 395. c 5. reuoluimur. 396. f 1. gemma. 9. hic motus. </s> <s>g 9. <expan abbr="blãdi">blandi</expan>. 397. a 2. niti. <lb/></s> <s>11. tutius. 16. audi tu. </s> <s>quod revera. 400. f 5. potiatur. 401. b 5. ip&longs;um. </s> <s>d 5. imprimunt. 402. f 6. recuperaturæ. 12. per &longs;en&longs;. <lb/></s> <s>g 10. fit at. </s> <s>h 8. <expan abbr="partibus&qacute;">partibusque</expan>. 403. c 11. habeas. 407. d 7. quadam con&longs;tabat quod. 11. &longs;imile. 409. d 6. idem. 410. h 11. <lb/>e&longs;t ei. </s> <s>e 9. paribus. 412. g 13. profectum in forma. 413. a 5. ex <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s> <s>nos po&longs;&longs;umus. 415. b 13. natura. </s> <s>d 8. Fiere. 10. emode­<lb/>randus. 416. f 13. apparabit. </s> <s>flagitat. 417. c 6. quo ad eius. </s> <s>d 5. per accidens. 6. omnino. 419. a 8. quærere. </s> <s>b 11. cau&longs;&longs;a. 420. <lb/>f 13. in not. 421. a 5. tales. </s> <s>b 6. &longs;int <expan abbr="vn&etilde;">vnem</expan>, vt. 422. h 15. vitio. 424. h 9. continui. 425. a 16. deducimur. </s> <s>c 9. vt id. 11. vt non <expan abbr="o&etilde;">omne</expan> <lb/>corpus &longs;it. </s> <s>d 3. ille e&longs;t. 427. a 47. moles. </s> <s>c 6. <expan abbr="sũt">sunt</expan>. 8. <expan abbr="quãtitas">quantitas</expan>. 9. <expan abbr="sũt">sunt</expan>. 428. c 9. <expan abbr="quorũ">quorum</expan> locus. 10. &longs;it. </s> <s>f 5. fit in. </s> <s>g 9. <expan abbr="motuũ">motuum</expan>. </s> <s>h 15. fit. <lb/></s> <s>429. a 14. fit. </s> <s>b 15. Mathematica. 4. rectà. 430. c 10. <expan abbr="repetent&etilde;">repetentem</expan>. </s> <s>f 4. efficitur. </s> <s>g 4. <expan abbr="qu&ecedil;dã">qu&ecedil;dam</expan>. </s> <s>h 15. Mathematico. 431. c 6. acci­<lb/>dens. 432. c 13. illo. </s> <s>f 3. aut. 434. g 7. in <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> aquam in corona quam in aurea ma&longs;&longs;a. 14. qua &longs;unt. </s> <s>h 7. e&longs;&longs;e quæ <expan abbr="oĩa">omnia</expan>. 435. b <lb/>11. loco circun. </s> <s>d 9. <expan abbr="&longs;patiũ">&longs;patium</expan>. 436. e 8. verum &longs;it non. </s> <s>g 11. tutius. </s> <s>h 2. qua. 437. a 7. <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan>. </s> <s>b 6. innumera <expan abbr="pũcta">puncta</expan> coe. 438. e 3. <lb/>& locus. 11. & aqu&ecedil;. 439. a 11. genus. </s> <s>b 4. &longs;ubiecti. 440. f 4. quomodo. </s> <s>g 5. <expan abbr="a&longs;&longs;umptũ">a&longs;&longs;umptum</expan>. </s> <s>h 3. definito. 8. immobile. 441. c 12. &longs;e.</s></p> |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| <s>EX LIBRO QVINTO.</s></p> | <s>EX LIBRO QVINTO.</s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s>443. C 5. caducarum. </s> <s>d 1. motuum. 444. g 1. quibu&longs;dam term. 12. e&longs;&longs;e. 11. a&longs;siduè. 445. a 12. manere. </s> <s>b 4. po&longs;&longs;emus. 8. ca­<lb/>lorem. </s> <s>d 1. eum. 446. g 12. materiæ. 447. d 16. habeat. 448 e 9. perfectus. 14. Græci. </s> <s>g 4. cœlum. 10. ob. 11. vacauit. 453. <lb/>a 15. e&longs;&longs;e confim. </s> <s>c 1. &longs;anæ. 2. tum motum. 459. f 8. magnitudinem. 14. feretur. </s> <s>h 4. habebant. 9. manent. 458. c 11. ellip&longs;i. <lb/></s> <s>g 13 terra. 461. a 3. medium. 462. f 3. minus. </s> <s>g 2. e&longs;t terrenæ. 463. a 12 &longs;olum. </s> <s>b 1. priuationes. </s> <s>c 6. comparantur vt in. 7. <lb/>queant. </s> <s>d 3. ex his &longs;int quæ &longs;imp. 10. <expan abbr="neq.">neque</expan> ibi. 464. e 6. <expan abbr="rationi&longs;&qacute;">rationi&longs;que</expan>. </s> <s>f 2. pendere. 8. collatum. 13. afferente. </s> <s>g 3. ille. 12. aërem <lb/>in aqua 13. noluit. </s> <s>h 3. con&longs;tituere. 465. a 1. minus. 7. cogatur. </s> <s>c 2. in&longs;tar. 466. f 1. definitiones. 12. indicant. 13. <foreign lang="greek">i(/sas<gap/>ai.</foreign><lb/>g 16. quam illi. </s> <s>h 12. præceps. 467. a 10. nubes. </s> <s>b 12. omni. </s> <s>d 15. diluta. 468. f 3. naturæ cond. </s> <s>g 2. defendi. 8. erunt. </s> <s>h 7. <lb/>accidens. 13. e&longs;t circum&longs;. 469. b 14. albi&longs;simum. </s> <s>c 14. &longs;iquis. 470. f 4. autem ex. 472. e 1. quod e&longs;t. </s> <s>g 11. po&longs;itura. 473. a 14. <lb/>id quod e&longs;t præt. 15. pr&ecedil;ter naturam diutur. </s> <s>eo quod &longs;ecundum naturam. </s> <s>b 8. qui ex &longs;ecret. </s> <s>d 12. E&longs;t huiu&longs;modi. 475. a 3. i&longs;te <lb/>4. illi. 476. f 5 repurgari. </s> <s>h 6. <expan abbr="machinatã">machinatam</expan>. 13. à leu. 477. b 1. con&longs;ci&longs;cat. </s> <s>c 1. aërem. 478. f 15. &longs;i. 480. f 6. liberè. 14. maris. <lb/></s> <s>g 4. commemorare. 5. cura &longs;upp. 9 habent: minus. 10. fers. 482. c 13. dela&longs;&longs;atæ. 484. e 3. terra. </s> <s>f 3. materiæ. </s> <s>g 5. quin. </s> <s>h <lb/>13. nunc ad Aucr. 485. c 6. his ob&longs;i&longs;ti. </s> <s>d 3. medici. 7. Facit. 486. f 7. &longs;alis. 8. &longs;alis. 9. <expan abbr="ouũ">ouum</expan>. 487. b 6. re&longs;per&longs;a. </s> <s>illita. </s> <s>c 13. conta­<lb/>ctum. 488. e 1. den&longs;e&longs;cet 9. &longs;i lana qua. </s> <s>g 3. perfungendum h 13. natura. 490. c 2. temporis. 8. acri. </s> <s>f 4 organico. 7. humi­<lb/>da. 491. a 7. cum docet. </s> <s>b 12. pyramidem. 14. vero octa hed. </s> <s>b 11. vi coact&ecedil;. 493. b 7. demer&longs;a. 11. iri demer. </s> <s>d 5. circun­<lb/>ferentia. 7. demer&longs;am. 495. c 12. ad id præ&longs;t. </s> <s>d 2. exoriatur. 5. oppugnent. 496. f 12. con&longs;titit. 15. æqua. 497. b 13 excu­<lb/>ditur. </s> <s>c 5. partes e&longs;&longs;e. </s> <s>d 13. quam exercet. 498. c 10. dimi&longs;&longs;o. </s> <s>h 13. quia non materia. 500. e 11. per &longs;e na&longs;e. 14. mobile 502. <lb/>e 6. æ&longs;timentur. </s> <s>g 6. lectoris. </s> <s>h 9. vt materia. 15. Fit. 504. f 6. vacui. 11. cau&longs;&longs;æ. </s> <s>g 1. penderet. 505. d 3. afferentur. 506. <lb/>f 12. explodatur. 507. a 5. proiectio. 15. remotè. 511. b 3. tolerante 512. g 9. hypeccaumati. 513. a 4. compo&longs;itus. </s> <s>b 2 igni. <lb/></s> <s>d 4. amplificato. 515. a 15. &longs;iquodam illa. 16. iudicium. </s> <s>b 2. ca verè. 516. f 15. mouet. </s> <s>g 2. te docuit. 518. e 15. motu præt. <lb/></s> <s>g 15. & à cau&longs;sis. </s> <s>h 3. inten&longs;um. 9. eidem. 519. d 14. vel ignem. 522. c 14. mon&longs;trat item vt latius. 523. c 13. vt in æqual. <lb/></s> <s>d 14. hoc &longs;ic. 524. c 9. &longs;i fuerit. 15. quam. 525. a 4. <expan abbr="rõ">rom</expan>. 6. certi. </s> <s>c 1. dela&longs;&longs;ari. 6. cert&ecedil;. 526. g 3. ea quæ. </s> <s>h 4. proportionum. <lb/></s> <s>527. a 11. acre. </s> <s>b 5. Phy&longs;icarum. 6 explicatu. 528. e 7. e&longs;t propor. 14. ea quæ æquè. </s> <s>h 15. dupliciter. 529. a 10. velociorem. <lb/></s> <s>530. e 13. tempori. </s> <s>f 15. con&longs;tituto variatur. 531. d 8. vtique. 532. g 11. cen&longs;um. </s> <s>h 1. in infinitum. 533. c 14. quàm axem. <lb/></s> <s>&longs;eu manub. 15. item &longs;int oportet. </s> <s>d 9 continuare.</s></p> | <s>443. C 5. caducarum. </s> <s>d 1. motuum. 444. g 1. quibu&longs;dam term. 12. e&longs;&longs;e. 11. a&longs;siduè. 445. a 12. manere. </s> <s>b 4. po&longs;&longs;emus. 8. ca­<lb/>lorem. </s> <s>d 1. eum. 446. g 12. materiæ. 447. d 16. habeat. 448 e 9. perfectus. 14. Græci. </s> <s>g 4. cœlum. 10. ob. 11. vacauit. 453. <lb/>a 15. e&longs;&longs;e confim. </s> <s>c 1. &longs;anæ. 2. tum motum. 459. f 8. magnitudinem. 14. feretur. </s> <s>h 4. habebant. 9. manent. 458. c 11. ellip&longs;i. <lb/></s> <s>g 13 terra. 461. a 3. medium. 462. f 3. minus. </s> <s>g 2. e&longs;t terrenæ. 463. a 12 &longs;olum. </s> <s>b 1. priuationes. </s> <s>c 6. comparantur vt in. 7. <lb/>queant. </s> <s>d 3. ex his &longs;int quæ &longs;imp. 10. <expan abbr="neq.">neque</expan> ibi. 464. e 6. <expan abbr="rationi&longs;&qacute;">rationi&longs;que</expan>. </s> <s>f 2. pendere. 8. collatum. 13. afferente. </s> <s>g 3. ille. 12. aërem <lb/>in aqua 13. noluit. </s> <s>h 3. con&longs;tituere. 465. a 1. minus. 7. cogatur. </s> <s>c 2. in&longs;tar. 466. f 1. definitiones. 12. indicant. 13. <foreign lang="greek">i(/stasqai.</foreign><lb/>g 16. quam illi. </s> <s>h 12. præceps. 467. a 10. nubes. </s> <s>b 12. omni. </s> <s>d 15. diluta. 468. f 3. naturæ cond. </s> <s>g 2. defendi. 8. erunt. </s> <s>h 7. <lb/>accidens. 13. e&longs;t circum&longs;. 469. b 14. albi&longs;simum. </s> <s>c 14. &longs;iquis. 470. f 4. autem ex. 472. e 1. quod e&longs;t. </s> <s>g 11. po&longs;itura. 473. a 14. <lb/>id quod e&longs;t præt. 15. pr&ecedil;ter naturam diutur. </s> <s>eo quod &longs;ecundum naturam. </s> <s>b 8. qui ex &longs;ecret. </s> <s>d 12. E&longs;t huiu&longs;modi. 475. a 3. i&longs;te <lb/>4. illi. 476. f 5 repurgari. </s> <s>h 6. <expan abbr="machinatã">machinatam</expan>. 13. à leu. 477. b 1. con&longs;ci&longs;cat. </s> <s>c 1. aërem. 478. f 15. &longs;i. 480. f 6. liberè. 14. maris. <lb/></s> <s>g 4. commemorare. 5. cura &longs;upp. 9 habent: minus. 10. fers. 482. c 13. dela&longs;&longs;atæ. 484. e 3. terra. </s> <s>f 3. materiæ. </s> <s>g 5. quin. </s> <s>h <lb/>13. nunc ad Aucr. 485. c 6. his ob&longs;i&longs;ti. </s> <s>d 3. medici. 7. Facit. 486. f 7. &longs;alis. 8. &longs;alis. 9. <expan abbr="ouũ">ouum</expan>. 487. b 6. re&longs;per&longs;a. </s> <s>illita. </s> <s>c 13. conta­<lb/>ctum. 488. e 1. den&longs;e&longs;cet 9. &longs;i lana qua. </s> <s>g 3. perfungendum h 13. natura. 490. c 2. temporis. 8. acri. </s> <s>f 4 organico. 7. humi­<lb/>da. 491. a 7. cum docet. </s> <s>b 12. pyramidem. 14. vero octa hed. </s> <s>b 11. vi coact&ecedil;. 493. b 7. demer&longs;a. 11. iri demer. </s> <s>d 5. circun­<lb/>ferentia. 7. demer&longs;am. 495. c 12. ad id præ&longs;t. </s> <s>d 2. exoriatur. 5. oppugnent. 496. f 12. con&longs;titit. 15. æqua. 497. b 13 excu­<lb/>ditur. </s> <s>c 5. partes e&longs;&longs;e. </s> <s>d 13. quam exercet. 498. c 10. dimi&longs;&longs;o. </s> <s>h 13. quia non materia. 500. e 11. per &longs;e na&longs;e. 14. mobile 502. <lb/>e 6. æ&longs;timentur. </s> <s>g 6. lectoris. </s> <s>h 9. vt materia. 15. Fit. 504. f 6. vacui. 11. cau&longs;&longs;æ. </s> <s>g 1. penderet. 505. d 3. afferentur. 506. <lb/>f 12. explodatur. 507. a 5. proiectio. 15. remotè. 511. b 3. tolerante 512. g 9. hypeccaumati. 513. a 4. compo&longs;itus. </s> <s>b 2 igni. <lb/></s> <s>d 4. amplificato. 515. a 15. &longs;i quodam illa. 16. iudicium. </s> <s>b 2. ca verè. 516. f 15. mouet. </s> <s>g 2. te docuit. 518. e 15. motu præt. <lb/></s> <s>g 15. & à cau&longs;sis. </s> <s>h 3. inten&longs;um. 9. eidem. 519. d 14. vel ignem. 522. c 14. mon&longs;trat item vt latius. 523. c 13. vt in æqual. <lb/></s> <s>d 14. hoc &longs;ic. 524. c 9. &longs;i fuerit. 15. quam. 525. a 4. <expan abbr="rõ">ratio</expan>. 6. certi. </s> <s>c 1. dela&longs;&longs;ari. 6. cert&ecedil;. 526. g 3. ea quæ. </s> <s>h 4. proportionum. <lb/></s> <s>527. a 11. acre. </s> <s>b 5. Phy&longs;icarum. 6 explicatu. 528. e 7. e&longs;t propor. 14. ea quæ æquè. </s> <s>h 15. dupliciter. 529. a 10. velociorem. <lb/></s> <s>530. e 13. tempori. </s> <s>f 15. con&longs;tituto variatur. 531. d 8. vtique. 532. g 11. cen&longs;um. </s> <s>h 1. in infinitum. 533. c 14. quàm axem. <lb/></s> <s>&longs;eu manub. 15. item &longs;int oportet. </s> <s>d 9 continuare.</s></p> |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| <s>EX LIBRO SEXTO.</s></p> | <s>EX LIBRO SEXTO.</s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s>536. H 7. abdita. 539. a 3. exi&longs;timare &longs;i diuer&longs;as. </s> <s>b 9. tandem oracula reddat. 541. b 9. eandem. 542 c 5. &longs;it de. 543. d 12. <lb/>abeant. 544. h 15. careamus &longs;i reliquimus, aut. 548. e 15. &longs;eclis. 550. g 4. eum. </s> <s>h 7. fallaciam. 552. f 9. e&longs;t ex in mu&longs;. 15. pri­<lb/>uationis nomine. 553. d 5. dixerim. 554. h 2. abire. 3. qua quer. 555. a 6. &longs;ubiecto. </s> <s>d 6. potentia. 559. d 3. quendam. 14. <lb/>cum abeant. 560. g 5. dicuntur e&longs;&longs;e. 6. cen&longs;entur. 561. d 9. quæ nupet. 565. a 2. quantas. </s> <s>d 3. id e&longs;t. 566. h 7. v&longs;us vt. 567. <lb/>b 14. genitura. </s> <s>d 5. actui contrarium. 568. e 14. ad <expan abbr="actũ">actum</expan>. </s> <s>f 6. at hoc. 11. futuram. </s> <s>h 3. & e&longs;t. 12. habitam. 569. a 11. deriuan­<lb/>tur. 12. materia &longs;it. 570. e 2. ip&longs;ius. </s> <s>f 2. accidit. </s> <s>h 13. forma. 571. b 10. <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan>. </s> <s>c 2. natura. 572. c 4. oppo&longs;ita. </s> <s>g 9. natura. <lb/></s> <s>h 7. certi. 573. b 14. <expan abbr="naturã">naturam</expan>. 574. f 10. intelligit. </s> <s>g 3. efficientis. 575. a 9. modo. 12. &longs;ic. </s> <s>b 7. varietur. </s> <s>c 11. ab ip&longs;o. </s> <s>d 7. <expan abbr="tãta">tanta</expan>. <lb/></s> <s>576. f 1. indicans. 578. f 8. igitur. </s> <s>h 1. <expan abbr="quanq.">quanque</expan> 579. a 5. aliter fore, vt idem e&longs;&longs;et. 580. e 3. <foreign lang="greek">u(/parcin. 4. u(/parcein.</foreign> 581. c 7. <lb/>qui tria. 582. c 13. habent. </s> <s>f 2. munerib. 583. c 14. &longs;iue etiam. </s> <s>d 2. a&longs;signari &longs;icut etiam reb. artificio&longs;is. 584. g 9. a&longs;&longs;ecutæ. <lb/></s> <s>h 2. properemus. 585. b 13. continuenda. 587. a 9. curio&longs;us. </s> <s>d 8. &longs;it nec'ne. 588. c 8. præditas &longs;ol. 593. a 11. inferiorum. </s> <s>b 2. <lb/>aimus. 4. e&longs;&longs;entiæ. 594. h 13. præterea. 596. g 7. hic etiam. 597. a 5. <expan abbr="atq.">atque</expan> d 2. vt <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> 13. repetiatur. 600. g. 1. in materiam. <lb/></s> <s>h 1. quàm in homine quae rel. 4. generatim. 601. a 13. &longs;int. 602. c 7. <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. 603. a 5. nec ab ip&longs;ius. </s> <s>d 6. prærepta. 13. memoret. <lb/></s> <s>604. h 12. quod &longs;i non. 605. b 11. fecere. </s> <s>d 10. verutos. 609. a 14. innitantur. </s> <s>c 15. temere. 610. g 15. appetituum. 611. b 10. <lb/>eam quæ. </s> <s>c 14. euenirent. </s> <s>d 2. qua&longs;dam. 612. g 14. foret. 613. b 1. &longs;it qui. 7. primum. 9. cau&longs;&longs;&ecedil;. </s> <s>c 1. occidere. </s> <s>d 1. vis. 614. <lb/>f 11. prædicati. </s> <s>g 15. perfectionis. 615. c 14. determinatè. </s> <s>c 3. <expan abbr="tñ">tnm</expan> vi. 616. f 3. naturæ. </s> <s>h 13. hæc autem in materiæ. </s> <s>po&longs;&longs;unt. <lb/></s> <s>617. a 15. contingentiæ. </s> <s>c 13. <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 618. f 1. oppo&longs;ita. 619. c 1. ex communi. 620. c 1. in primis. </s> <s>f 2. quodammodo. </s> <s>h 7. pa­<lb/>trare. 621. d 9. &longs;it aliquid. 623. a 1. fato. </s> <s>d 1. nimium. 624. g 2. terminum. 625. c 3. verum. 627. b 13. aqua item. 628. g 2. <lb/>inquiens. 3. materia. 8. &longs;enibus. 13. <expan abbr="cõmodè">commodè</expan>. 629. a 11. &longs;ene. </s> <s>b 13. eum locum. </s> <s>d 9. auctoritate. 10. qua vniu. 12. ne hilum. <lb/></s> <s>630. f 13. odit. 631. a 10. laba&longs;cit. 634. g 4. videri. </s> <s>h 1. æ&longs;tate. 635. b 6. careant. 13. &longs;implicius. 636. g 4. &longs;uccedere. </s> <s>hæc ha­<lb/>benda e&longs;t bona mala'ue fortuna. </s> <s>&longs;imile. </s> <s>h 7. Chymi&longs;tas. 14. arte. 637. a 15. eadem. </s> <s>c 12. vel modum d 4. mytulos. 638. c 2. <lb/>ex &longs;emine & ex. 6. certa. </s> <s>f 2. propagantur. 6. <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> g 9. ablationem. 11. immanentem. 640. e 8. &longs;ignificata. </s> <s>g 2. arbitra­<lb/>mur. 641. b 11. difficiles. </s> <s>c 5. <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> d 13. &longs;i ignis.</s></p> | <s>536. H 7. abdita. 539. a 3. exi&longs;timare &longs;i diuer&longs;as. </s> <s>b 9. tandem oracula reddat. 541. b 9. eandem. 542 c 5. &longs;it de. 543. d 12. <lb/>abeant. 544. h 15. careamus &longs;i reliquimus, aut. 548. e 15. &longs;eclis. 550. g 4. eum. </s> <s>h 7. fallaciam. 552. f 9. e&longs;t ex in mu&longs;. 15. pri­<lb/>uationis nomine. 553. d 5. dixerim. 554. h 2. abire. 3. qua quer. 555. a 6. &longs;ubiecto. </s> <s>d 6. potentia. 559. d 3. quendam. 14. <lb/>cum abeant. 560. g 5. dicuntur e&longs;&longs;e. 6. cen&longs;entur. 561. d 9. quæ nupet. 565. a 2. quantas. </s> <s>d 3. id e&longs;t. 566. h 7. v&longs;us vt. 567. <lb/>b 14. genitura. </s> <s>d 5. actui contrarium. 568. e 14. ad <expan abbr="actũ">actum</expan>. </s> <s>f 6. at hoc. 11. futuram. </s> <s>h 3. & e&longs;t. 12. habitam. 569. a 11. deriuan­<lb/>tur. 12. materia &longs;it. 570. e 2. ip&longs;ius. </s> <s>f 2. accidit. </s> <s>h 13. forma. 571. b 10. <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan>. </s> <s>c 2. natura. 572. c 4. oppo&longs;ita. </s> <s>g 9. natura. <lb/></s> <s>h 7. certi. 573. b 14. <expan abbr="naturã">naturam</expan>. 574. f 10. intelligit. </s> <s>g 3. efficientis. 575. a 9. modo. 12. &longs;ic. </s> <s>b 7. varietur. </s> <s>c 11. ab ip&longs;o. </s> <s>d 7. <expan abbr="tãta">tanta</expan>. <lb/></s> <s>576. f 1. indicans. 578. f 8. igitur. </s> <s>h 1. <expan abbr="quanq.">quanque</expan> 579. a 5. aliter fore, vt idem e&longs;&longs;et. 580. e 3. <foreign lang="greek">u(/parcin. 4. u(/parcein.</foreign> 581. c 7. <lb/>qui tria. 582. c 13. habent. </s> <s>f 2. munerib. 583. c 14. &longs;iue etiam. </s> <s>d 2. a&longs;signari &longs;icut etiam reb. artificio&longs;is. 584. g 9. a&longs;&longs;ecutæ. <lb/></s> <s>h 2. properemus. 585. b 13. continuenda. 587. a 9. curio&longs;us. </s> <s>d 8. &longs;it nec'ne. 588. c 8. præditas &longs;ol. 593. a 11. inferiorum. </s> <s>b 2. <lb/>aimus. 4. e&longs;&longs;entiæ. 594. h 13. præterea. 596. g 7. hic etiam. 597. a 5. <expan abbr="atq.">atque</expan> d 2. vt <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> 13. repetiatur. 600. g. 1. in materiam. <lb/></s> <s>h 1. quàm in homine quae rel. 4. generatim. 601. a 13. &longs;int. 602. c 7. <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. 603. a 5. nec ab ip&longs;ius. </s> <s>d 6. prærepta. 13. memoret. <lb/></s> <s>604. h 12. quod &longs;i non. 605. b 11. fecere. </s> <s>d 10. verutos. 609. a 14. innitantur. </s> <s>c 15. temere. 610. g 15. appetituum. 611. b 10. <lb/>eam quæ. </s> <s>c 14. euenirent. </s> <s>d 2. qua&longs;dam. 612. g 14. foret. 613. b 1. &longs;it qui. 7. primum. 9. cau&longs;&longs;&ecedil;. </s> <s>c 1. occidere. </s> <s>d 1. vis. 614. <lb/>f 11. prædicati. </s> <s>g 15. perfectionis. 615. c 14. determinatè. </s> <s>c 3. <expan abbr="tñ">tamen</expan> vi. 616. f 3. naturæ. </s> <s>h 13. hæc autem in materiæ. </s> <s>po&longs;&longs;unt. <lb/></s> <s>617. a 15. contingentiæ. </s> <s>c 13. <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 618. f 1. oppo&longs;ita. 619. c 1. ex communi. 620. c 1. in primis. </s> <s>f 2. quodammodo. </s> <s>h 7. pa­<lb/>trare. 621. d 9. &longs;it aliquid. 623. a 1. fato. </s> <s>d 1. nimium. 624. g 2. terminum. 625. c 3. verum. 627. b 13. aqua item. 628. g 2. <lb/>inquiens. 3. materia. 8. &longs;enibus. 13. <expan abbr="cõmodè">commodè</expan>. 629. a 11. &longs;ene. </s> <s>b 13. eum locum. </s> <s>d 9. auctoritate. 10. qua vniu. 12. ne hilum. <lb/></s> <s>630. f 13. odit. 631. a 10. laba&longs;cit. 634. g 4. videri. </s> <s>h 1. æ&longs;tate. 635. b 6. careant. 13. &longs;implicius. 636. g 4. &longs;uccedere. </s> <s>hæc ha­<lb/>benda e&longs;t bona mala'ue fortuna. </s> <s>&longs;imile. </s> <s>h 7. Chymi&longs;tas. 14. arte. 637. a 15. eadem. </s> <s>c 12. vel modum d 4. mytulos. 638. c 2. <lb/>ex &longs;emine & ex. 6. certa. </s> <s>f 2. propagantur. 6. <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> g 9. ablationem. 11. immanentem. 640. e 8. &longs;ignificata. </s> <s>g 2. arbitra­<lb/>mur. 641. b 11. difficiles. </s> <s>c 5. <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> d 13. &longs;i ignis.</s></p> |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| <s>EX LIBRO SEPTIMO.</s></p> | <s>EX LIBRO SEPTIMO.</s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s>644. g 9. cum veter. 646. g 3. exi&longs;tunt. 647. d 4. complexionem. 649. 21. &longs;entientem. </s> <s>b 11. natura. 651. a 7. indicabitur. </s> <s>b 5. <lb/><expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. </s> <s>d 6. a&ecedil;rem. 652. c 7. è corp. </s> <s>g 4. & vi&longs;enda. 653. a 6. Bibuli <expan abbr="C&ecedil;&longs;ari&longs;&qacute;">C&ecedil;&longs;ari&longs;que</expan>. </s> <s>ludis. </s> <s>b 5. &longs;ubiectum. 12. ratio. </s> <s>d 14. eo tan­<lb/>tum nomine. 655. c 2. materia pr&ecedil;cedat. 656. c 12. in &longs;ub&longs;tantia. </s> <s>f 5. dictum. 7. <expan abbr="quanq.">quanque</expan> 657. a 13. ip&longs;is. </s> <s>b 6. earum actus. <lb/></s> <s>658. e 3. quantitas. 14. in &longs;equentib. <expan abbr="quoniã">quoniam</expan> varias formas oberrant at. 659. a 13. quæ per. 661. a 7. ob&longs;eruata. 662. e 4. pr&ecedil;­<lb/>finitur etiam quae totidem modis actus & pote&longs;tas accipiuntur quot &longs;unt categoriæ. </s> <s>g 7. præmon&longs;tratorem. 664. quod e&longs;t ex fig. <lb/>g 8. &longs;olet. 665. c 13. vt vna. 669. a 13. decreuerimus. </s> <s>d 5. ob&longs;eruari. 670. f 11. video quæ. </s> <s>h 1. æqu&ecedil;. 671. d 3. potiuntur. 5. <lb/>&longs;ignum per &longs;e. 675. c 8. <expan abbr="quæq.">quæque</expan> 676. e 1. vt vtr. 7. propo&longs;ita. </s> <s>h 12. e&longs;t. 678. g 13. &longs;it actu. 680. e 10. eo nomine. 13. &longs;ectioni. | <s>644. g 9. cum veter. 646. g 3. exi&longs;tunt. 647. d 4. complexionem. 649. 21. &longs;entientem. </s> <s>b 11. natura. 651. a 7. indicabitur. </s> <s>b 5. <lb/><expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. </s> <s>d 6. a&ecedil;rem. 652. c 7. è corp. </s> <s>g 4. & vi&longs;enda. 653. a 6. Bibuli <expan abbr="C&ecedil;&longs;ari&longs;&qacute;">C&ecedil;&longs;ari&longs;que</expan>. </s> <s>ludis. </s> <s>b 5. &longs;ubiectum. 12. ratio. </s> <s>d 14. eo tan­<lb/>tum nomine. 655. c 2. materia pr&ecedil;cedat. 656. c 12. in &longs;ub&longs;tantia. </s> <s>f 5. dictum. 7. <expan abbr="quanq.">quanque</expan> 657. a 13. ip&longs;is. </s> <s>b 6. earum actus. <lb/></s> <s>658. e 3. quantitas. 14. in &longs;equentib. <expan abbr="quoniã">quoniam</expan> varias formas oberrant at. 659. a 13. quæ per. 661. a 7. ob&longs;eruata. 662. e 4. pr&ecedil;­<lb/>finitur etiam quae totidem modis actus & pote&longs;tas accipiuntur quot &longs;unt categoriæ. </s> <s>g 7. præmon&longs;tratorem. 664. quod e&longs;t ex fig. <lb/>g 8. &longs;olet. 665. c 13. vt vna. 669. a 13. decreuerimus. </s> <s>d 5. ob&longs;eruari. 670. f 11. video quæ. </s> <s>h 1. æqu&ecedil;. 671. d 3. potiuntur. 5. <lb/>&longs;ignum per &longs;e. 675. c 8. <expan abbr="quæq.">quæque</expan> 676. e 1. vt vtr. 7. propo&longs;ita. </s> <s>h 12. e&longs;t. 678. g 13. &longs;it actu. 680. e 10. eo nomine. 13. &longs;ectioni. |
| <pb/>g 10. at &longs;i illud verò e&longs;&longs;e. 681. a 6. &longs;oli. </s> <s>c 1. horremus. 6. <expan abbr="animatorũ">animatorum</expan>. </s> <s>d 7. labefactetur. 682. g 12. fine & propter aliud; propt. <lb/></s> <s>685. 214 quodlibet <expan abbr="&longs;ignũ">&longs;ignum</expan> hoc eff. </s> <s>ibid. </s> <s>nec <expan abbr="tñ">tnm</expan>. </s> <s>c 8. &longs;en&longs;um. 686. e 12. tum fit. 687. c 5. <expan abbr="tñ">tnm</expan> qu&ecedil; <expan abbr="plerun&qacute;">plerunque</expan>. 7. profe&longs;&longs;us e&longs;t aliquid <lb/>688. g 10. virtutem. </s> <s>&longs;ic. 690. f 13. procedit. 691. a 7. ad auctu. </s> <s>b 8. <expan abbr="vtri&longs;&qacute;">vtri&longs;que</expan>. 693. a 13. <expan abbr="alent&etilde;">alentem</expan> & aug. </s> <s>b 6. i. </s> <s>aug. </s> <s>c 12. nunc &longs;ub. <lb/>d 1. vti, non de&longs;unt qui. 8. natura calor. 694. h 14. actionem. 695. a 5. comminut&ecedil;. 10. in&longs;trumenta. </s> <s>b 14. valet. </s> <s>c 13. vinen­<lb/>tib. 15. alimentitij. 696. g 4. &longs;eparatus. 697. b. 14. & qua&longs;i in ip&longs;o. 15. nequiuit. 698 h 8. adipi&longs;catur. 699. c 3 fundetur item <lb/>à nutr. 705. b 6. eædem. </s> <s>c 3. hæc nobis. </s> <s>d 9. natura dicitur. 706. c 7. formam. 11. The&longs;ei. 12. remotum. </s> <s>f 4. adæquat. 8. <expan abbr="par-t&etilde;">par­<lb/>tem</expan> prob. 9. verbis. 707. a 5. atqui. 6. tribueretur. 9. fit per. 11. fit per. 15. certi. </s> <s>b 6. e&longs;t auct. </s> <s>c 6. nec per &longs;eip&longs;am. </s> <s><expan abbr="cõ&longs;ueuit">con&longs;ueuit</expan>. 8. <lb/>poterunt. </s> <s>d 8. quæ &longs;ic. 11. &longs;tatuat. 13. ferunt. 708. g 13. vt eius bene. 14. qualitate talem hoc e&longs;t. </s> <s>h 4. motiones. 11. refici. <lb/></s> <s>17. patiente conuenit inter. 709. a 10. permeet. </s> <s>d 6. materiam qu&ecedil; toto. 710. f 7. debeat. </s> <s>in tit. </s> <s>euertuntur. 712. e 16. ab il­<lb/>lis. </s> <s>g 4. huc. 7. di&longs;&longs;ecetur nullo. 9. ne exh. 713. b 15. niti. </s> <s>c 1. partib. cont. 714. c 6. in quo primo. 13. po&longs;simus. 715. a 6. <lb/>abitu. </s> <s>b 16. vt exhaur. </s> <s>d 5. Byzantij. 11. Fui&longs;&longs;ent. 716. f 6. videre e&longs;t. 7. ex qua. 9. augentur. 717. a 4. <expan abbr="planũ">planum</expan> quod. </s> <s>b 13. certa. <lb/></s> <s>d 4. cum effic. 8. ab&longs;entia. 12. <expan abbr="primo&qacute;">primoque</expan>. 16. altero. 718. c 4. <expan abbr="tam&qacute;">tamque</expan>. 5. Sed hæc. </s> <s>g 8. <expan abbr="neq.">neque</expan> hæc. 719. a 16. quale. </s> <s>b 9. adnexa. <lb/></s> <s>16. mutationem. </s> <s>d 12. fuerint. 720. e 3. quantitatis. 5. &longs;it calidius. </s> <s>f 10. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quod. </s> <s>g 2. nec plurib. 16. cau&longs;&longs;am. </s> <s>h 15. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ab. 721. <lb/>a 4. &longs;uccedente. 9. naturam. </s> <s>d 15. fuerint. 722. e 4. præter naturam. 8. pote&longs;t. 14. den&longs;atum.</s></p> | <pb/>g 10. at &longs;i illud verò e&longs;&longs;e. 681. a 6. &longs;oli. </s> <s>c 1. horremus. 6. <expan abbr="animatorũ">animatorum</expan>. </s> <s>d 7. labefactetur. 682. g 12. fine & propter aliud; propt. <lb/></s> <s>685. 214 quodlibet <expan abbr="&longs;ignũ">&longs;ignum</expan> hoc eff. </s> <s>ibid. </s> <s>nec <expan abbr="tñ">tantum</expan>. </s> <s>c 8. &longs;en&longs;um. 686. e 12. tum fit. 687. c 5. <expan abbr="tñ">tantum</expan> qu&ecedil; <expan abbr="plerun&qacute;">plerunque</expan>. 7. profe&longs;&longs;us e&longs;t aliquid <lb/>688. g 10. virtutem. </s> <s>&longs;ic. 690. f 13. procedit. 691. a 7. ad auctu. </s> <s>b 8. <expan abbr="vtri&longs;&qacute;">vtri&longs;que</expan>. 693. a 13. <expan abbr="alent&etilde;">alentem</expan> & aug. </s> <s>b 6. i. </s> <s>aug. </s> <s>c 12. nunc &longs;ub. <lb/>d 1. vti, non de&longs;unt qui. 8. natura calor. 694. h 14. actionem. 695. a 5. comminut&ecedil;. 10. in&longs;trumenta. </s> <s>b 14. valet. </s> <s>c 13. vinen­<lb/>tib. 15. alimentitij. 696. g 4. &longs;eparatus. 697. b. 14. & qua&longs;i in ip&longs;o. 15. nequiuit. 698 h 8. adipi&longs;catur. 699. c 3 fundetur item <lb/>à nutr. 705. b 6. eædem. </s> <s>c 3. hæc nobis. </s> <s>d 9. natura dicitur. 706. c 7. formam. 11. The&longs;ei. 12. remotum. </s> <s>f 4. adæquat. 8. <expan abbr="par-t&etilde;">par­<lb/>tem</expan> prob. 9. verbis. 707. a 5. atqui. 6. tribueretur. 9. fit per. 11. fit per. 15. certi. </s> <s>b 6. e&longs;t auct. </s> <s>c 6. nec per &longs;eip&longs;am. </s> <s><expan abbr="cõ&longs;ueuit">con&longs;ueuit</expan>. 8. <lb/>poterunt. </s> <s>d 8. quæ &longs;ic. 11. &longs;tatuat. 13. ferunt. 708. g 13. vt eius bene. 14. qualitate talem hoc e&longs;t. </s> <s>h 4. motiones. 11. refici. <lb/></s> <s>17. patiente conuenit inter. 709. a 10. permeet. </s> <s>d 6. materiam qu&ecedil; toto. 710. f 7. debeat. </s> <s>in tit. </s> <s>euertuntur. 712. e 16. ab il­<lb/>lis. </s> <s>g 4. huc. 7. di&longs;&longs;ecetur nullo. 9. ne exh. 713. b 15. niti. </s> <s>c 1. partib. cont. 714. c 6. in quo primo. 13. po&longs;simus. 715. a 6. <lb/>abitu. </s> <s>b 16. vt exhaur. </s> <s>d 5. Byzantij. 11. Fui&longs;&longs;ent. 716. f 6. videre e&longs;t. 7. ex qua. 9. augentur. 717. a 4. <expan abbr="planũ">planum</expan> quod. </s> <s>b 13. certa. <lb/></s> <s>d 4. cum effic. 8. ab&longs;entia. 12. <expan abbr="primo&qacute;">primoque</expan>. 16. altero. 718. c 4. <expan abbr="tam&qacute;">tamque</expan>. 5. Sed hæc. </s> <s>g 8. <expan abbr="neq.">neque</expan> hæc. 719. a 16. quale. </s> <s>b 9. adnexa. <lb/></s> <s>16. mutationem. </s> <s>d 12. fuerint. 720. e 3. quantitatis. 5. &longs;it calidius. </s> <s>f 10. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quod. </s> <s>g 2. nec plurib. 16. cau&longs;&longs;am. </s> <s>h 15. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ab. 721. <lb/>a 4. &longs;uccedente. 9. naturam. </s> <s>d 15. fuerint. 722. e 4. præter naturam. 8. pote&longs;t. 14. den&longs;atum.</s></p> |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| <s>EX LIBRO OCTAVO.</s></p> | <s>EX LIBRO OCTAVO.</s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s>723. C 10. <foreign lang="greek">a)lloi/wsis, a)lloi_on</foreign> &longs;emper lege cum gemino <foreign lang="greek">ll</foreign>. 724. e 9. po&longs;&longs;e&longs;sione. 10. ill&ecedil;. 726. g 14. huius e&longs;t actu. </s> <s>h 7. &longs;ub­<lb/>&longs;tantiæ. 12. & à c&ecedil;ter. </s> <s>e 16. Eri&longs;&longs;ic <foreign lang="greek">s</foreign>. 727. c 15. nexum. </s> <s>d 1. propter &longs;e fines. 2. po&longs;teriora. 14. &longs;pecta. 728. e 6. &longs;ic ordin. </s> <s>g 4. <lb/>fit fieri. 10. impedientia. 729. c 11. motus qui. </s> <s>d 16. illarum. 730. h 8. &longs;ucce&longs;&longs;u. 732. f 14. inueniendum. 733. c 11. actus ac­<lb/>cidentis ex actu. 734. e 8. totam. </s> <s>f 4. rationis. 737. b 7. acris. 738. h 16. hoc meo. 739. b 13. qualitati. 740. f 9. ac generib. <lb/></s> <s>h 17. mendis. 743. b 12. innitatur. </s> <s>d 15. cum tamen. 745. b 12. quam. 746. e 16. ip&longs;e. </s> <s>g 10. tertio. 747. b 11. aut verò 13. <lb/>cupre&longs;&longs;ui. </s> <s>c 7. intendi. 749. b 4. ab&longs;olute. 750. f 12. profe&longs;si. </s> <s>g 4. <expan abbr="vs&qtilde;">vsquae</expan>. </s> <s>h 15. nemo. 752. e 8. reparari. 754. c 6. item. 755. c 5. <lb/>&longs;ic &longs;olum. 8. per actum &longs;ecundum. 756. f in tit. </s> <s>elem&ecedil;ntis. 8. mouentur. 9. deletur. 757. d 12. effecta. 758. e 2. &longs;en&longs;um 4. <lb/>&longs;uperiora. 7. Ari&longs;totelea. </s> <s>g 6. remi&longs;siorem. 8. vt mos. 759. b 5. nix. 6. eos exi&longs;tit. 12. materiæ. </s> <s>d 5. obtinebat. 760. g 12. ad <lb/>illas. 761. a 5. perfectioris. </s> <s>b 8. colorum. 762. e 7. nobis. </s> <s>g 4. permi&longs;&longs;ione. 763. b 4. fit. 11. pictoribus. 14. non &longs;it. </s> <s>c 4. philo­<lb/>&longs;ophorum. 764. f 7. eget. </s> <s>g 10. contracto. 766. e 5. vt termini. </s> <s>h 13. halitus. 15. halitus. 767. c 8. acutam. 14. donare. </s> <s>d 15. <lb/>&longs;ecquitur. 768. c 11. non e&longs;t. 770 g 3. mucrone. 771. b 6. & nigro. </s> <s>d 17. anacla&longs;im. 772. f 8. contraria &. </s> <s>g 2. vim. </s> <s>h 16. ex­<lb/>æquo. 773. b 14. accipiet. 774. f 14. qualitates. </s> <s>h 7. ponantur. 14. ambiguas. 775. a 10. quo ex. </s> <s>d 1. &longs;int. 3. conditione <expan abbr="tãtũ">tantum</expan>. <lb/></s> <s>777. a 14. &longs;en&longs;iles. </s> <s>d 15. & fine. 778. e 3. hos bon. 6. defendes. 779. a 3. & &longs;unt. 8. <expan abbr="atq.">atque</expan> c 4. in his e&longs;t. </s> <s>d 14. nullius. 17. ita. <lb/></s> <s>780. g 1. repa&longs;sio. 2. <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> 3. priore. 15. benefica. </s> <s>h 4. communicat. </s> <s>&longs;unt entia. 781. c 9. acrem. </s> <s>d 10. propriore. 782 e 16. <lb/>fundum. </s> <s>h 17. non pote&longs;t. 783. b 13. contractam. </s> <s>d 17. accidenti. 784. e 10. quæ alij. 11. innitatur. </s> <s>f 8. perhibetur. </s> <s>h 10. <lb/>producenda. 785 a 2. po&longs;itura. 5. &longs;it vt. </s> <s>d 16. quos tamen. 786. g 14. luminis. </s> <s>h 10. diuer&longs;a. 787. a 3. nulla. 788. f 15 potiri. <lb/></s> <s>16. terminos omnes. 789. b 11. fuerit. 16. nimium. </s> <s>c 10. vel ex extr. 790. e 4. ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s> <s>rem. 14. primæ. 15. euidentior. <lb/></s> <s>791. a 7. ab altero. </s> <s>c 15. &longs;pectari. 792. g 11. &longs;ummè. 794. e 11. infigantur. </s> <s>g 8. vnum. 795. d 5. fuerint. 796. g 7. <foreign lang="greek">gonu xnh/­<lb/>m<gap/>s</foreign>. 797. a 8. debilitatum. 9. ni&longs;u. </s> <s>b 4. <foreign lang="greek">pa/qous</foreign> &. 9. omni. </s> <s>d 8. naturalis. 798. g 6. explicata. 11. è voto. </s> <s>h 4. contrariis. 6. <lb/>præ&longs;tantia. 12. <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> actu. 799. a 12. <expan abbr="eou&longs;&qacute;">eou&longs;que</expan>. </s> <s>d 8. denominationes. 800. h 6. circum. 801. a 1. facilis. </s> <s>d 7. forma. 802. e 2. ab <lb/>illis. 4. <expan abbr="quorũ">quorum</expan>. 803. a 2. <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan>. 805 a 2. <expan abbr="cũcta">cuncta</expan> igitur. </s> <s>c 8. coniuctis. </s> <s>d 2. fuerint. 806. e 10. & ne elem. </s> <s>f 2. vt &longs;i 807. a 8. motu. <lb/></s> <s>d 6. perhibetur. 808. h 15. pr&ecedil;&longs;tat. 809. a 11. motus.</s></p> | <s>723. C 10. <foreign lang="greek">a)lloi/wsis, a)lloi=on</foreign> &longs;emper lege cum gemino <foreign lang="greek">ll</foreign>. 724. e 9. po&longs;&longs;e&longs;sione. 10. ill&ecedil;. 726. g 14. huius e&longs;t actu. </s> <s>h 7. &longs;ub­<lb/>&longs;tantiæ. 12. & à c&ecedil;ter. </s> <s>e 16. Eri&longs;tic <foreign lang="greek">w=s</foreign>. 727. c 15. nexum. </s> <s>d 1. propter &longs;e fines. 2. po&longs;teriora. 14. &longs;pecta. 728. e 6. &longs;ic ordin. </s> <s>g 4. <lb/>fit fieri. 10. impedientia. 729. c 11. motus qui. </s> <s>d 16. illarum. 730. h 8. &longs;ucce&longs;&longs;u. 732. f 14. inueniendum. 733. c 11. actus ac­<lb/>cidentis ex actu. 734. e 8. totam. </s> <s>f 4. rationis. 737. b 7. acris. 738. h 16. hoc meo. 739. b 13. qualitati. 740. f 9. ac generib. <lb/></s> <s>h 17. mendis. 743. b 12. innitatur. </s> <s>d 15. cum tamen. 745. b 12. quam. 746. e 16. ip&longs;e. </s> <s>g 10. tertio. 747. b 11. aut verò 13. <lb/>cupre&longs;&longs;ui. </s> <s>c 7. intendi. 749. b 4. ab&longs;olute. 750. f 12. profe&longs;si. </s> <s>g 4. <expan abbr="vs&qtilde;">vsque</expan>. </s> <s>h 15. nemo. 752. e 8. reparari. 754. c 6. item. 755. c 5. <lb/>&longs;ic &longs;olum. 8. per actum &longs;ecundum. 756. f in tit. </s> <s>elem&ecedil;ntis. 8. mouentur. 9. deletur. 757. d 12. effecta. 758. e 2. &longs;en&longs;um 4. <lb/>&longs;uperiora. 7. Ari&longs;totelea. </s> <s>g 6. remi&longs;siorem. 8. vt mos. 759. b 5. nix. 6. eos exi&longs;tit. 12. materiæ. </s> <s>d 5. obtinebat. 760. g 12. ad <lb/>illas. 761. a 5. perfectioris. </s> <s>b 8. colorum. 762. e 7. nobis. </s> <s>g 4. permi&longs;&longs;ione. 763. b 4. fit. 11. pictoribus. 14. non &longs;it. </s> <s>c 4. philo­<lb/>&longs;ophorum. 764. f 7. eget. </s> <s>g 10. contracto. 766. e 5. vt termini. </s> <s>h 13. halitus. 15. halitus. 767. c 8. acutam. 14. donare. </s> <s>d 15. <lb/>&longs;ecquitur. 768. c 11. non e&longs;t. 770 g 3. mucrone. 771. b 6. & nigro. </s> <s>d 17. anacla&longs;im. 772. f 8. contraria &. </s> <s>g 2. vim. </s> <s>h 16. ex­<lb/>æquo. 773. b 14. accipiet. 774. f 14. qualitates. </s> <s>h 7. ponantur. 14. ambiguas. 775. a 10. quo ex. </s> <s>d 1. &longs;int. 3. conditione <expan abbr="tãtũ">tantum</expan>. <lb/></s> <s>777. a 14. &longs;en&longs;iles. </s> <s>d 15. & fine. 778. e 3. hos bon. 6. defendes. 779. a 3. & &longs;unt. 8. <expan abbr="atq.">atque</expan> c 4. in his e&longs;t. </s> <s>d 14. nullius. 17. ita. <lb/></s> <s>780. g 1. repa&longs;sio. 2. <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> 3. priore. 15. benefica. </s> <s>h 4. communicat. </s> <s>&longs;unt entia. 781. c 9. acrem. </s> <s>d 10. propriore. 782 e 16. <lb/>fundum. </s> <s>h 17. non pote&longs;t. 783. b 13. contractam. </s> <s>d 17. accidenti. 784. e 10. quæ alij. 11. innitatur. </s> <s>f 8. perhibetur. </s> <s>h 10. <lb/>producenda. 785 a 2. po&longs;itura. 5. &longs;it vt. </s> <s>d 16. quos tamen. 786. g 14. luminis. </s> <s>h 10. diuer&longs;a. 787. a 3. nulla. 788. f 15 potiri. <lb/></s> <s>16. terminos omnes. 789. b 11. fuerit. 16. nimium. </s> <s>c 10. vel ex extr. 790. e 4. ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s> <s>rem. 14. primæ. 15. euidentior. <lb/></s> <s>791. a 7. ab altero. </s> <s>c 15. &longs;pectari. 792. g 11. &longs;ummè. 794. e 11. infigantur. </s> <s>g 8. vnum. 795. d 5. fuerint. 796. g 7. <foreign lang="greek">go/nu knh/­<lb/>mhs</foreign>. 797. a 8. debilitatum. 9. ni&longs;u. </s> <s>b 4. <foreign lang="greek">pa/qous</foreign> &. 9. omni. </s> <s>d 8. naturalis. 798. g 6. explicata. 11. è voto. </s> <s>h 4. contrariis. 6. <lb/>præ&longs;tantia. 12. <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> actu. 799. a 12. <expan abbr="eou&longs;&qacute;">eou&longs;que</expan>. </s> <s>d 8. denominationes. 800. h 6. circum. 801. a 1. facilis. </s> <s>d 7. forma. 802. e 2. ab <lb/>illis. 4. <expan abbr="quorũ">quorum</expan>. 803. a 2. <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan>. 805 a 2. <expan abbr="cũcta">cuncta</expan> igitur. </s> <s>c 8. coniuctis. </s> <s>d 2. fuerint. 806. e 10. & ne elem. </s> <s>f 2. vt &longs;i 807. a 8. motu. <lb/></s> <s>d 6. perhibetur. 808. h 15. pr&ecedil;&longs;tat. 809. a 11. motus.</s></p> |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| <s>EX LIBRO NONO.</s></p> | <s>EX LIBRO NONO.</s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| <s>EX LIBRO DECIMO.</s></p> | <s>EX LIBRO DECIMO.</s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s>892. F 5. hinc. </s> <s>g 12. in&longs;pectione. 894. e 3. dominante &longs;ic. 16. abeat oppugnare. </s> <s>f 16. pullulant. </s> <s>g 7. pote&longs;t. </s> <s>vt <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> in marg. <lb/></s> <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &longs;ecundo de cœlo. </s> <s>T. 44. 12. annis. 896. e 14. quae a&longs;sid. </s> <s>g 4. liber. 5. &longs;implicem. 897. a 5. vt phy&longs;. 6. quid tantum. </s> <s>d 5. luceant. <lb/></s> <s>899. a 11. pote&longs;tas. </s> <s>b 2. manant. </s> <s>c 6. vt primum. </s> <s>d 2. a materia. 900. e 1. quae quorum. 902. e 9. exacta. </s> <s>h 14. intelligantur. <lb/></s> <s>903. d 11. ducitur. 904. e 1. ip&longs;e vnum. 11. <expan abbr="Paulon&etilde;">Paulonem</expan>. </s> <s>f 14. Hic tibi. 905. a 1. ignoratur. </s> <s>c 13. quidam perfectiores. 906. e 4. <lb/>demon&longs;trant. 7. e&longs;t g 7. <expan abbr="illi&qacute;">illique</expan>. 907. a 3. alteram qua. 12. &longs;it eius. </s> <s>c 11. ac real. 988. e 13. ad actum à pote&longs;tate. 15. Ægidio. <lb/></s> <s>g 13. nece&longs;&longs;ariò. 909. a 10. ex &longs;ubiecto. </s> <s>d 13. modum. </s> <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> Perip. 910. f 10. ip&longs;e tibi. </s> <s>h 4. &. 911. a 16. generatione g 4. <lb/>&longs;it quan. 916. e 12. potiendam. 15. Lyc&ecedil;i. </s> <s>f 7. &longs;uff. </s> <s>g 11. at. 917. a 8. comparari. 918. f 16. At id. 920. f 7. po&longs;&longs;e. </s> <s>h 6. &longs;ic. 921. <lb/>a 9. perpetuus. 13. materiæ. 922. f 2. hic e&longs;t. </s> <s>h 10. intelligetur. 924. f 11. hyppopotamum & &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 13. multa. </s> <s>g 2. &longs;uppe­<lb/>ditant. 927 a 14. Indicabat. </s> <s>b 5. fal&longs;a. </s> <s>d 1. exce&longs;si&longs;&longs;et. 928. e 11. nummus. </s> <s>f 4. nummus vnus nummus ad decem multò. 929. <lb/>a 2. &longs;uperiore. </s> <s>b 3. voco. 14. &longs;upremus. </s> <s>c 9. primum. </s> <s>d 11. &longs;iquis eius. 933. b 5. duab. 935. d 4. motas di&longs;. 936. e 4. optimæ <lb/>affe. </s> <s>g 11. labores. 13. <foreign lang="greek">frouphtikas</foreign>. 397. a 3. <foreign lang="greek">pnrhxoon</foreign>. 938. e 1. Græcis &longs;i. 14. quam. 15. vna omnis. </s> <s>f 2. beatitatis'ue. </s> <s>h 12. <lb/>at mob. 939. a 15. motum e&longs;&longs;e. <foreign lang="greek">e)ne/rg</foreign>. </s> <s>b 9. non habeant &longs;ociam. </s> <s>non po&longs;&longs;unt. 10. oporteat. </s> <s>c 2. vniu&longs;modi. 941. c 13. &longs;imilis. <lb/></s> <s>942. f 13. &longs;imile. 15. vbi. </s> <s>h 13. quartum. 943. c 6. &longs;ic &. 945. c 11. naturam. 946. c 5. effecta. </s> <s>f 10. quia &longs;ola. </s> <s>g 4. nos con­<lb/>turb. 5. ex his verò. 947. a 15. vt etiam. </s> <s>b 4. <expan abbr="eandem&qacute;">eandemque</expan>. </s> <s>c 5. di&longs;tinguat pr&ecedil;&longs;entes. 948. c 2. verò. </s> <s>f 12. efficacitas. </s> <s>g 9. re&longs;pi­<lb/>ciat. 949. a 15. ill&ecedil;. </s> <s>fit. 950. f 7. cum valeat. </s> <s>g 14. Lyc&ecedil;o. 951. a 1. verò b 7. calida. 15. quod mouetur. 952. e 9. po&longs;&longs;et <expan abbr="cõtr">contr</expan>. <lb/></s> <s>15. diuiduum. </s> <s>f 2. vt efficiens, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> vt finis. 8. concludit. 953. b 2. vim 8. &longs;i h&ecedil;c. </s> <s>d 7. vt aliud. 954. f 10. quem cum. </s> <s>h 2. <lb/>memento. 955. b8. fuit. 8. Phy&longs;. c 10. probet d 16. ver&longs;aretur. 956. e 1 debeat. 14. opponit. </s> <s>f 15. e&longs;&longs;entia. </s> <s>g 11 eas &longs;tr. <lb/></s> <s>h 3. naturæ indicari. 958. g 13. eos 14. Ethici. 16. animalis. 959 b 1. vnum quod e&longs;t 5. differentem c 15. cogitat. </s> <s>d 5. con­<lb/>coepit. 960. g 15. animæ actum. 961. c 1. Deus. 962. c 5. &longs;int. </s> <s>g 9. ip&longs;is Deo. </s> <s>h 11. Sic ergo. 964. f 3. ædificator 967. b 8. <lb/>natura quicquid. 968. e 1. etenim cau&longs;&longs;a. 972. e 10. <expan abbr="maleficũ">maleficum</expan>. </s> <s>g 8. pertineret. </s> <s>h 17. coleret. 973. a 3. petens. </s> <s>d 12 cumula­<lb/>ti&longs;simè. 974 e 1 <expan abbr="au&longs;&longs;ã">au&longs;&longs;am</expan> quic. 976. h 2 nos e&longs;&longs;e. 981. b 16. princeps. </s> <s>c 2. in vno. 982. e 10. di&longs;&longs;oluitur in mat. 985. a 6. <expan abbr="cõpo&longs;itio">compo&longs;itio</expan> <lb/>ine&longs;t. 988. c 9. & in intell. 989. a 9. producuntur. 11. æterna 14. ni&longs;i forma. </s> <s>d 10. idearum v&longs;us. 13. illa etiam. 14. ex eo cau&longs;­<lb/>&longs;am. 990. f 12. ab&longs;trahant. </s> <s>h 2. <expan abbr="cõmunicat">communicat</expan>. 991. c 1. fit alia. 4. fota. 992 e 16. operationem. 993. b 2. cum &longs;it. </s> <s>c. in tit. </s> <s><expan abbr="quod&qacute;">quodque</expan>. | <s>892. F 5. hinc. </s> <s>g 12. in&longs;pectione. 894. e 3. dominante &longs;ic. 16. abeat oppugnare. </s> <s>f 16. pullulant. </s> <s>g 7. pote&longs;t. </s> <s>vt <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> in marg. <lb/></s> <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &longs;ecundo de cœlo. </s> <s>T. 44. 12. annis. 896. e 14. quae a&longs;sid. </s> <s>g 4. liber. 5. &longs;implicem. 897. a 5. vt phy&longs;. 6. quid tantum. </s> <s>d 5. luceant. <lb/></s> <s>899. a 11. pote&longs;tas. </s> <s>b 2. manant. </s> <s>c 6. vt primum. </s> <s>d 2. a materia. 900. e 1. quae quorum. 902. e 9. exacta. </s> <s>h 14. intelligantur. <lb/></s> <s>903. d 11. ducitur. 904. e 1. ip&longs;e vnum. 11. <expan abbr="Paulon&etilde;">Paulonem</expan>. </s> <s>f 14. Hic tibi. 905. a 1. ignoratur. </s> <s>c 13. quidam perfectiores. 906. e 4. <lb/>demon&longs;trant. 7. e&longs;t g 7. <expan abbr="illi&qacute;">illique</expan>. 907. a 3. alteram qua. 12. &longs;it eius. </s> <s>c 11. ac real. 988. e 13. ad actum à pote&longs;tate. 15. Ægidio. <lb/></s> <s>g 13. nece&longs;&longs;ariò. 909. a 10. ex &longs;ubiecto. </s> <s>d 13. modum. </s> <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> Perip. 910. f 10. ip&longs;e tibi. </s> <s>h 4. &. 911. a 16. generatione g 4. <lb/>&longs;it quan. 916. e 12. potiendam. 15. Lyc&ecedil;i. </s> <s>f 7. &longs;uff. </s> <s>g 11. at. 917. a 8. comparari. 918. f 16. At id. 920. f 7. po&longs;&longs;e. </s> <s>h 6. &longs;ic. 921. <lb/>a 9. perpetuus. 13. materiæ. 922. f 2. hic e&longs;t. </s> <s>h 10. intelligetur. 924. f 11. hyppopotamum & &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 13. multa. </s> <s>g 2. &longs;uppe­<lb/>ditant. 927 a 14. Indicabat. </s> <s>b 5. fal&longs;a. </s> <s>d 1. exce&longs;si&longs;&longs;et. 928. e 11. nummus. </s> <s>f 4. nummus vnus nummus ad decem multò. 929. <lb/>a 2. &longs;uperiore. </s> <s>b 3. voco. 14. &longs;upremus. </s> <s>c 9. primum. </s> <s>d 11. &longs;iquis eius. 933. b 5. duab. 935. d 4. motas di&longs;. 936. e 4. optimæ <lb/>affe. </s> <s>g 11. labores. 13. <foreign lang="greek">frouphtikas</foreign>. 397. a 3. <foreign lang="greek">purhxoon</foreign>. 938. e 1. Græcis &longs;i. 14. quam. 15. vna omnis. </s> <s>f 2. beatitatis'ue. </s> <s>h 12. <lb/>at mob. 939. a 15. motum e&longs;&longs;e. <foreign lang="greek">e)ne/rg</foreign>. </s> <s>b 9. non habeant &longs;ociam. </s> <s>non po&longs;&longs;unt. 10. oporteat. </s> <s>c 2. vniu&longs;modi. 941. c 13. &longs;imilis. <lb/></s> <s>942. f 13. &longs;imile. 15. vbi. </s> <s>h 13. quartum. 943. c 6. &longs;ic &. 945. c 11. naturam. 946. c 5. effecta. </s> <s>f 10. quia &longs;ola. </s> <s>g 4. nos con­<lb/>turb. 5. ex his verò. 947. a 15. vt etiam. </s> <s>b 4. <expan abbr="eandem&qacute;">eandemque</expan>. </s> <s>c 5. di&longs;tinguat pr&ecedil;&longs;entes. 948. c 2. verò. </s> <s>f 12. efficacitas. </s> <s>g 9. re&longs;pi­<lb/>ciat. 949. a 15. ill&ecedil;. </s> <s>fit. 950. f 7. cum valeat. </s> <s>g 14. Lyc&ecedil;o. 951. a 1. verò b 7. calida. 15. quod mouetur. 952. e 9. po&longs;&longs;et <expan abbr="cõtr">contra</expan>. <lb/></s> <s>15. diuiduum. </s> <s>f 2. vt efficiens, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> vt finis. 8. concludit. 953. b 2. vim 8. &longs;i h&ecedil;c. </s> <s>d 7. vt aliud. 954. f 10. quem cum. </s> <s>h 2. <lb/>memento. 955. b8. fuit. 8. Phy&longs;. c 10. probet d 16. ver&longs;aretur. 956. e 1 debeat. 14. opponit. </s> <s>f 15. e&longs;&longs;entia. </s> <s>g 11 eas &longs;tr. <lb/></s> <s>h 3. naturæ indicari. 958. g 13. eos 14. Ethici. 16. animalis. 959 b 1. vnum quod e&longs;t 5. differentem c 15. cogitat. </s> <s>d 5. con­<lb/>coepit. 960. g 15. animæ actum. 961. c 1. Deus. 962. c 5. &longs;int. </s> <s>g 9. ip&longs;is Deo. </s> <s>h 11. Sic ergo. 964. f 3. ædificator 967. b 8. <lb/>natura quicquid. 968. e 1. etenim cau&longs;&longs;a. 972. e 10. <expan abbr="maleficũ">maleficum</expan>. </s> <s>g 8. pertineret. </s> <s>h 17. coleret. 973. a 3. petens. </s> <s>d 12 cumula­<lb/>ti&longs;simè. 974 e 1 <expan abbr="iu&longs;tã">iu&longs;tam</expan> quic. 976. h 2 nos e&longs;&longs;e. 981. b 16. princeps. </s> <s>c 2. in vno. 982. e 10. di&longs;&longs;oluitur in mat. 985. a 6. <expan abbr="cõpo&longs;itio">compo&longs;itio</expan> <lb/>ine&longs;t. 988. c 9. & in intell. 989. a 9. producuntur. 11. æterna 14. ni&longs;i forma. </s> <s>d 10. idearum v&longs;us. 13. illa etiam. 14. ex eo cau&longs;­<lb/>&longs;am. 990. f 12. ab&longs;trahant. </s> <s>h 2. <expan abbr="cõmunicat">communicat</expan>. 991. c 1. fit alia. 4. fota. 992 e 16. operationem. 993. b 2. cum &longs;it. </s> <s>c. in tit. </s> <s><expan abbr="quod&qacute;">quodque</expan>. |
| <pb/>994. e 6. fit capax. 9. reluptatem. </s> <s>f 13. pr&ecedil;&longs;titura. 995. a 10. cau&longs;&longs;a qua quom. 996. f 16. promouet. 997. d 7. ille <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan>. 998.h 17. <lb/>Pherecyden puto. 999. b 9. <expan abbr="cõmunicatricem">communicatricem</expan>. </s> <s>d 2. <expan abbr="eã">eam</expan> partie. 1000. 25. pr&ecedil;&longs;tare non po&longs;&longs;. 9. bonæ val. d 2. Pammonem. 1003. <lb/>a 13. <foreign lang="greek">pa<gap/>po/<gap/>in pasatpo<gap/></foreign>. </s> <s>b 13. <expan abbr="cũ">cum</expan> his 14. in eo. </s> <s>d 13. habeant'ne. 1004. g 1. à primis. 12. motus aùt. 1005. b 8. ade­<lb/>ptum. 1006. e 10. officia. 14. Cholcodea. 1007. a 10. functionum. </s> <s>b 3. 4. fin vt de cau&longs;&longs;a proxima, & efficiente 1008. e 10. <lb/>materia. 12. apparabit. 1009. b 10. motionis. </s> <s>c 4. dirigantur. 5. limitantur. </s> <s>d 7. Hyda&longs;pes. 14. cultam. </s> <s>adoration. 1010. g <lb/>13. &longs;alus. 1011. moueb. </s> <s>d 5. angu&longs;ti&longs;sima. 11. tibi ip&longs;i charis.</s></p> | <pb/>994. e 6. fit capax. 9. voluptatem. </s> <s>f 13. pr&ecedil;&longs;titura. 995. a 10. cau&longs;&longs;a qua quom. 996. f 16. promouet. 997. d 7. ille <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan>. 998.h 17. <lb/>Pherecyden puto. 999. b 9. <expan abbr="cõmunicatricem">communicatricem</expan>. </s> <s>d 2. <expan abbr="eã">eam</expan> partie. 1000. 25. pr&ecedil;&longs;tare non po&longs;&longs;. 9. bonæ val. d 2. Pammonem. 1003. <lb/>a 13. <foreign lang="greek">parupo/stasin paratrope\n</foreign>. </s> <s>b 13. <expan abbr="cũ">cum</expan> his 14. in eo. </s> <s>d 13. habeant'ne. 1004. g 1. à primis. 12. motus aùt. 1005. b 8. ade­<lb/>ptum. 1006. e 10. officia. 14. Cholcodea. 1007. a 10. functionum. </s> <s>b 3. 4. fin vt de cau&longs;&longs;a proxima, & efficiente 1008. e 10. <lb/>materia. 12. apparabit. 1009. b 10. motionis. </s> <s>c 4. dirigantur. 5. limitantur. </s> <s>d 7. Hyda&longs;pes. 14. cultam. </s> <s>adoration. 1010. g <lb/>13. &longs;alus. 1011. moueb. </s> <s>d 5. angu&longs;ti&longs;sima. 11. tibi ip&longs;i charis.</s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s>Gr&ecedil;ca, ne lectores erratorum multitudine terrerent, humanitati <expan abbr="diligentiæ&qacute;">diligentiæque</expan>. </s> <s>eorum <lb/>commendantur.</s></p> | <s>Gr&ecedil;ca, ne lectores erratorum multitudine terrerent, humanitati <expan abbr="diligentiæ&qacute;">diligentiæque</expan>. </s> <s>eorum <lb/>commendantur.</s></p> |
| <figure></figure> | <figure></figure> |
| |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| <s>Proœmium.</s></p> | <s>Proœmium.</s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s>MOTVS initia <expan abbr="cau&longs;&longs;a&qacute;">cau&longs;&longs;aque</expan>. </s> <s>venari proximè opero&longs;um e&longs;&longs;e atque diffi­<lb/>cile, & multa de ip&longs;o volumina à Peripateticorum principe edita <lb/>re&longs;tantur, & labores &longs;ummi, quos vniuer&longs;a philo&longs;ophorum &longs;cho­<lb/>la in eius <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> <expan abbr="cõtuli&longs;&longs;e">contuli&longs;&longs;e</expan> per&longs;picitur. </s> <s>Nam &longs;iue copia theo <lb/>firmatum &longs;pectetur, &longs;iue &longs;ubtilitas & ob&longs;curitas: hæc omnia planè <lb/>in motus e&longs;&longs;entia ve&longs;tiganda nobis &longs;e&longs;e obiiciunt: etenim per&longs;i&longs;tit <lb/>parum motus; nec eius aliud quicquam, ni&longs;i pars aliqua, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <arrow.to.target n="marg1"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> lubrica, <expan abbr="nil&qacute;">nilque</expan>. </s> <s>&longs;tabilis obtinens, quin potius indiuiduus qui­<lb/>dam finis eius tantummodò extat; vt facillimè elabatur: tum <expan abbr="etiã">etiam</expan> <lb/>quae multa complectitur, quæ naturis inter &longs;e di&longs;creta tantam <expan abbr="caligi-n&etilde;">caligi­<lb/>nem</expan> <expan abbr="offundũt">offundunt</expan>, vt inter philo&longs;ophos admodùm procliue &longs;it variari. <lb/></s> <s>Augebat quoque difficultatem, quia plurima flagitaret, vt con&longs;titui po&longs;&longs;et. </s> <s>Nullum enim cau&longs;­<lb/>&longs;&ecedil; genus exi&longs;tit, ex quo non pendeat motus: tempus item <expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. </s> <s>re&longs;picit. </s> <s>&longs;ingula verò com­<lb/>plura nobis &longs;uppeditant quidem, quæ dicamus; &longs;ed ea certè plena &longs;alebrarum & dubitationis; <lb/>verùm quæ præclaram philo&longs;ophandi occa&longs;ionem <expan abbr="præbeãt">præbeant</expan> &longs;tudio&longs;is veritatis. </s> <s>Quare <expan abbr="nõ">non</expan> minus <lb/>audaciæ forta&longs;&longs;e nobis ad&longs;cribetur, qui <expan abbr="tãtum">tantum</expan> negocium pertentare voluimus, quàm de&longs;iderio <lb/>veri perno&longs;cendi, <expan abbr="&longs;tudio&qacute;">&longs;tudioque</expan>. </s> <s>cæteros iuuandi, qui nobi&longs;cum in hanc <expan abbr="pulcherrimã">pulcherrimam</expan>, & <expan abbr="hone&longs;ti&longs;simã">hone&longs;ti&longs;simam</expan> <lb/>&longs;peculationis <expan abbr="arenã">arenam</expan> de&longs;cenderunt; quæ &longs;emper apud nos potuere plurimum, & ad &longs;e&longs;e <expan abbr="trah&etilde;tia">trahentia</expan> <lb/>miris modis, à multis vitæ <expan abbr="cõmodis">commodis</expan> auerterunt, <expan abbr="exi&longs;timãtes">exi&longs;timantes</expan> ei, qui &longs;e ad <expan abbr="&longs;peculation&etilde;">&longs;peculationem</expan> contulerit; <lb/>cuius multò maxima pars e&longs;t quæ de motu ampli&longs;sima præmia proponi, <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <expan abbr="nimirũ">nimirum</expan>, quæ <lb/>&longs;ola bene <expan abbr="in&longs;titutã">in&longs;titutam</expan> mentem pa&longs;cit, & fouet, & alioqui fluctuantem &longs;edat, & multò plus denique <lb/>delectat, quàm laboris <expan abbr="imm&etilde;&longs;itas">immen&longs;itas</expan> & anxietas curæ deterreat, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s> <s>tum &longs;eip&longs;am &longs;uperat, <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>ver&longs;atur in rebus hone&longs;ti&longs;simis, in quibus optimo iure contemplatio motus numerari pote&longs;t. <lb/></s> <s> | <s>MOTVS initia <expan abbr="cau&longs;&longs;a&qacute;">cau&longs;&longs;aque</expan>. </s> <s>venari proximè opero&longs;um e&longs;&longs;e atque diffi­<lb/>cile, & multa de ip&longs;o volumina à Peripateticorum principe edita <lb/>re&longs;tantur, & labores &longs;ummi, quos vniuer&longs;a philo&longs;ophorum &longs;cho­<lb/>la in eius <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> <expan abbr="cõtuli&longs;&longs;e">contuli&longs;&longs;e</expan> per&longs;picitur. </s> <s>Nam &longs;iue copia theo<lb/>rematum &longs;pectetur, &longs;iue &longs;ubtilitas & ob&longs;curitas: hæc omnia planè <lb/>in motus e&longs;&longs;entia ve&longs;tiganda nobis &longs;e&longs;e obiiciunt: etenim per&longs;i&longs;tit <lb/>parum motus; nec eius aliud quicquam, ni&longs;i pars aliqua, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <arrow.to.target n="marg1"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> lubrica, <expan abbr="nil&qacute;">nilque</expan>. </s> <s>&longs;tabilis obtinens, quin potius indiuiduus qui­<lb/>dam finis eius tantummodò extat; vt facillimè elabatur: tum <expan abbr="etiã">etiam</expan> <lb/>quae multa complectitur, quæ naturis inter &longs;e di&longs;creta tantam <expan abbr="caligi-n&etilde;">caligi­<lb/>nem</expan> <expan abbr="offundũt">offundunt</expan>, vt inter philo&longs;ophos admodùm procliue &longs;it variari. <lb/></s> <s>Augebat quoque difficultatem, quia plurima flagitaret, vt con&longs;titui po&longs;&longs;et. </s> <s>Nullum enim cau&longs;­<lb/>&longs;&ecedil; genus exi&longs;tit, ex quo non pendeat motus: tempus item <expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. </s> <s>re&longs;picit. </s> <s>&longs;ingula verò com­<lb/>plura nobis &longs;uppeditant quidem, quæ dicamus; &longs;ed ea certè plena &longs;alebrarum & dubitationis; <lb/>verùm quæ præclaram philo&longs;ophandi occa&longs;ionem <expan abbr="præbeãt">præbeant</expan> &longs;tudio&longs;is veritatis. </s> <s>Quare <expan abbr="nõ">non</expan> minus <lb/>audaciæ forta&longs;&longs;e nobis ad&longs;cribetur, qui <expan abbr="tãtum">tantum</expan> negocium pertentare voluimus, quàm de&longs;iderio <lb/>veri perno&longs;cendi, <expan abbr="&longs;tudio&qacute;">&longs;tudioque</expan>. </s> <s>cæteros iuuandi, qui nobi&longs;cum in hanc <expan abbr="pulcherrimã">pulcherrimam</expan>, & <expan abbr="hone&longs;ti&longs;simã">hone&longs;ti&longs;simam</expan> <lb/>&longs;peculationis <expan abbr="arenã">arenam</expan> de&longs;cenderunt; quæ &longs;emper apud nos potuere plurimum, & ad &longs;e&longs;e <expan abbr="trah&etilde;tia">trahentia</expan> <lb/>miris modis, à multis vitæ <expan abbr="cõmodis">commodis</expan> auerterunt, <expan abbr="exi&longs;timãtes">exi&longs;timantes</expan> ei, qui &longs;e ad <expan abbr="&longs;peculation&etilde;">&longs;peculationem</expan> contulerit; <lb/>cuius multò maxima pars e&longs;t quæ de motu ampli&longs;sima præmia proponi, <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <expan abbr="nimirũ">nimirum</expan>, quæ <lb/>&longs;ola bene <expan abbr="in&longs;titutã">in&longs;titutam</expan> mentem pa&longs;cit, & fouet, & alioqui fluctuantem &longs;edat, & multò plus denique <lb/>delectat, quàm laboris <expan abbr="imm&etilde;&longs;itas">immen&longs;itas</expan> & anxietas curæ deterreat, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s> <s>tum &longs;eip&longs;am &longs;uperat, <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>ver&longs;atur in rebus hone&longs;ti&longs;simis, in quibus optimo iure contemplatio motus numerari pote&longs;t. <lb/></s> <s> |
| <arrow.to.target n="marg2"></arrow.to.target><lb/>His adde quàm &longs;it eius animaduer&longs;io nece&longs;&longs;aria, cùm planè informet <expan abbr="methodũ">methodum</expan> naturalem, quæ <lb/>&longs;ibi propo&longs;uit ad explicandum illud <expan abbr="&longs;ub&longs;tãtiæ">&longs;ub&longs;tantiæ</expan> genus, in quo fons ine&longs;t & origo motus; hoc <expan abbr="aũt">aut</expan> <lb/>lati&longs;simè patet, atque adeò, vt ni&longs;i aciem mentis acerrimè intendas, &longs;olum tibi, inter ea quæ &longs;unt, <lb/>occurrat, <expan abbr="facile&qacute;">facileque</expan>., ni&longs;i diuinitus affleris; nihil aliud e&longs;&longs;e opineris, quàm naturam: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s> <s>certam <lb/>materiæ &longs;ubiectæ rationem in methodo illa ponit: ex quo efficitur, vt cuncta in &longs;cientia natura­<lb/>li ad eius &longs;tateram reuocari oporteat. </s> <s>Hæc quidem per <expan abbr="oīa">oina</expan> pertinet, quæ &longs;en&longs;ui &longs;ubiiciuntur, & <lb/>ad omne genus v&longs;us ab homine accomodatur, & qua&longs;i officina <expan abbr="qu&ecedil;dã">qu&ecedil;dam</expan> e&longs;t, & in&longs;trumentum, vn­<lb/>de &longs;upellex diuinæ contemplationis expromatur. </s> <s>Proinde <expan abbr="pleraq.">pleraque</expan> pars human&ecedil; contemplatio­<lb/>nis in tractatione motus impenditur. </s> <s>Oper&ecedil;precium ergo facturum eum confido, qui toto pe­<lb/>ctore negocium de motu &longs;u&longs;cipiat, in <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s> <s>explicando &longs;uam operam collocet. </s> <s>Magna enim prin­<lb/>cipij vis e&longs;t, vt <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;emel à viris &longs;apienti&longs;simis dimidium totius habeatur, imò ip&longs;um &longs;olidum to­<lb/>tum prædicetur. </s> <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> cum in omnib. reb. agendis, tum maximè in philo&longs;ophando <expan abbr="rerum&qacute;">rerumque</expan>. </s> <s>veri­<lb/>tate ve&longs;tiganda, rationem <expan abbr="principiorũ">principiorum</expan> habere oportet: <expan abbr="&longs;edulo&qacute;">&longs;eduloque</expan>. </s> <s><expan abbr="aduert&etilde;dum">aduertendum</expan>, quæ'nam & cuiu&longs;­<lb/>modi principia <expan abbr="&longs;tatuãtur">&longs;tatuantur</expan>: &longs;iquidem fundamenti locum occupent in omnibus methodis. </s> <s>Sicut | <arrow.to.target n="marg2"></arrow.to.target><lb/>His adde quàm &longs;it eius animaduer&longs;io nece&longs;&longs;aria, cùm planè informet <expan abbr="methodũ">methodum</expan> naturalem, quæ <lb/>&longs;ibi propo&longs;uit ad explicandum illud <expan abbr="&longs;ub&longs;tãtiæ">&longs;ub&longs;tantiæ</expan> genus, in quo fons ine&longs;t & origo motus; hoc <expan abbr="aũt">aut</expan> <lb/>lati&longs;simè patet, atque adeò, vt ni&longs;i aciem mentis acerrimè intendas, &longs;olum tibi, inter ea quæ &longs;unt, <lb/>occurrat, <expan abbr="facile&qacute;">facileque</expan>., ni&longs;i diuinitus affleris; nihil aliud e&longs;&longs;e opineris, quàm naturam: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s> <s>certam <lb/>materiæ &longs;ubiectæ rationem in methodo illa ponit: ex quo efficitur, vt cuncta in &longs;cientia natura­<lb/>li ad eius &longs;tateram reuocari oporteat. </s> <s>Hæc quidem per <expan abbr="oīa">omnia</expan> pertinet, quæ &longs;en&longs;ui &longs;ubiiciuntur, & <lb/>ad omne genus v&longs;us ab homine accomodatur, & qua&longs;i officina <expan abbr="qu&ecedil;dã">qu&ecedil;dam</expan> e&longs;t, & in&longs;trumentum, vn­<lb/>de &longs;upellex diuinæ contemplationis expromatur. </s> <s>Proinde <expan abbr="pleraq.">pleraque</expan> pars human&ecedil; contemplatio­<lb/>nis in tractatione motus impenditur. </s> <s>Oper&ecedil;precium ergo facturum eum confido, qui toto pe­<lb/>ctore negocium de motu &longs;u&longs;cipiat, in <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s> <s>explicando &longs;uam operam collocet. </s> <s>Magna enim prin­<lb/>cipij vis e&longs;t, vt <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;emel à viris &longs;apienti&longs;simis dimidium totius habeatur, imò ip&longs;um &longs;olidum to­<lb/>tum prædicetur. </s> <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> cum in omnib. reb. agendis, tum maximè in philo&longs;ophando <expan abbr="rerum&qacute;">rerumque</expan>. </s> <s>veri­<lb/>tate ve&longs;tiganda, rationem <expan abbr="principiorũ">principiorum</expan> habere oportet: <expan abbr="&longs;edulo&qacute;">&longs;eduloque</expan>. </s> <s><expan abbr="aduert&etilde;dum">aduertendum</expan>, quæ'nam & cuiu&longs;­<lb/>modi principia <expan abbr="&longs;tatuãtur">&longs;tatuantur</expan>: &longs;iquidem fundamenti locum occupent in omnibus methodis. </s> <s>Sicut |
| <pb pagenum="2"/>ergo fundamentis rectè con&longs;titutis, reliqua omnia quæ &longs;uper&longs;truuntur, firma permanere & per­<lb/> | <pb pagenum="2"/>ergo fundamentis rectè con&longs;titutis, reliqua omnia quæ &longs;uper&longs;truuntur, firma permanere & per­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg3"></arrow.to.target><lb/>petuò durare po&longs;&longs;unt: &longs;i minus; quicquid adiicitur breui corruat nece&longs;&longs;e e&longs;t: &longs;ic de &longs;cienti&ecedil; prin­<lb/>cipiis, & fundamentis cogitare oportet. </s> <s>Exigua &longs;anè principia &longs;unt; at verò maximè pollent. <lb/></s> <s>Ex quo efficitur, vt, quemadmodum in itinere faciendo paruus error ab initio maximus euadit <lb/>in extremo: &longs;ic principiis in methodo malè fundatis, demum longi&longs;simè aberremus à vero. <lb/></s> <s>Vnico enim dato ab&longs;urdo plurima &longs;uccedunt. </s> <s>atque, vt monet Plato, velut in de&longs;cribendis figu­<lb/>ris mathematicis, &longs;i exiguum quoddam primum ignotum <expan abbr="fal&longs;um&qacute;">fal&longs;umque</expan>. </s> <s>&longs;it, reliqua deinceps multa <lb/>con&longs;entiunt. </s> <s>Neque verò &longs;ecus de principiorum con&longs;titutione iudicando e&longs;t quàm de con&longs;iliis <lb/>no&longs;tris euidi&longs;simus ille poëta cen&longs;uerit, ita &longs;cribens.</s></p> | <arrow.to.target n="marg3"></arrow.to.target>petuò durare po&longs;&longs;unt: &longs;i minus; quicquid adiicitur breui corruat nece&longs;&longs;e e&longs;t: &longs;ic de &longs;cienti&ecedil; prin­<lb/>cipiis, & fundamentis cogitare oportet. </s> <s>Exigua &longs;anè principia &longs;unt; at verò maximè pollent. <lb/></s> <s>Ex quo efficitur, vt, quemadmodum in itinere faciendo paruus error ab initio maximus euadit <lb/>in extremo: &longs;ic principiis in methodo malè fundatis, demum longi&longs;simè aberremus à vero. <lb/></s> <s>Vnico enim dato ab&longs;urdo plurima &longs;uccedunt. </s> <s>atque, vt monet Plato, velut in de&longs;cribendis figu­<lb/>ris mathematicis, &longs;i exiguum quoddam primum ignotum <expan abbr="fal&longs;um&qacute;">fal&longs;umque</expan>. </s> <s>&longs;it, reliqua deinceps multa <lb/>con&longs;entiunt. </s> <s>Neque verò &longs;ecus de principiorum con&longs;titutione iudicando e&longs;t quàm de con&longs;iliis <lb/>no&longs;tris euidi&longs;simus ille poëta cen&longs;uerit, ita &longs;cribens.</s></p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s><margin.target id="marg1"></margin.target>A</s></p> | <s><margin.target id="marg1"></margin.target>A</s></p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s><emph type="italics"/>Quàm quæ primùm oculi cœptant non po&longs;&longs;e tueri<emph.end type="italics"/>.</s></p> | <s><emph type="italics"/>Quàm quæ primùm oculi cœptant non po&longs;&longs;e tueri<emph.end type="italics"/>.</s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s>Quo circa neque mirùm e&longs;&longs;e debet, &longs;i res aut minus iucunda, aut etiam grauior, <expan abbr="difficilior&qacute;">difficiliorque</expan>. <lb/></s> <s>videatur, e&longs;t enim methodi no&longs;træ ianua tri&longs;ti&longs;sima: verùm &longs;i prima tempora toleraueris (qui <lb/>vnus e&longs;t labor) non dubito, quin mirifica voluptate complearis. </s> <s><expan abbr="tibi&qacute;">tibique</expan>. </s> <s>memineris, in cape&longs;&longs;endis <lb/>phy&longs;ic&ecedil; principiis ita faciendum e&longs;&longs;e, velut iis, quos vexat febris, aut quorum pars aliqua com­<lb/>putruit, vt enim valeant, amari&longs;simos &longs;uccos bibere coguntur, cibis parcere, aridum quoque ne <lb/>colluant os frigida cauere; aut, quod grauius e&longs;t, ferrum <expan abbr="igne&longs;&qacute;">igne&longs;que</expan>. </s> <s>pati: &longs;ic tibi, vt animo valeas, <lb/><expan abbr="oĩa">oina</expan> ferre audendum e&longs;t; <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s> <s>magis, quo pretium maius e&longs;t animæ quam corpori, cuius morbus <lb/>e&longs;t in&longs;citia, &longs;alus autem di&longs;ciplina. </s> <s>En igitur naturæ primordia patefacta, quorum explicatione | <s>Quo circa neque mirùm e&longs;&longs;e debet, &longs;i res aut minus iucunda, aut etiam grauior, <expan abbr="difficilior&qacute;">difficiliorque</expan>. <lb/></s> <s>videatur, e&longs;t enim methodi no&longs;træ ianua tri&longs;ti&longs;sima: verùm &longs;i prima tempora toleraueris (qui <lb/>vnus e&longs;t labor) non dubito, quin mirifica voluptate complearis. </s> <s><expan abbr="tibi&qacute;">tibique</expan>. </s> <s>memineris, in cape&longs;&longs;endis <lb/>phy&longs;ic&ecedil; principiis ita faciendum e&longs;&longs;e, velut iis, quos vexat febris, aut quorum pars aliqua com­<lb/>putruit, vt enim valeant, amari&longs;simos &longs;uccos bibere coguntur, cibis parcere, aridum quoque ne <lb/>colluant os frigida cauere; aut, quod grauius e&longs;t, ferrum <expan abbr="igne&longs;&qacute;">igne&longs;que</expan>. </s> <s>pati: &longs;ic tibi, vt animo valeas, <lb/><expan abbr="oĩa">omnia</expan> ferre audendum e&longs;t; <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s> <s>magis, quo pretium maius e&longs;t animæ quam corpori, cuius morbus <lb/>e&longs;t in&longs;citia, &longs;alus autem di&longs;ciplina. </s> <s>En igitur naturæ primordia patefacta, quorum explicatione |
| <pb pagenum="3"/> | <pb pagenum="3"/> |
| <arrow.to.target n="marg7"></arrow.to.target><lb/>vtêre, &longs;i voles: tu autem velle debebis, quòd res difficiles & tanti ponderis in vniuer&longs;a contem­<lb/>platione nunquam tractantur &longs;atis. </s> <s>Occa&longs;io vero &longs;cribendi voluminis ab ea controuer&longs;ia &longs;um­<lb/>pta e&longs;t, qu&ecedil; in Academia Pi&longs;ana inter no&longs;tros <expan abbr="collegarum&qacute;">collegarumque</expan>. </s> <s>auditores exorta e&longs;t de motu elemen­<lb/>torum. </s> <s>Sed cùm multa quæ&longs;tio requireret, quæ de motu & natura generatim dicenda e&longs;&longs;ent, <lb/>primo con&longs;ilio &longs;ecundum &longs;ucce&longs;sit, vt de motu di&longs;ceptaremus vniuersè <expan abbr="eiu&longs;q.">eiu&longs;que</expan> cau&longs;as omnes, & <lb/>communiter & &longs;peciatim perquireremus, ac &longs;ingulas partes & membra intueremur, cuncta faci­<lb/>lius percipi po&longs;&longs;e &longs;perantes, &longs;i tota quæ&longs;tio &longs;cribendo explicaretur. </s> <s>Sed ne nimium longa &longs;u­<lb/>matur oratio, de re ip&longs;a iam dicere incipiamus. </s> <s>Cœptis no&longs;tris Deus a&longs;piret, vt quod illo au­<lb/>tore velle cœpimus, eodem etiam adiutore con&longs;equamur.</s></p> | <arrow.to.target n="marg7"></arrow.to.target><lb/>vtêre, &longs;i voles: tu autem velle debebis, quòd res difficiles & tanti ponderis in vniuer&longs;a contem­<lb/>platione nunquam tractantur &longs;atis. </s> <s>Occa&longs;io vero &longs;cribendi voluminis ab ea controuer&longs;ia &longs;um­<lb/>pta e&longs;t, qu&ecedil; in Academia Pi&longs;ana inter no&longs;tros <expan abbr="collegarum&qacute;">collegarumque</expan>. </s> <s>auditores exorta e&longs;t de motu elemen­<lb/>torum. </s> <s>Sed cùm multa quæ&longs;tio requireret, quæ de motu & natura generatim dicenda e&longs;&longs;ent, <lb/>primo con&longs;ilio &longs;ecundum &longs;ucce&longs;sit, vt de motu di&longs;ceptaremus vniuersè <expan abbr="eiu&longs;q.">eiu&longs;que</expan> cau&longs;as omnes, & <lb/>communiter & &longs;peciatim perquireremus, ac &longs;ingulas partes & membra intueremur, cuncta faci­<lb/>lius percipi po&longs;&longs;e &longs;perantes, &longs;i tota quæ&longs;tio &longs;cribendo explicaretur. </s> <s>Sed ne nimium longa &longs;u­<lb/>matur oratio, de re ip&longs;a iam dicere incipiamus. </s> <s>Cœptis no&longs;tris Deus a&longs;piret, vt quod illo au­<lb/>tore velle cœpimus, eodem etiam adiutore con&longs;equamur.</s></p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| |
| <arrow.to.target n="marg68"></arrow.to.target><lb/>buit imbecillitati &longs;en&longs;uum humanorum. </s> <s>Minus enim, inquit, diuinam partem contemplari <lb/>contingit quòd non multum illius pateat &longs;en&longs;ui, cuius beneficio tum de ea ip&longs;a parte diuina, <lb/>tum de ijs, qu&ecedil; no&longs;&longs;e cupimus, facultas cogitandi, & indagandi nobis &longs;uppetat. </s> <s>Sed ad alias <lb/>quoque artes translatum e&longs;t ab Ari&longs;totele huiu&longs;modi pr&ecedil;ceptum, quippe qui clari&longs;simè te&longs;tetur, <lb/>deficiente aliquo &longs;en&longs;u deperire item cum eo aliquam &longs;cientiam, vt vi&longs;u deficiente colorum, <lb/>auditu verò &longs;onorum. </s> <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Quapropter &longs;i &longs;aluo homine &longs;en&longs;us vniuer&longs;i tollerentur, continuo quo­<lb/> | <arrow.to.target n="marg68"></arrow.to.target><lb/>buit imbecillitati &longs;en&longs;uum humanorum. </s> <s>Minus enim, inquit, diuinam partem contemplari <lb/>contingit quòd non multum illius pateat &longs;en&longs;ui, cuius beneficio tum de ea ip&longs;a parte diuina, <lb/>tum de ijs, qu&ecedil; no&longs;&longs;e cupimus, facultas cogitandi, & indagandi nobis &longs;uppetat. </s> <s>Sed ad alias <lb/>quoque artes translatum e&longs;t ab Ari&longs;totele huiu&longs;modi pr&ecedil;ceptum, quippe qui clari&longs;simè te&longs;tetur, <lb/>deficiente aliquo &longs;en&longs;u deperire item cum eo aliquam &longs;cientiam, vt vi&longs;u deficiente colorum, <lb/>auditu verò &longs;onorum. </s> <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Quapropter &longs;i &longs;aluo homine &longs;en&longs;us vniuer&longs;i tollerentur, continuo quo­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg69"></arrow.to.target><lb/>que omni &longs;cientia priuaremur. </s> <s>Idem quoque mon&longs;trat &longs;cientiæ cuiu&longs;que principia colligi per <lb/>inductionem, & à &longs;en&longs;u deduci. </s> <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Pertinet & eadem norma ad illa principia, quibus vtitur ci­<lb/> | <arrow.to.target n="marg69"></arrow.to.target><lb/>que omni &longs;cientia priuaremur. </s> <s>Idem quoque mon&longs;trat &longs;cientiæ cuiu&longs;que principia colligi per <lb/>inductionem, & à &longs;en&longs;u deduci. </s> <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Pertinet & eadem norma ad illa principia, quibus vtitur ci­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg70"></arrow.to.target><lb/>uilis philo&longs;ophus, nam &longs;iue re&longs;piciant rerum veritatem, atque naturam, &longs;iue actionem; in &longs;en­<lb/>&longs;um nece&longs;&longs;ariò re&longs;oluuntur: quando ad rerum veritatem perno&longs;cendam requiratur inductio, <lb/>quæ e&longs;t de &longs;en&longs;ilibus; ad actionem verò con&longs;uetudo, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> quæ exoritur ex frequenti v&longs;u &longs;ingula­<lb/> | <arrow.to.target n="marg70"></arrow.to.target><lb/>uilis philo&longs;ophus, nam &longs;iue re&longs;piciant rerum veritatem, atque naturam, &longs;iue actionem; in &longs;en­<lb/>&longs;um nece&longs;&longs;ariò re&longs;oluuntur: quando ad rerum veritatem perno&longs;cendam requiratur inductio, <lb/>quæ e&longs;t de &longs;en&longs;ilibus; ad actionem verò con&longs;uetudo, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> quæ exoritur ex frequenti v&longs;u &longs;ingula­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg71"></arrow.to.target><lb/>rium. </s> <s>Valeat ergo Parmenides, qui iudicium &longs;en&longs;us omnino detrectat & ita pr&ecedil;cipit impuden­<lb/>ti&longs;sime, licet habuerit a&longs;&longs;eclam Hippocratem, qui ne&longs;cio qua ratione ductus <foreign lang="greek">th_s gnw/mhsi+n</foreign>, id <lb/>e&longs;t menti non &longs;en&longs;ui fidere nos voluit.</s></p> | <arrow.to.target n="marg71"></arrow.to.target><lb/>rium. </s> <s>Valeat ergo Parmenides, qui iudicium &longs;en&longs;us omnino detrectat & ita pr&ecedil;cipit impuden­<lb/>ti&longs;sime, licet habuerit a&longs;&longs;eclam Hippocratem, qui ne&longs;cio qua ratione ductus <foreign lang="greek">th=s gnw/mhsin</foreign>, id <lb/>e&longs;t menti non &longs;en&longs;ui fidere nos voluit.</s></p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s><margin.target id="marg51"></margin.target>g Primo <lb/>de part. <lb/>an. cap. 1.</s></p> | <s><margin.target id="marg51"></margin.target>g Primo <lb/>de part. <lb/>an. cap. 1.</s></p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s><margin.target id="marg66"></margin.target>H</s></p> | <s><margin.target id="marg66"></margin.target>H</s></p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s><margin.target id="marg67"></margin.target>l 1. de par <lb/><gap/> an cap. 5.</s></p> | <s><margin.target id="marg67"></margin.target>l 1. de par<lb/>t. an cap. 5.</s></p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s><margin.target id="marg68"></margin.target>A</s></p> | <s><margin.target id="marg68"></margin.target>A</s></p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s><margin.target id="marg71"></margin.target>c 1. Eth.</s></p> | <s><margin.target id="marg71"></margin.target>c 1. Eth.</s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s><emph type="italics"/>Neu faxit Deus (inquit ille) vt pateat tibi &longs;emita &longs;enus</s></p> | <s><emph type="italics"/>Neu faxit Deus (inquit ille) vt pateat tibi &longs;emita &longs;en&longs;us</s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s>Neue oculus fallax, aut lingua auri&longs;úe &longs;onora<emph.end type="italics"/><lb/> | <s>Neue oculus fallax, aut lingua auri&longs;úe &longs;onora<emph.end type="italics"/><lb/> |
| <arrow.to.target n="marg72"></arrow.to.target></s></p> | <arrow.to.target n="marg72"></arrow.to.target></s></p> |
| |
| <s>Confirmare animos quicquam ratione queamus<emph.end type="italics"/>.</s></p> | <s>Confirmare animos quicquam ratione queamus<emph.end type="italics"/>.</s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s>Nollem hic multus e&longs;&longs;e: veruntamen ad &longs;e rapit me Galenus <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> & eorum in&longs;citiam redarguens, <arrow.to.target n="marg73"></arrow.to.target><lb/>qui fidem facere &longs;tudent ex ijs quæ adhuc ignorantur, cum ceteroquin ea quæ &longs;umuntur ad de­<lb/>mon&longs;trationem vel euidentia &longs;int oportet, vel antea demon&longs;trata: & rerum &longs;en&longs;ilium legitimum <lb/>iudicem clamans e&longs;&longs;e &longs;en&longs;um, vt pote tactum primarum qualitatum. </s> <s>Nam &longs;i alia via, inquit, <lb/>&longs;uccurrat, qua illæ no&longs;cuntur, eam quæ&longs;o demon&longs;trent. </s> <s>inauditam enim &longs;apientiam promit­<lb/>tunt, immo, &longs;i verum fateri licet, &longs;tuporem potius, &longs;i quidem rerum &longs;en&longs;ilium meliorem &longs;e iu­<lb/>dicem habere putent, quàm &longs;it ip&longs;e &longs;en&longs;us. </s> <s>ac &longs;i de rebus &longs;en&longs;ilibus demon&longs;trationes inquirunt, <lb/> | <s>Nollem hic multus e&longs;&longs;e: veruntamen ad &longs;e rapit me Galenus <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> & eorum in&longs;citiam redarguens, <arrow.to.target n="marg73"></arrow.to.target><lb/>qui fidem facere &longs;tudent ex ijs quæ adhuc ignorantur, cum ceteroquin ea quæ &longs;umuntur ad de­<lb/>mon&longs;trationem vel euidentia &longs;int oportet, vel antea demon&longs;trata: & rerum &longs;en&longs;ilium legitimum <lb/>iudicem clamans e&longs;&longs;e &longs;en&longs;um, vt pote tactum primarum qualitatum. </s> <s>Nam &longs;i alia via, inquit, <lb/>&longs;uccurrat, qua illæ no&longs;cuntur, eam quæ&longs;o demon&longs;trent. </s> <s>inauditam enim &longs;apientiam promit­<lb/>tunt, immo, &longs;i verum fateri licet, &longs;tuporem potius, &longs;i quidem rerum &longs;en&longs;ilium meliorem &longs;e iu­<lb/>dicem habere putent, quàm &longs;it ip&longs;e &longs;en&longs;us. </s> <s>ac &longs;i de rebus &longs;en&longs;ilibus demon&longs;trationes inquirunt, <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg74"></arrow.to.target><lb/>iam de niue di&longs;putandum erit, &longs;it ne candida cen&longs;enda, quemadmodum omnibus apparet: an­<lb/>atra potius, vt pr&ecedil;dicabat Anaxagoras; & de pice &longs;imiliter: neque enim, &longs;i vi&longs;ui de albo, quod <lb/>viderit, fides habenda non e&longs;t, de nigro &longs;ine demon&longs;tratione credendum erit. </s> <s>Omnia igitur quæ <lb/>&longs;en&longs;ui apparent, &longs;i iam fide carere dicunt: nec cygnum e&longs;&longs;e album fateantur, ni&longs;i prius id ratio­<lb/>ne con&longs;pexerint, neque diem neque Solem. </s> <s>ad eundem modum & de voce auribus fidem ab­<lb/>rogent & de odore naribus & de omni tactili ip&longs;i &longs;en&longs;ui tactus. </s> <s>Quæ &longs;anè nihil di&longs;tant ab hæ &longs;i­<lb/>tationibus & nugis Pyrrhonianis. </s> <s>Aequum verò fuerat eos qui optimam &longs;ectam in philo&longs;ophia <lb/>delegi&longs;&longs;ent, quæ primas qualitates per elementa principiaque ponit, non tam de&longs;ciui&longs;&longs;e à com­<lb/>muni hominum &longs;en&longs;u, vt, quæ omnis demon&longs;trationis principia &longs;unt & quæ &longs;en&longs;ui mentique <lb/>patent, non cogno&longs;cerent. </s> <s>Et profecto qui&longs;quis de his addubitat, fru&longs;tra de alijs inquirit, vt po­<lb/>te nil &longs;ibi relinquens, vnde &longs;it incepturus. </s> <s>Sed illud vnum prauorum dogmatum principium e&longs;t, <lb/>nihil de demon&longs;tratione prius meditatum &longs;imul res ip&longs;as inquirere: veluti, quid nam demon­<lb/>&longs;tratio &longs;it, demon&longs;trare tentare. </s> <s>Placet &longs;anè mihi Diogenes, qui cùm de motu interrogaretur, <lb/>nihil quidem re&longs;pondit, &longs;ed &longs;urgens ambulauit, per ip&longs;am euidentiam &longs;ophi&longs;tæ &longs;en&longs;um expro­<lb/>brans, & planè, qui hæc non norunt egent &longs;en&longs;u, ne dicam pœna, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> vt &longs;iquis ignem calidum e&longs;­<lb/> | <arrow.to.target n="marg74"></arrow.to.target><lb/>iam de niue di&longs;putandum erit, &longs;it ne candida cen&longs;enda, quemadmodum omnibus apparet: an <lb/>atra potius, vt pr&ecedil;dicabat Anaxagoras; & de pice &longs;imiliter: neque enim, &longs;i vi&longs;ui de albo, quod <lb/>viderit, fides habenda non e&longs;t, de nigro &longs;ine demon&longs;tratione credendum erit. </s> <s>Omnia igitur quæ <lb/>&longs;en&longs;ui apparent, &longs;i iam fide carere dicunt: nec cygnum e&longs;&longs;e album fateantur, ni&longs;i prius id ratio­<lb/>ne con&longs;pexerint, neque diem neque Solem. </s> <s>ad eundem modum & de voce auribus fidem ab­<lb/>rogent & de odore naribus & de omni tactili ip&longs;i &longs;en&longs;ui tactus. </s> <s>Quæ &longs;anè nihil di&longs;tant ab hæ &longs;i­<lb/>tationibus & nugis Pyrrhonianis. </s> <s>Aequum verò fuerat eos qui optimam &longs;ectam in philo&longs;ophia <lb/>delegi&longs;&longs;ent, quæ primas qualitates per elementa principiaque ponit, non tam de&longs;ciui&longs;&longs;e à com­<lb/>muni hominum &longs;en&longs;u, vt, quæ omnis demon&longs;trationis principia &longs;unt & quæ &longs;en&longs;ui mentique <lb/>patent, non cogno&longs;cerent. </s> <s>Et profecto qui&longs;quis de his addubitat, fru&longs;tra de alijs inquirit, vt po­<lb/>te nil &longs;ibi relinquens, vnde &longs;it incepturus. </s> <s>Sed illud vnum prauorum dogmatum principium e&longs;t, <lb/>nihil de demon&longs;tratione prius meditatum &longs;imul res ip&longs;as inquirere: veluti, quid nam demon­<lb/>&longs;tratio &longs;it, demon&longs;trare tentare. </s> <s>Placet &longs;anè mihi Diogenes, qui cùm de motu interrogaretur, <lb/>nihil quidem re&longs;pondit, &longs;ed &longs;urgens ambulauit, per ip&longs;am euidentiam &longs;ophi&longs;tæ &longs;en&longs;um expro­<lb/>brans, & planè, qui hæc non norunt egent &longs;en&longs;u, ne dicam pœna, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> vt &longs;iquis ignem calidum e&longs;­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg75"></arrow.to.target><lb/> | <arrow.to.target n="marg75"></arrow.to.target><lb/> |
| <arrow.to.target n="marg76"></arrow.to.target><lb/>&longs;e non &longs;entiat, conijciatur in ignem. </s> <s>Non e&longs;t ocium nunc de fide &longs;en&longs;ibus adhibenda di&longs;putare. <lb/></s> <s>Satis &longs;it hunc rerum naturalium e&longs;&longs;e debere normam, & regulam qua cuncta exploremus, <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> ne­<lb/> | <arrow.to.target n="marg76"></arrow.to.target><lb/>&longs;e non &longs;entiat, conijciatur in ignem. </s> <s>Non e&longs;t ocium nunc de fide &longs;en&longs;ibus adhibenda di&longs;putare. <lb/></s> <s>Satis &longs;it hunc rerum naturalium e&longs;&longs;e debere normam, & regulam qua cuncta exploremus, <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> ne­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg77"></arrow.to.target><lb/>que ab eius iudicio ne latum quidem vnguem di&longs;cedemus. </s> <s>Ei primò vel omnium maximè &longs;e&longs;e <lb/>offert motus: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> nos ad contemplationem primus excitauit, cuius cum principia qu&ecedil;rerentur <lb/>effectum e&longs;t, vt naturalis omnium prima philo&longs;ophia &longs;tatueretur: nec vero quòd omnes &longs;cientiæ <lb/>motum adhibeant, vel cogitando, vel ex motu ratiocinando, vel etiam ficto motu ad maiorem <lb/>explicationem, veluti mathematici, dum ex fluxu puncti lineam ex huius item fluxu &longs;uperfi­<lb/>ciem, & ex &longs;uperficiei fluxu corpus efformant. </s> <s>Neque hæc eò dicimus, quominus arbitremur <lb/>magnam quoque rationem mentis e&longs;&longs;e habendam: &longs;ed, vt &longs;eligamus illud mentis iudicium de <lb/>rebus ab&longs;tru&longs;is quas &longs;en&longs;us attingere nequit, quod futurum &longs;it rectum. </s> <s>tale autem erit, &longs;i illa acci­<lb/>piat, quæ nihil euertant eorum, quæ per &longs;e & propriè &longs;entiuntur, hoc e&longs;t in quorum &longs;en&longs;ione <lb/>nullus error committitur, quod tum euenit, cum omnia ritè di&longs;po&longs;ita &longs;unt, vt optimè &longs;en&longs;io fiat. <lb/></s> <s>Quod &longs;i minus liceat, vt inue&longs;tigatione c&ecedil;le&longs;tium corporum, <emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> locorum ignotorum, & &longs;ub&longs;tan­<lb/> | <arrow.to.target n="marg77"></arrow.to.target><lb/>que ab eius iudicio ne latum quidem vnguem di&longs;cedemus. </s> <s>Ei primò vel omnium maximè &longs;e&longs;e <lb/>offert motus: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> nos ad contemplationem primus excitauit, cuius cum principia qu&ecedil;rerentur <lb/>effectum e&longs;t, vt naturalis omnium prima philo&longs;ophia &longs;tatueretur: nec vero quòd omnes &longs;cientiæ <lb/>motum adhibeant, vel cogitando, vel ex motu ratiocinando, vel etiam ficto motu ad maiorem <lb/>explicationem, veluti mathematici, dum ex fluxu puncti lineam ex huius item fluxu &longs;uperfi­<lb/>ciem, & ex &longs;uperficiei fluxu corpus efformant. </s> <s>Neque hæc eò dicimus, quominus arbitremur <lb/>magnam quoque rationem mentis e&longs;&longs;e habendam: &longs;ed, vt &longs;eligamus illud mentis iudicium de <lb/>rebus ab&longs;tru&longs;is quas &longs;en&longs;us attingere nequit, quod futurum &longs;it rectum. </s> <s>tale autem erit, &longs;i illa acci­<lb/>piat, quæ nihil euertant eorum, quæ per &longs;e & propriè &longs;entiuntur, hoc e&longs;t in quorum &longs;en&longs;ione <lb/>nullus error committitur, quod tum euenit, cum omnia ritè di&longs;po&longs;ita &longs;unt, vt optimè &longs;en&longs;io fiat. <lb/></s> <s>Quod &longs;i minus liceat, vt inue&longs;tigatione c&ecedil;le&longs;tium corporum, <emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> locorum ignotorum, & &longs;ub&longs;tan­<lb/> |
| |
| <arrow.to.target n="marg80"></arrow.to.target><lb/>propagare po&longs;sint ea quæ in&longs;unt. </s> <s>Quanquam alio modo nos in &longs;ub&longs;tantiæ notitiam accidentia <lb/>perducunt. </s> <s>quandò tota &longs;pecies indiuidui recipitur à &longs;en&longs;ibus externis, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s> <s>ponitur in phan­<lb/>ta&longs;ia & phanta&longs;ma efficitur, cuius partes &longs;unt accidens & &longs;ub&longs;tantia, quæ po&longs;tmodò mentis effi­<lb/>cientis opere di&longs;cernuntur. </s> <s>Itaque et&longs;i certus e&longs;t progre&longs;&longs;us, à definitione ad accidentia, nem­<lb/>pe demon&longs;tratiuus: etiam methodus conuer&longs;a multum iuuat ad cogno&longs;cendum quid e&longs;t. </s> <s>Nam <lb/>definitio dare quidem &longs;olet occa&longs;ionem adipi&longs;cendi notitiam cau&longs;&longs;arum, ex quibus accidentia <lb/>rei na&longs;cuntur. </s> <s><expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s> <s>Ari&longs;toteles qu&ecedil;rebat quid e&longs;&longs;et locus, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> vt eorum .&longs;. </s> <s>quæ in loco &longs;unt, cau&longs;­<lb/> | <arrow.to.target n="marg80"></arrow.to.target><lb/>propagare po&longs;sint ea quæ in&longs;unt. </s> <s>Quanquam alio modo nos in &longs;ub&longs;tantiæ notitiam accidentia <lb/>perducunt. </s> <s>quandò tota &longs;pecies indiuidui recipitur à &longs;en&longs;ibus externis, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s> <s>ponitur in phan­<lb/>ta&longs;ia & phanta&longs;ma efficitur, cuius partes &longs;unt accidens & &longs;ub&longs;tantia, quæ po&longs;tmodò mentis effi­<lb/>cientis opere di&longs;cernuntur. </s> <s>Itaque et&longs;i certus e&longs;t progre&longs;&longs;us, à definitione ad accidentia, nem­<lb/>pe demon&longs;tratiuus: etiam methodus conuer&longs;a multum iuuat ad cogno&longs;cendum quid e&longs;t. </s> <s>Nam <lb/>definitio dare quidem &longs;olet occa&longs;ionem adipi&longs;cendi notitiam cau&longs;&longs;arum, ex quibus accidentia <lb/>rei na&longs;cuntur. </s> <s><expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s> <s>Ari&longs;toteles qu&ecedil;rebat quid e&longs;&longs;et locus, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> vt eorum .&longs;. </s> <s>quæ in loco &longs;unt, cau&longs;­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg81"></arrow.to.target><lb/>&longs;as inueniret; <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. </s> <s>ordo tenetur in mathematicis, quæ demon&longs;trationis per&longs;picuitate reliquas <lb/> | <arrow.to.target n="marg81"></arrow.to.target><lb/>&longs;as inueniret; <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. </s> <s>ordo tenetur in mathematicis, quæ demon&longs;trationis per&longs;picuitate reliquas <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg82"></arrow.to.target><lb/>omnes excellunt. </s> <s>ip&longs;æ enim accidentia quanto per definitiones inueniunt, & cognito quid &longs;it <lb/>triangulus, aut rectum nobis aperiunt triangulum habere tres angulos æquos duobus rectis, at­<lb/>que omnino vbi definitio non præ&longs;tet eorum notitiam, quæ in&longs;unt rei, pro dialectica communi <lb/>& inani habenda e&longs;t. </s> <s>Sed etiam cognitio rudis, &, vt Gr&ecedil;ci dicunt, <foreign lang="greek">kata\ fantasi/an</foreign> ip&longs;orum <lb/>accidentium aut omnium, aut plurium, nobis &longs;uppeditat, quæ de rerum e&longs;&longs;entia dicamus: non <lb/>&longs;anè, quia demon&longs;tratiuam cognitionem efficiat; quippe qui omnis demon&longs;trationis principium <lb/>&longs;it definitio, &longs;ed tamen eiu&longs;modi vt aditum patefaciat ad con&longs;tituendam rei propo&longs;itæ defini­<lb/>tionem. </s> <s>Propterea de loco di&longs;&longs;erens Ari&longs;toteles accidentia quædam definitioni loci præpo&longs;uit, <lb/>è quibus po&longs;tea collegit quid e&longs;&longs;et locus. </s> <s>eandem quoque viam tenuit, dum incrementi e&longs;&longs;en­<lb/>tiam exquireret. </s> <s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> eandem item in de&longs;ceptatione de animo voluit ob&longs;eruare, &longs;iquidem ex motu <lb/> | <arrow.to.target n="marg82"></arrow.to.target><lb/>omnes excellunt. </s> <s>ip&longs;æ enim accidentia quanto per definitiones inueniunt, & cognito quid &longs;it <lb/>triangulus, aut rectum nobis aperiunt triangulum habere tres angulos æquos duobus rectis, at­<lb/>que omnino vbi definitio non præ&longs;tet eorum notitiam, quæ in&longs;unt rei, pro dialectica communi <lb/>& inani habenda e&longs;t. </s> <s>Sed etiam cognitio rudis, &, vt Gr&ecedil;ci dicunt, <foreign lang="greek">kata\ fantasi/an</foreign> ip&longs;orum <lb/>accidentium aut omnium, aut plurium, nobis &longs;uppeditat, quæ de rerum e&longs;&longs;entia dicamus: non <lb/>&longs;anè, quia demon&longs;tratiuam cognitionem efficiat; quippe qui omnis demon&longs;trationis principium <lb/>&longs;it definitio, &longs;ed tamen eiu&longs;modi vt aditum patefaciat ad con&longs;tituendam rei propo&longs;itæ defini­<lb/>tionem. </s> <s>Propterea de loco di&longs;&longs;erens Ari&longs;toteles accidentia quædam definitioni loci præpo&longs;uit, <lb/>è quibus po&longs;tea collegit quid e&longs;&longs;et locus. </s> <s>eandem quoque viam tenuit, dum incrementi e&longs;&longs;en­<lb/>tiam exquireret. </s> <s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> eandem item in de&longs;ceptatione de animo voluit ob&longs;eruare, &longs;iquidem ex motu <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg83"></arrow.to.target><lb/>& cognitione vires animi vniuer&longs;as inuenerit & explanarit, vnde, qua&longs;i retrocedens accidentium <lb/>illorum vim multò certius expo&longs;uit; &, cùm ante definitionem rudi quodam modo nob. </s> <s>notui&longs;­<lb/>&longs;ent; po&longs;tquàm definitio comperta e&longs;t, accurati&longs;simè euoluit, nimirùm demon&longs;tratione, qua via <lb/>philo&longs;opho naturali plurimum in&longs;i&longs;tendum e&longs;t, cui &longs;æpius effectus quàm cau&longs;&longs;a &longs;unt notiores. <lb/></s> <s>Neque illud ob&longs;tat quod Ari&longs;toteles aliquando reiecerit accidentia, <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> tanquam inutilia ad defini­<lb/> | <arrow.to.target n="marg83"></arrow.to.target><lb/>& cognitione vires animi vniuer&longs;as inuenerit & explanarit, vnde, qua&longs;i retrocedens accidentium <lb/>illorum vim multò certius expo&longs;uit; &, cùm ante definitionem rudi quodam modo nob. notui&longs;­<lb/>&longs;ent; po&longs;tquàm definitio comperta e&longs;t, accurati&longs;simè euoluit, nimirùm demon&longs;tratione, qua via <lb/>philo&longs;opho naturali plurimum in&longs;i&longs;tendum e&longs;t, cui &longs;æpius effectus quàm cau&longs;&longs;a &longs;unt notiores. <lb/></s> <s>Neque illud ob&longs;tat quod Ari&longs;toteles aliquando reiecerit accidentia, <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> tanquam inutilia ad defini­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg84"></arrow.to.target><lb/> | <arrow.to.target n="marg84"></arrow.to.target><lb/> |
| <arrow.to.target n="marg85"></arrow.to.target><lb/>tionem comparandam. </s> <s>Aut etiam prædicarit &longs;ub&longs;tantiam accidenti & natura & cognitione <lb/>præcedere. </s> <s><emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> Nanque in Analyticis agebat Ari&longs;toteles de prædicatis illis, quæ &longs;unt partes ip&longs;ius <lb/> | <arrow.to.target n="marg85"></arrow.to.target><lb/>tionem comparandam. </s> <s>Aut etiam prædicarit &longs;ub&longs;tantiam accidenti & natura & cognitione <lb/>præcedere. </s> <s><emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> Nanque in Analyticis agebat Ari&longs;toteles de prædicatis illis, quæ &longs;unt partes ip&longs;ius <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg86"></arrow.to.target><lb/>quid e&longs;t. </s> <s>atqui accidentia non &longs;unt huiu&longs;modi. </s> <s>verùm nob. </s> <s>indicant &longs;olùm partes ip&longs;ius quid <lb/>e&longs;t, & &longs;ub&longs;tantia cognitione procedit, vt po&longs;teà narrabitur, quia nulla notio pote&longs;t e&longs;&longs;e acciden­<lb/>tis, quin includat &longs;ub&longs;tantiam; &longs;ed ea notio confu&longs;a e&longs;t & imperfecta, quod philo&longs;ophi quidam <lb/>non videntes à vera item ratione pronuntiati præ&longs;entis aberrarunt. </s> <s>Nam lego apud nonnullos <lb/>talem poni ordinem inter &longs;ub&longs;tantiam & accidens. </s> <s>quod ita cognitio &longs;ub&longs;tantiæ præcedat acci­<lb/>denti, quia &longs;it eius cognitio perfectior. </s> <s>tunc enim quanque rem cogno&longs;cere videmur, cum eius <lb/>&longs;ub&longs;tantiam nouimus; vt vbi nouimus quid homo &longs;it, non autem cuiu&longs;modi &longs;it. </s> <s>&longs;ic etiam me­<lb/>lius cogno&longs;cimus album, quando nouimus quid &longs;it album, quæ videtur e&longs;&longs;e cognitio &longs;ub&longs;tanti&ecedil; <lb/>& e&longs;&longs;entiæ, cuiu&longs;modi &longs;it albi e&longs;&longs;entia, quàm &longs;i ip&longs;um &longs;ub alicuius attributi ratione no&longs;camus. <lb/></s> <s>At verò prior e&longs;t origine accidentis notitia quàm &longs;ub&longs;tantiæ: quandoquidem nihil in mente &longs;it, <lb/>quin prius attigerit &longs;en&longs;um. </s> <s>Atqui &longs;en&longs;us non e&longs;t &longs;ub&longs;tanti&ecedil; iudex, &longs;ed vnius accidentis. </s> <s>Quam­<lb/>obrem &longs;en&longs;ilia qu&ecedil; &longs;unt accidentia, prius à nobis quàm &longs;ub&longs;tantiæ cogno&longs;cuntur. </s> <s>Et planè quod <lb/>&longs;ub&longs;tantiæ notitia &longs;it perfectior, inficiari non licet, attamen aliqua de primo capite dubitari po&longs;­<lb/> | <arrow.to.target n="marg86"></arrow.to.target><lb/>quid e&longs;t. </s> <s>atqui accidentia non &longs;unt huiu&longs;modi. </s> <s>verùm nob. </s> <s>indicant &longs;olùm partes ip&longs;ius quid <lb/>e&longs;t, & &longs;ub&longs;tantia cognitione procedit, vt po&longs;teà narrabitur, quia nulla notio pote&longs;t e&longs;&longs;e acciden­<lb/>tis, quin includat &longs;ub&longs;tantiam; &longs;ed ea notio confu&longs;a e&longs;t & imperfecta, quod philo&longs;ophi quidam <lb/>non videntes à vera item ratione pronuntiati præ&longs;entis aberrarunt. </s> <s>Nam lego apud nonnullos <lb/>talem poni ordinem inter &longs;ub&longs;tantiam & accidens. </s> <s>quod ita cognitio &longs;ub&longs;tantiæ præcedat acci­<lb/>denti, quia &longs;it eius cognitio perfectior. </s> <s>tunc enim quanque rem cogno&longs;cere videmur, cum eius <lb/>&longs;ub&longs;tantiam nouimus; vt vbi nouimus quid homo &longs;it, non autem cuiu&longs;modi &longs;it. </s> <s>&longs;ic etiam me­<lb/>lius cogno&longs;cimus album, quando nouimus quid &longs;it album, quæ videtur e&longs;&longs;e cognitio &longs;ub&longs;tanti&ecedil; <lb/>& e&longs;&longs;entiæ, cuiu&longs;modi &longs;it albi e&longs;&longs;entia, quàm &longs;i ip&longs;um &longs;ub alicuius attributi ratione no&longs;camus. <lb/></s> <s>At verò prior e&longs;t origine accidentis notitia quàm &longs;ub&longs;tantiæ: quandoquidem nihil in mente &longs;it, <lb/>quin prius attigerit &longs;en&longs;um. </s> <s>Atqui &longs;en&longs;us non e&longs;t &longs;ub&longs;tanti&ecedil; iudex, &longs;ed vnius accidentis. </s> <s>Quam­<lb/>obrem &longs;en&longs;ilia qu&ecedil; &longs;unt accidentia, prius à nobis quàm &longs;ub&longs;tantiæ cogno&longs;cuntur. </s> <s>Et planè quod <lb/>&longs;ub&longs;tantiæ notitia &longs;it perfectior, inficiari non licet, attamen aliqua de primo capite dubitari po&longs;­<lb/> |
| |
| <arrow.to.target n="marg93"></arrow.to.target><lb/>proponitur in primis aliquod inue&longs;tigandum, eius vniuer&longs;a attributa percen&longs;entur, & vbi vnum <lb/>ex illis occurrat, quod ita &longs;e habeat ad attributum, vt eo po&longs;ito primò ponatur, & cum &longs;ublatum <lb/>fuerit &longs;ecum quoque perimet attributum, id dicimus ine&longs;&longs;e quatenus ip&longs;um, & illam e&longs;&longs;e <expan abbr="primã">primam</expan> <lb/>cau&longs;&longs;am & e&longs;&longs;entiam accidentis, quæ prius elucet in demon&longs;tratione, po&longs;tmodo degenerat in <lb/>quid e&longs;t, & in definitione &longs;umitur. </s> <s>Alterum fundamentum petitur è prima philo&longs;ophia. </s> <s>Quo­<lb/>niam accidens ita &longs;e habet ad &longs;ub&longs;tantiam, vt ad ip&longs;am nece&longs;&longs;ariò referatur, & &longs;icut vnum è rela­<lb/>tiuis &longs;uapte natura notionem affert alterius, &longs;ic accidens affert notionem &longs;ub&longs;tantiæ in qua ine&longs;t; <lb/>ac primum &longs;ub&longs;tantiæ, cum qua comprehenditur, vt album in cygno cogno&longs;citur, aut charta; <lb/>quia tamen non applicat &longs;e&longs;e nece&longs;&longs;ariò ad chartam aut cygnum; &longs;ed &longs;ine vtri&longs;que percipi po­<lb/>te&longs;t, non tamen &longs;ine aliquo, notionem affert &longs;ub&longs;tanti&ecedil; &longs;impliciter, ad extremum indicat illam <lb/>&longs;ub&longs;tantiam, cui perpetuò comitatur, vt &longs;ine ip&longs;a non exi&longs;tat, & vbi hoc &longs;it, illa quoque ad&longs;it <lb/>oporteat, & per illam cæteris in&longs;it, quæ vbi fuerit euoluta, per &longs;e ip&longs;am patet, & ita lucet, vt acci­<lb/>dens quoque quod ex ip&longs;a pendet, illu&longs;tret. </s> <s>Quapropter ille progre&longs;&longs;us ab accidentibus ad &longs;ub­<lb/> | <arrow.to.target n="marg93"></arrow.to.target><lb/>proponitur in primis aliquod inue&longs;tigandum, eius vniuer&longs;a attributa percen&longs;entur, & vbi vnum <lb/>ex illis occurrat, quod ita &longs;e habeat ad attributum, vt eo po&longs;ito primò ponatur, & cum &longs;ublatum <lb/>fuerit &longs;ecum quoque perimet attributum, id dicimus ine&longs;&longs;e quatenus ip&longs;um, & illam e&longs;&longs;e <expan abbr="primã">primam</expan> <lb/>cau&longs;&longs;am & e&longs;&longs;entiam accidentis, quæ prius elucet in demon&longs;tratione, po&longs;tmodo degenerat in <lb/>quid e&longs;t, & in definitione &longs;umitur. </s> <s>Alterum fundamentum petitur è prima philo&longs;ophia. </s> <s>Quo­<lb/>niam accidens ita &longs;e habet ad &longs;ub&longs;tantiam, vt ad ip&longs;am nece&longs;&longs;ariò referatur, & &longs;icut vnum è rela­<lb/>tiuis &longs;uapte natura notionem affert alterius, &longs;ic accidens affert notionem &longs;ub&longs;tantiæ in qua ine&longs;t; <lb/>ac primum &longs;ub&longs;tantiæ, cum qua comprehenditur, vt album in cygno cogno&longs;citur, aut charta; <lb/>quia tamen non applicat &longs;e&longs;e nece&longs;&longs;ariò ad chartam aut cygnum; &longs;ed &longs;ine vtri&longs;que percipi po­<lb/>te&longs;t, non tamen &longs;ine aliquo, notionem affert &longs;ub&longs;tanti&ecedil; &longs;impliciter, ad extremum indicat illam <lb/>&longs;ub&longs;tantiam, cui perpetuò comitatur, vt &longs;ine ip&longs;a non exi&longs;tat, & vbi hoc &longs;it, illa quoque ad&longs;it <lb/>oporteat, & per illam cæteris in&longs;it, quæ vbi fuerit euoluta, per &longs;e ip&longs;am patet, & ita lucet, vt acci­<lb/>dens quoque quod ex ip&longs;a pendet, illu&longs;tret. </s> <s>Quapropter ille progre&longs;&longs;us ab accidentibus ad &longs;ub­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg94"></arrow.to.target><lb/>&longs;tantias pertinet ad doctrinam confu&longs;am & incohatam, cùm ceteroquin in doctrina di&longs;tincta <lb/>& ab&longs;oluta accidens ex &longs;ub&longs;tantia cogno&longs;catur. </s> <s>Neque verò te intelligere velim progre&longs;&longs;um ab <lb/>accidente ad &longs;ub&longs;tantiam eiu&longs;modi e&longs;&longs;e, vt accidens prius &longs;ine &longs;ub&longs;tantia cogno&longs;catur; neque <lb/>enim notio relatiui ab alterius notione &longs;eiungitur: &longs;ed cum eo tempore &longs;imul cum accidentibus <lb/>&longs;ub&longs;tantia no&longs;catur accidentia præ&longs;tant, vt &longs;ub&longs;tantia per &longs;e concipi queat. </s> <s>Ita fit, vt &longs;ub&longs;tantia <lb/>& cau&longs;&longs;a per &longs;e po&longs;t primam notionem, quæ auxilio &longs;en&longs;us accedit, vt ens &longs;impliciter accipiatur, <lb/>& efficiat primam &longs;ub&longs;tanti&ecedil; notionem, mox appareat, vt cau&longs;&longs;a, & &longs;ic notionem complexam fa­<lb/>ciat ex qua principia demon&longs;trationis exi&longs;tunt; vltimo accipiatur, vt quid e&longs;t, & compleat defi­<lb/>nitionem. </s> <s>Sic igitur accidentia non proximè &longs;ed remotè perducunt ad quid e&longs;t, tùm quòd non <lb/>&longs;unt pr&ecedil;dicata in quid, &longs;ed ea &longs;ignificant qu&ecedil; pr&ecedil;dicantur in quid; tùm quòd per multos gradus <lb/>euehi, & regredi oportet mentem no&longs;tram, vt a&longs;&longs;equatur ip&longs;um quid e&longs;t. </s> <s>Non omnia tamen ac­<lb/>cidentia conducunt ad huiu&longs;modi progre&longs;&longs;um: quippe quod ea, qu&ecedil; &longs;unt per accidens, ide&longs;t, non <lb/>habent certas cau&longs;&longs;as ex hoc ordine deiiciantur. </s> <s>cùm enim certas cau&longs;&longs;as non habeant, &longs;olum af­<lb/>ferunt notionem &longs;ub&longs;tantiæ &longs;impliciter, quia &longs;ine illa nunquam exi&longs;tunt, &longs;ed nihil amplius, quod | <arrow.to.target n="marg94"></arrow.to.target><lb/>&longs;tantias pertinet ad doctrinam confu&longs;am & incohatam, cùm ceteroquin in doctrina di&longs;tincta <lb/>& ab&longs;oluta accidens ex &longs;ub&longs;tantia cogno&longs;catur. </s> <s>Neque verò te intelligere velim progre&longs;&longs;um ab <lb/>accidente ad &longs;ub&longs;tantiam eiu&longs;modi e&longs;&longs;e, vt accidens prius &longs;ine &longs;ub&longs;tantia cogno&longs;catur; neque <lb/>enim notio relatiui ab alterius notione &longs;eiungitur: &longs;ed cum eo tempore &longs;imul cum accidentibus <lb/>&longs;ub&longs;tantia no&longs;catur accidentia præ&longs;tant, vt &longs;ub&longs;tantia per &longs;e concipi queat. </s> <s>Ita fit, vt &longs;ub&longs;tantia <lb/>& cau&longs;&longs;a per &longs;e po&longs;t primam notionem, quæ auxilio &longs;en&longs;us accedit, vt ens &longs;impliciter accipiatur, <lb/>& efficiat primam &longs;ub&longs;tanti&ecedil; notionem, mox appareat, vt cau&longs;&longs;a, & &longs;ic notionem complexam fa­<lb/>ciat ex qua principia demon&longs;trationis exi&longs;tunt; vltimo accipiatur, vt quid e&longs;t, & compleat defi­<lb/>nitionem. </s> <s>Sic igitur accidentia non proximè &longs;ed remotè perducunt ad quid e&longs;t, tùm quòd non <lb/>&longs;unt pr&ecedil;dicata in quid, &longs;ed ea &longs;ignificant qu&ecedil; pr&ecedil;dicantur in quid; tùm quòd per multos gradus <lb/>euehi, & regredi oportet mentem no&longs;tram, vt a&longs;&longs;equatur ip&longs;um quid e&longs;t. </s> <s>Non omnia tamen ac­<lb/>cidentia conducunt ad huiu&longs;modi progre&longs;&longs;um: quippe quod ea, qu&ecedil; &longs;unt per accidens, ide&longs;t, non <lb/>habent certas cau&longs;&longs;as ex hoc ordine deiiciantur. </s> <s>cùm enim certas cau&longs;&longs;as non habeant, &longs;olum af­<lb/>ferunt notionem &longs;ub&longs;tantiæ &longs;impliciter, quia &longs;ine illa nunquam exi&longs;tunt, &longs;ed nihil amplius, quod |
| <pb pagenum="10"/>e&longs;&longs;entiam rei cuiu&longs;piam re&longs;picere videatur; cùm etiam ab hac & ab illa, & re & mente &longs;euocari <lb/> | <pb pagenum="10"/>e&longs;&longs;entiam rei cuiu&longs;piam re&longs;picere videatur; cùm etiam ab hac & ab illa, & re & mente &longs;euocari <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg95"></arrow.to.target><lb/>po&longs;sint. </s> <s>Oportet igitur vt accidentia &longs;int per &longs;e & hæc, vel &longs;int generis vel alicuius partis eius. <lb/></s> <s>quanquam & valent ad hoc &longs;eparatim, vt &longs;en&longs;us ad animal digno&longs;cendum; vel etiam coniun­<lb/>ctim plura, quæ aliquod commune præ&longs;entent, <foreign lang="greek">siwdzomlw/</foreign> Græci vocant, ide&longs;t concur&longs;um; & <lb/>&longs;peciatim medici &longs;igna habent, quæ pathognomonica appellant, quorum auxilio certa genera ve­<lb/>nantur: pluribus &longs;en&longs;ibus vnà de eadem re <expan abbr="iudiciũ">iudicium</expan> facientibus, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> neque vno &longs;ufficiente, cùm &longs;in­<lb/> | <arrow.to.target n="marg95"></arrow.to.target><lb/>po&longs;sint. </s> <s>Oportet igitur vt accidentia &longs;int per &longs;e & hæc, vel &longs;int generis vel alicuius partis eius. <lb/></s> <s>quanquam & valent ad hoc &longs;eparatim, vt &longs;en&longs;us ad animal digno&longs;cendum; vel etiam coniun­<lb/>ctim plura, quæ aliquod commune præ&longs;entent, <foreign lang="greek">sundromh/n</foreign> Græci vocant, ide&longs;t concur&longs;um; & <lb/>&longs;peciatim medici &longs;igna habent, quæ pathognomonica appellant, quorum auxilio certa genera ve­<lb/>nantur: pluribus &longs;en&longs;ibus vnà de eadem re <expan abbr="iudiciũ">iudicium</expan> facientibus, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> neque vno &longs;ufficiente, cùm &longs;in­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg96"></arrow.to.target><lb/>gula communius aliquod offerant. </s> <s>Proptereà, quanquam notitia &longs;ub&longs;tantiæ tempore acciden­<lb/>tis notitiæ præfertur; aut agitur de doctrina di&longs;tincta, aut præcedere tempore accipiendum pri­<lb/>uatiuè quòd vnà, nec po&longs;terius &longs;ub&longs;tantia no&longs;catur: nam &longs;iquid antecedit, tamet&longs;i non tempo­<lb/>re; id e&longs;t, vt aiunt, in&longs;tans naturæ: e&longs;t enim accidens ratio per quam &longs;ub&longs;tantia recipitur à &longs;en&longs;u. <lb/></s> <s>Confert item accidens ad cogno&longs;cendum quid e&longs;t, quòd ex eius natura qu&ecedil; multiplex e&longs;t, vel ma­<lb/>teriam, vel <foreign lang="greek">e)c a)faize\sews</foreign>, vel etiam <foreign lang="greek">xwzikh\</foreign>, nouimus e&longs;&longs;e triplex definitionum genus, quod <lb/>vteretur materia &longs;en&longs;ili, quòd materia intelligenda, vel abiiceret omnino materiam. </s> <s>Et hoc in <lb/>philo&longs;ophia Peripatetica triti&longs;simum. </s> <s>Nam cùm ip&longs;a &longs;it de rebus &longs;en&longs;ilibus principia &longs;en&longs;ilia <lb/>&longs;umere cogitur. </s> <s>At, inquies, materia prima &longs;en&longs;ilis non e&longs;t: & tamen e&longs;t principium rerum &longs;en­<lb/>&longs;ilium. </s> <s>Con&longs;ueuerunt maiores no&longs;tri re&longs;pondere cau&longs;&longs;as accipi non omnes, &longs;ed propinquas; <lb/> | <arrow.to.target n="marg96"></arrow.to.target><lb/>gula communius aliquod offerant. </s> <s>Proptereà, quanquam notitia &longs;ub&longs;tantiæ tempore acciden­<lb/>tis notitiæ præfertur; aut agitur de doctrina di&longs;tincta, aut præcedere tempore accipiendum pri­<lb/>uatiuè quòd vnà, nec po&longs;terius &longs;ub&longs;tantia no&longs;catur: nam &longs;iquid antecedit, tamet&longs;i non tempo­<lb/>re; id e&longs;t, vt aiunt, in&longs;tans naturæ: e&longs;t enim accidens ratio per quam &longs;ub&longs;tantia recipitur à &longs;en&longs;u. <lb/></s> <s>Confert item accidens ad cogno&longs;cendum quid e&longs;t, quòd ex eius natura qu&ecedil; multiplex e&longs;t, vel ma­<lb/>teriam, vel <foreign lang="greek">e)c a)faire\sews</foreign>, vel etiam <foreign lang="greek">xwrikh\</foreign>, nouimus e&longs;&longs;e triplex definitionum genus, quod <lb/>vteretur materia &longs;en&longs;ili, quòd materia intelligenda, vel abiiceret omnino materiam. </s> <s>Et hoc in <lb/>philo&longs;ophia Peripatetica triti&longs;simum. </s> <s>Nam cùm ip&longs;a &longs;it de rebus &longs;en&longs;ilibus principia &longs;en&longs;ilia <lb/>&longs;umere cogitur. </s> <s>At, inquies, materia prima &longs;en&longs;ilis non e&longs;t: & tamen e&longs;t principium rerum &longs;en­<lb/>&longs;ilium. </s> <s>Con&longs;ueuerunt maiores no&longs;tri re&longs;pondere cau&longs;&longs;as accipi non omnes, &longs;ed propinquas; <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg97"></arrow.to.target><lb/>has enim &longs;olas e&longs;&longs;e &longs;en&longs;iles, quippe quòd in &longs;ingularibus proximè in&longs;ideant. </s> <s>At verò quod docet <lb/>aliquando philo&longs;ophus monet me, vt &longs;en&longs;ile communius accipiam, ac dicam &longs;en&longs;ile nonmodo <lb/>id quod &longs;en&longs;ui pote&longs;t &longs;ubiici, &longs;ed quod quoquo pacto re&longs;picit materiam. </s> <s>Proptereà neque <lb/>Deus, cùm &longs;it auctor motus, effugit <expan abbr="hãc">hanc</expan> con&longs;iderationem: hoc enim modo &longs;unt cau&longs;&longs;æ &longs;en&longs;ilium, <lb/>& cadunt in &longs;en&longs;um; quia &longs;unt principia &longs;en&longs;ilium: vt quanuis per &longs;e non &longs;entiantur, quia fa­<lb/>ciant &longs;en&longs;ilia, ad &longs;en&longs;ilia referantur, vel vt ferrum, quo fit &longs;anitas, ad &longs;anitatem; vnde item &longs;a­<lb/>num vocatur. </s> <s>Et rerum quidem &longs;en&longs;ilium &longs;emper & propriè &longs;cientia ponitur vt &longs;ubiecti: ho­<lb/>rum verò &longs;cientia propriè non e&longs;t. </s> <s>itaque nec ea per &longs;e &longs;entiantur oportet; verum &longs;at e&longs;t, vt &longs;en­<lb/>tiantur eo qui dictus e&longs;t, modo: nec ob id tollitur quin rerum &longs;en&longs;ilium &longs;it &longs;cientia naturalis. <lb/></s> <s>& talia &longs;unt etiam remoti&longs;sima à &longs;ingularibus, & vniuer&longs;alia maximè, quod &longs;anè multi philo&longs;o­<lb/>phi præ&longs;ertim Platonici <expan abbr="neglexerũt">neglexerunt</expan>, quia numeros auctores rerum naturalium fecerint, vel Ideas <lb/>quas extra materiam e&longs;&longs;e voluere. </s> <s>Parum ab his abfuere Pythagorici. </s> <s>Nanque et&longs;i numeros <lb/>accepere qui e&longs;&longs;et in &longs;en&longs;ilibus, & eos vt numero &longs;pectarunt, numerorum conditiones illis attri­<lb/>buentes, <expan abbr="ea&longs;&qacute;ue">ea&longs;que</expan> ad res &longs;en&longs;iles applicantes, neque illa ob&longs;eruarunt, quæ in numeris in&longs;unt, qua­<lb/>tenus materia fundantur, quod eum facere oportebat, qui naturalis &longs;cientiæ principia ve&longs;tiga­<lb/> | <arrow.to.target n="marg97"></arrow.to.target><lb/>has enim &longs;olas e&longs;&longs;e &longs;en&longs;iles, quippe quòd in &longs;ingularibus proximè in&longs;ideant. </s> <s>At verò quod docet <lb/>aliquando philo&longs;ophus monet me, vt &longs;en&longs;ile communius accipiam, ac dicam &longs;en&longs;ile nonmodo <lb/>id quod &longs;en&longs;ui pote&longs;t &longs;ubiici, &longs;ed quod quoquo pacto re&longs;picit materiam. </s> <s>Proptereà neque <lb/>Deus, cùm &longs;it auctor motus, effugit <expan abbr="hãc">hanc</expan> con&longs;iderationem: hoc enim modo &longs;unt cau&longs;&longs;æ &longs;en&longs;ilium, <lb/>& cadunt in &longs;en&longs;um; quia &longs;unt principia &longs;en&longs;ilium: vt quanuis per &longs;e non &longs;entiantur, quia fa­<lb/>ciant &longs;en&longs;ilia, ad &longs;en&longs;ilia referantur, vel vt ferrum, quo fit &longs;anitas, ad &longs;anitatem; vnde item &longs;a­<lb/>num vocatur. </s> <s>Et rerum quidem &longs;en&longs;ilium &longs;emper & propriè &longs;cientia ponitur vt &longs;ubiecti: ho­<lb/>rum verò &longs;cientia propriè non e&longs;t. </s> <s>itaque nec ea per &longs;e &longs;entiantur oportet; verum &longs;at e&longs;t, vt &longs;en­<lb/>tiantur eo qui dictus e&longs;t, modo: nec ob id tollitur quin rerum &longs;en&longs;ilium &longs;it &longs;cientia naturalis. <lb/></s> <s>& talia &longs;unt etiam remoti&longs;sima à &longs;ingularibus, & vniuer&longs;alia maximè, quod &longs;anè multi philo&longs;o­<lb/>phi præ&longs;ertim Platonici <expan abbr="neglexerũt">neglexerunt</expan>, quia numeros auctores rerum naturalium fecerint, vel Ideas <lb/>quas extra materiam e&longs;&longs;e voluere. </s> <s>Parum ab his abfuere Pythagorici. </s> <s>Nanque et&longs;i numeros <lb/>accepere qui e&longs;&longs;et in &longs;en&longs;ilibus, & eos vt numero &longs;pectarunt, numerorum conditiones illis attri­<lb/>buentes, <expan abbr="ea&longs;&qacute;ue">ea&longs;que</expan> ad res &longs;en&longs;iles applicantes, neque illa ob&longs;eruarunt, quæ in numeris in&longs;unt, qua­<lb/>tenus materia fundantur, quod eum facere oportebat, qui naturalis &longs;cientiæ principia ve&longs;tiga­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg98"></arrow.to.target><lb/>ret. </s> <s>Eiu&longs;dem quoque notæ &longs;unt, qui puncta, plana, & figuras rerum naturalium principia po­<lb/>nunt, è quorum etiam numero fuit Plato, quanquam hi minus errarunt, quòd illa &longs;tatuerunt, <lb/>è quibus ratio probabilis reddi po&longs;&longs;et aliquorum, quæ conducerent ad motum. </s> <s>Ita eueniet, vt <lb/>in phy&longs;icis demon&longs;trationibus componendis à primis v&longs;que ad vltimas cau&longs;&longs;as procedere liceat, <lb/>& accipere item illa quæ &longs;unt nota natura & &longs;ecundum rationem, non &longs;ecundum &longs;en&longs;um, & ea <lb/>tamen &longs;int principia &longs;en&longs;ilium, nec à phy&longs;ica methodo aliena. </s> <s>Neque enim &longs;ine his vlla de­<lb/>mon&longs;tratio pote&longs;t ab&longs;olui, &longs;eu prima &longs;int, &longs;eu po&longs;trema: &longs;iue in eadem &longs;erie cau&longs;&longs;arum, &longs;iue in <lb/>alia: habent nexum quendam in&longs;olubilem & varia cau&longs;&longs;arum genera inter &longs;e & in eodem ordi­<lb/>ne, ex quo erumpit effectus, & cùm hic &longs;it &longs;ingularis à &longs;ingularis cau&longs;&longs;&ecedil; &longs;ocietate neutiquam di­<lb/>uelluntur, qualia verò &longs;int quibus principatus effectus &longs;it committendus non in omni cau&longs;&longs;arum <lb/>genere communis ratio fortè poterit a&longs;signari, primas in quibu&longs;dam ferente cau&longs;&longs;a priore &longs;ecun­<lb/>dum naturam, & remotiore, contrà in aliis. </s> <s>Sed hæc po&longs;tea di&longs;&longs;erentur vberius. </s> <s>In his princi­<lb/>piis & illud numerabitur: Methodum imitari naturam quo ad eius fieri pote&longs;t. </s> <s>Nam, &longs;i metho­<lb/>dus e&longs;t &longs;cientia artificio tradita, ars verò naturam, quo ad pote&longs;t imitatur, & inuenit quod ip&longs;a de­<lb/>&longs;iderat, & &longs;equitur quod o&longs;tendit, methodus quoque nece&longs;&longs;e e&longs;t imitetur naturam, & eundem <lb/> | <arrow.to.target n="marg98"></arrow.to.target><lb/>ret. </s> <s>Eiu&longs;dem quoque notæ &longs;unt, qui puncta, plana, & figuras rerum naturalium principia po­<lb/>nunt, è quorum etiam numero fuit Plato, quanquam hi minus errarunt, quòd illa &longs;tatuerunt, <lb/>è quibus ratio probabilis reddi po&longs;&longs;et aliquorum, quæ conducerent ad motum. </s> <s>Ita eueniet, vt <lb/>in phy&longs;icis demon&longs;trationibus componendis à primis v&longs;que ad vltimas cau&longs;&longs;as procedere liceat, <lb/>& accipere item illa quæ &longs;unt nota natura & &longs;ecundum rationem, non &longs;ecundum &longs;en&longs;um, & ea <lb/>tamen &longs;int principia &longs;en&longs;ilium, nec à phy&longs;ica methodo aliena. </s> <s>Neque enim &longs;ine his vlla de­<lb/>mon&longs;tratio pote&longs;t ab&longs;olui, &longs;eu prima &longs;int, &longs;eu po&longs;trema: &longs;iue in eadem &longs;erie cau&longs;&longs;arum, &longs;iue in <lb/>alia: habent nexum quendam in&longs;olubilem & varia cau&longs;&longs;arum genera inter &longs;e & in eodem ordi­<lb/>ne, ex quo erumpit effectus, & cùm hic &longs;it &longs;ingularis à &longs;ingularis cau&longs;&longs;&ecedil; &longs;ocietate neutiquam di­<lb/>uelluntur, qualia verò &longs;int quibus principatus effectus &longs;it committendus non in omni cau&longs;&longs;arum <lb/>genere communis ratio fortè poterit a&longs;signari, primas in quibu&longs;dam ferente cau&longs;&longs;a priore &longs;ecun­<lb/>dum naturam, & remotiore, contrà in aliis. </s> <s>Sed hæc po&longs;tea di&longs;&longs;erentur vberius. </s> <s>In his princi­<lb/>piis & illud numerabitur: Methodum imitari naturam quo ad eius fieri pote&longs;t. </s> <s>Nam, &longs;i metho­<lb/>dus e&longs;t &longs;cientia artificio tradita, ars verò naturam, quo ad pote&longs;t imitatur, & inuenit quod ip&longs;a de­<lb/>&longs;iderat, & &longs;equitur quod o&longs;tendit, methodus quoque nece&longs;&longs;e e&longs;t imitetur naturam, & eundem <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg99"></arrow.to.target><lb/>progre&longs;&longs;um propemodum faciat. </s> <s>Itaque, veluti natura nihil fru&longs;tra molitur, & ni&longs;i impediatur, <lb/>ad finem v&longs;quam perducit, ac fine propo&longs;ito mox illa præparat, quibus fine &longs;uo commodè po­<lb/>tiatur; &longs;ic ars omnia &longs;truit ad v&longs;us humanos, ac &longs;copo con&longs;tituto prius ordine di&longs;ponit deinceps <lb/>ea &longs;ine quibus con&longs;equentia non con&longs;i&longs;tunt. </s> <s>Ita re&longs;oluendo, prius ab eo quod e&longs;t primum in <lb/>optatis, ad ea &longs;ine quibus hoc non exi&longs;tit, mox componendo, ab eo &longs;ine quo cætera non con­<lb/>&longs;tant, progreditur ad finem, eumque ordinem &longs;eruans nihil omittit, nil &longs;uperuacaneum, & inu­<lb/>tile machinatur. </s> <s>Eodem modo methodus &longs;cientia &longs;ibi propo&longs;ita prius de principiis cogitat tan­<lb/>quam fundamentis: his &longs;uper&longs;truit demon&longs;trationes in&longs;i&longs;tens ea via qua res dilucidè explicari <lb/>queat, vt nihil inculcet inane, nihil redundans: neque &longs;ic præcisè eloquatur, vt oratio pariat ob­<lb/>&longs;curitatem, in id præcipuè collimans, vt auditoris habeat rationem, ad cuius ingenium & captum <lb/>&longs;ingula referre &longs;tudet. </s> <s>Ad hæc mirificè confert ordo, cuius admonitu nece&longs;&longs;aria per&longs;equitur: <lb/>vnde etiam &longs;icut in natura vnum quoddam e&longs;t, quod caput e&longs;t vniuer&longs;i ordinis, & ex quo c&ecedil;tera <lb/>deriuantur: &longs;ic in methodo &longs;olet e&longs;&longs;e vnum principium commune, quod reliquis omnibus &longs;up­ | <arrow.to.target n="marg99"></arrow.to.target><lb/>progre&longs;&longs;um propemodum faciat. </s> <s>Itaque, veluti natura nihil fru&longs;tra molitur, & ni&longs;i impediatur, <lb/>ad finem v&longs;quam perducit, ac fine propo&longs;ito mox illa præparat, quibus fine &longs;uo commodè po­<lb/>tiatur; &longs;ic ars omnia &longs;truit ad v&longs;us humanos, ac &longs;copo con&longs;tituto prius ordine di&longs;ponit deinceps <lb/>ea &longs;ine quibus con&longs;equentia non con&longs;i&longs;tunt. </s> <s>Ita re&longs;oluendo, prius ab eo quod e&longs;t primum in <lb/>optatis, ad ea &longs;ine quibus hoc non exi&longs;tit, mox componendo, ab eo &longs;ine quo cætera non con­<lb/>&longs;tant, progreditur ad finem, eumque ordinem &longs;eruans nihil omittit, nil &longs;uperuacaneum, & inu­<lb/>tile machinatur. </s> <s>Eodem modo methodus &longs;cientia &longs;ibi propo&longs;ita prius de principiis cogitat tan­<lb/>quam fundamentis: his &longs;uper&longs;truit demon&longs;trationes in&longs;i&longs;tens ea via qua res dilucidè explicari <lb/>queat, vt nihil inculcet inane, nihil redundans: neque &longs;ic præcisè eloquatur, vt oratio pariat ob­<lb/>&longs;curitatem, in id præcipuè collimans, vt auditoris habeat rationem, ad cuius ingenium & captum <lb/>&longs;ingula referre &longs;tudet. </s> <s>Ad hæc mirificè confert ordo, cuius admonitu nece&longs;&longs;aria per&longs;equitur: <lb/>vnde etiam &longs;icut in natura vnum quoddam e&longs;t, quod caput e&longs;t vniuer&longs;i ordinis, & ex quo c&ecedil;tera <lb/>deriuantur: &longs;ic in methodo &longs;olet e&longs;&longs;e vnum principium commune, quod reliquis omnibus &longs;up­ |
| |
| <arrow.to.target n="marg103"></arrow.to.target><lb/>quas oporteat fieri mutationem; &longs;i etiam ab imis ad &longs;umma quibus tanquam terminis pr&ecedil;dica­<lb/>mentum vnumquodque con&longs;i&longs;tit, <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> aut cau&longs;&longs;arum progre&longs;&longs;us à proximis ad remotas, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> aut vni­<lb/> | <arrow.to.target n="marg103"></arrow.to.target><lb/>quas oporteat fieri mutationem; &longs;i etiam ab imis ad &longs;umma quibus tanquam terminis pr&ecedil;dica­<lb/>mentum vnumquodque con&longs;i&longs;tit, <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> aut cau&longs;&longs;arum progre&longs;&longs;us à proximis ad remotas, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> aut vni­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg104"></arrow.to.target><lb/> | <arrow.to.target n="marg104"></arrow.to.target><lb/> |
| <arrow.to.target n="marg105"></arrow.to.target><lb/>uer&longs;um infinitum, quemadmodum voluit Meli&longs;&longs;us, aut denique multæ &longs;pecies infinitæ, vt cen­<lb/> | <arrow.to.target n="marg105"></arrow.to.target><lb/>uer&longs;um infinitum, quemadmodum voluit Meli&longs;&longs;us, aut denique multæ &longs;pecies infinitæ, vt cen­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg106"></arrow.to.target><lb/>&longs;uit Anaxagoras: vel infinita corpu&longs;cula per inane volitantia, vt accepit Democritus; non po­<lb/>te&longs;t hæc neque &longs;en&longs;us, neque mens pertran&longs;ire, neque comprehendere. </s> <s>Quanquam hîc te mo­<lb/>nere volumus, infinitum non id ignotum e&longs;&longs;e, quod imperfectum e&longs;t, & perducendum e&longs;t ad <lb/>aliquem finem, <expan abbr="quodq.">quodque</expan> vlterius promoueri <expan abbr="põt">pont</expan>, vt po&longs;uit Ari&longs;toteles: &longs;ed quod omnem mo­<lb/>dum <expan abbr="fines&qacute;">finesque</expan>. </s> <s>tran&longs;it, vt veteribus placuit. </s> <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> illud quidem, &longs;i pro &longs;ubiecto &longs;umatur, non au­<lb/>tem pro attributo, hoc e&longs;t id de quo prædicatur infinitum, ignotum e&longs;t: ratio verò infiniti, vt <lb/>quid &longs;it id quod infinitum dicimus, & nota e&longs;t, & à phy&longs;ico tractatur. </s> <s>Conuenit item in bene <lb/>in&longs;tituta methodo, ni&longs;i quid certi&longs;simè indicet &longs;en&longs;us, aliqua ratione per&longs;uadere, vel inductio­<lb/>ne, <expan abbr="vbicunq.">vbicunque</expan> cau&longs;&longs;a non &longs;uccurrat, aut &longs;i cau&longs;&longs;am non habeat; veluti &longs;i ip&longs;um cau&longs;&longs;a foret: ex­<lb/>plicare definitione, vt talem pateat eius e&longs;&longs;e naturam, qualem accepimus. </s> <s>Nolo tamen te po&longs;tu­<lb/>lare, definitionem hîc exqui&longs;itam, quæ nulla e&longs;t, ni&longs;i &longs;peciei &longs;ub&longs;tantiæ, &longs;ed expo&longs;itione nominis <lb/>e&longs;&longs;e contentum, & ip&longs;a vi termini, vt factum e&longs;t ab Ari&longs;totele in explicatione principij. </s> <s><emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> Quòd <lb/> | <arrow.to.target n="marg106"></arrow.to.target><lb/>&longs;uit Anaxagoras: vel infinita corpu&longs;cula per inane volitantia, vt accepit Democritus; non po­<lb/>te&longs;t hæc neque &longs;en&longs;us, neque mens pertran&longs;ire, neque comprehendere. </s> <s>Quanquam hîc te mo­<lb/>nere volumus, infinitum non id ignotum e&longs;&longs;e, quod imperfectum e&longs;t, & perducendum e&longs;t ad <lb/>aliquem finem, <expan abbr="quodq.">quodque</expan> vlterius promoueri <expan abbr="põt">pote&longs;t</expan>, vt po&longs;uit Ari&longs;toteles: &longs;ed quod omnem mo­<lb/>dum <expan abbr="fines&qacute;">finesque</expan>. </s> <s>tran&longs;it, vt veteribus placuit. </s> <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> illud quidem, &longs;i pro &longs;ubiecto &longs;umatur, non au­<lb/>tem pro attributo, hoc e&longs;t id de quo prædicatur infinitum, ignotum e&longs;t: ratio verò infiniti, vt <lb/>quid &longs;it id quod infinitum dicimus, & nota e&longs;t, & à phy&longs;ico tractatur. </s> <s>Conuenit item in bene <lb/>in&longs;tituta methodo, ni&longs;i quid certi&longs;simè indicet &longs;en&longs;us, aliqua ratione per&longs;uadere, vel inductio­<lb/>ne, <expan abbr="vbicunq.">vbicunque</expan> cau&longs;&longs;a non &longs;uccurrat, aut &longs;i cau&longs;&longs;am non habeat; veluti &longs;i ip&longs;um cau&longs;&longs;a foret: ex­<lb/>plicare definitione, vt talem pateat eius e&longs;&longs;e naturam, qualem accepimus. </s> <s>Nolo tamen te po&longs;tu­<lb/>lare, definitionem hîc exqui&longs;itam, quæ nulla e&longs;t, ni&longs;i &longs;peciei &longs;ub&longs;tantiæ, &longs;ed expo&longs;itione nominis <lb/>e&longs;&longs;e contentum, & ip&longs;a vi termini, vt factum e&longs;t ab Ari&longs;totele in explicatione principij. </s> <s><emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> Quòd <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg107"></arrow.to.target><lb/>&longs;i cau&longs;&longs;a po&longs;sit, afferri cau&longs;&longs;am apponere oportet; rerum enim cau&longs;&longs;as habentium nulla cognitio <lb/>certa e&longs;t &longs;ine cau&longs;&longs;a. </s> <s>Neque id prohibere valet, quo minus cau&longs;&longs;a reddatur, quia res ita perpe­<lb/>tuò &longs;e habeat. </s> <s><emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> Vt enim omne id quod cau&longs;&longs;a vacat, perpetuum e&longs;t, at id non reciprocatur. <lb/></s> <s> | <arrow.to.target n="marg107"></arrow.to.target><lb/>&longs;i cau&longs;&longs;a po&longs;sit, afferri cau&longs;&longs;am apponere oportet; rerum enim cau&longs;&longs;as habentium nulla cognitio <lb/>certa e&longs;t &longs;ine cau&longs;&longs;a. </s> <s>Neque id prohibere valet, quo minus cau&longs;&longs;a reddatur, quia res ita perpe­<lb/>tuò &longs;e habeat. </s> <s><emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> Vt enim omne id quod cau&longs;&longs;a vacat, perpetuum e&longs;t, at id non reciprocatur. <lb/></s> <s> |
| <arrow.to.target n="marg108"></arrow.to.target><lb/> | <arrow.to.target n="marg108"></arrow.to.target><lb/> |
| <arrow.to.target n="marg109"></arrow.to.target><lb/><emph type="sup"/>h<emph.end type="sup"/> Omne id quod perpetuum e&longs;t, cau&longs;&longs;a vacare. </s> <s>Nam quòd triangulus <expan abbr="cõtineat">contineat</expan> duos rectos, in­<lb/> | <arrow.to.target n="marg109"></arrow.to.target><lb/><emph type="sup"/>h<emph.end type="sup"/> Omne id quod perpetuum e&longs;t, cau&longs;&longs;a vacare. </s> <s>Nam quòd triangulus <expan abbr="cõtineat">contineat</expan> duos rectos, in­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg110"></arrow.to.target><lb/>hæret perpetuò; atqui cau&longs;&longs;a talis euenti redditur à mathematico, quia nimirùm habeat angu­<lb/>lum externum æqualem duobus internis è regione con&longs;titutis. </s> <s><expan abbr="Sola&qacute;">Solaque</expan>. </s> <s>illa æterna quæ principia <lb/>&longs;unt, cau&longs;&longs;a vacant: non omnia perpetua generatim. </s> <s>Et cau&longs;&longs;a quæritur, cur duo motus ex ad­<lb/>uer&longs;o fiant in cœlo quos tamen æternos e&longs;&longs;e phy&longs;ica concludit. </s> <s>Si verò non libeat &longs;ubnectere <lb/>cau&longs;&longs;am, <emph type="sup"/>i<emph.end type="sup"/> puta tu, quia non &longs;it eius loci, vel etiam, quòd longiores explicatus habeat, quibus in <lb/> | <arrow.to.target n="marg110"></arrow.to.target><lb/>hæret perpetuò; atqui cau&longs;&longs;a talis euenti redditur à mathematico, quia nimirùm habeat angu­<lb/>lum externum æqualem duobus internis è regione con&longs;titutis. </s> <s><expan abbr="Sola&qacute;.">Solaque</expan> </s> <s>illa æterna quæ principia <lb/>&longs;unt, cau&longs;&longs;a vacant: non omnia perpetua generatim. </s> <s>Et cau&longs;&longs;a quæritur, cur duo motus ex ad­<lb/>uer&longs;o fiant in cœlo quos tamen æternos e&longs;&longs;e phy&longs;ica concludit. </s> <s>Si verò non libeat &longs;ubnectere <lb/>cau&longs;&longs;am, <emph type="sup"/>i<emph.end type="sup"/> puta tu, quia non &longs;it eius loci, vel etiam, quòd longiores explicatus habeat, quibus in <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg111"></arrow.to.target><lb/>præ&longs;entia parcendum &longs;it: &longs;altem &longs;ub forma hypothe&longs;eos accipiendum e&longs;t, id quod velis, non ab­<lb/>&longs;olutè pronunciandum, vel, vt fieri con&longs;ueuit in legibus edicendum. </s> <s>Hæc præcepta &longs;eruans ad­<lb/>amu&longs;sim præ&longs;tanti&longs;simus doctor, eo nomine celebratur ab Auerroë, quod nihil vnquàm &longs;ine va­<lb/>lida ratione dixerit. </s> <s>Neque verò quia &longs;emper cau&longs;&longs;am dictis &longs;uis ad&longs;crip&longs;erit, quî enim rerum, <lb/>qu&ecedil; cau&longs;&longs;a vacarent, cau&longs;&longs;a reddi poterat? </s> <s>eiu&longs;dem enim vitij po&longs;&longs;et argui quod ip&longs;e aliis obie­<lb/>cit. </s> <s>quippe quòd non interno&longs;cerent, quid demon&longs;trationi foret obnoxium, & quid contrà à <lb/>demon&longs;tratione abhorreret: verùm, quia quicquid con&longs;tituit & accepit, ita di&longs;po&longs;uit, vt cuique <lb/>redderet id quod &longs;uum e&longs;t, & ratione v&longs;us fuerit, vbi ratio quæreretur, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa quidem acri aut <lb/>leui pro rei tractandæ <expan abbr="cõditione">conditione</expan>: quicquid &longs;ine ratione a&longs;&longs;umendum fuerat vel quod e&longs;&longs;et cau&longs;­<lb/> | <arrow.to.target n="marg111"></arrow.to.target><lb/>præ&longs;entia parcendum &longs;it: &longs;altem &longs;ub forma hypothe&longs;eos accipiendum e&longs;t, id quod velis, non ab­<lb/>&longs;olutè pronunciandum, vel, vt fieri con&longs;ueuit in legibus edicendum. </s> <s>Hæc præcepta &longs;eruans ad­<lb/>amu&longs;sim præ&longs;tanti&longs;simus doctor, eo nomine celebratur ab Auerroë, quod nihil vnquàm &longs;ine va­<lb/>lida ratione dixerit. </s> <s>Neque verò quia &longs;emper cau&longs;&longs;am dictis &longs;uis ad&longs;crip&longs;erit, quî enim rerum, <lb/>qu&ecedil; cau&longs;&longs;a vacarent, cau&longs;&longs;a reddi poterat? </s> <s>eiu&longs;dem enim vitij po&longs;&longs;et argui quod ip&longs;e aliis obie­<lb/>cit. </s> <s>quippe quòd non interno&longs;cerent, quid demon&longs;trationi foret obnoxium, & quid contrà à <lb/>demon&longs;tratione abhorreret: verùm, quia quicquid con&longs;tituit & accepit, ita di&longs;po&longs;uit, vt cuique <lb/>redderet id quod &longs;uum e&longs;t, & ratione v&longs;us fuerit, vbi ratio quæreretur, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa quidem acri aut <lb/>leui pro rei tractandæ <expan abbr="cõditione">conditione</expan>: quicquid &longs;ine ratione a&longs;&longs;umendum fuerat vel quod e&longs;&longs;et cau&longs;­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg112"></arrow.to.target><lb/>&longs;a, vel quòd alio quodammodo note&longs;ceret, prout de principiis anteà dictum e&longs;t, tamen non &longs;ine <lb/>valida ratione pronunciarit, quòd afferre potuit rationem ex illo habitu, qui pertinet ad modos <lb/>&longs;ciendi ductam, qua commotus hoc cum ratione, illud verò &longs;ine ratione acceperit. </s> <s>Igitur non <lb/>&longs;ine valida ratione locutus e&longs;t Ari&longs;toteles; &longs;iue ex propriis ip&longs;ius rei principiis duceretur, &longs;iue ex <lb/>altero habitu, cuius e&longs;t tractare modos &longs;ciendi. </s> <s>Non erit item alienum ab habitus huiu&longs;ce prin­<lb/>cipiis, &longs;i & hoc adiiciamus, quod frequenti&longs;simè &longs;olet à phy&longs;icis v&longs;urpari. </s> <s>Vnumquoque .&longs;. </s> <s>im­<lb/>petrare &longs;uam appellationem ab actu. </s> <s><emph type="sup"/>k<emph.end type="sup"/> Non e&longs;t hoc no&longs;trum con&longs;ilium de nominum vi di&longs;&longs;e­<lb/> | <arrow.to.target n="marg112"></arrow.to.target><lb/>&longs;a, vel quòd alio quodammodo note&longs;ceret, prout de principiis anteà dictum e&longs;t, tamen non &longs;ine <lb/>valida ratione pronunciarit, quòd afferre potuit rationem ex illo habitu, qui pertinet ad modos <lb/>&longs;ciendi ductam, qua commotus hoc cum ratione, illud verò &longs;ine ratione acceperit. </s> <s>Igitur non <lb/>&longs;ine valida ratione locutus e&longs;t Ari&longs;toteles; &longs;iue ex propriis ip&longs;ius rei principiis duceretur, &longs;iue ex <lb/>altero habitu, cuius e&longs;t tractare modos &longs;ciendi. </s> <s>Non erit item alienum ab habitus huiu&longs;ce prin­<lb/>cipiis, &longs;i & hoc adiiciamus, quod frequenti&longs;simè &longs;olet à phy&longs;icis v&longs;urpari. </s> <s>Vnumquoque .&longs;. im­<lb/>petrare &longs;uam appellationem ab actu. </s> <s><emph type="sup"/>k<emph.end type="sup"/> Non e&longs;t hoc no&longs;trum con&longs;ilium de nominum vi di&longs;&longs;e­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg113"></arrow.to.target><lb/>rere, &longs;ed illa afferre in medio quæ pertinent ad propo&longs;itionis huiu&longs;ce notitiam. </s> <s>Scire igitur li­<lb/>cet ea quæ nominibus &longs;ignificantur, ad hæc capita referri, formas, <expan abbr="cõpo&longs;ita">compo&longs;ita</expan>, motiones & <expan abbr="materiã">materiam</expan>. <lb/></s> <s><emph type="sup"/>l<emph.end type="sup"/> <expan abbr="Neq.">Neque</expan> dubium e&longs;t nomen primum &longs;ignificare formam, quoniam verò forma finis e&longs;t vniuer&longs;æ <lb/> | <arrow.to.target n="marg113"></arrow.to.target><lb/>rere, &longs;ed illa afferre in medio quæ pertinent ad propo&longs;itionis huiu&longs;ce notitiam. </s> <s>Scire igitur li­<lb/>cet ea quæ nominibus &longs;ignificantur, ad hæc capita referri, formas, <expan abbr="cõpo&longs;ita">compo&longs;ita</expan>, motiones & <expan abbr="materiã">materiam</expan>. <lb/></s> <s><emph type="sup"/>l<emph.end type="sup"/> <expan abbr="Neq.">Neque</expan> dubium e&longs;t nomen primum &longs;ignificare formam, quoniam verò forma finis e&longs;t vniuer&longs;æ <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg114"></arrow.to.target><lb/>motionis, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s> <s>e&longs;t e&longs;&longs;entia tota, quæ comprehendit materiam quæ cadit in mentem, <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> <lb/>autem hæc principia definitione euoluuntur. </s> <s>&longs;i idem &longs;ignificant nomen & definitio; profectò <lb/>nomen &longs;ic formam &longs;ignificabit, vt vniuer&longs;am notet e&longs;&longs;entiam. </s> <s>tamen quae in e&longs;&longs;entia primæ &longs;unt | <arrow.to.target n="marg114"></arrow.to.target><lb/>motionis, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s> <s>e&longs;t e&longs;&longs;entia tota, quæ comprehendit materiam quæ cadit in mentem, <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> <lb/>autem hæc principia definitione euoluuntur. </s> <s>&longs;i idem &longs;ignificant nomen & definitio; profectò <lb/>nomen &longs;ic formam &longs;ignificabit, vt vniuer&longs;am notet e&longs;&longs;entiam. </s> <s>tamen quae in e&longs;&longs;entia primæ &longs;unt |
| <pb pagenum="12"/>eius partis, quæ finis e&longs;t totius motionis; ideò nominis notio re&longs;oluetur in formam &longs;impliciter. <lb/></s> <s> | <pb pagenum="12"/>eius partis, quæ finis e&longs;t totius motionis; ideò nominis notio re&longs;oluetur in formam &longs;impliciter. <lb/></s> <s> |
| |
| <arrow.to.target n="marg121"></arrow.to.target><lb/>verò philo&longs;ophia motui &longs;ubiecit efficiens, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> quia cætera ad rei con&longs;titutionem pertinerent mul­<lb/> | <arrow.to.target n="marg121"></arrow.to.target><lb/>verò philo&longs;ophia motui &longs;ubiecit efficiens, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> quia cætera ad rei con&longs;titutionem pertinerent mul­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg122"></arrow.to.target><lb/>tò interius; efficiens externum e&longs;&longs;et, & à rei &longs;ub&longs;tantia remotum. </s> <s>Re&longs;tat vnus motus qui com­<lb/>plectitur <expan abbr="ortũ">ortum</expan> & interitum <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> item ab Ari&longs;totele demon&longs;tratur <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> à fine in natura <expan abbr="nũcupation&etilde;">nuncupationem</expan> <lb/> | <arrow.to.target n="marg122"></arrow.to.target><lb/>tò interius; efficiens externum e&longs;&longs;et, & à rei &longs;ub&longs;tantia remotum. </s> <s>Re&longs;tat vnus motus qui com­<lb/>plectitur <expan abbr="ortũ">ortum</expan> & interitum <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> item ab Ari&longs;totele demon&longs;tratur <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> à fine in natura <expan abbr="nũcupation&etilde;">nuncupationem</expan> <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg123"></arrow.to.target><lb/>&longs;umere. </s> <s>tamet&longs;i aliter in arte ac natura <expan abbr="quandoq.">quandoque</expan> contingat. </s> <s><emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> (neque enim id perpetuum pu­<lb/> | <arrow.to.target n="marg123"></arrow.to.target><lb/>&longs;umere. </s> <s>tamet&longs;i aliter in arte ac natura <expan abbr="quandoq.">quandoque</expan> contingat. </s> <s><emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> (neque enim id perpetuum pu­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg124"></arrow.to.target><lb/>to, vt nonnulli, neque id in Ari&longs;totelici contextus explanatione nece&longs;&longs;arium, <expan abbr="neq.">neque</expan> id nece&longs;&longs;ariò <lb/>mon&longs;trant verba ip&longs;ius Ari&longs;totelis) &longs;iquidem in arte nominatio motus ab efficiente <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquae</expan> <lb/>&longs;umatur; in natura non ab efficiente; &longs;ed, vt reliqua, à fine. </s> <s>Verùm <expan abbr="vtcunq.">vtcunque</expan> &longs;e res habeat, cau&longs;­<lb/>&longs;am libet indagare, cur ab efficiente, non à fine motus in arte qui e&longs;t effectio, nuncupetur, præci­<lb/> | <arrow.to.target n="marg124"></arrow.to.target><lb/>to, vt nonnulli, neque id in Ari&longs;totelici contextus explanatione nece&longs;&longs;arium, <expan abbr="neq.">neque</expan> id nece&longs;&longs;ariò <lb/>mon&longs;trant verba ip&longs;ius Ari&longs;totelis) &longs;iquidem in arte nominatio motus ab efficiente <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquam</expan> <lb/>&longs;umatur; in natura non ab efficiente; &longs;ed, vt reliqua, à fine. </s> <s>Verùm <expan abbr="vtcunq.">vtcunque</expan> &longs;e res habeat, cau&longs;­<lb/>&longs;am libet indagare, cur ab efficiente, non à fine motus in arte qui e&longs;t effectio, nuncupetur, præci­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg125"></arrow.to.target><lb/>puè propter Auerroëm qui lib. 4. Collectaneorum rationem quandam reddit, ex nobiliore lo­<lb/>co, vt potè è 2. Phy&longs;. repetitam cui plurimum tribuit. </s> <s>Ea verò talis e&longs;t. </s> <s>Motum &longs;umere no­<lb/>men ab eo, cum quo magis conuenit genere. </s> <s>Sed motus in arte cum genere efficientis conue­<lb/>nit magis. </s> <s>Et motus igitur in arte &longs;umit nomen ab efficiente. </s> <s>Nunc explicandum e&longs;t, quem­<lb/> | <arrow.to.target n="marg125"></arrow.to.target><lb/>puè propter Auerroëm qui lib. 4. Collectaneorum rationem quandam reddit, ex nobiliore lo­<lb/>co, vt potè è 2. Phy&longs;. repetitam cui plurimum tribuit. </s> <s>Ea verò talis e&longs;t. </s> <s>Motum &longs;umere no­<lb/>men ab eo, cum quo magis conuenit genere. </s> <s>Sed motus in arte cum genere efficientis conue­<lb/>nit magis. </s> <s>Et motus igitur in arte &longs;umit nomen ab efficiente. </s> <s>Nunc explicandum e&longs;t, quem­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg126"></arrow.to.target><lb/>admodum effectio cum genere efficientis potius quàm materiæ, &longs;eu formæ conueniat: quandò <lb/>terminetur forma, & ab ea tanquam <expan abbr="cõplemento">complemento</expan> contineatur & materia fundetur, in <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s> <s>per­<lb/>ducatur ad &longs;ummum, ab efficiente verò &longs;egregetur. </s> <s>& videndum quid verba &longs;onent Auerrois. <lb/></s> <s>Cau&longs;&longs;æ <expan abbr="cõplures">complures</expan> eius differentiæ &longs;olent afferri; <expan abbr="varii&longs;q.">varii&longs;que</expan> modis Auerrois verba capiuntur ab eius <lb/>patronis. </s> <s>etenim <expan abbr="quidã">quidam</expan> ait id ab Auerroë non fui&longs;&longs;e verè a&longs;&longs;eueratum motus ab arte factos e&longs;&longs;e <lb/>ex eodem genere cum efficientibus, quo enim pacto medicatio & ædificatio &longs;unt eiu&longs;dem gene­<lb/>ris cum medico & ædificatore? </s> <s>&longs;iquidem medicus & ædificator, &longs;eu medicina & ars ædificandi <lb/>&longs;int habitus: medicatio verò & ædificatio &longs;int pa&longs;siones (& hîc etiam liceat ea voce vti, quam <lb/>M. Varro non e&longs;t a&longs;pernatus) vbi pro forma fluente &longs;umantur: intellige nunc formam fluen­<lb/>tem eam quæ ab imperfecto ad perfectum promouetur, vt albedinem &longs;ecundi gradus quæ ad <lb/>quartum e&longs;t deducenda. </s> <s>proptereà &longs;ubiunxi&longs;&longs;e Auerroëm, aut &longs;altem ita videri. </s> <s>Verùm e&longs;to id. <lb/></s> <s>At oportebat etiam reddere cau&longs;&longs;am, cur ita videretur. </s> <s>Itaque alij Diui Thom&ecedil; explanationem | <arrow.to.target n="marg126"></arrow.to.target><lb/>admodum effectio cum genere efficientis potius quàm materiæ, &longs;eu formæ conueniat: quandò <lb/>terminetur forma, & ab ea tanquam <expan abbr="cõplemento">complemento</expan> contineatur & materia fundetur, in <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s> <s>per­<lb/>ducatur ad &longs;ummum, ab efficiente verò &longs;egregetur. </s> <s>& videndum quid verba &longs;onent Auerrois. <lb/></s> <s>Cau&longs;&longs;æ <expan abbr="cõplures">complures</expan> eius differentiæ &longs;olent afferri; <expan abbr="varii&longs;q.">varii&longs;que</expan> modis Auerrois verba capiuntur ab eius <lb/>patronis. </s> <s>etenim <expan abbr="quidã">quidam</expan> ait id ab Auerroë non fui&longs;&longs;e verè a&longs;&longs;eueratum motus ab arte factos e&longs;&longs;e <lb/>ex eodem genere cum efficientibus, quo enim pacto medicatio & ædificatio &longs;unt eiu&longs;dem gene­<lb/>ris cum medico & ædificatore? </s> <s>&longs;iquidem medicus & ædificator, &longs;eu medicina & ars ædificandi <lb/>&longs;int habitus: medicatio verò & ædificatio &longs;int pa&longs;siones (& hîc etiam liceat ea voce vti, quam <lb/>M. Varro non e&longs;t a&longs;pernatus) vbi pro forma fluente &longs;umantur: intellige nunc formam fluen­<lb/>tem eam quæ ab imperfecto ad perfectum promouetur, vt albedinem &longs;ecundi gradus quæ ad <lb/>quartum e&longs;t deducenda. </s> <s>proptereà &longs;ubiunxi&longs;&longs;e Auerroëm, aut &longs;altem ita videri. </s> <s>Verùm e&longs;to id. <lb/></s> <s>At oportebat etiam reddere cau&longs;&longs;am, cur ita videretur. </s> <s>Itaque alij Diui Thom&ecedil; explanationem |
| <pb pagenum="13"/> | <pb pagenum="13"/> |
| |
| <arrow.to.target n="marg128"></arrow.to.target><lb/>finis, in natura non item. </s> <s>Verum mon&longs;trat id licere tantummodo, non tamen docet, cur non <lb/>accipiatur à fine: quando etiam motus illius e&longs;&longs;entia fine completur. </s> <s>debuit enim &longs;ic efficere no­<lb/>menclator; vt cùm &longs;uccurreret finis, vnde nominatio &longs;umeretur in arte, imitando naturam, à fine <lb/>pariter motum nuncuparet. </s> <s>Po&longs;trema cau&longs;&longs;a, quia mouens in arte con&longs;picuum e&longs;t &longs;ingulare & <lb/>&longs;en&longs;ile: naturale autem &longs;ub&longs;tantia quæ in&longs;en&longs;ilis e&longs;t. </s> <s>illud e&longs;t notum; hoc ignotum: à notiore <lb/>verò nominatio &longs;umitur. </s> <s>At qui hæc profitetur, non videt etiam formam, à qua nuncupatur mo­<lb/>tus, e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;ub&longs;tantiã">&longs;ub&longs;tantiam</expan>; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s> <s>in&longs;en&longs;ilem e&longs;&longs;e & ignotam, vt ergo ab efficiente ignoto non erat acci­<lb/>pienda nuncupatio: &longs;ic neque à fine, quòd e&longs;&longs;et ignotus. </s> <s>Neque per&longs;picit is, qui hæc dicit, eo­<lb/>dem modo e&longs;&longs;e &longs;ingulare & &longs;en&longs;ile efficiens in natura &longs;icut in arte. </s> <s>Prætereà, &longs;i hæc cum Auer­<lb/>roë dicuntur; ni&longs;i turpem repugnantiam inter eius &longs;ententias, quod i&longs;ti nefas arbitrantur, incul­<lb/>care velint, ea legant quæ idem auctor &longs;crip&longs;it, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> vbi re&longs;tatur &longs;e cau&longs;&longs;am hanc in phy&longs;icis expli­<lb/> | <arrow.to.target n="marg128"></arrow.to.target><lb/>finis, in natura non item. </s> <s>Verum mon&longs;trat id licere tantummodo, non tamen docet, cur non <lb/>accipiatur à fine: quando etiam motus illius e&longs;&longs;entia fine completur. </s> <s>debuit enim &longs;ic efficere no­<lb/>menclator; vt cùm &longs;uccurreret finis, vnde nominatio &longs;umeretur in arte, imitando naturam, à fine <lb/>pariter motum nuncuparet. </s> <s>Po&longs;trema cau&longs;&longs;a, quia mouens in arte con&longs;picuum e&longs;t &longs;ingulare & <lb/>&longs;en&longs;ile: naturale autem &longs;ub&longs;tantia quæ in&longs;en&longs;ilis e&longs;t. </s> <s>illud e&longs;t notum; hoc ignotum: à notiore <lb/>verò nominatio &longs;umitur. </s> <s>At qui hæc profitetur, non videt etiam formam, à qua nuncupatur mo­<lb/>tus, e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;ub&longs;tantiã">&longs;ub&longs;tantiam</expan>; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s> <s>in&longs;en&longs;ilem e&longs;&longs;e & ignotam, vt ergo ab efficiente ignoto non erat acci­<lb/>pienda nuncupatio: &longs;ic neque à fine, quòd e&longs;&longs;et ignotus. </s> <s>Neque per&longs;picit is, qui hæc dicit, eo­<lb/>dem modo e&longs;&longs;e &longs;ingulare & &longs;en&longs;ile efficiens in natura &longs;icut in arte. </s> <s>Prætereà, &longs;i hæc cum Auer­<lb/>roë dicuntur; ni&longs;i turpem repugnantiam inter eius &longs;ententias, quod i&longs;ti nefas arbitrantur, incul­<lb/>care velint, ea legant quæ idem auctor &longs;crip&longs;it, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> vbi re&longs;tatur &longs;e cau&longs;&longs;am hanc in phy&longs;icis expli­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg129"></arrow.to.target><lb/>ca&longs;&longs;e, talem e&longs;&longs;e docet; qua&longs;i &longs;it eadem quam modo tractamus. </s> <s>“quòd permutatio e&longs;t ge­<lb/>nus rei, ad quam permutatur virtus: & hæc e&longs;t contrarium plu&longs;quam genus rei ad quam permu­<lb/>tatur. </s> <s>virtus <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> in eis e&longs;t manife&longs;ta magis, quàm in ea, à qua fit permutatio.” Modò videant i&longs;ti, <lb/> | <arrow.to.target n="marg129"></arrow.to.target><lb/>ca&longs;&longs;e, talem e&longs;&longs;e docet; qua&longs;i &longs;it eadem quam modo tractamus. </s> <s>“quòd permutatio e&longs;t ge­<lb/>nus rei, ad quam permutatur virtus: & hæc e&longs;t contrarium plu&longs;quam genus rei ad quam permu­<lb/>tatur. </s> <s>virtus <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> in eis e&longs;t manife&longs;ta magis, quàm in ea, à qua fit permutatio.” Modò videant i&longs;ti, <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg130"></arrow.to.target><lb/>num h&ecedil;c congruant cum iis, quæ narrantur è 2. Phy&longs;. tùm etiam cum cau&longs;sis ante allatis. </s> <s>Equi­<lb/>dem, vt fateor in his verbis, aut nullam contineri &longs;ententiam, aut eam maximè latêre; vt etiam cer­<lb/>tò credo nihil h&ecedil;c conuenire cum iis, quæ &longs;cribuntur 2. Phy&longs;. &longs;ic opinor vera &longs;en&longs;i&longs;&longs;e Auerroem <lb/>& tralatorum culpa loca hæc fui&longs;&longs;e con&longs;purcata; <expan abbr="faxit&qacute;">faxitque</expan>. </s> <s>Deus, ne alia permulta in tam graui &longs;cri­<lb/>ptore &longs;int hi&longs;ce con&longs;imilia, ne tantam iacturam philo&longs;ophi facerent. </s> <s>hæc certè talia &longs;unt, vt nullus <lb/>fortè &longs;en&longs;us ex eius verbis elici valeat. </s> <s>Cùm igitur ij, quos ego viderim, nihil afferant quo &longs;atis <lb/>commodè tueantur Auerroëm; nec eius &longs;ententiam fortè a&longs;&longs;equantur; audeo quoque dicere, <lb/>neque liceat vllam colligere; auguremur hîc nos; & &longs;imul cau&longs;&longs;am di&longs;criminis illius denomina­<lb/>tionum certiorem conemur afferre; & cum verbis Auerrois componere &longs;tudeamus. </s> <s>Mihi au­<lb/>tem videtur eiu&longs;modi varietatis cau&longs;&longs;am ex Philopono colligi po&longs;&longs;e quæ nititur duobus funda­<lb/>mentis; & primo quidem. </s> <s>Artificem non facere &longs;ibi &longs;imile, quemadmodum facit natura. <lb/></s> <s>Quamobrem finis & efficiens idem nomen non habent in arte, &longs;icut habent in natura. </s> <s>Deinde <lb/>verò. </s> <s>In arte efficiens apparêre, & e&longs;&longs;e con&longs;picuum; finem verò non extare. </s> <s>quod euenire puto <lb/>in medicina; cum &longs;it ex eo genere artium, qu&ecedil; coniectura vtuntur, in quarum pote&longs;tate finis non <lb/> | <arrow.to.target n="marg130"></arrow.to.target><lb/>num h&ecedil;c congruant cum iis, quæ narrantur è 2. Phy&longs;. tùm etiam cum cau&longs;sis ante allatis. </s> <s>Equi­<lb/>dem, vt fateor in his verbis, aut nullam contineri &longs;ententiam, aut eam maximè latêre; vt etiam cer­<lb/>tò credo nihil h&ecedil;c conuenire cum iis, quæ &longs;cribuntur 2. Phy&longs;. &longs;ic opinor vera &longs;en&longs;i&longs;&longs;e Auerroem <lb/>& tralatorum culpa loca hæc fui&longs;&longs;e con&longs;purcata; <expan abbr="faxit&qacute;">faxitque</expan>. </s> <s>Deus, ne alia permulta in tam graui &longs;cri­<lb/>ptore &longs;int hi&longs;ce con&longs;imilia, ne tantam iacturam philo&longs;ophi facerent. </s> <s>hæc certè talia &longs;unt, vt nullus <lb/>fortè &longs;en&longs;us ex eius verbis elici valeat. </s> <s>Cùm igitur ij, quos ego viderim, nihil afferant quo &longs;atis <lb/>commodè tueantur Auerroëm; nec eius &longs;ententiam fortè a&longs;&longs;equantur; audeo quoque dicere, <lb/>neque liceat vllam colligere; auguremur hîc nos; & &longs;imul cau&longs;&longs;am di&longs;criminis illius denomina­<lb/>tionum certiorem conemur afferre; & cum verbis Auerrois componere &longs;tudeamus. </s> <s>Mihi au­<lb/>tem videtur eiu&longs;modi varietatis cau&longs;&longs;am ex Philopono colligi po&longs;&longs;e quæ nititur duobus funda­<lb/>mentis; & primo quidem. </s> <s>Artificem non facere &longs;ibi &longs;imile, quemadmodum facit natura. <lb/></s> <s>Quamobrem finis & efficiens idem nomen non habent in arte, &longs;icut habent in natura. </s> <s>Deinde <lb/>verò. </s> <s>In arte efficiens apparêre, & e&longs;&longs;e con&longs;picuum; finem verò non extare. </s> <s>quod euenire puto <lb/>in medicina; cum &longs;it ex eo genere artium, qu&ecedil; coniectura vtuntur, in quarum pote&longs;tate finis non <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg131"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t po&longs;itus, & &longs;æpe fallit (loquor nunc de fine motionis, non autem de propo&longs;ito, quod e&longs;t in <lb/>mente artificis: etenim hic &longs;emper obiicitur; & initium e&longs;t vniuer&longs;arum actionum, nec fallit vn­<lb/>quam.) Ex his efficitur, vt nomen motionis in arte po&longs;sit &longs;umi diuer&longs;um à nomine finis, & <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <lb/>ab efficiente tanquam noto deduci. </s> <s>Fortè igitur h&ecedil;c, vt Gr&ecedil;corum fuit expre&longs;&longs;or Auerroës, &longs;i­<lb/>gnificare volebat, quæ nos locum lap&longs;us aliis iudicantes, audacius. </s> <s>nunc veritatis ergo immuta­<lb/>uimus. </s> <s>Nam quod dicitur, permutationem e&longs;&longs;e genus rei, ad quam virtus permutatur, genus <lb/>exponimus, quòd habeat cognationem, ac virtutem <foreign lang="greek">diw/amin</foreign> .i. </s> <s>pote&longs;tatem materiæ &longs;ignificari di­<lb/>cimus: cognationem verò dicimus e&longs;&longs;e permutationis cum forma, ad quam materia tendit. <lb/></s> <s>Cùm &longs;ubiicitur. </s> <s>Virtus e&longs;t contrarium magis quàm genus rei, ad quam virtus permutatur. </s> <s>Vir­<lb/>tutem hîc eodem nomine <foreign lang="greek">diw/amin</foreign> intelligo facultatem efficiendi, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quam &longs;tatuo magis contra­<lb/> | <arrow.to.target n="marg131"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t po&longs;itus, & &longs;æpe fallit (loquor nunc de fine motionis, non autem de propo&longs;ito, quod e&longs;t in <lb/>mente artificis: etenim hic &longs;emper obiicitur; & initium e&longs;t vniuer&longs;arum actionum, nec fallit vn­<lb/>quam.) Ex his efficitur, vt nomen motionis in arte po&longs;sit &longs;umi diuer&longs;um à nomine finis, & <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <lb/>ab efficiente tanquam noto deduci. </s> <s>Fortè igitur h&ecedil;c, vt Gr&ecedil;corum fuit expre&longs;&longs;or Auerroës, &longs;i­<lb/>gnificare volebat, quæ nos locum lap&longs;us aliis iudicantes, audacius. </s> <s>nunc veritatis ergo immuta­<lb/>uimus. </s> <s>Nam quod dicitur, permutationem e&longs;&longs;e genus rei, ad quam virtus permutatur, genus <lb/>exponimus, quòd habeat cognationem, ac virtutem <foreign lang="greek">du/namin</foreign> .i. pote&longs;tatem materiæ &longs;ignificari di­<lb/>cimus: cognationem verò dicimus e&longs;&longs;e permutationis cum forma, ad quam materia tendit. <lb/></s> <s>Cùm &longs;ubiicitur. </s> <s>Virtus e&longs;t contrarium magis quàm genus rei, ad quam virtus permutatur. </s> <s>Vir­<lb/>tutem hîc eodem nomine <foreign lang="greek">du/namin</foreign> intelligo facultatem efficiendi, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quam &longs;tatuo magis contra­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg132"></arrow.to.target><lb/>rium, hoc e&longs;t, diuer&longs;um, quam genus rei, ad quam virtus, qu&ecedil; e&longs;t materia, permutatur .i. </s> <s>quam for­<lb/>ma & finis; vbi noto di&longs;crimen inter finem & formam in arte, de quo dictum e&longs;t &longs;upra, & hanc <lb/>virtutem notiorem e&longs;&longs;e fateor, quàm eam, in quam fit permutatio, quæ e&longs;t finis. </s> <s>Sic paucis voci­<lb/>bus immutatis colligo &longs;en&longs;um è verbis Auerrois, quem item <expan abbr="cõtineri">contineri</expan> arbitror in 2. Phy&longs;. & quod <lb/>dicitur tanquam per di&longs;iunctionem prolatum, aut famo&longs;um, atque exponitur, quia &longs;ic videatur; | <arrow.to.target n="marg132"></arrow.to.target><lb/>rium, hoc e&longs;t, diuer&longs;um, quam genus rei, ad quam virtus, qu&ecedil; e&longs;t materia, permutatur .i. </s> <s>quam for­<lb/>ma & finis; vbi noto di&longs;crimen inter finem & formam in arte, de quo dictum e&longs;t &longs;upra, & hanc <lb/>virtutem notiorem e&longs;&longs;e fateor, quàm eam, in quam fit permutatio, quæ e&longs;t finis. </s> <s>Sic paucis voci­<lb/>bus immutatis colligo &longs;en&longs;um è verbis Auerrois, quem item <expan abbr="cõtineri">contineri</expan> arbitror in 2. Phy&longs;. & quod <lb/>dicitur tanquam per di&longs;iunctionem prolatum, aut famo&longs;um, atque exponitur, quia &longs;ic videatur; |
| <pb pagenum="14"/> | <pb pagenum="14"/> |
| <arrow.to.target n="marg133"></arrow.to.target><lb/>id ego credo &longs;ignificari, quod dictum e&longs;t, e&longs;&longs;e notius efficiens, quàm finem & <expan abbr="formã">formam</expan> in artificiis. <lb/></s> <s> | <arrow.to.target n="marg133"></arrow.to.target><lb/>id ego credo &longs;ignificari, quod dictum e&longs;t, e&longs;&longs;e notius efficiens, quàm finem & <expan abbr="formã">formam</expan> in artificiis. <lb/></s> <s> |
| |
| <s> | <s> |
| <arrow.to.target n="marg137"></arrow.to.target><lb/>Inter hæc autem illud placet e&longs;&longs;e primum. </s> <s>Omne ens e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantiam vel accidens, ita vt nulla <lb/>&longs;it res quæ inter &longs;ub&longs;tantiam & accidens intercedat & indicabimus quemadmodum hæc di&longs;tri­<lb/>butio per omnia pertineat quæ in rerum vniuer&longs;itate exi&longs;tunt, &longs;iue animum re&longs;piciant, &longs;eu cor­<lb/>pus. </s> <s>In primis autem in hac rudi & inchoata notitia quam modò per&longs;equimur. </s> <s>Ens quod per <lb/> | <arrow.to.target n="marg137"></arrow.to.target><lb/>Inter hæc autem illud placet e&longs;&longs;e primum. </s> <s>Omne ens e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantiam vel accidens, ita vt nulla <lb/>&longs;it res quæ inter &longs;ub&longs;tantiam & accidens intercedat & indicabimus quemadmodum hæc di&longs;tri­<lb/>butio per omnia pertineat quæ in rerum vniuer&longs;itate exi&longs;tunt, &longs;iue animum re&longs;piciant, &longs;eu cor­<lb/>pus. </s> <s>In primis autem in hac rudi & inchoata notitia quam modò per&longs;equimur. </s> <s>Ens quod per <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg138"></arrow.to.target><lb/>&longs;en&longs;um &longs;e&longs;e in&longs;inuat, iudicari putamus. </s> <s>itaque &longs;ub&longs;tantiam &longs;en&longs;ilem quæ ex materia <expan abbr="forma&qacute;">formaque</expan>. <lb/></s> <s>conflata e&longs;t & accidens quod illi inh&ecedil;ret & nouem pr&ecedil;dicamenta complectitur, ea partitione <lb/>comprehendi volumus, quidquid pr&ecedil;ter hæc exi&longs;tit, non vt notum nobis & vt principium &longs;ta­<lb/>tuetur; quippe quod longa commentatione opus &longs;it, ad inueniendum aliud &longs;ub&longs;tantiæ genus vl­<lb/>tra &longs;en&longs;ilem. </s> <s>Verùm quicquid in rerum natura extat, quicquid item in no&longs;tram cogitationem <lb/>cadit, ad hæc duo capita refertur. </s> <s>Neque enim nos induci po&longs;&longs;umus, vt aliter cogitemus, quàm <lb/>quòd quodcunque e&longs;t, &longs;it &longs;ubiectum, aut in &longs;ubiecto. </s> <s>Itaque quod concipitur, tamet&longs;i non e&longs;t <lb/>&longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ilis, aut accidens; nihilominus affert nobis notionem &longs;ub&longs;tantiæ vel accidentis. <lb/></s> <s>Et planè ratio cogit vt credamus omne quod e&longs;t generatim aut &longs;ubiectum e&longs;&longs;e, aut in &longs;ubiecto, <lb/>aut &longs;altem ho&longs;ce ip&longs;ius e&longs;&longs;e modos imitari. </s> <s>En tibi Deum; hunc philo&longs;ophia demon&longs;trat vnum <lb/>e&longs;&longs;e atque adeò &longs;implici&longs;simum, nihil in &longs;eip&longs;o habens quod ab ip&longs;o &longs;egregetur. </s> <s>Itaque nullius <lb/>&longs;ubiectum, in eo nihil. </s> <s>Et tamen harum rerum nobis familiarium exemplo ducta mens no&longs;tra <lb/>Deum concipit, & ita cogitat ac &longs;i quidpiam in illo in&longs;it, quamuis nullis &longs;ubiiciatur <expan abbr="accid&etilde;tibus">accidentibus</expan>, <lb/>à &longs;en&longs;uum con&longs;uetudine &longs;e reuocare non valens. </s> <s>Ergo ens etiam, quodcunque &longs;it, aut e&longs;t acci­<lb/>dens, aut &longs;ub&longs;tantia, aut per modum accidentis &longs;ub&longs;tantiæúe comprehenditur: & vt comprehen­<lb/> | <arrow.to.target n="marg138"></arrow.to.target><lb/>&longs;en&longs;um &longs;e&longs;e in&longs;inuat, iudicari putamus. </s> <s>itaque &longs;ub&longs;tantiam &longs;en&longs;ilem quæ ex materia <expan abbr="forma&qacute;">formaque</expan>. <lb/></s> <s>conflata e&longs;t & accidens quod illi inh&ecedil;ret & nouem pr&ecedil;dicamenta complectitur, ea partitione <lb/>comprehendi volumus, quidquid pr&ecedil;ter hæc exi&longs;tit, non vt notum nobis & vt principium &longs;ta­<lb/>tuetur; quippe quod longa commentatione opus &longs;it, ad inueniendum aliud &longs;ub&longs;tantiæ genus vl­<lb/>tra &longs;en&longs;ilem. </s> <s>Verùm quicquid in rerum natura extat, quicquid item in no&longs;tram cogitationem <lb/>cadit, ad hæc duo capita refertur. </s> <s>Neque enim nos induci po&longs;&longs;umus, vt aliter cogitemus, quàm <lb/>quòd quodcunque e&longs;t, &longs;it &longs;ubiectum, aut in &longs;ubiecto. </s> <s>Itaque quod concipitur, tamet&longs;i non e&longs;t <lb/>&longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ilis, aut accidens; nihilominus affert nobis notionem &longs;ub&longs;tantiæ vel accidentis. <lb/></s> <s>Et planè ratio cogit vt credamus omne quod e&longs;t generatim aut &longs;ubiectum e&longs;&longs;e, aut in &longs;ubiecto, <lb/>aut &longs;altem ho&longs;ce ip&longs;ius e&longs;&longs;e modos imitari. </s> <s>En tibi Deum; hunc philo&longs;ophia demon&longs;trat vnum <lb/>e&longs;&longs;e atque adeò &longs;implici&longs;simum, nihil in &longs;eip&longs;o habens quod ab ip&longs;o &longs;egregetur. </s> <s>Itaque nullius <lb/>&longs;ubiectum, in eo nihil. </s> <s>Et tamen harum rerum nobis familiarium exemplo ducta mens no&longs;tra <lb/>Deum concipit, & ita cogitat ac &longs;i quidpiam in illo in&longs;it, quamuis nullis &longs;ubiiciatur <expan abbr="accid&etilde;tibus">accidentibus</expan>, <lb/>à &longs;en&longs;uum con&longs;uetudine &longs;e reuocare non valens. </s> <s>Ergo ens etiam, quodcunque &longs;it, aut e&longs;t acci­<lb/>dens, aut &longs;ub&longs;tantia, aut per modum accidentis &longs;ub&longs;tantiæúe comprehenditur: & vt comprehen­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg139"></arrow.to.target><lb/>ditur, ita ei&longs;dem figuræ dictionibus exprimitur. </s> <s>Quare audis aliquando Deum <foreign lang="greek">u(pezou/sion</foreign>, & vl­<lb/>tra &longs;ub&longs;tantiam, & tamen explicas nomine quo &longs;ub&longs;tantiæ modus exprimitur; dicis nonnulla e&longs;­<lb/>&longs;e ad aliquid (vt vulgò fertur) &longs;ecundum famam, & &longs;ecundum dici: &longs;ic illas e&longs;&longs;e non re vera qua­<lb/>litates, &longs;ed ita modo qualitatis ip&longs;ius proprio notari. </s> <s>Neque ob&longs;tat id quod Scotus opponit, ali­<lb/>quid obiici menti no&longs;tr&ecedil; quod ignoremus &longs;ub&longs;tantia'ne &longs;it, an accidens, vt de natura luminis op­<lb/>poni &longs;olet. </s> <s><expan abbr="Nanq;">Nanque</expan> et&longs;i ignorauero vtrum &longs;it di&longs;tinctè; non tamen aliam habebo notionem quam <lb/>quòd &longs;ubiectum &longs;it, aut in &longs;ubiecto, nec vt quiddam ab hi&longs;ce notionibus alienum vllo tempore <lb/> | <arrow.to.target n="marg139"></arrow.to.target><lb/>ditur, ita ei&longs;dem figuræ dictionibus exprimitur. </s> <s>Quare audis aliquando Deum <foreign lang="greek">u(perou/sion</foreign>, & vl­<lb/>tra &longs;ub&longs;tantiam, & tamen explicas nomine quo &longs;ub&longs;tantiæ modus exprimitur; dicis nonnulla e&longs;­<lb/>&longs;e ad aliquid (vt vulgò fertur) &longs;ecundum famam, & &longs;ecundum dici: &longs;ic illas e&longs;&longs;e non re vera qua­<lb/>litates, &longs;ed ita modo qualitatis ip&longs;ius proprio notari. </s> <s>Neque ob&longs;tat id quod Scotus opponit, ali­<lb/>quid obiici menti no&longs;tr&ecedil; quod ignoremus &longs;ub&longs;tantia'ne &longs;it, an accidens, vt de natura luminis op­<lb/>poni &longs;olet. </s> <s><expan abbr="Nanq;">Nanque</expan> et&longs;i ignorauero vtrum &longs;it di&longs;tinctè; non tamen aliam habebo notionem quam <lb/>quòd &longs;ubiectum &longs;it, aut in &longs;ubiecto, nec vt quiddam ab hi&longs;ce notionibus alienum vllo tempore <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg140"></arrow.to.target><lb/>cogitabo. </s> <s>Opponet aliquis &longs;pecies rerum quæ &longs;unt in anima: neque enim &longs;unt &longs;ub&longs;tantiæ, cùm <lb/>&longs;int in aliquo; neque &longs;unt accidentia, aut formæ quæ in &longs;ubiecto in&longs;ideant quippe quòd ab hoc <lb/>inh&ecedil;rentium genere &longs;ubiectum nuncupari con&longs;uerit, vt ab albedine album: atqui non albus ani­<lb/> | <arrow.to.target n="marg140"></arrow.to.target><lb/>cogitabo. </s> <s>Opponet aliquis &longs;pecies rerum quæ &longs;unt in anima: neque enim &longs;unt &longs;ub&longs;tantiæ, cùm <lb/>&longs;int in aliquo; neque &longs;unt accidentia, aut formæ quæ in &longs;ubiecto in&longs;ideant quippe quòd ab hoc <lb/>inh&ecedil;rentium genere &longs;ubiectum nuncupari con&longs;uerit, vt ab albedine album: atqui non albus ani­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg141"></arrow.to.target><lb/>mus nominatur. </s> <s>Tùm &longs;ecundò Differentiæ non &longs;unt &longs;ub&longs;tanti&ecedil;: <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> eædem prædicantur vniuocè <lb/> | <arrow.to.target n="marg141"></arrow.to.target><lb/>mus nominatur. </s> <s>Tùm &longs;ecundò Differentiæ non &longs;unt &longs;ub&longs;tanti&ecedil;: <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> eædem prædicantur vniuocè <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg142"></arrow.to.target><lb/>de &longs;ub&longs;tantia: quare neque item &longs;unt accidentia. </s> <s>Tertiò omnia pr&ecedil;dicamenta cùm &longs;ub&longs;tantia, <lb/> | <arrow.to.target n="marg142"></arrow.to.target><lb/>de &longs;ub&longs;tantia: quare neque item &longs;unt accidentia. </s> <s>Tertiò omnia pr&ecedil;dicamenta cùm &longs;ub&longs;tantia, <lb/> |
| |
| <arrow.to.target n="marg144"></arrow.to.target><lb/>&longs;tinguitur, de nullo pr&ecedil;dicatur in quid: non igitur &longs;ub&longs;tantia vel accidens. </s> <s>At quod ad &longs;pecies | <arrow.to.target n="marg144"></arrow.to.target><lb/>&longs;tinguitur, de nullo pr&ecedil;dicatur in quid: non igitur &longs;ub&longs;tantia vel accidens. </s> <s>At quod ad &longs;pecies |
| <pb pagenum="15"/> | <pb pagenum="15"/> |
| <arrow.to.target n="marg145"></arrow.to.target><lb/>attinet; ille qui negat eas e&longs;&longs;e accidentia, &longs;peciei naturam ignorare videtur. </s> <s>Nam &longs;iue &longs;it &longs;en&longs;i­<lb/>lis, &longs;eu talis, qu&ecedil; mente concipienda &longs;it, e&longs;t actus quidam &longs;ub&longs;tantiæ cuiu&longs;piam à forma defluens, <lb/>& aduentitiè: inhærens, vt in aëre lumen à lucido corpore emi&longs;&longs;um. </s> <s>Sic in animo &longs;pecies, & &longs;i­<lb/>mulachra &longs;e habent. </s> <s>Itaque docet Ari&longs;toteles, has &longs;pecies in &longs;anguine & &longs;piritu in&longs;idere, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> & ita <lb/> | <arrow.to.target n="marg145"></arrow.to.target><lb/>attinet; ille qui negat eas e&longs;&longs;e accidentia, &longs;peciei naturam ignorare videtur. </s> <s>Nam &longs;iue &longs;it &longs;en&longs;i­<lb/>lis, &longs;eu talis, qu&ecedil; mente concipienda &longs;it, e&longs;t actus quidam &longs;ub&longs;tantiæ cuiu&longs;piam à forma defluens, <lb/>& aduentitiè: inhærens, vt in aëre lumen à lucido corpore emi&longs;&longs;um. </s> <s>Sic in animo &longs;pecies, & &longs;i­<lb/>mulachra &longs;e habent. </s> <s>Itaque docet Ari&longs;toteles, has &longs;pecies in &longs;anguine & &longs;piritu in&longs;idere, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> & ita <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg146"></arrow.to.target><lb/>menti offerre res à quibus emittuntur vt lumen &longs;olem nobis o&longs;tendit à quo effunditur. </s> <s>Idcirco <lb/>geminam rationem & vim &longs;pecies obtinent: alteram qna &longs;unt habitus, & ita qualitates, atque <lb/>alteram, qua &longs;unt &longs;imilitudines & re&longs;pectus, &longs;iue habitudines, qua referunt obiecta. </s> <s>Sunt igitur <lb/>&longs;pecies accidentia. </s> <s>Neque ita ab&longs;urdum e&longs;t à &longs;pecie facultates animi nominari, quin vi&longs;io co­<lb/>lorata dicatur, & animus fieri leo & equus; &longs;icut manus cum en&longs;e fit en&longs;is & cum calamo cala­<lb/>mus: ex quo etiam dicitur forma formarum &longs;ic vt manus organus organorum. </s> <s>Differentiæ <lb/> | <arrow.to.target n="marg146"></arrow.to.target><lb/>menti offerre res à quibus emittuntur vt lumen &longs;olem nobis o&longs;tendit à quo effunditur. </s> <s>Idcirco <lb/>geminam rationem & vim &longs;pecies obtinent: alteram qua &longs;unt habitus, & ita qualitates, atque <lb/>alteram, qua &longs;unt &longs;imilitudines & re&longs;pectus, &longs;iue habitudines, qua referunt obiecta. </s> <s>Sunt igitur <lb/>&longs;pecies accidentia. </s> <s>Neque ita ab&longs;urdum e&longs;t à &longs;pecie facultates animi nominari, quin vi&longs;io co­<lb/>lorata dicatur, & animus fieri leo & equus; &longs;icut manus cum en&longs;e fit en&longs;is & cum calamo cala­<lb/>mus: ex quo etiam dicitur forma formarum &longs;ic vt manus organus organorum. </s> <s>Differentiæ <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg147"></arrow.to.target><lb/>quoque ad alterum ex his membris nece&longs;&longs;ariò referuntur: ac &longs;i quo pacto media &longs;int habendæ <lb/>inter accidens & &longs;ub&longs;tantiam, &longs;ic &longs;tatuendum e&longs;t eas non per vtriu&longs;que extremi negationem, <lb/>&longs;ed participationem potius eiu&longs;modi e&longs;&longs;e. </s> <s>Nam cùm in prædicamentis in&longs;it ratio duplex; al­<lb/>tera quidem, qua rerum natura con&longs;tituitur; vnde earum formas proprias, & communes ordi­<lb/>ne quodam proponunt; altera verò qua formas illas voce declarant, & certa loquendi for­<lb/>mula &longs;ignificant. </s> <s>Si rem &longs;pectes differentia pror&longs;us e&longs;t &longs;ub&longs;tantia: &longs;i verò modum aduertas, quo <lb/> | <arrow.to.target n="marg147"></arrow.to.target><lb/>quoque ad alterum ex his membris nece&longs;&longs;ariò referuntur: ac &longs;i quo pacto media &longs;int habendæ <lb/>inter accidens & &longs;ub&longs;tantiam, &longs;ic &longs;tatuendum e&longs;t eas non per vtriu&longs;que extremi negationem, <lb/>&longs;ed participationem potius eiu&longs;modi e&longs;&longs;e. </s> <s>Nam cùm in prædicamentis in&longs;it ratio duplex; al­<lb/>tera quidem, qua rerum natura con&longs;tituitur; vnde earum formas proprias, & communes ordi­<lb/>ne quodam proponunt; altera verò qua formas illas voce declarant, & certa loquendi for­<lb/>mula &longs;ignificant. </s> <s>Si rem &longs;pectes differentia pror&longs;us e&longs;t &longs;ub&longs;tantia: &longs;i verò modum aduertas, quo <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg148"></arrow.to.target><lb/>voce exprimitur, imitatur qualitatem. </s> <s>Non e&longs;t enim in &longs;ubiecto differentia, &longs;ed dicitur <lb/>de &longs;ubiecto; &longs;ub&longs;tat etiam: quandò aliqua ip&longs;am con&longs;equuntur & peream pertinent ad &longs;ub­<lb/>&longs;tantiam compo&longs;itam: quamobrem e&longs;t &longs;ubiectum, quòd primò excipit & pars eius quod de­<lb/>nominatur. </s> <s>Etenim notio &longs;ub&longs;tantiæ vtrunque &longs;ubiecti genus amplectitur. </s> <s>&longs;iquidem ani­<lb/>mus &longs;it &longs;ubiectum, & corpus itidem in quo e&longs;t animus. </s> <s>Id verò, quòd accidens à Porphy­<lb/>rio de&longs;criptum ab illo accidente &longs;eparetur, quod in entis diui&longs;ione accipimus non prohi­<lb/>bet, quominus afferat aliquam notionem ex his quæ in &longs;ub&longs;tantia, vel accidente continentur. <lb/></s> <s> | <arrow.to.target n="marg148"></arrow.to.target><lb/>voce exprimitur, imitatur qualitatem. </s> <s>Non e&longs;t enim in &longs;ubiecto differentia, &longs;ed dicitur <lb/>de &longs;ubiecto; &longs;ub&longs;tat etiam: quandò aliqua ip&longs;am con&longs;equuntur & peream pertinent ad &longs;ub­<lb/>&longs;tantiam compo&longs;itam: quamobrem e&longs;t &longs;ubiectum, quòd primò excipit & pars eius quod de­<lb/>nominatur. </s> <s>Etenim notio &longs;ub&longs;tantiæ vtrunque &longs;ubiecti genus amplectitur. </s> <s>&longs;iquidem ani­<lb/>mus &longs;it &longs;ubiectum, & corpus itidem in quo e&longs;t animus. </s> <s>Id verò, quòd accidens à Porphy­<lb/>rio de&longs;criptum ab illo accidente &longs;eparetur, quod in entis diui&longs;ione accipimus non prohi­<lb/>bet, quominus afferat aliquam notionem ex his quæ in &longs;ub&longs;tantia, vel accidente continentur. <lb/></s> <s> |
| <arrow.to.target n="marg149"></arrow.to.target><lb/>Nanque accidens, vt e&longs;t aliquid &longs;ub&longs;tanti&ecedil;, & vt &longs;ub&longs;tantia &longs;ic affecta; &longs;ic etiam imaginem &longs;ub­<lb/>&longs;tantiæ retinet, & eius aliqua ve&longs;tigia qua&longs;i fingit, & imitatur. </s> <s>Ex his a&longs;&longs;equutum e&longs;t, vt prædi­<lb/>cetur in quid, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> & &longs;it ratio &longs;u&longs;cipiendi nonnullas proprietates. </s> <s>Itaque quantum e&longs;t e&longs;&longs;entia li­<lb/> | <arrow.to.target n="marg149"></arrow.to.target><lb/>Nanque accidens, vt e&longs;t aliquid &longs;ub&longs;tanti&ecedil;, & vt &longs;ub&longs;tantia &longs;ic affecta; &longs;ic etiam imaginem &longs;ub­<lb/>&longs;tantiæ retinet, & eius aliqua ve&longs;tigia qua&longs;i fingit, & imitatur. </s> <s>Ex his a&longs;&longs;equutum e&longs;t, vt prædi­<lb/>cetur in quid, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> & &longs;it ratio &longs;u&longs;cipiendi nonnullas proprietates. </s> <s>Itaque quantum e&longs;t e&longs;&longs;entia li­<lb/> |
| |
| <arrow.to.target n="marg161"></arrow.to.target><lb/>non e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantias, eorum ergo rationes diluere placet, ne fortè nos po&longs;tea perturbet. </s> <s>In primis <lb/>illi accipiunt. </s> <s>In quibu&longs;cunque finis aliquis e&longs;t, huius gratia agitur quod prius e&longs;t, <expan abbr="quod&qacute;">quodque</expan>. </s> <s>con­<lb/>&longs;equitur. </s> <s>Sed animata corpora fiunt è &longs;implicibus & pror&longs;us inanimis. </s> <s>Ergo &longs;implicia & inani­<lb/>ma animatorum gratia &longs;unt. </s> <s>Itaque illorum forma; &longs;iquidem finis & forma idem &longs;int poti&longs;si­<lb/>mè in habentibus animam. </s> <s>Signo etiam e&longs;&longs;e pote&longs;t: nanque vbi &longs;eparentur à toto animato, non <lb/>amplius eandem &longs;eruant rationem, &longs;ed ambiguè talia &longs;unt, nec digitus amputatus amplius digi­<lb/>tus appellatur. </s> <s>Deinde mixta inanima carent fine: non ergo &longs;unt &longs;ub&longs;tantiæ. </s> <s>Probatur verò <lb/> | <arrow.to.target n="marg161"></arrow.to.target><lb/>non e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantias, eorum ergo rationes diluere placet, ne fortè nos po&longs;tea perturbet. </s> <s>In primis <lb/>illi accipiunt. </s> <s>In quibu&longs;cunque finis aliquis e&longs;t, huius gratia agitur quod prius e&longs;t, <expan abbr="quod&qacute;">quodque</expan>. </s> <s>con­<lb/>&longs;equitur. </s> <s>Sed animata corpora fiunt è &longs;implicibus & pror&longs;us inanimis. </s> <s>Ergo &longs;implicia & inani­<lb/>ma animatorum gratia &longs;unt. </s> <s>Itaque illorum forma; &longs;iquidem finis & forma idem &longs;int poti&longs;si­<lb/>mè in habentibus animam. </s> <s>Signo etiam e&longs;&longs;e pote&longs;t: nanque vbi &longs;eparentur à toto animato, non <lb/>amplius eandem &longs;eruant rationem, &longs;ed ambiguè talia &longs;unt, nec digitus amputatus amplius digi­<lb/>tus appellatur. </s> <s>Deinde mixta inanima carent fine: non ergo &longs;unt &longs;ub&longs;tantiæ. </s> <s>Probatur verò <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg162"></arrow.to.target><lb/>antecedens. </s> <s>quòd de illis di&longs;&longs;erens Ari&longs;toteles efficiens expo&longs;uit & materiam: de illorum fine <lb/>meminit nu&longs;quam. </s> <s>quod verò con&longs;equitur, ita colligitur. </s> <s>Nam quicquid e&longs;t vel e&longs;t &longs;ub&longs;tantia <lb/>vel accidens. </s> <s>At accidentia fiunt ex con&longs;equente; neque finem omnino habent: ergo quicquid <lb/> | <arrow.to.target n="marg162"></arrow.to.target><lb/>antecedens. </s> <s>quòd de illis di&longs;&longs;erens Ari&longs;toteles efficiens expo&longs;uit & materiam: de illorum fine <lb/>meminit nu&longs;quam. </s> <s>quod verò con&longs;equitur, ita colligitur. </s> <s>Nam quicquid e&longs;t vel e&longs;t &longs;ub&longs;tantia <lb/>vel accidens. </s> <s>At accidentia fiunt ex con&longs;equente; neque finem omnino habent: ergo quicquid <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg163"></arrow.to.target><lb/>habet finem e&longs;t nece&longs;&longs;ariò &longs;ub&longs;tantia. </s> <s>Po&longs;tremò lapides & metalla putre&longs;cunt &longs;olùm & ita cor­<lb/>rumpuntur; atque aliter ac animalia, ip&longs;a enim prius corrumpuntur, po&longs;tea putre&longs;cunt. </s> <s>quòd &longs;i <lb/>non corrumpuntur; nec generantur igitur. </s> <s>&longs;i non generantur: ergo neque &longs;ub&longs;tantiæ &longs;unt, &longs;iqui­<lb/> | <arrow.to.target n="marg163"></arrow.to.target><lb/>habet finem e&longs;t nece&longs;&longs;ariò &longs;ub&longs;tantia. </s> <s>Po&longs;tremò lapides & metalla putre&longs;cunt &longs;olùm & ita cor­<lb/>rumpuntur; atque aliter ac animalia, ip&longs;a enim prius corrumpuntur, po&longs;tea putre&longs;cunt. </s> <s>quòd &longs;i <lb/>non corrumpuntur; nec generantur igitur. </s> <s>&longs;i non generantur: ergo neque &longs;ub&longs;tantiæ &longs;unt, &longs;iqui­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg164"></arrow.to.target><lb/>dem generatio &longs;it propra &longs;ub&longs;tantiarum. </s> <s>Sed enim mihi videtur Ari&longs;toteles etiam cum &longs;ub&longs;tan­<lb/>tijs partes &longs;ub&longs;tantiæ numerare, & tradere notas, quibus eas digno&longs;camus e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantias, quo­<lb/>modocunque &longs;int &longs;ub&longs;tantiæ partes. </s> <s>quando no&longs;ti partes &longs;ub&longs;tantiæ dupliciter e&longs;&longs;e, vel quæ cor­<lb/>poris totius molem compleant, quas integrantes cum c&ecedil;teris vocare liceat, vel eas quibus e&longs;&longs;en­<lb/>tia continetur. </s> <s>Nam &longs;i integrantes accipias, ob&longs;eruabis eas collocari in natura con&longs;tantibus, quæ <lb/>&longs;ub&longs;tantiæ &longs;unt, at differunt ab accidentibus quæ &longs;unt ex natura. </s> <s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> hæc verò ex materia & forma <lb/> | <arrow.to.target n="marg164"></arrow.to.target><lb/>dem generatio &longs;it propria &longs;ub&longs;tantiarum. </s> <s>Sed enim mihi videtur Ari&longs;toteles etiam cum &longs;ub&longs;tan­<lb/>tijs partes &longs;ub&longs;tantiæ numerare, & tradere notas, quibus eas digno&longs;camus e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantias, quo­<lb/>modocunque &longs;int &longs;ub&longs;tantiæ partes. </s> <s>quando no&longs;ti partes &longs;ub&longs;tantiæ dupliciter e&longs;&longs;e, vel quæ cor­<lb/>poris totius molem compleant, quas integrantes cum c&ecedil;teris vocare liceat, vel eas quibus e&longs;&longs;en­<lb/>tia continetur. </s> <s>Nam &longs;i integrantes accipias, ob&longs;eruabis eas collocari in natura con&longs;tantibus, quæ <lb/>&longs;ub&longs;tantiæ &longs;unt, at differunt ab accidentibus quæ &longs;unt ex natura. </s> <s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> hæc verò ex materia & forma <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg165"></arrow.to.target><lb/>componuntur quæ per &longs;e &longs;unt; & idcirco illa etiam quæ con&longs;tantur ex his, &longs;ub&longs;tanti&ecedil; &longs;unt, per&longs;pi­<lb/>cuè verò numerantur in &longs;ub&longs;tantiis <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> c&ecedil;li <expan abbr="elementorũ">elementorum</expan> <expan abbr="animantium&qacute;">animantiumque</expan>. </s> <s>partes ab Ari&longs;totele. </s> <s><emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> &longs;i rur­<lb/> | <arrow.to.target n="marg165"></arrow.to.target><lb/>componuntur quæ per &longs;e &longs;unt; & idcirco illa etiam quæ con&longs;tantur ex his, &longs;ub&longs;tanti&ecedil; &longs;unt, per&longs;pi­<lb/>cuè verò numerantur in &longs;ub&longs;tantiis <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> c&ecedil;li <expan abbr="elementorũ">elementorum</expan> <expan abbr="animantium&qacute;">animantiumque</expan>. </s> <s>partes ab Ari&longs;totele. </s> <s><emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> &longs;i rur­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg166"></arrow.to.target><lb/> | <arrow.to.target n="marg166"></arrow.to.target><lb/> |
| <arrow.to.target n="marg167"></arrow.to.target><lb/>&longs;us in&longs;picias e&longs;&longs;enti&ecedil; partes. </s> <s>hæ quoque tanquam membra &longs;ub&longs;tantiæ recen&longs;entur: cùm &longs;ub&longs;tan­<lb/>tia triplex &longs;it, compo&longs;itum, forma, & materia, quæ &longs;unt partes compo&longs;iti. </s> <s>Idem quoque Ari&longs;to­<lb/>teles illa monet e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantias, <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> qu&ecedil; non &longs;unt in &longs;ubiecto; &longs;ed elementorum, metallorum, viuen­<lb/> | <arrow.to.target n="marg167"></arrow.to.target><lb/>&longs;us in&longs;picias e&longs;&longs;enti&ecedil; partes. </s> <s>hæ quoque tanquam membra &longs;ub&longs;tantiæ recen&longs;entur: cùm &longs;ub&longs;tan­<lb/>tia triplex &longs;it, compo&longs;itum, forma, & materia, quæ &longs;unt partes compo&longs;iti. </s> <s>Idem quoque Ari&longs;to­<lb/>teles illa monet e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantias, <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> qu&ecedil; non &longs;unt in &longs;ubiecto; &longs;ed elementorum, metallorum, viuen­<lb/> |
| |
| <arrow.to.target n="marg171"></arrow.to.target><lb/>carere fine. </s> <s>Tùm etiam ponitur accidens carere fine. </s> <s>Et &longs;anè accidens fine careat, non nece&longs;&longs;e <lb/>e&longs;t; vt os pellucidum e&longs;t, ne offendamus. </s> <s><expan abbr="Fal&longs;um&qacute;">Fal&longs;umque</expan>. </s> <s>e&longs;t mixta carere fine. </s> <s>Nam &longs;i partes ani­<lb/> | <arrow.to.target n="marg171"></arrow.to.target><lb/>carere fine. </s> <s>Tùm etiam ponitur accidens carere fine. </s> <s>Et &longs;anè accidens fine careat, non nece&longs;&longs;e <lb/>e&longs;t; vt os pellucidum e&longs;t, ne offendamus. </s> <s><expan abbr="Fal&longs;um&qacute;">Fal&longs;umque</expan>. </s> <s>e&longs;t mixta carere fine. </s> <s>Nam &longs;i partes ani­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg172"></arrow.to.target><lb/>malium futur&ecedil; &longs;int; iam animus pr&ecedil;&longs;to e&longs;t. </s> <s>&longs;i minus; at tum per propriam formam exi&longs;tunt. <lb/></s> <s>Neque fines i&longs;ti ab Ari&longs;totele pr&ecedil;termi&longs;si &longs;unt, vt primo de part. anim. </s> <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Id planè verum e&longs;t eo­<lb/> | <arrow.to.target n="marg172"></arrow.to.target><lb/>malium futur&ecedil; &longs;int; iam animus pr&ecedil;&longs;to e&longs;t. </s> <s>&longs;i minus; at tum per propriam formam exi&longs;tunt. <lb/></s> <s>Neque fines i&longs;ti ab Ari&longs;totele pr&ecedil;termi&longs;si &longs;unt, vt primo de part. anim. </s> <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Id planè verum e&longs;t eo­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg173"></arrow.to.target><lb/>rum formas latere magis quo ad elementa propius accedunt. </s> <s>Quanquam, &longs;i formam &longs;yllo­<lb/>gi&longs;mi &longs;pectemus, impotens e&longs;t, quippe quæ &longs;ic complicetur. </s> <s>Omne accidens caret fine. </s> <s>Mixta <lb/> | <arrow.to.target n="marg173"></arrow.to.target><lb/>rum formas latere magis quo ad elementa propius accedunt. </s> <s>Quanquam, &longs;i formam &longs;yllo­<lb/>gi&longs;mi &longs;pectemus, impotens e&longs;t, quippe quæ &longs;ic complicetur. </s> <s>Omne accidens caret fine. </s> <s>Mixta <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg174"></arrow.to.target><lb/>inanima carent fine. </s> <s>Sunt igitur accidentia. </s> <s>Ex eo quod form&ecedil; latent, extat temperies, per <expan abbr="quã">quam</expan> <lb/>formæ de&longs;cribantur; fit, vt putredinis illorum ratio duntaxat habeatur, nulla interitus. </s> <s>euidens <lb/>enim temperies e&longs;t, forma autem &longs;ubob&longs;cura. </s> <s>Nil ergo medium habent accidens & &longs;ub&longs;tantia: <lb/>ordinem plan<emph type="italics"/>è<emph.end type="italics"/> habent; &longs;ed medio vacant. </s> <s>Nanque &longs;ub&longs;tantia prior e&longs;t accidente omnibus mo­<lb/>dis, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> &longs;i &longs;impliciter accipiatur. </s> <s>quando neque re neque ratione &longs;eparatur accidens à &longs;ub&longs;tantia, &longs;i <lb/> | <arrow.to.target n="marg174"></arrow.to.target><lb/>inanima carent fine. </s> <s>Sunt igitur accidentia. </s> <s>Ex eo quod form&ecedil; latent, extat temperies, per <expan abbr="quã">quam</expan> <lb/>formæ de&longs;cribantur; fit, vt putredinis illorum ratio duntaxat habeatur, nulla interitus. </s> <s>euidens <lb/>enim temperies e&longs;t, forma autem &longs;ubob&longs;cura. </s> <s>Nil ergo medium habent accidens & &longs;ub&longs;tantia: <lb/>ordinem <emph type="italics"/>planè<emph.end type="italics"/> habent; &longs;ed medio vacant. </s> <s>Nanque &longs;ub&longs;tantia prior e&longs;t accidente omnibus mo­<lb/>dis, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> &longs;i &longs;impliciter accipiatur. </s> <s>quando neque re neque ratione &longs;eparatur accidens à &longs;ub&longs;tantia, &longs;i <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg175"></arrow.to.target><lb/>&longs;en&longs;um con&longs;ulimus, quem no&longs;træ methodi normam e&longs;&longs;e volumus. </s> <s>&longs;emper igitur rationem &longs;ub­<lb/>&longs;tantiæ flagitat, <expan abbr="plurimum&qacute;">plurimumque</expan>. </s> <s>tempore con&longs;equitur, quòd accidens illi &longs;uperueniat, quod iam e&longs;t <lb/>in actu. </s> <s>Sed &longs;i proprium &longs;it <expan abbr="perpetuo&qacute;">perpetuoque</expan>. </s> <s>inhærens, &longs;ub&longs;tantiæ notio dicitur antecedere, quando­<lb/>quidem &longs;ine illo &longs;ub&longs;tantia concipi pote&longs;t. </s> <s>ni&longs;i tempus fortè non vt vulgò conuenit; &longs;ed vt non­<lb/>nunquam apud veteres metaphoricè pro nobilitate <expan abbr="præ&longs;tantia&qacute;">præ&longs;tantiaque</expan>. </s> <s>&longs;umatur. </s> <s>idem enim valet ma­<lb/> | <arrow.to.target n="marg175"></arrow.to.target><lb/>&longs;en&longs;um con&longs;ulimus, quem no&longs;træ methodi normam e&longs;&longs;e volumus. </s> <s>&longs;emper igitur rationem &longs;ub­<lb/>&longs;tantiæ flagitat, <expan abbr="plurimum&qacute;">plurimumque</expan>. </s> <s>tempore con&longs;equitur, quòd accidens illi &longs;uperueniat, quod iam e&longs;t <lb/>in actu. </s> <s>Sed &longs;i proprium &longs;it <expan abbr="perpetuo&qacute;">perpetuoque</expan>. </s> <s>inhærens, &longs;ub&longs;tantiæ notio dicitur antecedere, quando­<lb/>quidem &longs;ine illo &longs;ub&longs;tantia concipi pote&longs;t. </s> <s>ni&longs;i tempus fortè non vt vulgò conuenit; &longs;ed vt non­<lb/>nunquam apud veteres metaphoricè pro nobilitate <expan abbr="præ&longs;tantia&qacute;">præ&longs;tantiaque</expan>. </s> <s>&longs;umatur. </s> <s>idem enim valet ma­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg176"></arrow.to.target><lb/>ximè honorandum, & vetu&longs;ti&longs;simum <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/>. </s> <s>Propterea quoque Galenus <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> ob venerationem &longs;olitus <lb/> | <arrow.to.target n="marg176"></arrow.to.target><lb/>ximè honorandum, & vetu&longs;ti&longs;simum <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/>. </s> <s>Propterea quoque Galenus <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> ob venerationem &longs;olitus <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg177"></arrow.to.target><lb/> | <arrow.to.target n="marg177"></arrow.to.target><lb/> |
| <arrow.to.target n="marg178"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t vocare Hippocratem <foreign lang="greek">palaio\n</foreign>, ide&longs;t veterem. </s> <s>Neque præcurrentes affectiones ob&longs;tant, quæ <lb/>rei generandæ anteire videantur: nanque illa &longs;ub&longs;tantia nituntur, quæ interit, dum altera gene­<lb/>ratur. </s> <s>Itaque &longs;ub&longs;tantia accidenti &longs;impliciter antecedit, vt phy&longs;icè &longs;umi queat, &longs;ub&longs;tantiam ex <lb/>non &longs;ub&longs;tantia fieri non po&longs;&longs;e; <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> quòd &longs;ub&longs;tanti&ecedil; nihil antecedat. </s> <s>Quare & hoc in principijs re­<lb/> | <arrow.to.target n="marg178"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t vocare Hippocratem <foreign lang="greek">palaio\n</foreign>, ide&longs;t veterem. </s> <s>Neque præcurrentes affectiones ob&longs;tant, quæ <lb/>rei generandæ anteire videantur: nanque illa &longs;ub&longs;tantia nituntur, quæ interit, dum altera gene­<lb/>ratur. </s> <s>Itaque &longs;ub&longs;tantia accidenti &longs;impliciter antecedit, vt phy&longs;icè &longs;umi queat, &longs;ub&longs;tantiam ex <lb/>non &longs;ub&longs;tantia fieri non po&longs;&longs;e; <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> quòd &longs;ub&longs;tanti&ecedil; nihil antecedat. </s> <s>Quare & hoc in principijs re­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg179"></arrow.to.target><lb/>ponetur, cùm ab Ari&longs;totele &longs;ine ratione &longs;umatur, qua&longs;i cum proximo effato idem valeat. </s> <s>Cum <lb/>&longs;ub&longs;tantia prior &longs;it omnibus modis accidente, patet etiam, accidens à &longs;ub&longs;tantia &longs;eparari <expan abbr="nõ">non</expan> po&longs;­<lb/>&longs;e, neque reip&longs;a, neque cogitatione. </s> <s>atque adeo, vt nonmodo quod &longs;it, quod e&longs;t actu e&longs;&longs;e, &longs;iue <lb/>exi&longs;tere, & quod Gr&ecedil;corum vulgus <foreign lang="greek">u)pa/zxein</foreign> appellat, verumetiam quòd &longs;it, ide&longs;t e&longs;&longs;entiam <lb/>obtineat, quæ per definitionem explicatur, acceptum &longs;ub&longs;tanti&ecedil; referat. </s> <s>E&longs;t enim acci­<lb/>dens in &longs;ubiecto, ide&longs;t ita in alio, vt e&longs;&longs;e nequeat &longs;ine illo in quo e&longs;t, non tamen vt pars, & e&longs;t <lb/>aliud quid exi&longs;tens, non &longs;cilicet per &longs;e, &longs;ed per aliud, non quantitas, &longs;ed &longs;ub&longs;tantia quanta, & in <lb/>&longs;ub&longs;tantiam denique re&longs;oluitur. </s> <s>Nec cogitari pote&longs;t accidens &longs;ine &longs;ub&longs;tantia; &longs;iquidem e&longs;&longs;e in <lb/>&longs;ubiecto &longs;it eius natura à qua accidentis ratio diuelli nequit <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/>. </s> <s>Inconueniens enim e&longs;t (inquit Ari­<lb/> | <arrow.to.target n="marg179"></arrow.to.target><lb/>ponetur, cùm ab Ari&longs;totele &longs;ine ratione &longs;umatur, qua&longs;i cum proximo effato idem valeat. </s> <s>Cum <lb/>&longs;ub&longs;tantia prior &longs;it omnibus modis accidente, patet etiam, accidens à &longs;ub&longs;tantia &longs;eparari <expan abbr="nõ">non</expan> po&longs;­<lb/>&longs;e, neque reip&longs;a, neque cogitatione. </s> <s>atque adeo, vt nonmodo quod &longs;it, quod e&longs;t actu e&longs;&longs;e, &longs;iue <lb/>exi&longs;tere, & quod Gr&ecedil;corum vulgus <foreign lang="greek">u)pa/rxein</foreign> appellat, verumetiam quòd &longs;it, ide&longs;t e&longs;&longs;entiam <lb/>obtineat, quæ per definitionem explicatur, acceptum &longs;ub&longs;tanti&ecedil; referat. </s> <s>E&longs;t enim acci­<lb/>dens in &longs;ubiecto, ide&longs;t ita in alio, vt e&longs;&longs;e nequeat &longs;ine illo in quo e&longs;t, non tamen vt pars, & e&longs;t <lb/>aliud quid exi&longs;tens, non &longs;cilicet per &longs;e, &longs;ed per aliud, non quantitas, &longs;ed &longs;ub&longs;tantia quanta, & in <lb/>&longs;ub&longs;tantiam denique re&longs;oluitur. </s> <s>Nec cogitari pote&longs;t accidens &longs;ine &longs;ub&longs;tantia; &longs;iquidem e&longs;&longs;e in <lb/>&longs;ubiecto &longs;it eius natura à qua accidentis ratio diuelli nequit <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/>. </s> <s>Inconueniens enim e&longs;t (inquit Ari­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg180"></arrow.to.target><lb/> | <arrow.to.target n="marg180"></arrow.to.target><lb/> |
| <arrow.to.target n="marg181"></arrow.to.target><lb/>&longs;toteles) ip&longs;um &longs;eparare, &longs;i oportet <expan abbr="incõueniens">inconueniens</expan> dicere id, quod fieri nequit. </s> <s>nullum enim <expan abbr="aliorũ">aliorum</expan> <lb/>&longs;eparari pote&longs;t pr&ecedil;ter <expan abbr="&longs;ub&longs;tantiã">&longs;ub&longs;tantiam</expan>: <expan abbr="nanq;">nanque</expan> omnia de &longs;ubiecto dicuntur ip&longs;a &longs;ub&longs;tantia. </s> <s>Nec id menti <lb/>&longs;uccedere pote&longs;t; cùm &longs;it inconueniens illa mens quæ quærit ea quæ fieri nequeunt, & id aggre­<lb/>ditur quod effici non pote&longs;t. </s> <s>Valet ad id quoque firmandum, quòd multò magis &longs;unt formæ na­<lb/>turales quàm accidentia, neque tamen formæ naturales à materia <expan abbr="motu&qacute;">motuque</expan>. </s> <s>&longs;eparantur, multo mi­<lb/>nus igitur accidentia præ&longs;ertim quæ &longs;en&longs;ilia &longs;unt: neque mens (vt mea fert &longs;ententia) rerum na­<lb/>turas immutare pote&longs;t. </s> <s>Sed accipiat hic Ari&longs;toteles &longs;egregationem, quam natura præ&longs;tat de ea <lb/>quæ mentis opera cogitando fit, nihil agat. </s> <s>Atqui neque accidens citra &longs;ub&longs;tantiam cogitare licet. <lb/></s> <s>Te&longs;tem apello Themi&longs;tium qui monet, ne cogitatione quidem accidens à &longs;ub&longs;tantia &longs;eparari <lb/>po&longs;&longs;e, re autem multo minus. </s> <s>Sub&longs;tantia planè à ceterorum generum vniuer&longs;itate pote&longs;t &longs;epa­<lb/>rari non &longs;anè quod accidentibus omnino &longs;en&longs;ilis &longs;ub&longs;tantia nudetur: &longs;ed, quia &longs;ub&longs;tantia vna <expan abbr="ea-dem&qacute;">ea­<lb/>demque</expan>. </s> <s>ad numerum permanens, modo hoc modo illud accipiat. </s> <s>Deinde quæ mens &longs;euocare po­<lb/>te&longs;t rem à &longs;ua quidditate? </s> <s>&longs;imile enim foret ac &longs;i hominem aliud e&longs;&longs;e cogitarem, quàm animal <lb/>ratione vtens. </s> <s>Cùm ergo &longs;ub&longs;tantia compleat quidditatem accidentis planum quod accidens à <lb/>&longs;ub&longs;tantia non pote&longs;t ab&longs;olui, &longs;ub&longs;tantiam verò &longs;impliciter accipio non ignarus ab hac vel illa | <arrow.to.target n="marg181"></arrow.to.target><lb/>&longs;toteles) ip&longs;um &longs;eparare, &longs;i oportet <expan abbr="incõueniens">inconueniens</expan> dicere id, quod fieri nequit. </s> <s>nullum enim <expan abbr="aliorũ">aliorum</expan> <lb/>&longs;eparari pote&longs;t pr&ecedil;ter <expan abbr="&longs;ub&longs;tantiã">&longs;ub&longs;tantiam</expan>: <expan abbr="nanq;">nanque</expan> omnia de &longs;ubiecto dicuntur ip&longs;a &longs;ub&longs;tantia. </s> <s>Nec id menti <lb/>&longs;uccedere pote&longs;t; cùm &longs;it inconueniens illa mens quæ quærit ea quæ fieri nequeunt, & id aggre­<lb/>ditur quod effici non pote&longs;t. </s> <s>Valet ad id quoque firmandum, quòd multò magis &longs;unt formæ na­<lb/>turales quàm accidentia, neque tamen formæ naturales à materia <expan abbr="motu&qacute;">motuque</expan>. </s> <s>&longs;eparantur, multo mi­<lb/>nus igitur accidentia præ&longs;ertim quæ &longs;en&longs;ilia &longs;unt: neque mens (vt mea fert &longs;ententia) rerum na­<lb/>turas immutare pote&longs;t. </s> <s>Sed accipiat hic Ari&longs;toteles &longs;egregationem, quam natura præ&longs;tat de ea <lb/>quæ mentis opera cogitando fit, nihil agat. </s> <s>Atqui neque accidens citra &longs;ub&longs;tantiam cogitare licet. <lb/></s> <s>Te&longs;tem apello Themi&longs;tium qui monet, ne cogitatione quidem accidens à &longs;ub&longs;tantia &longs;eparari <lb/>po&longs;&longs;e, re autem multo minus. </s> <s>Sub&longs;tantia planè à ceterorum generum vniuer&longs;itate pote&longs;t &longs;epa­<lb/>rari non &longs;anè quod accidentibus omnino &longs;en&longs;ilis &longs;ub&longs;tantia nudetur: &longs;ed, quia &longs;ub&longs;tantia vna <expan abbr="ea-dem&qacute;">ea­<lb/>demque</expan>. </s> <s>ad numerum permanens, modo hoc modo illud accipiat. </s> <s>Deinde quæ mens &longs;euocare po­<lb/>te&longs;t rem à &longs;ua quidditate? </s> <s>&longs;imile enim foret ac &longs;i hominem aliud e&longs;&longs;e cogitarem, quàm animal <lb/>ratione vtens. </s> <s>Cùm ergo &longs;ub&longs;tantia compleat quidditatem accidentis planum quod accidens à <lb/>&longs;ub&longs;tantia non pote&longs;t ab&longs;olui, &longs;ub&longs;tantiam verò &longs;impliciter accipio non ignarus ab hac vel illa |
| <pb pagenum="18"/>&longs;ub&longs;tantiæ &longs;pecie accidens, & cogitatione & re &longs;eiungi po&longs;&longs;e, vt ab homine album. </s> <s>Fortè re&longs;pon­<lb/> | <pb pagenum="18"/>&longs;ub&longs;tantiæ &longs;pecie accidens, & cogitatione & re &longs;eiungi po&longs;&longs;e, vt ab homine album. </s> <s>Fortè re&longs;pon­<lb/> |
| |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s>Hoc ita creditum e&longs;t ab Ari&longs;totele, vt multa &longs;uper hoc fundamento in vniuer&longs;a &longs;ua philo&longs;o­<lb/>phia &longs;truxerit: vt qui &longs;u&longs;picentur Ari&longs;totelem non dicam noui&longs;&longs;e, &longs;ed approba&longs;&longs;e creationem; <lb/>ij parum viderint de rebus Ari&longs;totelicis. </s> <s>Quinimmo ne&longs;cio &longs;atis'ne exercitati &longs;int in naturali <lb/>philo&longs;ophia, qui humana ratione creationem colligi po&longs;&longs;e arbitrantur. </s> <s>Nimium confidimus <lb/>nobis ip&longs;is; non per&longs;picimus non po&longs;&longs;e homuncionem ad tam alta my&longs;teria peruenire. </s> <s>maiore <lb/>luce opus e&longs;t. </s> <s>Nam quòd aliquid de creatione &longs;ubodoratus &longs;it Ari&longs;toteles; ip&longs;emet a&longs;&longs;eruit qui <lb/>etiam multorum opinionem extiti&longs;&longs;e profitetur, <expan abbr="He&longs;iodi&qacute;">He&longs;iodique</expan>. </s> <s>verba citat in eam &longs;ententiam quòd <lb/>principiò genitum &longs;it chaos, tùm deinde tellus, proximè autem amor, chaos verò & terra ex ni­<lb/>hilo facta fuerint. </s> <s><expan abbr="Alios&qacute;">Aliosque</expan>. </s> <s>multos commemorat qui dicunt e&longs;&longs;e nihil, &longs;ed omnia fieri; fieri verò | <s>Hoc ita creditum e&longs;t ab Ari&longs;totele, vt multa &longs;uper hoc fundamento in vniuer&longs;a &longs;ua philo&longs;o­<lb/>phia &longs;truxerit: vt qui &longs;u&longs;picentur Ari&longs;totelem non dicam noui&longs;&longs;e, &longs;ed approba&longs;&longs;e creationem; <lb/>ij parum viderint de rebus Ari&longs;totelicis. </s> <s>Quinimmo ne&longs;cio &longs;atis'ne exercitati &longs;int in naturali <lb/>philo&longs;ophia, qui humana ratione creationem colligi po&longs;&longs;e arbitrantur. </s> <s>Nimium confidimus <lb/>nobis ip&longs;is; non per&longs;picimus non po&longs;&longs;e homuncionem ad tam alta my&longs;teria peruenire. </s> <s>maiore <lb/>luce opus e&longs;t. </s> <s>Nam quòd aliquid de creatione &longs;ubodoratus &longs;it Ari&longs;toteles; ip&longs;emet a&longs;&longs;eruit qui <lb/>etiam multorum opinionem extiti&longs;&longs;e profitetur, <expan abbr="He&longs;iodi&qacute;">He&longs;iodique</expan>. </s> <s>verba citat in eam &longs;ententiam quòd <lb/>principiò genitum &longs;it chaos, tùm deinde tellus, proximè autem amor, chaos verò & terra ex ni­<lb/>hilo facta fuerint. </s> <s><expan abbr="Alios&qacute;">Aliosque</expan>. </s> <s>multos commemorat qui dicunt e&longs;&longs;e nihil, &longs;ed omnia fieri; fieri verò |
| <pb pagenum="20"/>ex non entibus & prætereà vulgarem opinionem ex non ente, aut ex nihilo aliquid fieri fui&longs;&longs;e te­<lb/> | <pb pagenum="20"/>ex non entibus & prætereà vulgarem opinionem ex non ente, aut ex nihilo aliquid fieri fui&longs;&longs;e te­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg199"></arrow.to.target><lb/>&longs;tatur. </s> <s>Quinimmo ibidem monet nos Ari&longs;toteles non e&longs;&longs;e eo placito liberè vtendum; nimirum <lb/>nihil ex nihilo fieri; cùm &longs;it comprehen&longs;io quædam quam accepimus rerum &longs;uperficiem &longs;olam <lb/>&longs;pectando, non autem &longs;crutando interius. </s> <s>Attamen & &longs;i ignota non erat creatio; neutiquam <lb/>tamen approbata. </s> <s>Et He&longs;iodus numeratur in Theologis; ex quo efficitur, vt quod aliquando <lb/>dixit Ari&longs;toteles <foreign lang="greek">tou/s pe<gap/>(ifu/sews</foreign>. </s> <s>intelligat propriè phy&longs;icos cum ceteroquin alij multi qui <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>&longs;unt phy&longs;ici, de natura &longs;e &longs;cribere profiteantur, &longs;ed nos hic phy&longs;icum agimus, et&longs;i verbis Ari&longs;to­<lb/>telis vti licet, vt cernas, quæ nobis con&longs;tituenda &longs;unt, illiu&longs;modi fore, vt nos humano modo ve­<lb/>limus habere ad credendum. </s> <s>& validiorem Theologo delegemus; illud in animo &longs;emper ha­<lb/>bentes Chri&longs;tianam pietatem e&longs;&longs;e talem, vt &longs;ola &longs;uo iure principia ponere po&longs;sit, nec aliunde <lb/>mutuare; memores eò non peruenire &longs;en&longs;um quem omnium humanarum artium autorem e&longs;&longs;e <lb/>vult Ari&longs;toteles. </s> <s>Nanque & ip&longs;e docet veritatis & fidei principium duplex e&longs;&longs;e, quorum <expan abbr="alterũ">alterum</expan> <lb/>e&longs;t mens, alterum mente &longs;ublimius, nempe Deus, qui motiones efficit in ijs quos <foreign lang="greek">e\utei_s</foreign> ide&longs;t, <lb/>felices appellant, & &longs;anè multò admirabiliores quàm illi &longs;int qui duce ratione rebus gerendis <lb/>vtuntur. </s> <s>Hoc principium à diuini&longs;simo poèta &longs;ignificatum, vbi Ni&longs;us Euryalum alloquitur</s></p> | <arrow.to.target n="marg199"></arrow.to.target><lb/>&longs;tatur. </s> <s>Quinimmo ibidem monet nos Ari&longs;toteles non e&longs;&longs;e eo placito liberè vtendum; nimirum <lb/>nihil ex nihilo fieri; cùm &longs;it comprehen&longs;io quædam quam accepimus rerum &longs;uperficiem &longs;olam <lb/>&longs;pectando, non autem &longs;crutando interius. </s> <s>Attamen & &longs;i ignota non erat creatio; neutiquam <lb/>tamen approbata. </s> <s>Et He&longs;iodus numeratur in Theologis; ex quo efficitur, vt quod aliquando <lb/>dixit Ari&longs;toteles <foreign lang="greek">tou/s per(ifu/sews</foreign>. </s> <s>intelligat propriè phy&longs;icos cum ceteroquin alij multi qui <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>&longs;unt phy&longs;ici, de natura &longs;e &longs;cribere profiteantur, &longs;ed nos hic phy&longs;icum agimus, et&longs;i verbis Ari&longs;to­<lb/>telis vti licet, vt cernas, quæ nobis con&longs;tituenda &longs;unt, illiu&longs;modi fore, vt nos humano modo ve­<lb/>limus habere ad credendum. </s> <s>& validiorem Theologo delegemus; illud in animo &longs;emper ha­<lb/>bentes Chri&longs;tianam pietatem e&longs;&longs;e talem, vt &longs;ola &longs;uo iure principia ponere po&longs;sit, nec aliunde <lb/>mutuare; memores eò non peruenire &longs;en&longs;um quem omnium humanarum artium autorem e&longs;&longs;e <lb/>vult Ari&longs;toteles. </s> <s>Nanque & ip&longs;e docet veritatis & fidei principium duplex e&longs;&longs;e, quorum <expan abbr="alterũ">alterum</expan> <lb/>e&longs;t mens, alterum mente &longs;ublimius, nempe Deus, qui motiones efficit in ijs quos <foreign lang="greek">e\utei=s</foreign> ide&longs;t, <lb/>felices appellant, & &longs;anè multò admirabiliores quàm illi &longs;int qui duce ratione rebus gerendis <lb/>vtuntur. </s> <s>Hoc principium à diuini&longs;simo poèta &longs;ignificatum, vbi Ni&longs;us Euryalum alloquitur</s></p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| <s><margin.target id="marg199"></margin.target>E</s></p> | <s><margin.target id="marg199"></margin.target>E</s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s>E&longs;t & aliud principium, quod &longs;uperat mentem, atra nimirum bilis qua qui agitantur; &longs;upra <lb/>captum hominis præno&longs;cunt, & futura præ&longs;agiunt. </s> <s>Sed nos humano modo nunc loquimur. <lb/></s> <s>Porrò humanum morem, qui &longs;it, docet Laert. </s> <s><expan abbr="monet&qacute;">monetque</expan>. </s> <s>Pyrrhone illo v&longs;um fui&longs;&longs;e Hippocratem, <lb/>& longè antè Homerum. </s> <s>e&longs;t verò hic ambiguus, & qui in vtranque partem facilè trahi po&longs;sit, & <lb/>vbi denique contradicere liceat. </s> <s>Itaque Homerus.</s></p> | <s>E&longs;t & aliud principium, quod &longs;uperat mentem, atra nimirum bilis qua qui agitantur; &longs;upra <lb/>captum hominis præno&longs;cunt, & futura præ&longs;agiunt. </s> <s>Sed nos humano modo nunc loquimur. <lb/></s> <s>Porrò humanum morem, qui &longs;it, docet Laert. </s> <s><expan abbr="monet&qacute;">monetque</expan>. </s> <s>Pyrrhone illo v&longs;um fui&longs;&longs;e Hippocratem, <lb/>& longè antè Homerum. </s> <s>e&longs;t verò hic ambiguus, & qui in vtranque partem facilè trahi po&longs;sit, & <lb/>vbi denique contradicere liceat. </s> <s>Itaque Homerus.</s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s><foreign lang="greek">*stzepth/ me\n glw_ss) e\si\ bzwtw_n, pole/es <gap/>) e)/ni mu/qoi.</foreign></s></p> | <s><foreign lang="greek">*stzepth/ me\n glw=ss' e\sti\ bzwtw=n, pole/es d' e)/ni mu/qoi.</foreign></s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s>Lingua volubilis e&longs;t; hominum <expan abbr="verbis&qacute;">verbisque</expan>. </s> <s>referta &</s></p> | <s>Lingua volubilis e&longs;t; hominum <expan abbr="verbis&qacute;">verbisque</expan>. </s> <s>referta &</s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| |
| <arrow.to.target n="marg221"></arrow.to.target><lb/>etiam alia pr&ecedil;termi&longs;&longs;a, quæ &longs;olent in confirmationem eiu&longs;dem theorematis afferri; de quibus <lb/>phy&longs;ico adhuc plura dicenda forent. </s> <s>nos omnia &longs;uo loco declarabimus, eo nunc contenti; quòd <lb/> | <arrow.to.target n="marg221"></arrow.to.target><lb/>etiam alia pr&ecedil;termi&longs;&longs;a, quæ &longs;olent in confirmationem eiu&longs;dem theorematis afferri; de quibus <lb/>phy&longs;ico adhuc plura dicenda forent. </s> <s>nos omnia &longs;uo loco declarabimus, eo nunc contenti; quòd <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg222"></arrow.to.target><lb/>ex nihilo nihil fieri, pro principio philo&longs;ophiæ naturalis ab Ari&longs;totele con&longs;titutum fuerit, & ni­<lb/>hil ex hac philo&longs;ophia depromi po&longs;sit, quod ip&longs;um demoliatur. </s> <s>Tertium effatum naturale pr&ecedil;­<lb/>cipua naturæ munera quæ cuique &longs;unt euidentia continebit. </s> <s>ea quanquam innumerabilia &longs;unt, <lb/> | <arrow.to.target n="marg222"></arrow.to.target><lb/>ex nihilo nihil fieri, pro principio philo&longs;ophiæ naturalis ab Ari&longs;totele con&longs;titutum fuerit, & ni­<lb/>hil ex hac philo&longs;ophia depromi po&longs;sit, quod ip&longs;um demoliatur. </s> <s>Tertium effatum naturale pr&ecedil;­<lb/>cipua naturæ munera quæ cuique &longs;unt euidentia continebit. </s> <s>ea quanquam innumerabilia &longs;unt, <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg223"></arrow.to.target><lb/>in decem capita digerentur. </s> <s>Itaque ea quæ fiunt, aut à natura fiunt, aut à nobis, aut ab aliis cau&longs;­<lb/>&longs;is, vtputa ca&longs;u, & fortuna. </s> <s>A nobis ea quæ fiunt, incertos exitus habent, & à no&longs;tra voluntate <lb/>profici&longs;centia, quemadmodum facultas e&longs;t mutabilis & incon&longs;tans, ita & ortum & euentum <expan abbr="cõ-&longs;imiles">con­<lb/>&longs;imiles</expan> obtinent. </s> <s>Eorum quæ &longs;emper aut frequenter eueniunt, cau&longs;&longs;am nemo, ni&longs;i fortè Em­<lb/>pedocleus fortunæ ad&longs;crip&longs;erit; vt quòd &longs;emper hyeme pluat; aut quòd &longs;ub cane &longs;it æ&longs;tus: &longs;ed &longs;i <lb/>pluat, dum &longs;ub cane &longs;ol e&longs;t, aut &longs;i media hyeme nos æ&longs;tus inuadat. </s> <s>Re&longs;tat igitur, vt eorum &longs;it <lb/>auctor ip&longs;a natura, quæ plurimum &longs;emperúe fiunt eodem modo, & ea &longs;ecundum naturam fieri <lb/>optimo iure dicentur quæ maxima ex parte fient: hoc e&longs;t in pluribus eiu&longs;dem &longs;peciei &longs;ingularib. <lb/></s> <s>& frequentius, aut &longs;emper: naturale enim e&longs;t cane&longs;cere, licet in &longs;enectute contingat, quod om­<lb/>nis homo ferè, cùm venerit ad &longs;enectutem, cane&longs;cit, & naturalis hyeme pluuia, quia &longs;it frequen­<lb/> | <arrow.to.target n="marg223"></arrow.to.target><lb/>in decem capita digerentur. </s> <s>Itaque ea quæ fiunt, aut à natura fiunt, aut à nobis, aut ab aliis cau&longs;­<lb/>&longs;is, vtputa ca&longs;u, & fortuna. </s> <s>A nobis ea quæ fiunt, incertos exitus habent, & à no&longs;tra voluntate <lb/>profici&longs;centia, quemadmodum facultas e&longs;t mutabilis & incon&longs;tans, ita & ortum & euentum <expan abbr="cõ-&longs;imiles">con­<lb/>&longs;imiles</expan> obtinent. </s> <s>Eorum quæ &longs;emper aut frequenter eueniunt, cau&longs;&longs;am nemo, ni&longs;i fortè Em­<lb/>pedocleus fortunæ ad&longs;crip&longs;erit; vt quòd &longs;emper hyeme pluat; aut quòd &longs;ub cane &longs;it æ&longs;tus: &longs;ed &longs;i <lb/>pluat, dum &longs;ub cane &longs;ol e&longs;t, aut &longs;i media hyeme nos æ&longs;tus inuadat. </s> <s>Re&longs;tat igitur, vt eorum &longs;it <lb/>auctor ip&longs;a natura, quæ plurimum &longs;emperúe fiunt eodem modo, & ea &longs;ecundum naturam fieri <lb/>optimo iure dicentur quæ maxima ex parte fient: hoc e&longs;t in pluribus eiu&longs;dem &longs;peciei &longs;ingularib. <lb/></s> <s>& frequentius, aut &longs;emper: naturale enim e&longs;t cane&longs;cere, licet in &longs;enectute contingat, quod om­<lb/>nis homo ferè, cùm venerit ad &longs;enectutem, cane&longs;cit, & naturalis hyeme pluuia, quia &longs;it frequen­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg224"></arrow.to.target><lb/>tior in ea tempe&longs;tate, & iis poti&longs;simè natura con&longs;i&longs;tit quæ non &longs;emper &longs;unt; horum enim maxi­<lb/>ma pars e&longs;t. </s> <s>Itaque Ptolemæus <foreign lang="greek">e)/ulogon</foreign> relinquebat phy&longs;icis, non <foreign lang="greek">a)nagkai_on</foreign>. </s> <s>Sed & illa <lb/>&longs;unt &longs;ecundum naturam, quæ certis quibu&longs;dam interuallis repetuntur, vt æ&longs;tas & hyems: quo­<lb/>niam circuitus ille perpetuitatem habeat in tali &longs;ucce&longs;sione po&longs;itam: &longs;emper enim &longs;ui &longs;imilis e&longs;t <lb/>illa &longs;ucce&longs;sio. </s> <s>Natura quoque &longs;unt eclip&longs;is &longs;olis & lunæ, quæ tamen neque &longs;emper neque fre­<lb/>quenter exi&longs;tunt. </s> <s>Veruntamen, cum cau&longs;sis illis concurrentibus nece&longs;&longs;ario fiant, cau&longs;&longs;arum ve­<lb/>rò certus fit reditus, & circuitio & tempe&longs;tates & eclip&longs;is in perpetuis numerari queunt. </s> <s>At verò <lb/>&longs;i natura e&longs;t eorum cau&longs;&longs;a quæ plurimum &longs;emperúe fiunt: & ea, quæ natura &longs;unt, plurimum <lb/>&longs;emperúe contingunt. </s> <s>igitur ea quæ non &longs;emper plurimumúe eueniunt, non &longs;unt natura. </s> <s>Atqui <lb/>violenta &longs;unt naturæ contraria; non ergo plurimum &longs;emperúe contingunt. </s> <s>Etenim &longs;i contraria <lb/>naturæ plurimum, aut &longs;emper euenirent non e&longs;&longs;et natura de iis qu&ecedil; plurimum, &longs;ed rarò, aut nun­<lb/> | <arrow.to.target n="marg224"></arrow.to.target><lb/>tior in ea tempe&longs;tate, & iis poti&longs;simè natura con&longs;i&longs;tit quæ non &longs;emper &longs;unt; horum enim maxi­<lb/>ma pars e&longs;t. </s> <s>Itaque Ptolemæus <foreign lang="greek">e)/ulogon</foreign> relinquebat phy&longs;icis, non <foreign lang="greek">a)nagkai=on</foreign>. </s> <s>Sed & illa <lb/>&longs;unt &longs;ecundum naturam, quæ certis quibu&longs;dam interuallis repetuntur, vt æ&longs;tas & hyems: quo­<lb/>niam circuitus ille perpetuitatem habeat in tali &longs;ucce&longs;sione po&longs;itam: &longs;emper enim &longs;ui &longs;imilis e&longs;t <lb/>illa &longs;ucce&longs;sio. </s> <s>Natura quoque &longs;unt eclip&longs;is &longs;olis & lunæ, quæ tamen neque &longs;emper neque fre­<lb/>quenter exi&longs;tunt. </s> <s>Veruntamen, cum cau&longs;sis illis concurrentibus nece&longs;&longs;ario fiant, cau&longs;&longs;arum ve­<lb/>rò certus fit reditus, & circuitio & tempe&longs;tates & eclip&longs;is in perpetuis numerari queunt. </s> <s>At verò <lb/>&longs;i natura e&longs;t eorum cau&longs;&longs;a quæ plurimum &longs;emperúe fiunt: & ea, quæ natura &longs;unt, plurimum <lb/>&longs;emperúe contingunt. </s> <s>igitur ea quæ non &longs;emper plurimumúe eueniunt, non &longs;unt natura. </s> <s>Atqui <lb/>violenta &longs;unt naturæ contraria; non ergo plurimum &longs;emperúe contingunt. </s> <s>Etenim &longs;i contraria <lb/>naturæ plurimum, aut &longs;emper euenirent non e&longs;&longs;et natura de iis qu&ecedil; plurimum, &longs;ed rarò, aut nun­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg225"></arrow.to.target><lb/>quam exi&longs;tunt; id verò fieri nequit. </s> <s>Nihil etiam fru&longs;tra efficiunt Deus & natura cuius &longs;cilicet <lb/>non &longs;it aliquod munus, officium, vel v&longs;us, nihil ocio&longs;um, nihil redundans vt calceus ille fru&longs;tra <lb/>e&longs;&longs;et, quo, cùm non e&longs;&longs;et habilis & aptus ad pedem, vti non po&longs;&longs;em. </s> <s>Natura, inquàm, illa quæ po­<lb/>&longs;ita e&longs;t in nexu cau&longs;&longs;arum, vis &longs;cilicet per omnia corpora penetrans, & &longs;ine ratione ciens & exci­<lb/> | <arrow.to.target n="marg225"></arrow.to.target><lb/>quam exi&longs;tunt; id verò fieri nequit. </s> <s>Nihil etiam fru&longs;tra efficiunt Deus & natura cuius &longs;cilicet <lb/>non &longs;it aliquod munus, officium, vel v&longs;us, nihil ocio&longs;um, nihil redundans vt calceus ille fru&longs;tra <lb/>e&longs;&longs;et, quo, cùm non e&longs;&longs;et habilis & aptus ad pedem, vti non po&longs;&longs;em. </s> <s>Natura, inquàm, illa quæ po­<lb/>&longs;ita e&longs;t in nexu cau&longs;&longs;arum, vis &longs;cilicet per omnia corpora penetrans, & &longs;ine ratione ciens & exci­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg226"></arrow.to.target><lb/>piens motus in corporibus nece&longs;&longs;arios, & Deus omnium princeps, à quo omnes i&longs;ti motus re­<lb/>guntur & gubernantur, cur&longs;us a&longs;trorum, mutationes temporum, rerum vici&longs;situdines <expan abbr="ordines&qacute;">ordinesque</expan>. <lb/></s> <s>con&longs;eruantur. </s> <s>Deus igitur & natura nihil fru&longs;tra moliuntur cunctis rebus v&longs;um exhiben­<lb/>do, quo &longs;eip&longs;a tueantur & in mundi theatrum conferant, & ad hominis v&longs;um præcipuè; quo <lb/>&longs;anè vinculo mundi partes ad&longs;trictæ, &longs;iquid &longs;eor&longs;um detrimenti capiunt ab externo, vniuer&longs;am <lb/>tamen naturam quæ &longs;ingula corpora cohibet, labefactare non po&longs;&longs;unt. </s> <s>Proinde vbi vnum &longs;uf­<lb/>ficiat in&longs;trumentum, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> non &longs;olet ip&longs;um natura geminare: neque fortè, &longs;i geminetur; officia natu­<lb/> | <arrow.to.target n="marg226"></arrow.to.target><lb/>piens motus in corporibus nece&longs;&longs;arios, & Deus omnium princeps, à quo omnes i&longs;ti motus re­<lb/>guntur & gubernantur, cur&longs;us a&longs;trorum, mutationes temporum, rerum vici&longs;situdines <expan abbr="ordines&qacute;">ordinesque</expan>. <lb/></s> <s>con&longs;eruantur. </s> <s>Deus igitur & natura nihil fru&longs;tra moliuntur cunctis rebus v&longs;um exhiben­<lb/>do, quo &longs;eip&longs;a tueantur & in mundi theatrum conferant, & ad hominis v&longs;um præcipuè; quo <lb/>&longs;anè vinculo mundi partes ad&longs;trictæ, &longs;iquid &longs;eor&longs;um detrimenti capiunt ab externo, vniuer&longs;am <lb/>tamen naturam quæ &longs;ingula corpora cohibet, labefactare non po&longs;&longs;unt. </s> <s>Proinde vbi vnum &longs;uf­<lb/>ficiat in&longs;trumentum, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> non &longs;olet ip&longs;um natura geminare: neque fortè, &longs;i geminetur; officia natu­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg227"></arrow.to.target><lb/>ræ minus impediret, & grauitarem afferret quàm mole&longs;tia nos afficiat &longs;extus digitus quem ma­<lb/>nui natura peccans affinxerit. </s> <s>Itaque vbi commodè id effici potuerit; ad officia complura abu­<lb/>titur vno <expan abbr="eodem&qacute;">eodemque</expan>. </s> <s>in&longs;trumento, vt lingua ad gu&longs;tatum, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> & locutionem, & ore in habentibus <lb/> | <arrow.to.target n="marg227"></arrow.to.target><lb/>ræ minus impediret, & grauitarem afferret quàm mole&longs;tia nos afficiat &longs;extus digitus quem ma­<lb/>nui natura peccans affinxerit. </s> <s>Itaque vbi commodè id effici potuerit; ad officia complura abu­<lb/>titur vno <expan abbr="eodem&qacute;">eodemque</expan>. </s> <s>in&longs;trumento, vt lingua ad gu&longs;tatum, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> & locutionem, & ore in habentibus <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg228"></arrow.to.target><lb/>pulmonem ad cibi &longs;umptionem, & re&longs;pirationem. </s> <s>vt nihil planè &longs;ine optima ratione feci&longs;&longs;e vi­<lb/>deatur. </s> <s>Neque verò, quia natura &longs;it vis quæ ratione vtatur, iam enim ratione vti e&longs;t animæ, non <lb/>naturæ. </s> <s>Natura porrò <foreign lang="greek">u)potatikw_s</foreign> & ex &longs;ua natura & e&longs;&longs;entia &longs;ine cognitione agit pro fine | <arrow.to.target n="marg228"></arrow.to.target><lb/>pulmonem ad cibi &longs;umptionem, & re&longs;pirationem. </s> <s>vt nihil planè &longs;ine optima ratione feci&longs;&longs;e vi­<lb/>deatur. </s> <s>Neque verò, quia natura &longs;it vis quæ ratione vtatur, iam enim ratione vti e&longs;t animæ, non <lb/>naturæ. </s> <s>Natura porrò <foreign lang="greek">u)potatikw=s</foreign> & ex &longs;ua natura & e&longs;&longs;entia &longs;ine cognitione agit pro fine |
| <pb pagenum="23"/> | <pb pagenum="23"/> |
| <arrow.to.target n="marg229"></arrow.to.target><lb/>con&longs;equendo; & &longs;iquo pacto collocetur <foreign lang="greek">e)nlogikai_s dunamesi\n</foreign> ide&longs;t in facultatibus ratiocinanti­<lb/>bus, non e&longs;t ideo, quia ratiocinans agat; &longs;ed vel quòd agendo proce&longs;&longs;um rationis imitetur; vel <lb/>quia nil pror&longs;us efficiat; cuius non optima ratio po&longs;sit afferri quæ petitur à duobus initijs: alte­<lb/>ro quidem, quod aliter effici non potuerit: atque id à materia ducitur, vt quòd cornigera <expan abbr="careãt">careant</expan> <lb/>dentibus &longs;uperioribus: neque enim materia, cùm abierit in cornua, &longs;uppetit dentibus, aut quòd <lb/>ita fieri præ&longs;titerit: hoc verò pendet à fine ex quibus omnis rerum naturalium ordo deriuatur, <lb/>& cunctorum &longs;en&longs;ilium commen&longs;us conuenienti&longs;simus exi&longs;tit quem generali nomine <foreign lang="greek">lo\gon</foreign><lb/>& rationem licet appellare. </s> <s>Quamobrem &longs;ic omnia di&longs;pen&longs;antur in vniuer&longs;o, vt vis illa com­<lb/>munis & vniuer&longs;alis quæ &longs;cilicet per omnia pertinet, tamet&longs;i tum &longs;uum robur o&longs;tentat atque, vt <lb/>ita dixerim, &longs;apientiam, cùm animal producere aggreditur: non &longs;ine &longs;ummo iudicio cum pru­<lb/>dente patre familias ab Ari&longs;totele conferatur. </s> <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Vt enim ille nihil amittit ex quo facere aliquid <lb/> | <arrow.to.target n="marg229"></arrow.to.target><lb/>con&longs;equendo; & &longs;iquo pacto collocetur <foreign lang="greek">e)nlogikai=s dunamesi\n</foreign> ide&longs;t in facultatibus ratiocinanti­<lb/>bus, non e&longs;t ideo, quia ratiocinans agat; &longs;ed vel quòd agendo proce&longs;&longs;um rationis imitetur; vel <lb/>quia nil pror&longs;us efficiat; cuius non optima ratio po&longs;sit afferri quæ petitur à duobus initijs: alte­<lb/>ro quidem, quod aliter effici non potuerit: atque id à materia ducitur, vt quòd cornigera <expan abbr="careãt">careant</expan> <lb/>dentibus &longs;uperioribus: neque enim materia, cùm abierit in cornua, &longs;uppetit dentibus, aut quòd <lb/>ita fieri præ&longs;titerit: hoc verò pendet à fine ex quibus omnis rerum naturalium ordo deriuatur, <lb/>& cunctorum &longs;en&longs;ilium commen&longs;us conuenienti&longs;simus exi&longs;tit quem generali nomine <foreign lang="greek">lo\gon</foreign><lb/>& rationem licet appellare. </s> <s>Quamobrem &longs;ic omnia di&longs;pen&longs;antur in vniuer&longs;o, vt vis illa com­<lb/>munis & vniuer&longs;alis quæ &longs;cilicet per omnia pertinet, tamet&longs;i tum &longs;uum robur o&longs;tentat atque, vt <lb/>ita dixerim, &longs;apientiam, cùm animal producere aggreditur: non &longs;ine &longs;ummo iudicio cum pru­<lb/>dente patre familias ab Ari&longs;totele conferatur. </s> <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Vt enim ille nihil amittit ex quo facere aliquid <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg230"></arrow.to.target><lb/>commodi po&longs;sit, & ita di&longs;pen&longs;at in cura rei familiaris, vt optimus cibus liberis præbeatur, dete­<lb/>rior &longs;eruis, omnium pe&longs;simus &longs;ociis animalibus, &longs;ic in ortu ip&longs;o natura ex materia &longs;ynceri&longs;sima <lb/>carnem & aliorum &longs;en&longs;uum corpora conficit: in excrementis o&longs;&longs;a, pilos & reliqua generis eiu&longs;­<lb/>dem con&longs;tituit. </s> <s>Ab his tu de c&ecedil;teris iudicium facito. </s> <s>Nil igitur in natura, quin illius v&longs;us, aut <lb/>vnus, aut plures indicari po&longs;sint quo, &longs;i careat, aliter habendum non erit, quam manus mortua, <lb/> | <arrow.to.target n="marg230"></arrow.to.target><lb/>commodi po&longs;sit, & ita di&longs;pen&longs;at in cura rei familiaris, vt optimus cibus liberis præbeatur, dete­<lb/>rior &longs;eruis, omnium pe&longs;simus &longs;ociis animalibus, &longs;ic in ortu ip&longs;o natura ex materia &longs;ynceri&longs;sima <lb/>carnem & aliorum &longs;en&longs;uum corpora conficit: in excrementis o&longs;&longs;a, pilos & reliqua generis eiu&longs;­<lb/>dem con&longs;tituit. </s> <s>Ab his tu de c&ecedil;teris iudicium facito. </s> <s>Nil igitur in natura, quin illius v&longs;us, aut <lb/>vnus, aut plures indicari po&longs;sint quo, &longs;i careat, aliter habendum non erit, quam manus mortua, <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg231"></arrow.to.target><lb/>&longs;ine lapidea quæ &longs;olo nomine &longs;unt manus, ratione verò non item. </s> <s>Nam cuncta officio, & pote­<lb/>&longs;tate definiuntur, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quibus &longs;i priuentur, iam non amplius eadem reputanda, &longs;ed ambiguè. </s> <s><expan abbr="Quã-">Quan­<lb/></expan> | <arrow.to.target n="marg231"></arrow.to.target><lb/>&longs;ine lapidea quæ &longs;olo nomine &longs;unt manus, ratione verò non item. </s> <s>Nam cuncta officio, & pote­<lb/>&longs;tate definiuntur, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quibus &longs;i priuentur, iam non amplius eadem reputanda, &longs;ed ambiguè. </s> <s><expan abbr="Quã-">Quan­<lb/></expan> |
| <arrow.to.target n="marg232"></arrow.to.target><lb/>quam vnum rei vnius v&longs;um pro natura expectare oportet qui quidem &longs;it præcipuus. </s> <s>Sic enim <lb/>optimè in&longs;trumenta proficiunt, &longs;i eorum &longs;ingula non multis officiis, &longs;ed vni de&longs;eruiant. </s> <s>Neque <lb/>tale quippiam natura facit, vt fabri ferrarij propter inopiam & <foreign lang="greek">penix<gap/>w_s</foreign>, ide&longs;t more pauperum <lb/>gladium delphicum. </s> <s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> quo & ad &longs;acra peragenda <expan abbr="victimas&qacute;">victimasque</expan>. </s> <s>&longs;ecandas & ad c&ecedil;dendos &longs;onteis <lb/> | <arrow.to.target n="marg232"></arrow.to.target><lb/>quam vnum rei vnius v&longs;um pro natura expectare oportet qui quidem &longs;it præcipuus. </s> <s>Sic enim <lb/>optimè in&longs;trumenta proficiunt, &longs;i eorum &longs;ingula non multis officiis, &longs;ed vni de&longs;eruiant. </s> <s>Neque <lb/>tale quippiam natura facit, vt fabri ferrarij propter inopiam & <foreign lang="greek">penix<gap/>w=s</foreign>, ide&longs;t more pauperum <lb/>gladium delphicum. </s> <s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> quo & ad &longs;acra peragenda <expan abbr="victimas&qacute;">victimasque</expan>. </s> <s>&longs;ecandas & ad c&ecedil;dendos fonteis <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg233"></arrow.to.target><lb/>vterentur. </s> <s>nec vt illi qui propter frugalitatem veru fabricabant, quo item lucerna figeretur: ex <lb/>quo dicebatur <foreign lang="greek">o)beliskolu/xnion</foreign> <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> nomine &longs;cilicet, vtrunque &longs;ignificante officium. </s> <s>Atque arti <lb/> | <arrow.to.target n="marg233"></arrow.to.target><lb/>vterentur. </s> <s>nec vt illi qui propter frugalitatem veru fabricabant, quo item lucerna figeretur: ex <lb/>quo dicebatur <foreign lang="greek">o)beliskolu/xnion</foreign> <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> nomine &longs;cilicet, vtrunque &longs;ignificante officium. </s> <s>Atque arti <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg234"></arrow.to.target><lb/>quidem materia deficere pote&longs;t; natura copiis omnibus affluit & abundat: itaque vnam rem vni <lb/>muneri delegat; & &longs;iqui alij v&longs;us o&longs;tendantur, huic vni quodammodo &longs;eruiunt, vt aliàs o&longs;ten­<lb/>demus. </s> <s>Cùm verò nonnunquam eueniat, vt plura quidem officia, veruntamen non &longs;e&longs;e vici&longs;­<lb/>&longs;im re&longs;picientia pr&ecedil;&longs;to &longs;int; quid enim gu&longs;tui cum locutione, aut re&longs;pirationi cum alimento? </s> <s>&longs;ic <lb/>natura rebus omnibus prudenti&longs;simè con&longs;uluit quæ propter melius ita effecerit: id verò &longs;ic con­<lb/>tingit, quòd vnum præ&longs;tat officium, quia nece&longs;&longs;arium &longs;it; alterum commoditatis ergò &longs;ubiungit. <lb/></s> <s> | <arrow.to.target n="marg234"></arrow.to.target><lb/>quidem materia deficere pote&longs;t; natura copiis omnibus affluit & abundat: itaque vnam rem vni <lb/>muneri delegat; & &longs;iqui alij v&longs;us o&longs;tendantur, huic vni quodammodo &longs;eruiunt, vt aliàs o&longs;ten­<lb/>demus. </s> <s>Cùm verò nonnunquam eueniat, vt plura quidem officia, veruntamen non &longs;e&longs;e vici&longs;­<lb/>&longs;im re&longs;picientia pr&ecedil;&longs;to &longs;int; quid enim gu&longs;tui cum locutione, aut re&longs;pirationi cum alimento? </s> <s>&longs;ic <lb/>natura rebus omnibus prudenti&longs;simè con&longs;uluit quæ propter melius ita effecerit: id verò &longs;ic con­<lb/>tingit, quòd vnum præ&longs;tat officium, quia nece&longs;&longs;arium &longs;it; alterum commoditatis ergò &longs;ubiungit. <lb/></s> <s> |
| <arrow.to.target n="marg235"></arrow.to.target><lb/>Nece&longs;&longs;arius enim fuerat gu&longs;tatus: quippe quòd animal &longs;u&longs;tineri non po&longs;&longs;et, ni&longs;i aleretur, alimen­<lb/>ti verò &longs;en&longs;us e&longs;t gu&longs;tus qui quidem in perfectis perfectus e&longs;&longs;e perhibetur, & imperfectus in im­<lb/>perfectis. </s> <s>os item nece&longs;&longs;arium, vt eo &longs;umatur alimentum. </s> <s>&longs;ed ita fabricatus e&longs;t &longs;en&longs;us ille, vt non <lb/>alio in&longs;trumento, aut loco natura locutioni melius prouidere potuerit. </s> <s>Sic etiam po&longs;tquàm ore <lb/>cibus erat capiendus, indè quoque perbellè valuit &longs;ubuenire calori &longs;piratum efficiens per quem <lb/>exhalare po&longs;&longs;et, ne copia &longs;uffocatus extingueretur, & animal enecaret. </s> <s>Neque hic talpæ oculos, <lb/>aut muli genitalia commemorare oportet, quorum nullus &longs;it v&longs;us in rerum natura. </s> <s>&longs;unt enim <lb/>hæc orbata & imperfecta, quòd efficientium progre&longs;&longs;us impediuntur &longs;uperante materia. </s> <s>vt ta­<lb/>met&longs;i efficientia &longs;ummum conficere &longs;tudent; ex hac materia non aliud po&longs;sint efficere, neque <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> <lb/>vlterius promouere: non &longs;ecus àc &longs;i optimus pi&longs;tor panem candidi&longs;simum ex hordeo, &longs;icut è <lb/>tritico vellet interere. </s> <s>Neque enim ad eum candorem &longs;e perduci hordei materia pateretur. <lb/></s> <s>quanuis &longs;u&longs;picandum non &longs;it, naturam rei potiori con&longs;ului&longs;&longs;e quam tamen, &longs;i pr&ecedil;&longs;tare voluerit, <lb/>illud mali perpetuo &longs;it affixum, vt &longs;i cui legislatori ciuitatem ex opulentis con&longs;tituere libeat, ade­<lb/>runt nece&longs;&longs;ario pauperes, qui diuitum erunt a&longs;&longs;eclæ <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/>. </s> <s>Multi enim &longs;unt, qui diuitum ope indi­<lb/> | <arrow.to.target n="marg235"></arrow.to.target><lb/>Nece&longs;&longs;arius enim fuerat gu&longs;tatus: quippe quòd animal &longs;u&longs;tineri non po&longs;&longs;et, ni&longs;i aleretur, alimen­<lb/>ti verò &longs;en&longs;us e&longs;t gu&longs;tus qui quidem in perfectis perfectus e&longs;&longs;e perhibetur, & imperfectus in im­<lb/>perfectis. </s> <s>os item nece&longs;&longs;arium, vt eo &longs;umatur alimentum. </s> <s>&longs;ed ita fabricatus e&longs;t &longs;en&longs;us ille, vt non <lb/>alio in&longs;trumento, aut loco natura locutioni melius prouidere potuerit. </s> <s>Sic etiam po&longs;tquàm ore <lb/>cibus erat capiendus, indè quoque perbellè valuit &longs;ubuenire calori &longs;piratum efficiens per quem <lb/>exhalare po&longs;&longs;et, ne copia &longs;uffocatus extingueretur, & animal enecaret. </s> <s>Neque hic talpæ oculos, <lb/>aut muli genitalia commemorare oportet, quorum nullus &longs;it v&longs;us in rerum natura. </s> <s>&longs;unt enim <lb/>hæc orbata & imperfecta, quòd efficientium progre&longs;&longs;us impediuntur &longs;uperante materia. </s> <s>vt ta­<lb/>met&longs;i efficientia &longs;ummum conficere &longs;tudent; ex hac materia non aliud po&longs;sint efficere, neque <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> <lb/>vlterius promouere: non &longs;ecus àc &longs;i optimus pi&longs;tor panem candidi&longs;simum ex hordeo, &longs;icut è <lb/>tritico vellet interere. </s> <s>Neque enim ad eum candorem &longs;e perduci hordei materia pateretur. <lb/></s> <s>quanuis &longs;u&longs;picandum non &longs;it, naturam rei potiori con&longs;ului&longs;&longs;e quam tamen, &longs;i pr&ecedil;&longs;tare voluerit, <lb/>illud mali perpetuo &longs;it affixum, vt &longs;i cui legislatori ciuitatem ex opulentis con&longs;tituere libeat, ade­<lb/>runt nece&longs;&longs;ario pauperes, qui diuitum erunt a&longs;&longs;eclæ <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/>. </s> <s>Multi enim &longs;unt, qui diuitum ope indi­<lb/> |
| |
| <arrow.to.target n="marg240"></arrow.to.target><lb/>fit, quo materia quidem contumax e&longs;t; nec ritè eam tractantibus obedit: verùm, quia non pen­<lb/>det ex nece&longs;sitate materiæ, non perpetuum e&longs;t, velut illa quæ de talpa & mulo pronunciauimus; | <arrow.to.target n="marg240"></arrow.to.target><lb/>fit, quo materia quidem contumax e&longs;t; nec ritè eam tractantibus obedit: verùm, quia non pen­<lb/>det ex nece&longs;sitate materiæ, non perpetuum e&longs;t, velut illa quæ de talpa & mulo pronunciauimus; |
| <pb pagenum="24"/>&longs;ed infinitum, vt quòd &longs;ine digitis homo oriatur. </s> <s>H&ecedil;c verò &longs;unt præter naturam &longs;impliciter, & ad <lb/> | <pb pagenum="24"/>&longs;ed infinitum, vt quòd &longs;ine digitis homo oriatur. </s> <s>H&ecedil;c verò &longs;unt præter naturam &longs;impliciter, & ad <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg241"></arrow.to.target><lb/>mon&longs;tra referuntur. </s> <s>Neque verò illud mon&longs;trum e&longs;t, quòd mulus non propaget, & talpa non <lb/>cernat. </s> <s>&longs;emper enim &longs;ic euenit, aut plurimum; & &longs;ecundum naturam igitur. </s> <s>Sed quòd hic &longs;ine <lb/>oculis, aut digitis oriatur, infrequens e&longs;t: itaque præter naturam. </s> <s>C&ecedil;terùm de hi&longs;ce differentiis <lb/> | <arrow.to.target n="marg241"></arrow.to.target><lb/>mon&longs;tra referuntur. </s> <s>Neque verò illud mon&longs;trum e&longs;t, quòd mulus non propaget, & talpa non <lb/>cernat. </s> <s>&longs;emper enim &longs;ic euenit, aut plurimum; & &longs;ecundum naturam igitur. </s> <s>Sed quòd hic &longs;ine <lb/>oculis, aut digitis oriatur, infrequens e&longs;t: itaque præter naturam. </s> <s>C&ecedil;terùm de hi&longs;ce differentiis <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg242"></arrow.to.target><lb/>pluribus po&longs;teà di&longs;&longs;eretur. </s> <s>At verò &longs;i non abundat natura, neque deficit; certè complebit om­<lb/>nia quæcunque aggredietur, vt omnibus &longs;uis numeris & partibus ab&longs;oluta &longs;int quæ quidem pro <lb/>cuiu&longs;que rei ratione de&longs;iderantur. </s> <s>Nil igitur erit in natura (ni&longs;i quæ vis ib&longs;titit) imperfectum; <lb/>quando ad extremum &longs;ui motus natura peruenerit. </s> <s>Neque &longs;olùm; quia naturæ mouentis offi­<lb/>cia non amplius flagiter: verùm etiam, quod in eo genere &longs;ummum &longs;it & extremum quo natura <lb/>queat a&longs;pirare. </s> <s>Et verò vt negari non pote&longs;t, in omni rerum in&longs;titutione e&longs;&longs;e aliquid extremum, <lb/>atque perfectum, pictura enim & fabrica <expan abbr="c&ecedil;ter&ecedil;&qacute;">c&ecedil;ter&ecedil;que</expan>. </s> <s>artes habent quendam ab&longs;oluti operis <expan abbr="effectũ">effectum</expan>: <lb/>&longs;ic in vite & homine dandum e&longs;t naturam &longs;uo quodam itinere peruenire ad extremum quod in <lb/>eo genere &longs;it præ&longs;tanti&longs;simum, atque illud e&longs;t, vt &longs;uo quæque res munere fungatur, veluti quòd <lb/>plantæ fructum ferant, & animalia con&longs;imile generare po&longs;sint. </s> <s>Quocirca neque etiam videtur <lb/>aggredi id quod &longs;e adepturam non &longs;perat, cùm perpetuò contendat in finem, quo impo&longs;ito tum <lb/>res ab&longs;oluta e&longs;t: hic &longs;i tollatur, iam non habebit natura quo properet. </s> <s>ecquid igitur cau&longs;&longs;æ, cur <lb/> | <arrow.to.target n="marg242"></arrow.to.target><lb/>pluribus po&longs;teà di&longs;&longs;eretur. </s> <s>At verò &longs;i non abundat natura, neque deficit; certè complebit om­<lb/>nia quæcunque aggredietur, vt omnibus &longs;uis numeris & partibus ab&longs;oluta &longs;int quæ quidem pro <lb/>cuiu&longs;que rei ratione de&longs;iderantur. </s> <s>Nil igitur erit in natura (ni&longs;i quæ vis ob&longs;titit) imperfectum; <lb/>quando ad extremum &longs;ui motus natura peruenerit. </s> <s>Neque &longs;olùm; quia naturæ mouentis offi­<lb/>cia non amplius flagiter: verùm etiam, quod in eo genere &longs;ummum &longs;it & extremum quo natura <lb/>queat a&longs;pirare. </s> <s>Et verò vt negari non pote&longs;t, in omni rerum in&longs;titutione e&longs;&longs;e aliquid extremum, <lb/>atque perfectum, pictura enim & fabrica <expan abbr="c&ecedil;ter&ecedil;&qacute;">c&ecedil;ter&ecedil;que</expan>. </s> <s>artes habent quendam ab&longs;oluti operis <expan abbr="effectũ">effectum</expan>: <lb/>&longs;ic in vite & homine dandum e&longs;t naturam &longs;uo quodam itinere peruenire ad extremum quod in <lb/>eo genere &longs;it præ&longs;tanti&longs;simum, atque illud e&longs;t, vt &longs;uo quæque res munere fungatur, veluti quòd <lb/>plantæ fructum ferant, & animalia con&longs;imile generare po&longs;sint. </s> <s>Quocirca neque etiam videtur <lb/>aggredi id quod &longs;e adepturam non &longs;perat, cùm perpetuò contendat in finem, quo impo&longs;ito tum <lb/>res ab&longs;oluta e&longs;t: hic &longs;i tollatur, iam non habebit natura quo properet. </s> <s>ecquid igitur cau&longs;&longs;æ, cur <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg243"></arrow.to.target><lb/>mouere incipiat? </s> <s>&longs;emper enim malè habebit & fru&longs;tra laborabit. </s> <s>præ&longs;tat ergo quie&longs;cere. </s> <s>Verun­<lb/>tamen, cùm ex artibus aliquæ <expan abbr="naturã">naturam</expan> imitentur, vt pictura, <expan abbr="nõnullæ">nonnullæ</expan> <expan abbr="&longs;uppleãt">&longs;uppleant</expan> & perficiant ea, qu&ecedil; <lb/>natura non pote&longs;t, vt chirurgica, neque enim natura pote&longs;t os luxatum componere; &longs;ic <foreign lang="greek">h(texun</foreign><lb/>in agricultura <foreign lang="greek">u(ph<gap/>etei_ th_|fu/sei</foreign>, vt in&longs;itione & &longs;tercoratione <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> non igitur (dicet qui&longs;piam) <lb/> | <arrow.to.target n="marg243"></arrow.to.target><lb/>mouere incipiat? </s> <s>&longs;emper enim malè habebit & fru&longs;tra laborabit. </s> <s>præ&longs;tat ergo quie&longs;cere. </s> <s>Verun­<lb/>tamen, cùm ex artibus aliquæ <expan abbr="naturã">naturam</expan> imitentur, vt pictura, <expan abbr="nõnullæ">nonnullæ</expan> <expan abbr="&longs;uppleãt">&longs;uppleant</expan> & perficiant ea, qu&ecedil; <lb/>natura non pote&longs;t, vt chirurgica, neque enim natura pote&longs;t os luxatum componere; &longs;ic <foreign lang="greek">h(texun</foreign><lb/>in agricultura <foreign lang="greek">u(phretei= th=| fu/sei</foreign>, vt in&longs;itione & &longs;tercoratione <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> non igitur (dicet qui&longs;piam) <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg244"></arrow.to.target><lb/>natura cuncta perficiet, quæ natura exi&longs;tunt. </s> <s>Ni&longs;i dicamus artem &longs;ic perficere ea, quæ &longs;unt na­<lb/>tura, quatenus &longs;ine illius ope natura non po&longs;&longs;et opera &longs;ua pr&ecedil;&longs;tare; qua&longs;i ars in operis partem ac­<lb/>cipiatur, quandò non &longs;ubmini&longs;trat ars agendi patiendiúe facultatem rebus naturalibus: &longs;ed ap­<lb/>plicat agentia ad patientia, & è medio tollit impedimenta. </s> <s>his expeditis, natura tum per &longs;e ip­<lb/>&longs;am operatur, vt o&longs;&longs;a conglutinat. </s> <s>Itaque medicina <expan abbr="aliæ&qacute;">aliæque</expan>. </s> <s>artes naturæ mini&longs;træ dicuntur. <lb/></s> <s>Quinimmo, &longs;i rem ip&longs;am diligentius ob&longs;erues, natura perficit ea quæ fiunt ab arte. </s> <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Ecce &longs;erit <lb/> | <arrow.to.target n="marg244"></arrow.to.target><lb/>natura cuncta perficiet, quæ natura exi&longs;tunt. </s> <s>Ni&longs;i dicamus artem &longs;ic perficere ea, quæ &longs;unt na­<lb/>tura, quatenus &longs;ine illius ope natura non po&longs;&longs;et opera &longs;ua pr&ecedil;&longs;tare; qua&longs;i ars in operis partem ac­<lb/>cipiatur, quandò non &longs;ubmini&longs;trat ars agendi patiendiúe facultatem rebus naturalibus: &longs;ed ap­<lb/>plicat agentia ad patientia, & è medio tollit impedimenta. </s> <s>his expeditis, natura tum per &longs;e ip­<lb/>&longs;am operatur, vt o&longs;&longs;a conglutinat. </s> <s>Itaque medicina <expan abbr="aliæ&qacute;">aliæque</expan>. </s> <s>artes naturæ mini&longs;træ dicuntur. <lb/></s> <s>Quinimmo, &longs;i rem ip&longs;am diligentius ob&longs;erues, natura perficit ea quæ fiunt ab arte. </s> <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Ecce &longs;erit <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg245"></arrow.to.target><lb/>agricola, is vere pluuiam exoptat qu&ecedil; promoueat &longs;egetes, & &longs;olem, qui &ecedil;&longs;tate maturet; atque ita <lb/>&longs;ementem accommodat ad anni tempe&longs;tates, vt cum frugum profectu congruant. </s> <s>Aedificator <lb/>etiam fa&longs;tigium conficit fornicatum, quia lapides nutu <expan abbr="pondere&qacute;">pondereque</expan>. </s> <s>proprio pr&ecedil;grauantes, conten­<lb/>dendo ad centrum, & &longs;e&longs;e vici&longs;sim comprimendo, redduntur immobiles. </s> <s>Itaque iam hic ars <lb/> | <arrow.to.target n="marg245"></arrow.to.target><lb/>agricola, is vere pluuiam exoptat qu&ecedil; promoueat &longs;egetes, & &longs;olem, qui &ecedil;&longs;tate maturet; atque ita <lb/>&longs;ementem accommodat ad anni tempe&longs;tates, vt cum frugum profectu congruant. </s> <s>Aedificator <lb/>etiam fa&longs;tigium conficit fornicatum, quia lapides nutu <expan abbr="pondere&qacute;">pondereque</expan>. </s> <s>proprio pr&ecedil;grauantes, conten­<lb/>dendo ad centrum, & &longs;e&longs;e vici&longs;sim comprimendo, redduntur immobiles. </s> <s>Itaque iam hic ars <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg246"></arrow.to.target><lb/>perfectis vtitur; &longs;ed quoniam aptat ad v&longs;us humanos; etiam perficere perhibetur. </s> <s>Ergo &longs;impli­<lb/> | <arrow.to.target n="marg246"></arrow.to.target><lb/>perfectis vtitur; &longs;ed quoniam aptat ad v&longs;us humanos; etiam perficere perhibetur. </s> <s>Ergo &longs;impli­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg247"></arrow.to.target><lb/>citer perfectio profici&longs;citur à natura quam ita per&longs;equitur, vt ab eo progre&longs;&longs;u ne digito quidem <lb/>recedat. </s> <s>Itaque ars etiam naturæ motibus ob&longs;equitur & hunc illi opponit, vt vim naturæ &longs;upe­<lb/>rantis reprimens <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> varios & multiplices v&longs;us exhibere po&longs;sit. </s> <s>At verò perfectionem præ&longs;tat na­<lb/> | <arrow.to.target n="marg247"></arrow.to.target><lb/>citer perfectio profici&longs;citur à natura quam ita per&longs;equitur, vt ab eo progre&longs;&longs;u ne digito quidem <lb/>recedat. </s> <s>Itaque ars etiam naturæ motibus ob&longs;equitur & hunc illi opponit, vt vim naturæ &longs;upe­<lb/>rantis reprimens <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> varios & multiplices v&longs;us exhibere po&longs;sit. </s> <s>At verò perfectionem præ&longs;tat na­<lb/> |
| <arrow.to.target n="marg248"></arrow.to.target><lb/>tura, quòd vnaquæque res naturalis &longs;ic agit; quia &longs;ic natura comparata e&longs;t. </s> <s>Et (ni pror&longs;us fallor) <lb/>aliter &longs;e res habet atque in c&ecedil;teris, quorum v&longs;us aliquis e&longs;&longs;e &longs;olet. </s> <s>Siquidem alia &longs;unt huiu&longs;mo­<lb/>di, vt ijs vtamur; at nos i&longs;tis vtimur quia &longs;unt huiu&longs;modi: exempli gratia, &longs;ic frenum e&longs;t compa­<lb/>ratum, vt eques illo vtatur. </s> <s>at id fabricatur ex ferro, quia ferrum tale e&longs;t, vt eo po&longs;sit vti in illo <lb/>officio pr&ecedil;&longs;tando. </s> <s>Quapropter opinor in iis qu&ecedil; &longs;truuntur, vt cæteris v&longs;ui &longs;int, quarum artium <lb/>v&longs;us e&longs;t proprius, eas e&longs;&longs;e præferendas: &longs;ic in cæteris vbi v&longs;us &longs;it, quia &longs;int huiu&longs;modi rem aliter <lb/>&longs;e habere puto, nimirum cedere illam, quæ vtatur. </s> <s>aut ita di&longs;tingueres ex v&longs;u fieri bonas; aut <lb/>quòd iis vtamur; quia bonæ &longs;unt eæ quidem vtente &longs;unt imperfectiores, has etiam antecellere <lb/>vtenti non inconuenit. </s> <s>Ita &longs;it, vt naturam &longs;emper arti pr&ecedil;ponam; aut &longs;iquid &longs;uperioris <expan abbr="agno&longs;cã">agno&longs;cam</expan> <lb/>in v&longs;u rerum naturalium, id ego hominem faciam, qui & ip&longs;e e&longs;t præ&longs;tanti&longs;sima natura, cui om­<lb/>nia quodammodo nata e&longs;&longs;e docent philo&longs;ophi <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> de qua re aliàs. </s> <s>Sed redeamus ad naturam. </s> <s>Ea <lb/> | <arrow.to.target n="marg248"></arrow.to.target><lb/>tura, quòd vnaquæque res naturalis &longs;ic agit; quia &longs;ic natura comparata e&longs;t. </s> <s>Et (ni pror&longs;us fallor) <lb/>aliter &longs;e res habet atque in c&ecedil;teris, quorum v&longs;us aliquis e&longs;&longs;e &longs;olet. </s> <s>Siquidem alia &longs;unt huiu&longs;mo­<lb/>di, vt ijs vtamur; at nos i&longs;tis vtimur quia &longs;unt huiu&longs;modi: exempli gratia, &longs;ic frenum e&longs;t compa­<lb/>ratum, vt eques illo vtatur. </s> <s>at id fabricatur ex ferro, quia ferrum tale e&longs;t, vt eo po&longs;sit vti in illo <lb/>officio pr&ecedil;&longs;tando. </s> <s>Quapropter opinor in iis qu&ecedil; &longs;truuntur, vt cæteris v&longs;ui &longs;int, quarum artium <lb/>v&longs;us e&longs;t proprius, eas e&longs;&longs;e præferendas: &longs;ic in cæteris vbi v&longs;us &longs;it, quia &longs;int huiu&longs;modi rem aliter <lb/>&longs;e habere puto, nimirum cedere illam, quæ vtatur. </s> <s>aut ita di&longs;tingueres ex v&longs;u fieri bonas; aut <lb/>quòd iis vtamur; quia bonæ &longs;unt eæ quidem vtente &longs;unt imperfectiores, has etiam antecellere <lb/>vtenti non inconuenit. </s> <s>Ita &longs;it, vt naturam &longs;emper arti pr&ecedil;ponam; aut &longs;iquid &longs;uperioris <expan abbr="agno&longs;cã">agno&longs;cam</expan> <lb/>in v&longs;u rerum naturalium, id ego hominem faciam, qui & ip&longs;e e&longs;t præ&longs;tanti&longs;sima natura, cui om­<lb/>nia quodammodo nata e&longs;&longs;e docent philo&longs;ophi <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> de qua re aliàs. </s> <s>Sed redeamus ad naturam. </s> <s>Ea <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg249"></arrow.to.target><lb/> | <arrow.to.target n="marg249"></arrow.to.target><lb/> |
| <arrow.to.target n="marg250"></arrow.to.target><lb/>&longs;anè quemadmodum antè monuimus, eundem tenorem perpetuò &longs;eruat, quippe quæ &longs;implex <lb/>&longs;it, nec varios v&longs;us re&longs;piciat, &longs;ed id &longs;olummodo, quod &longs;uum ip&longs;ius proprium e&longs;t. </s> <s>Itaque &longs;em­<lb/>per ignis a&longs;cendit, & vbi in &longs;uperiorem locum peruenerit, ibi quoque manet &longs;uapte natura: ter­<lb/>ra item de&longs;cendit ad centrum in quo perpetuò quie&longs;ceret, ni&longs;i ob&longs;tatet cau&longs;&longs;a violans. </s> <s>ac &longs;i &longs;ecus <lb/>eueniat, externa aliqua cau&longs;&longs;a pote&longs;t a&longs;signari varietatis illius, <expan abbr="neq;">neque</expan> enim id iam amplius e&longs;t pro­<lb/>ratione naturæ, vt &longs;i terra maneat in loco &longs;uperiore, aut è loco &longs;uo moueatur: & cau&longs;&longs;a reddi <lb/>pote&longs;t, cur de&longs;cendat nunc, mox autem quie&longs;cat. </s> <s>illud enim e&longs;t naturæ imperfectæ, qu&ecedil; ad per­<lb/>fectionem tendit, hoc iam eius qu&ecedil; perfectionem &longs;uam con&longs;ecuta fuerit. </s> <s>Semper ergo &longs;ui &longs;imi­<lb/>lis e&longs;t ip&longs;a natura, vt etiam de con&longs;imilibus idem iudicium non ab&longs;urdè fiat, aut item afferenda <lb/>ratio, cur ordo ille fuerit immutatus; vt puta &longs;i ratio per&longs;uadet ex a&longs;tris vnum e&longs;&longs;e rotundum, <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <lb/>quoque iudicium de c&ecedil;teris ferre oportebit, aut di&longs;criminis ratio reddenda. </s> <s>Sic cùm commune <lb/>&longs;it compluribus animalibus habere cor, & in quibu&longs;dam, vt in auibus ob&longs;eruemus, ip&longs;um primò <lb/>produci eodem modo de c&ecedil;teris iudicabimus: ni&longs;i cau&longs;&longs;a &longs;uccurrat, cur in re con&longs;imili diuer&longs;um <lb/>in&longs;titutum natura tenuerit. </s> <s>ac ni&longs;i ratio &longs;ubueniat pertinacis omnino animi &longs;it id quod con&longs;tat | <arrow.to.target n="marg250"></arrow.to.target><lb/>&longs;anè quemadmodum antè monuimus, eundem tenorem perpetuò &longs;eruat, quippe quæ &longs;implex <lb/>&longs;it, nec varios v&longs;us re&longs;piciat, &longs;ed id &longs;olummodo, quod &longs;uum ip&longs;ius proprium e&longs;t. </s> <s>Itaque &longs;em­<lb/>per ignis a&longs;cendit, & vbi in &longs;uperiorem locum peruenerit, ibi quoque manet &longs;uapte natura: ter­<lb/>ra item de&longs;cendit ad centrum in quo perpetuò quie&longs;ceret, ni&longs;i ob&longs;tatet cau&longs;&longs;a violans. </s> <s>ac &longs;i &longs;ecus <lb/>eueniat, externa aliqua cau&longs;&longs;a pote&longs;t a&longs;signari varietatis illius, <expan abbr="neq;">neque</expan> enim id iam amplius e&longs;t pro <lb/>ratione naturæ, vt &longs;i terra maneat in loco &longs;uperiore, aut è loco &longs;uo moueatur: & cau&longs;&longs;a reddi <lb/>pote&longs;t, cur de&longs;cendat nunc, mox autem quie&longs;cat. </s> <s>illud enim e&longs;t naturæ imperfectæ, qu&ecedil; ad per­<lb/>fectionem tendit, hoc iam eius qu&ecedil; perfectionem &longs;uam con&longs;ecuta fuerit. </s> &nb |