Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to buona_demot_014_la_1591.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

Colored diff for /texts/archimedes/xml/buona_demot_014_la_1591.xml between version 1.60 and 1.61

version 1.60, 2007/08/09 16:57:34 version 1.61, 2007/08/09 17:22:38
Line 19607 
Line 19607 
 <s>Nam c&ugrave;m omnes motus qui perpetui <lb/>non &longs;unt, aut habeant motus contrarios, aut priuatione pr&ecedil;cedente &longs;ingulis oppo&longs;itum habeant in <lb/>ea priuatione quietem; </s> <s>Nam c&ugrave;m omnes motus qui perpetui <lb/>non &longs;unt, aut habeant motus contrarios, aut priuatione pr&ecedil;cedente &longs;ingulis oppo&longs;itum habeant in <lb/>ea priuatione quietem; </s>
 <s>loquor autem de toto aliquo motu, non de parte, &longs;i motum cum aliquo conti&shy;<lb/>nuari opus &longs;it, aut cum contrario continuabitur, aut cum quiete: </s> <s>loquor autem de toto aliquo motu, non de parte, &longs;i motum cum aliquo conti&shy;<lb/>nuari opus &longs;it, aut cum contrario continuabitur, aut cum quiete: </s>
 <s>at cum contrario continuari nequit. <lb/></s> <s>at cum contrario continuari nequit. <lb/></s>
 <s>&longs;ic .n. idem motibus contrariis agitari po&longs;&longs;et: cum quiete ver&ograve; fieri iam nequit, vt continuetur, &amp; e&longs;to, <lb/>qu&ograve;d cum quiete continuari po&longs;sit; nhil ad rem no&longs;tram, qui de <expan abbr="motu&utilde;">motuum</expan> continuatione nunc agimus; &amp; cert&egrave; cum motu qui &longs;pecie di&longs;tinguatur, nullus vnquam motus continuari pote&longs;t; </s> <s>&longs;ic .n. idem motibus contrariis agitari po&longs;&longs;et: cum quiete ver&ograve; fieri iam nequit, vt continuetur, &amp; e&longs;to, <lb/>qu&ograve;d cum quiete continuari po&longs;sit; nihil ad rem no&longs;tram, qui de <expan abbr="motu&utilde;">motuum</expan> continuatione nunc agimus; <lb/> &amp; cert&egrave; cum motu qui &longs;pecie di&longs;tinguatur, nullus vnquam motus continuari pote&longs;t; </s>
 <s>&longs;ed sol&ugrave;m e&longs;&longs;e <expan abbr="c&otilde;tiguus">con<lb/>tiguus</expan>, vt ali&agrave;s demon&longs;trauimus. </s> <s>&longs;ed sol&ugrave;m e&longs;&longs;e <expan abbr="c&otilde;tiguus">con<lb/>tiguus</expan>, vt ali&agrave;s demon&longs;trauimus. </s>
 <s>Pr&aelig;tere&agrave; in omni mutatione ami&longs;sio termini &agrave; quo eadem e&longs;t &longs;ubie<arrow.to.target n="marg4937a"></arrow.to.target><lb/>cto cum acqui&longs;itione termini ad quem: &longs;imul .n. fit album, &amp; interit nigrum. </s> <s>Pr&aelig;tere&agrave; in omni mutatione ami&longs;sio termini &agrave; quo eadem e&longs;t &longs;ubie<arrow.to.target n="marg4937a"></arrow.to.target><lb/>cto cum acqui&longs;itione termini ad quem: &longs;imul .n. fit album, &amp; interit nigrum. </s>
 <s>Si fatigaris igitur albefa&shy;<lb/>ctionem cum oppo&longs;ita nigrefactione continuari, ex albo fieret non album: idem ergo proce&longs;&longs;us tem&shy;<lb/>poris e&longs;&longs;et, quo corrumperetur non album; fieret album; ac &longs;imul fieret non album: </s> <s>Si fatigaris igitur albefa&shy;<lb/>ctionem cum oppo&longs;ita nigrefactione continuari, ex albo fieret non album: idem ergo proce&longs;&longs;us tem&shy;<lb/>poris e&longs;&longs;et, quo corrumperetur non album; fieret album; ac &longs;imul fieret non album: </s>
Line 19628 
Line 19628 
 <s>quandoquidem non <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> motus, qui e&longs;t <lb/>ab <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> in idem &longs;peciem habet repugnanti&ecedil;, &longs;ed inter illa puncta &longs;ol&ugrave;m, qu&aelig; &longs;e habent tanqu&agrave;m termi<lb/>ni diametri in circulo: ab vnis .n. hi&longs;ce <expan abbr="petit'">petitur</expan> ratio repugnanti&aelig; &amp; interualli: c&ecedil;ter&ugrave;m h&aelig; e&longs;t oppo&longs;ito <lb/><expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> rectum, non <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> &longs;ecund&ugrave;m circulum: </s> <s>quandoquidem non <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> motus, qui e&longs;t <lb/>ab <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> in idem &longs;peciem habet repugnanti&ecedil;, &longs;ed inter illa puncta &longs;ol&ugrave;m, qu&aelig; &longs;e habent tanqu&agrave;m termi<lb/>ni diametri in circulo: ab vnis .n. hi&longs;ce <expan abbr="petit'">petitur</expan> ratio repugnanti&aelig; &amp; interualli: c&ecedil;ter&ugrave;m h&aelig; e&longs;t oppo&longs;ito <lb/><expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> rectum, non <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> &longs;ecund&ugrave;m circulum: </s>
 <s>proinde &longs;i in hoc progre&longs;&longs;u media quies interponitur; <lb/>nil <expan abbr="vtiq.">vtique</expan> vetabit, quin motus ab <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> in idem &longs;it continuus in circulo. </s> <s>proinde &longs;i in hoc progre&longs;&longs;u media quies interponitur; <lb/>nil <expan abbr="vtiq.">vtique</expan> vetabit, quin motus ab <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> in idem &longs;it continuus in circulo. </s>
 <s>Breuiter a&utilde;t h&aelig;c ratio complexa <arrow.to.target n="marg4937d"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t illa <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> qu&aelig; pluribus di&longs;putata &longs;unt 1. de C&ecedil;lo, qu&agrave; conclu&longs;um e&longs;t conuer&longs;ioni nihil e&longs;&longs;e <expan abbr="contrari&utilde;">contrarium</expan>: <expan abbr="efficiet'">efficietur</expan> <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> &agrave; nobis hac methodo, ni&longs;i quid fallimur; </s> <s>Breuiter a&utilde;t h&aelig;c ratio complexa <arrow.to.target n="marg4937d"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t illa <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> qu&aelig; pluribus di&longs;putata &longs;unt 1. de C&ecedil;lo, qu&agrave; conclu&longs;um e&longs;t conuer&longs;ioni nihil e&longs;&longs;e <expan abbr="contrari&utilde;">contrarium</expan>: <expan abbr="efficiet'">efficietur</expan> <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> &agrave; nobis hac methodo, ni&longs;i quid fallimur; </s>
 <s>&longs;i doceamus prim&utilde;m, vnd&eacute;nam &longs;patij repugnan<lb/><figure></figure>tia &longs;umatur; h&aelig;c <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> ab eodem fonte emanat, vnde &longs;implicitas motuum de&longs;cendabat; &agrave; natura nimi&shy;<lb/>rum &longs;patij quod &agrave; mobili peragratur. </s> <s>&longs;i doceamus prim&utilde;m, vnd&eacute;nam &longs;patij repugnan<lb/><figure></figure>tia &longs;umatur; h&aelig;c <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> ab eodem fonte emanat, vnde &longs;implicitas motuum de&longs;cendebat; &agrave; natura nimi&shy;<lb/>rum &longs;patij quod &agrave; mobili peragratur. </s>
 <s>At in &longs;patio duo &longs;pectantur: forma &longs;patij qu&aelig; &longs;umitur &agrave; natura <lb/>quantitatis; vnde oriuntur <expan abbr="rect&utilde;">rectum</expan> &amp; rotundum: &amp; termini eius, &longs;iue loca qu&aelig; duo &longs;unt; vnus, &agrave; quo <lb/>di&longs;cedit, &amp; alter ad quem accedit mobile &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, qui &longs;an&egrave; pr&aelig;ter alias qualitates quas ha&shy;<lb/>bent &longs;ecum communes, inter quas e&longs;t repugnantia, &longs;ic contrarij &longs;unt; </s> <s>At in &longs;patio duo &longs;pectantur: forma &longs;patij qu&aelig; &longs;umitur &agrave; natura <lb/>quantitatis; vnde oriuntur <expan abbr="rect&utilde;">rectum</expan> &amp; rotundum: &amp; termini eius, &longs;iue loca qu&aelig; duo &longs;unt; vnus, &agrave; quo <lb/>di&longs;cedit, &amp; alter ad quem accedit mobile &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, qui &longs;an&egrave; pr&aelig;ter alias qualitates quas ha&shy;<lb/>bent &longs;ecum communes, inter quas e&longs;t repugnantia, &longs;ic contrarij &longs;unt; </s>
 <s>quoniam &longs;i ad hunc locum terra <lb/>&longs;uapte natura <expan abbr="ferat'">feratur</expan>, ab eo pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> di&longs;cedit: &amp; ad alium accedit pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> &agrave; quo po&longs;te&agrave; &longs;ecun<lb/>d&ugrave;m naturam &longs;eparatur: </s> <s>quoniam &longs;i ad hunc locum terra <lb/>&longs;uapte natura <expan abbr="ferat'">feratur</expan>, ab eo pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> di&longs;cedit: &amp; ad alium accedit pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> &agrave; quo po&longs;te&agrave; &longs;ecun<lb/>d&ugrave;m naturam &longs;eparatur: </s>
 <s>ab hoc &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> di&longs;cedet aliud corpus, &amp; huc pr&ecedil; <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> feretur; <lb/>ad alium ver&ograve; &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> mouebitur, &amp; inde pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> ab&longs;trahetur. </s> <s>ab hoc &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> di&longs;cedet aliud corpus, &amp; huc pr&ecedil; <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> feretur; <lb/>ad alium ver&ograve; &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> mouebitur, &amp; inde pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> ab&longs;trahetur. </s>
Line 19636 
Line 19636 
 <s>quare &amp; idem &longs;ubiecto &longs;pacium e&longs;&longs;e debet, quod &agrave; contrariis motibus obitur, &longs;ola ra&shy;<lb/>tione &longs;ecretum, &longs;icut a&longs;cen&longs;us &amp; <expan abbr="de&longs;c&etilde;&longs;us">de&longs;cen&longs;us</expan> in eodem cliuo. </s> <s>quare &amp; idem &longs;ubiecto &longs;pacium e&longs;&longs;e debet, quod &agrave; contrariis motibus obitur, &longs;ola ra&shy;<lb/>tione &longs;ecretum, &longs;icut a&longs;cen&longs;us &amp; <expan abbr="de&longs;c&etilde;&longs;us">de&longs;cen&longs;us</expan> in eodem cliuo. </s>
 <s>Quamobrem c&ugrave;m per idem <expan abbr="&longs;paci&ugrave;">&longs;pacium</expan> inter eo&longs;&shy;<lb/>dem terminos alius motus in circulo fieri nequeat, <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ille qui nunc fit; profect&ograve; <expan abbr="neq.">neque</expan> alter conuer&longs;ioni <lb/>reperietur oppo&longs;itus. </s> <s>Quamobrem c&ugrave;m per idem <expan abbr="&longs;paci&ugrave;">&longs;pacium</expan> inter eo&longs;&shy;<lb/>dem terminos alius motus in circulo fieri nequeat, <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ille qui nunc fit; profect&ograve; <expan abbr="neq.">neque</expan> alter conuer&longs;ioni <lb/>reperietur oppo&longs;itus. </s>
 <s>Inde <expan abbr="igit'">igitur</expan> &longs;ic &longs;truamus argumenta. </s> <s>Inde <expan abbr="igit'">igitur</expan> &longs;ic &longs;truamus argumenta. </s>
 <s>Siquis motus futurus e&longs;&longs;wet conuer&longs;ioni con&shy;<lb/>trarius, is aut e&longs;&longs;et motus rectus, aut altera <expan abbr="c&otilde;uer&longs;io">conuer&longs;io</expan>, &longs;ed nullus e&longs;&longs;e <expan abbr="p&otilde;t">pote&longs;t</expan> huiu&longs;modi, <expan abbr="neq.">neque</expan> igitur conuer&shy;<pb pagenum="855"/><arrow.to.target n="marg4938"></arrow.to.target><lb/>&longs;ioni motus qui&longs;quam contrarius e&longs;&longs;e <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>. </s>                                                                <s>Neque <expan abbr=".n.">enim</expan> motus rectus conuer&longs;ioni <expan abbr="c&otilde;trarius">contrarius</expan> e&longs;t: ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>cau&longs;&longs;am, <expan abbr="neq.">neque</expan> conuer&longs;io recto: commeant enim. </s>                                                                <s>Nam &longs;iquis motus foret conuer&longs;ioni contrarius; is <lb/>&longs;an&egrave; rectus e&longs;&longs;et: at rectus non e&longs;t: <expan abbr="neq.">neque</expan> conuer&longs;io igitur. </s>                                                                <s>Connexum <expan abbr="fid&etilde;">fidem</expan> &longs;uam a&longs;&longs;equitur &agrave; natura <lb/>&longs;patij, &longs;uper quo fit motus: etenim &longs;patia h&aelig;c contrarias formas obtinere videntur: &amp; motus igitur, <lb/>qui in his &longs;patiis obeuntur, erunt contrarij. </s>                                                                <s>contrarias <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> formas e&longs;&longs;e talium linearum &longs;ic probat Ari&shy;<lb/>&longs;toteles: &longs;iquidem, in circulo duo &longs;unt, qu&aelig; &longs;ecum pugnare cen&longs;eantur, concauum &amp; conuexum: non <lb/>po&longs;&longs;unt ver&ograve; h&aelig;c &longs;tare &longs;imul cum recto, c&ugrave;m h&aelig;c vndecunque inflexa &longs;int; linea autem recta nulla ex <lb/>parte: concauum <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan>, &amp; conuexum line&aelig; rect&aelig; opponuntur: ver&ugrave;m circulus &egrave; concauo &amp; conuexo <lb/>conflatur: maxim&egrave; igitur opponitur line&ecedil; rect&aelig;. </s>                                                                <s>quare etiam motus rectus erit conuer&longs;ioni maxim&egrave; <lb/>contrarius: hic tamen non e&longs;t: quand&ograve; motuum repugnantia &longs;umitur &agrave; repugnantia terminorum: <lb/>atqui locus &longs;uperior inferiori, nec alius vllus locus opponitur: a&longs;cen&longs;us igitur de&longs;cen&longs;ui <expan abbr="c&otilde;trarius">contrarius</expan> e&longs;t: <lb/>nec alius qui&longs;quam motus. </s>                                                                <s>Quoniam ver&ograve; in hac ratione con&longs;truenda Ari&longs;t. </s>                                                                <s>v&longs;us ea voce <foreign lang="greek">ma/lista</foreign> &longs;u&shy;<lb/>&longs;picionem iniecit, ne fort&egrave; loco dialectico occupato rem tanti momenti &longs;uper qua &aelig;ternitas c&aelig;li &longs;true&shy;<lb/>retur, topic&egrave; tractarit; occa&longs;ionem pr&aelig;buit eius interpretibus aliqua aduertendi. </s>                                                                <s><expan abbr="neq.">neque</expan> item &agrave; nobis exi&shy;<lb/>&longs;timatus e&longs;t dignus, qui <expan abbr="pr&aelig;terea&ttilde;">pr&aelig;tereatur</expan>, in quo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> Simplicius tanquam &agrave; difficultate oppre&longs;&longs;us de acceptis <lb/>h&ecedil;&longs;itarit; vtr&ugrave;m .&longs;. </s>                                                                <s>h&ecedil;c ratio foret &agrave; maiori, quemadmodum cen&longs;uit Alexander; an &longs;it demon&longs;tratio ne&shy;<lb/> <s>Siquis motus futurus e&longs;&longs;et conuer&longs;ioni con&shy;<lb/>trarius, is aut e&longs;&longs;et motus rectus, aut altera <expan abbr="c&otilde;uer&longs;io">conuer&longs;io</expan>, &longs;ed nullus e&longs;&longs;e <expan abbr="p&otilde;t">pote&longs;t</expan> huiu&longs;modi, <expan abbr="neq.">neque</expan> igitur conuer&shy;<pb pagenum="855"/><arrow.to.target n="marg4938"></arrow.to.target><lb/>&longs;ioni motus qui&longs;quam contrarius e&longs;&longs;e <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>. </s>                                                                <s>Neque <expan abbr=".n.">enim</expan> motus rectus conuer&longs;ioni <expan abbr="c&otilde;trarius">contrarius</expan> e&longs;t: ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>cau&longs;&longs;am, <expan abbr="neq.">neque</expan> conuer&longs;io recto: commeant enim. </s>                                                                <s>Nam &longs;iquis motus foret conuer&longs;ioni contrarius; is <lb/>&longs;an&egrave; rectus e&longs;&longs;et: at rectus non e&longs;t: <expan abbr="neq.">neque</expan> conuer&longs;io igitur. </s>                                                                <s>Connexum <expan abbr="fid&etilde;">fidem</expan> &longs;uam a&longs;&longs;equitur &agrave; natura <lb/>&longs;patij, &longs;uper quo fit motus: etenim &longs;patia h&aelig;c contrarias formas obtinere videntur: &amp; motus igitur, <lb/>qui in his &longs;patiis obeuntur, erunt contrarij. </s>                                                                <s>contrarias <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> formas e&longs;&longs;e talium linearum &longs;ic probat Ari&shy;<lb/>&longs;toteles: &longs;iquidem, in circulo duo &longs;unt, qu&aelig; &longs;ecum pugnare cen&longs;eantur, concauum &amp; conuexum: non <lb/>po&longs;&longs;unt ver&ograve; h&aelig;c &longs;tare &longs;imul cum recto, c&ugrave;m h&aelig;c vndecunque inflexa &longs;int; linea autem recta nulla ex <lb/>parte: concauum <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan>, &amp; conuexum line&aelig; rect&aelig; opponuntur: ver&ugrave;m circulus &egrave; concauo &amp; conuexo <lb/>conflatur: maxim&egrave; igitur opponitur line&ecedil; rect&aelig;. </s>                                                                <s>quare etiam motus rectus erit conuer&longs;ioni maxim&egrave; <lb/>contrarius: hic tamen non e&longs;t: quand&ograve; motuum repugnantia &longs;umitur &agrave; repugnantia terminorum: <lb/>atqui locus &longs;uperior inferiori, nec alius vllus locus opponitur: a&longs;cen&longs;us igitur de&longs;cen&longs;ui <expan abbr="c&otilde;trarius">contrarius</expan> e&longs;t: <lb/>nec alius qui&longs;quam motus. </s>                                                                <s>Quoniam ver&ograve; in hac ratione con&longs;truenda Ari&longs;t. </s>                                                                <s>v&longs;us ea voce <foreign lang="greek">ma/lista</foreign> &longs;u&shy;<lb/>&longs;picionem iniecit, ne fort&egrave; loco dialectico occupato rem tanti momenti &longs;uper qua &aelig;ternitas c&aelig;li &longs;true&shy;<lb/>retur, topic&egrave; tractarit; occa&longs;ionem pr&aelig;buit eius interpretibus aliqua aduertendi. </s>                                                                <s><expan abbr="neq.">neque</expan> item &agrave; nobis exi&shy;<lb/>&longs;timatus e&longs;t dignus, qui <expan abbr="pr&aelig;terea&ttilde;">pr&aelig;tereatur</expan>, in quo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> Simplicius tanquam &agrave; difficultate oppre&longs;&longs;us de acceptis <lb/>h&ecedil;&longs;itarit; vtr&ugrave;m .&longs;. </s>                                                                <s>h&ecedil;c ratio foret &agrave; maiori, quemadmodum cen&longs;uit Alexander; an &longs;it demon&longs;tratio ne&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg4939"></arrow.to.target><lb/>gans: proptere&agrave; qu&ograve;d Ari&longs;t. </s>                                                                <s>non pronunciarit <foreign lang="greek">ma=llon</foreign>: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> huic opponitur <foreign lang="greek">to\ h(=tton</foreign>. </s>                                                                <s>ei ver&ograve;, quod <lb/>e&longs;t maxim&egrave;, nihil opponitur: quanquam &amp; ip&longs;e vt tueretur Alexandrum, adiecit etiam <foreign lang="greek">ma/lista</foreign> accipi, <lb/>vt oppo&longs;itum eius, quod e&longs;t, nullo modo, ex quo <expan abbr="it&etilde;">item</expan> h&aelig;c ratio referri po&longs;&longs;et ad genus eorum qu&aelig; &longs;unt <lb/>&agrave; <expan abbr="c&otilde;paratis">comparatis</expan>. </s>                                                                <s>Nam lego apud <expan abbr="quo&longs;d&atilde;">quo&longs;dam</expan> eam ab&longs;olutam <expan abbr="demon&longs;tration&etilde;">demon&longs;trationem</expan> putari; neque illi officere, &longs;i &agrave; <expan abbr="c&otilde;-muni">con&shy;<lb/>muni</expan> loco ducatur: quoniam proprius reddi <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, &amp; contractus ad certum &longs;ubiectum efficit fidem qu&aelig; <lb/>demon&longs;trationi conueniat, &amp; pariat &longs;cientiam. </s>                                                                <s>Sed tamen, vt explicem animi mei &longs;en&longs;um, non puto <lb/>ego, tamet&longs;i <expan abbr="qu&aelig;d&atilde;">qu&aelig;dam</expan> loca propria reddi po&longs;&longs;unt, &amp; in propo&longs;itiones conuerti; ita vt tanquam &longs;yllogi&longs;mi <lb/>partes a&longs;&longs;umantur; hunc no&longs;trum in huiu&longs;modi po&longs;&longs;e numerari. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; proprium in demon&longs;tratio&shy;<lb/>ne, non &longs;ic accipitur, quia propo&longs;itio fiat; nec quae &longs;it ex inh&ecedil;rentibus &longs;impliciter, &longs;ed ex iis qu&aelig; per &longs;e &longs;unt, <lb/>&amp; vinculum definitionis continent: doceant igitur, quemadmodum ab intimis rei principiis ea propo&shy;<lb/>&longs;itio petatur: nihil <expan abbr=".n.">enim</expan> complectitur quod per &longs;e &longs;it. </s>                                                                <s>Idcirco aut ita dicendum; nihil referre, quemad&shy;<lb/>modum <expan abbr="accipia&ttilde;">accipiatur</expan> illud coniunctum. </s>                                                                <s>quae in eo nulla fides po&longs;ita &longs;it, <expan abbr="neq.">neque</expan> demon&longs;tratiua, <expan abbr="neq.">neque</expan> dialectica; <lb/>&longs;ed in probatione a&longs;&longs;umpti: quare etiam concludi <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> potui&longs;&longs;et hoc modo. </s>                                                                <s>Motuum repugnantia <expan abbr="peti&ttilde;">petitur</expan> <lb/>&agrave; terminis oppo&longs;itis, &longs;ed quantum &longs;pectat ad terminos, rectus recto, non <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> conuer&longs;ioni opponitur. <lb/></s>                                                                <s>Aut &longs;i progre&longs;&longs;us eius rationis, &amp; vis illius loci per&longs;piciatur: apparebit allatum fui&longs;&longs;e potius ab Ari&longs;t. <lb/></s>                                                                <s> <arrow.to.target n="marg4939"></arrow.to.target><lb/>gans: proptere&agrave; qu&ograve;d Ari&longs;t. </s>                                                                <s>non pronunciarit <foreign lang="greek">ma=llon</foreign>: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> huic opponitur <foreign lang="greek">to\ h(=tton</foreign>. </s>                                                                <s>ei ver&ograve;, quod <lb/>e&longs;t maxim&egrave;, nihil opponitur: quanquam &amp; ip&longs;e vt tueretur Alexandrum, adiecit etiam <foreign lang="greek">ma/lista</foreign> accipi, <lb/>vt oppo&longs;itum eius, quod e&longs;t, nullo modo, ex quo <expan abbr="it&etilde;">item</expan> h&aelig;c ratio referri po&longs;&longs;et ad genus eorum qu&aelig; &longs;unt <lb/>&agrave; <expan abbr="c&otilde;paratis">comparatis</expan>. </s>                                                                <s>Nam lego apud <expan abbr="quo&longs;d&atilde;">quo&longs;dam</expan> eam ab&longs;olutam <expan abbr="demon&longs;tration&etilde;">demon&longs;trationem</expan> putari; neque illi officere, &longs;i &agrave; <expan abbr="c&otilde;-muni">con&shy;<lb/>muni</expan> loco ducatur: quoniam proprius reddi <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, &amp; contractus ad certum &longs;ubiectum efficit fidem qu&aelig; <lb/>demon&longs;trationi conueniat, &amp; pariat &longs;cientiam. </s>                                                                <s>Sed tamen, vt explicem animi mei &longs;en&longs;um, non puto <lb/>ego, tamet&longs;i <expan abbr="qu&aelig;d&atilde;">qu&aelig;dam</expan> loca propria reddi po&longs;&longs;unt, &amp; in propo&longs;itiones conuerti; ita vt tanquam &longs;yllogi&longs;mi <lb/>partes a&longs;&longs;umantur; hunc no&longs;trum in huiu&longs;modi po&longs;&longs;e numerari. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; proprium in demon&longs;tratio&shy;<lb/>ne, non &longs;ic accipitur, quia propo&longs;itio fiat; nec quae &longs;it ex inh&ecedil;rentibus &longs;impliciter, &longs;ed ex iis qu&aelig; per &longs;e &longs;unt, <lb/>&amp; vinculum definitionis continent: doceant igitur, quemadmodum ab intimis rei principiis ea propo&shy;<lb/>&longs;itio petatur: nihil <expan abbr=".n.">enim</expan> complectitur quod per &longs;e &longs;it. </s>                                                                <s>Idcirco aut ita dicendum; nihil referre, quemad&shy;<lb/>modum <expan abbr="accipia&ttilde;">accipiatur</expan> illud coniunctum. </s>                                                                <s>quae in eo nulla fides po&longs;ita &longs;it, <expan abbr="neq.">neque</expan> demon&longs;tratiua, <expan abbr="neq.">neque</expan> dialectica; <lb/>&longs;ed in probatione a&longs;&longs;umpti: quare etiam concludi <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> potui&longs;&longs;et hoc modo. </s>                                                                <s>Motuum repugnantia <expan abbr="peti&ttilde;">petitur</expan> <lb/>&agrave; terminis oppo&longs;itis, &longs;ed quantum &longs;pectat ad terminos, rectus recto, non <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> conuer&longs;ioni opponitur. <lb/></s>                                                                <s>Aut &longs;i progre&longs;&longs;us eius rationis, &amp; vis illius loci per&longs;piciatur: apparebit allatum fui&longs;&longs;e potius ab Ari&longs;t. <lb/></s>                                                                <s>
 <arrow.to.target n="marg4940"></arrow.to.target><lb/>ad <expan abbr="confirmation&etilde;">confirmationem</expan> partis oppo&longs;it&aelig; no&longs;tri problematis. </s>                                                                <s>habetur <expan abbr=".n.">enim</expan> fides eius, qu&ograve;d motus rectus &longs;it con&shy;<lb/>uer&longs;ioni contrarius, qu&ecedil; &longs;an&egrave; topi&ccedil;a e&longs;t. </s>                                                                <s>po&longs;te&agrave; ver&ograve; fides <expan abbr="ad&longs;criba&ttilde;">ad&longs;cribatur</expan> alterius oppo&longs;iti qu&ecedil; <expan abbr="&longs;cienti&atilde;">&longs;cientiam</expan> faciat. <lb/></s>                                                                <s>Nec mirum cum exercendi ingenij, ac veritatis inueniend&aelig; gratia &longs;&ecedil;pe &longs;oleat Ari&longs;toteles: ponere qua&shy;<lb/>&longs;i <expan abbr="c&otilde;flictum">conflictum</expan> rationum certarum &amp; probabilium. </s>                                                                <s>quapropter h&aelig;c di&longs;tributio pr&aelig;&longs;taret <expan abbr="o&itilde;bus">omnibus</expan> mea qui&shy;<lb/>dem <expan abbr="&longs;o&itilde;a">&longs;oina</expan>, &longs;i <expan abbr="duct&utilde;">ductum</expan> huiu &longs;ce <expan abbr="r&otilde;nis">rationis</expan> in <expan abbr="argum&etilde;ta">argumenta</expan> duo partiremur; quorum primum <expan abbr="topic&utilde;">topicum</expan> foret eo v&longs;que. <lb/></s>                                                                <s>&ldquo;Qui <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> &longs;uper recta, <expan abbr="atq.">atque</expan> alterum demon&longs;tratiuum in iis qu&aelig; &longs;equuntur; qua&longs;i illa coniunctio &longs;it ad&shy;<lb/>uer&longs;atiua; ducitur ver&ograve; &agrave; principiis propriis huius methodi, <expan abbr="n&etilde;pe">nempe</expan> ab oppo&longs;itione terminorum.&rdquo; Hunc <lb/>rationum ductum agnouit <expan abbr="it&etilde;">item</expan> Auerro&euml;s <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> qui dixit ex hoc manife&longs;t&egrave; &longs;equi, conuer&longs;ionem motui recto <lb/> <arrow.to.target n="marg4940"></arrow.to.target><lb/>ad <expan abbr="confirmation&etilde;">confirmationem</expan> partis oppo&longs;it&aelig; no&longs;tri problematis. </s>                                                                <s>habetur <expan abbr=".n.">enim</expan> fides eius, qu&ograve;d motus rectus &longs;it con&shy;<lb/>uer&longs;ioni contrarius, qu&ecedil; &longs;an&egrave; topi&ccedil;a e&longs;t. </s>                                                                <s>po&longs;te&agrave; ver&ograve; fides <expan abbr="ad&longs;criba&ttilde;">ad&longs;cribatur</expan> alterius oppo&longs;iti qu&ecedil; <expan abbr="&longs;cienti&atilde;">&longs;cientiam</expan> faciat. <lb/></s>                                                                <s>Nec mirum cum exercendi ingenij, ac veritatis inueniend&aelig; gratia &longs;&ecedil;pe &longs;oleat Ari&longs;toteles: ponere qua&shy;<lb/>&longs;i <expan abbr="c&otilde;flictum">conflictum</expan> rationum certarum &amp; probabilium. </s>                                                                <s>quapropter h&aelig;c di&longs;tributio pr&aelig;&longs;taret <expan abbr="o&itilde;bus">omnibus</expan> mea qui&shy;<lb/>dem <expan abbr="&longs;o&itilde;a">&longs;oina</expan>, &longs;i <expan abbr="duct&utilde;">ductum</expan> huiu &longs;ce <expan abbr="r&otilde;nis">rationis</expan> in <expan abbr="argum&etilde;ta">argumenta</expan> duo partiremur; quorum primum <expan abbr="topic&utilde;">topicum</expan> foret eo v&longs;que. <lb/></s>                                                                <s>&ldquo;Qui <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> &longs;uper recta, <expan abbr="atq.">atque</expan> alterum demon&longs;tratiuum in iis qu&aelig; &longs;equuntur; qua&longs;i illa coniunctio &longs;it ad&shy;<lb/>uer&longs;atiua; ducitur ver&ograve; &agrave; principiis propriis huius methodi, <expan abbr="n&etilde;pe">nempe</expan> ab oppo&longs;itione terminorum.&rdquo; Hunc <lb/>rationum ductum agnouit <expan abbr="it&etilde;">item</expan> Auerro&euml;s <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> qui dixit ex hoc manife&longs;t&egrave; &longs;equi, conuer&longs;ionem motui recto <lb/>
 <arrow.to.target n="marg4941"></arrow.to.target><lb/>non e&longs;&longs;e contrariam: nam &longs;i a&longs;cen&longs;us &amp; de&longs;cen&longs;us propter terminos contrarij &longs;unt, c&ugrave;m motus c&oelig;le&longs;tis <lb/>non &longs;it ad terminos eo&longs;dem; non <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> igitur vllo modo e&longs;&longs;e recto contrarius. </s>                                                                <s>Confirmat etiam propo&shy;<lb/>&longs;itum &agrave; natura contrariorum; &longs;iquidem ea inter &longs;e afficiunt &amp; de&longs;truunt. </s>                                                                <s>&longs;i ergo c&oelig;lum pugnaret cum <lb/>elementis; cert&egrave; propter eius immen&longs;am <expan abbr="va&longs;titat&etilde;">va&longs;titatem</expan> factum iam e&longs;&longs;et, vt inane foret apud nos <expan abbr="o&itilde;bus">omnibus</expan> ele&shy;<lb/>mentis <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> in &longs;ub&longs;tantiam c&oelig;li conuer&longs;is: c&ugrave;m tamen tantum ab&longs;it, vt c&oelig;lum de&longs;truat, vt potius con&longs;er&shy;<lb/>uet: quinimmo ip&longs;ius motu ce&longs;&longs;ante nece&longs;&longs;ari&ograve; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <expan abbr="o&itilde;um">omnium</expan> generatio finiretur. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> ob&longs;tat, &longs;i oppo&shy;<lb/>nas Auerroi, quia &longs;i motuum repugnantia &agrave; locorum, <expan abbr="terminorum&qacute;">terminorumque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="repugn&atilde;tia">repugnantia</expan> &longs;umatur, eadem via <lb/>concludere licebit igni c&ecedil;lum fore contrarium dicam enim. </s>                                                                <s>Motus contrarij &longs;unt ad loca contraria; <lb/>huiu&longs;modi ver&ograve; &longs;unt motus ignis &amp; c&oelig;li: quapropter opponuntur. </s>                                                                <s>Si ergo vera &longs;unt ea qu&aelig; te&longs;tatur <lb/>Ari&longs;t. </s>                                                                <s>ex repugnantia motuum fieri <expan abbr="coniectur&atilde;">coniecturam</expan> de repugnantia &longs;ub&longs;tanti&aelig;; planum e&longs;t, qu&ograve;d ignis &amp; c&ecedil;&shy;<lb/>lum contraria e&longs;&longs;e <expan abbr="c&otilde;cludentur">concludentur</expan>: &longs;iquidem &agrave; centro, &amp; ad <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> loca &longs;unt, <expan abbr="motu&longs;&qacute;">motu&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>contrarij, &longs;ed ignis <lb/>moueatur &agrave; centro, ad centrum ver&ograve; c&oelig;lum. </s>                                                                <s>Tum etiam quia nullus ortus &longs;ine interitu: &longs;i ergo c&oelig;&shy;<lb/>lum generat; idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> corrumpit. </s>                                                                <s>Nam quantum cert&egrave; ad primum pertinet, et&longs;i audiuimus <expan abbr="quo&longs;-d&atilde;">quo&longs;&shy;<lb/>dam</expan> fateri motus &longs;pecificari &agrave; terminis, <expan abbr="quomodocunq.">quomodocunque</expan> parentur, &amp; ab illis motum pr&aelig;finiri &longs;emper, &amp; <lb/>denominari, &amp; <expan abbr="quomodocunq.">quomodocunque</expan> oppo&longs;itos a&longs;&longs;equi contingat ab illis varietatem &longs;umi, &longs;ed in motu recto <lb/>duntaxat; <expan abbr="neuti&qtilde;">neutiquam</expan> mihi arridet h&aelig;c <expan abbr="&longs;n&itilde;a">&longs;ententia</expan>: prim&ugrave;m, quae vniuers&egrave; pronunciatum e&longs;t ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>motus &agrave; ter&shy;<lb/>mino &longs;pecificari. </s>                                                                <s>Deinde ob&longs;eruamus eius progre&longs;&longs;um in toto volumine de c&oelig;lo, quia c&ugrave;m Ari&longs;t. </s>                                                                <s>in&shy;<lb/>uenire vellet numerum corporum &longs;implicium ex &longs;uis motib. eos item per terminos &longs;eparauit, &amp; dixit <lb/>&agrave; medio, ad medium, &amp; <expan abbr="circ&utilde;">circum</expan> medium: quare <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;ub hac propo&longs;itione motus c&oelig;le&longs;tis, &amp; ip&longs;a demum <lb/>conuer&longs;io comprehenditur. </s>                                                                <s>Ac nos ante&agrave; docuimus, c&ugrave;m &agrave; centro terr&aelig; mouetur aqua ad a&euml;ris &longs;uper <lb/>ficiem, illum e&longs;&longs;e a&longs;cen&longs;um, vbi de &longs;ph&ecedil;ra ignis eodem agatur, e&longs;&longs;e de&longs;cen&longs;um. </s>                                                                <s>Proptere&agrave; manentes in <lb/>eodem propo&longs;ito, nimir&ugrave;m qu&ograve;d tria motum intern&egrave; con&longs;tituant, &longs;ubiectum .&longs;. </s>                                                                <s>&amp; termini <expan abbr="vtriq.">vtrique</expan>; nega&shy;<lb/>mus <expan abbr="c&etilde;trum">centrum</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> modo terminum grauium qu&ecedil; igni <expan abbr="opponun&ttilde;">opponuntur</expan>, &amp; c&ecedil;li. </s>                                                                <s>e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> grauium, vt &agrave;d qu&egrave;; <lb/>c&oelig;li ver&ograve;, vt circum quem; hoc e&longs;t, &longs;imul &agrave; quo, &amp; ad quem, veluti po&longs;thac explicabitur. </s>                                                                <s>Addo etiam  <arrow.to.target n="marg4941"></arrow.to.target><lb/>non e&longs;&longs;e contrariam: nam &longs;i a&longs;cen&longs;us &amp; de&longs;cen&longs;us propter terminos contrarij &longs;unt, c&ugrave;m motus c&oelig;le&longs;tis <lb/>non &longs;it ad terminos eo&longs;dem; non <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> igitur vllo modo e&longs;&longs;e recto contrarius. </s>                                                                <s>Confirmat etiam propo&shy;<lb/>&longs;itum &agrave; natura contrariorum; &longs;iquidem ea inter &longs;e afficiunt &amp; de&longs;truunt. </s>                                                                <s>&longs;i ergo c&oelig;lum pugnaret cum <lb/>elementis; cert&egrave; propter eius immen&longs;am <expan abbr="va&longs;titat&etilde;">va&longs;titatem</expan> factum iam e&longs;&longs;et, vt inane foret apud nos <expan abbr="o&itilde;bus">omnibus</expan> ele&shy;<lb/>mentis <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> in &longs;ub&longs;tantiam c&oelig;li conuer&longs;is: c&ugrave;m tamen tantum ab&longs;it, vt c&oelig;lum de&longs;truat, vt potius con&longs;er&shy;<lb/>uet: quinimmo ip&longs;ius motu ce&longs;&longs;ante nece&longs;&longs;ari&ograve; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <expan abbr="o&itilde;um">omnium</expan> generatio finiretur. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> ob&longs;tat, &longs;i oppo&shy;<lb/>nas Auerroi, quia &longs;i motuum repugnantia &agrave; locorum, <expan abbr="terminorum&qacute;">terminorumque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="repugn&atilde;tia">repugnantia</expan> &longs;umatur, eadem via <lb/>concludere licebit igni c&ecedil;lum fore contrarium dicam enim. </s>                                                                <s>Motus contrarij &longs;unt ad loca contraria; <lb/>huiu&longs;modi ver&ograve; &longs;unt motus ignis &amp; c&oelig;li: quapropter opponuntur. </s>                                                                <s>Si ergo vera &longs;unt ea qu&aelig; te&longs;tatur <lb/>Ari&longs;t. </s>                                                                <s>ex repugnantia motuum fieri <expan abbr="coniectur&atilde;">coniecturam</expan> de repugnantia &longs;ub&longs;tanti&aelig;; planum e&longs;t, qu&ograve;d ignis &amp; c&ecedil;&shy;<lb/>lum contraria e&longs;&longs;e <expan abbr="c&otilde;cludentur">concludentur</expan>: &longs;iquidem &agrave; centro, &amp; ad <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> loca &longs;unt, <expan abbr="motu&longs;&qacute;">motu&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>contrarij, &longs;ed ignis <lb/>moueatur &agrave; centro, ad centrum ver&ograve; c&oelig;lum. </s>                                                                <s>Tum etiam quia nullus ortus &longs;ine interitu: &longs;i ergo c&oelig;&shy;<lb/>lum generat; idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> corrumpit. </s>                                                                <s>Nam quantum cert&egrave; ad primum pertinet, et&longs;i audiuimus <expan abbr="quo&longs;-d&atilde;">quo&longs;&shy;<lb/>dam</expan> fateri motus &longs;pecificari &agrave; terminis, <expan abbr="quomodocunq.">quomodocunque</expan> parentur, &amp; ab illis motum pr&aelig;finiri &longs;emper, &amp; <lb/>denominari, &amp; <expan abbr="quomodocunq.">quomodocunque</expan> oppo&longs;itos a&longs;&longs;equi contingat ab illis varietatem &longs;umi, &longs;ed in motu recto <lb/>duntaxat; <expan abbr="neuti&qtilde;">neutiquam</expan> mihi arridet h&aelig;c <expan abbr="&longs;n&itilde;a">&longs;ententia</expan>: prim&ugrave;m, quae vniuers&egrave; pronunciatum e&longs;t ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>motus &agrave; ter&shy;<lb/>mino &longs;pecificari. </s>                                                                <s>Deinde ob&longs;eruamus eius progre&longs;&longs;um in toto volumine de c&oelig;lo, quia c&ugrave;m Ari&longs;t. </s>                                                                <s>in&shy;<lb/>uenire vellet numerum corporum &longs;implicium ex &longs;uis motib. eos item per terminos &longs;eparauit, &amp; dixit <lb/>&agrave; medio, ad medium, &amp; <expan abbr="circ&utilde;">circum</expan> medium: quare <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;ub hac propo&longs;itione motus c&oelig;le&longs;tis, &amp; ip&longs;a demum <lb/>conuer&longs;io comprehenditur. </s>                                                                <s>Ac nos ante&agrave; docuimus, c&ugrave;m &agrave; centro terr&aelig; mouetur aqua ad a&euml;ris &longs;uper <lb/>ficiem, illum e&longs;&longs;e a&longs;cen&longs;um, vbi de &longs;ph&ecedil;ra ignis eodem agatur, e&longs;&longs;e de&longs;cen&longs;um. </s>                                                                <s>Proptere&agrave; manentes in <lb/>eodem propo&longs;ito, nimir&ugrave;m qu&ograve;d tria motum intern&egrave; con&longs;tituant, &longs;ubiectum .&longs;. </s>                                                                <s>&amp; termini <expan abbr="vtriq.">vtrique</expan>; nega&shy;<lb/>mus <expan abbr="c&etilde;trum">centrum</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> modo terminum grauium qu&ecedil; igni <expan abbr="opponun&ttilde;">opponuntur</expan>, &amp; c&ecedil;li. </s>                                                                <s>e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> grauium, vt &agrave;d qu&egrave;; <lb/>c&oelig;li ver&ograve;, vt circum quem; hoc e&longs;t, &longs;imul &agrave; quo, &amp; ad quem, veluti po&longs;thac explicabitur. </s>                                                                <s>Addo etiam
Line 23041 
Line 23041 
 <s>FINIS LIBRI DECIMI ET VLTIMI.</s></p> <s>FINIS LIBRI DECIMI ET VLTIMI.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s></s></p> <s></s></p>
 <pb/> <pb/><pb/>
 <p type="head"> <p type="head">
 <s>INDEX RERVM <lb/>MEMORABILIVM.<lb/> <s>INDEX RERVM <lb/>MEMORABILIVM.<lb/>
 <arrow.to.target n="fig23"></arrow.to.target></s></p><!--tmark here --> <arrow.to.target n="fig23"></arrow.to.target></s></p><!--tmark here -->


Legend:
Removed from v.1.60 
changed lines
 Added in v.1.61