Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to buona_demot_014_la_1591.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

Colored diff for /texts/archimedes/xml/buona_demot_014_la_1591.xml between version 1.6 and 1.7

version 1.6, 2003/12/26 23:57:11 version 1.7, 2003/12/28 10:56:51
Line 1191 
Line 1191 
 <p type="head"> <p type="head">
 <s>Pro&oelig;mium.</s></p> <s>Pro&oelig;mium.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>MOTVS initia <expan abbr="cau&longs;&longs;a&qacute;">cau&longs;&longs;aque</expan>. venari proxim&egrave; opero&longs;um e&longs;&longs;e atque diffi&shy;<lb/>cile, &amp; multa de ip&longs;o volumina &agrave; Peripateticorum principe edita <lb/>re&longs;tantur, &amp; labores &longs;ummi, quos vniuer&longs;a philo&longs;ophorum &longs;cho&shy;<lb/>la in eius <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> <expan abbr="c&otilde;tuli&longs;&longs;e">contuli&longs;&longs;e</expan> per&longs;picitur. Nam &longs;iue copia theo <lb/>firmatum &longs;pectetur, &longs;iue &longs;ubtilitas &amp; ob&longs;curitas: h&aelig;c omnia plan&egrave; <lb/>in motus e&longs;&longs;entia ve&longs;tiganda nobis &longs;e&longs;e obiiciunt: etenim per&longs;i&longs;tit <lb/>parum motus; nec eius aliud quicquam, ni&longs;i pars aliqua, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa </s></p> <s>MOTVS initia <expan abbr="cau&longs;&longs;a&qacute;">cau&longs;&longs;aque</expan>. venari proxim&egrave; opero&longs;um e&longs;&longs;e atque diffi&shy;<lb/>cile, &amp; multa de ip&longs;o volumina &agrave; Peripateticorum principe edita <lb/>re&longs;tantur, &amp; labores &longs;ummi, quos vniuer&longs;a philo&longs;ophorum &longs;cho&shy;<lb/>la in eius <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> <expan abbr="c&otilde;tuli&longs;&longs;e">contuli&longs;&longs;e</expan> per&longs;picitur. Nam &longs;iue copia theo <lb/>firmatum &longs;pectetur, &longs;iue &longs;ubtilitas &amp; ob&longs;curitas: h&aelig;c omnia plan&egrave; <lb/>in motus e&longs;&longs;entia ve&longs;tiganda nobis &longs;e&longs;e obiiciunt: etenim per&longs;i&longs;tit <lb/>parum motus; nec eius aliud quicquam, ni&longs;i pars aliqua, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <arrow.to.target n="marg1"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> lubrica, <expan abbr="nil&qacute;">nilque</expan>. &longs;tabilis obtinens, quin potius indiuiduus qui&shy;<lb/>dam finis eius tantummod&ograve; extat; vt facillim&egrave; elabatur: tum <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>quae multa complectitur, qu&aelig; naturis inter &longs;e di&longs;creta tantam <expan abbr="caligi-n&etilde;">caligi&shy;<lb/>nem</expan> <expan abbr="offund&utilde;t">offundunt</expan>, vt inter philo&longs;ophos admod&ugrave;m procliue &longs;it variari. <lb/>Augebat quoque difficultatem, quia plurima flagitaret, vt con&longs;titui po&longs;&longs;et. Nullum enim cau&longs;&shy;<lb/>&longs;&ecedil; genus exi&longs;tit, ex quo non pendeat motus: tempus item <expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. re&longs;picit. &longs;ingula ver&ograve; com&shy;<lb/>plura nobis &longs;uppeditant quidem, qu&aelig; dicamus; &longs;ed ea cert&egrave; plena &longs;alebrarum &amp; dubitationis; <lb/>ver&ugrave;m qu&aelig; pr&aelig;claram philo&longs;ophandi occa&longs;ionem <expan abbr="pr&aelig;be&atilde;t">pr&aelig;beant</expan> &longs;tudio&longs;is veritatis. Quare <expan abbr="n&otilde;">non</expan> minus <lb/>audaci&aelig; forta&longs;&longs;e nobis ad&longs;cribetur, qui <expan abbr="t&atilde;tum">tantum</expan> negocium pertentare voluimus, qu&agrave;m de&longs;iderio <lb/>veri perno&longs;cendi, <expan abbr="&longs;tudio&qacute;">&longs;tudioque</expan>. c&aelig;teros iuuandi, qui nobi&longs;cum in hanc <expan abbr="pulcherrim&atilde;">pulcherrimam</expan>, &amp; <expan abbr="hone&longs;ti&longs;sim&atilde;">hone&longs;ti&longs;simam</expan> <lb/>&longs;peculationis <expan abbr="aren&atilde;">arenam</expan> de&longs;cenderunt; qu&aelig; &longs;emper apud nos potuere plurimum, &amp; ad &longs;e&longs;e <expan abbr="trah&etilde;tia">trahentia</expan> <lb/>miris modis, &agrave; multis vit&aelig; <expan abbr="c&otilde;modis">commodis</expan> auerterunt, <expan abbr="exi&longs;tim&atilde;tes">exi&longs;timantes</expan> ei, qui &longs;e ad <expan abbr="&longs;peculation&etilde;">&longs;peculationem</expan> contulerit; <lb/>cuius mult&ograve; maxima pars e&longs;t qu&aelig; de motu ampli&longs;sima pr&aelig;mia proponi, <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan>, qu&aelig; <lb/>&longs;ola bene <expan abbr="in&longs;titut&atilde;">in&longs;titutam</expan> mentem pa&longs;cit, &amp; fouet, &amp; alioqui fluctuantem &longs;edat, &amp; mult&ograve; plus denique <lb/>delectat, qu&agrave;m laboris <expan abbr="imm&etilde;&longs;itas">immen&longs;itas</expan> &amp; anxietas cur&aelig; deterreat, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. tum &longs;eip&longs;am &longs;uperat, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>ver&longs;atur in rebus hone&longs;ti&longs;simis, in quibus optimo iure contemplatio motus numerari pote&longs;t. <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg1"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> lubrica, <expan abbr="nil&qacute;">nilque</expan>. &longs;tabilis obtinens, quin potius indiuiduus qui&shy;<lb/>dam finis eius tantummod&ograve; extat; vt facillim&egrave; elabatur: tum <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>quae multa complectitur, qu&aelig; naturis inter &longs;e di&longs;creta tantam <expan abbr="caligi-n&etilde;">caligi&shy;<lb/>nem</expan> <expan abbr="offund&utilde;t">offundunt</expan>, vt inter philo&longs;ophos admod&ugrave;m procliue &longs;it variari. <lb/>Augebat quoque difficultatem, quia plurima flagitaret, vt con&longs;titui po&longs;&longs;et. Nullum enim cau&longs;&shy;<lb/>&longs;&ecedil; genus exi&longs;tit, ex quo non pendeat motus: tempus item <expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. re&longs;picit. &longs;ingula ver&ograve; com&shy;<lb/>plura nobis &longs;uppeditant quidem, qu&aelig; dicamus; &longs;ed ea cert&egrave; plena &longs;alebrarum &amp; dubitationis; <lb/>ver&ugrave;m qu&aelig; pr&aelig;claram philo&longs;ophandi occa&longs;ionem <expan abbr="pr&aelig;be&atilde;t">pr&aelig;beant</expan> &longs;tudio&longs;is veritatis. Quare <expan abbr="n&otilde;">non</expan> minus <lb/>audaci&aelig; forta&longs;&longs;e nobis ad&longs;cribetur, qui <expan abbr="t&atilde;tum">tantum</expan> negocium pertentare voluimus, qu&agrave;m de&longs;iderio <lb/>veri perno&longs;cendi, <expan abbr="&longs;tudio&qacute;">&longs;tudioque</expan>. c&aelig;teros iuuandi, qui nobi&longs;cum in hanc <expan abbr="pulcherrim&atilde;">pulcherrimam</expan>, &amp; <expan abbr="hone&longs;ti&longs;sim&atilde;">hone&longs;ti&longs;simam</expan> <lb/>&longs;peculationis <expan abbr="aren&atilde;">arenam</expan> de&longs;cenderunt; qu&aelig; &longs;emper apud nos potuere plurimum, &amp; ad &longs;e&longs;e <expan abbr="trah&etilde;tia">trahentia</expan> <lb/>miris modis, &agrave; multis vit&aelig; <expan abbr="c&otilde;modis">commodis</expan> auerterunt, <expan abbr="exi&longs;tim&atilde;tes">exi&longs;timantes</expan> ei, qui &longs;e ad <expan abbr="&longs;peculation&etilde;">&longs;peculationem</expan> contulerit; <lb/>cuius mult&ograve; maxima pars e&longs;t qu&aelig; de motu ampli&longs;sima pr&aelig;mia proponi, <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan>, qu&aelig; <lb/>&longs;ola bene <expan abbr="in&longs;titut&atilde;">in&longs;titutam</expan> mentem pa&longs;cit, &amp; fouet, &amp; alioqui fluctuantem &longs;edat, &amp; mult&ograve; plus denique <lb/>delectat, qu&agrave;m laboris <expan abbr="imm&etilde;&longs;itas">immen&longs;itas</expan> &amp; anxietas cur&aelig; deterreat, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. tum &longs;eip&longs;am &longs;uperat, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>ver&longs;atur in rebus hone&longs;ti&longs;simis, in quibus optimo iure contemplatio motus numerari pote&longs;t. <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg2"></arrow.to.target><lb/>His adde qu&agrave;m &longs;it eius animaduer&longs;io nece&longs;&longs;aria, c&ugrave;m plan&egrave; informet <expan abbr="method&utilde;">methodum</expan> naturalem, qu&aelig; <lb/>&longs;ibi propo&longs;uit ad explicandum illud <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan> genus, in quo fons ine&longs;t &amp; origo motus; hoc <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <lb/>lati&longs;sim&egrave; patet, atque ade&ograve;, vt ni&longs;i aciem mentis acerrim&egrave; intendas, &longs;olum tibi, inter ea qu&aelig; &longs;unt, <lb/>occurrat, <expan abbr="facile&qacute;">facileque</expan>., ni&longs;i diuinitus affleris; nihil aliud e&longs;&longs;e opineris, qu&agrave;m naturam: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. certam <lb/>materi&aelig; &longs;ubiect&aelig; rationem in methodo illa ponit: ex quo efficitur, vt cuncta in &longs;cientia natura&shy;<lb/>li ad eius &longs;tateram reuocari oporteat. H&aelig;c quidem per <expan abbr="o&imacr;a">oina</expan> pertinet, qu&aelig; &longs;en&longs;ui &longs;ubiiciuntur, &amp; <lb/>ad omne genus v&longs;us ab homine accomodatur, &amp; qua&longs;i officina <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> e&longs;t, &amp; in&longs;trumentum, vn&shy;<lb/>de &longs;upellex diuin&aelig; contemplationis expromatur. Proinde <expan abbr="pleraq.">pleraque</expan> pars human&ecedil; contemplatio&shy;<lb/>nis in tractatione motus impenditur. Oper&ecedil;precium ergo facturum eum confido, qui toto pe&shy;<lb/>ctore negocium de motu &longs;u&longs;cipiat, in <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. explicando &longs;uam operam collocet. Magna enim prin&shy;<lb/>cipij vis e&longs;t, vt <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;emel &agrave; viris &longs;apienti&longs;simis dimidium totius habeatur, im&ograve; ip&longs;um &longs;olidum to&shy;<lb/>tum pr&aelig;dicetur. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> cum in omnib. reb. agendis, tum maxim&egrave; in philo&longs;ophando <expan abbr="rerum&qacute;">rerumque</expan>. veri&shy;<lb/>tate ve&longs;tiganda, rationem <expan abbr="principior&utilde;">principiorum</expan> habere oportet: <expan abbr="&longs;edulo&qacute;">&longs;eduloque</expan>. <expan abbr="aduert&etilde;dum">aduertendum</expan>, qu&aelig;'nam &amp; cuiu&longs;&shy;<lb/>modi principia <expan abbr="&longs;tatu&atilde;tur">&longs;tatuantur</expan>: &longs;iquidem fundamenti locum occupent in omnibus methodis. Sicut  <arrow.to.target n="marg2"></arrow.to.target><lb/>His adde qu&agrave;m &longs;it eius animaduer&longs;io nece&longs;&longs;aria, c&ugrave;m plan&egrave; informet <expan abbr="method&utilde;">methodum</expan> naturalem, qu&aelig; <lb/>&longs;ibi propo&longs;uit ad explicandum illud <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan> genus, in quo fons ine&longs;t &amp; origo motus; hoc <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <lb/>lati&longs;sim&egrave; patet, atque ade&ograve;, vt ni&longs;i aciem mentis acerrim&egrave; intendas, &longs;olum tibi, inter ea qu&aelig; &longs;unt, <lb/>occurrat, <expan abbr="facile&qacute;">facileque</expan>., ni&longs;i diuinitus affleris; nihil aliud e&longs;&longs;e opineris, qu&agrave;m naturam: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. certam <lb/>materi&aelig; &longs;ubiect&aelig; rationem in methodo illa ponit: ex quo efficitur, vt cuncta in &longs;cientia natura&shy;<lb/>li ad eius &longs;tateram reuocari oporteat. H&aelig;c quidem per <expan abbr="o&imacr;a">oina</expan> pertinet, qu&aelig; &longs;en&longs;ui &longs;ubiiciuntur, &amp; <lb/>ad omne genus v&longs;us ab homine accomodatur, &amp; qua&longs;i officina <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> e&longs;t, &amp; in&longs;trumentum, vn&shy;<lb/>de &longs;upellex diuin&aelig; contemplationis expromatur. Proinde <expan abbr="pleraq.">pleraque</expan> pars human&ecedil; contemplatio&shy;<lb/>nis in tractatione motus impenditur. Oper&ecedil;precium ergo facturum eum confido, qui toto pe&shy;<lb/>ctore negocium de motu &longs;u&longs;cipiat, in <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. explicando &longs;uam operam collocet. Magna enim prin&shy;<lb/>cipij vis e&longs;t, vt <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;emel &agrave; viris &longs;apienti&longs;simis dimidium totius habeatur, im&ograve; ip&longs;um &longs;olidum to&shy;<lb/>tum pr&aelig;dicetur. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> cum in omnib. reb. agendis, tum maxim&egrave; in philo&longs;ophando <expan abbr="rerum&qacute;">rerumque</expan>. veri&shy;<lb/>tate ve&longs;tiganda, rationem <expan abbr="principior&utilde;">principiorum</expan> habere oportet: <expan abbr="&longs;edulo&qacute;">&longs;eduloque</expan>. <expan abbr="aduert&etilde;dum">aduertendum</expan>, qu&aelig;'nam &amp; cuiu&longs;&shy;<lb/>modi principia <expan abbr="&longs;tatu&atilde;tur">&longs;tatuantur</expan>: &longs;iquidem fundamenti locum occupent in omnibus methodis. Sicut
 <pb pagenum="2"/>ergo fundamentis rect&egrave; con&longs;titutis, reliqua omnia qu&aelig; &longs;uper&longs;truuntur, firma permanere &amp; per&shy;<lb/> <pb pagenum="2"/>ergo fundamentis rect&egrave; con&longs;titutis, reliqua omnia qu&aelig; &longs;uper&longs;truuntur, firma permanere &amp; per&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3"></arrow.to.target><lb/>petu&ograve; durare po&longs;&longs;unt: &longs;i minus; quicquid adiicitur breui corruat nece&longs;&longs;e e&longs;t: &longs;ic de &longs;cienti&ecedil; prin&shy;<lb/>cipiis, &amp; fundamentis cogitare oportet. Exigua &longs;an&egrave; principia &longs;unt; at ver&ograve; maxim&egrave; pollent. <lb/>Ex quo efficitur, vt, quemadmodum in itinere faciendo paruus error ab initio maximus euadit <lb/>in extremo: &longs;ic principiis in methodo mal&egrave; fundatis, demum longi&longs;sim&egrave; aberremus &agrave; vero. <lb/>Vnico enim dato ab&longs;urdo plurima &longs;uccedunt. atque, vt monet Plato, velut in de&longs;cribendis figu&shy;<lb/>ris mathematicis, &longs;i exiguum quoddam primum ignotum <expan abbr="fal&longs;um&qacute;">fal&longs;umque</expan>. &longs;it, reliqua deinceps multa <lb/>con&longs;entiunt. Neque ver&ograve; &longs;ecus de principiorum con&longs;titutione iudicando e&longs;t qu&agrave;m de con&longs;iliis <lb/>no&longs;tris euidi&longs;simus ille po&euml;ta cen&longs;uerit, ita &longs;cribens.</s></p> <arrow.to.target n="marg3"></arrow.to.target><lb/>petu&ograve; durare po&longs;&longs;unt: &longs;i minus; quicquid adiicitur breui corruat nece&longs;&longs;e e&longs;t: &longs;ic de &longs;cienti&ecedil; prin&shy;<lb/>cipiis, &amp; fundamentis cogitare oportet. Exigua &longs;an&egrave; principia &longs;unt; at ver&ograve; maxim&egrave; pollent. <lb/>Ex quo efficitur, vt, quemadmodum in itinere faciendo paruus error ab initio maximus euadit <lb/>in extremo: &longs;ic principiis in methodo mal&egrave; fundatis, demum longi&longs;sim&egrave; aberremus &agrave; vero. <lb/>Vnico enim dato ab&longs;urdo plurima &longs;uccedunt. atque, vt monet Plato, velut in de&longs;cribendis figu&shy;<lb/>ris mathematicis, &longs;i exiguum quoddam primum ignotum <expan abbr="fal&longs;um&qacute;">fal&longs;umque</expan>. &longs;it, reliqua deinceps multa <lb/>con&longs;entiunt. Neque ver&ograve; &longs;ecus de principiorum con&longs;titutione iudicando e&longs;t qu&agrave;m de con&longs;iliis <lb/>no&longs;tris euidi&longs;simus ille po&euml;ta cen&longs;uerit, ita &longs;cribens.</s></p>
Line 1461 
Line 1458 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Confirmare animos quicquam ratione queamus<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s>Confirmare animos quicquam ratione queamus<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Nollem hic multus e&longs;&longs;e: veruntamen ad &longs;e rapit me Galenus <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> &amp; eorum in&longs;citiam redarguens, </s></p> <s>Nollem hic multus e&longs;&longs;e: veruntamen ad &longs;e rapit me Galenus <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> &amp; eorum in&longs;citiam redarguens, <arrow.to.target n="marg73"></arrow.to.target><lb/>qui fidem facere &longs;tudent ex ijs qu&aelig; adhuc ignorantur, cum ceteroquin ea qu&aelig; &longs;umuntur ad de&shy;<lb/>mon&longs;trationem vel euidentia &longs;int oportet, vel antea demon&longs;trata: &amp; rerum &longs;en&longs;ilium legitimum <lb/>iudicem clamans e&longs;&longs;e &longs;en&longs;um, vt pote tactum primarum qualitatum. Nam &longs;i alia via, inquit, <lb/>&longs;uccurrat, qua ill&aelig; no&longs;cuntur, eam qu&aelig;&longs;o demon&longs;trent. inauditam enim &longs;apientiam promit&shy;<lb/>tunt, immo, &longs;i verum fateri licet, &longs;tuporem potius, &longs;i quidem rerum &longs;en&longs;ilium meliorem &longs;e iu&shy;<lb/>dicem habere putent, qu&agrave;m &longs;it ip&longs;e &longs;en&longs;us. ac &longs;i de rebus &longs;en&longs;ilibus demon&longs;trationes inquirunt, <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg73"></arrow.to.target><lb/>qui fidem facere &longs;tudent ex ijs qu&aelig; adhuc ignorantur, cum ceteroquin ea qu&aelig; &longs;umuntur ad de&shy;<lb/>mon&longs;trationem vel euidentia &longs;int oportet, vel antea demon&longs;trata: &amp; rerum &longs;en&longs;ilium legitimum <lb/>iudicem clamans e&longs;&longs;e &longs;en&longs;um, vt pote tactum primarum qualitatum. Nam &longs;i alia via, inquit, <lb/>&longs;uccurrat, qua ill&aelig; no&longs;cuntur, eam qu&aelig;&longs;o demon&longs;trent. inauditam enim &longs;apientiam promit&shy;<lb/>tunt, immo, &longs;i verum fateri licet, &longs;tuporem potius, &longs;i quidem rerum &longs;en&longs;ilium meliorem &longs;e iu&shy;<lb/>dicem habere putent, qu&agrave;m &longs;it ip&longs;e &longs;en&longs;us. ac &longs;i de rebus &longs;en&longs;ilibus demon&longs;trationes inquirunt, <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg74"></arrow.to.target><lb/>iam de niue di&longs;putandum erit, &longs;it ne candida cen&longs;enda, quemadmodum omnibus apparet: an&shy;<lb/>atra potius, vt pr&ecedil;dicabat Anaxagoras; &amp; de pice &longs;imiliter: neque enim, &longs;i vi&longs;ui de albo, quod <lb/>viderit, fides habenda non e&longs;t, de nigro &longs;ine demon&longs;tratione credendum erit. Omnia igitur qu&aelig; <lb/>&longs;en&longs;ui apparent, &longs;i iam fide carere dicunt: nec cygnum e&longs;&longs;e album fateantur, ni&longs;i prius id ratio&shy;<lb/>ne con&longs;pexerint, neque diem neque Solem. ad eundem modum &amp; de voce auribus fidem ab&shy;<lb/>rogent &amp; de odore naribus &amp; de omni tactili ip&longs;i &longs;en&longs;ui tactus. Qu&aelig; &longs;an&egrave; nihil di&longs;tant ab h&aelig; &longs;i&shy;<lb/>tationibus &amp; nugis Pyrrhonianis. Aequum ver&ograve; fuerat eos qui optimam &longs;ectam in philo&longs;ophia <lb/>delegi&longs;&longs;ent, qu&aelig; primas qualitates per elementa principiaque ponit, non tam de&longs;ciui&longs;&longs;e &agrave; com&shy;<lb/>muni hominum &longs;en&longs;u, vt, qu&aelig; omnis demon&longs;trationis principia &longs;unt &amp; qu&aelig; &longs;en&longs;ui mentique <lb/>patent, non cogno&longs;cerent. Et profecto qui&longs;quis de his addubitat, fru&longs;tra de alijs inquirit, vt po&shy;<lb/>te nil &longs;ibi relinquens, vnde &longs;it incepturus. Sed illud vnum prauorum dogmatum principium e&longs;t, <lb/>nihil de demon&longs;tratione prius meditatum &longs;imul res ip&longs;as inquirere: veluti, quid nam demon&shy;<lb/>&longs;tratio &longs;it, demon&longs;trare tentare. Placet &longs;an&egrave; mihi Diogenes, qui c&ugrave;m de motu interrogaretur, <lb/>nihil quidem re&longs;pondit, &longs;ed &longs;urgens ambulauit, per ip&longs;am euidentiam &longs;ophi&longs;t&aelig; &longs;en&longs;um expro&shy;<lb/>brans, &amp; plan&egrave;, qui h&aelig;c non norunt egent &longs;en&longs;u, ne dicam p&oelig;na, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> vt &longs;iquis ignem calidum e&longs;&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg74"></arrow.to.target><lb/>iam de niue di&longs;putandum erit, &longs;it ne candida cen&longs;enda, quemadmodum omnibus apparet: an&shy;<lb/>atra potius, vt pr&ecedil;dicabat Anaxagoras; &amp; de pice &longs;imiliter: neque enim, &longs;i vi&longs;ui de albo, quod <lb/>viderit, fides habenda non e&longs;t, de nigro &longs;ine demon&longs;tratione credendum erit. Omnia igitur qu&aelig; <lb/>&longs;en&longs;ui apparent, &longs;i iam fide carere dicunt: nec cygnum e&longs;&longs;e album fateantur, ni&longs;i prius id ratio&shy;<lb/>ne con&longs;pexerint, neque diem neque Solem. ad eundem modum &amp; de voce auribus fidem ab&shy;<lb/>rogent &amp; de odore naribus &amp; de omni tactili ip&longs;i &longs;en&longs;ui tactus. Qu&aelig; &longs;an&egrave; nihil di&longs;tant ab h&aelig; &longs;i&shy;<lb/>tationibus &amp; nugis Pyrrhonianis. Aequum ver&ograve; fuerat eos qui optimam &longs;ectam in philo&longs;ophia <lb/>delegi&longs;&longs;ent, qu&aelig; primas qualitates per elementa principiaque ponit, non tam de&longs;ciui&longs;&longs;e &agrave; com&shy;<lb/>muni hominum &longs;en&longs;u, vt, qu&aelig; omnis demon&longs;trationis principia &longs;unt &amp; qu&aelig; &longs;en&longs;ui mentique <lb/>patent, non cogno&longs;cerent. Et profecto qui&longs;quis de his addubitat, fru&longs;tra de alijs inquirit, vt po&shy;<lb/>te nil &longs;ibi relinquens, vnde &longs;it incepturus. Sed illud vnum prauorum dogmatum principium e&longs;t, <lb/>nihil de demon&longs;tratione prius meditatum &longs;imul res ip&longs;as inquirere: veluti, quid nam demon&shy;<lb/>&longs;tratio &longs;it, demon&longs;trare tentare. Placet &longs;an&egrave; mihi Diogenes, qui c&ugrave;m de motu interrogaretur, <lb/>nihil quidem re&longs;pondit, &longs;ed &longs;urgens ambulauit, per ip&longs;am euidentiam &longs;ophi&longs;t&aelig; &longs;en&longs;um expro&shy;<lb/>brans, &amp; plan&egrave;, qui h&aelig;c non norunt egent &longs;en&longs;u, ne dicam p&oelig;na, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> vt &longs;iquis ignem calidum e&longs;&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg75"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg75"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg76"></arrow.to.target><lb/>&longs;e non &longs;entiat, conijciatur in ignem. Non e&longs;t ocium nunc de fide &longs;en&longs;ibus adhibenda di&longs;putare. <lb/>Satis &longs;it hunc rerum naturalium e&longs;&longs;e debere normam, &amp; regulam qua cuncta exploremus, <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> ne&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg76"></arrow.to.target><lb/>&longs;e non &longs;entiat, conijciatur in ignem. Non e&longs;t ocium nunc de fide &longs;en&longs;ibus adhibenda di&longs;putare. <lb/>Satis &longs;it hunc rerum naturalium e&longs;&longs;e debere normam, &amp; regulam qua cuncta exploremus, <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> ne&shy;<lb/>
Line 1890 
Line 1884 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Verborum hinc atque hinc ingens e&longs;t copia cuiuis</s></p> <s>Verborum hinc atque hinc ingens e&longs;t copia cuiuis</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Atque ille quidem congruens e&longs;t rebus naturalibus qu&aelig; propter infinitatem materi&aelig; nece&longs;&shy;<lb/>&longs;itatem difficil&egrave; admittunt. Itaque ex nihilo nihil fieri recipimus. Attamen &amp; ex nihilo nihil <lb/>fieri &longs;ic contingit, vt ex eo quoque nonnihil fieri po&longs;sit. Quocirca etiam laudatur Parmenides <lb/><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> qui id quod fit, ex non ente fieri dixerit, &amp; o&longs;ten&longs;um e&longs;t priuationem, qu&aelig; e&longs;t per &longs;e non ens, </s></p> <s>Atque ille quidem congruens e&longs;t rebus naturalibus qu&aelig; propter infinitatem materi&aelig; nece&longs;&shy;<lb/>&longs;itatem difficil&egrave; admittunt. Itaque ex nihilo nihil fieri recipimus. Attamen &amp; ex nihilo nihil <lb/>fieri &longs;ic contingit, vt ex eo quoque nonnihil fieri po&longs;sit. Quocirca etiam laudatur Parmenides <lb/><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> qui id quod fit, ex non ente fieri dixerit, &amp; o&longs;ten&longs;um e&longs;t priuationem, qu&aelig; e&longs;t per &longs;e non ens, <arrow.to.target n="marg201"></arrow.to.target><lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg201"></arrow.to.target><lb/> 
 <arrow.to.target n="marg202"></arrow.to.target><lb/>in omnem mutationem nece&longs;&longs;ari&ograve; conuenire. Ver&ugrave;m non idcirco creatio quamuis &longs;ecundum <lb/>veritatem credenda conceditur ab Ari&longs;totele. &longs;iquidem id quod fit, non ex nihilo &longs;impliciter &amp; <lb/>per &longs;e (quod creatio requirit) efficiatur; &longs;ed ex euento; &amp; quatenus &longs;ube&longs;t materia priuationi. <lb/>Proptere&agrave; di&longs;tinguendum fuit, vt ex nihilo nihil, &amp; vt ex illo quippiam fieri po&longs;&longs;et; neque ill&ograve; <lb/>perueniebat &longs;en&longs;us: quapropter etiam longiore di&longs;qui&longs;itione opus fuit, vt no&longs;ceretur. Hoc er&shy;<lb/>go &longs;it principium phy&longs;icum ex nihilo nihil; vt oppo&longs;itum &longs;impliciter &agrave; phy&longs;ico doctore &longs;it repu&shy;<lb/>diandum, vtpot&egrave; quod ex eo na&longs;catur &longs;yllogi&longs;mus contrari&aelig; deceptionis. Quamobrem hoc lo&shy;<lb/>co &longs;uccurrit vt admiremur eos qui phy&longs;ic&egrave;, aut etiam Ari&longs;totelic&egrave; oppo&longs;itum huius perorare &longs;e <lb/>po&longs;&longs;e con&longs;idant; nec &egrave; fontibus pietatis hauriant. Sed c&ugrave;m id conficiant argumentis, quibus plu&shy;<lb/>ra no&longs;tr&ecedil; methodi principia &longs;upponuntur; muneris quoque no&longs;tri e&longs;t ad illa aliquid dicere: &longs;unt <lb/>enim ea nobis di&longs;&longs;oluenda, qu&aelig; qui&longs;piam &egrave; principijs ducta probatione, fallaci conclu&longs;ione effi&shy;<lb/>ciat <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/>. Neque ver&ograve; hic ego dubitabo, quin &longs;tudio pietatis adducti &longs;ancti&longs;simi viri conferant in <lb/> <arrow.to.target n="marg202"></arrow.to.target><lb/>in omnem mutationem nece&longs;&longs;ari&ograve; conuenire. Ver&ugrave;m non idcirco creatio quamuis &longs;ecundum <lb/>veritatem credenda conceditur ab Ari&longs;totele. &longs;iquidem id quod fit, non ex nihilo &longs;impliciter &amp; <lb/>per &longs;e (quod creatio requirit) efficiatur; &longs;ed ex euento; &amp; quatenus &longs;ube&longs;t materia priuationi. <lb/>Proptere&agrave; di&longs;tinguendum fuit, vt ex nihilo nihil, &amp; vt ex illo quippiam fieri po&longs;&longs;et; neque ill&ograve; <lb/>perueniebat &longs;en&longs;us: quapropter etiam longiore di&longs;qui&longs;itione opus fuit, vt no&longs;ceretur. Hoc er&shy;<lb/>go &longs;it principium phy&longs;icum ex nihilo nihil; vt oppo&longs;itum &longs;impliciter &agrave; phy&longs;ico doctore &longs;it repu&shy;<lb/>diandum, vtpot&egrave; quod ex eo na&longs;catur &longs;yllogi&longs;mus contrari&aelig; deceptionis. Quamobrem hoc lo&shy;<lb/>co &longs;uccurrit vt admiremur eos qui phy&longs;ic&egrave;, aut etiam Ari&longs;totelic&egrave; oppo&longs;itum huius perorare &longs;e <lb/>po&longs;&longs;e con&longs;idant; nec &egrave; fontibus pietatis hauriant. Sed c&ugrave;m id conficiant argumentis, quibus plu&shy;<lb/>ra no&longs;tr&ecedil; methodi principia &longs;upponuntur; muneris quoque no&longs;tri e&longs;t ad illa aliquid dicere: &longs;unt <lb/>enim ea nobis di&longs;&longs;oluenda, qu&aelig; qui&longs;piam &egrave; principijs ducta probatione, fallaci conclu&longs;ione effi&shy;<lb/>ciat <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/>. Neque ver&ograve; hic ego dubitabo, quin &longs;tudio pietatis adducti &longs;ancti&longs;simi viri conferant in <lb/>
 <arrow.to.target n="marg203"></arrow.to.target><lb/>hunc locum &longs;uos conatus; neque &longs;tudium reprehendo. <expan abbr="mihi&qacute;">mihique</expan>. ab ijs non recedere certum e&longs;t <lb/>in eo quod religio iu&longs;sit. &longs;ed quantum ego rem ita &longs;e habere noui, tantum dubito phy&longs;ic&egrave; ne <lb/>confici queat.<lb/> <arrow.to.target n="marg203"></arrow.to.target><lb/>hunc locum &longs;uos conatus; neque &longs;tudium reprehendo. <expan abbr="mihi&qacute;">mihique</expan>. ab ijs non recedere certum e&longs;t <lb/>in eo quod religio iu&longs;sit. &longs;ed quantum ego rem ita &longs;e habere noui, tantum dubito phy&longs;ic&egrave; ne <lb/>confici queat.<lb/>
 <arrow.to.target n="marg204"></arrow.to.target></s></p> <arrow.to.target n="marg204"></arrow.to.target></s></p>
Line 1906 
Line 1897 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg204"></margin.target>H</s></p> <s><margin.target id="marg204"></margin.target>H</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Multa &longs;an&egrave; contr&agrave; afferuntur illa, hoc loco attingam qu&ecedil; &longs;ub initio no&longs;tr&aelig; methodi exitum fa&shy;<lb/>cil&egrave; inuenient: &longs;iqua maiorem eruditionem diligentiam've po&longs;tulabunt, e&ograve; reijciam, vbi de mo&shy;<lb/>tus &ecedil;ternitate di&longs;&longs;eretur. H&aelig;c ver&ograve; inter alia afferuntur. Modus agendi &longs;equitur modum quo </s></p> <s>Multa &longs;an&egrave; contr&agrave; afferuntur illa, hoc loco attingam qu&ecedil; &longs;ub initio no&longs;tr&aelig; methodi exitum fa&shy;<lb/>cil&egrave; inuenient: &longs;iqua maiorem eruditionem diligentiam've po&longs;tulabunt, e&ograve; reijciam, vbi de mo&shy;<lb/>tus &ecedil;ternitate di&longs;&longs;eretur. H&aelig;c ver&ograve; inter alia afferuntur. Modus agendi &longs;equitur modum quo <arrow.to.target n="marg205"></arrow.to.target><lb/>res e&longs;t: &amp; quale e&longs;t e&longs;&longs;e <expan abbr="cui&qacute;">cuique</expan>. rei, talis e&longs;t actio. Sed Deus in eo quod e&longs;t, &agrave; nullo pendet, nihil <lb/>pr&ecedil;requirit, aut pr&aelig;&longs;upponit: ergo nec in agendo. H&aelig;c e&longs;t etiam notio Dei naturaliter animis <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg205"></arrow.to.target><lb/>res e&longs;t: &amp; quale e&longs;t e&longs;&longs;e <expan abbr="cui&qacute;">cuique</expan>. rei, talis e&longs;t actio. Sed Deus in eo quod e&longs;t, &agrave; nullo pendet, nihil <lb/>pr&ecedil;requirit, aut pr&aelig;&longs;upponit: ergo nec in agendo. H&aelig;c e&longs;t etiam notio Dei naturaliter animis <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg206"></arrow.to.target><lb/>in&longs;ita &amp; impre&longs;&longs;a. Deum e&longs;&longs;e ens primum, perfectum, &agrave; nullo pendens, per &longs;e &longs;ufficiens, nullius <lb/>indigum; ergo per &longs;e &longs;ufficit ad agendum: itaque non eget &longs;ubiecto. Affertur &amp; illud. Deum <lb/> <arrow.to.target n="marg206"></arrow.to.target><lb/>in&longs;ita &amp; impre&longs;&longs;a. Deum e&longs;&longs;e ens primum, perfectum, &agrave; nullo pendens, per &longs;e &longs;ufficiens, nullius <lb/>indigum; ergo per &longs;e &longs;ufficit ad agendum: itaque non eget &longs;ubiecto. Affertur &amp; illud. Deum <lb/>
 <arrow.to.target n="marg207"></arrow.to.target><lb/>e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am omnium rerum: ceteroqui pr&ecedil;ter Deum aliquid e&longs;&longs;et &longs;ine cau&longs;&longs;a, habens e&longs;&longs;e &agrave; &longs;e: <lb/>id ver&ograve; fieri nequit: neque enim omnia penderent &agrave; Deo. Sed multa &longs;unt, vt materia prima, <lb/>c&ecedil;li, mentes beat&ecedil; qu&aelig; non potuerunt habere e&longs;&longs;e &agrave; Deo ex materia per motum: per creationem <lb/>igitur. Qu&ograve;d &longs;i accipias huiu&longs;modi res habere e&longs;&longs;e &agrave; Deo ex &aelig;terno tempore. Atqui id creatio&shy;<lb/>ni non ob&longs;tat: eius enim ratio po&longs;ita e&longs;t in eo qu&ograve;d &longs;it ex non &longs;ubiecto non autem qu&ograve;d de nouo <lb/>exi&longs;tat. Immo &longs;i potuit hoc ex &aelig;terno tempore efficere, poterit etiam nunc &amp; fort&egrave; multo ma&shy;<lb/>gis; &amp; quo &aelig;ternum non &aelig;terno difficilius e&longs;t. In productione quoque cuiu&longs;que &longs;ingularis, vt <lb/> <arrow.to.target n="marg207"></arrow.to.target><lb/>e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am omnium rerum: ceteroqui pr&ecedil;ter Deum aliquid e&longs;&longs;et &longs;ine cau&longs;&longs;a, habens e&longs;&longs;e &agrave; &longs;e: <lb/>id ver&ograve; fieri nequit: neque enim omnia penderent &agrave; Deo. Sed multa &longs;unt, vt materia prima, <lb/>c&ecedil;li, mentes beat&ecedil; qu&aelig; non potuerunt habere e&longs;&longs;e &agrave; Deo ex materia per motum: per creationem <lb/>igitur. Qu&ograve;d &longs;i accipias huiu&longs;modi res habere e&longs;&longs;e &agrave; Deo ex &aelig;terno tempore. Atqui id creatio&shy;<lb/>ni non ob&longs;tat: eius enim ratio po&longs;ita e&longs;t in eo qu&ograve;d &longs;it ex non &longs;ubiecto non autem qu&ograve;d de nouo <lb/>exi&longs;tat. Immo &longs;i potuit hoc ex &aelig;terno tempore efficere, poterit etiam nunc &amp; fort&egrave; multo ma&shy;<lb/>gis; &amp; quo &aelig;ternum non &aelig;terno difficilius e&longs;t. In productione quoque cuiu&longs;que &longs;ingularis, vt <lb/>
 <arrow.to.target n="marg208"></arrow.to.target> <arrow.to.target n="marg208"></arrow.to.target>
Line 2470 
Line 2458 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>&ldquo;-Syluani melo</s></p> <s>&ldquo;-Syluani melo</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Con&longs;imilem ad aures cantum &amp; auditum refert.&rdquo; Ergo vt h&icirc;c primo a&longs;pectu inanimum <lb/>quiddam <expan abbr="&longs;en&longs;u&qacute;ue">&longs;en&longs;uque</expan> vacuum &longs;e putat cernere,; p&ograve;&longs;t autem &longs;ignis certioribus quale &longs;it id de quo <lb/>dubitauerat incipit &longs;u&longs;picari: &longs;ic philo&longs;ophi &amp; vniuers&egrave; omnes qui ex ignorantia traducuntur <lb/>ad &longs;cientiam, primo a&longs;pectu mundi conturbati, c&ugrave;m po&longs;te&agrave; vidi&longs;&longs;ent motus eius finitos &amp; &aelig;qua&shy;<lb/>biles, <expan abbr="omnia&qacute;ue">omniaque</expan> ratis ordinibus moderata, <expan abbr="immutabili&qacute;">immutabilique</expan>. con&longs;tantia, intellexere ine&longs;&longs;e aliquem, <lb/>non &longs;olum habitatorem in hac c&oelig;le&longs;ti ac diuina domo, &longs;ed etiam rectorem &amp; gubernatorem, </s></p> <s>Con&longs;imilem ad aures cantum &amp; auditum refert.&rdquo; Ergo vt h&icirc;c primo a&longs;pectu inanimum <lb/>quiddam <expan abbr="&longs;en&longs;u&qacute;ue">&longs;en&longs;uque</expan> vacuum &longs;e putat cernere,; p&ograve;&longs;t autem &longs;ignis certioribus quale &longs;it id de quo <lb/>dubitauerat incipit &longs;u&longs;picari: &longs;ic philo&longs;ophi &amp; vniuers&egrave; omnes qui ex ignorantia traducuntur <lb/>ad &longs;cientiam, primo a&longs;pectu mundi conturbati, c&ugrave;m po&longs;te&agrave; vidi&longs;&longs;ent motus eius finitos &amp; &aelig;qua&shy;<lb/>biles, <expan abbr="omnia&qacute;ue">omniaque</expan> ratis ordinibus moderata, <expan abbr="immutabili&qacute;">immutabilique</expan>. con&longs;tantia, intellexere ine&longs;&longs;e aliquem, <lb/>non &longs;olum habitatorem in hac c&oelig;le&longs;ti ac diuina domo, &longs;ed etiam rectorem &amp; gubernatorem, <arrow.to.target n="marg372"></arrow.to.target><lb/>&amp; tanqu&agrave;m architectum tanti operis &amp; tanti muneris. H&aelig;c M. Tullius pr&aelig;ceptorem Platonem <lb/>imitatus qui oculos ex tam admirabilium rerum con&longs;pectu nobis ad Dei cognitionem duces <lb/>optimos extiti&longs;&longs;e pr&aelig;dicauit. Ita ergo peruenitur ad ea qu&aelig; &longs;unt nota natura, &longs;iue &longs;impliciter, <lb/>&amp; per &longs;e nota, fort&egrave; etiam &longs;ecundum naturam qu&aelig; dici &longs;olent maxim&egrave; vniuer&longs;alia; qu&ograve;d per <lb/>plura pertinere &longs;olent. Quanquam vereor, ne quod di&longs;crimen inter h&aelig;c exi&longs;tat: neque &longs;olum <lb/>in eo qu&ograve;d ita propter varias cau&longs;&longs;as appellentur; &ldquo;verum etiam qu&ograve;d reip&longs;a di&longs;tinguantur.&rdquo; <lb/>Etenim natura nota &amp; per &longs;e, illa dicere con&longs;ueuimus, qu&aelig; ex aliis tanquam ex fidem facienti&shy;<lb/>bus &longs;olum; non vt explicantibus quid, aut cur &longs;int, colligantur. imm&ograve; c&ugrave;m primum ex notis <lb/>nobis indicata &longs;unt, in &longs;eip&longs;is &longs;u&aelig; lucis &amp; veritatis cau&longs;&longs;as habent, atque illas quidem ita effica&shy;<lb/>ces, vt lucem <expan abbr="veritatem&qacute;ue">veritatemque</expan> afferant iis qu&aelig; na&longs;cuntur ex ip&longs;is; quapropter ex ip&longs;is illa note&longs;ce&shy;<lb/>re opus e&longs;t: &amp; plan&egrave; non h&aelig;c ex notis nobis, vt nota nobis ex ip&longs;is apta &longs;unt. C&ugrave;m enim cognitio <lb/>no&longs;tra &agrave; &longs;en&longs;u nece&longs;&longs;ari&ograve; ducat <expan abbr="origin&etilde;">originem</expan>, per &longs;en&longs;ilia qu&aelig; po&longs;teriora &longs;unt, <expan abbr="tran&longs;eund&utilde;">tran&longs;eundum</expan> e&longs;t. at &longs;i <expan abbr="m&etilde;s">mens</expan> <lb/>aut &longs;pecies obiecta libera foret &agrave; materia, progre&longs;&longs;us hic vtique nece&longs;&longs;arius non e&longs;&longs;et. Signo illud
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg372"></arrow.to.target><lb/>&amp; tanqu&agrave;m architectum tanti operis &amp; tanti muneris. H&aelig;c M. Tullius pr&aelig;ceptorem Platonem <lb/>imitatus qui oculos ex tam admirabilium rerum con&longs;pectu nobis ad Dei cognitionem duces <lb/>optimos extiti&longs;&longs;e pr&aelig;dicauit. Ita ergo peruenitur ad ea qu&aelig; &longs;unt nota natura, &longs;iue &longs;impliciter, <lb/>&amp; per &longs;e nota, fort&egrave; etiam &longs;ecundum naturam qu&aelig; dici &longs;olent maxim&egrave; vniuer&longs;alia; qu&ograve;d per <lb/>plura pertinere &longs;olent. Quanquam vereor, ne quod di&longs;crimen inter h&aelig;c exi&longs;tat: neque &longs;olum <lb/>in eo qu&ograve;d ita propter varias cau&longs;&longs;as appellentur; &ldquo;verum etiam qu&ograve;d reip&longs;a di&longs;tinguantur.&rdquo; <lb/>Etenim natura nota &amp; per &longs;e, illa dicere con&longs;ueuimus, qu&aelig; ex aliis tanquam ex fidem facienti&shy;<lb/>bus &longs;olum; non vt explicantibus quid, aut cur &longs;int, colligantur. imm&ograve; c&ugrave;m primum ex notis <lb/>nobis indicata &longs;unt, in &longs;eip&longs;is &longs;u&aelig; lucis &amp; veritatis cau&longs;&longs;as habent, atque illas quidem ita effica&shy;<lb/>ces, vt lucem <expan abbr="veritatem&qacute;ue">veritatemque</expan> afferant iis qu&aelig; na&longs;cuntur ex ip&longs;is; quapropter ex ip&longs;is illa note&longs;ce&shy;<lb/>re opus e&longs;t: &amp; plan&egrave; non h&aelig;c ex notis nobis, vt nota nobis ex ip&longs;is apta &longs;unt. C&ugrave;m enim cognitio <lb/>no&longs;tra &agrave; &longs;en&longs;u nece&longs;&longs;ari&ograve; ducat <expan abbr="origin&etilde;">originem</expan>, per &longs;en&longs;ilia qu&aelig; po&longs;teriora &longs;unt, <expan abbr="tran&longs;eund&utilde;">tran&longs;eundum</expan> e&longs;t. at &longs;i <expan abbr="m&etilde;s">mens</expan> <lb/>aut &longs;pecies obiecta libera foret &agrave; materia, progre&longs;&longs;us hic vtique nece&longs;&longs;arius non e&longs;&longs;et. Signo illud  
 <pb pagenum="38"/>e&longs;to, qu&ograve;d mens in habitu, quam f&oelig;cundam vocant, ab iis incipit qu&aelig; &longs;unt nota natura. <lb/> <pb pagenum="38"/>e&longs;to, qu&ograve;d mens in habitu, quam f&oelig;cundam vocant, ab iis incipit qu&aelig; &longs;unt nota natura. <lb/>
 <arrow.to.target n="marg373"></arrow.to.target><lb/>Ver&ugrave;m &longs;en&longs;ilia &amp; effectus ita &longs;e habent, vt ni&longs;i &egrave; cau&longs;sis illis cogno&longs;ci nequeant. Itaque etiam no&shy;<lb/>ta &longs;impliciter appellantur, qu&ograve;d menti bene affect&aelig; nota &longs;unt, qua&longs;i certi&longs;sima &longs;int; vt &longs;i aliter <lb/>e&longs;&longs;e videantur; non rei &longs;an&egrave;, &longs;ed menti non ben&egrave; affect&aelig; &longs;it ad&longs;cribendum. nec &longs;ecus &agrave;c dulce <lb/>&longs;impliciter illud iudicetur, quod gu&longs;tatui bene &longs;ano tale apparet, qu&ograve;d &longs;i &longs;ecus appareat; non id <lb/>rei vitium e&longs;t, &longs;ed gu&longs;tatus. vitium pelle, iam dulce apparebit. Atque h&aelig;c ab&longs;olut&egrave; reip&longs;a &amp; na&shy;<lb/>tura priora e&longs;&longs;e puto, quomodocunque priora &longs;int, vel origine, vel perfectione, quia &longs;int cau&longs;&longs;&aelig;. <lb/>C&ecedil;ter&ugrave;m notiora &amp; priora &longs;ecundum rationem, nil vetat e&longs;&longs;e po&longs;teriora natura. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &longs;iquidem ea <lb/> <arrow.to.target n="marg373"></arrow.to.target><lb/>Ver&ugrave;m &longs;en&longs;ilia &amp; effectus ita &longs;e habent, vt ni&longs;i &egrave; cau&longs;sis illis cogno&longs;ci nequeant. Itaque etiam no&shy;<lb/>ta &longs;impliciter appellantur, qu&ograve;d menti bene affect&aelig; nota &longs;unt, qua&longs;i certi&longs;sima &longs;int; vt &longs;i aliter <lb/>e&longs;&longs;e videantur; non rei &longs;an&egrave;, &longs;ed menti non ben&egrave; affect&aelig; &longs;it ad&longs;cribendum. nec &longs;ecus &agrave;c dulce <lb/>&longs;impliciter illud iudicetur, quod gu&longs;tatui bene &longs;ano tale apparet, qu&ograve;d &longs;i &longs;ecus appareat; non id <lb/>rei vitium e&longs;t, &longs;ed gu&longs;tatus. vitium pelle, iam dulce apparebit. Atque h&aelig;c ab&longs;olut&egrave; reip&longs;a &amp; na&shy;<lb/>tura priora e&longs;&longs;e puto, quomodocunque priora &longs;int, vel origine, vel perfectione, quia &longs;int cau&longs;&longs;&aelig;. <lb/>C&ecedil;ter&ugrave;m notiora &amp; priora &longs;ecundum rationem, nil vetat e&longs;&longs;e po&longs;teriora natura. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &longs;iquidem ea <lb/>
 <arrow.to.target n="marg374"></arrow.to.target><lb/>qu&aelig; hoc modo priora &longs;unt, ita &longs;int, qu&ograve;d &agrave; c&ecedil;teris per indifferentiam &longs;eparari queant, hoc e&longs;t, vt <lb/>&longs;int hoc vel illo definit&egrave; concipi po&longs;sint, nec eorum cognitio plus ex hoc qu&agrave;m alio pendeat. <lb/>vt ens quantum non plus qu&agrave;m quale &longs;ignificat, ita &longs;e habent vniuer&longs;alia, qu&ecedil; pr&aelig;dicantur in <lb/>quid. &longs;unt enim prima &longs;ecundum rationem, qu&ograve;d ab intelligentia &longs;ingularium &longs;uperantur: <lb/>At c&ugrave;m ex his qu&aelig; per indifferentiam communia &longs;unt, qu&aelig; pr&aelig;dicantur in quid &longs;int princi&shy;<lb/>pia rei, formalia &longs;unt item natura priora; qu&aelig; ver&ograve; communia &longs;unt ad vnum (quod po&longs;te&agrave; mon&shy;<lb/>&longs;trabitur) &longs;int apta ex &longs;uis partibus &longs;ubiectis, h&aelig;c priora tantummod&ograve; erunt ratione; re autem &amp; <lb/>natura po&longs;teriora. Nil igitur prohibet quominus ea qu&aelig; &longs;unt ratione priora, &longs;int po&longs;teriora na&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg374"></arrow.to.target><lb/>qu&aelig; hoc modo priora &longs;unt, ita &longs;int, qu&ograve;d &agrave; c&ecedil;teris per indifferentiam &longs;eparari queant, hoc e&longs;t, vt <lb/>&longs;int hoc vel illo definit&egrave; concipi po&longs;sint, nec eorum cognitio plus ex hoc qu&agrave;m alio pendeat. <lb/>vt ens quantum non plus qu&agrave;m quale &longs;ignificat, ita &longs;e habent vniuer&longs;alia, qu&ecedil; pr&aelig;dicantur in <lb/>quid. &longs;unt enim prima &longs;ecundum rationem, qu&ograve;d ab intelligentia &longs;ingularium &longs;uperantur: <lb/>At c&ugrave;m ex his qu&aelig; per indifferentiam communia &longs;unt, qu&aelig; pr&aelig;dicantur in quid &longs;int princi&shy;<lb/>pia rei, formalia &longs;unt item natura priora; qu&aelig; ver&ograve; communia &longs;unt ad vnum (quod po&longs;te&agrave; mon&shy;<lb/>&longs;trabitur) &longs;int apta ex &longs;uis partibus &longs;ubiectis, h&aelig;c priora tantummod&ograve; erunt ratione; re autem &amp; <lb/>natura po&longs;teriora. Nil igitur prohibet quominus ea qu&aelig; &longs;unt ratione priora, &longs;int po&longs;teriora na&shy;<lb/>
Line 2553 
Line 2538 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg394"></margin.target>B</s></p> <s><margin.target id="marg394"></margin.target>B</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>CAETERVM &longs;ententi&aelig; de rerum &longs;umma exi&longs;tunt, quippe qu&ograve;d initia phy&longs;iologi&aelig; per&shy;<lb/>tentent, &amp; ex his aliqu&aelig; &longs;ic labefactent, vt ip&longs;i nil plan&egrave; relinquant, quo firmari po&longs;sit. <lb/>Quare con&longs;tituendum quippiam fuit quo phy&longs;ic&egrave; in&longs;i&longs;teret. id ab Ari&longs;totele confectum fui&longs;&longs;e <lb/>&longs;cimus: &longs;ed qua ratione, qua via, &amp; quatenus factitatum, non &aelig;qu&egrave; con&longs;tat apud omnes. Igitur <lb/>antequ&agrave;m cominus accedamus ad ea perpendenda qu&aelig; veteres philo&longs;ophi decreuerint, breui&shy;<lb/>ter explicare pr&aelig;&longs;tabit, quemadmodum &longs;cienti&aelig; in &longs;uorum principiorum tractatione ver&longs;entur. <lb/>Ab iis ver&ograve; exordium di&longs;putationis no&longs;tr&aelig; ducetur qu&aelig; monuit <expan abbr="quond&atilde;">quondam</expan> nos Ari&longs;toteles in qua&shy;<lb/>que qu&ecedil;&longs;tione ve&longs;tiganda. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Ea ver&ograve; et&longs;i ad Geometriam ab ip&longs;o accommodantur, nihilominus </s></p> <s>CAETERVM &longs;ententi&aelig; de rerum &longs;umma exi&longs;tunt, quippe qu&ograve;d initia phy&longs;iologi&aelig; per&shy;<lb/>tentent, &amp; ex his aliqu&aelig; &longs;ic labefactent, vt ip&longs;i nil plan&egrave; relinquant, quo firmari po&longs;sit. <lb/>Quare con&longs;tituendum quippiam fuit quo phy&longs;ic&egrave; in&longs;i&longs;teret. id ab Ari&longs;totele confectum fui&longs;&longs;e <lb/>&longs;cimus: &longs;ed qua ratione, qua via, &amp; quatenus factitatum, non &aelig;qu&egrave; con&longs;tat apud omnes. Igitur <lb/>antequ&agrave;m cominus accedamus ad ea perpendenda qu&aelig; veteres philo&longs;ophi decreuerint, breui&shy;<lb/>ter explicare pr&aelig;&longs;tabit, quemadmodum &longs;cienti&aelig; in &longs;uorum principiorum tractatione ver&longs;entur. <lb/>Ab iis ver&ograve; exordium di&longs;putationis no&longs;tr&aelig; ducetur qu&aelig; monuit <expan abbr="quond&atilde;">quondam</expan> nos Ari&longs;toteles in qua&shy;<lb/>que qu&ecedil;&longs;tione ve&longs;tiganda. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Ea ver&ograve; et&longs;i ad Geometriam ab ip&longs;o accommodantur, nihilominus <arrow.to.target n="marg395"></arrow.to.target><lb/>ad phy&longs;icen facil&egrave; tran&longs;umuntur. ita enim illa pr&ecedil;cepta traduntur, vt ab vnius <expan abbr="&longs;ci&etilde;ti&aelig;">&longs;cienti&aelig;</expan> progre&longs;&longs;u, <lb/>de omnibus idem fiat iudicium. Quamobrem &egrave; di&longs;putationibus qua&longs;dam naturales e&longs;&longs;e pone&shy;<lb/>mus, alias autem <expan abbr="n&otilde;">non</expan> naturales, eas naturales appellamus qu&aelig; pendent ex principiis philo&longs;ophi&aelig; <lb/>naturalis. Non naturales autem, vel qu&ograve;d phy&longs;iologi&aelig; principia non a&longs;&longs;umant, vel qu&ograve;d iis ab&shy;<lb/>utantur. C&ugrave;m tot modis tractentur qu&ecedil;&longs;tiones, illud ratum e&longs;&longs;e oportet, dum ver&longs;amur in &longs;cien&shy;<lb/>tia naturali, de non naturalibus ab&longs;olut&egrave; nihil e&longs;&longs;e dicendum. Proinde etiam Plato quendam de <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg395"></arrow.to.target><lb/>ad phy&longs;icen facil&egrave; tran&longs;umuntur. ita enim illa pr&ecedil;cepta traduntur, vt ab vnius <expan abbr="&longs;ci&etilde;ti&aelig;">&longs;cienti&aelig;</expan> progre&longs;&longs;u, <lb/>de omnibus idem fiat iudicium. Quamobrem &egrave; di&longs;putationibus qua&longs;dam naturales e&longs;&longs;e pone&shy;<lb/>mus, alias autem <expan abbr="n&otilde;">non</expan> naturales, eas naturales appellamus qu&aelig; pendent ex principiis philo&longs;ophi&aelig; <lb/>naturalis. Non naturales autem, vel qu&ograve;d phy&longs;iologi&aelig; principia non a&longs;&longs;umant, vel qu&ograve;d iis ab&shy;<lb/>utantur. C&ugrave;m tot modis tractentur qu&ecedil;&longs;tiones, illud ratum e&longs;&longs;e oportet, dum ver&longs;amur in &longs;cien&shy;<lb/>tia naturali, de non naturalibus ab&longs;olut&egrave; nihil e&longs;&longs;e dicendum. Proinde etiam Plato quendam de <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg396"></arrow.to.target><lb/>rebus ad Geometriam <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> pertinentibus &longs;ci&longs;citantem mi&longs;it ad Euclidem, licere autem verba facere <lb/> <arrow.to.target n="marg396"></arrow.to.target><lb/>rebus ad Geometriam <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> pertinentibus &longs;ci&longs;citantem mi&longs;it ad Euclidem, licere autem verba facere <lb/>
 <arrow.to.target n="marg397"></arrow.to.target><lb/>naturali philo&longs;opho de qu&ecedil;&longs;tionibus illis qu&ecedil; &longs;unt non naturales aliqua ex parte. Quocirca &longs;i di&shy;<lb/>&longs;putationes naturales pendent &egrave; principiis &longs;cienti&aelig; naturalis. contr&agrave;, c&ugrave;m qu&ecedil;&longs;tiones de principiis <lb/>rerum naturalium non po&longs;sint e&longs;&longs;e ex hoc genere, neque ordine, &amp; qu&ecedil;&longs;tiones igitur de principiis <lb/>rerum naturalium, erunt omnino non naturales. oportebit enim e&longs;&longs;e <expan abbr="principior&utilde;">principiorum</expan> principia, quod <lb/>&longs;cienti&ecedil; pror&longs;us aduer&longs;atur. Ver&ugrave;m fac incidere controuer&longs;iam de principiis huius methodi, cu&shy;<lb/>ius'nam officium erit illa tractare? Profect&ograve; principia cuiu&longs;dam &longs;cienti&aelig;, aut in alia principia re&shy;<lb/>&longs;oluuntur, aut &longs;unt ab&longs;olut&egrave; prima. Rur&longs;us, &longs;i tractanda &longs;unt, aut ita illa tractare oportet, vt de&shy;<lb/>mon&longs;trentur, aut vt re&longs;pondeamus ad obiectiones. Ac &longs;i ea demon&longs;trari contingat; aut per cau&longs;&longs;as <lb/>demon&longs;trantur, aut per nota nobis. In&longs;uper obiectiones ad quas re&longs;pondendum e&longs;t, aut pendent <lb/>ex illius &longs;cienti&ecedil; principiis, aut illa euertunt. Si igitur illis alia principia pr&ecedil;cedant, eorum proba&shy;<lb/>tio pertinet ad eam &longs;cientiam qu&aelig; ver&longs;atur in notitia principiorum &longs;uperiorum, h&ecedil;c autem &longs;ub&shy;<lb/>alternans &agrave; dialecticis appellatur. Si ver&ograve; principia prima fuerint ab&longs;olut&egrave;, aut h&aelig;c euidentia per <lb/>&longs;e &longs;unt, ita vt &longs;olius &longs;en&longs;us auxilio note&longs;cant, aut &longs;i non ade&ograve; <expan abbr="c&otilde;&longs;picua">con&longs;picua</expan> fuerint, nec demon&longs;trantur <lb/> <arrow.to.target n="marg397"></arrow.to.target><lb/>naturali philo&longs;opho de qu&ecedil;&longs;tionibus illis qu&ecedil; &longs;unt non naturales aliqua ex parte. Quocirca &longs;i di&shy;<lb/>&longs;putationes naturales pendent &egrave; principiis &longs;cienti&aelig; naturalis. contr&agrave;, c&ugrave;m qu&ecedil;&longs;tiones de principiis <lb/>rerum naturalium non po&longs;sint e&longs;&longs;e ex hoc genere, neque ordine, &amp; qu&ecedil;&longs;tiones igitur de principiis <lb/>rerum naturalium, erunt omnino non naturales. oportebit enim e&longs;&longs;e <expan abbr="principior&utilde;">principiorum</expan> principia, quod <lb/>&longs;cienti&ecedil; pror&longs;us aduer&longs;atur. Ver&ugrave;m fac incidere controuer&longs;iam de principiis huius methodi, cu&shy;<lb/>ius'nam officium erit illa tractare? Profect&ograve; principia cuiu&longs;dam &longs;cienti&aelig;, aut in alia principia re&shy;<lb/>&longs;oluuntur, aut &longs;unt ab&longs;olut&egrave; prima. Rur&longs;us, &longs;i tractanda &longs;unt, aut ita illa tractare oportet, vt de&shy;<lb/>mon&longs;trentur, aut vt re&longs;pondeamus ad obiectiones. Ac &longs;i ea demon&longs;trari contingat; aut per cau&longs;&longs;as <lb/>demon&longs;trantur, aut per nota nobis. In&longs;uper obiectiones ad quas re&longs;pondendum e&longs;t, aut pendent <lb/>ex illius &longs;cienti&ecedil; principiis, aut illa euertunt. Si igitur illis alia principia pr&ecedil;cedant, eorum proba&shy;<lb/>tio pertinet ad eam &longs;cientiam qu&aelig; ver&longs;atur in notitia principiorum &longs;uperiorum, h&ecedil;c autem &longs;ub&shy;<lb/>alternans &agrave; dialecticis appellatur. Si ver&ograve; principia prima fuerint ab&longs;olut&egrave;, aut h&aelig;c euidentia per <lb/>&longs;e &longs;unt, ita vt &longs;olius &longs;en&longs;us auxilio note&longs;cant, aut &longs;i non ade&ograve; <expan abbr="c&otilde;&longs;picua">con&longs;picua</expan> fuerint, nec demon&longs;trantur <lb/>
 <arrow.to.target n="marg398"></arrow.to.target><lb/>item; &longs;ed admonitione quadam per&longs;uadentur, ea ver&ograve; communis e&longs;&longs;e cuique &longs;cienti&aelig; pote&longs;t, aut <lb/>quanquam con&longs;picua, &longs;i negentur propter proteruientes vna redargutione confirmantur. id au&shy;<lb/>tem pr&aelig;&longs;tat habitus dialecticus. Generatim ver&ograve; in illa &longs;cientia in qua tanqu&agrave;m principia &longs;umun&shy;<lb/>tur, ea &longs;upponi oportet, et &longs;i quo pacto tractentur, ita tractentur, vt aut declarentur per nota no&shy;<lb/>bis, aut vt tollantur obiectiones, non omnes &longs;an&egrave;, &longs;ed ill&aelig; qu&aelig; &egrave; principiis eius &longs;cienti&aelig; ducuntur. <lb/>Itaque aut vbi non &longs;upponantur phy&longs;iologi&ecedil; principia, aut afferantur rationes, qu&ecedil; ip&longs;a funditus <lb/>&egrave; medio tollant, non abutentes neque detorquentes illa, non erit munus philo&longs;ophi naturalis ea <lb/>tractare. Ver&ugrave;m &longs;i de principiis exi&longs;tant, aut erit &longs;ubalternantis officium, aut communis <expan abbr="cuiu&longs;d&atilde;">cuiu&longs;dam</expan>, <lb/>&longs;iue ea fuerit prima philo&longs;ophia, &longs;iue dialectica. Sed c&ugrave;m &longs;cienti&aelig; principia varia &longs;int, <expan abbr="varii&qacute;">variique</expan>. <lb/>&longs;cientiarum ordines: age nunc particulatim &longs;ingula percurramus, &amp; ius <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> cuique &longs;cienti&aelig; red&shy;<lb/>dere nitamur. Quid ver&ograve; controuer&longs;i&ecedil; &longs;it adhibitis hi&longs;ce di&longs;tinctionibus facil&egrave; intelligetur. <expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> ge&shy;<lb/>nera <expan abbr="probation&utilde;">probationum</expan> tripliciter di&longs;tribuimus. aut enim &longs;unt ex cau&longs;sis, aut ex effectis, aut ex notis no&shy;<lb/>bis; quid <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> differat nota nobis ab effectibus ante&agrave; <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;t. Pr&ecedil;tere&agrave; principia &longs;unt illa ex quib. <lb/>demon&longs;tramus, aut de quibus, i. ip&longs;a &longs;ubiecta. h&ecedil;c <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> vel generalia &longs;unt <expan abbr="cuiu&longs;d&atilde;">cuiu&longs;dam</expan> &longs;cienti&ecedil; totius, <lb/>vel propria cuiu&longs;dam partis, atque illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> principia partes <expan abbr="proprietates&qacute;">proprietatesque</expan>. ve&longs;tigantur.  <arrow.to.target n="marg398"></arrow.to.target><lb/>item; &longs;ed admonitione quadam per&longs;uadentur, ea ver&ograve; communis e&longs;&longs;e cuique &longs;cienti&aelig; pote&longs;t, aut <lb/>quanquam con&longs;picua, &longs;i negentur propter proteruientes vna redargutione confirmantur. id au&shy;<lb/>tem pr&aelig;&longs;tat habitus dialecticus. Generatim ver&ograve; in illa &longs;cientia in qua tanqu&agrave;m principia &longs;umun&shy;<lb/>tur, ea &longs;upponi oportet, et &longs;i quo pacto tractentur, ita tractentur, vt aut declarentur per nota no&shy;<lb/>bis, aut vt tollantur obiectiones, non omnes &longs;an&egrave;, &longs;ed ill&aelig; qu&aelig; &egrave; principiis eius &longs;cienti&aelig; ducuntur. <lb/>Itaque aut vbi non &longs;upponantur phy&longs;iologi&ecedil; principia, aut afferantur rationes, qu&ecedil; ip&longs;a funditus <lb/>&egrave; medio tollant, non abutentes neque detorquentes illa, non erit munus philo&longs;ophi naturalis ea <lb/>tractare. Ver&ugrave;m &longs;i de principiis exi&longs;tant, aut erit &longs;ubalternantis officium, aut communis <expan abbr="cuiu&longs;d&atilde;">cuiu&longs;dam</expan>, <lb/>&longs;iue ea fuerit prima philo&longs;ophia, &longs;iue dialectica. Sed c&ugrave;m &longs;cienti&aelig; principia varia &longs;int, <expan abbr="varii&qacute;">variique</expan>. <lb/>&longs;cientiarum ordines: age nunc particulatim &longs;ingula percurramus, &amp; ius <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> cuique &longs;cienti&aelig; red&shy;<lb/>dere nitamur. Quid ver&ograve; controuer&longs;i&ecedil; &longs;it adhibitis hi&longs;ce di&longs;tinctionibus facil&egrave; intelligetur. <expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> ge&shy;<lb/>nera <expan abbr="probation&utilde;">probationum</expan> tripliciter di&longs;tribuimus. aut enim &longs;unt ex cau&longs;sis, aut ex effectis, aut ex notis no&shy;<lb/>bis; quid <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> differat nota nobis ab effectibus ante&agrave; <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;t. Pr&ecedil;tere&agrave; principia &longs;unt illa ex quib. <lb/>demon&longs;tramus, aut de quibus, i. ip&longs;a &longs;ubiecta. h&ecedil;c <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> vel generalia &longs;unt <expan abbr="cuiu&longs;d&atilde;">cuiu&longs;dam</expan> &longs;cienti&ecedil; totius, <lb/>vel propria cuiu&longs;dam partis, atque illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> principia partes <expan abbr="proprietates&qacute;">proprietatesque</expan>. ve&longs;tigantur.
Line 2702 
Line 2684 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg440"></margin.target>F</s></p> <s><margin.target id="marg440"></margin.target>F</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>SI Phy&longs;icus per&longs;onam dialectici &longs;u&longs;tinet, dum inuehitur in eos qui tollunt motum &amp; moueri, <lb/>complura accipit &agrave; &longs;en&longs;u; facil&egrave; coniicere po&longs;&longs;umus inter phy&longs;icen &amp; alias &longs;cientias, nullam <lb/>affinitatem &longs;ubalternationis intercedere; &longs;iue ea &longs;ola conditio requiratur, vt nos opinamur, &longs;iue <lb/>etiam ali&aelig; nonnull&aelig; quas alij philo&longs;ophi ponunt, quanquam Ari&longs;toteles omnem rem &longs;ub dubio <lb/>reliquit, c&ugrave;m indefinit&egrave; pronuntiauit, vbi principia negentur, officium ea probandi, aut e&longs;&longs;e alte&shy;<lb/>rius, hoc e&longs;t, &longs;ubalternantis, aut omnium communis: communis autem e&longs;&longs;e poterat t&ugrave;m dialecti&shy;<lb/>ca, tum etiam prima philo&longs;ophia, qu&ograve;d &longs;i dialecticen &longs;ignificare volui&longs;&longs;et Ari&longs;toteles, iam prima <lb/>philo&longs;ophia qu&aelig; in principiorum probatione ver&longs;atur, ad alterum membrum reiicienda foret, &amp; <lb/>e&longs;&longs;et &longs;ubalternans. Nec minores difficultates affert natura &longs;ubalternantium quam in philo&longs;ophia <lb/>Peripatetica non ni&longs;i coniectura a&longs;&longs;equi licet. Itaque non ab re mihi facturum videor, &longs;i rem <expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> <lb/>accuratius exquiram. Igitur de conditione &longs;ubalternarum tot prop&egrave; &longs;ententias celebres ob&longs;eruo, <lb/>vulgarem vnam qu&aelig; ab antiquis accepta fuit: iuniorum duas. Pa&longs;sim defendi &longs;olet h&aelig;c <expan abbr="tri&atilde;">triam</expan> con&shy;<lb/>&longs;tituere &longs;ubalternam, &longs;i &longs;ubiectum inferioris in &longs;uperioris &longs;ubiecto contineatur. C&ugrave;m ver&ograve; &longs;ub&shy;<lb/>iectum accipio, vel totum intelligo, quod ex duabus partibus con&longs;tat, altera, vt materia nimirum </s></p> <s>SI Phy&longs;icus per&longs;onam dialectici &longs;u&longs;tinet, dum inuehitur in eos qui tollunt motum &amp; moueri, <lb/>complura accipit &agrave; &longs;en&longs;u; facil&egrave; coniicere po&longs;&longs;umus inter phy&longs;icen &amp; alias &longs;cientias, nullam <lb/>affinitatem &longs;ubalternationis intercedere; &longs;iue ea &longs;ola conditio requiratur, vt nos opinamur, &longs;iue <lb/>etiam ali&aelig; nonnull&aelig; quas alij philo&longs;ophi ponunt, quanquam Ari&longs;toteles omnem rem &longs;ub dubio <lb/>reliquit, c&ugrave;m indefinit&egrave; pronuntiauit, vbi principia negentur, officium ea probandi, aut e&longs;&longs;e alte&shy;<lb/>rius, hoc e&longs;t, &longs;ubalternantis, aut omnium communis: communis autem e&longs;&longs;e poterat t&ugrave;m dialecti&shy;<lb/>ca, tum etiam prima philo&longs;ophia, qu&ograve;d &longs;i dialecticen &longs;ignificare volui&longs;&longs;et Ari&longs;toteles, iam prima <lb/>philo&longs;ophia qu&aelig; in principiorum probatione ver&longs;atur, ad alterum membrum reiicienda foret, &amp; <lb/>e&longs;&longs;et &longs;ubalternans. Nec minores difficultates affert natura &longs;ubalternantium quam in philo&longs;ophia <lb/>Peripatetica non ni&longs;i coniectura a&longs;&longs;equi licet. Itaque non ab re mihi facturum videor, &longs;i rem <expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> <lb/>accuratius exquiram. Igitur de conditione &longs;ubalternarum tot prop&egrave; &longs;ententias celebres ob&longs;eruo, <lb/>vulgarem vnam qu&aelig; ab antiquis accepta fuit: iuniorum duas. Pa&longs;sim defendi &longs;olet h&aelig;c <expan abbr="tri&atilde;">triam</expan> con&shy;<lb/>&longs;tituere &longs;ubalternam, &longs;i &longs;ubiectum inferioris in &longs;uperioris &longs;ubiecto contineatur. C&ugrave;m ver&ograve; &longs;ub&shy;<lb/>iectum accipio, vel totum intelligo, quod ex duabus partibus con&longs;tat, altera, vt materia nimirum <arrow.to.target n="marg441"></arrow.to.target><lb/>re tractanda, altera, vt forma, nemp&egrave; con&longs;iderandi ratione qu&ecedil; vtraque &longs;i in &longs;ubalternante &amp; &longs;ub&shy;<lb/>alterna &longs;eruentur vt mihi in phy&longs;ica &amp; medic&iacute;na videtur, efficiunt <expan abbr="&longs;ubalternation&etilde;">&longs;ubalternationem</expan> numeris om&shy;<lb/>nibus ab&longs;olutam, vel alteram ex his partibus &longs;eor&longs;um, vt &longs;iqua res naturalis mathematic&egrave; &longs;pecte&shy;<lb/>tur, &longs;iue aliqua res mathematica naturaliter; <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> vnde inferior <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> gradus &longs;ubalternationis exo&shy;<lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg441"></arrow.to.target><lb/>re tractanda, altera, vt forma, nemp&egrave; con&longs;iderandi ratione qu&ecedil; vtraque &longs;i in &longs;ubalternante &amp; &longs;ub&shy;<lb/>alterna &longs;eruentur vt mihi in phy&longs;ica &amp; medic&iacute;na videtur, efficiunt <expan abbr="&longs;ubalternation&etilde;">&longs;ubalternationem</expan> numeris om&shy;<lb/>nibus ab&longs;olutam, vel alteram ex his partibus &longs;eor&longs;um, vt &longs;iqua res naturalis mathematic&egrave; &longs;pecte&shy;<lb/>tur, &longs;iue aliqua res mathematica naturaliter; <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> vnde inferior <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> gradus &longs;ubalternationis exo&shy;<lb/> 
 <arrow.to.target n="marg442"></arrow.to.target><lb/>ritur. Deinde vt inferioris &longs;ubiecto accidentaria qu&aelig;dam conditio &longs;uperueniat, vt line&aelig; videri <lb/>po&longs;&longs;e. Po&longs;trem&ograve; vt inferioris principia petantur &agrave; &longs;uperiore. Sed reuoluenti complures facultates <lb/>qu&aelig; &longs;ine controuer&longs;ia numerantur in &longs;ubalternis, aut non omnes his legibus ad&longs;tringi videntur, <lb/>aut non ita &longs;impliciter acciprenti&aelig;, aut non prime. Nanque opponam A&longs;trologiam qu&aelig; &longs;ubalter&shy;<lb/>na e&longs;t, A&longs;tronomi&aelig;. Siquidem vbi vna accipiat qu&ograve;d res e&longs;t, altera doceat cur ita &longs;it, iam ratio &longs;ub&shy;<lb/>alternationis intercedit. Atqui A&longs;trologia petit ab A&longs;tronomia rationes motuum; quapropter <lb/>e&longs;t &longs;ubalterna. Neque tamen &longs;ubiectum e&longs;t pars. etenim in vtraque c&ecedil;lum ob&longs;eruatur, aut vniuer&shy;<lb/>&longs;um. Pr&aelig;terea qu&ograve;d accidens alterius &longs;ubiecto accedat non licet ab&longs;olut&egrave; defendere: quand&ograve; ex <lb/>&longs;ubiecto &amp; eo quod adiicitur veluti forma, fit vnum per &longs;e, quod e&longs;t ab&longs;olut&egrave; &longs;ubiectum ex ge&shy;<lb/>mina parte con&longs;titutum ex materia nimirum, &amp; ratione con&longs;iderandi. Sed &longs;ubiectum per &longs;e e&longs;t <lb/>vnum, idem e&longs;t methodi finis, quippe cuius gratia c&ecedil;tera con&longs;iderantur, &amp; ad quod referuntur, <lb/> <arrow.to.target n="marg442"></arrow.to.target><lb/>ritur. Deinde vt inferioris &longs;ubiecto accidentaria qu&aelig;dam conditio &longs;uperueniat, vt line&aelig; videri <lb/>po&longs;&longs;e. Po&longs;trem&ograve; vt inferioris principia petantur &agrave; &longs;uperiore. Sed reuoluenti complures facultates <lb/>qu&aelig; &longs;ine controuer&longs;ia numerantur in &longs;ubalternis, aut non omnes his legibus ad&longs;tringi videntur, <lb/>aut non ita &longs;impliciter acciprenti&aelig;, aut non prime. Nanque opponam A&longs;trologiam qu&aelig; &longs;ubalter&shy;<lb/>na e&longs;t, A&longs;tronomi&aelig;. Siquidem vbi vna accipiat qu&ograve;d res e&longs;t, altera doceat cur ita &longs;it, iam ratio &longs;ub&shy;<lb/>alternationis intercedit. Atqui A&longs;trologia petit ab A&longs;tronomia rationes motuum; quapropter <lb/>e&longs;t &longs;ubalterna. Neque tamen &longs;ubiectum e&longs;t pars. etenim in vtraque c&ecedil;lum ob&longs;eruatur, aut vniuer&shy;<lb/>&longs;um. Pr&aelig;terea qu&ograve;d accidens alterius &longs;ubiecto accedat non licet ab&longs;olut&egrave; defendere: quand&ograve; ex <lb/>&longs;ubiecto &amp; eo quod adiicitur veluti forma, fit vnum per &longs;e, quod e&longs;t ab&longs;olut&egrave; &longs;ubiectum ex ge&shy;<lb/>mina parte con&longs;titutum ex materia nimirum, &amp; ratione con&longs;iderandi. Sed &longs;ubiectum per &longs;e e&longs;t <lb/>vnum, idem e&longs;t methodi finis, quippe cuius gratia c&ecedil;tera con&longs;iderantur, &amp; ad quod referuntur, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg443"></arrow.to.target><lb/>quod accidens e&longs;&longs;e non pote&longs;t. Terti&ograve; non nece&longs;&longs;arium, qu&ograve;d omnia principia &longs;ubaltern&aelig; re&longs;ol&shy;<lb/>uantur in alia &longs;uperiora principia. proptere&agrave; qu&ograve;d &longs;unt ea principia, vel complexa, vel incom&shy;<lb/>plexa. atque incomplexa quidem &agrave; nullo demon&longs;trantur, &amp; eadem &longs;unt in &longs;ubalterna &amp; &longs;ubal&shy;<lb/>ternante, vt linea, quadratum &amp; huiu&longs;modi. qu&ograve;d &longs;i complexa fuerint, non videtur negare Ari&shy;<lb/>&longs;toteles <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> fieri po&longs;&longs;e, vt ex ei&longs;dem principi aliquid demon&longs;tretur in &longs;ubalterna quod demon&longs;tra&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg443"></arrow.to.target><lb/>quod accidens e&longs;&longs;e non pote&longs;t. Terti&ograve; non nece&longs;&longs;arium, qu&ograve;d omnia principia &longs;ubaltern&aelig; re&longs;ol&shy;<lb/>uantur in alia &longs;uperiora principia. proptere&agrave; qu&ograve;d &longs;unt ea principia, vel complexa, vel incom&shy;<lb/>plexa. atque incomplexa quidem &agrave; nullo demon&longs;trantur, &amp; eadem &longs;unt in &longs;ubalterna &amp; &longs;ubal&shy;<lb/>ternante, vt linea, quadratum &amp; huiu&longs;modi. qu&ograve;d &longs;i complexa fuerint, non videtur negare Ari&shy;<lb/>&longs;toteles <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> fieri po&longs;&longs;e, vt ex ei&longs;dem principi aliquid demon&longs;tretur in &longs;ubalterna quod demon&longs;tra&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg444"></arrow.to.target><lb/>tum fuit in <expan abbr="&longs;ubaltern&atilde;te">&longs;ubalternante</expan>. ita enim &longs;crip&longs;it Ari&longs;toteles, <foreign lang="greek">a)ll) e)c w(_h/ deiknut ai/ ti\ pe(zi w_n h/gewme&shy;<lb/>tzia e)/sin, h)/ a(\ e)k tw_n a)utw_n de<gap/>knutai th_| gewmet zia, w/spe/z ta\ o)p<gap/>ka\</foreign>. h&ecedil;c enim interrogatio <lb/>geometrica e&longs;t, &ldquo;qu&aelig; e&longs;t ex iis principiis ex quibus aliquid o&longs;tenditur, quod ad geometriam perti&shy;<lb/>net, aut illa qu&aelig; ex ei&longs;dem, ex quibus aliquid in geometria demon&longs;tratur. cuiu&longs;modi &longs;unt optica <lb/>qua&longs;i eadem accipiantur ad probandum geometrica &amp; optica theoremata.&rdquo; Quocirca viri pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;tanti&longs;simi veterum via relicta non multis, &longs;ed vna tantum lege contengi fueruut. ex iis enim ali&shy;<lb/>qui ex &longs;olo tran&longs;itu de genere in genus &amp; &longs;ubalternationem effici voluerunt. tamet&longs;i iam tribus <lb/>modis fieri cen&longs;u&ecirc;re. Vel, quia <expan abbr="dem&otilde;&longs;tratio">demon&longs;tratio</expan> transferatur; ea ver&ograve; transfertur, vel vbi maior vnius <lb/>demon&longs;trationis propo&longs;itio &longs;umatur in duabus &longs;cientijs. vel <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> vnius ab alia probetur.  <arrow.to.target n="marg444"></arrow.to.target><lb/>tum fuit in <expan abbr="&longs;ubaltern&atilde;te">&longs;ubalternante</expan>. ita enim &longs;crip&longs;it Ari&longs;toteles, <foreign lang="greek">a)ll) e)c w(_h/ deiknut ai/ ti\ pe(zi w_n h/gewme&shy;<lb/>tzia e)/sin, h)/ a(\ e)k tw_n a)utw_n de<gap/>knutai th_| gewmet zia, w/spe/z ta\ o)p<gap/>ka\</foreign>. h&ecedil;c enim interrogatio <lb/>geometrica e&longs;t, &ldquo;qu&aelig; e&longs;t ex iis principiis ex quibus aliquid o&longs;tenditur, quod ad geometriam perti&shy;<lb/>net, aut illa qu&aelig; ex ei&longs;dem, ex quibus aliquid in geometria demon&longs;tratur. cuiu&longs;modi &longs;unt optica <lb/>qua&longs;i eadem accipiantur ad probandum geometrica &amp; optica theoremata.&rdquo; Quocirca viri pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;tanti&longs;simi veterum via relicta non multis, &longs;ed vna tantum lege contengi fueruut. ex iis enim ali&shy;<lb/>qui ex &longs;olo tran&longs;itu de genere in genus &amp; &longs;ubalternationem effici voluerunt. tamet&longs;i iam tribus <lb/>modis fieri cen&longs;u&ecirc;re. Vel, quia <expan abbr="dem&otilde;&longs;tratio">demon&longs;tratio</expan> transferatur; ea ver&ograve; transfertur, vel vbi maior vnius <lb/>demon&longs;trationis propo&longs;itio &longs;umatur in duabus &longs;cientijs. vel <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> vnius ab alia probetur.
Line 2895 
Line 2874 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg494"></margin.target>C</s></p> <s><margin.target id="marg494"></margin.target>C</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>PRAESTAT &longs;an&egrave; &longs;cientia duobus nobilitate rei, qu&aelig; tractatur &amp; <foreign lang="greek">a)kzibei/a</foreign>. Sed huius <lb/>vocis <foreign lang="greek">a)kzibei/a</foreign> notio multiplex e&longs;t. etenim latin&egrave; diligentia dici po&longs;&longs;e videtur. Quam&shy;<lb/>obrem iubet Ari&longs;toteles, non in omnibus eandem diligentiam e&longs;&longs;e requirendam. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Et admone&shy;</s></p> <s>PRAESTAT &longs;an&egrave; &longs;cientia duobus nobilitate rei, qu&aelig; tractatur &amp; <foreign lang="greek">a)kzibei/a</foreign>. Sed huius <lb/>vocis <foreign lang="greek">a)kzibei/a</foreign> notio multiplex e&longs;t. etenim latin&egrave; diligentia dici po&longs;&longs;e videtur. Quam&shy;<lb/>obrem iubet Ari&longs;toteles, non in omnibus eandem diligentiam e&longs;&longs;e requirendam. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Et admone&shy;<arrow.to.target n="marg495"></arrow.to.target><lb/>bat M. Tullius in epilogis nihil nimis enucleandum; minutam e&longs;&longs;e enim omnem diligentiam, <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> <lb/>ver&ograve; locum grandia requirere: hoc ver&ograve; e&longs;t c&ugrave;m &longs;ingula ponuntur ob oculos &amp; ad tenue eliman&shy;<lb/>tur. Proxim&egrave; puto ego illa voce &longs;ignificari certitudinem quam item per&longs;picuitati maxim&egrave; <expan abbr="affin&etilde;">affinem</expan> <lb/>e&longs;&longs;e credo: &longs;iquis h&aelig;c idem valere non recipiat. hanc ver&ograve; non in eo ponerem tant&ugrave;m qu&ograve;d &longs;in&shy;<lb/>gula exponantur: &longs;ed qu&ograve;d res in ea principia di&longs;&longs;oluatur qu&aelig; per &longs;eip&longs;a con&longs;picua &longs;unt &amp; pro&shy;<lb/>b&egrave; intelliguntur, &amp; maxima illis fides habetur. Prior illa <foreign lang="greek">a\kzibei/a</foreign> potius in docente qu&agrave;m in rei <lb/>natura po&longs;ita e&longs;&longs;e videtur. vnde in &longs;cientias nihil nobilitatis, pr&ecedil;&longs;tanti&aelig;&uacute;e redundare facil&egrave; opina&shy;<lb/>bor. altera naturam methodi videtur attingere. H&ecedil;c ver&ograve; &agrave; duobus fontibus peti &longs;olet, ab ingenio <lb/>demon&longs;trationis &amp; rei &longs;ubiect&aelig;. <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Atqui demon&longs;trationis certitudo, &longs;eu per&longs;picuitatis non e&longs;t <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg495"></arrow.to.target><lb/>bat M. Tullius in epilogis nihil nimis enucleandum; minutam e&longs;&longs;e enim omnem diligentiam, <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> <lb/>ver&ograve; locum grandia requirere: hoc ver&ograve; e&longs;t c&ugrave;m &longs;ingula ponuntur ob oculos &amp; ad tenue eliman&shy;<lb/>tur. Proxim&egrave; puto ego illa voce &longs;ignificari certitudinem quam item per&longs;picuitati maxim&egrave; <expan abbr="affin&etilde;">affinem</expan> <lb/>e&longs;&longs;e credo: &longs;iquis h&aelig;c idem valere non recipiat. hanc ver&ograve; non in eo ponerem tant&ugrave;m qu&ograve;d &longs;in&shy;<lb/>gula exponantur: &longs;ed qu&ograve;d res in ea principia di&longs;&longs;oluatur qu&aelig; per &longs;eip&longs;a con&longs;picua &longs;unt &amp; pro&shy;<lb/>b&egrave; intelliguntur, &amp; maxima illis fides habetur. Prior illa <foreign lang="greek">a\kzibei/a</foreign> potius in docente qu&agrave;m in rei <lb/>natura po&longs;ita e&longs;&longs;e videtur. vnde in &longs;cientias nihil nobilitatis, pr&ecedil;&longs;tanti&aelig;&uacute;e redundare facil&egrave; opina&shy;<lb/>bor. altera naturam methodi videtur attingere. H&ecedil;c ver&ograve; &agrave; duobus fontibus peti &longs;olet, ab ingenio <lb/>demon&longs;trationis &amp; rei &longs;ubiect&aelig;. <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Atqui demon&longs;trationis certitudo, &longs;eu per&longs;picuitatis non e&longs;t <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg496"></arrow.to.target><lb/>vniu&longs;modi. &longs;iquidem certior ea demon&longs;tratio perhibeatur qu&aelig; fidem facit ex cau&longs;sis qu&agrave;m illa <lb/> <arrow.to.target n="marg496"></arrow.to.target><lb/>vniu&longs;modi. &longs;iquidem certior ea demon&longs;tratio perhibeatur qu&aelig; fidem facit ex cau&longs;sis qu&agrave;m illa <lb/>
 <arrow.to.target n="marg497"></arrow.to.target><lb/>qu&aelig; rem e&longs;&longs;e tantummod&ograve; o&longs;tendit. aut &longs;i vtraque ducatur ex cau&longs;sis, erit illa certior qu&aelig; ex <lb/>cau&longs;sis certioribus pendebit, hoc e&longs;t ex cau&longs;sis natura prioribus &amp; notioribus. At ver&ograve; &longs;i cau&longs;&longs;&aelig; <lb/>potiores vim finis obtineant, inde colligetur ea pr&aelig;&longs;tantia quam in architectonicis ante&agrave; colloca&shy;<lb/>uimus. Certior item demon&longs;tratio dicetur qu&aelig; con&longs;tabit ex cau&longs;sis qu&aelig; non modo natura; ve&shy;<lb/>rumetiam nobis notiores &longs;int. H&aelig;c po&longs;trema certitudo conuenit quoque &longs;ubiecto. <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> illud enim <lb/> <arrow.to.target n="marg497"></arrow.to.target><lb/>qu&aelig; rem e&longs;&longs;e tantummod&ograve; o&longs;tendit. aut &longs;i vtraque ducatur ex cau&longs;sis, erit illa certior qu&aelig; ex <lb/>cau&longs;sis certioribus pendebit, hoc e&longs;t ex cau&longs;sis natura prioribus &amp; notioribus. At ver&ograve; &longs;i cau&longs;&longs;&aelig; <lb/>potiores vim finis obtineant, inde colligetur ea pr&aelig;&longs;tantia quam in architectonicis ante&agrave; colloca&shy;<lb/>uimus. Certior item demon&longs;tratio dicetur qu&aelig; con&longs;tabit ex cau&longs;sis qu&aelig; non modo natura; ve&shy;<lb/>rumetiam nobis notiores &longs;int. H&aelig;c po&longs;trema certitudo conuenit quoque &longs;ubiecto. <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> illud enim <lb/>
 <arrow.to.target n="marg498"></arrow.to.target><lb/>&longs;ubiectum certius dicitur quod nobis notius e&longs;t, cuiu&longs;modi e&longs;t animal in methodo naturali. Pro&shy;<lb/>ptere&agrave; docebat Ari&longs;toteles &longs;cientiam de animantibus e&longs;&longs;e pr&aelig;&longs;tantem, qu&ograve;d &agrave; nobis plenius co&shy;<lb/>gno&longs;ci po&longs;&longs;unt: quand&ograve; &longs;tirpes &amp; animantis &longs;ocias &amp; familiareis habemus, quapropter eas vbe&shy;<lb/>rius no&longs;&longs;e valemus: quippe c&ugrave;m multa ine&longs;&longs;e in quoque genere po&longs;sit ille ob&longs;eruare, qui <expan abbr="labor&etilde;">laborem</expan> <lb/>non recu&longs;at. qu&ograve;d igitur propiora &longs;unt nobis &amp; <expan abbr="cognation&etilde;">cognationem</expan> habent cum humana natura, aliquid <lb/>cum rerum diuinarum &longs;tudio rependunt. Sed enim alia certitudo, &longs;eu per&longs;picuitas accipitur <lb/>&agrave; &longs;ubiecto. quoniam certior e&longs;t ea methodus qu&ecedil; non de &longs;ubiecto, qu&agrave;m ea qu&ecedil; de &longs;ubiecto, ide&longs;t <lb/>illa certior qu&ecedil; de &longs;ola forma qu&agrave;m ea qu&ecedil; formam &longs;pectat in materia &longs;en&longs;ili. Sic arithmetica cer&shy;<lb/>tior e&longs;t qu&agrave;m harmonica; qu&ograve;d illa numerum ab omni qualitate &longs;en&longs;ili &longs;egregatum examinat, <lb/>h&aelig;c illum cum &longs;ono &longs;pectat. His ita con&longs;titutis &longs;atis apparet omnium pr&ecedil;&longs;tanti&longs;simam e&longs;&longs;e philo&shy; <arrow.to.target n="marg498"></arrow.to.target><lb/>&longs;ubiectum certius dicitur quod nobis notius e&longs;t, cuiu&longs;modi e&longs;t animal in methodo naturali. Pro&shy;<lb/>ptere&agrave; docebat Ari&longs;toteles &longs;cientiam de animantibus e&longs;&longs;e pr&aelig;&longs;tantem, qu&ograve;d &agrave; nobis plenius co&shy;<lb/>gno&longs;ci po&longs;&longs;unt: quand&ograve; &longs;tirpes &amp; animantis &longs;ocias &amp; familiareis habemus, quapropter eas vbe&shy;<lb/>rius no&longs;&longs;e valemus: quippe c&ugrave;m multa ine&longs;&longs;e in quoque genere po&longs;sit ille ob&longs;eruare, qui <expan abbr="labor&etilde;">laborem</expan> <lb/>non recu&longs;at. qu&ograve;d igitur propiora &longs;unt nobis &amp; <expan abbr="cognation&etilde;">cognationem</expan> habent cum humana natura, aliquid <lb/>cum rerum diuinarum &longs;tudio rependunt. Sed enim alia certitudo, &longs;eu per&longs;picuitas accipitur <lb/>&agrave; &longs;ubiecto. quoniam certior e&longs;t ea methodus qu&ecedil; non de &longs;ubiecto, qu&agrave;m ea qu&ecedil; de &longs;ubiecto, ide&longs;t <lb/>illa certior qu&ecedil; de &longs;ola forma qu&agrave;m ea qu&ecedil; formam &longs;pectat in materia &longs;en&longs;ili. Sic arithmetica cer&shy;<lb/>tior e&longs;t qu&agrave;m harmonica; qu&ograve;d illa numerum ab omni qualitate &longs;en&longs;ili &longs;egregatum examinat, <lb/>h&aelig;c illum cum &longs;ono &longs;pectat. His ita con&longs;titutis &longs;atis apparet omnium pr&ecedil;&longs;tanti&longs;simam e&longs;&longs;e philo&shy;
Line 3257 
Line 3233 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg608"></margin.target>E</s></p> <s><margin.target id="marg608"></margin.target>E</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>METHODVS naturalis ad contemplationem dirigitur, &amp; numeratur in &longs;cientiis. Scire <lb/>autem e&longs;t no&longs;ce quid, &amp; quale &longs;it genus &longs;ubiectum per proprias cau&longs;&longs;as, principia &amp; ele&shy;<lb/>menta qu&aelig; &longs;cilicet in &longs;ubiecto, per &longs;e &amp; quatenus ip&longs;um in&longs;int, quod c&ugrave;m certum genus <expan abbr="pr&aelig;fini-tum&qacute;ue">pr&aelig;fini&shy;<lb/>tumque</expan> &longs;it, accerta ratione informatum, certas quoque proprietates <expan abbr="certas&qacute;">certasque</expan>. cau&longs;&longs;as admittit. <lb/>Porr&ograve; cau&longs;&longs;arum genera multa &longs;unt, <expan abbr="mult&aelig;&qacute;">mult&aelig;que</expan>. eiu&longs;dem generis cau&longs;&longs;&aelig; <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> varietate contingit, <lb/>vt variis modis afficiantur ad &longs;cientias: neque omnes pariter, aut omnia cau&longs;&longs;arum genera per&shy;<lb/>quirant, aut eiu&longs;dem generis omnibus vtantur. Itaque ad con&longs;tituenda phy&longs;iologi&aelig; fundamen&shy;<lb/>ta de hac re nobis item in hac methodo tractandum e&longs;t. Quia ver&ograve; ab eiu&longs;dem generis &longs;ubiecti <lb/>principiis c&ugrave;m demon&longs;tratio, t&ugrave;m definitio ducuntur, ad omnem quoque notitiam quouis in&longs;tru&shy;<lb/>mento comparetur, in&longs;tituta qu&aelig;&longs;tio pertinebit, &amp; principia non cognitionis, vt aliquibus place&shy;<lb/>re video; &longs;ed rei ip&longs;ius attinget qu&aelig; idem valent &agrave;c cau&longs;&longs;&aelig; quarum quatuor &longs;pecies &longs;unt omni&shy;<lb/>bus con&longs;picu&aelig;, ex quo vt materia, per quod vt forma, &agrave; quo vt efficiens, cuius gratia vt finis, ta&shy;<lb/>met&longs;i veteres, c&ugrave;m materiam &longs;olam, vt cau&longs;&longs;am agno&longs;cerent, aut &longs;i pr&aelig;tere&agrave; cau&longs;&longs;am mouentem <lb/>ob&longs;eruarent, velut Empedocles &amp; Anaxagoras; quia tamen vel eam non v&longs;urparent in reddenda </s></p> <s>METHODVS naturalis ad contemplationem dirigitur, &amp; numeratur in &longs;cientiis. Scire <lb/>autem e&longs;t no&longs;ce quid, &amp; quale &longs;it genus &longs;ubiectum per proprias cau&longs;&longs;as, principia &amp; ele&shy;<lb/>menta qu&aelig; &longs;cilicet in &longs;ubiecto, per &longs;e &amp; quatenus ip&longs;um in&longs;int, quod c&ugrave;m certum genus <expan abbr="pr&aelig;fini-tum&qacute;ue">pr&aelig;fini&shy;<lb/>tumque</expan> &longs;it, accerta ratione informatum, certas quoque proprietates <expan abbr="certas&qacute;">certasque</expan>. cau&longs;&longs;as admittit. <lb/>Porr&ograve; cau&longs;&longs;arum genera multa &longs;unt, <expan abbr="mult&aelig;&qacute;">mult&aelig;que</expan>. eiu&longs;dem generis cau&longs;&longs;&aelig; <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> varietate contingit, <lb/>vt variis modis afficiantur ad &longs;cientias: neque omnes pariter, aut omnia cau&longs;&longs;arum genera per&shy;<lb/>quirant, aut eiu&longs;dem generis omnibus vtantur. Itaque ad con&longs;tituenda phy&longs;iologi&aelig; fundamen&shy;<lb/>ta de hac re nobis item in hac methodo tractandum e&longs;t. Quia ver&ograve; ab eiu&longs;dem generis &longs;ubiecti <lb/>principiis c&ugrave;m demon&longs;tratio, t&ugrave;m definitio ducuntur, ad omnem quoque notitiam quouis in&longs;tru&shy;<lb/>mento comparetur, in&longs;tituta qu&aelig;&longs;tio pertinebit, &amp; principia non cognitionis, vt aliquibus place&shy;<lb/>re video; &longs;ed rei ip&longs;ius attinget qu&aelig; idem valent &agrave;c cau&longs;&longs;&aelig; quarum quatuor &longs;pecies &longs;unt omni&shy;<lb/>bus con&longs;picu&aelig;, ex quo vt materia, per quod vt forma, &agrave; quo vt efficiens, cuius gratia vt finis, ta&shy;<lb/>met&longs;i veteres, c&ugrave;m materiam &longs;olam, vt cau&longs;&longs;am agno&longs;cerent, aut &longs;i pr&aelig;tere&agrave; cau&longs;&longs;am mouentem <lb/>ob&longs;eruarent, velut Empedocles &amp; Anaxagoras; quia tamen vel eam non v&longs;urparent in reddenda <arrow.to.target n="marg609"></arrow.to.target><lb/>ratione problematum naturalium, ni&longs;i fort&egrave; cur ita fieret &agrave; materia non &longs;uppeteret, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> vel vt fieri <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg609"></arrow.to.target><lb/>ratione problematum naturalium, ni&longs;i fort&egrave; cur ita fieret &agrave; materia non &longs;uppeteret, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> vel vt fieri <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg610"></arrow.to.target><lb/>&longs;olet in iis qu&aelig; &longs;unt ad vnum, vt res &agrave; notiore nuncupetur; quia materia quam elementum pro&shy;<lb/>pri&egrave; vocant, notior e&longs;&longs;et, eodem quoque nomine reliquas cau&longs;&longs;as &longs;ignificari voluerint. Itaque <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>di&longs;cordia illa Empedoclea quam &longs;ine controuer&longs;ia cau&longs;&longs;am efficientem ponimus ab Ari&longs;totele <lb/>ip&longs;o elementi nomine vocata e&longs;t; de elemento, qu&ograve;d primo &longs;ignificat materiam, non principio, <lb/>aut cau&longs;&longs;a mentionem facerent. Quicquid igitur &longs;it &amp; quomodocunque vocetur, &longs;eu <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan>, <lb/>&longs;iue cau&longs;&longs;a, &longs;iue elementum, c&ugrave;m &longs;cientia qu&aelig;que ex notitia principiorum, &longs;eu cau&longs;&longs;arum, &longs;iue ele&shy;<lb/>mentorum oriatur; &agrave; nobis di&longs;&longs;erendum e&longs;t, an omnia cau&longs;&longs;arum genera phy&longs;icus a&longs;&longs;umat, &amp; <lb/>omnes cau&longs;&longs;as ex omni genere accipiat &agrave; prima v&longs;que ad vltimam. Neque enim &longs;ol&ugrave;m cau&longs;&longs;&aelig; <lb/>genere di&longs;crepant, &longs;ed in eodem genere aliqua propinquior e&longs;t, alia remotior, vt animalis mate&shy;<lb/>ria proxima &longs;unt partes difformes, remotior vniformes, remoti&longs;sima quatuor elementa, &amp; ratio <lb/>forma hominis proxima, remotior anima: per omnes ver&ograve; re&longs;pondere liceat interrogatis cur &amp; <lb/>quid aliquid &longs;it, vt &longs;igillatim vnaqu&aelig;que cau&longs;&longs;a docet, cur &amp; quid &longs;it: ita dubitari pote&longs;t, an ad <lb/>ab&longs;olutam rei cuiu&longs;que &longs;cientiam omnes &longs;imul a&longs;&longs;umere oporteat, &longs;iue genere, &longs;iue etiam ordine <lb/> <arrow.to.target n="marg610"></arrow.to.target><lb/>&longs;olet in iis qu&aelig; &longs;unt ad vnum, vt res &agrave; notiore nuncupetur; quia materia quam elementum pro&shy;<lb/>pri&egrave; vocant, notior e&longs;&longs;et, eodem quoque nomine reliquas cau&longs;&longs;as &longs;ignificari voluerint. Itaque <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>di&longs;cordia illa Empedoclea quam &longs;ine controuer&longs;ia cau&longs;&longs;am efficientem ponimus ab Ari&longs;totele <lb/>ip&longs;o elementi nomine vocata e&longs;t; de elemento, qu&ograve;d primo &longs;ignificat materiam, non principio, <lb/>aut cau&longs;&longs;a mentionem facerent. Quicquid igitur &longs;it &amp; quomodocunque vocetur, &longs;eu <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan>, <lb/>&longs;iue cau&longs;&longs;a, &longs;iue elementum, c&ugrave;m &longs;cientia qu&aelig;que ex notitia principiorum, &longs;eu cau&longs;&longs;arum, &longs;iue ele&shy;<lb/>mentorum oriatur; &agrave; nobis di&longs;&longs;erendum e&longs;t, an omnia cau&longs;&longs;arum genera phy&longs;icus a&longs;&longs;umat, &amp; <lb/>omnes cau&longs;&longs;as ex omni genere accipiat &agrave; prima v&longs;que ad vltimam. Neque enim &longs;ol&ugrave;m cau&longs;&longs;&aelig; <lb/>genere di&longs;crepant, &longs;ed in eodem genere aliqua propinquior e&longs;t, alia remotior, vt animalis mate&shy;<lb/>ria proxima &longs;unt partes difformes, remotior vniformes, remoti&longs;sima quatuor elementa, &amp; ratio <lb/>forma hominis proxima, remotior anima: per omnes ver&ograve; re&longs;pondere liceat interrogatis cur &amp; <lb/>quid aliquid &longs;it, vt &longs;igillatim vnaqu&aelig;que cau&longs;&longs;a docet, cur &amp; quid &longs;it: ita dubitari pote&longs;t, an ad <lb/>ab&longs;olutam rei cuiu&longs;que &longs;cientiam omnes &longs;imul a&longs;&longs;umere oporteat, &longs;iue genere, &longs;iue etiam ordine <lb/>
 <arrow.to.target n="marg611"></arrow.to.target><lb/>di&longs;tinguantur. Et omnes &longs;imul accipiendas e&longs;&longs;e monet Ari&longs;toteles, dum inuehitur in <expan abbr="Anaxagor&atilde;">Anaxagoram</expan>, <lb/>&amp; Democritum, qui principia rerum naturalium infinita po&longs;uerunt; qu&ograve;d ex omnibus cau&longs;sis <lb/>&longs;cientia con&longs;tat, ex quibus res &longs;cienda con&longs;tituta e&longs;t, qu&aelig; &longs;i infinit&aelig; forent, nullo modo concipi <lb/>po&longs;&longs;ent. Si igitur non ex omnibus cau&longs;sis ex quibus res &longs;cienda conflatur, &longs;cientia fieret; etiam &longs;i <lb/>principia forent infinita, contingeret vt haberemus &longs;cientiam; nanque aliqua &longs;ol&ugrave;m ex infinitis <lb/>&longs;ufficerent ex quibus efficeretur &longs;cientia. Pr&aelig;tere&agrave; docuit Ari&longs;toteles ab exemplo finis &agrave; prima <lb/>v&longs;que ad &longs;upremam cau&longs;&longs;am e&longs;&longs;e procedendum; e&longs;t ver&ograve; illa &longs;uprema qua allata nihil amplius <lb/>inquiritur, vt cur indutus e&longs;t pallio? vt prodeat in forum. cur hoc? vt offendat amicum. cur item <lb/>i&longs;tud? vt &longs;oluat debitum. Contr&agrave; ver&ograve; neque omnia qu&aelig; &longs;ciri po&longs;&longs;unt, omnia cau&longs;&longs;arum genera <lb/>flagitant: neque item omnes &agrave; prima v&longs;que ad vltimam accipi queunt. etenim &longs;i ex eodem gene&shy;<lb/>re omnes a&longs;&longs;umend&aelig; &longs;int, in infinitum progredi cogemur, quod plurimum abhorret &agrave; &longs;cientia: <lb/>&longs;iquidem vt &longs;it Franci&longs;cus infinita pr&aelig;cedant indiuidua qu&aelig; ni&longs;i extiti&longs;&longs;ent, neque hoc exi&longs;tere <lb/>po&longs;&longs;et. Et c&ugrave;m res qu&aelig; &longs;ub &longs;cientiam cadunt, &longs;int &aelig;tern&aelig;, vel mortales, &amp; ex his qu&aelig;dam &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>ti&aelig;, nonnull&aelig; accidentia: planum &longs;it &aelig;terna carere efficiente naturali, quia non e&longs;t ibi principium <lb/>motus quo definitur efficiens: accidentia ver&ograve; forma: quand&ograve; nulla e&longs;t qualitatis qualitas, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> &amp; <lb/> <arrow.to.target n="marg611"></arrow.to.target><lb/>di&longs;tinguantur. Et omnes &longs;imul accipiendas e&longs;&longs;e monet Ari&longs;toteles, dum inuehitur in <expan abbr="Anaxagor&atilde;">Anaxagoram</expan>, <lb/>&amp; Democritum, qui principia rerum naturalium infinita po&longs;uerunt; qu&ograve;d ex omnibus cau&longs;sis <lb/>&longs;cientia con&longs;tat, ex quibus res &longs;cienda con&longs;tituta e&longs;t, qu&aelig; &longs;i infinit&aelig; forent, nullo modo concipi <lb/>po&longs;&longs;ent. Si igitur non ex omnibus cau&longs;sis ex quibus res &longs;cienda conflatur, &longs;cientia fieret; etiam &longs;i <lb/>principia forent infinita, contingeret vt haberemus &longs;cientiam; nanque aliqua &longs;ol&ugrave;m ex infinitis <lb/>&longs;ufficerent ex quibus efficeretur &longs;cientia. Pr&aelig;tere&agrave; docuit Ari&longs;toteles ab exemplo finis &agrave; prima <lb/>v&longs;que ad &longs;upremam cau&longs;&longs;am e&longs;&longs;e procedendum; e&longs;t ver&ograve; illa &longs;uprema qua allata nihil amplius <lb/>inquiritur, vt cur indutus e&longs;t pallio? vt prodeat in forum. cur hoc? vt offendat amicum. cur item <lb/>i&longs;tud? vt &longs;oluat debitum. Contr&agrave; ver&ograve; neque omnia qu&aelig; &longs;ciri po&longs;&longs;unt, omnia cau&longs;&longs;arum genera <lb/>flagitant: neque item omnes &agrave; prima v&longs;que ad vltimam accipi queunt. etenim &longs;i ex eodem gene&shy;<lb/>re omnes a&longs;&longs;umend&aelig; &longs;int, in infinitum progredi cogemur, quod plurimum abhorret &agrave; &longs;cientia: <lb/>&longs;iquidem vt &longs;it Franci&longs;cus infinita pr&aelig;cedant indiuidua qu&aelig; ni&longs;i extiti&longs;&longs;ent, neque hoc exi&longs;tere <lb/>po&longs;&longs;et. Et c&ugrave;m res qu&aelig; &longs;ub &longs;cientiam cadunt, &longs;int &aelig;tern&aelig;, vel mortales, &amp; ex his qu&aelig;dam &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>ti&aelig;, nonnull&aelig; accidentia: planum &longs;it &aelig;terna carere efficiente naturali, quia non e&longs;t ibi principium <lb/>motus quo definitur efficiens: accidentia ver&ograve; forma: quand&ograve; nulla e&longs;t qualitatis qualitas, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> &amp; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg612"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg612"></arrow.to.target><lb/>
Line 3585 
Line 3558 
 <s><margin.target id="marg706"></margin.target>D</s></p> <s><margin.target id="marg706"></margin.target>D</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ari&longs;toteles ip&longs;e (vt videbimus) ex eo <expan abbr="t&atilde;quam">tanquam</expan> fine h&ecedil;c omnia deriuari putat c&ecedil;lum; aut &longs;olem, <lb/>horum omnium reputat auctorem velut efficiens. Sed <expan abbr="quocunq.">quocunque</expan> modo hunc locum interpre&shy;<lb/>temur, nihil officit nobis ita credentibus, form&ecedil; <expan abbr="notion&etilde;">notionem</expan> &agrave; materi&aelig; notione non &longs;eiungi. Ea ver&ograve; <lb/>qu&aelig; quinto loco &longs;ubiiciuntur; &longs;ol&ugrave;m per&longs;uadent rationis &longs;eparationem qu&aelig; non detrahit de no&shy;<lb/>tione materi&ecedil;. &amp; materiam potius, qu&agrave;m formam &longs;eparari po&longs;&longs;e conuincunt. Ad illud <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> quod <lb/>vltim&ograve; opponitur. formam <expan abbr="natural&etilde;">naturalem</expan> &agrave; &longs;en&longs;ili materia &longs;egregari, dum pul&longs;at <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan>, <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. ver&egrave; &amp; <lb/>propri&egrave; formam e&longs;&longs;e, vbi di&longs;iuncta &longs;it &agrave; materia &longs;en&longs;ili. Prim&ugrave;m re&longs;pondemus materiam &longs;en&longs;ilem <lb/>e&longs;&longs;e vniuer&longs;alem &amp; &longs;ingularem. Porr&ograve; &longs;ingularem e&longs;&longs;e forma po&longs;teriorem non mod&ograve; natura, <lb/>&longs;ed origine, &longs;impliciter enim forma prior e&longs;t, qu&agrave;m materia, vniuer&longs;alem ver&ograve; priorem; quip&shy;<lb/>pe partem e&longs;&longs;enti&aelig;. Ac ver&egrave; t&ugrave;m formam e&longs;&longs;e dicimus, vbi &longs;ecreta fuerit &agrave; materia &longs;ingulari; <lb/>ab altera ver&ograve; neque re, neque cogitatione &longs;eiungi, &amp; t&ugrave;m intelligi po&longs;&longs;e, c&ugrave;m &longs;eparata fuerit <lb/>&agrave; &longs;ingulari: ac t&ugrave;m ver&egrave; formam e&longs;&longs;e, qu&ograve;d in &longs;ingulari non &longs;it forma, &longs;ed compo&longs;itum.  <s>Ari&longs;toteles ip&longs;e (vt videbimus) ex eo <expan abbr="t&atilde;quam">tanquam</expan> fine h&ecedil;c omnia deriuari putat c&ecedil;lum; aut &longs;olem, <lb/>horum omnium reputat auctorem velut efficiens. Sed <expan abbr="quocunq.">quocunque</expan> modo hunc locum interpre&shy;<lb/>temur, nihil officit nobis ita credentibus, form&ecedil; <expan abbr="notion&etilde;">notionem</expan> &agrave; materi&aelig; notione non &longs;eiungi. Ea ver&ograve; <lb/>qu&aelig; quinto loco &longs;ubiiciuntur; &longs;ol&ugrave;m per&longs;uadent rationis &longs;eparationem qu&aelig; non detrahit de no&shy;<lb/>tione materi&ecedil;. &amp; materiam potius, qu&agrave;m formam &longs;eparari po&longs;&longs;e conuincunt. Ad illud <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> quod <lb/>vltim&ograve; opponitur. formam <expan abbr="natural&etilde;">naturalem</expan> &agrave; &longs;en&longs;ili materia &longs;egregari, dum pul&longs;at <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan>, <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. ver&egrave; &amp; <lb/>propri&egrave; formam e&longs;&longs;e, vbi di&longs;iuncta &longs;it &agrave; materia &longs;en&longs;ili. Prim&ugrave;m re&longs;pondemus materiam &longs;en&longs;ilem <lb/>e&longs;&longs;e vniuer&longs;alem &amp; &longs;ingularem. Porr&ograve; &longs;ingularem e&longs;&longs;e forma po&longs;teriorem non mod&ograve; natura, <lb/>&longs;ed origine, &longs;impliciter enim forma prior e&longs;t, qu&agrave;m materia, vniuer&longs;alem ver&ograve; priorem; quip&shy;<lb/>pe partem e&longs;&longs;enti&aelig;. Ac ver&egrave; t&ugrave;m formam e&longs;&longs;e dicimus, vbi &longs;ecreta fuerit &agrave; materia &longs;ingulari; <lb/>ab altera ver&ograve; neque re, neque cogitatione &longs;eiungi, &amp; t&ugrave;m intelligi po&longs;&longs;e, c&ugrave;m &longs;eparata fuerit <lb/>&agrave; &longs;ingulari: ac t&ugrave;m ver&egrave; formam e&longs;&longs;e, qu&ograve;d in &longs;ingulari non &longs;it forma, &longs;ed compo&longs;itum.
 <pb pagenum="78"/>quanqu&agrave;m reip&longs;a forma &longs;emper exi&longs;tit in materia &longs;ingulari: &longs;ed hoc mentis officium e&longs;t, ip&longs;am </s></p> <pb pagenum="78"/>quanqu&agrave;m reip&longs;a forma &longs;emper exi&longs;tit in materia &longs;ingulari: &longs;ed hoc mentis officium e&longs;t, ip&longs;am <arrow.to.target n="marg707"></arrow.to.target><lb/>&agrave; &longs;ingulari ab&longs;trahere, hoc e&longs;t, &longs;ine &longs;ingulari materia con&longs;iderare. proptere&agrave; talis forma in mente <lb/>ponitur ab Ari&longs;totele. Dico ver&ograve; &longs;ic con&longs;iderari formam naturalem; <expan abbr="atq.">atque</expan> moneo, talem con&longs;ide&shy;<lb/>rationem adhuc e&longs;&longs;e naturalem, qu&ograve;d includat materiam &longs;en&longs;ilem, non ignarus etiam &longs;ine mate&shy;<lb/>ria &longs;en&longs;ili &longs;pectari po&longs;&longs;e formas naturales aliis duobus modis, qui non &longs;unt naturales, altero <expan abbr="qui-d&etilde;">qui&shy;<lb/>dem</expan> vniuer&longs;ali quo forma naturalis generatim con&longs;ideratur, &amp; vt <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;en&longs;ilis vni&shy;<lb/>uers&egrave; non huius aut illius, in quo item &longs;en&longs;ilis materia, &longs;ed vniuers&egrave; continetur, non vniuers&egrave; tan&shy;<lb/>quam genus; &longs;ed vt commune per indifferentiam, &amp; &longs;ub hac notione materi&aelig; &longs;en&longs;ilis, non huius <lb/>aut illius, vt o&longs;sis &amp; carnis etiam vniuers&egrave; &longs;umptorum: &amp; a&longs;&longs;ero con&longs;iderationem <expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> e&longs;&longs;e primi <lb/>philo&longs;ophi. altero ver&ograve; modo con&longs;ideratur forma naturalis &longs;ine materia &longs;en&longs;ili, quia &longs;it <expan abbr="quodd&atilde;">quoddam</expan> <lb/>genus form&aelig;, quod interuallum comitatur &amp; materiam pote&longs;tate quantam, qu&aelig; c&ugrave;m &longs;it prior <lb/>motu, ab omni motu &longs;eparari pote&longs;t, &amp; hanc ad mathematicum pertinere profiteor. Itaque mo&shy;<lb/>dus ab&longs;trahendi de quo &longs;upr&agrave; di&longs;putatum e&longs;t, proprius e&longs;t omnis &longs;cienti&aelig;: quia &longs;ic oportet pro&shy;<lb/>gredi, &longs;i &longs;cientia paranda &longs;it, ab&longs;tractiones i&longs;t&aelig;, de quibus nuper expo&longs;itum e&longs;t, &longs;unt primi philo&shy;<lb/>&longs;ophi &amp; mathematici, qu&aelig; tibi diligenter ob&longs;eruand&aelig; &longs;unt. Sed dicet qui&longs;piam, &longs;atis dictum e&longs;&longs;e <lb/>de &longs;eparatione form&aelig;, ver&ugrave;m quid dicendum e&longs;t de &longs;eparatione materi&aelig;? Dicimus ad hoc mate&shy;<lb/>riam ita &longs;eparari &agrave; forma, non quia in eius e&longs;&longs;entia forma non concipiatur, &longs;ed c&ugrave;m materia &longs;it vel <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg707"></arrow.to.target><lb/>&agrave; &longs;ingulari ab&longs;trahere, hoc e&longs;t, &longs;ine &longs;ingulari materia con&longs;iderare. proptere&agrave; talis forma in mente <lb/>ponitur ab Ari&longs;totele. Dico ver&ograve; &longs;ic con&longs;iderari formam naturalem; <expan abbr="atq.">atque</expan> moneo, talem con&longs;ide&shy;<lb/>rationem adhuc e&longs;&longs;e naturalem, qu&ograve;d includat materiam &longs;en&longs;ilem, non ignarus etiam &longs;ine mate&shy;<lb/>ria &longs;en&longs;ili &longs;pectari po&longs;&longs;e formas naturales aliis duobus modis, qui non &longs;unt naturales, altero <expan abbr="qui-d&etilde;">qui&shy;<lb/>dem</expan> vniuer&longs;ali quo forma naturalis generatim con&longs;ideratur, &amp; vt <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;en&longs;ilis vni&shy;<lb/>uers&egrave; non huius aut illius, in quo item &longs;en&longs;ilis materia, &longs;ed vniuers&egrave; continetur, non vniuers&egrave; tan&shy;<lb/>quam genus; &longs;ed vt commune per indifferentiam, &amp; &longs;ub hac notione materi&aelig; &longs;en&longs;ilis, non huius <lb/>aut illius, vt o&longs;sis &amp; carnis etiam vniuers&egrave; &longs;umptorum: &amp; a&longs;&longs;ero con&longs;iderationem <expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> e&longs;&longs;e primi <lb/>philo&longs;ophi. altero ver&ograve; modo con&longs;ideratur forma naturalis &longs;ine materia &longs;en&longs;ili, quia &longs;it <expan abbr="quodd&atilde;">quoddam</expan> <lb/>genus form&aelig;, quod interuallum comitatur &amp; materiam pote&longs;tate quantam, qu&aelig; c&ugrave;m &longs;it prior <lb/>motu, ab omni motu &longs;eparari pote&longs;t, &amp; hanc ad mathematicum pertinere profiteor. Itaque mo&shy;<lb/>dus ab&longs;trahendi de quo &longs;upr&agrave; di&longs;putatum e&longs;t, proprius e&longs;t omnis &longs;cienti&aelig;: quia &longs;ic oportet pro&shy;<lb/>gredi, &longs;i &longs;cientia paranda &longs;it, ab&longs;tractiones i&longs;t&aelig;, de quibus nuper expo&longs;itum e&longs;t, &longs;unt primi philo&shy;<lb/>&longs;ophi &amp; mathematici, qu&aelig; tibi diligenter ob&longs;eruand&aelig; &longs;unt. Sed dicet qui&longs;piam, &longs;atis dictum e&longs;&longs;e <lb/>de &longs;eparatione form&aelig;, ver&ugrave;m quid dicendum e&longs;t de &longs;eparatione materi&aelig;? Dicimus ad hoc mate&shy;<lb/>riam ita &longs;eparari &agrave; forma, non quia in eius e&longs;&longs;entia forma non concipiatur, &longs;ed c&ugrave;m materia &longs;it vel <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg708"></arrow.to.target><lb/>&longs;ingularis, vel infinita. &longs;ingularem &agrave; forma &longs;eparari, quoniam prior e&longs;t origine forma &longs;ingulari, <lb/> <arrow.to.target n="marg708"></arrow.to.target><lb/>&longs;ingularis, vel infinita. &longs;ingularem &agrave; forma &longs;eparari, quoniam prior e&longs;t origine forma &longs;ingulari, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg709"></arrow.to.target><lb/>&amp; ab illa &longs;eparari &amp; re &amp; ratione, quia forma illa &longs;ingularis e&longs;t, quod ver&ograve; e&longs;t &longs;ingulare non po&shy;<lb/>te&longs;t e&longs;&longs;e alicuius e&longs;&longs;entia. <expan abbr="nanq.">nanque</expan> e&longs;&longs;entia per definitionem euoluitur, h&aelig;c ver&ograve; non e&longs;t &longs;ingularis. <lb/>remaneret autem &longs;i non proxima (h&aelig;c enim cum forma corrumpitur) at alterius form&aelig; &longs;ubie&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg709"></arrow.to.target><lb/>&amp; ab illa &longs;eparari &amp; re &amp; ratione, quia forma illa &longs;ingularis e&longs;t, quod ver&ograve; e&longs;t &longs;ingulare non po&shy;<lb/>te&longs;t e&longs;&longs;e alicuius e&longs;&longs;entia. <expan abbr="nanq.">nanque</expan> e&longs;&longs;entia per definitionem euoluitur, h&aelig;c ver&ograve; non e&longs;t &longs;ingularis. <lb/>remaneret autem &longs;i non proxima (h&aelig;c enim cum forma corrumpitur) at alterius form&aelig; &longs;ubie&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg710"></arrow.to.target><lb/>ctum. &longs;impliciter autem materia non &longs;eparatur &agrave; forma, qu&ograve;d &longs;impliciter forma prior e&longs;t qu&agrave;m <lb/>materia, &amp; actus &longs;impliciter prior e&longs;t qu&agrave;m pote&longs;tas, &amp; forma &amp; actus in materi&aelig; <expan abbr="pote&longs;tatis&qacute;ue">pote&longs;tatisque</expan> <lb/>definitione &longs;umuntur.</s></p> <arrow.to.target n="marg710"></arrow.to.target><lb/>ctum. &longs;impliciter autem materia non &longs;eparatur &agrave; forma, qu&ograve;d &longs;impliciter forma prior e&longs;t qu&agrave;m <lb/>materia, &amp; actus &longs;impliciter prior e&longs;t qu&agrave;m pote&longs;tas, &amp; forma &amp; actus in materi&aelig; <expan abbr="pote&longs;tatis&qacute;ue">pote&longs;tatisque</expan> <lb/>definitione &longs;umuntur.</s></p>
Line 4006 
Line 3976 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg829"></margin.target>G</s></p> <s><margin.target id="marg829"></margin.target>G</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Modi autem notum <expan abbr="faci&etilde;di">faciendi</expan> &longs;unt duo pr&aelig;cipui, velut ante&agrave; diximus, vnde duo <expan abbr="in&longs;trumentor&utilde;">in&longs;trumentorum</expan> <lb/>genera extiterunt: qui item ab Ari&longs;totele <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> <expan abbr="nonnunqu&atilde;">nonnunquam</expan> <foreign lang="greek">tzo/poi</foreign>, &amp; modi nuncupantur, aut enim </s></p> <s>Modi autem notum <expan abbr="faci&etilde;di">faciendi</expan> &longs;unt duo pr&aelig;cipui, velut ante&agrave; diximus, vnde duo <expan abbr="in&longs;trumentor&utilde;">in&longs;trumentorum</expan> <lb/>genera extiterunt: qui item ab Ari&longs;totele <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> <expan abbr="nonnunqu&atilde;">nonnunquam</expan> <foreign lang="greek">tzo/poi</foreign>, &amp; modi nuncupantur, aut enim <arrow.to.target n="marg830"></arrow.to.target><lb/>&longs;unt definitio qua explicatur quid e&longs;t, &amp; &longs;ub&longs;tantia cogno&longs;citur, aut demon&longs;tratio qua cogno&longs;ci&shy;<lb/>tur cuiu&longs;modi &longs;it res, &longs;unt &amp; alia in&longs;trumenta qu&aelig;, vel ad h&aelig;c referuntur, vt adminiculantia, vel <lb/>imitantia, qu&ograve;d horum virtutem a&longs;&longs;equi non po&longs;sint. generatim ver&ograve; comprehenduntur hi&longs;ce <lb/>capitibus; aut enim notum faciunt, quia cogant, aut quia per&longs;uadeant, aut quia declarent. cogunt <lb/>&longs;yllogi&longs;mi; per&longs;uadent inductiones, exempla, enthymemata, declarant definitiones, &longs;iue &longs;int quid <lb/>nominis, &longs;eu quid rei, qu&aelig; per&longs;uadent &longs;ol&ugrave;m <expan abbr="c&otilde;muni">communi</expan> voce nominata &longs;unt &agrave; Gr&aelig;cis <foreign lang="greek">pazamuqi/ai</foreign>, <lb/>&agrave; M. Tullio admonitiones, &agrave; barbaris modicul&aelig; innuitiones. h&aelig; ver&ograve; &amp; in&longs;trumenta declarantia <lb/>ab Auerro&euml; maneries di&longs;ciplin&aelig; vocantur. Horum omnium poti&longs;sima demon&longs;tratio &amp; definitio: <lb/>ad demon&longs;trationem &amp; definitionem reliqua diriguntur, vt famulantia, velut inductiones &amp; <expan abbr="ex&etilde;-pla">exen&shy;<lb/>pla</expan>; necnon <expan abbr="dem&otilde;&longs;trationes">demon&longs;trationes</expan> qu&ograve;d e&longs;t. Vbi enim rationem reddere valeamus accidentium, quoad <lb/>&longs;en&longs;ui per&longs;picua &longs;unt &amp; <foreign lang="greek">xai\ fantasian</foreign>, t&ugrave;m de &longs;ub&longs;tantia quoque dicere licebit: &longs;imiliter ora&shy;<lb/>tiones dialectic&aelig;; quoniam &longs;uapt&egrave; natura terminantur definitionibus, aut etiam imitantur; vt <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg830"></arrow.to.target><lb/>&longs;unt definitio qua explicatur quid e&longs;t, &amp; &longs;ub&longs;tantia cogno&longs;citur, aut demon&longs;tratio qua cogno&longs;ci&shy;<lb/>tur cuiu&longs;modi &longs;it res, &longs;unt &amp; alia in&longs;trumenta qu&aelig;, vel ad h&aelig;c referuntur, vt adminiculantia, vel <lb/>imitantia, qu&ograve;d horum virtutem a&longs;&longs;equi non po&longs;sint. generatim ver&ograve; comprehenduntur hi&longs;ce <lb/>capitibus; aut enim notum faciunt, quia cogant, aut quia per&longs;uadeant, aut quia declarent. cogunt <lb/>&longs;yllogi&longs;mi; per&longs;uadent inductiones, exempla, enthymemata, declarant definitiones, &longs;iue &longs;int quid <lb/>nominis, &longs;eu quid rei, qu&aelig; per&longs;uadent &longs;ol&ugrave;m <expan abbr="c&otilde;muni">communi</expan> voce nominata &longs;unt &agrave; Gr&aelig;cis <foreign lang="greek">pazamuqi/ai</foreign>, <lb/>&agrave; M. Tullio admonitiones, &agrave; barbaris modicul&aelig; innuitiones. h&aelig; ver&ograve; &amp; in&longs;trumenta declarantia <lb/>ab Auerro&euml; maneries di&longs;ciplin&aelig; vocantur. Horum omnium poti&longs;sima demon&longs;tratio &amp; definitio: <lb/>ad demon&longs;trationem &amp; definitionem reliqua diriguntur, vt famulantia, velut inductiones &amp; <expan abbr="ex&etilde;-pla">exen&shy;<lb/>pla</expan>; necnon <expan abbr="dem&otilde;&longs;trationes">demon&longs;trationes</expan> qu&ograve;d e&longs;t. Vbi enim rationem reddere valeamus accidentium, quoad <lb/>&longs;en&longs;ui per&longs;picua &longs;unt &amp; <foreign lang="greek">xai\ fantasian</foreign>, t&ugrave;m de &longs;ub&longs;tantia quoque dicere licebit: &longs;imiliter ora&shy;<lb/>tiones dialectic&aelig;; quoniam &longs;uapt&egrave; natura terminantur definitionibus, aut etiam imitantur; vt <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg831"></arrow.to.target><lb/>quia verum ex definitione &amp; demon&longs;tratione con&longs;equi nequeamus; eorum auxilio &longs;altem habea&shy;<lb/>mus id quod quam proxim&egrave; accedit ad verum. &longs;ic ver&aelig; definitioni famulatur definitio quid no&shy;<lb/>minis, aut ad ip&longs;am refertur; vt eius imago atque rationes t&ugrave;m rethoric&aelig;, t&ugrave;m dialectic&aelig; per&longs;ua&shy;<lb/>dent, vt a&longs;&longs;equamur demon&longs;trationem, aut ibi valent vbi res quam cogno&longs;cere cupimus, non ad&shy;<lb/>mittat demon&longs;trationem, &amp; h&aelig;c via item ab Ari&longs;totele vocatur: <foreign lang="greek">e)/fodos</foreign> <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> enim idem valet &agrave;c <lb/> <arrow.to.target n="marg831"></arrow.to.target><lb/>quia verum ex definitione &amp; demon&longs;tratione con&longs;equi nequeamus; eorum auxilio &longs;altem habea&shy;<lb/>mus id quod quam proxim&egrave; accedit ad verum. &longs;ic ver&aelig; definitioni famulatur definitio quid no&shy;<lb/>minis, aut ad ip&longs;am refertur; vt eius imago atque rationes t&ugrave;m rethoric&aelig;, t&ugrave;m dialectic&aelig; per&longs;ua&shy;<lb/>dent, vt a&longs;&longs;equamur demon&longs;trationem, aut ibi valent vbi res quam cogno&longs;cere cupimus, non ad&shy;<lb/>mittat demon&longs;trationem, &amp; h&aelig;c via item ab Ari&longs;totele vocatur: <foreign lang="greek">e)/fodos</foreign> <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> enim idem valet &agrave;c <lb/>
 <arrow.to.target n="marg832"></arrow.to.target><lb/><foreign lang="greek">ma/qodos</foreign>, qua voce v&longs;us e&longs;t Ari&longs;toteles in Top. Sed quia non docent in&longs;trumenta, ni&longs;i quatenus <lb/>procedunt ex notis; ita enim fit in notitia, vt in rerum ortu. Nam &longs;icut pote&longs;tas non deducitur ad <lb/>actum, ni&longs;i ab eo quod e&longs;t actu; &longs;ic potentia cognitum non &longs;it actu cognitum, ni&longs;i profici&longs;catur ab <lb/>actu cognito. Quare non mod&ograve; nihil efficitur, ni&longs;i rit&egrave; termini coniuncti fuerint; verum etiam <lb/>ni&longs;i &longs;int manife&longs;ti; proptere&agrave; &longs;ubiicitur quartum vi&aelig; &longs;ignificatum, qui e&longs;t progre&longs;&longs;us &agrave; principiis <lb/>qu&aelig;, c&ugrave;m actu nota &longs;int, vim habent efficiendi actu notum id quod actu ignotum e&longs;t, &longs;ed pote&longs;ta&shy;<lb/>te notum, de quo mentionem fecit Ari&longs;toteles, c&ugrave;m docuit innatam e&longs;&longs;e nobis viam, <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> vt progre&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg832"></arrow.to.target><lb/><foreign lang="greek">ma/qodos</foreign>, qua voce v&longs;us e&longs;t Ari&longs;toteles in Top. Sed quia non docent in&longs;trumenta, ni&longs;i quatenus <lb/>procedunt ex notis; ita enim fit in notitia, vt in rerum ortu. Nam &longs;icut pote&longs;tas non deducitur ad <lb/>actum, ni&longs;i ab eo quod e&longs;t actu; &longs;ic potentia cognitum non &longs;it actu cognitum, ni&longs;i profici&longs;catur ab <lb/>actu cognito. Quare non mod&ograve; nihil efficitur, ni&longs;i rit&egrave; termini coniuncti fuerint; verum etiam <lb/>ni&longs;i &longs;int manife&longs;ti; proptere&agrave; &longs;ubiicitur quartum vi&aelig; &longs;ignificatum, qui e&longs;t progre&longs;&longs;us &agrave; principiis <lb/>qu&aelig;, c&ugrave;m actu nota &longs;int, vim habent efficiendi actu notum id quod actu ignotum e&longs;t, &longs;ed pote&longs;ta&shy;<lb/>te notum, de quo mentionem fecit Ari&longs;toteles, c&ugrave;m docuit innatam e&longs;&longs;e nobis viam, <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> vt progre&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg833"></arrow.to.target><lb/>diamur &agrave; notis nobis ad nota natura, in quo non &longs;umptio principiorum, non di&longs;po&longs;itio, non &longs;tru&shy;<lb/>ctura <expan abbr="in&longs;trumentor&utilde;">in&longs;trumentorum</expan> ob&longs;eruatur, &longs;ed eorum virtus qu&aelig; ordine collocantur: nanque ea qu&aelig; ante&shy; <arrow.to.target n="marg833"></arrow.to.target><lb/>diamur &agrave; notis nobis ad nota natura, in quo non &longs;umptio principiorum, non di&longs;po&longs;itio, non &longs;tru&shy;<lb/>ctura <expan abbr="in&longs;trumentor&utilde;">in&longs;trumentorum</expan> ob&longs;eruatur, &longs;ed eorum virtus qu&aelig; ordine collocantur: nanque ea qu&aelig; ante&shy;
Line 4420 
Line 4387 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg953"></margin.target>F</s></p> <s><margin.target id="marg953"></margin.target>F</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Has igitur particulas qu&aelig; in vniuer&longs;a ma&longs;&longs;a in aliis immixt&aelig; latitarent, inde &longs;ecerni, &amp; in <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> <lb/>componi &agrave; mente qu&aelig; rerum omnium de&longs;criptionem <expan abbr="modum&qacute;">modumque</expan>. de&longs;ignaret &amp; <expan abbr="c&otilde;ficeret">conficeret</expan>. <expan abbr="Ideo&qacute;">Ideoque</expan>. <lb/>mens illa, vt dominari po&longs;&longs;et, immixta erat. Atque item vnum &amp; infinita <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> erant principia qu&aelig; </s></p> <s>Has igitur particulas qu&aelig; in vniuer&longs;a ma&longs;&longs;a in aliis immixt&aelig; latitarent, inde &longs;ecerni, &amp; in <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> <lb/>componi &agrave; mente qu&aelig; rerum omnium de&longs;criptionem <expan abbr="modum&qacute;">modumque</expan>. de&longs;ignaret &amp; <expan abbr="c&otilde;ficeret">conficeret</expan>. <expan abbr="Ideo&qacute;">Ideoque</expan>. <lb/>mens illa, vt dominari po&longs;&longs;et, immixta erat. Atque item vnum &amp; infinita <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> erant principia qu&aelig; <arrow.to.target n="marg954"></arrow.to.target><lb/>locum materi&aelig; &longs;ibi vendicarent: proinde hoc nomine pr&aelig;latus e&longs;t nonnunquam ijs qui me&shy;<lb/>dium voluerunt e&longs;&longs;e principium; pr&aelig;ter illa vnum mouens quod ab ijs qui vnum principium <lb/>mobile po&longs;ui&longs;&longs;ent, omi&longs;&longs;um fuerat. C&aelig;ter&ugrave;m &amp; materia &longs;ola etiam ab Anaxagora po&longs;ita, qu&ograve;d <lb/>nunquam efficiente cau&longs;&longs;a vteretur in reddenda ratione problematum naturalium, aut rar&ograve; ad&shy;<lb/>modum, vt po&euml;t&aelig; Tragici machina, &longs;iquando nodum fabul&aelig; ne&longs;ciant explicare. Duobus ver&ograve; <lb/>principiis commotus iuit in eam &longs;ententiam Anaxagoras. vno illo valde trito. Nihil &longs;cilicet ex <lb/>nihilo fieri, atque altero. Quodlibet ex quolibet gigni. Si nihil e&longs;&longs;e <expan abbr="n&otilde;">non</expan> pote&longs;t ex quo fiant ea qu&ecedil; <lb/>fiunt: erant igitur ant&egrave;. Si ex quolibet quodque fit; ergo &amp; in quolibet quodque ine&longs;t. H&ecedil;c igitur <lb/>Anaxagor&ecedil; &longs;ententia cuius tria &longs;unt pr&ecedil;cipua capita qu&ograve;d initium habuerit &longs;ecretio: qu&ograve;d quod&shy;<lb/>libet in quoque in&longs;it. qu&ograve;d &longs;ecretio fiat opera mentis cuiu&longs;dam immixt&ecedil;. Venio nunc ad Demo&shy;<lb/>critum. Ac de ip&longs;o quidem multa &longs;uccurrerent qu&aelig; dici po&longs;&longs;ent, qu&ograve;d plurimum ei tribuerit in <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg954"></arrow.to.target><lb/>locum materi&aelig; &longs;ibi vendicarent: proinde hoc nomine pr&aelig;latus e&longs;t nonnunquam ijs qui me&shy;<lb/>dium voluerunt e&longs;&longs;e principium; pr&aelig;ter illa vnum mouens quod ab ijs qui vnum principium <lb/>mobile po&longs;ui&longs;&longs;ent, omi&longs;&longs;um fuerat. C&aelig;ter&ugrave;m &amp; materia &longs;ola etiam ab Anaxagora po&longs;ita, qu&ograve;d <lb/>nunquam efficiente cau&longs;&longs;a vteretur in reddenda ratione problematum naturalium, aut rar&ograve; ad&shy;<lb/>modum, vt po&euml;t&aelig; Tragici machina, &longs;iquando nodum fabul&aelig; ne&longs;ciant explicare. Duobus ver&ograve; <lb/>principiis commotus iuit in eam &longs;ententiam Anaxagoras. vno illo valde trito. Nihil &longs;cilicet ex <lb/>nihilo fieri, atque altero. Quodlibet ex quolibet gigni. Si nihil e&longs;&longs;e <expan abbr="n&otilde;">non</expan> pote&longs;t ex quo fiant ea qu&ecedil; <lb/>fiunt: erant igitur ant&egrave;. Si ex quolibet quodque fit; ergo &amp; in quolibet quodque ine&longs;t. H&ecedil;c igitur <lb/>Anaxagor&ecedil; &longs;ententia cuius tria &longs;unt pr&ecedil;cipua capita qu&ograve;d initium habuerit &longs;ecretio: qu&ograve;d quod&shy;<lb/>libet in quoque in&longs;it. qu&ograve;d &longs;ecretio fiat opera mentis cuiu&longs;dam immixt&ecedil;. Venio nunc ad Demo&shy;<lb/>critum. Ac de ip&longs;o quidem multa &longs;uccurrerent qu&aelig; dici po&longs;&longs;ent, qu&ograve;d plurimum ei tribuerit in <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg955"></arrow.to.target><lb/>phy&longs;iologia Philo&longs;ophus. &amp; quod eius &longs;ententi&aelig; &agrave; Lucretio prim&ugrave;m, deinde &agrave; M. Tullio fuerint <lb/>&amp; illu&longs;trat&aelig; &amp; eleganti&longs;sim&egrave; explicat&aelig; propter affinitatem quam Epicuri doctrina habuit cum <lb/>Democritica quam profe&longs;&longs;us e&longs;t Lucretius, &amp; M. Tullius probabiliter &longs;ub Balbi per&longs;ona defen&shy;<lb/>dit, &longs;ed &longs;umma rerum capita nunc paucis per&longs;tringere certum e&longs;t. Itaque duo &longs;unt apud ip&longs;um <lb/>prima principia qu&aelig; tamen infinit&egrave; &longs;eparari po&longs;sint, horum alterum plenum dicit, &amp; in entibus <lb/>numerat; alterum inane quod non ens ip&longs;e <expan abbr="c&otilde;&longs;tituit">con&longs;tituit</expan>. Porr&ograve; plenum in infinitas partes &longs;ecari vult <lb/>qu&aelig; &longs;an&egrave; &longs;int quant&aelig;, non puncta, &longs;ed indiuidua quidem nihilominus magnitudines qu&aelig; ob id <lb/>atomi vocentur. certis figuris, &longs;ed innumeris pr&ecedil;dit&aelig;; has ver&ograve; ferri per inane quod pateat in im&shy;<lb/>men&longs;um, ita vt etiam modos innumerabiles qui ex infinitis i&longs;tis magnitudinibus exi&longs;tunt, com&shy;<lb/>plectatur. Atomi ver&ograve; per &longs;eip&longs;as &longs;unt impatibiles omni qualitate &amp; affectione expertes, pr&aelig;ter <lb/>molem, figuram, &amp; pondus quo deor&longs;um vergunt: nihil e&longs;&longs;e colores aut &longs;apores; &longs;ed propter eo&shy;<lb/>rum mutationem qu&aelig; atomis attribuit, omnia variari: &longs;ic vt ex varia mutatione contingat, vt <lb/>hoc mihi, aliud tibi eodem tempore videatur, mutationem ver&ograve; &agrave; tribus occa&longs;ionibus originem <lb/>ducere quas Abderic&egrave; &longs;ic expre&longs;&longs;as fui&longs;&longs;e &longs;cimus <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> <foreign lang="greek">r(usmw\n e(zoph/n diaqigh/n</foreign> communi Gr&aelig;c&ecedil; <lb/> <arrow.to.target n="marg955"></arrow.to.target><lb/>phy&longs;iologia Philo&longs;ophus. &amp; quod eius &longs;ententi&aelig; &agrave; Lucretio prim&ugrave;m, deinde &agrave; M. Tullio fuerint <lb/>&amp; illu&longs;trat&aelig; &amp; eleganti&longs;sim&egrave; explicat&aelig; propter affinitatem quam Epicuri doctrina habuit cum <lb/>Democritica quam profe&longs;&longs;us e&longs;t Lucretius, &amp; M. Tullius probabiliter &longs;ub Balbi per&longs;ona defen&shy;<lb/>dit, &longs;ed &longs;umma rerum capita nunc paucis per&longs;tringere certum e&longs;t. Itaque duo &longs;unt apud ip&longs;um <lb/>prima principia qu&aelig; tamen infinit&egrave; &longs;eparari po&longs;sint, horum alterum plenum dicit, &amp; in entibus <lb/>numerat; alterum inane quod non ens ip&longs;e <expan abbr="c&otilde;&longs;tituit">con&longs;tituit</expan>. Porr&ograve; plenum in infinitas partes &longs;ecari vult <lb/>qu&aelig; &longs;an&egrave; &longs;int quant&aelig;, non puncta, &longs;ed indiuidua quidem nihilominus magnitudines qu&aelig; ob id <lb/>atomi vocentur. certis figuris, &longs;ed innumeris pr&ecedil;dit&aelig;; has ver&ograve; ferri per inane quod pateat in im&shy;<lb/>men&longs;um, ita vt etiam modos innumerabiles qui ex infinitis i&longs;tis magnitudinibus exi&longs;tunt, com&shy;<lb/>plectatur. Atomi ver&ograve; per &longs;eip&longs;as &longs;unt impatibiles omni qualitate &amp; affectione expertes, pr&aelig;ter <lb/>molem, figuram, &amp; pondus quo deor&longs;um vergunt: nihil e&longs;&longs;e colores aut &longs;apores; &longs;ed propter eo&shy;<lb/>rum mutationem qu&aelig; atomis attribuit, omnia variari: &longs;ic vt ex varia mutatione contingat, vt <lb/>hoc mihi, aliud tibi eodem tempore videatur, mutationem ver&ograve; &agrave; tribus occa&longs;ionibus originem <lb/>ducere quas Abderic&egrave; &longs;ic expre&longs;&longs;as fui&longs;&longs;e &longs;cimus <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> <foreign lang="greek">r(usmw\n e(zoph/n diaqigh/n</foreign> communi Gr&aelig;c&ecedil; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg956"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg956"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg957"></arrow.to.target><lb/>lingu&aelig; v&longs;u <foreign lang="greek">sxh_ma</foreign>, ide&longs;t figuram <foreign lang="greek">jesi)n</foreign>, ide&longs;t po&longs;ituram, <foreign lang="greek">ta/cin</foreign>, ide&longs;t, ordinem quibus diffe&shy;<lb/>rentiis atomi di&longs;tinguerentur infinitis modis. C&aelig;ter&ugrave;m &longs;ic &longs;uopt&egrave; nutu atomos ferri per inane; <lb/>contingere autem, vt propter varietatem figur&aelig;, ordinem, &amp; po&longs;ituram ip&longs;arum diuer&longs;a gignan&shy;<lb/>tur, imo gigni videantur; &amp; ex variatione figur&aelig; vari&aelig; &longs;ub&longs;tantiarum &longs;pecies exi&longs;tant; &longs;itus <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <lb/>&amp; ordinis variatione &longs;pecies accidentis: &amp; c&ugrave;m duo &longs;int qu&aelig; inter &longs;en&longs;ilia nobis ob&longs;eruari po&longs;&shy;<lb/>&longs;int; ea qu&aelig; recta feruntur, &amp; quod in orbem voluitur, &amp; mundi partes elementa &amp; c&ecedil;lum, &agrave; na&shy;<lb/>tura &longs;eu mente qu&aelig; apud ip&longs;um idem e&longs;t, atque animus, <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> effici ea qu&aelig; rectos motus habent; <lb/> <arrow.to.target n="marg957"></arrow.to.target><lb/>lingu&aelig; v&longs;u <foreign lang="greek">sxh_ma</foreign>, ide&longs;t figuram <foreign lang="greek">jesi)n</foreign>, ide&longs;t po&longs;ituram, <foreign lang="greek">ta/cin</foreign>, ide&longs;t, ordinem quibus diffe&shy;<lb/>rentiis atomi di&longs;tinguerentur infinitis modis. C&aelig;ter&ugrave;m &longs;ic &longs;uopt&egrave; nutu atomos ferri per inane; <lb/>contingere autem, vt propter varietatem figur&aelig;, ordinem, &amp; po&longs;ituram ip&longs;arum diuer&longs;a gignan&shy;<lb/>tur, imo gigni videantur; &amp; ex variatione figur&aelig; vari&aelig; &longs;ub&longs;tantiarum &longs;pecies exi&longs;tant; &longs;itus <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <lb/>&amp; ordinis variatione &longs;pecies accidentis: &amp; c&ugrave;m duo &longs;int qu&aelig; inter &longs;en&longs;ilia nobis ob&longs;eruari po&longs;&shy;<lb/>&longs;int; ea qu&aelig; recta feruntur, &amp; quod in orbem voluitur, &amp; mundi partes elementa &amp; c&ecedil;lum, &agrave; na&shy;<lb/>tura &longs;eu mente qu&aelig; apud ip&longs;um idem e&longs;t, atque animus, <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> effici ea qu&aelig; rectos motus habent; <lb/>
Line 4503 
Line 4467 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Iouem ignem, Iunonem terram, Orcum a&ecirc;rem<emph.end type="italics"/>, &rdquo;</s></p> <s><emph type="italics"/>Iouem ignem, Iunonem terram, Orcum a&ecirc;rem<emph.end type="italics"/>, &rdquo;</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ne&longs;tin aquam dicens; &amp; h&aelig;c ait a&longs;siduas ver&longs;are vices, nec v&longs;quam de&longs;inere &amp; &aelig;ternum e&longs;&longs;e </s></p> <s>Ne&longs;tin aquam dicens; &amp; h&aelig;c ait a&longs;siduas ver&longs;are vices, nec v&longs;quam de&longs;inere &amp; &aelig;ternum e&longs;&longs;e <arrow.to.target n="marg975"></arrow.to.target><lb/>hunc rerum ordinem quo &longs;ibi in eadem elementorum portione vari&aelig; form&aelig; &longs;uccedant. Vnde <lb/>etiam ip&longs;e de &longs;eip&longs;o profitetur.</s></p>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg975"></arrow.to.target><lb/>hunc rerum ordinem quo &longs;ibi in eadem elementorum portione vari&aelig; form&aelig; &longs;uccedant. Vnde <lb/>etiam ip&longs;e de &longs;eip&longs;o profitetur.</s></p> 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg975"></margin.target>D</s></p> <s><margin.target id="marg975"></margin.target>D</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 4533 
Line 4494 
 <s>Quanquam &amp; ip&longs;e duplicem &longs;ph&aelig;rum <expan abbr="quandoq;">quandoque</expan> profe&longs;&longs;us e&longs;t <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> &longs;en&longs;ilem, atque <foreign lang="greek">nuhto/n</foreign>, <lb/>&amp; intelligendum alterum. Nos in &longs;cientia rerum &longs;en&longs;ilium &longs;en&longs;ilem per&longs;equemur. Quantum <lb/>ver&ograve; e&longs;t de &longs;ententia Platonis, &amp; de numero principiorum qu&aelig; ab ip&longs;o po&longs;ita &longs;unt, &amp; de illorum <lb/>di&longs;tinctione quam &longs;ignificat Ari&longs;toteles; ab Ari&longs;totelis interpretibus dubitatum fui&longs;&longs;e video.</s></p> <s>Quanquam &amp; ip&longs;e duplicem &longs;ph&aelig;rum <expan abbr="quandoq;">quandoque</expan> profe&longs;&longs;us e&longs;t <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> &longs;en&longs;ilem, atque <foreign lang="greek">nuhto/n</foreign>, <lb/>&amp; intelligendum alterum. Nos in &longs;cientia rerum &longs;en&longs;ilium &longs;en&longs;ilem per&longs;equemur. Quantum <lb/>ver&ograve; e&longs;t de &longs;ententia Platonis, &amp; de numero principiorum qu&aelig; ab ip&longs;o po&longs;ita &longs;unt, &amp; de illorum <lb/>di&longs;tinctione quam &longs;ignificat Ari&longs;toteles; ab Ari&longs;totelis interpretibus dubitatum fui&longs;&longs;e video.</s></p>
 <pb pagenum="120"/> <pb pagenum="120"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Et illud perpetu&ograve; &longs;pectandum in omni con&longs;titutione principiorum, ne aliorum ratio &longs;uppo&shy;</s></p> <s>Et illud perpetu&ograve; &longs;pectandum in omni con&longs;titutione principiorum, ne aliorum ratio &longs;uppo&shy;<arrow.to.target n="marg977"></arrow.to.target><lb/>natur, &amp; ne commutentur. Nam &longs;ic primum quoddam &longs;ub&longs;it nece&longs;&longs;e e&longs;t circum quod mutatio <lb/>fiat. Itaque videant ij qui noua rerum principia po&longs;uerunt, quin potius ea qu&aelig; longo rerum v&longs;u <lb/>repudiata &longs;unt, qu&agrave;m commod&egrave; &longs;ua placita tueri valeant. Platonis auctoritas multa flagitat qu&ecedil; <lb/>dicantur. Nanque ip&longs;e Ideas introduxit de quibus longa di&longs;putatio futura e&longs;t. interim illa repe&shy;<lb/>tantur qu&aelig; de altero principio quod mutationi &longs;ubiicitur, ab eo decreta &longs;unt. Is duo con&longs;tituit <lb/>loco materi&aelig;, c&ugrave;m ad patiendum &longs;atis &longs;it vnum. Idem quoque contraria po&longs;uit vt &longs;ubiectum <lb/>qu&aelig; pr&aelig;dicati locum occupare debuerunt. Idem, aut non di&longs;tinxit &agrave; materia priuationem qu&aelig; <lb/>di&longs;tinguenda erat, aut non cognouit, aut tanquam maleficij cau&longs;&longs;am neglexit. neque enim me&shy;<lb/>minit de priuatione. Neque priuatio, tanqu&agrave;m maleficij cau&longs;&longs;a negligenda fuit, c&ugrave;m &longs;it cau&longs;&longs;a <lb/>appetitus in materia qu&ograve; excitata properat ad formam. Illud etiam Platoni vitio vertitur, qu&ograve;d <lb/>c&ugrave;m duos ip&longs;e numeros &longs;tatuerit, vnum idearum, atque alterum mathematicum; non po&longs;sit do&shy;<lb/>cere, quemadmodum, nec ex quo con&longs;tet numerus mathematicus. Medius enim e&longs;t, inter nume&shy;<lb/>rum idearum &amp; numerum qui po&longs;itus e&longs;t in rebus &longs;en&longs;ilibus. Qu&ograve;d &longs;i re&longs;pondeat ip&longs;um ex ma&shy;<lb/>gno, &amp; paruo con&longs;tare, ab eo qui formarum e&longs;t, plan&egrave; non di&longs;crepabit. Dicet fort&egrave; aliud e&longs;&longs;e ma&shy;<lb/>gnum &amp; paruum quia magnitudines item cen&longs;et e&longs;&longs;e principia, &longs;ed t&ugrave;m plura elementa inducet. <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg977"></arrow.to.target><lb/>natur, &amp; ne commutentur. Nam &longs;ic primum quoddam &longs;ub&longs;it nece&longs;&longs;e e&longs;t circum quod mutatio <lb/>fiat. Itaque videant ij qui noua rerum principia po&longs;uerunt, quin potius ea qu&aelig; longo rerum v&longs;u <lb/>repudiata &longs;unt, qu&agrave;m commod&egrave; &longs;ua placita tueri valeant. Platonis auctoritas multa flagitat qu&ecedil; <lb/>dicantur. Nanque ip&longs;e Ideas introduxit de quibus longa di&longs;putatio futura e&longs;t. interim illa repe&shy;<lb/>tantur qu&aelig; de altero principio quod mutationi &longs;ubiicitur, ab eo decreta &longs;unt. Is duo con&longs;tituit <lb/>loco materi&aelig;, c&ugrave;m ad patiendum &longs;atis &longs;it vnum. Idem quoque contraria po&longs;uit vt &longs;ubiectum <lb/>qu&aelig; pr&aelig;dicati locum occupare debuerunt. Idem, aut non di&longs;tinxit &agrave; materia priuationem qu&aelig; <lb/>di&longs;tinguenda erat, aut non cognouit, aut tanquam maleficij cau&longs;&longs;am neglexit. neque enim me&shy;<lb/>minit de priuatione. Neque priuatio, tanqu&agrave;m maleficij cau&longs;&longs;a negligenda fuit, c&ugrave;m &longs;it cau&longs;&longs;a <lb/>appetitus in materia qu&ograve; excitata properat ad formam. Illud etiam Platoni vitio vertitur, qu&ograve;d <lb/>c&ugrave;m duos ip&longs;e numeros &longs;tatuerit, vnum idearum, atque alterum mathematicum; non po&longs;sit do&shy;<lb/>cere, quemadmodum, nec ex quo con&longs;tet numerus mathematicus. Medius enim e&longs;t, inter nume&shy;<lb/>rum idearum &amp; numerum qui po&longs;itus e&longs;t in rebus &longs;en&longs;ilibus. Qu&ograve;d &longs;i re&longs;pondeat ip&longs;um ex ma&shy;<lb/>gno, &amp; paruo con&longs;tare, ab eo qui formarum e&longs;t, plan&egrave; non di&longs;crepabit. Dicet fort&egrave; aliud e&longs;&longs;e ma&shy;<lb/>gnum &amp; paruum quia magnitudines item cen&longs;et e&longs;&longs;e principia, &longs;ed t&ugrave;m plura elementa inducet. <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg978"></arrow.to.target><lb/>Dabit forta&longs;&longs;e vtrorumque vnum e&longs;&longs;e commune principium. Atqui docendum fuit, quemadmo&shy;<lb/>dum ex vno multa euadant. ip&longs;e ver&ograve; non alium modum docet, ac qu&ograve;d numerus ex vno &amp; <lb/>duernione infinito procreatur. Erit etiam violens magni &amp; parui &longs;eparatio, c&ugrave;m ad vnum cuncta <lb/>&longs;uapt&egrave; natura vergant. Ita c&ugrave;m h&aelig;c principia rerum natur&aelig; aduer&longs;entur, &amp; eius viri &longs;ententias <lb/>euertant, planum e&longs;t Platonis opinionem de rerum naturalium principiis &amp; elementis e&longs;&longs;e explo&shy;<lb/>deridam. Po&longs;&longs;et Pythagor&ecedil;orum placitum &longs;ine offen&longs;ione pr&aelig;termitti, qu&ograve;d illorum principia <lb/>qu&aelig;runt qu&aelig; ab omni motu &longs;oluta <expan abbr="libera&qacute;">liberaque</expan>. &longs;unt; nos autem mobilia tractamus. pr&aelig;tere&agrave; qu&ograve;d <lb/>nihil certi colligitur ex aliorum &longs;criptis quod ad earum po&longs;itionum vim percipiendam valeat. &amp; <lb/>eorum philo&longs;ophia iam pridem ob&longs;oleuit; c&ugrave;m tamen h&aelig;c aliquid ad Peripateric&aelig; doctrin&aelig; ex&shy;<lb/>planationem faciant nonnulla libare con&longs;tituimus. Ip&longs;i igitur pr&ecedil;ter id qu&ograve;d &longs;en&longs;ilibus principia <lb/>&longs;en&longs;ilia non adhibeat, accipiunt numeros qui nulla grauitate, aut leuitate &longs;int pr&aelig;diti, aut igitur <lb/>grauium <expan abbr="leuium&qacute;">leuiumque</expan>. corporum &amp; omnino &longs;en&longs;ilium principia non &longs;unt, aut cum eos c&ecedil;li <expan abbr="elemen-torum&qacute;">elemen&shy;<lb/>torumque</expan>. principia faciunt, aliud c&ecedil;lum <expan abbr="alia&qacute;">aliaque</expan>. elementa, qu&agrave;m no&longs;tra accipiunt. Neque enim fit <lb/>apud illos quippiam ex non ente, neque igitur ex non graui graue. Nanque nondum per&longs;pecta <lb/>erat vis pote&longs;tatis &amp; actus (&longs;iquidem primus omnium h&aelig;c nobis mon&longs;trauerit Ari&longs;t.) <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> ex quo <lb/> <arrow.to.target n="marg978"></arrow.to.target><lb/>Dabit forta&longs;&longs;e vtrorumque vnum e&longs;&longs;e commune principium. Atqui docendum fuit, quemadmo&shy;<lb/>dum ex vno multa euadant. ip&longs;e ver&ograve; non alium modum docet, ac qu&ograve;d numerus ex vno &amp; <lb/>duernione infinito procreatur. Erit etiam violens magni &amp; parui &longs;eparatio, c&ugrave;m ad vnum cuncta <lb/>&longs;uapt&egrave; natura vergant. Ita c&ugrave;m h&aelig;c principia rerum natur&aelig; aduer&longs;entur, &amp; eius viri &longs;ententias <lb/>euertant, planum e&longs;t Platonis opinionem de rerum naturalium principiis &amp; elementis e&longs;&longs;e explo&shy;<lb/>deridam. Po&longs;&longs;et Pythagor&ecedil;orum placitum &longs;ine offen&longs;ione pr&aelig;termitti, qu&ograve;d illorum principia <lb/>qu&aelig;runt qu&aelig; ab omni motu &longs;oluta <expan abbr="libera&qacute;">liberaque</expan>. &longs;unt; nos autem mobilia tractamus. pr&aelig;tere&agrave; qu&ograve;d <lb/>nihil certi colligitur ex aliorum &longs;criptis quod ad earum po&longs;itionum vim percipiendam valeat. &amp; <lb/>eorum philo&longs;ophia iam pridem ob&longs;oleuit; c&ugrave;m tamen h&aelig;c aliquid ad Peripateric&aelig; doctrin&aelig; ex&shy;<lb/>planationem faciant nonnulla libare con&longs;tituimus. Ip&longs;i igitur pr&ecedil;ter id qu&ograve;d &longs;en&longs;ilibus principia <lb/>&longs;en&longs;ilia non adhibeat, accipiunt numeros qui nulla grauitate, aut leuitate &longs;int pr&aelig;diti, aut igitur <lb/>grauium <expan abbr="leuium&qacute;">leuiumque</expan>. corporum &amp; omnino &longs;en&longs;ilium principia non &longs;unt, aut cum eos c&ecedil;li <expan abbr="elemen-torum&qacute;">elemen&shy;<lb/>torumque</expan>. principia faciunt, aliud c&ecedil;lum <expan abbr="alia&qacute;">aliaque</expan>. elementa, qu&agrave;m no&longs;tra accipiunt. Neque enim fit <lb/>apud illos quippiam ex non ente, neque igitur ex non graui graue. Nanque nondum per&longs;pecta <lb/>erat vis pote&longs;tatis &amp; actus (&longs;iquidem primus omnium h&aelig;c nobis mon&longs;trauerit Ari&longs;t.) <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> ex quo <lb/>
 <arrow.to.target n="marg979"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg979"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg980"></arrow.to.target><lb/>efficitur, vt ex non ente quippiam fieri po&longs;sit. Et quanuis ab Ari&longs;totele conclu&longs;um &longs;it c&ecedil;lum non <lb/>e&longs;&longs;e neque graue, neque leue, vnde nil referre videretur, qu&ograve;d c&ecedil;lum <expan abbr="c&otilde;poneretur">componeretur</expan> &egrave; numeris qui <lb/>neque graues, neque leues e&longs;&longs;ent, &amp; terram quoque ip&longs;i ponerent qu&aelig; in orbem volueretur; ea <lb/>ver&ograve; qu&aelig; &longs;ic mouentur, neque leuia, neque grauia &longs;unt. Tamen h&aelig;c ignota fuerunt antiquitus, &amp; <lb/>c&ecedil;lum aut leue, qu&ograve;d omnibus emineret, habitum e&longs;t, aut qu&ograve;d impetus innatus ad motum, &longs;eu <lb/>quietem illis denegari non potuit, cuius auctores e&longs;&longs;e numeri nequiuerunt, c&ugrave;m ab omni impetu <lb/>per &longs;e liberi ponerentur. Pr&aelig;tere&agrave; ponunt numeros e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantias, &amp; tamen de illorum genere <lb/>con&longs;tat e&longs;&longs;e qu&aelig; &longs;ub&longs;tanti&ecedil; comitantur &amp; illi &longs;olent attribui, quand&ograve; cuiu&longs;piam rei numerus e&longs;t, <lb/>vt hominum, aut equorum. In&longs;uper erit prius vnum qu&agrave;m bonum, imm&ograve; &longs;i vnum principium <lb/>&amp; vt ip&longs;i aiunt, e&longs;&longs;entia ex eo qu&ograve;d vnum, bonum quoque &longs;it nece&longs;&longs;e e&longs;t. Atqui <expan abbr="n&otilde;">non</expan> idcirco, qu&ograve;d <lb/>vnum e&longs;t, bonum e&longs;t: &longs;ed ex eo, qu&ograve;d primum e&longs;t &amp; &aelig;ternum, <expan abbr="&longs;e&qacute;">&longs;eque</expan>. ip&longs;o contentum, qu&ograve;d in &longs;e <lb/>&longs;atis pr&aelig;&longs;idij habet, <expan abbr="&longs;alus&qacute;ue">&longs;alusque</expan> e&longs;t, &amp; ex eo denique, qu&ograve;d bene con&longs;titutum &longs;it &amp; affectum, <lb/>hoc ver&ograve;, quod ita &longs;e habet, vnum e&longs;t. aliter efficeretur, vt vnum &agrave; ratione boni &longs;egregatum e&longs;&longs;et <lb/>principium numeri mathematici. id ver&ograve; dicere non licet: c&ugrave;m ex hoc vno mira bonorum con&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg980"></arrow.to.target><lb/>efficitur, vt ex non ente quippiam fieri po&longs;sit. Et quanuis ab Ari&longs;totele conclu&longs;um &longs;it c&ecedil;lum non <lb/>e&longs;&longs;e neque graue, neque leue, vnde nil referre videretur, qu&ograve;d c&ecedil;lum <expan abbr="c&otilde;poneretur">componeretur</expan> &egrave; numeris qui <lb/>neque graues, neque leues e&longs;&longs;ent, &amp; terram quoque ip&longs;i ponerent qu&aelig; in orbem volueretur; ea <lb/>ver&ograve; qu&aelig; &longs;ic mouentur, neque leuia, neque grauia &longs;unt. Tamen h&aelig;c ignota fuerunt antiquitus, &amp; <lb/>c&ecedil;lum aut leue, qu&ograve;d omnibus emineret, habitum e&longs;t, aut qu&ograve;d impetus innatus ad motum, &longs;eu <lb/>quietem illis denegari non potuit, cuius auctores e&longs;&longs;e numeri nequiuerunt, c&ugrave;m ab omni impetu <lb/>per &longs;e liberi ponerentur. Pr&aelig;tere&agrave; ponunt numeros e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantias, &amp; tamen de illorum genere <lb/>con&longs;tat e&longs;&longs;e qu&aelig; &longs;ub&longs;tanti&ecedil; comitantur &amp; illi &longs;olent attribui, quand&ograve; cuiu&longs;piam rei numerus e&longs;t, <lb/>vt hominum, aut equorum. In&longs;uper erit prius vnum qu&agrave;m bonum, imm&ograve; &longs;i vnum principium <lb/>&amp; vt ip&longs;i aiunt, e&longs;&longs;entia ex eo qu&ograve;d vnum, bonum quoque &longs;it nece&longs;&longs;e e&longs;t. Atqui <expan abbr="n&otilde;">non</expan> idcirco, qu&ograve;d <lb/>vnum e&longs;t, bonum e&longs;t: &longs;ed ex eo, qu&ograve;d primum e&longs;t &amp; &aelig;ternum, <expan abbr="&longs;e&qacute;">&longs;eque</expan>. ip&longs;o contentum, qu&ograve;d in &longs;e <lb/>&longs;atis pr&aelig;&longs;idij habet, <expan abbr="&longs;alus&qacute;ue">&longs;alusque</expan> e&longs;t, &amp; ex eo denique, qu&ograve;d bene con&longs;titutum &longs;it &amp; affectum, <lb/>hoc ver&ograve;, quod ita &longs;e habet, vnum e&longs;t. aliter efficeretur, vt vnum &agrave; ratione boni &longs;egregatum e&longs;&longs;et <lb/>principium numeri mathematici. id ver&ograve; dicere non licet: c&ugrave;m ex hoc vno mira bonorum con&shy;<lb/>
Line 5537 
Line 5495 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg1254"></margin.target>E</s></p> <s><margin.target id="marg1254"></margin.target>E</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>AT ver&ograve; quoniam ea e&longs;t communis &longs;ententia Peripateticorum omnium, generationem e&longs;&longs;e <lb/>propri&egrave; mutationem, motum ver&ograve; communiter. His autem aliqua opponi &longs;olent; oper&ecedil;&shy;<lb/>precium futurum puto, &amp; ad percipiendam vim motus, quod hoc tempore indagamus, mirific&egrave; <lb/>collaturum, &longs;i h&icirc;c &longs;eparatim doceamus, quid inter&longs;it, quid&uacute;e conueniat motui cum mutatione, <lb/>quanuis generatio numeretur in mutationibus propri&egrave;, communiter autem in motibus &longs;pecule&shy;<lb/>mur &longs;it'ne etiam generatio motus propri&egrave;, vt quibu&longs;dam placui&longs;&longs;e video: ita vt cum propri&egrave; t&ugrave;m <lb/>communiter habenda &longs;it motus. Nanque in primis illud in dubium reuocari potuit, Vtr&ugrave;m in <lb/>natura &longs;it aliqua mutatio propri&egrave; dicta qu&aelig;, &longs;cilicet, &agrave; motu &longs;eparetur; an'ne &longs;emper omnis mu&shy;<lb/>tatio cum motu coniuncta &longs;it, atque illa quidem per &longs;e; nam generatio &longs;impliciter eiu&longs;modi e&longs;&longs;e <lb/>videtur, &amp; prima mutatio elementi, c&ugrave;m ex otio tran&longs;it in negocium, po&longs;tquam fuerit genitum. <lb/>Verumenimuer&ograve; quantum pertinet ad elementi mutationem, quia po&longs;te&agrave; multa, atque illa qui&shy;<lb/>dem magna de ip&longs;a &longs;unt ineunda certamina; placet interim hac qu&aelig;&longs;tione dimi&longs;&longs;a mutationem <lb/>rur&longs;us di&longs;tribui, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. vari&egrave; de ip&longs;a iudicandum. Nanque h&aelig;c e&longs;t terminus motus, velut illu&shy;<lb/>minatio terminus lationis, qu&aelig; tamet&longs;i &longs;equitur motum, tamen non fit paullatim, &longs;ed in quolibet </s></p> <s>AT ver&ograve; quoniam ea e&longs;t communis &longs;ententia Peripateticorum omnium, generationem e&longs;&longs;e <lb/>propri&egrave; mutationem, motum ver&ograve; communiter. His autem aliqua opponi &longs;olent; oper&ecedil;&shy;<lb/>precium futurum puto, &amp; ad percipiendam vim motus, quod hoc tempore indagamus, mirific&egrave; <lb/>collaturum, &longs;i h&icirc;c &longs;eparatim doceamus, quid inter&longs;it, quid&uacute;e conueniat motui cum mutatione, <lb/>quanuis generatio numeretur in mutationibus propri&egrave;, communiter autem in motibus &longs;pecule&shy;<lb/>mur &longs;it'ne etiam generatio motus propri&egrave;, vt quibu&longs;dam placui&longs;&longs;e video: ita vt cum propri&egrave; t&ugrave;m <lb/>communiter habenda &longs;it motus. Nanque in primis illud in dubium reuocari potuit, Vtr&ugrave;m in <lb/>natura &longs;it aliqua mutatio propri&egrave; dicta qu&aelig;, &longs;cilicet, &agrave; motu &longs;eparetur; an'ne &longs;emper omnis mu&shy;<lb/>tatio cum motu coniuncta &longs;it, atque illa quidem per &longs;e; nam generatio &longs;impliciter eiu&longs;modi e&longs;&longs;e <lb/>videtur, &amp; prima mutatio elementi, c&ugrave;m ex otio tran&longs;it in negocium, po&longs;tquam fuerit genitum. <lb/>Verumenimuer&ograve; quantum pertinet ad elementi mutationem, quia po&longs;te&agrave; multa, atque illa qui&shy;<lb/>dem magna de ip&longs;a &longs;unt ineunda certamina; placet interim hac qu&aelig;&longs;tione dimi&longs;&longs;a mutationem <lb/>rur&longs;us di&longs;tribui, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. vari&egrave; de ip&longs;a iudicandum. Nanque h&aelig;c e&longs;t terminus motus, velut illu&shy;<lb/>minatio terminus lationis, qu&aelig; tamet&longs;i &longs;equitur motum, tamen non fit paullatim, &longs;ed in quolibet <arrow.to.target n="marg1255"></arrow.to.target><lb/>puncto temporis e&longs;t tota &longs;imul, non habens parteis qu&ecedil; pro ratione perfectioris &amp; imperfectioris <lb/>&longs;ecum di&longs;crepent, ita etiam generatio quam dicere con&longs;uerunt e&longs;&longs;e <expan abbr="termin&umacr;">terminum</expan> alterationis. etenim <lb/>tunc e&longs;t, &amp; inuariabiliter v&longs;que ad interitum homo con&longs;eruatur. E&longs;t etiam mutatio qu&aelig; quen&shy;<lb/>dam habet materi&aelig; progre&longs;&longs;um ab imperfecto ad perfectum, &amp; h&aelig;c iterum di&longs;tribuitur; nanque <lb/>aliqua &longs;equitur plan&egrave; motum: quia, tamet&longs;i fieri &longs;olet inter terminos priuatiu&egrave; oppo&longs;itos: at quo&shy;<lb/>niam priuatio talium formarum contrario fundatur, inter contraria ver&ograve; intercipitur motus: id&shy;<lb/>circ&ograve; &longs;emper e&longs;t cum motu coniuncta: veluti, c&ugrave;m ex nigro fit <expan abbr="alb&utilde;">album</expan>, fit &longs;imul ex non albo: quate&shy;<lb/>nus ex nigro motus e&longs;t, quatenus ex non albo mutatio. Sed quia etiam dum fit motus ex nigro, <lb/>fit item ex non albo; cum motu quoque fit mutatio qu&aelig; cum motu ip&longs;o extenditur, &amp; diuiditur, <lb/>aut in &longs;e retinet notionem motus qui e&longs;t proce&longs;&longs;us ab imperfecto ad perfectum, talem nos ant&egrave; <lb/>docuimus e&longs;&longs;e generationem. Itaque &longs;i ab&longs;olut&egrave; accipiamus motui adnexam e&longs;&longs;e, id nece&longs;&longs;ari&ograve; <lb/>verum e&longs;t: &longs;ed quoniam ratio motus completur ex illo partibili proce&longs;&longs;u imperfecti ad <expan abbr="perfect&utilde;">perfectum</expan>; <lb/>ex hoc efficitur, vt mutatio qu&aelig; caret tali proce&longs;&longs;u, &longs;it mer&egrave; per accidens, &amp; excludatur ea defini&shy;<lb/>tione qu&ecedil; traditur 3. Phy&longs;. &amp; &agrave; nob. ante&agrave; con&longs;tituta qu&ecedil; ver&ograve; talem proce&longs;&longs;um habet, &longs;it mutatio <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg1255"></arrow.to.target><lb/>puncto temporis e&longs;t tota &longs;imul, non habens parteis qu&ecedil; pro ratione perfectioris &amp; imperfectioris <lb/>&longs;ecum di&longs;crepent, ita etiam generatio quam dicere con&longs;uerunt e&longs;&longs;e <expan abbr="termin&umacr;">terminum</expan> alterationis. etenim <lb/>tunc e&longs;t, &amp; inuariabiliter v&longs;que ad interitum homo con&longs;eruatur. E&longs;t etiam mutatio qu&aelig; quen&shy;<lb/>dam habet materi&aelig; progre&longs;&longs;um ab imperfecto ad perfectum, &amp; h&aelig;c iterum di&longs;tribuitur; nanque <lb/>aliqua &longs;equitur plan&egrave; motum: quia, tamet&longs;i fieri &longs;olet inter terminos priuatiu&egrave; oppo&longs;itos: at quo&shy;<lb/>niam priuatio talium formarum contrario fundatur, inter contraria ver&ograve; intercipitur motus: id&shy;<lb/>circ&ograve; &longs;emper e&longs;t cum motu coniuncta: veluti, c&ugrave;m ex nigro fit <expan abbr="alb&utilde;">album</expan>, fit &longs;imul ex non albo: quate&shy;<lb/>nus ex nigro motus e&longs;t, quatenus ex non albo mutatio. Sed quia etiam dum fit motus ex nigro, <lb/>fit item ex non albo; cum motu quoque fit mutatio qu&aelig; cum motu ip&longs;o extenditur, &amp; diuiditur, <lb/>aut in &longs;e retinet notionem motus qui e&longs;t proce&longs;&longs;us ab imperfecto ad perfectum, talem nos ant&egrave; <lb/>docuimus e&longs;&longs;e generationem. Itaque &longs;i ab&longs;olut&egrave; accipiamus motui adnexam e&longs;&longs;e, id nece&longs;&longs;ari&ograve; <lb/>verum e&longs;t: &longs;ed quoniam ratio motus completur ex illo partibili proce&longs;&longs;u imperfecti ad <expan abbr="perfect&utilde;">perfectum</expan>; <lb/>ex hoc efficitur, vt mutatio qu&aelig; caret tali proce&longs;&longs;u, &longs;it mer&egrave; per accidens, &amp; excludatur ea defini&shy;<lb/>tione qu&ecedil; traditur 3. Phy&longs;. &amp; &agrave; nob. ante&agrave; con&longs;tituta qu&ecedil; ver&ograve; talem proce&longs;&longs;um habet, &longs;it mutatio <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg1256"></arrow.to.target><lb/>per &longs;e, &amp; &longs;ub no&longs;tra definitione <expan abbr="c&otilde;prehendatur">comprehendatur</expan>, nec re vera di&longs;tinguatur &agrave; motu, ni&longs;i ratione dun&shy;<lb/>taxat quam paull&ograve; ante indicauimus, qu&ograve;d motus habeat terminos po&longs;itiuos, mutatio ver&ograve; pri&shy;<lb/>uationem contineat. Quocirca &longs;ic res concludetur. Mutationem e&longs;&longs;e propri&egrave;, vel communiter, <lb/>atque item motum. Ac mutationem communiter, quia complectitur eam, qu&aelig; e&longs;t per accidens; <lb/>nec e&longs;t actus eius, quod e&longs;t potentia, latius patere qu&agrave;m motum communiter. Mutationem per <lb/>&longs;e, qu&aelig; e&longs;t proce&longs;&longs;us ab imperfecto ad perfectum, e&longs;&longs;e motum <expan abbr="c&otilde;muniter">communiter</expan> acceptum .i. &longs;impliciter <lb/>acceptum, quia conueniat ip&longs;i prima notio <expan abbr="ratio&qacute;">ratioque</expan>. motus quam docet Ari&longs;toteles <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> e&longs;&longs;e progre&longs;&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1256"></arrow.to.target><lb/>per &longs;e, &amp; &longs;ub no&longs;tra definitione <expan abbr="c&otilde;prehendatur">comprehendatur</expan>, nec re vera di&longs;tinguatur &agrave; motu, ni&longs;i ratione dun&shy;<lb/>taxat quam paull&ograve; ante indicauimus, qu&ograve;d motus habeat terminos po&longs;itiuos, mutatio ver&ograve; pri&shy;<lb/>uationem contineat. Quocirca &longs;ic res concludetur. Mutationem e&longs;&longs;e propri&egrave;, vel communiter, <lb/>atque item motum. Ac mutationem communiter, quia complectitur eam, qu&aelig; e&longs;t per accidens; <lb/>nec e&longs;t actus eius, quod e&longs;t potentia, latius patere qu&agrave;m motum communiter. Mutationem per <lb/>&longs;e, qu&aelig; e&longs;t proce&longs;&longs;us ab imperfecto ad perfectum, e&longs;&longs;e motum <expan abbr="c&otilde;muniter">communiter</expan> acceptum .i. &longs;impliciter <lb/>acceptum, quia conueniat ip&longs;i prima notio <expan abbr="ratio&qacute;">ratioque</expan>. motus quam docet Ari&longs;toteles <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> e&longs;&longs;e progre&longs;&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1257"></arrow.to.target><lb/>&longs;um ab imperfecto ad perfectum, quapropter neque illis mutationibus nomen <foreign lang="greek">kin<gap/>ews</foreign> accom&shy;<lb/>modatur, nedum ip&longs;ius notio, aut ratio. Si motum propri&egrave; &longs;umas, hic &agrave; mutatione di&longs;tinguitur, <lb/>qu&ograve;d motus habet terminos qui affirmatione exprimuntur: mutario ver&ograve; terminum alterum <lb/>qui negatione indicatur; affirmatione autem dico, qu&ograve;d ibi negationis nota [non] actu non adhi&shy;<lb/>betur, vt &longs;i nudum &longs;ump&longs;eris. Quamobrem, cum ea mutatio qu&aelig; per &longs;e dicitur, contineat pro&shy;<lb/>gre&longs;&longs;um ab imperfecto ad perfectum, &amp; h&aelig;c item propri&egrave; fluxus erit, neque tempus excludet, &amp; <lb/>talem nos ortum e&longs;&longs;e difendimus. Nam tran&longs;itus primus elementi geniti ex otio ad negocium <lb/> <arrow.to.target n="marg1257"></arrow.to.target><lb/>&longs;um ab imperfecto ad perfectum, quapropter neque illis mutationibus nomen <foreign lang="greek">kin<gap/>ews</foreign> accom&shy;<lb/>modatur, nedum ip&longs;ius notio, aut ratio. Si motum propri&egrave; &longs;umas, hic &agrave; mutatione di&longs;tinguitur, <lb/>qu&ograve;d motus habet terminos qui affirmatione exprimuntur: mutario ver&ograve; terminum alterum <lb/>qui negatione indicatur; affirmatione autem dico, qu&ograve;d ibi negationis nota [non] actu non adhi&shy;<lb/>betur, vt &longs;i nudum &longs;ump&longs;eris. Quamobrem, cum ea mutatio qu&aelig; per &longs;e dicitur, contineat pro&shy;<lb/>gre&longs;&longs;um ab imperfecto ad perfectum, &amp; h&aelig;c item propri&egrave; fluxus erit, neque tempus excludet, &amp; <lb/>talem nos ortum e&longs;&longs;e difendimus. Nam tran&longs;itus primus elementi geniti ex otio ad negocium <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1258"></arrow.to.target><lb/>in mutationibus per accidens po&longs;te&agrave; reponetur. Attamen h&icirc;c e&longs;t, qu&ograve;d Iuniorum philo&longs;ophiam <lb/>beneuol&egrave; tamen exploremus, t&ugrave;m a&longs;signare conantium cau&longs;&longs;am, propterquam generatio <expan abbr="quoq;">quoque</expan> <lb/>&longs;it motus; t&ugrave;m etiam, cur generatio fiat inter contradicentia. Dicunt ver&ograve; generationem con&shy;<lb/>ferri cum duobus cum materia .&longs;. &amp; cum compo&longs;ito. qu&ograve;d &longs;i cum compo&longs;ito comparetur; eum <lb/>cert&egrave; non e&longs;&longs;e motum: non .n. fertur compo&longs;itum moueri, &longs;ed fieri. Idem quoque conueniet cor&shy;<lb/>ruptioni, &longs;iquidem corrumpi, non moueri dicatur compo&longs;itum. At, &longs;i cum materia conferatur <lb/>vtraque mutatio, eas e&longs;&longs;e propri&egrave; motus: <expan abbr="quandoquid&etilde;">quandoquidem</expan> motus e&longs;t actus imperfectus &egrave; pote&longs;tate <lb/>ad actum perfectum. Atqui materia progreditur &egrave; pote&longs;tate ad talem actum, &amp; in illa igitur e&longs;t <lb/>motus. Sedenim h&ecedil;c &longs;ententia requirere videtur nouum di&longs;crimen inter motum &amp; <expan abbr="mutation&etilde;">mutationem</expan>: <lb/>nimir&ugrave;m qu&ograve;d motus &longs;it progre&longs;&longs;us ab imperfecto ad perfectum, mutatio ver&ograve; minim&egrave;, <expan abbr="atq;">atque</expan> ita <lb/>non erit communis etiam mutationi definitio motus: pr&ecedil;terqu&agrave;m qu&ograve;d o&longs;tendimus ant&egrave; non e&longs;&shy;<lb/>&longs;e parem rationem mutationis per &longs;e &amp; mutationis per accidens. Dicunt etiam ip&longs;i merit&ograve; ma&shy;<lb/>teri&aelig; rationem motus in generatione contineri, quia &longs;it in ea progre&longs;&longs;us ab imperfecto ad perfe&shy;<lb/>ctum. &longs;ed quia non ita procedit compo&longs;itum in eo e&longs;&longs;e mutationem. Sed dum non ce&longs;&longs;ant par&shy; <arrow.to.target n="marg1258"></arrow.to.target><lb/>in mutationibus per accidens po&longs;te&agrave; reponetur. Attamen h&icirc;c e&longs;t, qu&ograve;d Iuniorum philo&longs;ophiam <lb/>beneuol&egrave; tamen exploremus, t&ugrave;m a&longs;signare conantium cau&longs;&longs;am, propterquam generatio <expan abbr="quoq;">quoque</expan> <lb/>&longs;it motus; t&ugrave;m etiam, cur generatio fiat inter contradicentia. Dicunt ver&ograve; generationem con&shy;<lb/>ferri cum duobus cum materia .&longs;. &amp; cum compo&longs;ito. qu&ograve;d &longs;i cum compo&longs;ito comparetur; eum <lb/>cert&egrave; non e&longs;&longs;e motum: non .n. fertur compo&longs;itum moueri, &longs;ed fieri. Idem quoque conueniet cor&shy;<lb/>ruptioni, &longs;iquidem corrumpi, non moueri dicatur compo&longs;itum. At, &longs;i cum materia conferatur <lb/>vtraque mutatio, eas e&longs;&longs;e propri&egrave; motus: <expan abbr="quandoquid&etilde;">quandoquidem</expan> motus e&longs;t actus imperfectus &egrave; pote&longs;tate <lb/>ad actum perfectum. Atqui materia progreditur &egrave; pote&longs;tate ad talem actum, &amp; in illa igitur e&longs;t <lb/>motus. Sedenim h&ecedil;c &longs;ententia requirere videtur nouum di&longs;crimen inter motum &amp; <expan abbr="mutation&etilde;">mutationem</expan>: <lb/>nimir&ugrave;m qu&ograve;d motus &longs;it progre&longs;&longs;us ab imperfecto ad perfectum, mutatio ver&ograve; minim&egrave;, <expan abbr="atq;">atque</expan> ita <lb/>non erit communis etiam mutationi definitio motus: pr&ecedil;terqu&agrave;m qu&ograve;d o&longs;tendimus ant&egrave; non e&longs;&shy;<lb/>&longs;e parem rationem mutationis per &longs;e &amp; mutationis per accidens. Dicunt etiam ip&longs;i merit&ograve; ma&shy;<lb/>teri&aelig; rationem motus in generatione contineri, quia &longs;it in ea progre&longs;&longs;us ab imperfecto ad perfe&shy;<lb/>ctum. &longs;ed quia non ita procedit compo&longs;itum in eo e&longs;&longs;e mutationem. Sed dum non ce&longs;&longs;ant par&shy;
Line 5766 
Line 5721 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg1321"></margin.target>E</s></p> <s><margin.target id="marg1321"></margin.target>E</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>HAEC qu&ecedil; ponimus in &longs;ub&longs;tantia contraria, prohibent, qu&ograve; minus generatio &longs;ub&longs;tanti&ecedil; pun&shy;<lb/>cto temporis ab&longs;oluatur. At ver&ograve; &longs;i &longs;unt termini po&longs;itiui ex quibus volumus con&longs;titui mo&shy;<lb/>tum, nec &longs;an&egrave; communiter (iam enim generatio non &longs;eparatur &agrave; motu communiter) &longs;ed &agrave; motu <lb/>propri&egrave;, ecquid e&longs;t cau&longs;&longs;&aelig;, cur in &longs;ub&longs;tantia &longs;it mutatio, non motus? Cau&longs;&longs;am reddidit Themi&shy;<lb/>&longs;tio Auerro&euml;s, licet apud Themi&longs;tium mihi non &longs;ucce&longs;&longs;erit ob&longs;eruare talem locum. In motu &amp; <lb/>mutatione terminos e&longs;&longs;e duplices po&longs;itiuos nimir&ugrave;m &amp; priuantes. Ita &egrave; &longs;emine fit animal, &amp; ei <lb/>non animali, atque item ex nigro fit album, &amp; ex non albo. Sed quanqu&agrave;m in omni mutatione <lb/>ine&longs;t vtraque terminorum ratio, long&egrave; di&longs;par e&longs;t in mutatione &longs;ub&longs;tanti&aelig;, atque in ea qu&aelig; fit &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m accidens. Siquidem in &longs;ub&longs;tanti&aelig; mutatione, termini proximi &longs;int priuantes, po&longs;it in <lb/>autem remoti. Nam mutatio &longs;ub&longs;tanti&aelig; fit &egrave; non &longs;ub&longs;tantia: proptere&agrave; nihil habet ante &longs;e <lb/>aliter accidens &agrave; &longs;ub&longs;tantia &longs;eparari po&longs;&longs;et. Quicquid enim e&longs;t vel e&longs;t &longs;ub&longs;tantia, vel accidens. <lb/>At id ex quo &longs;ub&longs;tantia fit, &longs;ub&longs;tantia e&longs;&longs;e nequit, ni&longs;i pote&longs;tate &amp; per accidens, ne fateri coga&shy;<lb/>mur <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> e&longs;&longs;e antequ&agrave;m fiat, neque <expan abbr="it&etilde;">item</expan> accidens, quand&ograve; &longs;upponitur illi actu <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan> qu&ecedil; tum nul&shy;<lb/>la exi&longs;tit: generatur .n. Inde &longs;equitur generationem e&longs;&longs;e mutationem totius in totum. At ver&ograve; <lb/>accidentis mutatio fit circum actu &longs;ub&longs;tantiam, ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. cau&longs;&longs;am eius termini proximi &longs;unt po&shy;<lb/>&longs;itiui, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. mutatio totius non e&longs;t. Ergo &longs;iquis intro&longs;piciat eius argumenti formam, fals&ograve; a&longs;&longs;um&shy;<lb/>ptum fui&longs;&longs;e videbit. Oppo&longs;itionem contrariorum e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am primam motus, quippe qu&ograve;d <lb/><expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> pr&aelig;ter id requiratur contraria terminos e&longs;&longs;e proximos tran&longs;mutationis, qui c&ugrave;m in &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tia non &longs;int: etiam faciunt, qu&ograve; minus in &longs;ub&longs;tantia &longs;it motus. Sed quoniam vrgebit quempiam <lb/>auctoritas Ari&longs;totelis in &longs;ub&longs;tantia po&longs;itiuam oppo&longs;itionem e&longs;&longs;e negantis. Pr&ecedil;tere&agrave; quoniam om&shy;<lb/>nes ill&aelig; rationes quibus ip&longs;e motum &agrave; mutatione &longs;eiungit, tanquam inter &longs;e commeantia <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <lb/>accipiunt, atque contraria. Nam &longs;i ibi non e&longs;t motus, quia nec oppo&longs;itio, c&ugrave;m &longs;it in aliis muta&shy;<lb/>tionibus oppo&longs;itio, erit igitur &amp; motus. Po&longs;trem&ograve; omne id quod fit, fit ex eo quod non e&longs;t, qua&shy;<lb/>tenus non e&longs;t, quod autem habet hanc conditionem, <emph type="italics"/>quatenus<emph.end type="italics"/>, id etiam e&longs;t prim&ograve;. Ergo in om&shy;<lb/>ni tran&longs;mutatione ens &amp; non ens erunt termini primi &amp; proximi. Sic non di&longs;crepabunt alij mo&shy;<lb/>tus &agrave; mutatione &longs;ub&longs;tanti&aelig;. Ad eum locum Ari&longs;totelis, duo dicere licet. Prim&ugrave;m ip&longs;um inqui&shy;<lb/>rere terminos proximos motus &amp; mutationis, qui in &longs;ub&longs;tantia &longs;unt e&longs;&longs;e &amp; non e&longs;&longs;e. Nos ver&ograve; ta&shy;<lb/>met&longs;i collocauimus in &longs;ub&longs;tantia contraria, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> idcirco dicimus ea terminos e&longs;&longs;e proximos tran&longs;&shy;</s></p> <s>HAEC qu&ecedil; ponimus in &longs;ub&longs;tantia contraria, prohibent, qu&ograve; minus generatio &longs;ub&longs;tanti&ecedil; pun&shy;<lb/>cto temporis ab&longs;oluatur. At ver&ograve; &longs;i &longs;unt termini po&longs;itiui ex quibus volumus con&longs;titui mo&shy;<lb/>tum, nec &longs;an&egrave; communiter (iam enim generatio non &longs;eparatur &agrave; motu communiter) &longs;ed &agrave; motu <lb/>propri&egrave;, ecquid e&longs;t cau&longs;&longs;&aelig;, cur in &longs;ub&longs;tantia &longs;it mutatio, non motus? Cau&longs;&longs;am reddidit Themi&shy;<lb/>&longs;tio Auerro&euml;s, licet apud Themi&longs;tium mihi non &longs;ucce&longs;&longs;erit ob&longs;eruare talem locum. In motu &amp; <lb/>mutatione terminos e&longs;&longs;e duplices po&longs;itiuos nimir&ugrave;m &amp; priuantes. Ita &egrave; &longs;emine fit animal, &amp; ei <lb/>non animali, atque item ex nigro fit album, &amp; ex non albo. Sed quanqu&agrave;m in omni mutatione <lb/>ine&longs;t vtraque terminorum ratio, long&egrave; di&longs;par e&longs;t in mutatione &longs;ub&longs;tanti&aelig;, atque in ea qu&aelig; fit &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m accidens. Siquidem in &longs;ub&longs;tanti&aelig; mutatione, termini proximi &longs;int priuantes, po&longs;it in <lb/>autem remoti. Nam mutatio &longs;ub&longs;tanti&aelig; fit &egrave; non &longs;ub&longs;tantia: proptere&agrave; nihil habet ante &longs;e <lb/>aliter accidens &agrave; &longs;ub&longs;tantia &longs;eparari po&longs;&longs;et. Quicquid enim e&longs;t vel e&longs;t &longs;ub&longs;tantia, vel accidens. <lb/>At id ex quo &longs;ub&longs;tantia fit, &longs;ub&longs;tantia e&longs;&longs;e nequit, ni&longs;i pote&longs;tate &amp; per accidens, ne fateri coga&shy;<lb/>mur <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> e&longs;&longs;e antequ&agrave;m fiat, neque <expan abbr="it&etilde;">item</expan> accidens, quand&ograve; &longs;upponitur illi actu <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan> qu&ecedil; tum nul&shy;<lb/>la exi&longs;tit: generatur .n. Inde &longs;equitur generationem e&longs;&longs;e mutationem totius in totum. At ver&ograve; <lb/>accidentis mutatio fit circum actu &longs;ub&longs;tantiam, ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. cau&longs;&longs;am eius termini proximi &longs;unt po&shy;<lb/>&longs;itiui, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. mutatio totius non e&longs;t. Ergo &longs;iquis intro&longs;piciat eius argumenti formam, fals&ograve; a&longs;&longs;um&shy;<lb/>ptum fui&longs;&longs;e videbit. Oppo&longs;itionem contrariorum e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am primam motus, quippe qu&ograve;d <lb/><expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> pr&aelig;ter id requiratur contraria terminos e&longs;&longs;e proximos tran&longs;mutationis, qui c&ugrave;m in &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tia non &longs;int: etiam faciunt, qu&ograve; minus in &longs;ub&longs;tantia &longs;it motus. Sed quoniam vrgebit quempiam <lb/>auctoritas Ari&longs;totelis in &longs;ub&longs;tantia po&longs;itiuam oppo&longs;itionem e&longs;&longs;e negantis. Pr&ecedil;tere&agrave; quoniam om&shy;<lb/>nes ill&aelig; rationes quibus ip&longs;e motum &agrave; mutatione &longs;eiungit, tanquam inter &longs;e commeantia <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <lb/>accipiunt, atque contraria. Nam &longs;i ibi non e&longs;t motus, quia nec oppo&longs;itio, c&ugrave;m &longs;it in aliis muta&shy;<lb/>tionibus oppo&longs;itio, erit igitur &amp; motus. Po&longs;trem&ograve; omne id quod fit, fit ex eo quod non e&longs;t, qua&shy;<lb/>tenus non e&longs;t, quod autem habet hanc conditionem, <emph type="italics"/>quatenus<emph.end type="italics"/>, id etiam e&longs;t prim&ograve;. Ergo in om&shy;<lb/>ni tran&longs;mutatione ens &amp; non ens erunt termini primi &amp; proximi. Sic non di&longs;crepabunt alij mo&shy;<lb/>tus &agrave; mutatione &longs;ub&longs;tanti&aelig;. Ad eum locum Ari&longs;totelis, duo dicere licet. Prim&ugrave;m ip&longs;um inqui&shy;<lb/>rere terminos proximos motus &amp; mutationis, qui in &longs;ub&longs;tantia &longs;unt e&longs;&longs;e &amp; non e&longs;&longs;e. Nos ver&ograve; ta&shy;<lb/>met&longs;i collocauimus in &longs;ub&longs;tantia contraria, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> idcirco dicimus ea terminos e&longs;&longs;e proximos tran&longs;&shy;<arrow.to.target n="marg1322"></arrow.to.target><lb/>mutationis, &longs;ed remotos. Atqui &agrave; proximis terminis prima tran&longs;mutationis ratio con&longs;tituitur. <lb/>Po&longs;&longs;umus etiam dicere, Ari&longs;totelem ibi mon&longs;trare &longs;ubiectum formale tran&longs;mutationis, hoc ver&ograve; <lb/>e&longs;t in generatione tota &longs;ub&longs;tantia, neque &longs;ufficere oppo&longs;itionem <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan>, ad id, vt mutatio &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tanti&aelig; fiat inter contraria, quia c&ugrave;m fiat &longs;ecund&ugrave;m totam &longs;ub&longs;tantiam, &longs;ub&longs;tantia tota toti &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tanti&aelig; contraria non e&longs;t, c&ugrave;m ceteroquin accidentis mutatio proxim&egrave; fiat &longs;ecund&ugrave;m formas &longs;o&shy;<lb/>las inter quas e&longs;t oppo&longs;itio. &longs;iquidem accidentis compo&longs;itio &longs;ubiectum includat, quod e&longs;t &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tantia, h&aelig;c ver&ograve; in tali mutatione con&longs;eruatur, <expan abbr="nanq;">nanque</expan> homo fit albus, neque con&longs;imile e&longs;t &longs;ubie&shy;<lb/>ctum in generatione, &amp; c&ecedil;teris motibus cum reliqui omnes &longs;ub&longs;tantiam actu requirant circum <lb/>quam mutatio fiat. Et cert&egrave; po&longs;terior h&aelig;c &longs;olutio vald&egrave; implet animum meum, quia redditur <lb/>vera cau&longs;&longs;a, cur in accidentibus mutatio proxim&egrave; fiat inter contraria, minim&egrave; ver&ograve; in &longs;ub&longs;tantia. <lb/>Sic fit vt oppo&longs;itio nihilominus &longs;it in &longs;ub&longs;tantia, non propterea tamen ea &longs;it prima ratio tra&longs;mu&shy;<lb/>tationis &longs;ub&longs;tanti&aelig;, &agrave; qua motus ip&longs;ius appellatio ducebatur. Et quanquam enitetur aduer&longs;a&shy;<lb/>rius o&longs;tendere oppo&longs;itionem &amp; motum e&longs;&longs;e reciproca, tamen neque id nece&longs;&longs;ari&ograve; con&longs;equitur, <lb/>neque po&longs;tulas demon&longs;trationis Ari&longs;totelic&ecedil; progre&longs;&longs;us. quoniam Ari&longs;toteles argumentatur &longs;up&shy;<lb/>po&longs;ita ratione motus. Si oppo&longs;itio nece&longs;&longs;ari&ograve; qu&aelig;ritur in con&longs;tituendo motu, aut &longs;i motus e&longs;t, <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg1322"></arrow.to.target><lb/>mutationis, &longs;ed remotos. Atqui &agrave; proximis terminis prima tran&longs;mutationis ratio con&longs;tituitur. <lb/>Po&longs;&longs;umus etiam dicere, Ari&longs;totelem ibi mon&longs;trare &longs;ubiectum formale tran&longs;mutationis, hoc ver&ograve; <lb/>e&longs;t in generatione tota &longs;ub&longs;tantia, neque &longs;ufficere oppo&longs;itionem <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan>, ad id, vt mutatio &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tanti&aelig; fiat inter contraria, quia c&ugrave;m fiat &longs;ecund&ugrave;m totam &longs;ub&longs;tantiam, &longs;ub&longs;tantia tota toti &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tanti&aelig; contraria non e&longs;t, c&ugrave;m ceteroquin accidentis mutatio proxim&egrave; fiat &longs;ecund&ugrave;m formas &longs;o&shy;<lb/>las inter quas e&longs;t oppo&longs;itio. &longs;iquidem accidentis compo&longs;itio &longs;ubiectum includat, quod e&longs;t &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tantia, h&aelig;c ver&ograve; in tali mutatione con&longs;eruatur, <expan abbr="nanq;">nanque</expan> homo fit albus, neque con&longs;imile e&longs;t &longs;ubie&shy;<lb/>ctum in generatione, &amp; c&ecedil;teris motibus cum reliqui omnes &longs;ub&longs;tantiam actu requirant circum <lb/>quam mutatio fiat. Et cert&egrave; po&longs;terior h&aelig;c &longs;olutio vald&egrave; implet animum meum, quia redditur <lb/>vera cau&longs;&longs;a, cur in accidentibus mutatio proxim&egrave; fiat inter contraria, minim&egrave; ver&ograve; in &longs;ub&longs;tantia. <lb/>Sic fit vt oppo&longs;itio nihilominus &longs;it in &longs;ub&longs;tantia, non propterea tamen ea &longs;it prima ratio tra&longs;mu&shy;<lb/>tationis &longs;ub&longs;tanti&aelig;, &agrave; qua motus ip&longs;ius appellatio ducebatur. Et quanquam enitetur aduer&longs;a&shy;<lb/>rius o&longs;tendere oppo&longs;itionem &amp; motum e&longs;&longs;e reciproca, tamen neque id nece&longs;&longs;ari&ograve; con&longs;equitur, <lb/>neque po&longs;tulas demon&longs;trationis Ari&longs;totelic&ecedil; progre&longs;&longs;us. quoniam Ari&longs;toteles argumentatur &longs;up&shy;<lb/>po&longs;ita ratione motus. Si oppo&longs;itio nece&longs;&longs;ari&ograve; qu&aelig;ritur in con&longs;tituendo motu, aut &longs;i motus e&longs;t, <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg1323"></arrow.to.target><lb/>ibi quoque contraria reperiuntur, qu&aelig; .&longs;. &longs;int prima ratio motus, itaque efficitur vbi contraria <lb/>non &longs;int, qu&ecedil; &longs;int prima ratio motus, neque ibi fore motum. Quod ver&ograve; additur. Inter acciden&shy;<lb/>tia quoque progre&longs;&longs;um e&longs;&longs;e ab eo quod e&longs;t ad id quod non e&longs;t: fateor equidem, &amp; tunc aio pro&shy;<lb/>gre&longs;&longs;um illum con&longs;tituere mutationem. C&ugrave;m ver&ograve; in&longs;tes: eos e&longs;&longs;e terminos proximos, qu&ograve;d <lb/>ex eo quod non e&longs;t, quatenus non e&longs;t, illa mutatio fiat: Re&longs;pondeo, vel ibi non di&longs;tinxi&longs;&longs;e Ari&shy;<lb/>&longs;totelem mutationem &agrave; motu, &longs;ed vtranque communiter accepi&longs;&longs;e, &amp; concepi&longs;&longs;e motum &longs;ub ra&shy;<lb/>tione formali tran&longs;mutationis, vel intelligi vocem <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> analogic&egrave; primum de &longs;ub&longs;tantia, deinde <lb/>de accidentibus, nanque &amp; in ip&longs;is e&longs;t progre&longs;&longs;us ab ente ad non ens. Ita vt ea vox, <emph type="italics"/>quatenus<emph.end type="italics"/> ana&shy;<lb/>logic&egrave; capiatur, non &longs;ecund&ugrave;m omneis illas conditioneis qu&aelig; 1. Po&longs;t. de&longs;cript&aelig; &longs;unt: nimir&ugrave;m <lb/>qu&ograve;d omni per &longs;e &amp; nece&longs;&longs;ario, necnon &aelig;qualiter conueniat aliquod attributum, &longs;ed hoc loco <lb/>qu&ograve;d vniuers&egrave; in&longs;it: &longs;iquidem in omni tran&longs;mutatione &longs;it ea <expan abbr="terminor&utilde;">terminorum</expan> oppo&longs;itio. Po&longs;tremum <lb/>quoque tollitur h&aelig;c machina. C&ugrave;m enim accipiatur, vbi &longs;unt contraria, ibi e&longs;&longs;e intentionem &amp; <lb/><expan abbr="remi&longs;sion&etilde;">remi&longs;sionem</expan>. Negamus. C&ugrave;m approbes. Omne plus &amp; minus, <expan abbr="inqui&etilde;s">inquiens</expan>, fieri ex mi&longs;tura <expan abbr="c&otilde;trarior&utilde;">contrariorum</expan>.  <arrow.to.target n="marg1323"></arrow.to.target><lb/>ibi quoque contraria reperiuntur, qu&aelig; .&longs;. &longs;int prima ratio motus, itaque efficitur vbi contraria <lb/>non &longs;int, qu&ecedil; &longs;int prima ratio motus, neque ibi fore motum. Quod ver&ograve; additur. Inter acciden&shy;<lb/>tia quoque progre&longs;&longs;um e&longs;&longs;e ab eo quod e&longs;t ad id quod non e&longs;t: fateor equidem, &amp; tunc aio pro&shy;<lb/>gre&longs;&longs;um illum con&longs;tituere mutationem. C&ugrave;m ver&ograve; in&longs;tes: eos e&longs;&longs;e terminos proximos, qu&ograve;d <lb/>ex eo quod non e&longs;t, quatenus non e&longs;t, illa mutatio fiat: Re&longs;pondeo, vel ibi non di&longs;tinxi&longs;&longs;e Ari&shy;<lb/>&longs;totelem mutationem &agrave; motu, &longs;ed vtranque communiter accepi&longs;&longs;e, &amp; concepi&longs;&longs;e motum &longs;ub ra&shy;<lb/>tione formali tran&longs;mutationis, vel intelligi vocem <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> analogic&egrave; primum de &longs;ub&longs;tantia, deinde <lb/>de accidentibus, nanque &amp; in ip&longs;is e&longs;t progre&longs;&longs;us ab ente ad non ens. Ita vt ea vox, <emph type="italics"/>quatenus<emph.end type="italics"/> ana&shy;<lb/>logic&egrave; capiatur, non &longs;ecund&ugrave;m omneis illas conditioneis qu&aelig; 1. Po&longs;t. de&longs;cript&aelig; &longs;unt: nimir&ugrave;m <lb/>qu&ograve;d omni per &longs;e &amp; nece&longs;&longs;ario, necnon &aelig;qualiter conueniat aliquod attributum, &longs;ed hoc loco <lb/>qu&ograve;d vniuers&egrave; in&longs;it: &longs;iquidem in omni tran&longs;mutatione &longs;it ea <expan abbr="terminor&utilde;">terminorum</expan> oppo&longs;itio. Po&longs;tremum <lb/>quoque tollitur h&aelig;c machina. C&ugrave;m enim accipiatur, vbi &longs;unt contraria, ibi e&longs;&longs;e intentionem &amp; <lb/><expan abbr="remi&longs;sion&etilde;">remi&longs;sionem</expan>. Negamus. C&ugrave;m approbes. Omne plus &amp; minus, <expan abbr="inqui&etilde;s">inquiens</expan>, fieri ex mi&longs;tura <expan abbr="c&otilde;trarior&utilde;">contrariorum</expan>.
 <pb pagenum="181"/> <pb pagenum="181"/>
 <arrow.to.target n="marg1324"></arrow.to.target><lb/>Dicimus eam propo&longs;itionem non e&longs;&longs;e veram &longs;impliciter, &longs;ed id requiri, vt .&longs;. intentio &amp; remi&longs;sio <lb/>fiat eadem forma permanente, quod &longs;olum euenit accidenti. Accidit enim albedinem e&longs;&longs;e &amp; in <lb/>&longs;exto &amp; in octauo gradu, c&ugrave;m &longs;it diuidua. At in eadem &longs;ub&longs;tantia &amp; in eo quod e&longs;t e&longs;&longs;e magis <lb/>&amp; minus non e&longs;t, quia manent in indiuiduo, &amp; aliquo vel minimo dempto variantur, non &longs;ecus <lb/>&agrave;c numeri quibus &longs;i apponas aut demas vnitatem, continu&ograve; &longs;pecies eius immutatur. Dicimus <lb/>igitur Ari&longs;totelem 5. Phy&longs;. loqui de illa intentione &amp; remi&longs;sione, qu&aelig; fit in eadem &longs;pecie, h&aelig;c .n. <lb/>&longs;ola fit ex admixtione contrarij. Po&longs;tulant etiam plus &amp; minus, &longs;i ex contrariorum temperatio&shy;<lb/>ne na&longs;cuntur, vt fiant circum idem &longs;ubiectum. Ita rarius &amp; den&longs;ius in c&ecedil;lo &longs;unt, &longs;ed in diuer&longs;is <lb/>partibus, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. ex contrariis non exi&longs;tunt. Pr&aelig;tere&agrave; notatum e&longs;t ex Alexandro quem quoque <lb/>Simplicius e&longs;t &longs;ecutus, e&longs;&longs;e aliud genus intentionis &amp; remi&longs;sionis quod e&longs;t ex humilitate natur&ecedil;, <lb/>quemadmodum in iis qu&aelig; &longs;unt ad vnum, vbi rei natura numeris &longs;ibi quidem conuenientibus ab&shy;<lb/>&longs;oluta e&longs;t, nihilominus vniuer&longs;am amplitudinem primi participati non complectitur. quemad&shy;<lb/>modum quantum quod e&longs;t in &longs;uo genere perfectum, non tamen in eorum genere qu&aelig; &longs;unt: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> <lb/>declinat tanti&longs;per &agrave; perfectione &longs;ub&longs;tanti&aelig;. H&icirc;c item &amp; plus &amp; minus ex <expan abbr="contrarior&utilde;">contrariorum</expan> admixtio&shy;<lb/>ne non fiunt, &amp; hoc accommodatur ad &longs;ub&longs;tantiam. Quapropter &longs;ub&longs;tantia magis minu&longs;&uacute;e di&shy;<lb/>citur, vt &longs;en&longs;ilis, magis qu&agrave;m vniuer&longs;alis, &amp; &longs;pecies magis qu&agrave;m genus. Ob <expan abbr="eamq.">eamque</expan> rem dicebat <lb/> <arrow.to.target n="marg1324"></arrow.to.target><lb/>Dicimus eam propo&longs;itionem non e&longs;&longs;e veram &longs;impliciter, &longs;ed id requiri, vt .&longs;. intentio &amp; remi&longs;sio <lb/>fiat eadem forma permanente, quod &longs;olum euenit accidenti. Accidit enim albedinem e&longs;&longs;e &amp; in <lb/>&longs;exto &amp; in octauo gradu, c&ugrave;m &longs;it diuidua. At in eadem &longs;ub&longs;tantia &amp; in eo quod e&longs;t e&longs;&longs;e magis <lb/>&amp; minus non e&longs;t, quia manent in indiuiduo, &amp; aliquo vel minimo dempto variantur, non &longs;ecus <lb/>&agrave;c numeri quibus &longs;i apponas aut demas vnitatem, continu&ograve; &longs;pecies eius immutatur. Dicimus <lb/>igitur Ari&longs;totelem 5. Phy&longs;. loqui de illa intentione &amp; remi&longs;sione, qu&aelig; fit in eadem &longs;pecie, h&aelig;c .n. <lb/>&longs;ola fit ex admixtione contrarij. Po&longs;tulant etiam plus &amp; minus, &longs;i ex contrariorum temperatio&shy;<lb/>ne na&longs;cuntur, vt fiant circum idem &longs;ubiectum. Ita rarius &amp; den&longs;ius in c&ecedil;lo &longs;unt, &longs;ed in diuer&longs;is <lb/>partibus, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. ex contrariis non exi&longs;tunt. Pr&aelig;tere&agrave; notatum e&longs;t ex Alexandro quem quoque <lb/>Simplicius e&longs;t &longs;ecutus, e&longs;&longs;e aliud genus intentionis &amp; remi&longs;sionis quod e&longs;t ex humilitate natur&ecedil;, <lb/>quemadmodum in iis qu&aelig; &longs;unt ad vnum, vbi rei natura numeris &longs;ibi quidem conuenientibus ab&shy;<lb/>&longs;oluta e&longs;t, nihilominus vniuer&longs;am amplitudinem primi participati non complectitur. quemad&shy;<lb/>modum quantum quod e&longs;t in &longs;uo genere perfectum, non tamen in eorum genere qu&aelig; &longs;unt: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> <lb/>declinat tanti&longs;per &agrave; perfectione &longs;ub&longs;tanti&aelig;. H&icirc;c item &amp; plus &amp; minus ex <expan abbr="contrarior&utilde;">contrariorum</expan> admixtio&shy;<lb/>ne non fiunt, &amp; hoc accommodatur ad &longs;ub&longs;tantiam. Quapropter &longs;ub&longs;tantia magis minu&longs;&uacute;e di&shy;<lb/>citur, vt &longs;en&longs;ilis, magis qu&agrave;m vniuer&longs;alis, &amp; &longs;pecies magis qu&agrave;m genus. Ob <expan abbr="eamq.">eamque</expan> rem dicebat <lb/>
Line 5788 
Line 5740 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg1326"></margin.target>C</s></p> <s><margin.target id="marg1326"></margin.target>C</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>QVAE nos ante&agrave; con&longs;tituimus, ill&ograve; pertinuerunt, vt intelligeretur in &longs;ub&longs;tanti&aelig; generatione <lb/>tempus in&longs;umi propter repugnantiam qu&aelig; ex diuer&longs;is formis exi&longs;tit, &amp; varios formarum <lb/>gradus qui inter &longs;e &longs;ubiiciuntur quorum beneficio materia &longs;ic proficit in actu, vt paullatim amit&shy;<lb/>tat pote&longs;tatem quam habebat ad formam &longs;uccedentem, donec omnis extincta fuerit, &amp; conuer&longs;a <lb/>in actum acce&longs;&longs;u form&aelig;, quo facto generatio completa e&longs;t. contrarius cur&longs;us &agrave; materia tenetur, <lb/>vbi tendat ad interitum. nanque ab actu remigrat &longs;en&longs;im ad pote&longs;tatem. Sed c&ugrave;m vtrobique <lb/>priuatio &longs;it comes pote&longs;tatis, nil aliud &longs;ibi volet extingui aut recuperari pote&longs;tatem, qu&agrave;m aut <lb/>deleri priuationem, aut iterum poni. C&ugrave;m ver&ograve; h&aelig;c omnia fundetur contrariis, nil erit aliud <lb/>ortus &amp; interitus, qu&agrave;m extinctio &amp; recuperatio form&aelig; contrari&aelig;. Ex quo efficitur, vt alterius <lb/>ortus pari gradu cum interitu contrarij ad <expan abbr="extrem&utilde;">extremum</expan> v&longs;que procedat. Quamobrem materi&aelig; pro&shy;<lb/>ce&longs;&longs;us, <expan abbr="&longs;iqu&atilde;do">&longs;iquando</expan> contrario motu prius moueatur, qu&agrave;m agatur &agrave; forma, nil aliud erit <expan abbr="o&itilde;no">oinno</expan>, qu&agrave;m <lb/>concitari ad contrarium, neque &longs;it materiam ver&longs;us progredi, vt actus non &longs;it &longs;uper&longs;tes, cuius rei <lb/>faciem verba primo ad&longs;pectu afferunt. Neque enim pote&longs;tas ab actu vnqu&agrave;m reap&longs;e &longs;egregari <lb/>pote&longs;t. <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. cau&longs;&longs;a e&longs;t vici&longs;situdinis contrariorum in eadem materia. Hic e&longs;t igitur perpetuus </s></p> <s>QVAE nos ante&agrave; con&longs;tituimus, ill&ograve; pertinuerunt, vt intelligeretur in &longs;ub&longs;tanti&aelig; generatione <lb/>tempus in&longs;umi propter repugnantiam qu&aelig; ex diuer&longs;is formis exi&longs;tit, &amp; varios formarum <lb/>gradus qui inter &longs;e &longs;ubiiciuntur quorum beneficio materia &longs;ic proficit in actu, vt paullatim amit&shy;<lb/>tat pote&longs;tatem quam habebat ad formam &longs;uccedentem, donec omnis extincta fuerit, &amp; conuer&longs;a <lb/>in actum acce&longs;&longs;u form&aelig;, quo facto generatio completa e&longs;t. contrarius cur&longs;us &agrave; materia tenetur, <lb/>vbi tendat ad interitum. nanque ab actu remigrat &longs;en&longs;im ad pote&longs;tatem. Sed c&ugrave;m vtrobique <lb/>priuatio &longs;it comes pote&longs;tatis, nil aliud &longs;ibi volet extingui aut recuperari pote&longs;tatem, qu&agrave;m aut <lb/>deleri priuationem, aut iterum poni. C&ugrave;m ver&ograve; h&aelig;c omnia fundetur contrariis, nil erit aliud <lb/>ortus &amp; interitus, qu&agrave;m extinctio &amp; recuperatio form&aelig; contrari&aelig;. Ex quo efficitur, vt alterius <lb/>ortus pari gradu cum interitu contrarij ad <expan abbr="extrem&utilde;">extremum</expan> v&longs;que procedat. Quamobrem materi&aelig; pro&shy;<lb/>ce&longs;&longs;us, <expan abbr="&longs;iqu&atilde;do">&longs;iquando</expan> contrario motu prius moueatur, qu&agrave;m agatur &agrave; forma, nil aliud erit <expan abbr="o&itilde;no">oinno</expan>, qu&agrave;m <lb/>concitari ad contrarium, neque &longs;it materiam ver&longs;us progredi, vt actus non &longs;it &longs;uper&longs;tes, cuius rei <lb/>faciem verba primo ad&longs;pectu afferunt. Neque enim pote&longs;tas ab actu vnqu&agrave;m reap&longs;e &longs;egregari <lb/>pote&longs;t. <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. cau&longs;&longs;a e&longs;t vici&longs;situdinis contrariorum in eadem materia. Hic e&longs;t igitur perpetuus <arrow.to.target n="marg1327"></arrow.to.target><lb/>materi&aelig; cur&longs;us ad formam &amp; &agrave; forma, atque ille quidem pror&longs;us &longs;ecund&ugrave;m naturam, qui e&longs;t ad <lb/>formam. Nanque ex illa e&longs;t e&longs;&longs;e: id ver&ograve; omnium optati&longs;simum, &amp; qu&ograve; diuturnius, e&ograve; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <lb/>optatius, modo natura &longs;u&longs;tineat. Sed &longs;i calidum &amp; frigidum form&aelig; &longs;unt, vt nos arbitramur, &amp; <lb/>ad calidum &amp; ad frigidum cur&longs;us erit naturalis. Num igitur natura pari gradu re&longs;picit contra&shy;<lb/>ria? nequaquam ni&longs;i habilitatem &amp;, vt &longs;ic dixerim, captum ip&longs;ius ob&longs;erues, <expan abbr="vtrorunq.">vtrorunque</expan> enim pa&shy;<lb/>riter capax e&longs;t: ver&ugrave;m non pari ratione ab vtroque perficitur, quod vnum poti&longs;sim&egrave; &longs;pectat ip&longs;a <lb/>natura. Proinde ea non hic tibi &longs;eruandus in progre&longs;&longs;u natur&aelig; proponitur, vt in pr&aelig;&longs;tanti&longs;si&shy;<lb/>mum natura contendat. C&ugrave;m igitur actus qui po&longs;itiu&egrave; opponuntur ab Ari&longs;totele <expan abbr="veteribu&longs;&qacute;">veteribu&longs;que</expan>. <lb/>philo&longs;ophis vno omnium con&longs;en&longs;u di&longs;tribuantur in perfectos &amp; imperfectos, plus &amp; minus; &amp; <lb/>perfecti <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> vt entia reputentur, imperfecti ver&ograve; vt priuatione. quemadmodum e&longs;&longs;e e&longs;t &agrave; for&shy;<lb/>ma, non e&longs;&longs;e ver&ograve; &agrave; materia, &longs;ic alterum ex oppo&longs;itis quod perfectius e&longs;t, form&aelig; tribuetur imper&shy;<lb/>fectius autem proprium materi&aelig; cen&longs;ebitur. Itaque tum fuerit ver&egrave; tendere ad formam, &longs;icuti <lb/>ad perfectius &egrave; contrariis natura concitetur, vbi ad <expan abbr="oppo&longs;it&utilde;">oppo&longs;itum</expan> natura propendeat, hoc erit tendere <lb/>ad materiam. Neque id vniuer&longs;i con&longs;titutionem &longs;peculantibus erit creditu difficile. Vnum e&longs;t <lb/>enim <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> (id ver&ograve; nunc, quia cum <expan abbr="c&otilde;muni">communi</expan> hominum &longs;en&longs;u congruit, pro <expan abbr="c&otilde;perto">comperto</expan> habeatur)
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg1327"></arrow.to.target><lb/>materi&aelig; cur&longs;us ad formam &amp; &agrave; forma, atque ille quidem pror&longs;us &longs;ecund&ugrave;m naturam, qui e&longs;t ad <lb/>formam. Nanque ex illa e&longs;t e&longs;&longs;e: id ver&ograve; omnium optati&longs;simum, &amp; qu&ograve; diuturnius, e&ograve; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <lb/>optatius, modo natura &longs;u&longs;tineat. Sed &longs;i calidum &amp; frigidum form&aelig; &longs;unt, vt nos arbitramur, &amp; <lb/>ad calidum &amp; ad frigidum cur&longs;us erit naturalis. Num igitur natura pari gradu re&longs;picit contra&shy;<lb/>ria? nequaquam ni&longs;i habilitatem &amp;, vt &longs;ic dixerim, captum ip&longs;ius ob&longs;erues, <expan abbr="vtrorunq.">vtrorunque</expan> enim pa&shy;<lb/>riter capax e&longs;t: ver&ugrave;m non pari ratione ab vtroque perficitur, quod vnum poti&longs;sim&egrave; &longs;pectat ip&longs;a <lb/>natura. Proinde ea non hic tibi &longs;eruandus in progre&longs;&longs;u natur&aelig; proponitur, vt in pr&aelig;&longs;tanti&longs;si&shy;<lb/>mum natura contendat. C&ugrave;m igitur actus qui po&longs;itiu&egrave; opponuntur ab Ari&longs;totele <expan abbr="veteribu&longs;&qacute;">veteribu&longs;que</expan>. <lb/>philo&longs;ophis vno omnium con&longs;en&longs;u di&longs;tribuantur in perfectos &amp; imperfectos, plus &amp; minus; &amp; <lb/>perfecti <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> vt entia reputentur, imperfecti ver&ograve; vt priuatione. quemadmodum e&longs;&longs;e e&longs;t &agrave; for&shy;<lb/>ma, non e&longs;&longs;e ver&ograve; &agrave; materia, &longs;ic alterum ex oppo&longs;itis quod perfectius e&longs;t, form&aelig; tribuetur imper&shy;<lb/>fectius autem proprium materi&aelig; cen&longs;ebitur. Itaque tum fuerit ver&egrave; tendere ad formam, &longs;icuti <lb/>ad perfectius &egrave; contrariis natura concitetur, vbi ad <expan abbr="oppo&longs;it&utilde;">oppo&longs;itum</expan> natura propendeat, hoc erit tendere <lb/>ad materiam. Neque id vniuer&longs;i con&longs;titutionem &longs;peculantibus erit creditu difficile. Vnum e&longs;t <lb/>enim <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> (id ver&ograve; nunc, quia cum <expan abbr="c&otilde;muni">communi</expan> hominum &longs;en&longs;u congruit, pro <expan abbr="c&otilde;perto">comperto</expan> habeatur)  
 <pb pagenum="182"/>&agrave; quo permanant vniuer&longs;a bona, his quidem illu&longs;trius, illis autem ob&longs;curius, quod &longs;umm&egrave; expe&shy;<lb/> <pb pagenum="182"/>&agrave; quo permanant vniuer&longs;a bona, his quidem illu&longs;trius, illis autem ob&longs;curius, quod &longs;umm&egrave; expe&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1328"></arrow.to.target><lb/>tendum e&longs;t, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. huc omnia &longs;e&longs;e conuertunt. Ex eo proxime forma &amp; actus exi&longs;tit, &amp; quo vi&shy;<lb/>cinior, e&ograve; perfectior: c&ecedil;tera qua&longs;i non habeant, ab illo impetrant: Et qu&ograve; magis igitur ad perfe&shy;<lb/>ctius a&longs;pirant, e&ograve; magis natur&aelig; ordinem retinebunt: ordo autem maxim&egrave; &longs;ecundum <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;t. <lb/>Pone ergo tu duo principia in natura ab vno illo primo pendentia qu&aelig; longi&longs;simo interuallo <lb/>di&longs;iuncta &longs;unt, materiam .&longs;. &amp; formam. Habent vtr&ecedil;que propria; con&longs;equentia, &longs;iue adnexa <lb/>quibus cum maxim&egrave; congruunt, &amp; optim&egrave; con&longs;i&longs;tunt, <expan abbr="&longs;e&qacute;">&longs;eque</expan>. ip&longs;a tuentur, vt locum, temperiem, <lb/><expan abbr="c&ecedil;tera&qacute;">c&ecedil;teraque</expan>. huiu&longs;modi complura. Habent &amp; id vt vtr&aelig;que &longs;ui ip&longs;arum &longs;alutem expetant, &amp; hoc .n. <lb/>cuique natiuum &amp; in&longs;itum e&longs;t. renituntur cert&egrave; &amp; licet ea victoria maxim&egrave; &longs;ecund&ugrave;m naturam <lb/>&longs;it, &amp; &longs;impliciter, qua &longs;uperior abit forma, tamen qu&ograve;d neque omnino pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;t victoria <lb/>materi&aelig;: quoniam form&aelig; &longs;alus e&longs;t etiam communiter &longs;alus materi&aelig;, &longs;ed materi&aelig; &longs;alus &longs;uaip&longs;ius <lb/>propria e&longs;t, etiam qu&ograve;d tendat natura &agrave; contrario perfecto ad imperfectum, e&longs;t quoquo modo <lb/>&longs;ecundum naturam. Hinc oritur in ip&longs;a tran&longs;mutatione re&longs;i&longs;tentia &amp; ob eam rem &longs;ucce&longs;sio &amp; <lb/>tempus. Nam c&ugrave;m ab initio qu&aelig;que mutatio cum interitu obeatur, eum declinante natura, <lb/>quantum pote&longs;t, quoad licet, &longs;uapte natura reclamant: itaque c&ugrave;m &longs;e&longs;e expedire po&longs;&longs;unt ex v&longs;u <lb/>capione form&aelig;, in &longs;uum cuiu&longs;que proprium, ac pri&longs;tinum &longs;tatum libenti&longs;sim&egrave; reuertuntur. <lb/> <arrow.to.target n="marg1328"></arrow.to.target><lb/>tendum e&longs;t, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. huc omnia &longs;e&longs;e conuertunt. Ex eo proxime forma &amp; actus exi&longs;tit, &amp; quo vi&shy;<lb/>cinior, e&ograve; perfectior: c&ecedil;tera qua&longs;i non habeant, ab illo impetrant: Et qu&ograve; magis igitur ad perfe&shy;<lb/>ctius a&longs;pirant, e&ograve; magis natur&aelig; ordinem retinebunt: ordo autem maxim&egrave; &longs;ecundum <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;t. <lb/>Pone ergo tu duo principia in natura ab vno illo primo pendentia qu&aelig; longi&longs;simo interuallo <lb/>di&longs;iuncta &longs;unt, materiam .&longs;. &amp; formam. Habent vtr&ecedil;que propria; con&longs;equentia, &longs;iue adnexa <lb/>quibus cum maxim&egrave; congruunt, &amp; optim&egrave; con&longs;i&longs;tunt, <expan abbr="&longs;e&qacute;">&longs;eque</expan>. ip&longs;a tuentur, vt locum, temperiem, <lb/><expan abbr="c&ecedil;tera&qacute;">c&ecedil;teraque</expan>. huiu&longs;modi complura. Habent &amp; id vt vtr&aelig;que &longs;ui ip&longs;arum &longs;alutem expetant, &amp; hoc .n. <lb/>cuique natiuum &amp; in&longs;itum e&longs;t. renituntur cert&egrave; &amp; licet ea victoria maxim&egrave; &longs;ecund&ugrave;m naturam <lb/>&longs;it, &amp; &longs;impliciter, qua &longs;uperior abit forma, tamen qu&ograve;d neque omnino pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;t victoria <lb/>materi&aelig;: quoniam form&aelig; &longs;alus e&longs;t etiam communiter &longs;alus materi&aelig;, &longs;ed materi&aelig; &longs;alus &longs;uaip&longs;ius <lb/>propria e&longs;t, etiam qu&ograve;d tendat natura &agrave; contrario perfecto ad imperfectum, e&longs;t quoquo modo <lb/>&longs;ecundum naturam. Hinc oritur in ip&longs;a tran&longs;mutatione re&longs;i&longs;tentia &amp; ob eam rem &longs;ucce&longs;sio &amp; <lb/>tempus. Nam c&ugrave;m ab initio qu&aelig;que mutatio cum interitu obeatur, eum declinante natura, <lb/>quantum pote&longs;t, quoad licet, &longs;uapte natura reclamant: itaque c&ugrave;m &longs;e&longs;e expedire po&longs;&longs;unt ex v&longs;u <lb/>capione form&aelig;, in &longs;uum cuiu&longs;que proprium, ac pri&longs;tinum &longs;tatum libenti&longs;sim&egrave; reuertuntur. <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1329"></arrow.to.target><lb/>Et talis e&longs;t hic cur&longs;us, qualem de&longs;crip&longs;it nobis aliquando &longs;apienti&longs;simus ille vates graui&longs;simo <lb/>carmine, &amp; eleganti&longs;simo &longs;imili confirmauit.</s></p> <arrow.to.target n="marg1329"></arrow.to.target><lb/>Et talis e&longs;t hic cur&longs;us, qualem de&longs;crip&longs;it nobis aliquando &longs;apienti&longs;simus ille vates graui&longs;simo <lb/>carmine, &amp; eleganti&longs;simo &longs;imili confirmauit.</s></p>
Line 6199 
Line 6148 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg1437"></margin.target>C</s></p> <s><margin.target id="marg1437"></margin.target>C</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>POTVIT &amp; id quoque dubitari non mod&ograve; ob ea qu&aelig; nunc tanquam firma &amp; certa con&longs;ti&shy;<lb/>tuta &longs;unt, &longs;ed propter illa item qu&aelig; nos olim accepimus. Nam &longs;&aelig;pe po&longs;ita &longs;unt &agrave; nobis tria <lb/>motus elementa, terminus &agrave; quo, terminus ad quem, &amp; &longs;ubiectum. An'ne vera &longs;it pror&longs;us ea <lb/>po&longs;itio, videlicet, terminum &agrave; quo e&longs;&longs;e partem quampiam motus. Neque enim defuere qui &longs;e&shy;<lb/>cus exi&longs;timare potui&longs;&longs;e videantur (nanque et&longs;i ad hoc problema nihil priuatim dicunt; ea tamen <lb/>decernunt ex quibus h&aelig;c con&longs;equuntur) terminum &agrave; quo ad motus e&longs;&longs;entiam nullo modo per&shy;<lb/>tinere: &longs;ed alterum illi oppo&longs;itum duntaxat in e&longs;&longs;entia motus e&longs;&longs;e recipiendum. Rationes au&shy;<lb/>tem quibus vtuntur, huiu&longs;modi &longs;unt. Motus nil e&longs;t aliud, qu&agrave;m actus eius quod pote&longs;tate, qua&shy;<lb/>tenus huiu&longs;modi. hoc ver&ograve; nil aliud &longs;ibi vult, qu&agrave;m proce&longs;&longs;um in actum perfectum. Ergo &longs;o&shy;<lb/>lum &longs;ignificat viam in terminum ad quem. Confirmatur autem ex eo, qu&ograve;d etiam motus inci&shy;<lb/>pit &agrave; termino ad quem, velut albefactio &agrave; primo gradu albedinis. &amp; reip&longs;a e&longs;t profectus in albe&shy;<lb/>dine, extrin&longs;ecus autem proce&longs;&longs;us in nigredine, aboletur enim. Accedit eodem auctoritas Ari&shy;<lb/>&longs;totelis qui motuum repugnantiam iudicandam e&longs;&longs;e cen&longs;eat ex aduer&longs;itate terminorum ad quos, <lb/>non autem terminorum &agrave; quibus, qua&longs;i nullam rationem termini &agrave; quo habendam e&longs;&longs;e cen&longs;uerit </s></p> <s>POTVIT &amp; id quoque dubitari non mod&ograve; ob ea qu&aelig; nunc tanquam firma &amp; certa con&longs;ti&shy;<lb/>tuta &longs;unt, &longs;ed propter illa item qu&aelig; nos olim accepimus. Nam &longs;&aelig;pe po&longs;ita &longs;unt &agrave; nobis tria <lb/>motus elementa, terminus &agrave; quo, terminus ad quem, &amp; &longs;ubiectum. An'ne vera &longs;it pror&longs;us ea <lb/>po&longs;itio, videlicet, terminum &agrave; quo e&longs;&longs;e partem quampiam motus. Neque enim defuere qui &longs;e&shy;<lb/>cus exi&longs;timare potui&longs;&longs;e videantur (nanque et&longs;i ad hoc problema nihil priuatim dicunt; ea tamen <lb/>decernunt ex quibus h&aelig;c con&longs;equuntur) terminum &agrave; quo ad motus e&longs;&longs;entiam nullo modo per&shy;<lb/>tinere: &longs;ed alterum illi oppo&longs;itum duntaxat in e&longs;&longs;entia motus e&longs;&longs;e recipiendum. Rationes au&shy;<lb/>tem quibus vtuntur, huiu&longs;modi &longs;unt. Motus nil e&longs;t aliud, qu&agrave;m actus eius quod pote&longs;tate, qua&shy;<lb/>tenus huiu&longs;modi. hoc ver&ograve; nil aliud &longs;ibi vult, qu&agrave;m proce&longs;&longs;um in actum perfectum. Ergo &longs;o&shy;<lb/>lum &longs;ignificat viam in terminum ad quem. Confirmatur autem ex eo, qu&ograve;d etiam motus inci&shy;<lb/>pit &agrave; termino ad quem, velut albefactio &agrave; primo gradu albedinis. &amp; reip&longs;a e&longs;t profectus in albe&shy;<lb/>dine, extrin&longs;ecus autem proce&longs;&longs;us in nigredine, aboletur enim. Accedit eodem auctoritas Ari&shy;<lb/>&longs;totelis qui motuum repugnantiam iudicandam e&longs;&longs;e cen&longs;eat ex aduer&longs;itate terminorum ad quos, <lb/>non autem terminorum &agrave; quibus, qua&longs;i nullam rationem termini &agrave; quo habendam e&longs;&longs;e cen&longs;uerit <arrow.to.target n="marg1438"></arrow.to.target><lb/>Ari&longs;toteles. Itaque etiam motus veritatem &agrave; termino ad quem duntaxat arbitrantur e&longs;&longs;e peten&shy;<lb/>dam. Sic igitur et&longs;i non &longs;ine termino &agrave; quo con&longs;tat motus, at illi ine&longs;t veluti comes, non vt prin&shy;<lb/>cipium &amp; e&longs;&longs;entia motus. Hoc equidem placitum arct&egrave; tenui&longs;&longs;e <expan abbr="accurate&qacute;">accurateque</expan>. defendi&longs;&longs;e graui&longs;si&shy;<lb/>mos viros accepimus, ex quo etiam nata &longs;unt illa, nimirum id pote&longs;tatis quod in motus defini&shy;<lb/>tione comprehenderetur, ad terminum ad quem referri oportere. Nam c&ugrave;m id &longs;ine contro&shy;<lb/>uer&longs;ia detur &agrave; Peripateticis terminum ad quem in motu principem locum obtinere, &amp; pote&longs;tas in <lb/>definitione motus &longs;ibi vendicet primas. Ergo nece&longs;&longs;e e&longs;t pote&longs;tas &amp; terminus ad quem reap&longs;e <lb/>conueniant. Poti&longs;simam ver&ograve; partem definitionis e&longs;&longs;e pote&longs;tatem in motu &longs;ic approbant. Tameis <lb/>enim definitio motus a&longs;signata e&longs;t. Actus eius quod &longs;it pote&longs;tate, quatenus e&longs;t pote&longs;tate. In qua <lb/>&longs;an&egrave; oratione actus locum generis occupauit, pote&longs;tas ver&ograve; differenti&aelig;. Atqui differentia, quo&shy;<lb/>niam e&longs;t &longs;icuti forma, magis attingit e&longs;&longs;entiam rei qu&agrave;m genus, quod e&longs;t &longs;icuti materia. T&ugrave;m de&shy;<lb/>inde quia motus acceptum refert, qu&ograve;d vnus &longs;it, &amp; &agrave; c&ecedil;teris &longs;eparatus, termino ad quem; ad hunc <lb/>ver&ograve; e&longs;t in potentia. Igitur pote&longs;tate motus ip&longs;e determinatur; quippe qui in eiu&longs;modi pote&shy;
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg1438"></arrow.to.target><lb/>Ari&longs;toteles. Itaque etiam motus veritatem &agrave; termino ad quem duntaxat arbitrantur e&longs;&longs;e peten&shy;<lb/>dam. Sic igitur et&longs;i non &longs;ine termino &agrave; quo con&longs;tat motus, at illi ine&longs;t veluti comes, non vt prin&shy;<lb/>cipium &amp; e&longs;&longs;entia motus. Hoc equidem placitum arct&egrave; tenui&longs;&longs;e <expan abbr="accurate&qacute;">accurateque</expan>. defendi&longs;&longs;e graui&longs;si&shy;<lb/>mos viros accepimus, ex quo etiam nata &longs;unt illa, nimirum id pote&longs;tatis quod in motus defini&shy;<lb/>tione comprehenderetur, ad terminum ad quem referri oportere. Nam c&ugrave;m id &longs;ine contro&shy;<lb/>uer&longs;ia detur &agrave; Peripateticis terminum ad quem in motu principem locum obtinere, &amp; pote&longs;tas in <lb/>definitione motus &longs;ibi vendicet primas. Ergo nece&longs;&longs;e e&longs;t pote&longs;tas &amp; terminus ad quem reap&longs;e <lb/>conueniant. Poti&longs;simam ver&ograve; partem definitionis e&longs;&longs;e pote&longs;tatem in motu &longs;ic approbant. Tameis <lb/>enim definitio motus a&longs;signata e&longs;t. Actus eius quod &longs;it pote&longs;tate, quatenus e&longs;t pote&longs;tate. In qua <lb/>&longs;an&egrave; oratione actus locum generis occupauit, pote&longs;tas ver&ograve; differenti&aelig;. Atqui differentia, quo&shy;<lb/>niam e&longs;t &longs;icuti forma, magis attingit e&longs;&longs;entiam rei qu&agrave;m genus, quod e&longs;t &longs;icuti materia. T&ugrave;m de&shy;<lb/>inde quia motus acceptum refert, qu&ograve;d vnus &longs;it, &amp; &agrave; c&ecedil;teris &longs;eparatus, termino ad quem; ad hunc <lb/>ver&ograve; e&longs;t in potentia. Igitur pote&longs;tate motus ip&longs;e determinatur; quippe qui in eiu&longs;modi pote&shy; 
 <pb pagenum="202"/>&longs;tate con&longs;i&longs;tat. Terti&ograve; quoniam res qu&aelig; mouentur, non mouentur &longs;an&egrave; merito form&aelig; quam <lb/> <pb pagenum="202"/>&longs;tate con&longs;i&longs;tat. Terti&ograve; quoniam res qu&aelig; mouentur, non mouentur &longs;an&egrave; merito form&aelig; quam <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1439"></arrow.to.target><lb/>a&longs;&longs;ecut&aelig; iam &longs;unt, in illa enim conquie&longs;cunt: ergo mouentur propter formam quam nondum <lb/>habent, &longs;ed plan&egrave; po&longs;&longs;unt habere. Proptere&agrave; motus poti&longs;sime fit ob pote&longs;tatem. Po&longs;trem&ograve; <lb/>ponatur aqua qu&aelig; ad ignem calefiat &amp; ferueat, ac dum feruet, calefaciat aliud: cert&egrave; non calefit, <lb/>&amp; calefacit propter idem principium; ver&ugrave;m propter actum calefacit quem iam adepta erat, ca&shy;<lb/>lefit autem merito caloris illius quem nondum habet, &longs;ed ad quem e&longs;t in potentia. H&aelig;c nobis <lb/>perpendenda non ocios&egrave;, vt iis ventilatis, &amp; prob&egrave; di&longs;cu&longs;sis experiamur an'ne germanam pr&aelig;ce&shy;<lb/>ptoris no&longs;tri &longs;ententiam a&longs;&longs;equi valeamus. Quod vt rite peragatur, docebimus in primis non&shy;<lb/>mod&ograve; terminum ad quem, ver&ugrave;m etiam terminum &agrave; quo, constare e&longs;&longs;entiam motus, tamet&longs;i ter&shy;<lb/>minus ad quem &longs;ibi primos honores in motu a&longs;&longs;umit: quanquam ego neminem ob&longs;eruo qui id <lb/>neget. Pr&aelig;tere&agrave; &longs;edul&ograve; di&longs;quiremus an'ne pote&longs;tas priorem locum occupet in motu; <expan abbr="itidem&qacute;ue">itidemque</expan> <lb/>an'ne potius terminum ad quem re&longs;piciat qu&agrave;m terminum &agrave; quo, vt illi dicere coguntur, quo&shy;<lb/>rum rationes ante&agrave; recitauimus. Nunc audiamus ea qu&aelig; mihi per&longs;uadent terminum &agrave; quo per&shy;<lb/>tinere ad e&longs;&longs;entiam motus. In primis qu&ograve;d cau&longs;&longs;a prima propterquam ine&longs;t aliquid cuipiam, <lb/>demum e&longs;t e&longs;&longs;entia; &longs;ed e&longs;&longs;e diuiduum ine&longs;t in motu, per id primum quod e&longs;t partim e&longs;&longs;e in ter&shy;<lb/>mino &agrave; quo, partim in termino ad quem: ergo terminus vterque e&longs;t e&longs;&longs;entia motus. In &longs;ubie&shy;<lb/>cto enim eiu&longs;modi naturam contineri nece&longs;&longs;e e&longs;t, vnde propen&longs;io fluat ex qua attributi eiu&longs;mo&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1439"></arrow.to.target><lb/>a&longs;&longs;ecut&aelig; iam &longs;unt, in illa enim conquie&longs;cunt: ergo mouentur propter formam quam nondum <lb/>habent, &longs;ed plan&egrave; po&longs;&longs;unt habere. Proptere&agrave; motus poti&longs;sime fit ob pote&longs;tatem. Po&longs;trem&ograve; <lb/>ponatur aqua qu&aelig; ad ignem calefiat &amp; ferueat, ac dum feruet, calefaciat aliud: cert&egrave; non calefit, <lb/>&amp; calefacit propter idem principium; ver&ugrave;m propter actum calefacit quem iam adepta erat, ca&shy;<lb/>lefit autem merito caloris illius quem nondum habet, &longs;ed ad quem e&longs;t in potentia. H&aelig;c nobis <lb/>perpendenda non ocios&egrave;, vt iis ventilatis, &amp; prob&egrave; di&longs;cu&longs;sis experiamur an'ne germanam pr&aelig;ce&shy;<lb/>ptoris no&longs;tri &longs;ententiam a&longs;&longs;equi valeamus. Quod vt rite peragatur, docebimus in primis non&shy;<lb/>mod&ograve; terminum ad quem, ver&ugrave;m etiam terminum &agrave; quo, constare e&longs;&longs;entiam motus, tamet&longs;i ter&shy;<lb/>minus ad quem &longs;ibi primos honores in motu a&longs;&longs;umit: quanquam ego neminem ob&longs;eruo qui id <lb/>neget. Pr&aelig;tere&agrave; &longs;edul&ograve; di&longs;quiremus an'ne pote&longs;tas priorem locum occupet in motu; <expan abbr="itidem&qacute;ue">itidemque</expan> <lb/>an'ne potius terminum ad quem re&longs;piciat qu&agrave;m terminum &agrave; quo, vt illi dicere coguntur, quo&shy;<lb/>rum rationes ante&agrave; recitauimus. Nunc audiamus ea qu&aelig; mihi per&longs;uadent terminum &agrave; quo per&shy;<lb/>tinere ad e&longs;&longs;entiam motus. In primis qu&ograve;d cau&longs;&longs;a prima propterquam ine&longs;t aliquid cuipiam, <lb/>demum e&longs;t e&longs;&longs;entia; &longs;ed e&longs;&longs;e diuiduum ine&longs;t in motu, per id primum quod e&longs;t partim e&longs;&longs;e in ter&shy;<lb/>mino &agrave; quo, partim in termino ad quem: ergo terminus vterque e&longs;t e&longs;&longs;entia motus. In &longs;ubie&shy;<lb/>cto enim eiu&longs;modi naturam contineri nece&longs;&longs;e e&longs;t, vnde propen&longs;io fluat ex qua attributi eiu&longs;mo&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1440"></arrow.to.target><lb/>di reddatur particeps quod ine&longs;t per &longs;e. Ita enim ea decernebat Ari&longs;toteles ine&longs;&longs;e per &longs;e, &amp; de&shy;<lb/>mon&longs;trationi &longs;ubiici qu&aelig; cognata e&longs;&longs;ent, &amp; ex &longs;ubiecti principiis ortum ducerent. Sed e&longs;&longs;e diui&shy;<lb/>duum, hoc e&longs;t, habere partium productionem &amp; terminos pote&longs;tate, quanuis communi quadam <lb/>ratione &longs;it ingenitum quantitati, propria tamen ratione, qua motus e&longs;t, hoc e&longs;t, qua e&longs;t imperfe&shy;<lb/>ctum quid, &amp; in eo po&longs;itum quod e&longs;t fieri, e&longs;t vtriu&longs;que termini participem e&longs;&longs;e; ex quo etiam <lb/>6. Phy&longs;. ab Ari&longs;totele demon&longs;tratur, vt in hoc eodem volumine &longs;criptum e&longs;t, omne id quod mo&shy;<lb/>uetur, e&longs;&longs;e diuiduum. Vt cert&egrave; &longs;i quatenus mouetur, quippiam e&longs;t diuiduum, credi oporteat, <lb/>motui per &longs;e e&longs;&longs;e diuiduum, ita ine&longs;&longs;e, vt illi prim&ograve; in&longs;it, &amp; per motum ei quod mouetur. &agrave;c &longs;iquis <lb/>eius rationis &longs;ummam in primos &longs;uos terminos di&longs;&longs;oluere &longs;tudeta&amp;ttilde, ita poterit fabricare demon&shy;<lb/>&longs;trationem. Motui ine&longs;&longs;e vtriu&longs;que termini e&longs;&longs;e particeps, vtriu&longs;que termini participi ine&longs;&longs;e <lb/>e&longs;&longs;e diuiduum. At corpori ine&longs;t motus, ergo &amp; vtrunque terminum participare, &amp; e&longs;&longs;e diui&shy;<lb/>duum. Itaque terminus &agrave; quo, &amp; terminus ad quem &longs;unt de e&longs;&longs;entia motus. Deinde qu&ecedil; con&shy;<lb/>tinentur in definitione motus, &longs;unt eius e&longs;&longs;entia. Terminus autem &agrave; quo continetur in ea defi&shy;<lb/>nitione. igitur etiam pertinet ad e&longs;&longs;entiam motus. A&longs;&longs;umptio &longs;ic approbatur. Quod e&longs;t poten&shy;<lb/>tia, continetur in definitione motus; terminus &agrave; quo e&longs;t id quod e&longs;t in potentia, aut per quod <lb/> <arrow.to.target n="marg1440"></arrow.to.target><lb/>di reddatur particeps quod ine&longs;t per &longs;e. Ita enim ea decernebat Ari&longs;toteles ine&longs;&longs;e per &longs;e, &amp; de&shy;<lb/>mon&longs;trationi &longs;ubiici qu&aelig; cognata e&longs;&longs;ent, &amp; ex &longs;ubiecti principiis ortum ducerent. Sed e&longs;&longs;e diui&shy;<lb/>duum, hoc e&longs;t, habere partium productionem &amp; terminos pote&longs;tate, quanuis communi quadam <lb/>ratione &longs;it ingenitum quantitati, propria tamen ratione, qua motus e&longs;t, hoc e&longs;t, qua e&longs;t imperfe&shy;<lb/>ctum quid, &amp; in eo po&longs;itum quod e&longs;t fieri, e&longs;t vtriu&longs;que termini participem e&longs;&longs;e; ex quo etiam <lb/>6. Phy&longs;. ab Ari&longs;totele demon&longs;tratur, vt in hoc eodem volumine &longs;criptum e&longs;t, omne id quod mo&shy;<lb/>uetur, e&longs;&longs;e diuiduum. Vt cert&egrave; &longs;i quatenus mouetur, quippiam e&longs;t diuiduum, credi oporteat, <lb/>motui per &longs;e e&longs;&longs;e diuiduum, ita ine&longs;&longs;e, vt illi prim&ograve; in&longs;it, &amp; per motum ei quod mouetur. &agrave;c &longs;iquis <lb/>eius rationis &longs;ummam in primos &longs;uos terminos di&longs;&longs;oluere &longs;tudeta&amp;ttilde, ita poterit fabricare demon&shy;<lb/>&longs;trationem. Motui ine&longs;&longs;e vtriu&longs;que termini e&longs;&longs;e particeps, vtriu&longs;que termini participi ine&longs;&longs;e <lb/>e&longs;&longs;e diuiduum. At corpori ine&longs;t motus, ergo &amp; vtrunque terminum participare, &amp; e&longs;&longs;e diui&shy;<lb/>duum. Itaque terminus &agrave; quo, &amp; terminus ad quem &longs;unt de e&longs;&longs;entia motus. Deinde qu&ecedil; con&shy;<lb/>tinentur in definitione motus, &longs;unt eius e&longs;&longs;entia. Terminus autem &agrave; quo continetur in ea defi&shy;<lb/>nitione. igitur etiam pertinet ad e&longs;&longs;entiam motus. A&longs;&longs;umptio &longs;ic approbatur. Quod e&longs;t poten&shy;<lb/>tia, continetur in definitione motus; terminus &agrave; quo e&longs;t id quod e&longs;t in potentia, aut per quod <lb/>
Line 6389 
Line 6335 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>&longs;exti Phy&longs;. Cap. XL<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>&longs;exti Phy&longs;. Cap. XL<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>EA qu&aelig; pr&aelig;&longs;ens demon&longs;tratio continet, multa &longs;an&egrave; de indiuiduo <expan abbr="termini&longs;&qacute;">termini&longs;que</expan>. attingunt qu&ecedil; ni&shy;<lb/>&longs;i tractentur diligentius, complureis &longs;crupulos in animis no&longs;tris relinquere po&longs;sint, qui nos <lb/>non iniuria male habeant, neque motus ingenium plen&egrave; a&longs;&longs;equi permittant. Siquidem pote&longs;tas <lb/>ad omnem mutationem indiuiduo denegata &longs;it, &amp; qu&aelig;'nam huius euenti cau&longs;&longs;a. T&ugrave;m deinde <lb/>mult&aelig; &longs;unt indiuiduorum &longs;pecies, &amp; enim termini &longs;unt in pr&aelig;dicamento quantitatis, &longs;unt etiam <lb/>form&ecedil; qu&aelig; &longs;unt e&longs;&longs;enti&ecedil; termini. Sunt quoque indiuidu&ecedil; &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;eparat&aelig;. Num'ne omnis <lb/>indiuidui &longs;pecies hac demon&longs;tratione excluditur? Terti&ograve; c&ugrave;m terminus ad quem ita &longs;e habeat <lb/>ad motum, vt id quod mouetur, &longs;it in eo termino quadam ex parte qu&aelig;ritur, &longs;it'ne diuiduus, &amp; <lb/>quemadmodum diuidatur, &longs;iquidem formam &longs;ub&longs;tanti&aelig; ponamus in indiuiduo; nihilominus <lb/>illam tempore concludi velimus; qu&ograve;d &longs;ine aliqua partitionis ratione concipi nequit. Sed cert&egrave; <lb/>primi illius euenti cau&longs;&longs;a ducitur omnis &agrave; materia. H&aelig;c enim per &longs;e pote&longs;tas e&longs;t, &amp; in &longs;eip&longs;a con&shy;<lb/>tinet omnem occa&longs;ionem tran&longs;mutationis; quandoquidem pote&longs;tas re&longs;picit actum, &amp; illum a&longs;&shy;</s></p> <s>EA qu&aelig; pr&aelig;&longs;ens demon&longs;tratio continet, multa &longs;an&egrave; de indiuiduo <expan abbr="termini&longs;&qacute;">termini&longs;que</expan>. attingunt qu&ecedil; ni&shy;<lb/>&longs;i tractentur diligentius, complureis &longs;crupulos in animis no&longs;tris relinquere po&longs;sint, qui nos <lb/>non iniuria male habeant, neque motus ingenium plen&egrave; a&longs;&longs;equi permittant. Siquidem pote&longs;tas <lb/>ad omnem mutationem indiuiduo denegata &longs;it, &amp; qu&aelig;'nam huius euenti cau&longs;&longs;a. T&ugrave;m deinde <lb/>mult&aelig; &longs;unt indiuiduorum &longs;pecies, &amp; enim termini &longs;unt in pr&aelig;dicamento quantitatis, &longs;unt etiam <lb/>form&ecedil; qu&aelig; &longs;unt e&longs;&longs;enti&ecedil; termini. Sunt quoque indiuidu&ecedil; &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;eparat&aelig;. Num'ne omnis <lb/>indiuidui &longs;pecies hac demon&longs;tratione excluditur? Terti&ograve; c&ugrave;m terminus ad quem ita &longs;e habeat <lb/>ad motum, vt id quod mouetur, &longs;it in eo termino quadam ex parte qu&aelig;ritur, &longs;it'ne diuiduus, &amp; <lb/>quemadmodum diuidatur, &longs;iquidem formam &longs;ub&longs;tanti&aelig; ponamus in indiuiduo; nihilominus <lb/>illam tempore concludi velimus; qu&ograve;d &longs;ine aliqua partitionis ratione concipi nequit. Sed cert&egrave; <lb/>primi illius euenti cau&longs;&longs;a ducitur omnis &agrave; materia. H&aelig;c enim per &longs;e pote&longs;tas e&longs;t, &amp; in &longs;eip&longs;a con&shy;<lb/>tinet omnem occa&longs;ionem tran&longs;mutationis; quandoquidem pote&longs;tas re&longs;picit actum, &amp; illum a&longs;&shy;<arrow.to.target n="marg1485"></arrow.to.target><lb/>&longs;equi vult, &amp;, vt ita dicam, transformari in illum. Itaque quod prim&ograve; mutatur, aut e&longs;t materia, <lb/>vt in generatione &longs;ub&longs;tanti&aelig;, aut ita mutatur, quatenus con&longs;tat &egrave; materia, quemadmodum fit in <lb/>accidente. hoc ver&ograve; e&longs;t ip&longs;a &longs;ub&longs;tantia compo&longs;ita. Nunc materia per &longs;e ip&longs;am e&longs;t interuallum, <lb/>&longs;i nos audies; aut &longs;altem habet intrin&longs;ec&ugrave;s illam quantitatem quam interminatam vocant. Proin&shy;<lb/>de quod per &longs;e mutatur, e&longs;t nece&longs;&longs;ari&ograve; per &longs;e quantum. Igitur ab oppo&longs;ito. Quod per &longs;e quan&shy;<lb/>tum non e&longs;t, non pote&longs;t per &longs;e mutari. Tamee ver&ograve; e&longs;t indiuiduum. Neque enim con&longs;tat ex ma&shy;<lb/>teria in qua pote&longs;tas omnis exi&longs;tit qu&aelig; radix e&longs;t omnis tran&longs;mutationis per &longs;e. e&longs;t fort&egrave; aliquid <lb/>materi&aelig;, vt terminus, aut forma, &longs;ed non con&longs;tant ex materia: quamobrem neque multatur ma&shy;<lb/>teri&aelig; priuilegiis ni&longs;i per accidens; caret enim potentia &amp; habilitate, ac &longs;i quo pacto motui &longs;ubii&shy;<lb/>citur, non id a&longs;&longs;ecutus e&longs;t ex eo qu&ograve;d &longs;it pote&longs;tate per &longs;e, &longs;ed ex eo ad quod adiunctum e&longs;t, quod <lb/>per &longs;e mouetur, vt etiam, &longs;i fuerit pror&longs;us &agrave; materia &longs;egregatum, nullo modo &longs;it obnoxium mo&shy;<lb/>tui, neque per &longs;e, neque per accidens. Sed vtrum'ne omne indiuidui genus ex huiu&longs;ce demon&shy;<lb/>&longs;trationis in motu prohibeatur, an certa <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> indiuidui &longs;pecies, &amp; qu&aelig;'nam, propter <foreign lang="greek">a)xzib<gap/>an</foreign><lb/>methodi con&longs;iderandum quoque cen&longs;eo. Nam mitto illud qu&ograve;d non &longs;it ab&longs;oluta demon&longs;tra&shy;<lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg1485"></arrow.to.target><lb/>&longs;equi vult, &amp;, vt ita dicam, transformari in illum. Itaque quod prim&ograve; mutatur, aut e&longs;t materia, <lb/>vt in generatione &longs;ub&longs;tanti&aelig;, aut ita mutatur, quatenus con&longs;tat &egrave; materia, quemadmodum fit in <lb/>accidente. hoc ver&ograve; e&longs;t ip&longs;a &longs;ub&longs;tantia compo&longs;ita. Nunc materia per &longs;e ip&longs;am e&longs;t interuallum, <lb/>&longs;i nos audies; aut &longs;altem habet intrin&longs;ec&ugrave;s illam quantitatem quam interminatam vocant. Proin&shy;<lb/>de quod per &longs;e mutatur, e&longs;t nece&longs;&longs;ari&ograve; per &longs;e quantum. Igitur ab oppo&longs;ito. Quod per &longs;e quan&shy;<lb/>tum non e&longs;t, non pote&longs;t per &longs;e mutari. Tamee ver&ograve; e&longs;t indiuiduum. Neque enim con&longs;tat ex ma&shy;<lb/>teria in qua pote&longs;tas omnis exi&longs;tit qu&aelig; radix e&longs;t omnis tran&longs;mutationis per &longs;e. e&longs;t fort&egrave; aliquid <lb/>materi&aelig;, vt terminus, aut forma, &longs;ed non con&longs;tant ex materia: quamobrem neque multatur ma&shy;<lb/>teri&aelig; priuilegiis ni&longs;i per accidens; caret enim potentia &amp; habilitate, ac &longs;i quo pacto motui &longs;ubii&shy;<lb/>citur, non id a&longs;&longs;ecutus e&longs;t ex eo qu&ograve;d &longs;it pote&longs;tate per &longs;e, &longs;ed ex eo ad quod adiunctum e&longs;t, quod <lb/>per &longs;e mouetur, vt etiam, &longs;i fuerit pror&longs;us &agrave; materia &longs;egregatum, nullo modo &longs;it obnoxium mo&shy;<lb/>tui, neque per &longs;e, neque per accidens. Sed vtrum'ne omne indiuidui genus ex huiu&longs;ce demon&shy;<lb/>&longs;trationis in motu prohibeatur, an certa <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> indiuidui &longs;pecies, &amp; qu&aelig;'nam, propter <foreign lang="greek">a)xzib<gap/>an</foreign><lb/>methodi con&longs;iderandum quoque cen&longs;eo. Nam mitto illud qu&ograve;d non &longs;it ab&longs;oluta demon&longs;tra&shy;<lb/> 
 <arrow.to.target n="marg1486"></arrow.to.target><lb/>tio, &longs;ed per&longs;picuitatis erg&ocirc; requirat, vt o&longs;tendatur <expan abbr="indiuidu&utilde;">indiuiduum</expan> non po&longs;&longs;e moueri, quod &longs;uis ip&longs;ius <lb/>propriis rationibus conficietur: quantum tamen patitur generalitas, &amp; amplitudo cau&longs;&longs;&aelig; qu&aelig; a&longs;&shy;<lb/>&longs;umitur in illa; ad omne indiuidui genus pertinere pote&longs;t. quodcunque enim illud &longs;it eo priua&shy;<lb/>tur, vt &longs;it partim in termino &agrave; quo, partim in termino ad quem. Sed enim illa prius &longs;pectari pu&shy;<lb/>to qu&aelig; mouentur per accidens, &amp; ex iis illud quod re&longs;picit quantum. &longs;iquidem, et&longs;i forma <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>per &longs;e immobilis e&longs;t, ea tamen accipiatur, vt terminus ad quem. cuius prima notio &longs;it, e&longs;&longs;e finem, <lb/>perfectionem, extremum motus, itaque certum ac firmum. Si igitur eius notio talis e&longs;t, cur ea <lb/>demon&longs;trationi committenda e&longs;t? idem enim de illo dicetur qui huius rei demon&longs;trationem ex&shy;<lb/>petat, ac de eo qui &longs;ibi demon&longs;trari velit e&longs;&longs;e motum, aut e&longs;&longs;e naturam: nihil enim notius &longs;uccur&shy;<lb/>ret quo propo&longs;itum conficere liceat. alterum indiuiduorum genus, quod &agrave; materia, &longs;eparatum <lb/>e&longs;t, ignoratur an &longs;it: &amp; ea po&longs;tulat qu&aelig; longo &longs;ermone di&longs;putata &longs;unt 8. Phy&longs;. quibus peractis, <lb/>tum denique con&longs;tabit id quod mouetur e&longs;&longs;e nece&longs;&longs;ari&ograve; corpus, &amp; omne indiuidui genus abhor&shy;<lb/>rere &agrave; motu. Quia ver&ograve; id quod acceptum e&longs;t in ea demon&longs;tratione. Quod mouetur, e&longs;&longs;e par&shy;<lb/>tim in termino &agrave; quo, partim in termino ad quem, potuit afferre &longs;u&longs;picionem de diui&longs;ione for&shy;<lb/>m&aelig;, vt melius omnia teneantur, vtile quoque duximus de diui&longs;ione formarum aliquant&ograve; copio&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1486"></arrow.to.target><lb/>tio, &longs;ed per&longs;picuitatis erg&ocirc; requirat, vt o&longs;tendatur <expan abbr="indiuidu&utilde;">indiuiduum</expan> non po&longs;&longs;e moueri, quod &longs;uis ip&longs;ius <lb/>propriis rationibus conficietur: quantum tamen patitur generalitas, &amp; amplitudo cau&longs;&longs;&aelig; qu&aelig; a&longs;&shy;<lb/>&longs;umitur in illa; ad omne indiuidui genus pertinere pote&longs;t. quodcunque enim illud &longs;it eo priua&shy;<lb/>tur, vt &longs;it partim in termino &agrave; quo, partim in termino ad quem. Sed enim illa prius &longs;pectari pu&shy;<lb/>to qu&aelig; mouentur per accidens, &amp; ex iis illud quod re&longs;picit quantum. &longs;iquidem, et&longs;i forma <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>per &longs;e immobilis e&longs;t, ea tamen accipiatur, vt terminus ad quem. cuius prima notio &longs;it, e&longs;&longs;e finem, <lb/>perfectionem, extremum motus, itaque certum ac firmum. Si igitur eius notio talis e&longs;t, cur ea <lb/>demon&longs;trationi committenda e&longs;t? idem enim de illo dicetur qui huius rei demon&longs;trationem ex&shy;<lb/>petat, ac de eo qui &longs;ibi demon&longs;trari velit e&longs;&longs;e motum, aut e&longs;&longs;e naturam: nihil enim notius &longs;uccur&shy;<lb/>ret quo propo&longs;itum conficere liceat. alterum indiuiduorum genus, quod &agrave; materia, &longs;eparatum <lb/>e&longs;t, ignoratur an &longs;it: &amp; ea po&longs;tulat qu&aelig; longo &longs;ermone di&longs;putata &longs;unt 8. Phy&longs;. quibus peractis, <lb/>tum denique con&longs;tabit id quod mouetur e&longs;&longs;e nece&longs;&longs;ari&ograve; corpus, &amp; omne indiuidui genus abhor&shy;<lb/>rere &agrave; motu. Quia ver&ograve; id quod acceptum e&longs;t in ea demon&longs;tratione. Quod mouetur, e&longs;&longs;e par&shy;<lb/>tim in termino &agrave; quo, partim in termino ad quem, potuit afferre &longs;u&longs;picionem de diui&longs;ione for&shy;<lb/>m&aelig;, vt melius omnia teneantur, vtile quoque duximus de diui&longs;ione formarum aliquant&ograve; copio&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1487"></arrow.to.target><lb/>&longs;ius agere. Generalis illa diui&longs;io perhibetur &longs;ecund&ugrave;m &longs;ubiectum &amp; &longs;ecund&ugrave;m gradus, &longs;eu <lb/>form&aelig; parteis. Attamen &amp; vtraque variis modis exi&longs;tit, &amp; non e&longs;t vniu&longs;modi in omni genere <lb/>motus. Nam videmus eam qu&aelig; pro &longs;ubiecti ratione admini&longs;tratur, ita accipi, vel qu&ograve;d vna pars <lb/>priu&longs;qu&agrave;m altera mutetur: vel qu&ograve;d forma cum &longs;ubiecto &longs;imul extendatur. &longs;ic enim fit, vt qua&shy;<lb/>cunque &longs;en&longs;ili parte ex toto de&longs;erta con&longs;imilis plan&egrave; forma cum ea &longs;egregetur. Non di&longs;simili ra&shy;<lb/>tione quod per gradus &longs;ecatur, aut ita &longs;ecatur, vt ratio con&longs;eruetur eadem in toto &amp; partibus, <lb/>quod contingere diximus accidenti, aut etiam pars totius rationem non con&longs;eruat, id quod &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tanti&aelig; proprium e&longs;t. T&ugrave;m etiam qu&aelig;dam mutationes vtrique partitioni &longs;ubiacent; ali&aelig; vnam <lb/>tantum accipiunt, aut &longs;i vtranque non idem e&longs;t vtriu&longs;que proce&longs;&longs;us. Rur&longs;us aliqu&aelig; eas admit&shy;<lb/>tunt nece&longs;&longs;ari&ograve;; in nonullis nulla nece&longs;sitas ob&longs;eruatur. Singulas nunc exploremus, &amp; quid <lb/>commuue &longs;ecum, quid&uacute;e proprium habeant edi&longs;&longs;eramus. Porr&ograve; partitio &longs;ecund&ugrave;m gradus, <lb/>c&ugrave;m &longs;it e&longs;&longs;entia motus: e&longs;t enim actus ille pote&longs;tatis, quatenus huiu&longs;modi, pertinet ad omne ge&shy;<lb/>nus mutationis per &longs;e, atque id per &longs;e &amp; nece&longs;&longs;ari&ograve;. &longs;ed, vt &longs;&aelig;pe diximus, hoc accidente <expan abbr="&longs;ub&longs;tan-tia&qacute;">&longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tiaque</expan>. intere&longs;t, qu&ograve;d accidentis gradus eiu&longs;dem &longs;unt rationis cum termino ad quem; in &longs;ub&longs;tantia  <arrow.to.target n="marg1487"></arrow.to.target><lb/>&longs;ius agere. Generalis illa diui&longs;io perhibetur &longs;ecund&ugrave;m &longs;ubiectum &amp; &longs;ecund&ugrave;m gradus, &longs;eu <lb/>form&aelig; parteis. Attamen &amp; vtraque variis modis exi&longs;tit, &amp; non e&longs;t vniu&longs;modi in omni genere <lb/>motus. Nam videmus eam qu&aelig; pro &longs;ubiecti ratione admini&longs;tratur, ita accipi, vel qu&ograve;d vna pars <lb/>priu&longs;qu&agrave;m altera mutetur: vel qu&ograve;d forma cum &longs;ubiecto &longs;imul extendatur. &longs;ic enim fit, vt qua&shy;<lb/>cunque &longs;en&longs;ili parte ex toto de&longs;erta con&longs;imilis plan&egrave; forma cum ea &longs;egregetur. Non di&longs;simili ra&shy;<lb/>tione quod per gradus &longs;ecatur, aut ita &longs;ecatur, vt ratio con&longs;eruetur eadem in toto &amp; partibus, <lb/>quod contingere diximus accidenti, aut etiam pars totius rationem non con&longs;eruat, id quod &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tanti&aelig; proprium e&longs;t. T&ugrave;m etiam qu&aelig;dam mutationes vtrique partitioni &longs;ubiacent; ali&aelig; vnam <lb/>tantum accipiunt, aut &longs;i vtranque non idem e&longs;t vtriu&longs;que proce&longs;&longs;us. Rur&longs;us aliqu&aelig; eas admit&shy;<lb/>tunt nece&longs;&longs;ari&ograve;; in nonullis nulla nece&longs;sitas ob&longs;eruatur. Singulas nunc exploremus, &amp; quid <lb/>commuue &longs;ecum, quid&uacute;e proprium habeant edi&longs;&longs;eramus. Porr&ograve; partitio &longs;ecund&ugrave;m gradus, <lb/>c&ugrave;m &longs;it e&longs;&longs;entia motus: e&longs;t enim actus ille pote&longs;tatis, quatenus huiu&longs;modi, pertinet ad omne ge&shy;<lb/>nus mutationis per &longs;e, atque id per &longs;e &amp; nece&longs;&longs;ari&ograve;. &longs;ed, vt &longs;&aelig;pe diximus, hoc accidente <expan abbr="&longs;ub&longs;tan-tia&qacute;">&longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tiaque</expan>. intere&longs;t, qu&ograve;d accidentis gradus eiu&longs;dem &longs;unt rationis cum termino ad quem; in &longs;ub&longs;tantia
 <pb pagenum="213"/> <pb pagenum="213"/>
Line 6493 
Line 6436 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg1512"></margin.target>F</s></p> <s><margin.target id="marg1512"></margin.target>F</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>DVO pr&aelig;tere&agrave; numerari &longs;olent ex con&longs;equentibus motum quibus eius &longs;peciem immutari <lb/>dicunt. Qu&ograve;d idem medium non &longs;it formaliter. Qu&ograve;d motus &longs;it naturalis, aut contra na&shy;<lb/>turam. Sed enim multa faciunt, quominus eamus in aliorum &longs;ententiam. Mihi enim viden&shy;<lb/>tur omnino aut <expan abbr="null&atilde;">nullam</expan> &longs;peciei <expan abbr="varietat&etilde;">varietatem</expan> creare, aut in &longs;uperioreis cau&longs;&longs;as po&longs;&longs;e di&longs;&longs;olui. Atque vt <lb/>prim&ugrave;m &agrave; primis ex ordiamur &longs;ecund&ugrave;m naturam. Non'ne euertitur omnis ratio &longs;pecific&ecedil; di&shy;<lb/>&longs;tinctionis, &longs;i ex con&longs;equentibus eam duci velimus? Sic enim non erunt eadem principia per qu&ecedil; <lb/>res e&longs;t, per qu&aelig; vna e&longs;t, &amp; per qu&aelig; &longs;eparatur &agrave; reliquis. quod &longs;an&egrave; nec Analytico placet, neque <lb/>primo philo&longs;opho. Nam po&longs;terius e&longs;t in hac hypothe&longs;i, vnde occa&longs;ionem capiunt di&longs;tinctionis. <lb/>Deinde c&ugrave;m in quoque motu &amp; mutatione per &longs;e fit aliquod medium cui quoquo modo geniti <lb/>nomen, aut facti conuenire pote&longs;t, vbi &longs;ol&ugrave;m potentia &longs;int, nec aliquis natur&aelig; &longs;tatus appareat; <lb/>quia media &longs;unt &longs;ecund&ugrave;m materiam, nullam &longs;peciei varietatem vel ip&longs;is auctoribus afferunt, <lb/>vbi &longs;i&longs;tat aliquand&ograve; natura, &longs;unt plan&egrave; media &longs;ecund&ugrave;m formam. Sed, &longs;i generationem &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tanti&aelig; &longs;pectes; idem &longs;an&egrave; natur&aelig; progre&longs;&longs;us e&longs;t perpetu&ograve;. quare neque vlla exi&longs;tit occa&longs;io, cur </s></p> <s>DVO pr&aelig;tere&agrave; numerari &longs;olent ex con&longs;equentibus motum quibus eius &longs;peciem immutari <lb/>dicunt. Qu&ograve;d idem medium non &longs;it formaliter. Qu&ograve;d motus &longs;it naturalis, aut contra na&shy;<lb/>turam. Sed enim multa faciunt, quominus eamus in aliorum &longs;ententiam. Mihi enim viden&shy;<lb/>tur omnino aut <expan abbr="null&atilde;">nullam</expan> &longs;peciei <expan abbr="varietat&etilde;">varietatem</expan> creare, aut in &longs;uperioreis cau&longs;&longs;as po&longs;&longs;e di&longs;&longs;olui. Atque vt <lb/>prim&ugrave;m &agrave; primis ex ordiamur &longs;ecund&ugrave;m naturam. Non'ne euertitur omnis ratio &longs;pecific&ecedil; di&shy;<lb/>&longs;tinctionis, &longs;i ex con&longs;equentibus eam duci velimus? Sic enim non erunt eadem principia per qu&ecedil; <lb/>res e&longs;t, per qu&aelig; vna e&longs;t, &amp; per qu&aelig; &longs;eparatur &agrave; reliquis. quod &longs;an&egrave; nec Analytico placet, neque <lb/>primo philo&longs;opho. Nam po&longs;terius e&longs;t in hac hypothe&longs;i, vnde occa&longs;ionem capiunt di&longs;tinctionis. <lb/>Deinde c&ugrave;m in quoque motu &amp; mutatione per &longs;e fit aliquod medium cui quoquo modo geniti <lb/>nomen, aut facti conuenire pote&longs;t, vbi &longs;ol&ugrave;m potentia &longs;int, nec aliquis natur&aelig; &longs;tatus appareat; <lb/>quia media &longs;unt &longs;ecund&ugrave;m materiam, nullam &longs;peciei varietatem vel ip&longs;is auctoribus afferunt, <lb/>vbi &longs;i&longs;tat aliquand&ograve; natura, &longs;unt plan&egrave; media &longs;ecund&ugrave;m formam. Sed, &longs;i generationem &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tanti&aelig; &longs;pectes; idem &longs;an&egrave; natur&aelig; progre&longs;&longs;us e&longs;t perpetu&ograve;. quare neque vlla exi&longs;tit occa&longs;io, cur <arrow.to.target n="marg1513"></arrow.to.target><lb/>&longs;pecies immutetur, eundem &longs;emper cur&longs;um natura tenente, atque id con&longs;equente quod cupit, <lb/>ni&longs;i intercedat aliquis obex. Nam &longs;icut &longs;ub&longs;tantia propius accedit ad primum ens qu&agrave;m reliqua <lb/>entia, &longs;ic plus retinet ordinis, vna magis e&longs;t <expan abbr="minu&longs;&qacute;ue">minu&longs;que</expan> variabilis. Proinde, &longs;i natura vult produ&shy;<lb/>cere hominem, non pote&longs;t; ni&longs;i animal prius efficiat &amp; plantam. H&aelig;c certa &amp; rata &longs;unt: in &longs;in&shy;<lb/>gulorum productione generatio ponitur &agrave; nobis in qua &longs;pectatur progre&longs;&longs;us, vbi genita pote&longs;ta&shy;<lb/>te &longs;unt; nulla actus <expan abbr="form&aelig;&qacute;">form&aelig;que</expan>. ratio tunc habetur; nec di&longs;tinctionis igitur. Quapropter ad acci&shy;<lb/>dens &longs;pectabit ea varietas. Num'ne exi&longs;tet in mutatione &longs;ecund&ugrave;m quantum? Minim&egrave; ver&ograve;, <lb/>qu&ograve;d etiam certa &longs;int media quibus ad conuenientem magnitudinem &longs;ub&longs;tantia deducitur qu&aelig; <lb/>nullo modo variari queunt: vt &longs;icuti decas ex nouem repetitionibus vnius con&longs;tat, &amp; prius qua&shy;<lb/>tuor qu&agrave;m quinque, &amp; h&aelig;c qu&agrave;m &longs;ex numerentur oportet, &longs;ic palmus ex tot digitorum repeti&shy;<lb/>tionibus, &amp; tot palmorum cubitus extabit, &amp; primum &longs;ecund&ograve; &longs;ecund&ugrave;m tertio con&longs;tanti&longs;sim&egrave; <lb/>pr&aelig;cedat nece&longs;&longs;e e&longs;t. Re&longs;tat igitur, vt ea differenti&aelig; cau&longs;&longs;a pertineat ad lationem &amp; <expan abbr="alteration&etilde;">alterationem</expan>, <lb/>&amp; plan&egrave; &longs;ic ponitur ab auctoribus. Nanque &amp; &agrave; B. ad A. rect&agrave; &amp; per orbem peruenire licet, &amp; &agrave; <lb/>nigro ad album mod&ograve; per fu&longs;cum, per viride ali&agrave;s. Sed eo minus, ob&longs;ecro, accedamus ad rem, <lb/>&amp; accipiamus &longs;ingulas &longs;pecies qualitatum qu&aelig; motui &longs;ubiacent. Non'ne dabis alterationem in&shy;<lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg1513"></arrow.to.target><lb/>&longs;pecies immutetur, eundem &longs;emper cur&longs;um natura tenente, atque id con&longs;equente quod cupit, <lb/>ni&longs;i intercedat aliquis obex. Nam &longs;icut &longs;ub&longs;tantia propius accedit ad primum ens qu&agrave;m reliqua <lb/>entia, &longs;ic plus retinet ordinis, vna magis e&longs;t <expan abbr="minu&longs;&qacute;ue">minu&longs;que</expan> variabilis. Proinde, &longs;i natura vult produ&shy;<lb/>cere hominem, non pote&longs;t; ni&longs;i animal prius efficiat &amp; plantam. H&aelig;c certa &amp; rata &longs;unt: in &longs;in&shy;<lb/>gulorum productione generatio ponitur &agrave; nobis in qua &longs;pectatur progre&longs;&longs;us, vbi genita pote&longs;ta&shy;<lb/>te &longs;unt; nulla actus <expan abbr="form&aelig;&qacute;">form&aelig;que</expan>. ratio tunc habetur; nec di&longs;tinctionis igitur. Quapropter ad acci&shy;<lb/>dens &longs;pectabit ea varietas. Num'ne exi&longs;tet in mutatione &longs;ecund&ugrave;m quantum? Minim&egrave; ver&ograve;, <lb/>qu&ograve;d etiam certa &longs;int media quibus ad conuenientem magnitudinem &longs;ub&longs;tantia deducitur qu&aelig; <lb/>nullo modo variari queunt: vt &longs;icuti decas ex nouem repetitionibus vnius con&longs;tat, &amp; prius qua&shy;<lb/>tuor qu&agrave;m quinque, &amp; h&aelig;c qu&agrave;m &longs;ex numerentur oportet, &longs;ic palmus ex tot digitorum repeti&shy;<lb/>tionibus, &amp; tot palmorum cubitus extabit, &amp; primum &longs;ecund&ograve; &longs;ecund&ugrave;m tertio con&longs;tanti&longs;sim&egrave; <lb/>pr&aelig;cedat nece&longs;&longs;e e&longs;t. Re&longs;tat igitur, vt ea differenti&aelig; cau&longs;&longs;a pertineat ad lationem &amp; <expan abbr="alteration&etilde;">alterationem</expan>, <lb/>&amp; plan&egrave; &longs;ic ponitur ab auctoribus. Nanque &amp; &agrave; B. ad A. rect&agrave; &amp; per orbem peruenire licet, &amp; &agrave; <lb/>nigro ad album mod&ograve; per fu&longs;cum, per viride ali&agrave;s. Sed eo minus, ob&longs;ecro, accedamus ad rem, <lb/>&amp; accipiamus &longs;ingulas &longs;pecies qualitatum qu&aelig; motui &longs;ubiacent. Non'ne dabis alterationem in&shy;<lb/> 
 <arrow.to.target n="marg1514"></arrow.to.target><lb/>ter primas e&longs;&longs;e per &longs;e, calorem .&longs;. &amp; frigus, inter c&ecedil;teras ver&ograve; per con&longs;ecutionem? cert&egrave;. Atqui <lb/>medio &longs;ecund&ugrave;m formam manife&longs;t&ograve; vacant. Aut enim medium &egrave; pluribus compo&longs;itum e&longs;t, &longs;ic <lb/>non e&longs;t ex eodem ordine, neque conueniens, quia mixtum in generatione &longs;implici procederet, <lb/>aut &longs;i &longs;pecies ali&ecedil; <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan>; profect&ograve; plures qu&agrave;m quattuor prim&ecedil; qualitates, &amp; plura qu&agrave;m quattuor <lb/>corpora &longs;implicia &longs;int, nece&longs;&longs;e erit: &longs;i illa ver&egrave; docuit Ari&longs;toteles qu&aelig; legimus 2. de ortu. Ver&ugrave;m <lb/>quis profitebitur, &longs;peciem e&longs;&longs;e quandam tepidi &longs;eparatam, c&ugrave;m nihil in ea natura mouetur, &longs;ed <lb/>protinus deponat, vel pri&longs;tinum &longs;tatum recuperans, vel vlterius prouecta? Sed tangat item <lb/>mutatio de qua nunc agimus, &longs;ecundas qualitateis: &longs;i inter eas &longs;emper e&longs;t proce&longs;&longs;us, vt ab oppo&shy;<lb/>&longs;ito; cert&egrave; nullum erit medium quod differat &longs;ecund&ugrave;m formam; quia &longs;emper eadem ratio &longs;er&shy;<lb/>uabitur v&longs;que ad extremum. Proinde, &longs;iue ex nigro fiat album per fu&longs;cum, &longs;eu per viride, &longs;em&shy;<lb/>per erit albatio, quia &longs;emper erit nigrum, quou&longs;que album prim&ograve; extiterit; <expan abbr="eiu&longs;&qacute;ue">eiu&longs;que</expan> ratio in toto <lb/>illo progre&longs;&longs;u in quo po&longs;itus e&longs;t motus, perpetu&ograve; permanebit. Vna latio &longs;upere&longs;t, in qua item <lb/>docebimus aut nullum medij rationem e&longs;&longs;e habendam, aut eam e&longs;&longs;e re&longs;oluendam in terminos. <lb/>Etenim fingamus aliquod corpus ex hoc loco attolli ad ignim mod&ograve; rect&agrave;, ali&agrave;s orbem de&longs;ignan&shy; <arrow.to.target n="marg1514"></arrow.to.target><lb/>ter primas e&longs;&longs;e per &longs;e, calorem .&longs;. &amp; frigus, inter c&ecedil;teras ver&ograve; per con&longs;ecutionem? cert&egrave;. Atqui <lb/>medio &longs;ecund&ugrave;m formam manife&longs;t&ograve; vacant. Aut enim medium &egrave; pluribus compo&longs;itum e&longs;t, &longs;ic <lb/>non e&longs;t ex eodem ordine, neque conueniens, quia mixtum in generatione &longs;implici procederet, <lb/>aut &longs;i &longs;pecies ali&ecedil; <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan>; profect&ograve; plures qu&agrave;m quattuor prim&ecedil; qualitates, &amp; plura qu&agrave;m quattuor <lb/>corpora &longs;implicia &longs;int, nece&longs;&longs;e erit: &longs;i illa ver&egrave; docuit Ari&longs;toteles qu&aelig; legimus 2. de ortu. Ver&ugrave;m <lb/>quis profitebitur, &longs;peciem e&longs;&longs;e quandam tepidi &longs;eparatam, c&ugrave;m nihil in ea natura mouetur, &longs;ed <lb/>protinus deponat, vel pri&longs;tinum &longs;tatum recuperans, vel vlterius prouecta? Sed tangat item <lb/>mutatio de qua nunc agimus, &longs;ecundas qualitateis: &longs;i inter eas &longs;emper e&longs;t proce&longs;&longs;us, vt ab oppo&shy;<lb/>&longs;ito; cert&egrave; nullum erit medium quod differat &longs;ecund&ugrave;m formam; quia &longs;emper eadem ratio &longs;er&shy;<lb/>uabitur v&longs;que ad extremum. Proinde, &longs;iue ex nigro fiat album per fu&longs;cum, &longs;eu per viride, &longs;em&shy;<lb/>per erit albatio, quia &longs;emper erit nigrum, quou&longs;que album prim&ograve; extiterit; <expan abbr="eiu&longs;&qacute;ue">eiu&longs;que</expan> ratio in toto <lb/>illo progre&longs;&longs;u in quo po&longs;itus e&longs;t motus, perpetu&ograve; permanebit. Vna latio &longs;upere&longs;t, in qua item <lb/>docebimus aut nullum medij rationem e&longs;&longs;e habendam, aut eam e&longs;&longs;e re&longs;oluendam in terminos. <lb/>Etenim fingamus aliquod corpus ex hoc loco attolli ad ignim mod&ograve; rect&agrave;, ali&agrave;s orbem de&longs;ignan&shy;
 <pb pagenum="219"/> <pb pagenum="219"/>
 <arrow.to.target n="marg1515"></arrow.to.target><lb/>do: dices'ne tu hoc motus &longs;pecie differre, cum differant per accidens? e&longs;t enim vtrobique a&longs;cen&shy;<lb/>&longs;us, qu&ograve;d e&longs;t &agrave; centro ad circunferentiam; accidit autem, vt id quod &longs;uopte nixu ferretur, inde <lb/>aliqua vi allata declinet; attamen &agrave; termino &agrave; quo qui e&longs;t infr&agrave;, ad terminum ad quem qui e&longs;t <lb/>&longs;upr&agrave; nihilominus euehatur. At ex his a&longs;cen&longs;us exi&longs;tit; c&ecedil;tera &longs;unt per accidens: itaque &longs;pe&shy;<lb/>ciem variare nequeunt. Fort&egrave; re&longs;pondebis, eum motum e&longs;&longs;e compo&longs;itum; ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. cau&longs;&longs;am &longs;pe&shy;<lb/>cie differre cum &longs;implici. Sedenim re&longs;oluetur h&aelig;c quoque cau&longs;&longs;a in terminos rect&aelig; lationis: &amp; <lb/>accidens erit, qu&ograve;d orbem de&longs;cribat; inde enim di&longs;criminis cau&longs;&longs;&aelig; petuntur. Eodem modo con&shy;<lb/>tinget, vt manentibus ei&longs;dem terminis in latione &amp; conuer&longs;ione <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> &longs;it ad &longs;peciem motus, quem&shy;<lb/>admodum alicubi a&longs;&longs;ump&longs;it Ari&longs;toteles. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Ego ver&ograve;, tamet&longs;i arbitror ip&longs;um &longs;patia &longs;ola omni cor&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1515"></arrow.to.target><lb/>do: dices'ne tu hoc motus &longs;pecie differre, cum differant per accidens? e&longs;t enim vtrobique a&longs;cen&shy;<lb/>&longs;us, qu&ograve;d e&longs;t &agrave; centro ad circunferentiam; accidit autem, vt id quod &longs;uopte nixu ferretur, inde <lb/>aliqua vi allata declinet; attamen &agrave; termino &agrave; quo qui e&longs;t infr&agrave;, ad terminum ad quem qui e&longs;t <lb/>&longs;upr&agrave; nihilominus euehatur. At ex his a&longs;cen&longs;us exi&longs;tit; c&ecedil;tera &longs;unt per accidens: itaque &longs;pe&shy;<lb/>ciem variare nequeunt. Fort&egrave; re&longs;pondebis, eum motum e&longs;&longs;e compo&longs;itum; ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. cau&longs;&longs;am &longs;pe&shy;<lb/>cie differre cum &longs;implici. Sedenim re&longs;oluetur h&aelig;c quoque cau&longs;&longs;a in terminos rect&aelig; lationis: &amp; <lb/>accidens erit, qu&ograve;d orbem de&longs;cribat; inde enim di&longs;criminis cau&longs;&longs;&aelig; petuntur. Eodem modo con&shy;<lb/>tinget, vt manentibus ei&longs;dem terminis in latione &amp; conuer&longs;ione <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> &longs;it ad &longs;peciem motus, quem&shy;<lb/>admodum alicubi a&longs;&longs;ump&longs;it Ari&longs;toteles. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Ego ver&ograve;, tamet&longs;i arbitror ip&longs;um &longs;patia &longs;ola omni cor&shy;<lb/>
Line 6534 
Line 6474 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg1523"></margin.target>G</s></p> <s><margin.target id="marg1523"></margin.target>G</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>HIS ea &longs;uccedunt ex quibus vnus numero motus con&longs;tituitur; id quod ante&agrave; dictum e&longs;t <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <lb/>e&longs;&longs;e re cum continuitate ip&longs;ius. E&longs;&longs;e autem vnum numero motum dupliciter euenit, vno <lb/>quidem modo intrin&longs;ecus, quod illi commune e&longs;t cum aliis <expan abbr="accid&etilde;tibus">accidentibus</expan>. petitur ver&ograve; ab eo, qu&ograve;d <lb/>vnum &longs;it numero &longs;ubiectum; atque altero extrin&longs;ecus; &amp; hic iterum duplex, vnus qui genera&shy;<lb/>tim pertinet ad omnia continua cuius beneficio continui partes, c&ugrave;m inter &longs;e iunguntur, efficiunt <lb/>vnum totum continuum; id dici &longs;olet effectiu&egrave;. alter qui &longs;uiip&longs;ius e&longs;t proprius, de quo nos aliis <lb/>dimi&longs;sis in pr&aelig;&longs;enti capite di&longs;&longs;eremus: nanque hic ille e&longs;t qui motus continuationem producit. <lb/>Continua <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &longs;unt multis aliis modis. H&igrave;c nobis de hac continuatione &longs;peciatim <expan abbr="dicend&utilde;">dicendum</expan> e&longs;t. <lb/>Porr&ograve; multa de&longs;iderat continuatio motus, prim&ugrave;m &longs;an&egrave; vt idem &longs;it ad &longs;peciem: nam &longs;i motus <lb/>&longs;pecie &longs;eparentur; contigui cert&egrave; e&longs;&longs;e queunt, non tamen continui; veluti &longs;i dum me parumper <lb/>exercui, c&ecedil;perim calefieri; non rect&egrave; calefactio continuata cum exercitatione, &longs;ed ip&longs;i proxima &amp; <lb/>contigua dicetur. Tum qu&ograve;d vnus numero &longs;it terminus ad quem; &longs;iquidem &longs;i eadem &longs;tupa con&shy;<lb/>tinuo tempore rarefieret, deinde combureretur, non diceretur idcirco motus continuus. Deinde </s></p> <s>HIS ea &longs;uccedunt ex quibus vnus numero motus con&longs;tituitur; id quod ante&agrave; dictum e&longs;t <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <lb/>e&longs;&longs;e re cum continuitate ip&longs;ius. E&longs;&longs;e autem vnum numero motum dupliciter euenit, vno <lb/>quidem modo intrin&longs;ecus, quod illi commune e&longs;t cum aliis <expan abbr="accid&etilde;tibus">accidentibus</expan>. petitur ver&ograve; ab eo, qu&ograve;d <lb/>vnum &longs;it numero &longs;ubiectum; atque altero extrin&longs;ecus; &amp; hic iterum duplex, vnus qui genera&shy;<lb/>tim pertinet ad omnia continua cuius beneficio continui partes, c&ugrave;m inter &longs;e iunguntur, efficiunt <lb/>vnum totum continuum; id dici &longs;olet effectiu&egrave;. alter qui &longs;uiip&longs;ius e&longs;t proprius, de quo nos aliis <lb/>dimi&longs;sis in pr&aelig;&longs;enti capite di&longs;&longs;eremus: nanque hic ille e&longs;t qui motus continuationem producit. <lb/>Continua <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &longs;unt multis aliis modis. H&igrave;c nobis de hac continuatione &longs;peciatim <expan abbr="dicend&utilde;">dicendum</expan> e&longs;t. <lb/>Porr&ograve; multa de&longs;iderat continuatio motus, prim&ugrave;m &longs;an&egrave; vt idem &longs;it ad &longs;peciem: nam &longs;i motus <lb/>&longs;pecie &longs;eparentur; contigui cert&egrave; e&longs;&longs;e queunt, non tamen continui; veluti &longs;i dum me parumper <lb/>exercui, c&ecedil;perim calefieri; non rect&egrave; calefactio continuata cum exercitatione, &longs;ed ip&longs;i proxima &amp; <lb/>contigua dicetur. Tum qu&ograve;d vnus numero &longs;it terminus ad quem; &longs;iquidem &longs;i eadem &longs;tupa con&shy;<lb/>tinuo tempore rarefieret, deinde combureretur, non diceretur idcirco motus continuus. Deinde <arrow.to.target n="marg1524"></arrow.to.target><lb/>ne quid temporis intermittatur, quanuis aliquid rei po&longs;sit intermitti: quandoquidem &amp; ambu&shy;<lb/>latio, &amp; &longs;altatio continu&aelig; &longs;unt; licet non &longs;emper terra tangatur &longs;uper qua fiunt eiu&longs;modi motus, <lb/>ac fidicen continu&egrave; &longs;onuit; tamet&longs;i &agrave; prima ad vltimam chordam c&ecedil;teris intermi&longs;sis pul&longs;ando <lb/>procedit. Nam &longs;ubiectum motus, vt in &longs;altando animal, &amp; in pul&longs;ando manus, aut a&euml;r <expan abbr="nunqu&atilde;">nunquam</expan> <lb/>ce&longs;&longs;at in &longs;ono. Dubitari potuit, vtrum'ne continuitas &longs;patij requiratur: nanque ab Ari&longs;totele <lb/>pr&aelig;termi&longs;&longs;a e&longs;t, &amp; exempla allata per&longs;uadent nullam eius e&longs;&longs;e nece&longs;sitatem. Neque ver&ograve; &longs;em&shy;<lb/>per ea continua &longs;unt per qu&aelig; fit motus, vt &longs;iquid ex igni per a&euml;rem &amp; aquam ruat in terram. <lb/>Mihi tamen oppo&longs;itum videtur; proptere&agrave; qu&ograve;d &longs;i motus continuatur; id etiam continuum &longs;it <lb/>oportet &longs;ecund&ugrave;m quod fit motus: nil e&longs;t enim aliud motus &agrave;c forma fluens; h&aelig;c ver&ograve; &longs;patium <lb/>e&longs;t in latione, quod quemadmodum inter centrum &amp; circunferentiam mundi continuum &longs;it, &longs;u&shy;<lb/>pr&agrave; expo&longs;itum e&longs;t. Neque terra verum e&longs;t &longs;patium, &longs;uper quo &longs;altatio fiat, &longs;ed ea linea, quam <lb/>&longs;altans in toto &longs;uo motu de&longs;cribit. Eodem plan&egrave; modo de proiectorum motu dicendum, quoad <lb/>aliena vi concitantur: nanque a&euml;ris partes eodem non &longs;unt noua iugiter veteri &longs;uccedente, ta&shy;<lb/>men eadem e&longs;t linea &longs;uper qua fertur. Nec omi&longs;&longs;am fui&longs;&longs;e hanc conditionem ab Ari&longs;totele pu&shy;
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg1524"></arrow.to.target><lb/>ne quid temporis intermittatur, quanuis aliquid rei po&longs;sit intermitti: quandoquidem &amp; ambu&shy;<lb/>latio, &amp; &longs;altatio continu&aelig; &longs;unt; licet non &longs;emper terra tangatur &longs;uper qua fiunt eiu&longs;modi motus, <lb/>ac fidicen continu&egrave; &longs;onuit; tamet&longs;i &agrave; prima ad vltimam chordam c&ecedil;teris intermi&longs;sis pul&longs;ando <lb/>procedit. Nam &longs;ubiectum motus, vt in &longs;altando animal, &amp; in pul&longs;ando manus, aut a&euml;r <expan abbr="nunqu&atilde;">nunquam</expan> <lb/>ce&longs;&longs;at in &longs;ono. Dubitari potuit, vtrum'ne continuitas &longs;patij requiratur: nanque ab Ari&longs;totele <lb/>pr&aelig;termi&longs;&longs;a e&longs;t, &amp; exempla allata per&longs;uadent nullam eius e&longs;&longs;e nece&longs;sitatem. Neque ver&ograve; &longs;em&shy;<lb/>per ea continua &longs;unt per qu&aelig; fit motus, vt &longs;iquid ex igni per a&euml;rem &amp; aquam ruat in terram. <lb/>Mihi tamen oppo&longs;itum videtur; proptere&agrave; qu&ograve;d &longs;i motus continuatur; id etiam continuum &longs;it <lb/>oportet &longs;ecund&ugrave;m quod fit motus: nil e&longs;t enim aliud motus &agrave;c forma fluens; h&aelig;c ver&ograve; &longs;patium <lb/>e&longs;t in latione, quod quemadmodum inter centrum &amp; circunferentiam mundi continuum &longs;it, &longs;u&shy;<lb/>pr&agrave; expo&longs;itum e&longs;t. Neque terra verum e&longs;t &longs;patium, &longs;uper quo &longs;altatio fiat, &longs;ed ea linea, quam <lb/>&longs;altans in toto &longs;uo motu de&longs;cribit. Eodem plan&egrave; modo de proiectorum motu dicendum, quoad <lb/>aliena vi concitantur: nanque a&euml;ris partes eodem non &longs;unt noua iugiter veteri &longs;uccedente, ta&shy;<lb/>men eadem e&longs;t linea &longs;uper qua fertur. Nec omi&longs;&longs;am fui&longs;&longs;e hanc conditionem ab Ari&longs;totele pu&shy; 
 <pb pagenum="221"/> <pb pagenum="221"/>
 <arrow.to.target n="marg1525"></arrow.to.target><lb/>tamus, &longs;ed eam in vnitate termini ad quem contineri profitemur: ip&longs;e enim e&longs;t veluti forma, &amp; <lb/>c&ecedil;tera continet tanquam materiam. Quare efficitur, vt &longs;i motus interpelletur, non &longs;it vnus ter&shy;<lb/>minus ad quem, &longs;ed totidem quot interpellationes extiterint, &amp; proinde totidem motus quot <lb/>termini actu interce&longs;&longs;erint. hic locus e&longs;t in latione, &longs;iue ip&longs;um vbi, <expan abbr="eiu&longs;&qacute;ue">eiu&longs;que</expan> materies e&longs;t &longs;patium. <lb/>Quapropter non intermi&longs;sionem &longs;patij, &longs;ed rei notauit pr&aelig;ceptor, qu&ecedil; communiter ine&longs;&longs;e pote&longs;t <lb/>in omni genere motus: nam verbigratia cibus continue coquitur, licet aliqua eius pars cruda re&shy;<lb/>maneat. Res autem ip&longs;um &longs;uppo&longs;itum e&longs;t motus; &longs;patium, vel illi proportione re&longs;pondens e&longs;t <lb/>pars &longs;ubiecti, &longs;ecund&ugrave;m qu&ograve;d fit motus. Mobile quoque vnum e&longs;&longs;e debet. Nam neque vnus, <lb/>neque continuus e&longs;t ille motus quem, po&longs;tqu&agrave;m ego quieuero, facit famulus meus. Hoc autem <lb/>mobile, vt vnum e&longs;&longs;e debeat, ante&agrave; dictum e&longs;t, atque vnum vt indiuiduum: &longs;i <foreign lang="greek">to\ u(posa\n</foreign> .i. &longs;up&shy;<lb/>po&longs;itum re&longs;picias, quod actu exi&longs;tit eo modo quem non mult&ograve; prius indicauimus: quemadmo&shy;<lb/>dum ver&ograve; e&longs;&longs;e po&longs;sit, tum cogno&longs;ces, cum de formarum multitudine di&longs;ceptabitur. Sic non nu&shy;<lb/>mero, vel &longs;pecie diuer&longs;um e&longs;&longs;e dicemus canis viui prim&ugrave;m, deinde mortui de&longs;cen&longs;um. Non ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e ver&ograve; e&longs;t vt mouens &longs;it vnum. Nam &longs;i, velut in ludo quodam Athenis fieri &longs;olebat, fax de <lb/>manu tradatur in manum; nil profect&ograve; vetat, quin continu&egrave; moueatur, qu&ograve;d enim de&longs;cen&longs;us il&shy;<lb/>le quo canis agitur <expan abbr="eiu&longs;&qacute;ue">eiu&longs;que</expan> cadauer, &longs;it continuus, ex eo probatur, qu&ograve;d motus ille finiretur vl&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1525"></arrow.to.target><lb/>tamus, &longs;ed eam in vnitate termini ad quem contineri profitemur: ip&longs;e enim e&longs;t veluti forma, &amp; <lb/>c&ecedil;tera continet tanquam materiam. Quare efficitur, vt &longs;i motus interpelletur, non &longs;it vnus ter&shy;<lb/>minus ad quem, &longs;ed totidem quot interpellationes extiterint, &amp; proinde totidem motus quot <lb/>termini actu interce&longs;&longs;erint. hic locus e&longs;t in latione, &longs;iue ip&longs;um vbi, <expan abbr="eiu&longs;&qacute;ue">eiu&longs;que</expan> materies e&longs;t &longs;patium. <lb/>Quapropter non intermi&longs;sionem &longs;patij, &longs;ed rei notauit pr&aelig;ceptor, qu&ecedil; communiter ine&longs;&longs;e pote&longs;t <lb/>in omni genere motus: nam verbigratia cibus continue coquitur, licet aliqua eius pars cruda re&shy;<lb/>maneat. Res autem ip&longs;um &longs;uppo&longs;itum e&longs;t motus; &longs;patium, vel illi proportione re&longs;pondens e&longs;t <lb/>pars &longs;ubiecti, &longs;ecund&ugrave;m qu&ograve;d fit motus. Mobile quoque vnum e&longs;&longs;e debet. Nam neque vnus, <lb/>neque continuus e&longs;t ille motus quem, po&longs;tqu&agrave;m ego quieuero, facit famulus meus. Hoc autem <lb/>mobile, vt vnum e&longs;&longs;e debeat, ante&agrave; dictum e&longs;t, atque vnum vt indiuiduum: &longs;i <foreign lang="greek">to\ u(posa\n</foreign> .i. &longs;up&shy;<lb/>po&longs;itum re&longs;picias, quod actu exi&longs;tit eo modo quem non mult&ograve; prius indicauimus: quemadmo&shy;<lb/>dum ver&ograve; e&longs;&longs;e po&longs;sit, tum cogno&longs;ces, cum de formarum multitudine di&longs;ceptabitur. Sic non nu&shy;<lb/>mero, vel &longs;pecie diuer&longs;um e&longs;&longs;e dicemus canis viui prim&ugrave;m, deinde mortui de&longs;cen&longs;um. Non ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e ver&ograve; e&longs;t vt mouens &longs;it vnum. Nam &longs;i, velut in ludo quodam Athenis fieri &longs;olebat, fax de <lb/>manu tradatur in manum; nil profect&ograve; vetat, quin continu&egrave; moueatur, qu&ograve;d enim de&longs;cen&longs;us il&shy;<lb/>le quo canis agitur <expan abbr="eiu&longs;&qacute;ue">eiu&longs;que</expan> cadauer, &longs;it continuus, ex eo probatur, qu&ograve;d motus ille finiretur vl&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1526"></arrow.to.target><lb/>timo non e&longs;&longs;e; c&ugrave;m tamen de&longs;inat in vltimum e&longs;&longs;e, &longs;iue &longs;it &longs;ecund&ugrave;m, &longs;eu pr&aelig;ter naturam: ne&shy;<lb/>que enim forma aliqua pote&longs;t a&longs;signari qua motus ille terminetur: etenim nullum <expan abbr="punct&utilde;">punctum</expan> tem&shy;<lb/>poris e&longs;t in quo non &longs;it motus: aut ergo continui &longs;unt duo diuer&longs;i motus, aut contigui: nec con&shy;<lb/>tigui &longs;an&egrave;, quia prioris e&longs;t aliquis terminus, vt &longs;anationis cui &longs;uccedit ambulatio: quocirca con&shy;<lb/>tinuos e&longs;&longs;e dicendum e&longs;t. &longs;i graue &longs;uppo&longs;itum facimus in de&longs;cen&longs;u, remanet idem: ergo &amp; idem <lb/>motus. &longs;i fingas animal, aut tale animal e&longs;&longs;e &longs;uppo&longs;itum, &longs;pecie variata mult&ograve; magis apparere de&shy;<lb/>bebit variatio motus qu&aelig; &longs;e&longs;e o&longs;tendit in ea vici&longs;situdine, altero quidem aliqua euidente forma <lb/>finito; <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. magis, quo motus &amp; quies &longs;unt magis euidentia, qu&agrave;m &longs;int form&aelig; qu&aelig; &longs;ubiacent, &amp; <lb/>ea qu&aelig; &longs;pecie di&longs;tinguuntur, mult&ograve; item magis numero &longs;eparantur, vt hic homo ab hoc equo, <lb/>qu&agrave;m ab homine alio. Sedenim quanuis h&aelig;c omnino vera e&longs;&longs;e credamus; attamen nonnullis <lb/>dubitationibus implicata &longs;unt. &longs;iquidem &amp; eos motus qui &longs;pecie differunt, continuari po&longs;&longs;e cen&shy;<lb/>&longs;eas, neque conditionem temporis adhibitam nece&longs;&longs;ari&ograve; fui&longs;&longs;e inter motus oppo&longs;itos: illud qui&shy;<lb/>dem; quia &longs;i fingamus lapidem magna vi atque conatu impelli v&longs;que ad medium mundi, &amp; ni&shy;<lb/>hil ob&longs;tet; impetus ille continuabitur, &amp; lapidem feret vltra centrum. Atqui ad centrum v&longs;que <lb/> <arrow.to.target n="marg1526"></arrow.to.target><lb/>timo non e&longs;&longs;e; c&ugrave;m tamen de&longs;inat in vltimum e&longs;&longs;e, &longs;iue &longs;it &longs;ecund&ugrave;m, &longs;eu pr&aelig;ter naturam: ne&shy;<lb/>que enim forma aliqua pote&longs;t a&longs;signari qua motus ille terminetur: etenim nullum <expan abbr="punct&utilde;">punctum</expan> tem&shy;<lb/>poris e&longs;t in quo non &longs;it motus: aut ergo continui &longs;unt duo diuer&longs;i motus, aut contigui: nec con&shy;<lb/>tigui &longs;an&egrave;, quia prioris e&longs;t aliquis terminus, vt &longs;anationis cui &longs;uccedit ambulatio: quocirca con&shy;<lb/>tinuos e&longs;&longs;e dicendum e&longs;t. &longs;i graue &longs;uppo&longs;itum facimus in de&longs;cen&longs;u, remanet idem: ergo &amp; idem <lb/>motus. &longs;i fingas animal, aut tale animal e&longs;&longs;e &longs;uppo&longs;itum, &longs;pecie variata mult&ograve; magis apparere de&shy;<lb/>bebit variatio motus qu&aelig; &longs;e&longs;e o&longs;tendit in ea vici&longs;situdine, altero quidem aliqua euidente forma <lb/>finito; <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. magis, quo motus &amp; quies &longs;unt magis euidentia, qu&agrave;m &longs;int form&aelig; qu&aelig; &longs;ubiacent, &amp; <lb/>ea qu&aelig; &longs;pecie di&longs;tinguuntur, mult&ograve; item magis numero &longs;eparantur, vt hic homo ab hoc equo, <lb/>qu&agrave;m ab homine alio. Sedenim quanuis h&aelig;c omnino vera e&longs;&longs;e credamus; attamen nonnullis <lb/>dubitationibus implicata &longs;unt. &longs;iquidem &amp; eos motus qui &longs;pecie differunt, continuari po&longs;&longs;e cen&shy;<lb/>&longs;eas, neque conditionem temporis adhibitam nece&longs;&longs;ari&ograve; fui&longs;&longs;e inter motus oppo&longs;itos: illud qui&shy;<lb/>dem; quia &longs;i fingamus lapidem magna vi atque conatu impelli v&longs;que ad medium mundi, &amp; ni&shy;<lb/>hil ob&longs;tet; impetus ille continuabitur, &amp; lapidem feret vltra centrum. Atqui ad centrum v&longs;que <lb/>
Line 7881 
Line 7818 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Abiecto instrumento artis, <expan abbr="clau&longs;a&qacute;">clau&longs;aque</expan>. taberna; Sutor erat<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s>Abiecto instrumento artis, <expan abbr="clau&longs;a&qacute;">clau&longs;aque</expan>. taberna; Sutor erat<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ad hoc <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> argumentum <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> demus eius animaduer&longs;a propo&longs;itione: <expan abbr="neq.">neque</expan> n. <expan abbr="v&rtilde;">vrm</expan> pr&aelig;&longs;eferre nece&longs;si&shy;<lb/>tatem, <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> &amp; exemplo mon&longs;trare licet <expan abbr="oppo&longs;it&utilde;">oppo&longs;itum</expan>. Accipe <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, h&aelig;c &agrave; materia &longs;eparari <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>, &amp; <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <lb/>materia &longs;uper&longs;tes e&longs;t: materia <expan abbr="quoq.">quoque</expan> reip&longs;a mult&ograve; magis ab ea <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> cogitatione &longs;eiungi, quis <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <lb/><expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> accidens in materia ponet? vt <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> <expan abbr="aliq&ntilde;">aliqnm</expan> non veritus fuerit Alexander <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> a&longs;&longs;erere, for&shy;</s></p> <s>Ad hoc <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> argumentum <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> demus eius animaduer&longs;a propo&longs;itione: <expan abbr="neq.">neque</expan> n. <expan abbr="v&rtilde;">vrm</expan> pr&aelig;&longs;eferre nece&longs;si&shy;<lb/>tatem, <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> &amp; exemplo mon&longs;trare licet <expan abbr="oppo&longs;it&utilde;">oppo&longs;itum</expan>. Accipe <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, h&aelig;c &agrave; materia &longs;eparari <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>, &amp; <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <lb/>materia &longs;uper&longs;tes e&longs;t: materia <expan abbr="quoq.">quoque</expan> reip&longs;a mult&ograve; magis ab ea <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> cogitatione &longs;eiungi, quis <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <lb/><expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> accidens in materia ponet? vt <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> <expan abbr="aliq&ntilde;">aliqnm</expan> non veritus fuerit Alexander <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> a&longs;&longs;erere, for&shy;<arrow.to.target n="marg1891"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="m&atilde;">mam</expan> inh&aelig;rere in materia, <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> accidens, idem po&longs;te&agrave; &longs;ibi non con&longs;titerit, &amp; <expan abbr="dem&utilde;">demum</expan> decreuerit eam <lb/><expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> accidens non &longs;e habere, <expan abbr="eiu&longs;q.">eiu&longs;que</expan> rei talem <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> protulerit, quae altera conditio dee&longs;&longs;et <expan abbr="&qacute;">que</expan> po&shy;<lb/>&longs;tularetur ab accidente, nimir&ugrave;m, quae eius pars non e&longs;&longs;et, in quo inerat: at forma pars e&longs;t compo&longs;i&shy;<lb/>ti. Ver&ugrave;m, meo quidem iudicio, valebat hoc ad o&longs;tendendum <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> non e&longs;&longs;e accidens in <expan abbr="c&otilde;po&longs;i-to">compo&longs;i&shy;<lb/>to</expan>, non <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> in materia, c&ugrave;m accidens non dicatur e&longs;&longs;e pars eius in quo ine&longs;t; at <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> pars ine&longs;t for&shy;<lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg1891"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="m&atilde;">mam</expan> inh&aelig;rere in materia, <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> accidens, idem po&longs;te&agrave; &longs;ibi non con&longs;titerit, &amp; <expan abbr="dem&utilde;">demum</expan> decreuerit eam <lb/><expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> accidens non &longs;e habere, <expan abbr="eiu&longs;q.">eiu&longs;que</expan> rei talem <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> protulerit, quae altera conditio dee&longs;&longs;et <expan abbr="&qacute;">que</expan> po&shy;<lb/>&longs;tularetur ab accidente, nimir&ugrave;m, quae eius pars non e&longs;&longs;et, in quo inerat: at forma pars e&longs;t compo&longs;i&shy;<lb/>ti. Ver&ugrave;m, meo quidem iudicio, valebat hoc ad o&longs;tendendum <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> non e&longs;&longs;e accidens in <expan abbr="c&otilde;po&longs;i-to">compo&longs;i&shy;<lb/>to</expan>, non <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> in materia, c&ugrave;m accidens non dicatur e&longs;&longs;e pars eius in quo ine&longs;t; at <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> pars ine&longs;t for&shy;<lb/> 
 <arrow.to.target n="marg1892"></arrow.to.target><lb/>ma in compo&longs;ito, non in materia. Mult&ograve; melius dixi&longs;&longs;et Alexander, &longs;i <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> materia proxima <lb/>contuli&longs;&longs;et: <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquae</expan> docuerit Ari&longs;t. interempta forma tolli <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> <expan abbr="proxim&atilde;">proximam</expan>. At ver&ograve; <lb/>nil ob&longs;tat hoc progre&longs;&longs;ui no&longs;tr&aelig; rationis eo quae manet <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> forma in materia remota, &amp; ab ea citra <lb/><expan abbr="nox&atilde;">noxam</expan> forma &longs;eiungi <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>; &longs;emper .n. remanet primum ex quo fit id quod fit, non ob id <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> illi, vt <lb/>accidens ine&longs;&longs;e cen&longs;endum e&longs;t. Quamobrem &longs;atius e&longs;&longs;e reor, &longs;i notata natura accidentis ip&longs;um ita <lb/>profici&longs;ci dicamus ab eo cui accidit, vt ab illo perficiatur, non <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> afferat aliquam perfectionem: <lb/>atqui forma &longs;ic aduenit materi&aelig;, vt ip&longs;am perficiat: ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. rem non videtur in accidentib. e&longs;&longs;e <lb/>reponenda. Quapropter in <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> &longs;en&longs;um <expan abbr="accipiend&atilde;">accipiendam</expan> e&longs;&longs;e puto illam <expan abbr="propo&longs;ition&etilde;">propo&longs;itionem</expan>. Id e&longs;&longs;e accidens, <lb/>c&ugrave;m &longs;eparatur ab eo in quo e&longs;t, <expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> non &longs;it eius perfectio. Proinde <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> functio &longs;it perfectio for&shy;<lb/>m&aelig;, lic&egrave;t ab ea &longs;eparetur, accidens e&longs;&longs;e non e&longs;t exi&longs;timandum. <expan abbr="Me&qacute;">Meque</expan>. mouent <expan abbr="admod&utilde;">admodum</expan> verba The&shy;<lb/>mi&longs;tij qu&aelig; &longs;unt huiu&longs;modi. <foreign lang="greek">o( o)fqalmo\s o_tan h)/dh ge/nhtou o(fqalmoi\ e( ne/zgeian e)/xei <gap/>iw\ o_zasi+n: <lb/>au)\th de) h) e)ne/ zgeia th_s mozfh)s ou)de\n diafe/ zei. hou(_to ga\z d)ci\n o)fqalmw_| ei(nai to\ o(za_n kah) e)ne/z&shy;<lb/>geian ou(/s</foreign>. i. oculus, <expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> iam factus fuerit oculus; actum habet vi&longs;ionem, h&aelig;c ver&ograve; functio &agrave; for&shy;<lb/>ma nihil differt: &ldquo;hoc .n. e&longs;t oculo e&longs;&longs;e videre actu &longs;ic, vt credam e&longs;&longs;entiam habitus e&longs;&longs;e <expan abbr="function&etilde;">functionem</expan>. <lb/><expan abbr="atq.">atque</expan> ita vt <expan abbr="quicunq.">quicunque</expan> functionem dicit; idem &longs;ub&longs;tantiam <expan abbr="quoq.">quoque</expan> operantem nob. exprimat quod <lb/> <arrow.to.target n="marg1892"></arrow.to.target><lb/>ma in compo&longs;ito, non in materia. Mult&ograve; melius dixi&longs;&longs;et Alexander, &longs;i <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> materia proxima <lb/>contuli&longs;&longs;et: <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquae</expan> docuerit Ari&longs;t. interempta forma tolli <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> <expan abbr="proxim&atilde;">proximam</expan>. At ver&ograve; <lb/>nil ob&longs;tat hoc progre&longs;&longs;ui no&longs;tr&aelig; rationis eo quae manet <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> forma in materia remota, &amp; ab ea citra <lb/><expan abbr="nox&atilde;">noxam</expan> forma &longs;eiungi <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>; &longs;emper .n. remanet primum ex quo fit id quod fit, non ob id <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> illi, vt <lb/>accidens ine&longs;&longs;e cen&longs;endum e&longs;t. Quamobrem &longs;atius e&longs;&longs;e reor, &longs;i notata natura accidentis ip&longs;um ita <lb/>profici&longs;ci dicamus ab eo cui accidit, vt ab illo perficiatur, non <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> afferat aliquam perfectionem: <lb/>atqui forma &longs;ic aduenit materi&aelig;, vt ip&longs;am perficiat: ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. rem non videtur in accidentib. e&longs;&longs;e <lb/>reponenda. Quapropter in <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> &longs;en&longs;um <expan abbr="accipiend&atilde;">accipiendam</expan> e&longs;&longs;e puto illam <expan abbr="propo&longs;ition&etilde;">propo&longs;itionem</expan>. Id e&longs;&longs;e accidens, <lb/>c&ugrave;m &longs;eparatur ab eo in quo e&longs;t, <expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> non &longs;it eius perfectio. Proinde <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> functio &longs;it perfectio for&shy;<lb/>m&aelig;, lic&egrave;t ab ea &longs;eparetur, accidens e&longs;&longs;e non e&longs;t exi&longs;timandum. <expan abbr="Me&qacute;">Meque</expan>. mouent <expan abbr="admod&utilde;">admodum</expan> verba The&shy;<lb/>mi&longs;tij qu&aelig; &longs;unt huiu&longs;modi. <foreign lang="greek">o( o)fqalmo\s o_tan h)/dh ge/nhtou o(fqalmoi\ e( ne/zgeian e)/xei <gap/>iw\ o_zasi+n: <lb/>au)\th de) h) e)ne/ zgeia th_s mozfh)s ou)de\n diafe/ zei. hou(_to ga\z d)ci\n o)fqalmw_| ei(nai to\ o(za_n kah) e)ne/z&shy;<lb/>geian ou(/s</foreign>. i. oculus, <expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> iam factus fuerit oculus; actum habet vi&longs;ionem, h&aelig;c ver&ograve; functio &agrave; for&shy;<lb/>ma nihil differt: &ldquo;hoc .n. e&longs;t oculo e&longs;&longs;e videre actu &longs;ic, vt credam e&longs;&longs;entiam habitus e&longs;&longs;e <expan abbr="function&etilde;">functionem</expan>. <lb/><expan abbr="atq.">atque</expan> ita vt <expan abbr="quicunq.">quicunque</expan> functionem dicit; idem &longs;ub&longs;tantiam <expan abbr="quoq.">quoque</expan> operantem nob. exprimat quod <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1893"></arrow.to.target><lb/>Themi&longs;tius item, vel <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> approbantis Auerrois te&longs;timonio <expan abbr="quandoq.">quandoque</expan> profe&longs;&longs;us e&longs;t.&rdquo; <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Diuiditur .n. <lb/> <arrow.to.target n="marg1893"></arrow.to.target><lb/>Themi&longs;tius item, vel <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> approbantis Auerrois te&longs;timonio <expan abbr="quandoq.">quandoque</expan> profe&longs;&longs;us e&longs;t.&rdquo; <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Diuiditur .n. <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1894"></arrow.to.target><lb/>forma ab i&longs;tis philo&longs;ophis in quie&longs;centem &amp; <expan abbr="operant&etilde;">operantem</expan>. Ac &longs;iquis interi&ugrave;s vim form&aelig; &longs;crutari ve&shy;<lb/>lit, <expan abbr="videbi&ttilde;">videbitur</expan> illi potius accidens e&longs;&longs;e, quando ce&longs;&longs;et ab opere, qu&agrave;m &longs;i foret in officio: &longs;emper .n. &amp; <lb/>per &longs;e foret in officio, ni&longs;i impediretur. ibi non <expan abbr="opera&ttilde;">operatur</expan>, vbi prohibetur: hoc <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan>, quod impedit, e&longs;t <lb/>per accidens, &amp; accidens e&longs;t ip&longs;um impedimentum. Neque dee&longs;t locus apud Ari&longs;totelem qui <lb/>nos in ea &longs;ententia confirmet. ip&longs;e .n. quemadmodum &longs;upr&agrave; pro Alexandro citauimus, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> form&aacute; <lb/> <arrow.to.target n="marg1894"></arrow.to.target><lb/>forma ab i&longs;tis philo&longs;ophis in quie&longs;centem &amp; <expan abbr="operant&etilde;">operantem</expan>. Ac &longs;iquis interi&ugrave;s vim form&aelig; &longs;crutari ve&shy;<lb/>lit, <expan abbr="videbi&ttilde;">videbitur</expan> illi potius accidens e&longs;&longs;e, quando ce&longs;&longs;et ab opere, qu&agrave;m &longs;i foret in officio: &longs;emper .n. &amp; <lb/>per &longs;e foret in officio, ni&longs;i impediretur. ibi non <expan abbr="opera&ttilde;">operatur</expan>, vbi prohibetur: hoc <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan>, quod impedit, e&longs;t <lb/>per accidens, &amp; accidens e&longs;t ip&longs;um impedimentum. Neque dee&longs;t locus apud Ari&longs;totelem qui <lb/>nos in ea &longs;ententia confirmet. ip&longs;e .n. quemadmodum &longs;upr&agrave; pro Alexandro citauimus, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> form&aacute; <lb/>
Line 8373 
Line 8307 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>In furias <expan abbr="ignem&qacute;">ignemque</expan>. ruunt: amor omnibus idem<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s>In furias <expan abbr="ignem&qacute;">ignemque</expan>. ruunt: amor omnibus idem<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>etenim &longs;ic fit, vt quod indiuiduum c&ugrave;m &longs;it, perpetuum e&longs;&longs;e nequit; perpetuum &longs;pecie reddatur: <lb/>id autem faciat communicando materi&aelig; &longs;uam <expan abbr="bonitat&etilde;">bonitatem</expan>, hoc e&longs;t, &longs;uam formam, vt altera &longs;imili in <lb/>ip&longs;a producta, &longs;uum expleat de&longs;iderium. Ita fit, vt forma in altero &longs;it eius finis, &agrave; quo moueatur <lb/>primo, eo &longs;cilicet modo qui finis ip&longs;ius e&longs;t proprius. Neque .n. patimur ab auctore Theogoni&ecedil; <lb/>per&longs;uaderi rerum &longs;cilicet, <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> orium ex materia &amp; priuatione, nullo actu pr&aelig;eunte, fui&longs;&longs;e du&shy;<lb/>ctum. qui nobis h&aelig;c inuoluerit &longs;ymbolo illo, qu&ograve;d ab initio Nox, <expan abbr="Erebu&longs;&qacute;">Erebu&longs;que</expan>. fuerint, &amp; Tartarus, <lb/>c&ugrave;m <expan abbr="neq.">neque</expan> terra adhuc, neque a&euml;r, <expan abbr="neq.">neque</expan> c&ecedil;lum fui&longs;&longs;et conditum. Sed noctem ex va&longs;to Erebi gre&shy;<lb/>mio <expan abbr="amor&etilde;">amorem</expan> ante alia progenui&longs;&longs;e, qui Chao commi&longs;tus nocturno coitu apud inferos, omne <expan abbr="mor-tali&utilde;">mor&shy;<lb/>talium</expan> in <expan abbr="mortalium&qacute;">mortaliumque</expan>. genus, cum <expan abbr="corporeor&utilde;">corporeorum</expan>, tum etiam &agrave; corpore &longs;olutorum in lucem ediderit. <lb/>Quamobrem non immerit&ograve; ab Ari&longs;tophane fuit in Theatro &longs;commatis agitatus: ille .n. &longs;ub <expan abbr="aui&utilde;">auium</expan> <lb/>per&longs;ona genealogiam c&ecedil;li, <expan abbr="rerum&qacute;">rerumque</expan>. <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> &longs;ic recitat. nam, c&ugrave;m eius carmina totam illius po&euml;t&aelig; <lb/>&longs;ententiam puram <expan abbr="putam&qacute;">putamque</expan>. complectantur, omittere nolui, quin &longs;ub&longs;criberem. Nam, quod </s></p> <s>etenim &longs;ic fit, vt quod indiuiduum c&ugrave;m &longs;it, perpetuum e&longs;&longs;e nequit; perpetuum &longs;pecie reddatur: <lb/>id autem faciat communicando materi&aelig; &longs;uam <expan abbr="bonitat&etilde;">bonitatem</expan>, hoc e&longs;t, &longs;uam formam, vt altera &longs;imili in <lb/>ip&longs;a producta, &longs;uum expleat de&longs;iderium. Ita fit, vt forma in altero &longs;it eius finis, &agrave; quo moueatur <lb/>primo, eo &longs;cilicet modo qui finis ip&longs;ius e&longs;t proprius. Neque .n. patimur ab auctore Theogoni&ecedil; <lb/>per&longs;uaderi rerum &longs;cilicet, <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> orium ex materia &amp; priuatione, nullo actu pr&aelig;eunte, fui&longs;&longs;e du&shy;<lb/>ctum. qui nobis h&aelig;c inuoluerit &longs;ymbolo illo, qu&ograve;d ab initio Nox, <expan abbr="Erebu&longs;&qacute;">Erebu&longs;que</expan>. fuerint, &amp; Tartarus, <lb/>c&ugrave;m <expan abbr="neq.">neque</expan> terra adhuc, neque a&euml;r, <expan abbr="neq.">neque</expan> c&ecedil;lum fui&longs;&longs;et conditum. Sed noctem ex va&longs;to Erebi gre&shy;<lb/>mio <expan abbr="amor&etilde;">amorem</expan> ante alia progenui&longs;&longs;e, qui Chao commi&longs;tus nocturno coitu apud inferos, omne <expan abbr="mor-tali&utilde;">mor&shy;<lb/>talium</expan> in <expan abbr="mortalium&qacute;">mortaliumque</expan>. genus, cum <expan abbr="corporeor&utilde;">corporeorum</expan>, tum etiam &agrave; corpore &longs;olutorum in lucem ediderit. <lb/>Quamobrem non immerit&ograve; ab Ari&longs;tophane fuit in Theatro &longs;commatis agitatus: ille .n. &longs;ub <expan abbr="aui&utilde;">auium</expan> <lb/>per&longs;ona genealogiam c&ecedil;li, <expan abbr="rerum&qacute;">rerumque</expan>. <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> &longs;ic recitat. nam, c&ugrave;m eius carmina totam illius po&euml;t&aelig; <lb/>&longs;ententiam puram <expan abbr="putam&qacute;">putamque</expan>. complectantur, omittere nolui, quin &longs;ub&longs;criberem. Nam, quod <arrow.to.target n="marg2024"></arrow.to.target><lb/>He&longs;iodus ip&longs;e grauius agens indicauit potius, qu&agrave;m exprimeret; hic ludens &longs;ingula &longs;ic di&longs;tinxit, <lb/>vt qua&longs;i ante oculos ponere nobis voluerit ad locum.</s></p>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg2024"></arrow.to.target><lb/>He&longs;iodus ip&longs;e grauius agens indicauit potius, qu&agrave;m exprimeret; hic ludens &longs;ingula &longs;ic di&longs;tinxit, <lb/>vt qua&longs;i ante oculos ponere nobis voluerit ad locum.</s></p> 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2024"></margin.target>C</s></p> <s><margin.target id="marg2024"></margin.target>C</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 8714 
Line 8645 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2113"></margin.target>E</s></p> <s><margin.target id="marg2113"></margin.target>E</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>SED conuertamus mod&ograve; nos ad po&longs;tremam rationem Ari&longs;totelis. Ita ver&ograve; ip&longs;e concludebat. <lb/>Continua, vt continua, non mouentur &agrave; &longs;eip&longs;is. Elementa continua &longs;unt, non ergo mouentur <lb/>&agrave; &longs;eip&longs;is. Argumenti propo&longs;itio &longs;ic approbatur. Qu&aelig; mouentur &agrave; &longs;eip&longs;is, diuiduntur in partem <lb/>per &longs;e <expan abbr="mouent&etilde;">mouentem</expan>, &amp; partem per &longs;e mobilem. Continua, vt continua, in <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> per &longs;e mouentem &amp; <lb/>in <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> per &longs;e mobilem non diuiduntur: &agrave; &longs;eip&longs;is ergo non mouentur. Pro&longs;yllogi&longs;mi item pro&shy;<lb/>po&longs;itio concluditur hoc modo. Vnum, quatenus vnum, e&longs;t impatibile. Continua ver&ograve; <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan> <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>. <lb/>Ergo continua, qu&aelig; non diuiduntur in tale <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> genus, impatibilia &longs;unt. Itaque &longs;eip&longs;a non mo&shy;<lb/>uent, aut &agrave; &longs;eip&longs;a non mouentur. Ad hoc nonnulli re&longs;pondent, elementum, c&ugrave;m in materiam <expan abbr="for-mam&qacute;">for&shy;<lb/>mamque</expan>. partiatur, diuidi item in <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> per &longs;e mouentem, &amp; partem per &longs;e mobilem. Quoniam <lb/>ver&ograve; partes i&longs;t&aelig; non &longs;unt actu di&longs;iunct&ecedil;, velut in animali, ver&ugrave;m pote&longs;tate duntaxat; ex hoc effi&shy;<lb/>ci, vt, tamet&longs;i concitantur &agrave; &longs;eip&longs;is, perfect&egrave; tamen cieri non po&longs;sint. Videndum e&longs;t igitur an ea <lb/>diui&longs;io partium qu&aelig; e&longs;t pote&longs;tate, non <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> actu, po&longs;sit efficere, aut excipere motum. Ac mihi res <lb/>non plan&egrave; videtur ita &longs;e habere. Nam pr&aelig;terqu&agrave;m qu&ograve;d h&aelig;c &longs;ententia repugnat cuidam Ari&shy;<lb/>&longs;totelic&ecedil; propo&longs;itioni, habet <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> contra &longs;e multa qu&ecedil; Peripatetic&egrave; profiteri <expan abbr="n&otilde;">non</expan> licet. <expan abbr="Quandoquid&etilde;">Quandoquidem</expan>, <lb/>&longs;i ita e&longs;t, vt ad exercendum <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> principia, patiens &longs;imul &amp; agens, &longs;int pote&longs;tate diui&longs;a, <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> actu; pecca&longs;&longs;et ergo Philo&longs;ophus qui nota&longs;&longs;et, quemadmodum <expan abbr="continu&utilde;">continuum</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="c&otilde;genit&utilde;">congenitum</expan> (&longs;ic .n. </s></p> <s>SED conuertamus mod&ograve; nos ad po&longs;tremam rationem Ari&longs;totelis. Ita ver&ograve; ip&longs;e concludebat. <lb/>Continua, vt continua, non mouentur &agrave; &longs;eip&longs;is. Elementa continua &longs;unt, non ergo mouentur <lb/>&agrave; &longs;eip&longs;is. Argumenti propo&longs;itio &longs;ic approbatur. Qu&aelig; mouentur &agrave; &longs;eip&longs;is, diuiduntur in partem <lb/>per &longs;e <expan abbr="mouent&etilde;">mouentem</expan>, &amp; partem per &longs;e mobilem. Continua, vt continua, in <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> per &longs;e mouentem &amp; <lb/>in <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> per &longs;e mobilem non diuiduntur: &agrave; &longs;eip&longs;is ergo non mouentur. Pro&longs;yllogi&longs;mi item pro&shy;<lb/>po&longs;itio concluditur hoc modo. Vnum, quatenus vnum, e&longs;t impatibile. Continua ver&ograve; <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan> <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>. <lb/>Ergo continua, qu&aelig; non diuiduntur in tale <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> genus, impatibilia &longs;unt. Itaque &longs;eip&longs;a non mo&shy;<lb/>uent, aut &agrave; &longs;eip&longs;a non mouentur. Ad hoc nonnulli re&longs;pondent, elementum, c&ugrave;m in materiam <expan abbr="for-mam&qacute;">for&shy;<lb/>mamque</expan>. partiatur, diuidi item in <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> per &longs;e mouentem, &amp; partem per &longs;e mobilem. Quoniam <lb/>ver&ograve; partes i&longs;t&aelig; non &longs;unt actu di&longs;iunct&ecedil;, velut in animali, ver&ugrave;m pote&longs;tate duntaxat; ex hoc effi&shy;<lb/>ci, vt, tamet&longs;i concitantur &agrave; &longs;eip&longs;is, perfect&egrave; tamen cieri non po&longs;sint. Videndum e&longs;t igitur an ea <lb/>diui&longs;io partium qu&aelig; e&longs;t pote&longs;tate, non <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> actu, po&longs;sit efficere, aut excipere motum. Ac mihi res <lb/>non plan&egrave; videtur ita &longs;e habere. Nam pr&aelig;terqu&agrave;m qu&ograve;d h&aelig;c &longs;ententia repugnat cuidam Ari&shy;<lb/>&longs;totelic&ecedil; propo&longs;itioni, habet <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> contra &longs;e multa qu&ecedil; Peripatetic&egrave; profiteri <expan abbr="n&otilde;">non</expan> licet. <expan abbr="Quandoquid&etilde;">Quandoquidem</expan>, <lb/>&longs;i ita e&longs;t, vt ad exercendum <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> principia, patiens &longs;imul &amp; agens, &longs;int pote&longs;tate diui&longs;a, <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> actu; pecca&longs;&longs;et ergo Philo&longs;ophus qui nota&longs;&longs;et, quemadmodum <expan abbr="continu&utilde;">continuum</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="c&otilde;genit&utilde;">congenitum</expan> (&longs;ic .n. <arrow.to.target n="marg2114"></arrow.to.target><lb/>verto <foreign lang="greek">to\ sumfue\s &amp; to\ suggene\s</foreign> non compo&longs;itum, vt vulg&ograve; circunfertur: continua ver&ograve; &longs;unt, <lb/>qu&aelig; &longs;unt ita, vt eorum extrema &longs;int vnum; &longs;icuti calamus vnus; congenitum ver&ograve;, quod e&longs;t in <lb/>alio, vt ex <expan abbr="vtri&longs;q.">vtri&longs;que</expan> fiat <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, velut &egrave; ramo &amp; germine) <expan abbr="accipiend&utilde;">accipiendum</expan> &longs;it, vnde <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> abiicere oporteat. <lb/>Etenim qu&aelig; non &longs;unt contactu <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> inter &longs;e non afficiunt, nam qu&ecedil; <expan abbr="c&otilde;tactu">contactu</expan> &longs;unt <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, &longs;unt obno&shy;<lb/>xia perpe&longs;sioni. quinimmo <expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> actio <expan abbr="perpe&longs;sio&qacute;">perpe&longs;sioque</expan>. per contactum fiunt, &amp; <expan abbr="deniq.">denique</expan> id quod agit, aut <lb/>patitur, ita &longs;e&longs;e vici&longs;sim intuentur, veluti &longs;eparata. Ne te ver&ograve; deterreant ea qu&aelig; de <foreign lang="greek">sumfu/sews</foreign><lb/>Ari&longs;toteles cum 5. Phy&longs;. tum item 11. prim&ecedil; philo&longs;. &longs;criptum reliquit, in quib .&longs;. non e&longs;&longs;et <expan abbr="c&otilde;tactus">contactus</expan>, <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ymphy&longs;in e&longs;&longs;e po&longs;&longs;e. <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> id <expan abbr="c&otilde;ceditur">conceditur</expan> tactum &longs;ymphy&longs;i &longs;upponi, &longs;ed tactus duplex &amp; <lb/>corporeus &amp; per virtutem, vt apparet ex his qu&ecedil; ab initio 7. Phy&longs;. <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. aut actu, aut quae ante ex&shy;<lb/>titerit. Nunc &longs;i debet coniungi forma cum materia, requiritur agens, quod vel per corpus, vel per <lb/><expan abbr="virtut&etilde;">virtutem</expan> tangat id quod patitur, &amp; patiendo <expan abbr="a&longs;&longs;umptur&utilde;">a&longs;&longs;umpturum</expan> e&longs;t formam. H&ecedil;c eadem profe&longs;&longs;us quon&shy;<lb/>dam fuerat Ari&longs;toteles, quippe qui actionem &amp; <expan abbr="perpe&longs;sion&etilde;">perpe&longs;sionem</expan> <foreign lang="greek"><gap/>icei</foreign> .i. contactu generatim admini&shy;<lb/>&longs;trari dete&longs;tetur. Quoniam ver&ograve; illa qu&aelig; loco citato ad&longs;cribuntur, aliqua attingunt de principio <lb/>motus, vnde &longs;u&longs;picari po&longs;sis tribui vim mouendi form&aelig; aduer&longs;us ea qu&ecedil; nob. decernenda &longs;unt: <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg2114"></arrow.to.target><lb/>verto <foreign lang="greek">to\ sumfue\s &amp; to\ suggene\s</foreign> non compo&longs;itum, vt vulg&ograve; circunfertur: continua ver&ograve; &longs;unt, <lb/>qu&aelig; &longs;unt ita, vt eorum extrema &longs;int vnum; &longs;icuti calamus vnus; congenitum ver&ograve;, quod e&longs;t in <lb/>alio, vt ex <expan abbr="vtri&longs;q.">vtri&longs;que</expan> fiat <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, velut &egrave; ramo &amp; germine) <expan abbr="accipiend&utilde;">accipiendum</expan> &longs;it, vnde <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> abiicere oporteat. <lb/>Etenim qu&aelig; non &longs;unt contactu <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> inter &longs;e non afficiunt, nam qu&ecedil; <expan abbr="c&otilde;tactu">contactu</expan> &longs;unt <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, &longs;unt obno&shy;<lb/>xia perpe&longs;sioni. quinimmo <expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> actio <expan abbr="perpe&longs;sio&qacute;">perpe&longs;sioque</expan>. per contactum fiunt, &amp; <expan abbr="deniq.">denique</expan> id quod agit, aut <lb/>patitur, ita &longs;e&longs;e vici&longs;sim intuentur, veluti &longs;eparata. Ne te ver&ograve; deterreant ea qu&aelig; de <foreign lang="greek">sumfu/sews</foreign><lb/>Ari&longs;toteles cum 5. Phy&longs;. tum item 11. prim&ecedil; philo&longs;. &longs;criptum reliquit, in quib .&longs;. non e&longs;&longs;et <expan abbr="c&otilde;tactus">contactus</expan>, <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ymphy&longs;in e&longs;&longs;e po&longs;&longs;e. <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> id <expan abbr="c&otilde;ceditur">conceditur</expan> tactum &longs;ymphy&longs;i &longs;upponi, &longs;ed tactus duplex &amp; <lb/>corporeus &amp; per virtutem, vt apparet ex his qu&ecedil; ab initio 7. Phy&longs;. <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. aut actu, aut quae ante ex&shy;<lb/>titerit. Nunc &longs;i debet coniungi forma cum materia, requiritur agens, quod vel per corpus, vel per <lb/><expan abbr="virtut&etilde;">virtutem</expan> tangat id quod patitur, &amp; patiendo <expan abbr="a&longs;&longs;umptur&utilde;">a&longs;&longs;umpturum</expan> e&longs;t formam. H&ecedil;c eadem profe&longs;&longs;us quon&shy;<lb/>dam fuerat Ari&longs;toteles, quippe qui actionem &amp; <expan abbr="perpe&longs;sion&etilde;">perpe&longs;sionem</expan> <foreign lang="greek"><gap/>icei</foreign> .i. contactu generatim admini&shy;<lb/>&longs;trari dete&longs;tetur. Quoniam ver&ograve; illa qu&aelig; loco citato ad&longs;cribuntur, aliqua attingunt de principio <lb/>motus, vnde &longs;u&longs;picari po&longs;sis tribui vim mouendi form&aelig; aduer&longs;us ea qu&ecedil; nob. decernenda &longs;unt: <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg2115"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="nanq.">nanque</expan> &amp; &longs;i <expan abbr="n&otilde;">non</expan> meminit ibi de latione philo&longs;ophus; <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> illatio <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> vniuer&longs;alis admonet ip&longs;am <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg2115"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="nanq.">nanque</expan> &amp; &longs;i <expan abbr="n&otilde;">non</expan> meminit ibi de latione philo&longs;ophus; <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> illatio <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> vniuer&longs;alis admonet ip&longs;am <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2116"></arrow.to.target><lb/>comprehendere volui&longs;&longs;e; verba eius proponere libuit, ne tibi po&longs;th&agrave;c imponant. <foreign lang="greek">ei(=dos de\ a)ei\ o)/ise( <lb/>de ti te\ kinou_n h)/toi to/de, h)/ toio/nde, o( e)/sai a)zxh\ kai\ ai)/tion th_s kinh/sews o(tan kinh_| o(=ion o( e) e)nte&shy;<lb/>lexei/a| a)/nos poiei_ e)k tou_ dwia/mei ou)/tos a)nou a)/non</foreign>. i. Formam ver&ograve; &longs;emper afferet aliquam mouens, <lb/>aut hanc, aut <expan abbr="tal&etilde;">talem</expan>, aut tantam qu&aelig; erit <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> &amp; cau&longs;&longs;a motus, <expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> moueatur, vt actu homo <lb/>facit ex eo qui e&longs;t pote&longs;tate homo, hominem. Vides in contextu varietatem lectionis. Sed &longs;i de&shy;<lb/>mus ita legi [moueatur] nulla difficultas inerit in explicatione contextus; quand&ograve; aget Ari&longs;to&shy;<lb/>teles de forma noua, <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> ver&ograve; &longs;ic dicimus e&longs;&longs;e <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> motus, vt in illius definitione docuimus, quae<lb/>&longs;it ita principium, quia res per eam moueatur, &amp; ita interpretabimur, vt &longs;upr&agrave;; nimir&ugrave;m, quia &longs;it <lb/>fons &amp; origo motus, quoad affert energian propterquam e&longs;t in hac, aut illa parte loci. Ver&ugrave;m nos <lb/>illud fort&egrave; conturbabit, &longs;i legamus <expan abbr="ag&etilde;di">agendi</expan> figura [moueat] exi&longs;timabitur .n. forma mouere, quod <lb/>nos inficiamur. Po&longs;&longs;um h&icirc;c elabi, &longs;i dixero verba illa <foreign lang="greek">o)\ e/s ai a)zxh\</foreign>, referri ad mouens, quod erit <lb/><expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> &amp; cau&longs;&longs;a motus; <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> mouet, tum ad eorum <expan abbr="differenti&atilde;">differentiam</expan> qu&ecedil; &longs;unt patibiles cau&longs;&longs;&aelig; mo&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2116"></arrow.to.target><lb/>comprehendere volui&longs;&longs;e; verba eius proponere libuit, ne tibi po&longs;th&agrave;c imponant. <foreign lang="greek">ei(=dos de\ a)ei\ o)/ise( <lb/>de ti te\ kinou_n h)/toi to/de, h)/ toio/nde, o( e)/sai a)zxh\ kai\ ai)/tion th_s kinh/sews o(tan kinh_| o(=ion o( e) e)nte&shy;<lb/>lexei/a| a)/nos poiei_ e)k tou_ dwia/mei ou)/tos a)nou a)/non</foreign>. i. Formam ver&ograve; &longs;emper afferet aliquam mouens, <lb/>aut hanc, aut <expan abbr="tal&etilde;">talem</expan>, aut tantam qu&aelig; erit <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> &amp; cau&longs;&longs;a motus, <expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> moueatur, vt actu homo <lb/>facit ex eo qui e&longs;t pote&longs;tate homo, hominem. Vides in contextu varietatem lectionis. Sed &longs;i de&shy;<lb/>mus ita legi [moueatur] nulla difficultas inerit in explicatione contextus; quand&ograve; aget Ari&longs;to&shy;<lb/>teles de forma noua, <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> ver&ograve; &longs;ic dicimus e&longs;&longs;e <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> motus, vt in illius definitione docuimus, quae<lb/>&longs;it ita principium, quia res per eam moueatur, &amp; ita interpretabimur, vt &longs;upr&agrave;; nimir&ugrave;m, quia &longs;it <lb/>fons &amp; origo motus, quoad affert energian propterquam e&longs;t in hac, aut illa parte loci. Ver&ugrave;m nos <lb/>illud fort&egrave; conturbabit, &longs;i legamus <expan abbr="ag&etilde;di">agendi</expan> figura [moueat] exi&longs;timabitur .n. forma mouere, quod <lb/>nos inficiamur. Po&longs;&longs;um h&icirc;c elabi, &longs;i dixero verba illa <foreign lang="greek">o)\ e/s ai a)zxh\</foreign>, referri ad mouens, quod erit <lb/><expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> &amp; cau&longs;&longs;a motus; <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> mouet, tum ad eorum <expan abbr="differenti&atilde;">differentiam</expan> qu&ecedil; &longs;unt patibiles cau&longs;&longs;&aelig; mo&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2117"></arrow.to.target><lb/>tus, &egrave; quibus e&longs;t &longs;ine <expan abbr="c&otilde;trouer&longs;ia">controuer&longs;ia</expan> materia; dubitatur <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> &longs;it'ne forma, tum <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan>, vt notetur <expan abbr="n&otilde;">non</expan> pro&shy;<lb/>pria, qua <expan abbr="c&otilde;&longs;tituitur">con&longs;tituitur</expan> <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan>: &amp; .n. <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> moueri <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>, &amp; c&ugrave;m conueniat in materia, <expan abbr="&longs;imul&qacute;">&longs;imulque</expan>. mobile <lb/>attingat, &amp; <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> inter &longs;e <expan abbr="tang&utilde;t">tangunt</expan>, vici&longs;sim afficiant, &amp; <expan abbr="affici&atilde;tur">afficiantur</expan>; vn&agrave; <expan abbr="it&etilde;">item</expan> mouebitur &amp; mouebit, &longs;ed ea <lb/><expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> erit <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan>, qu&agrave; mouebit, moueri <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> illi erit <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan>; ex quo intelligatur id <expan abbr="n&otilde;">non</expan> nece&longs;&longs;ari&ograve; fla&shy;<lb/>gitare <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan>, vt, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> agit, vn&agrave; patiatur, &longs;ed ex actione &longs;ola exi&longs;tere, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> fieri <expan abbr="quoq.">quoque</expan> po&longs;sit, vt <expan abbr="ag&etilde;s">agens</expan> ni&shy;<lb/>hil <expan abbr="o&itilde;o">oino</expan> repatiatur, &longs;ed c&ugrave;m <expan abbr="t&atilde;gat">tangat</expan>, &amp; <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &longs;ibi <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="pati&etilde;te">patiente</expan> <expan abbr="c&otilde;mun&etilde;">communem</expan> fuerit <expan abbr="a&longs;&longs;ecut&utilde;">a&longs;&longs;ecutum</expan>; euenire, vt affi&shy;<lb/>ciatur afficiens. nec modus dicendi repugnabit, c&ugrave;m apud Gr&aelig;cos forma &amp; efficiens neutraliter <lb/>efferantur: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> <expan abbr="vtriq.">vtrique</expan> re&longs;pondebit articulus <foreign lang="greek">o(/</foreign>, neque exemplum &longs;ubiectum ab hac explicatio&shy;<lb/>ne abhorrebit: agit enim quatenus e&longs;t actu homo; patitur autem, vt aliud quiddam pote&longs;tate. <lb/>Sed faciamus Ari&longs;totelem verba facere de forma; dico vel eam &longs;pectari, vt finem, cui rect&egrave; con&shy;<lb/>uenit, &longs;i doctorum meminimus; principij nomen &amp; cau&longs;&longs;&aelig;: etenim prima e&longs;t omnium, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> &amp; e&longs;t <lb/> <arrow.to.target n="marg2117"></arrow.to.target><lb/>tus, &egrave; quibus e&longs;t &longs;ine <expan abbr="c&otilde;trouer&longs;ia">controuer&longs;ia</expan> materia; dubitatur <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> &longs;it'ne forma, tum <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan>, vt notetur <expan abbr="n&otilde;">non</expan> pro&shy;<lb/>pria, qua <expan abbr="c&otilde;&longs;tituitur">con&longs;tituitur</expan> <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan>: &amp; .n. <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> moueri <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>, &amp; c&ugrave;m conueniat in materia, <expan abbr="&longs;imul&qacute;">&longs;imulque</expan>. mobile <lb/>attingat, &amp; <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> inter &longs;e <expan abbr="tang&utilde;t">tangunt</expan>, vici&longs;sim afficiant, &amp; <expan abbr="affici&atilde;tur">afficiantur</expan>; vn&agrave; <expan abbr="it&etilde;">item</expan> mouebitur &amp; mouebit, &longs;ed ea <lb/><expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> erit <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan>, qu&agrave; mouebit, moueri <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> illi erit <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan>; ex quo intelligatur id <expan abbr="n&otilde;">non</expan> nece&longs;&longs;ari&ograve; fla&shy;<lb/>gitare <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan>, vt, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> agit, vn&agrave; patiatur, &longs;ed ex actione &longs;ola exi&longs;tere, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> fieri <expan abbr="quoq.">quoque</expan> po&longs;sit, vt <expan abbr="ag&etilde;s">agens</expan> ni&shy;<lb/>hil <expan abbr="o&itilde;o">oino</expan> repatiatur, &longs;ed c&ugrave;m <expan abbr="t&atilde;gat">tangat</expan>, &amp; <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &longs;ibi <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="pati&etilde;te">patiente</expan> <expan abbr="c&otilde;mun&etilde;">communem</expan> fuerit <expan abbr="a&longs;&longs;ecut&utilde;">a&longs;&longs;ecutum</expan>; euenire, vt affi&shy;<lb/>ciatur afficiens. nec modus dicendi repugnabit, c&ugrave;m apud Gr&aelig;cos forma &amp; efficiens neutraliter <lb/>efferantur: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> <expan abbr="vtriq.">vtrique</expan> re&longs;pondebit articulus <foreign lang="greek">o(/</foreign>, neque exemplum &longs;ubiectum ab hac explicatio&shy;<lb/>ne abhorrebit: agit enim quatenus e&longs;t actu homo; patitur autem, vt aliud quiddam pote&longs;tate. <lb/>Sed faciamus Ari&longs;totelem verba facere de forma; dico vel eam &longs;pectari, vt finem, cui rect&egrave; con&shy;<lb/>uenit, &longs;i doctorum meminimus; principij nomen &amp; cau&longs;&longs;&aelig;: etenim prima e&longs;t omnium, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> &amp; e&longs;t <lb/>
Line 8795 
Line 8723 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2137"></margin.target>C</s></p> <s><margin.target id="marg2137"></margin.target>C</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>INGREDIAMVR &amp; <expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> viam, &amp; ingenium cum form&aelig;, tum item materi&aelig; nunc explo&shy;<lb/>remus, <expan abbr="atq.">atque</expan> ex <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> vi de re propo&longs;ita <expan abbr="iudic&utilde;">iudicum</expan> in pr&aelig;&longs;entia faciamus. E&longs;to. agat forma in mate&shy;<lb/>riam. qu&aelig;'nam h&aelig;c forma? qu&ecedil; <expan abbr="it&etilde;">item</expan> materia? prima cert&egrave; materia non e&longs;t: h&aelig;c .n. nil e&longs;t actu, &longs;ed <lb/><expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> pote&longs;tate duntaxat: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> agit, <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> mouetur. Secunda igitur. h&aelig;c item aut eiu&longs;modi, vt <lb/>aliqua <expan abbr="tr&atilde;&longs;mutatione">tran&longs;mutatione</expan> opus habeat ad id, vt <expan abbr="expetit&atilde;">expetitam</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> con&longs;equatur, aut <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> e&longs;t cum forma <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="proxim&atilde;">proximam</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="vltim&atilde;">vltimam</expan> appellamus. Rur&longs;us forma aut &agrave; materia &longs;&egrave;gregata, aut in materia, <expan abbr="ead&etilde;&qacute;">eadenque</expan>. <lb/>aut communior &amp; remotior, aut proxima, &amp; per <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> e&longs;t res ip&longs;a qu&aelig; mouetur. Qu&ograve;d &longs;i quapiam <lb/>tran&longs;mutatione materi&aelig; fuerit op^{9}, iis munerib. <expan abbr="n&otilde;">non</expan> in&longs;eruiet, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> cau&longs;&longs;as <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> <expan abbr="ips&utilde;">ipsum</expan> ve&longs;tigamus. <lb/>Etenim <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan> h&aelig;c propria totius quod e&longs;t per <expan abbr="cert&atilde;">certam</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> at certa forma &amp; e&longs;t in certa materia, &amp; <lb/>per &longs;e vtitur certa, <expan abbr="neq.">neque</expan> vtitur <expan abbr="c&otilde;muni">communi</expan>: ni&longs;i quatenus in vltima, hoc e&longs;t, proxima forma &longs;uperiores, <lb/>form&aelig; <expan abbr="c&otilde;tinentur">continentur</expan>, &agrave; quib. <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> propria &longs;ua <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> officia <expan abbr="de&longs;c&etilde;dunt">de&longs;cendunt</expan>. Verbig. in equo pr&aelig;ter <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> <expan abbr="for-m&atilde;">for&shy;<lb/>mam</expan>, qua equus e&longs;t, vt ab aliis omnib. &longs;it &longs;ecretus; e&longs;t <expan abbr="it&etilde;">item</expan> animus, qui &longs;ibi cum c&ecedil;teris brutis e&longs;t com&shy;<lb/>munis, &amp; vis alendi qu&aelig; <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan> <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> plantam: ab equi forma na&longs;cuntur equi functiones, qua&shy;</s></p> <s>INGREDIAMVR &amp; <expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> viam, &amp; ingenium cum form&aelig;, tum item materi&aelig; nunc explo&shy;<lb/>remus, <expan abbr="atq.">atque</expan> ex <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> vi de re propo&longs;ita <expan abbr="iudic&utilde;">iudicum</expan> in pr&aelig;&longs;entia faciamus. E&longs;to. agat forma in mate&shy;<lb/>riam. qu&aelig;'nam h&aelig;c forma? qu&ecedil; <expan abbr="it&etilde;">item</expan> materia? prima cert&egrave; materia non e&longs;t: h&aelig;c .n. nil e&longs;t actu, &longs;ed <lb/><expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> pote&longs;tate duntaxat: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> agit, <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> mouetur. Secunda igitur. h&aelig;c item aut eiu&longs;modi, vt <lb/>aliqua <expan abbr="tr&atilde;&longs;mutatione">tran&longs;mutatione</expan> opus habeat ad id, vt <expan abbr="expetit&atilde;">expetitam</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> con&longs;equatur, aut <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> e&longs;t cum forma <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="proxim&atilde;">proximam</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="vltim&atilde;">vltimam</expan> appellamus. Rur&longs;us forma aut &agrave; materia &longs;&egrave;gregata, aut in materia, <expan abbr="ead&etilde;&qacute;">eadenque</expan>. <lb/>aut communior &amp; remotior, aut proxima, &amp; per <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> e&longs;t res ip&longs;a qu&aelig; mouetur. Qu&ograve;d &longs;i quapiam <lb/>tran&longs;mutatione materi&aelig; fuerit op^{9}, iis munerib. <expan abbr="n&otilde;">non</expan> in&longs;eruiet, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> cau&longs;&longs;as <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> <expan abbr="ips&utilde;">ipsum</expan> ve&longs;tigamus. <lb/>Etenim <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan> h&aelig;c propria totius quod e&longs;t per <expan abbr="cert&atilde;">certam</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> at certa forma &amp; e&longs;t in certa materia, &amp; <lb/>per &longs;e vtitur certa, <expan abbr="neq.">neque</expan> vtitur <expan abbr="c&otilde;muni">communi</expan>: ni&longs;i quatenus in vltima, hoc e&longs;t, proxima forma &longs;uperiores, <lb/>form&aelig; <expan abbr="c&otilde;tinentur">continentur</expan>, &agrave; quib. <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> propria &longs;ua <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> officia <expan abbr="de&longs;c&etilde;dunt">de&longs;cendunt</expan>. Verbig. in equo pr&aelig;ter <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> <expan abbr="for-m&atilde;">for&shy;<lb/>mam</expan>, qua equus e&longs;t, vt ab aliis omnib. &longs;it &longs;ecretus; e&longs;t <expan abbr="it&etilde;">item</expan> animus, qui &longs;ibi cum c&ecedil;teris brutis e&longs;t com&shy;<lb/>munis, &amp; vis alendi qu&aelig; <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan> <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> plantam: ab equi forma na&longs;cuntur equi functiones, qua&shy;<arrow.to.target n="marg2138"></arrow.to.target><lb/>tenus e&longs;t equus, &longs;ed in eo <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan> ali&aelig; functiones &longs;ibi cum reliquis animantib. <expan abbr="planti&longs;&qacute;">planti&longs;que</expan>. <expan abbr="c&otilde;mu-nes">commu&shy;<lb/>nes</expan>, &amp; in&longs;uper functiones naturales, vt in c&ecedil;teris inanimis, leuitas &amp; pondus pro <expan abbr="elementor&utilde;">elementorum</expan> <expan abbr="do-minanti&utilde;">do&shy;<lb/>minantium</expan> virib. Ob <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan>, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> certa &amp; proxima materia cau&longs;&longs;a e&longs;t certi motus <lb/>in <expan abbr="c&otilde;po&longs;ito">compo&longs;ito</expan>; &longs;ic <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> certa forma: veluti &longs;emen motu illo <expan abbr="n&otilde;">non</expan> agitatur quod <expan abbr="viu&etilde;ti">viuenti</expan> <expan abbr="c&otilde;ueniat">conueniat</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> illo <lb/>ad <expan abbr="viu&etilde;tis">viuentis</expan> motus <expan abbr="effici&etilde;dos">efficiendos</expan> animus vtitur: licet &longs;emen &longs;it viuentis ip&longs;ius materia, quia proxima <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t; &longs;ed corpus, quod <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> <expan abbr="organ&utilde;">organum</expan> <expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> e&longs;t, <expan abbr="viu&etilde;tis">viuentis</expan> motib. ancillatur: <expan abbr="animu&longs;&qacute;">animu&longs;que</expan>. in eo corpore ta&shy;<lb/>leis motus exercet; <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan> principia proxima <expan abbr="viu&etilde;tis">viuentis</expan>. Sic ad <expan abbr="qu&ecedil;q.">qu&ecedil;que</expan> obeunda munera, <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> <lb/>principia qu&aelig; &longs;int proxima, <expan abbr="requir&utilde;tur">requiruntur</expan>. Hoc <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> po&longs;ito <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="c&otilde;ce&longs;&longs;o">conce&longs;&longs;o</expan>, &longs;ic <expan abbr="c&otilde;cludamus">concludamus</expan> <expan abbr="argument&utilde;">argumentum</expan>. <lb/>Si <expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> e&longs;&longs;et vltima forma, &amp; materia proxima moueretur; <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <expan abbr="&longs;eip&utilde;">&longs;eipum</expan> prim&ograve; <expan abbr="c&otilde;citaret">concitaret</expan>. Nihil <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <lb/><expan abbr="&longs;eips&utilde;">&longs;eipsum</expan> prim&ograve; concitat. Forma igitur materia proxim&ecedil; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt principia <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="moue&atilde;tur">moueantur</expan>, aut <expan abbr="moue&atilde;t">moueant</expan>. <lb/><expan abbr="A&longs;&longs;umpt&utilde;">A&longs;&longs;umptum</expan> ex 7. Phy&longs;. vt <expan abbr="dem&otilde;&longs;trat&utilde;">demon&longs;tratum</expan> accipitur. <expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> &longs;iquid <expan abbr="&longs;eips&utilde;">&longs;eipsum</expan> mouet, id prim&ograve; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> efficit, &longs;ed <expan abbr="q&mtilde;">qmm</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> &egrave; duab. partib. <expan abbr="mou&etilde;te">mouente</expan> .&longs;. &amp; mota. Qu&ograve;d <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> moueret <expan abbr="&longs;eips&utilde;">&longs;eipsum</expan> prim&ograve; &amp; &agrave; &longs;eip&longs;o <expan abbr="mouere&ttilde;">moueretur</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;&longs;imiliter">con&longs;imiliter</expan> ex illo per&longs;uadetur. <expan abbr="Q&mtilde;">Qmm</expan> materia proxima &amp; forma proxima <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan> <expan abbr="id&etilde;">idem</expan>: <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t .n. materia <lb/>proxima, ni&longs;i &longs;it vltima forma. Quare vltima forma in <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> materi&aelig; proxim&aelig; <expan abbr="c&otilde;tinetur">continetur</expan>. Forma <expan abbr="it&etilde;">item</expan> <lb/>nil <expan abbr="&etilde;">em</expan> aliud <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> materi&aelig; finis. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> proxima <expan abbr="vltima&qacute;">vltimaque</expan>. materia &longs;imiliter <expan abbr="includi&ttilde;">includitur</expan> in <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> proxim&ecedil; form&ecedil;.
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg2138"></arrow.to.target><lb/>tenus e&longs;t equus, &longs;ed in eo <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan> ali&aelig; functiones &longs;ibi cum reliquis animantib. <expan abbr="planti&longs;&qacute;">planti&longs;que</expan>. <expan abbr="c&otilde;mu-nes">commu&shy;<lb/>nes</expan>, &amp; in&longs;uper functiones naturales, vt in c&ecedil;teris inanimis, leuitas &amp; pondus pro <expan abbr="elementor&utilde;">elementorum</expan> <expan abbr="do-minanti&utilde;">do&shy;<lb/>minantium</expan> virib. Ob <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan>, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> certa &amp; proxima materia cau&longs;&longs;a e&longs;t certi motus <lb/>in <expan abbr="c&otilde;po&longs;ito">compo&longs;ito</expan>; &longs;ic <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> certa forma: veluti &longs;emen motu illo <expan abbr="n&otilde;">non</expan> agitatur quod <expan abbr="viu&etilde;ti">viuenti</expan> <expan abbr="c&otilde;ueniat">conueniat</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> illo <lb/>ad <expan abbr="viu&etilde;tis">viuentis</expan> motus <expan abbr="effici&etilde;dos">efficiendos</expan> animus vtitur: licet &longs;emen &longs;it viuentis ip&longs;ius materia, quia proxima <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t; &longs;ed corpus, quod <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> <expan abbr="organ&utilde;">organum</expan> <expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> e&longs;t, <expan abbr="viu&etilde;tis">viuentis</expan> motib. ancillatur: <expan abbr="animu&longs;&qacute;">animu&longs;que</expan>. in eo corpore ta&shy;<lb/>leis motus exercet; <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan> principia proxima <expan abbr="viu&etilde;tis">viuentis</expan>. Sic ad <expan abbr="qu&ecedil;q.">qu&ecedil;que</expan> obeunda munera, <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> <lb/>principia qu&aelig; &longs;int proxima, <expan abbr="requir&utilde;tur">requiruntur</expan>. Hoc <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> po&longs;ito <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="c&otilde;ce&longs;&longs;o">conce&longs;&longs;o</expan>, &longs;ic <expan abbr="c&otilde;cludamus">concludamus</expan> <expan abbr="argument&utilde;">argumentum</expan>. <lb/>Si <expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> e&longs;&longs;et vltima forma, &amp; materia proxima moueretur; <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <expan abbr="&longs;eip&utilde;">&longs;eipum</expan> prim&ograve; <expan abbr="c&otilde;citaret">concitaret</expan>. Nihil <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <lb/><expan abbr="&longs;eips&utilde;">&longs;eipsum</expan> prim&ograve; concitat. Forma igitur materia proxim&ecedil; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt principia <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="moue&atilde;tur">moueantur</expan>, aut <expan abbr="moue&atilde;t">moueant</expan>. <lb/><expan abbr="A&longs;&longs;umpt&utilde;">A&longs;&longs;umptum</expan> ex 7. Phy&longs;. vt <expan abbr="dem&otilde;&longs;trat&utilde;">demon&longs;tratum</expan> accipitur. <expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> &longs;iquid <expan abbr="&longs;eips&utilde;">&longs;eipsum</expan> mouet, id prim&ograve; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> efficit, &longs;ed <expan abbr="q&mtilde;">qmm</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> &egrave; duab. partib. <expan abbr="mou&etilde;te">mouente</expan> .&longs;. &amp; mota. Qu&ograve;d <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> moueret <expan abbr="&longs;eips&utilde;">&longs;eipsum</expan> prim&ograve; &amp; &agrave; &longs;eip&longs;o <expan abbr="mouere&ttilde;">moueretur</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;&longs;imiliter">con&longs;imiliter</expan> ex illo per&longs;uadetur. <expan abbr="Q&mtilde;">Qmm</expan> materia proxima &amp; forma proxima <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan> <expan abbr="id&etilde;">idem</expan>: <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t .n. materia <lb/>proxima, ni&longs;i &longs;it vltima forma. Quare vltima forma in <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> materi&aelig; proxim&aelig; <expan abbr="c&otilde;tinetur">continetur</expan>. Forma <expan abbr="it&etilde;">item</expan> <lb/>nil <expan abbr="&etilde;">em</expan> aliud <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> materi&aelig; finis. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> proxima <expan abbr="vltima&qacute;">vltimaque</expan>. materia &longs;imiliter <expan abbr="includi&ttilde;">includitur</expan> in <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> proxim&ecedil; form&ecedil;.  
 <pb pagenum="330"/>Ergo <expan abbr="quicunq.">quicunque</expan> dicit vltimam formam, <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> materiam, &amp; pariter qui dicit vltimam <lb/> <pb pagenum="330"/>Ergo <expan abbr="quicunq.">quicunque</expan> dicit vltimam formam, <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> materiam, &amp; pariter qui dicit vltimam <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2139"></arrow.to.target><lb/>materiam, formam <expan abbr="quoq.">quoque</expan> comperhendit vn&agrave;. Ob id igitur forma cum materia mouet formam <lb/>cum materia, &longs;eu materiam cum forma qu&aelig; &longs;unt idem. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> idem pror&longs;us mouet &longs;eip&longs;um pri&shy;<lb/>m&ograve;, &amp; &agrave; &longs;eip&longs;o prim&ograve; mouetur. Neque ver&ograve; puto, te accipere <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> proximam, non qu&agrave; recipit <lb/><expan abbr="r&otilde;nem">ronnem</expan> form&aelig;, &longs;ed qu&agrave; &longs;ubiicitur <expan abbr="accid&etilde;tibus">accidentibus</expan>, tum quae talis materia non e&longs;t obnoxia motui, &longs;ed mu&shy;<lb/>tationi duntaxat: tum quae accidentia <expan abbr="c&otilde;muniores">communiores</expan> formas con&longs;equuntur, &amp; &longs;ic nil ad functionem <lb/>propriam <expan abbr="c&otilde;po&longs;iti">compo&longs;iti</expan> pertinent, aut &longs;i &longs;unt vltima accidentia; protinus eam formam con&longs;equuntur <lb/>qu&aelig; in materia proxime ratione &longs;umitur. C&ecedil;tera fortuitu &longs;unt qu&aelig; non &longs;unt efficienda princi&shy;<lb/>pia functionis per &longs;e. Quanquam etiam repugnaret id definitioni natur&aelig; qu&aelig; principium mo&shy;<lb/>tus e&longs;t prim&ograve;, per &longs;e, &amp; non per accidens, &longs;ic ver&ograve; &longs;emper motus initia ferant per <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan>, quand&ograve; <lb/>forma moueat his auctoribus, vt in materia; tum materia moueatur, vt informata. Nobis nil ac&shy;<lb/>cidit <expan abbr="h&utilde;i">huni</expan>, qui formam facimus initium motus per quod, <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>, vt quod; nam &longs;ingula &longs;uo mo&shy;<lb/>re primo &amp; per &longs;e &longs;unt initia motus. Pr&aelig;tere&agrave; forma &longs;umitur aut &longs;eparata, aut in materia: ac &longs;i &longs;e&shy;<lb/>parata, vel re, vel mente duntaxat, non &longs;an&egrave; re &longs;eparata: quoniam h&aelig;c po&longs;&longs;et mouere quidem, <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> tamen moueretur. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> non moueret vt efficiens: ita .n. mouere finis e&longs;t proprium. <expan abbr="Quan&qtilde;">Quanquae</expan> <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;eparatum hic accipitur, quod &longs;ubiecto di&longs;tinguatur; iam .n. foret eiu&longs;modi mouens, quale <lb/>nos e&longs;&longs;e volumus. Quinetiam, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ic elementum totum mouerentur, &longs;ed ex altera parte <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan>, <lb/>materia videlicet, manente forma: <expan abbr="neq.">neque</expan> per &longs;e mobile foret, aut, &longs;i &egrave; principiis huiu&longs;modi con&longs;ta&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2139"></arrow.to.target><lb/>materiam, formam <expan abbr="quoq.">quoque</expan> comperhendit vn&agrave;. Ob id igitur forma cum materia mouet formam <lb/>cum materia, &longs;eu materiam cum forma qu&aelig; &longs;unt idem. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> idem pror&longs;us mouet &longs;eip&longs;um pri&shy;<lb/>m&ograve;, &amp; &agrave; &longs;eip&longs;o prim&ograve; mouetur. Neque ver&ograve; puto, te accipere <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> proximam, non qu&agrave; recipit <lb/><expan abbr="r&otilde;nem">ronnem</expan> form&aelig;, &longs;ed qu&agrave; &longs;ubiicitur <expan abbr="accid&etilde;tibus">accidentibus</expan>, tum quae talis materia non e&longs;t obnoxia motui, &longs;ed mu&shy;<lb/>tationi duntaxat: tum quae accidentia <expan abbr="c&otilde;muniores">communiores</expan> formas con&longs;equuntur, &amp; &longs;ic nil ad functionem <lb/>propriam <expan abbr="c&otilde;po&longs;iti">compo&longs;iti</expan> pertinent, aut &longs;i &longs;unt vltima accidentia; protinus eam formam con&longs;equuntur <lb/>qu&aelig; in materia proxime ratione &longs;umitur. C&ecedil;tera fortuitu &longs;unt qu&aelig; non &longs;unt efficienda princi&shy;<lb/>pia functionis per &longs;e. Quanquam etiam repugnaret id definitioni natur&aelig; qu&aelig; principium mo&shy;<lb/>tus e&longs;t prim&ograve;, per &longs;e, &amp; non per accidens, &longs;ic ver&ograve; &longs;emper motus initia ferant per <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan>, quand&ograve; <lb/>forma moueat his auctoribus, vt in materia; tum materia moueatur, vt informata. Nobis nil ac&shy;<lb/>cidit <expan abbr="h&utilde;i">huni</expan>, qui formam facimus initium motus per quod, <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>, vt quod; nam &longs;ingula &longs;uo mo&shy;<lb/>re primo &amp; per &longs;e &longs;unt initia motus. Pr&aelig;tere&agrave; forma &longs;umitur aut &longs;eparata, aut in materia: ac &longs;i &longs;e&shy;<lb/>parata, vel re, vel mente duntaxat, non &longs;an&egrave; re &longs;eparata: quoniam h&aelig;c po&longs;&longs;et mouere quidem, <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> tamen moueretur. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> non moueret vt efficiens: ita .n. mouere finis e&longs;t proprium. <expan abbr="Quan&qtilde;">Quanquae</expan> <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;eparatum hic accipitur, quod &longs;ubiecto di&longs;tinguatur; iam .n. foret eiu&longs;modi mouens, quale <lb/>nos e&longs;&longs;e volumus. Quinetiam, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ic elementum totum mouerentur, &longs;ed ex altera parte <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan>, <lb/>materia videlicet, manente forma: <expan abbr="neq.">neque</expan> per &longs;e mobile foret, aut, &longs;i &egrave; principiis huiu&longs;modi con&longs;ta&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2140"></arrow.to.target><lb/>ret, primum e&longs;&longs;et per &longs;e mobile, nec quidem imperfectum, vt creditur, &longs;ed omnium primum, <lb/><expan abbr="atq.">atque</expan> perfecti&longs;simum. ea .n. e&longs;t natura, <expan abbr="atq.">atque</expan> ille &longs;tatus primi mobilis, vt in partem per &longs;e motam, &amp; <lb/><expan abbr="part&etilde;">partem</expan> qu&aelig; &longs;an&egrave; per &longs;e moueat, &longs;ed immobilis &longs;it, diuidatur. <expan abbr="Neq.">Neque</expan> item, vt puto, &longs;at e&longs;t, &longs;i ratione <lb/>&longs;eparetur: quoniam ip&longs;a non &longs;olum mouet &longs;ecund&ugrave;m naturam, &longs;ed e&longs;t <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> mouens naturale: hoc <lb/><expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan>, dum mouet, quodammod&ograve; mouetur. Sed, &longs;i tale fuerit mouens, nece&longs;&longs;ari&ograve; quoque con&longs;i&longs;tet <lb/>in materia, <expan abbr="atq.">atque</expan> ita <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ine materia mouebit, &amp; profect&ograve; nimis obediet natura cogitationibus no&shy;<lb/>&longs;tris qu&aelig; c&ugrave;m &agrave; nob. &longs;olummod&ograve; &longs;eparetur; ita &longs;eparata motioneis illas efficiat, quas efficere tum <lb/>deberet, vbi loco &amp; &longs;ubiecto &longs;eparata foret. Qu&ograve;d &longs;i ratione &longs;eparata &longs;umas h&aelig;c principia, quae e&longs;&shy;<lb/>&longs;entia, <expan abbr="viribu&longs;&qacute;">viribu&longs;que</expan>. di&longs;tinguantur auditu qu&aelig; mox ad&longs;cribentur. Illud .n. per&longs;picuum e&longs;t in reb. &longs;en&shy;<lb/>&longs;ilibus &longs;pectari <expan abbr="gemin&utilde;">geminum</expan> e&longs;&longs;e; alterum qui quidem, vbi res con&longs;iderentur &longs;emotis <expan abbr="c&otilde;ditionibus">conditionibus</expan> ma&shy;<lb/>teri&aelig; &longs;en&longs;ilis, quod e&longs;t e&longs;&longs;e per &longs;e, <expan abbr="atq.">atque</expan> alterum, quod e&longs;t eiu&longs;modi conditionibus implicatum, <expan abbr="idq.">idque</expan> <lb/>e&longs;t e&longs;&longs;e per accidens. primum ver&ograve; illud idem e&longs;&longs;e, <expan abbr="atq.">atque</expan> e&longs;&longs;entiam; po&longs;terius <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> ab e&longs;&longs;entia diuer&shy;<lb/>&longs;um &amp; exi&longs;tere. Quo fit, vt c&ugrave;m e&longs;&longs;entia pror&longs;us &agrave; materia <expan abbr="forma&qacute;">formaque</expan>. ducatur qu&aelig; &longs;unt e&longs;&longs;enti&aelig; <lb/>partes, hoc po&longs;terius e&longs;&longs;e diuer&longs;um &longs;it ab illo e&longs;&longs;e, quod e&longs;&longs;enti&ecedil; partibus attribuitur, addens e&longs;&longs;en&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2140"></arrow.to.target><lb/>ret, primum e&longs;&longs;et per &longs;e mobile, nec quidem imperfectum, vt creditur, &longs;ed omnium primum, <lb/><expan abbr="atq.">atque</expan> perfecti&longs;simum. ea .n. e&longs;t natura, <expan abbr="atq.">atque</expan> ille &longs;tatus primi mobilis, vt in partem per &longs;e motam, &amp; <lb/><expan abbr="part&etilde;">partem</expan> qu&aelig; &longs;an&egrave; per &longs;e moueat, &longs;ed immobilis &longs;it, diuidatur. <expan abbr="Neq.">Neque</expan> item, vt puto, &longs;at e&longs;t, &longs;i ratione <lb/>&longs;eparetur: quoniam ip&longs;a non &longs;olum mouet &longs;ecund&ugrave;m naturam, &longs;ed e&longs;t <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> mouens naturale: hoc <lb/><expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan>, dum mouet, quodammod&ograve; mouetur. Sed, &longs;i tale fuerit mouens, nece&longs;&longs;ari&ograve; quoque con&longs;i&longs;tet <lb/>in materia, <expan abbr="atq.">atque</expan> ita <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ine materia mouebit, &amp; profect&ograve; nimis obediet natura cogitationibus no&shy;<lb/>&longs;tris qu&aelig; c&ugrave;m &agrave; nob. &longs;olummod&ograve; &longs;eparetur; ita &longs;eparata motioneis illas efficiat, quas efficere tum <lb/>deberet, vbi loco &amp; &longs;ubiecto &longs;eparata foret. Qu&ograve;d &longs;i ratione &longs;eparata &longs;umas h&aelig;c principia, quae e&longs;&shy;<lb/>&longs;entia, <expan abbr="viribu&longs;&qacute;">viribu&longs;que</expan>. di&longs;tinguantur auditu qu&aelig; mox ad&longs;cribentur. Illud .n. per&longs;picuum e&longs;t in reb. &longs;en&shy;<lb/>&longs;ilibus &longs;pectari <expan abbr="gemin&utilde;">geminum</expan> e&longs;&longs;e; alterum qui quidem, vbi res con&longs;iderentur &longs;emotis <expan abbr="c&otilde;ditionibus">conditionibus</expan> ma&shy;<lb/>teri&aelig; &longs;en&longs;ilis, quod e&longs;t e&longs;&longs;e per &longs;e, <expan abbr="atq.">atque</expan> alterum, quod e&longs;t eiu&longs;modi conditionibus implicatum, <expan abbr="idq.">idque</expan> <lb/>e&longs;t e&longs;&longs;e per accidens. primum ver&ograve; illud idem e&longs;&longs;e, <expan abbr="atq.">atque</expan> e&longs;&longs;entiam; po&longs;terius <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> ab e&longs;&longs;entia diuer&shy;<lb/>&longs;um &amp; exi&longs;tere. Quo fit, vt c&ugrave;m e&longs;&longs;entia pror&longs;us &agrave; materia <expan abbr="forma&qacute;">formaque</expan>. ducatur qu&aelig; &longs;unt e&longs;&longs;enti&aelig; <lb/>partes, hoc po&longs;terius e&longs;&longs;e diuer&longs;um &longs;it ab illo e&longs;&longs;e, quod e&longs;&longs;enti&ecedil; partibus attribuitur, addens e&longs;&longs;en&shy;<lb/>
Line 9373 
Line 9298 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2286"></margin.target>E</s></p> <s><margin.target id="marg2286"></margin.target>E</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>RESTAT nunc, vt aliqua dicamus de re&longs;i&longs;tentia qu&aelig; fit in c&ecedil;lo, hoc e&longs;t, de cau&longs;&longs;a &longs;ucce&longs;sio&shy;<lb/>nis in eo motu. Video ver&ograve; Auerro&euml;m id tribuere exuperationi virtutis motricis ad <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> mo&shy;<lb/>bilem, vnde celeris &amp; tardi ratio profici&longs;citur, <expan abbr="atq.">atque</expan> ita <expan abbr="att&etilde;peratam">attemperatam</expan> e&longs;&longs;e dicere talem <expan abbr="exuperanti&atilde;">exuperantiam</expan>, <lb/>vt, &longs;i vnica &longs;tella corpori c&ecedil;le&longs;ti adderetur; fore, vt moueri <expan abbr="n&otilde;">non</expan> po&longs;&longs;et. Attamen mihi mirabile hoc <lb/>videtur in c&ecedil;lo genus eiu&longs;modi re&longs;i&longs;tenti&ecedil; ponere: <expan abbr="quandoquid&etilde;">quandoquidem</expan> id requirat actum <expan abbr="quend&atilde;">quendam</expan> qua&longs;i <lb/><expan abbr="contrari&utilde;">contrarium</expan> illi qui profici&longs;citur &agrave; motore. At qua ratione pote&longs;t excogitari repugnantia &amp; re&longs;i&shy;<lb/>&longs;tentia contra <expan abbr="motor&etilde;">motorem</expan> &longs;uum in eo mobili quod cum &longs;uo principio mouente fit magis <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, vt ip&longs;e <lb/>vult, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> materia cum forma coniungitur, aut notio cum mente? Qu&ograve;d &longs;i in materia nulla e&longs;t re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tentia, mult&ograve; minus in eo mobili &longs;it nece&longs;&longs;e e&longs;t: pr&aelig;&longs;ertim quae e&ograve; maxim&egrave; vergit motus ille, qu&ograve; <lb/>procedit, vt id efficiat perpetu&ograve; &longs;ine vlla participatione contrarij, <expan abbr="atq.">atque</expan> opero&longs;o &amp; mole&longs;to labore, <lb/>vel mobilis, quia caret <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> <expan abbr="c&otilde;tradictionis">contradictionis</expan>, vel mouentis, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> ip&longs;um &longs;emper e&ograve; vergit, qu&ograve; <lb/>mouetur. Dicere ver&ograve; <expan abbr="re&longs;i&longs;tenti&atilde;">re&longs;i&longs;tentiam</expan> e&longs;&longs;e in c&ecedil;lo propter varios motus quos diuer&longs;&egrave; illius partes exer&shy;<lb/>cent, &longs;uperiores .&longs;. &amp; inferiores, qua&longs;i &longs;e&longs;e vici&longs;sim impediant: hoc cert&egrave; e&longs;t aliquid violenti illis <lb/>attribuere. Quamobrem ita licet experiri cau&longs;&longs;as huiu&longs;ce &longs;ucce&longs;sionis. Etenim c&ecedil;lum &agrave; nobis <lb/>animal <expan abbr="&longs;tatuend&utilde;">&longs;tatuendum</expan> e&longs;t, cuius corpus <expan abbr="organic&utilde;">organicum</expan> &longs;it, &amp; partes eius, &longs;i non <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan>, at figura di&longs;tinct&ecedil;; </s></p> <s>RESTAT nunc, vt aliqua dicamus de re&longs;i&longs;tentia qu&aelig; fit in c&ecedil;lo, hoc e&longs;t, de cau&longs;&longs;a &longs;ucce&longs;sio&shy;<lb/>nis in eo motu. Video ver&ograve; Auerro&euml;m id tribuere exuperationi virtutis motricis ad <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> mo&shy;<lb/>bilem, vnde celeris &amp; tardi ratio profici&longs;citur, <expan abbr="atq.">atque</expan> ita <expan abbr="att&etilde;peratam">attemperatam</expan> e&longs;&longs;e dicere talem <expan abbr="exuperanti&atilde;">exuperantiam</expan>, <lb/>vt, &longs;i vnica &longs;tella corpori c&ecedil;le&longs;ti adderetur; fore, vt moueri <expan abbr="n&otilde;">non</expan> po&longs;&longs;et. Attamen mihi mirabile hoc <lb/>videtur in c&ecedil;lo genus eiu&longs;modi re&longs;i&longs;tenti&ecedil; ponere: <expan abbr="quandoquid&etilde;">quandoquidem</expan> id requirat actum <expan abbr="quend&atilde;">quendam</expan> qua&longs;i <lb/><expan abbr="contrari&utilde;">contrarium</expan> illi qui profici&longs;citur &agrave; motore. At qua ratione pote&longs;t excogitari repugnantia &amp; re&longs;i&shy;<lb/>&longs;tentia contra <expan abbr="motor&etilde;">motorem</expan> &longs;uum in eo mobili quod cum &longs;uo principio mouente fit magis <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, vt ip&longs;e <lb/>vult, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> materia cum forma coniungitur, aut notio cum mente? Qu&ograve;d &longs;i in materia nulla e&longs;t re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tentia, mult&ograve; minus in eo mobili &longs;it nece&longs;&longs;e e&longs;t: pr&aelig;&longs;ertim quae e&ograve; maxim&egrave; vergit motus ille, qu&ograve; <lb/>procedit, vt id efficiat perpetu&ograve; &longs;ine vlla participatione contrarij, <expan abbr="atq.">atque</expan> opero&longs;o &amp; mole&longs;to labore, <lb/>vel mobilis, quia caret <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> <expan abbr="c&otilde;tradictionis">contradictionis</expan>, vel mouentis, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> ip&longs;um &longs;emper e&ograve; vergit, qu&ograve; <lb/>mouetur. Dicere ver&ograve; <expan abbr="re&longs;i&longs;tenti&atilde;">re&longs;i&longs;tentiam</expan> e&longs;&longs;e in c&ecedil;lo propter varios motus quos diuer&longs;&egrave; illius partes exer&shy;<lb/>cent, &longs;uperiores .&longs;. &amp; inferiores, qua&longs;i &longs;e&longs;e vici&longs;sim impediant: hoc cert&egrave; e&longs;t aliquid violenti illis <lb/>attribuere. Quamobrem ita licet experiri cau&longs;&longs;as huiu&longs;ce &longs;ucce&longs;sionis. Etenim c&ecedil;lum &agrave; nobis <lb/>animal <expan abbr="&longs;tatuend&utilde;">&longs;tatuendum</expan> e&longs;t, cuius corpus <expan abbr="organic&utilde;">organicum</expan> &longs;it, &amp; partes eius, &longs;i non <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan>, at figura di&longs;tinct&ecedil;; <arrow.to.target n="marg2287"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="atq.">atque</expan> tentandum, Vtrum'ne aliqua ex illis cau&longs;sis quas in animali ponimus, <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> c&ecedil;lo <expan abbr="c&otilde;uenire">conuenire</expan> po&longs;&shy;<lb/>&longs;it; an <expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> <expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> excogitare oporteat. In animali ver&ograve; duplex re&longs;i&longs;tenti&aelig; genus e&longs;&longs;e docuimus, <lb/><expan abbr="intern&utilde;">internum</expan> vnum, externum <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan>, &amp; primam <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> re&longs;i&longs;tentiam qu&aelig; peteretur &agrave; natura corporis, <lb/>quod e&longs;&longs;et <expan abbr="mixt&utilde;">mixtum</expan>, vel &agrave; varietate partium <expan abbr="ip&longs;ar&utilde;">ip&longs;arum</expan>; alteram ver&ograve; ab eo &longs;uper quo fit motus, quod <lb/>eiu&longs;modi e&longs;&longs;e debet, vt &longs;u&longs;tineat mobile: <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. in animali no&longs;trate maxim&egrave; nece&longs;&longs;arium; quippe <lb/>quae graue &longs;it, ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. cau&longs;&longs;am pro eo quae &longs;uper eodem &longs;patio <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> mutaret, <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> ver&longs;us <expan abbr="t&etilde;deret">tenderet</expan>, <lb/>cuius &longs;ignum, quia ni&longs;i &longs;u&longs;tineat medium, moueri non licet. At in c&ecedil;lo, quod <expan abbr="neq.">neque</expan> graue e&longs;t, <expan abbr="neq.">neque</expan> <lb/>leue, quod item intra &longs;e <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> continet, po&longs;terius illud re&longs;i&longs;tenti&aelig; genus <expan abbr="expectand&utilde;">expectandum</expan> non e&longs;t, ni&longs;i for&shy;<lb/>t&egrave; eiu&longs;modi &longs;it illud, ex quo pendet, tanquam principe motus auctore; propter quod <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> perpe&shy;<lb/>tu&ograve; conuertitur, &longs;ed hoc ip&longs;um non qu&aelig;ritur in pr&aelig;&longs;entia. Non de&longs;unt &longs;an&egrave; qui <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> re&longs;i&longs;ten&shy;<lb/>ti&aelig; genus in c&ecedil;lo ponant: <expan abbr="h&utilde;i">huni</expan> ver&ograve; dicunt e&longs;&longs;e terminos quo&longs;dam immobiles, quibus innititur, <lb/>dum mouetur, quae ad eos diuer&longs;as obtineat po&longs;ituras &longs;ecund&ugrave;m &longs;uas parteis: ill&ecedil; ver&ograve; c&ugrave;m &longs;imul <lb/>con&longs;i&longs;tere nequeant, efficiatur, vt in diuer&longs;is <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> punctis vnica circuitione omnes a&longs;&longs;equatur. <lb/>C&ecedil;ter&ugrave;m &amp; h&aelig;c cau&longs;&longs;a nobis &longs;u&longs;pecta e&longs;t, ob illam <expan abbr="r&otilde;nem">ronnem</expan>, quam attulimus, ante&agrave;, c&ugrave;m de vacuo <lb/>diceremus, neque .n. &longs;ubiecti mobilis di&longs;tantia motui &longs;ubiacet, nec <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> nece&longs;&longs;ari&ograve; po&longs;tulat. Huc <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg2287"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="atq.">atque</expan> tentandum, Vtrum'ne aliqua ex illis cau&longs;sis quas in animali ponimus, <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> c&ecedil;lo <expan abbr="c&otilde;uenire">conuenire</expan> po&longs;&shy;<lb/>&longs;it; an <expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> <expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> excogitare oporteat. In animali ver&ograve; duplex re&longs;i&longs;tenti&aelig; genus e&longs;&longs;e docuimus, <lb/><expan abbr="intern&utilde;">internum</expan> vnum, externum <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan>, &amp; primam <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> re&longs;i&longs;tentiam qu&aelig; peteretur &agrave; natura corporis, <lb/>quod e&longs;&longs;et <expan abbr="mixt&utilde;">mixtum</expan>, vel &agrave; varietate partium <expan abbr="ip&longs;ar&utilde;">ip&longs;arum</expan>; alteram ver&ograve; ab eo &longs;uper quo fit motus, quod <lb/>eiu&longs;modi e&longs;&longs;e debet, vt &longs;u&longs;tineat mobile: <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. in animali no&longs;trate maxim&egrave; nece&longs;&longs;arium; quippe <lb/>quae graue &longs;it, ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. cau&longs;&longs;am pro eo quae &longs;uper eodem &longs;patio <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> mutaret, <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> ver&longs;us <expan abbr="t&etilde;deret">tenderet</expan>, <lb/>cuius &longs;ignum, quia ni&longs;i &longs;u&longs;tineat medium, moueri non licet. At in c&ecedil;lo, quod <expan abbr="neq.">neque</expan> graue e&longs;t, <expan abbr="neq.">neque</expan> <lb/>leue, quod item intra &longs;e <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> continet, po&longs;terius illud re&longs;i&longs;tenti&aelig; genus <expan abbr="expectand&utilde;">expectandum</expan> non e&longs;t, ni&longs;i for&shy;<lb/>t&egrave; eiu&longs;modi &longs;it illud, ex quo pendet, tanquam principe motus auctore; propter quod <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> perpe&shy;<lb/>tu&ograve; conuertitur, &longs;ed hoc ip&longs;um non qu&aelig;ritur in pr&aelig;&longs;entia. Non de&longs;unt &longs;an&egrave; qui <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> re&longs;i&longs;ten&shy;<lb/>ti&aelig; genus in c&ecedil;lo ponant: <expan abbr="h&utilde;i">huni</expan> ver&ograve; dicunt e&longs;&longs;e terminos quo&longs;dam immobiles, quibus innititur, <lb/>dum mouetur, quae ad eos diuer&longs;as obtineat po&longs;ituras &longs;ecund&ugrave;m &longs;uas parteis: ill&ecedil; ver&ograve; c&ugrave;m &longs;imul <lb/>con&longs;i&longs;tere nequeant, efficiatur, vt in diuer&longs;is <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> punctis vnica circuitione omnes a&longs;&longs;equatur. <lb/>C&ecedil;ter&ugrave;m &amp; h&aelig;c cau&longs;&longs;a nobis &longs;u&longs;pecta e&longs;t, ob illam <expan abbr="r&otilde;nem">ronnem</expan>, quam attulimus, ante&agrave;, c&ugrave;m de vacuo <lb/>diceremus, neque .n. &longs;ubiecti mobilis di&longs;tantia motui &longs;ubiacet, nec <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> nece&longs;&longs;ari&ograve; po&longs;tulat. Huc <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg2288"></arrow.to.target><lb/>accedit, quae nunquam ita po&longs;&longs;et augeri vis mouens in infinitum, vt in non tepore moueret, &longs;emper <lb/>enim <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> efficeret ip&longs;a mobilis &longs;ubiecti di&longs;tantia. Et tamen illud ab Ari&longs;totele in graui&longs;simis <lb/>di&longs;putationibus <expan abbr="accept&utilde;">acceptum</expan> e&longs;t; <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. de re&longs;i&longs;tenti&aelig; cau&longs;&longs;a loquens aliquando grauitatem, tamet&longs;i <lb/>&longs;peciatim: at diuer&longs;um, &longs;iue <expan abbr="contrari&utilde;">contrarium</expan> quendam <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> vniuers&egrave; interpr&ecedil;tari licet, cau&longs;&longs;am dabat. <lb/>Equidem libet explorare duas cau&longs;&longs;as; alteram quidem qu&aelig; &agrave; materia <expan abbr="natur&aelig;&qacute;">natur&aelig;que</expan>. ducitur, <expan abbr="atq.">atque</expan> al&shy;<lb/>teram qu&aelig; ab eius animi conditione profici&longs;citur: neque .n. &longs;ola natura pr&aelig;&longs;tat eum motum, &longs;ed <lb/>&longs;uperior alia facultas concurrit, quemadmodum in animali, nimirum appetitus. Sed de appetitu <lb/>po&longs;te&agrave;: nam pri&ugrave;s de naturali principio verba facere in&longs;tituimus, quando magis affinis e&longs;t h&aelig;c <expan abbr="c&otilde;-templatio">con&shy;<lb/>templatio</expan> illius, qua de motus recti principiis agimus. Etenim nulli dubium e&longs;t in c&ecedil;lo e&longs;&longs;e <expan abbr="pote-&longs;tat&etilde;">pote&shy;<lb/>&longs;tatem</expan> ad locum, neque &longs;ol&ugrave;m quae illa &longs;ub&longs;tantia c&ecedil;le&longs;tis habeat <expan abbr="habilitat&etilde;">habilitatem</expan> ad tale form&aelig; genus <expan abbr="acci-piend&utilde;">acci&shy;<lb/>piendum</expan>, &longs;ed illam <expan abbr="quoq.">quoque</expan> qu&aelig; illius pr&aelig;dicamenti propria e&longs;t, qu&aelig; &longs;patio nititur, hoc e&longs;t, vt non&shy;<lb/>mod&ograve; occupet certum <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, &longs;ed ex eius occupatione perficiatur. C&ugrave;m igitur in motu c&ecedil;le&longs;ti &longs;int <lb/>pote&longs;tas &amp; termini ip&longs;ius vbi; &longs;icut &agrave; nobis &longs;ucce&longs;sio po&longs;ita e&longs;t in <expan abbr="caducor&utilde;">caducorum</expan> motibus propter ma&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2288"></arrow.to.target><lb/>accedit, quae nunquam ita po&longs;&longs;et augeri vis mouens in infinitum, vt in non tepore moueret, &longs;emper <lb/>enim <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> efficeret ip&longs;a mobilis &longs;ubiecti di&longs;tantia. Et tamen illud ab Ari&longs;totele in graui&longs;simis <lb/>di&longs;putationibus <expan abbr="accept&utilde;">acceptum</expan> e&longs;t; <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. de re&longs;i&longs;tenti&aelig; cau&longs;&longs;a loquens aliquando grauitatem, tamet&longs;i <lb/>&longs;peciatim: at diuer&longs;um, &longs;iue <expan abbr="contrari&utilde;">contrarium</expan> quendam <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> vniuers&egrave; interpr&ecedil;tari licet, cau&longs;&longs;am dabat. <lb/>Equidem libet explorare duas cau&longs;&longs;as; alteram quidem qu&aelig; &agrave; materia <expan abbr="natur&aelig;&qacute;">natur&aelig;que</expan>. ducitur, <expan abbr="atq.">atque</expan> al&shy;<lb/>teram qu&aelig; ab eius animi conditione profici&longs;citur: neque .n. &longs;ola natura pr&aelig;&longs;tat eum motum, &longs;ed <lb/>&longs;uperior alia facultas concurrit, quemadmodum in animali, nimirum appetitus. Sed de appetitu <lb/>po&longs;te&agrave;: nam pri&ugrave;s de naturali principio verba facere in&longs;tituimus, quando magis affinis e&longs;t h&aelig;c <expan abbr="c&otilde;-templatio">con&shy;<lb/>templatio</expan> illius, qua de motus recti principiis agimus. Etenim nulli dubium e&longs;t in c&ecedil;lo e&longs;&longs;e <expan abbr="pote-&longs;tat&etilde;">pote&shy;<lb/>&longs;tatem</expan> ad locum, neque &longs;ol&ugrave;m quae illa &longs;ub&longs;tantia c&ecedil;le&longs;tis habeat <expan abbr="habilitat&etilde;">habilitatem</expan> ad tale form&aelig; genus <expan abbr="acci-piend&utilde;">acci&shy;<lb/>piendum</expan>, &longs;ed illam <expan abbr="quoq.">quoque</expan> qu&aelig; illius pr&aelig;dicamenti propria e&longs;t, qu&aelig; &longs;patio nititur, hoc e&longs;t, vt non&shy;<lb/>mod&ograve; occupet certum <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, &longs;ed ex eius occupatione perficiatur. C&ugrave;m igitur in motu c&ecedil;le&longs;ti &longs;int <lb/>pote&longs;tas &amp; termini ip&longs;ius vbi; &longs;icut &agrave; nobis &longs;ucce&longs;sio po&longs;ita e&longs;t in <expan abbr="caducor&utilde;">caducorum</expan> motibus propter ma&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2289"></arrow.to.target><lb/>teri&ecedil; parteis, &amp; gradus pote&longs;tatis, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. cau&longs;&longs;a tanquam intrin&longs;eca illius <expan abbr="eu&etilde;ti">euenti</expan> con&longs;tituta e&longs;t; &longs;ic c&ugrave;m <lb/><expan abbr="it&etilde;">item</expan> in c&ecedil;lo &longs;it eiu&longs;modi pote&longs;tas &amp; termini &amp; inter ip&longs;os via, qu&aelig; &longs;unt <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> de pr&ecedil;dicamento ip&longs;ius <lb/>vbi, &longs;int <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> in tali motu tempus oportet, &amp; &longs;ucce&longs;sio &agrave; pote&longs;tate materi&aelig; <expan abbr="gradibu&longs;&qacute;">gradibu&longs;que</expan>. de&longs;umpta. <lb/>Sed vnum illud poterat afferre difficultatem, quae motus hic c&ecedil;le&longs;tis non e&longs;&longs;et &longs;imilis illi motui re&shy;<lb/>cto qui fit in corpore, dum gignitur, &longs;ed illi qui fit in elemento, po&longs;tqu&agrave;m genitum fuerit: non .n. <lb/>c&ecedil;le&longs;te corpus ortui &longs;ubiicitur: atquid prohiberet <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan>, quando genitum e&longs;t, &amp; abe&longs;t &agrave; &longs;uo <lb/>loco propter <expan abbr="di&longs;tanti&atilde;">di&longs;tantiam</expan> terminorum &amp; diuer&longs;orum &longs;ituum, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> in vacuo ver&egrave; moueri? quid etiam <lb/>vetaret in motu elementi geniti cau&longs;&longs;am <expan abbr="intern&atilde;">internam</expan> e&longs;&longs;e, non <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> &agrave; medio na&longs;ci, aut ab impediente &amp; <lb/>remouente prohibens? &longs;iquidem ad&longs;it interuallum. Quia ver&ograve; dicere po&longs;&longs;es non e&longs;&longs;e parem <expan abbr="ra-tion&etilde;">ra&shy;<lb/>tionem</expan> &longs;patij quod permeat c&ecedil;le&longs;te corpus, &amp; eius quod conficit id quod agitur motu recto, qu&ograve;d <lb/>&longs;patium quod corpus c&ecedil;le&longs;te conficit, plenum &longs;it &longs;emper; <expan abbr="neq.">neque</expan> ob <expan abbr="ingeni&utilde;">ingenium</expan> eius figur&aelig; po&longs;sit ina&shy;<lb/>ne cogitari, quemadmodum in motu <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> qu&aelig; recta aguntur: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> perpetu&ograve; nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt an&shy;<lb/>terior pars &longs;ub&longs;equenti cedat, in <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. ce&longs;sione ponatur aliquod tempus: illud item ob&longs;tare po&longs;&longs;e <lb/>videbatur, quae &longs;icut immi&longs;sio digiti in aqu&aelig; cyathum, &amp; exitus aqu&aelig; vno temporis puncto, licet  <arrow.to.target n="marg2289"></arrow.to.target><lb/>teri&ecedil; parteis, &amp; gradus pote&longs;tatis, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. cau&longs;&longs;a tanquam intrin&longs;eca illius <expan abbr="eu&etilde;ti">euenti</expan> con&longs;tituta e&longs;t; &longs;ic c&ugrave;m <lb/><expan abbr="it&etilde;">item</expan> in c&ecedil;lo &longs;it eiu&longs;modi pote&longs;tas &amp; termini &amp; inter ip&longs;os via, qu&aelig; &longs;unt <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> de pr&ecedil;dicamento ip&longs;ius <lb/>vbi, &longs;int <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> in tali motu tempus oportet, &amp; &longs;ucce&longs;sio &agrave; pote&longs;tate materi&aelig; <expan abbr="gradibu&longs;&qacute;">gradibu&longs;que</expan>. de&longs;umpta. <lb/>Sed vnum illud poterat afferre difficultatem, quae motus hic c&ecedil;le&longs;tis non e&longs;&longs;et &longs;imilis illi motui re&shy;<lb/>cto qui fit in corpore, dum gignitur, &longs;ed illi qui fit in elemento, po&longs;tqu&agrave;m genitum fuerit: non .n. <lb/>c&ecedil;le&longs;te corpus ortui &longs;ubiicitur: atquid prohiberet <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan>, quando genitum e&longs;t, &amp; abe&longs;t &agrave; &longs;uo <lb/>loco propter <expan abbr="di&longs;tanti&atilde;">di&longs;tantiam</expan> terminorum &amp; diuer&longs;orum &longs;ituum, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> in vacuo ver&egrave; moueri? quid etiam <lb/>vetaret in motu elementi geniti cau&longs;&longs;am <expan abbr="intern&atilde;">internam</expan> e&longs;&longs;e, non <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> &agrave; medio na&longs;ci, aut ab impediente &amp; <lb/>remouente prohibens? &longs;iquidem ad&longs;it interuallum. Quia ver&ograve; dicere po&longs;&longs;es non e&longs;&longs;e parem <expan abbr="ra-tion&etilde;">ra&shy;<lb/>tionem</expan> &longs;patij quod permeat c&ecedil;le&longs;te corpus, &amp; eius quod conficit id quod agitur motu recto, qu&ograve;d <lb/>&longs;patium quod corpus c&ecedil;le&longs;te conficit, plenum &longs;it &longs;emper; <expan abbr="neq.">neque</expan> ob <expan abbr="ingeni&utilde;">ingenium</expan> eius figur&aelig; po&longs;sit ina&shy;<lb/>ne cogitari, quemadmodum in motu <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> qu&aelig; recta aguntur: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> perpetu&ograve; nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt an&shy;<lb/>terior pars &longs;ub&longs;equenti cedat, in <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. ce&longs;sione ponatur aliquod tempus: illud item ob&longs;tare po&longs;&longs;e <lb/>videbatur, quae &longs;icut immi&longs;sio digiti in aqu&aelig; cyathum, &amp; exitus aqu&aelig; vno temporis puncto, licet
 <pb pagenum="359"/> <pb pagenum="359"/>
Line 9573 
Line 9495 
 <s><foreign lang="greek">*ou)zh_ de\ pld<gap/>za/s te kai/ i)sxias a)mfote/ <s><foreign lang="greek">*ou)zh_ de\ pld<gap/>za/s te kai/ i)sxias a)mfote/
 zwqan <lb/>*mazietai. </foreign></s><s><foreign lang="greek">e(e d) a)uto\n e)po ezmu/<gap/> maxe/sas<gap/>ai</foreign>.</s></p> zwqan <lb/>*mazietai. </foreign></s><s><foreign lang="greek">e(e d) a)uto\n e)po ezmu/<gap/> maxe/sas<gap/>ai</foreign>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>quod item facit in mari magno circa Taprobanen in&longs;ulam pi&longs;cis huic cognominis, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. ille ar&shy;<lb/>tificio&longs;o nomine <foreign lang="greek">a)kai_a</foreign>, quia &longs;e&longs;e &longs;timulat <foreign lang="greek"><gap/>)z a)zk<gap/>\</foreign>, appellatus. Etiam taurus &longs;e cauda <expan abbr="verber&atilde;s">verberans</expan> <lb/>acuit &longs;e in iras. Quamobrem illa promotio de qua meminit Ari&longs;toteles, communius quid notat, <lb/>qu&agrave;m pul&longs;ionem &agrave; tergo qu&ecedil; cert&egrave; &longs;ol&ugrave;m exi&longs;tit in motu <expan abbr="n&otilde;">non</expan> naturali, in naturali autem, cur ad&longs;it <lb/>nulla e&longs;t cau&longs;&longs;a, in <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. manet &longs;imilitudo, quae cedens &agrave; lateribus excipiat mobile. Neque id officit <lb/>quod ab Ari&longs;totele dicitur [eodem modo] qua&longs;i intelligendum &longs;it, vt vniu&longs;modi penitus <expan abbr="vtro-biq.">vtro&shy;<lb/>bique</expan> &longs;it ratio efficiendi motus, &longs;ed &longs;imilitudo <expan abbr="r&otilde;nis">ronnis</expan>, &amp; conuenientia qu&ecedil;dam generalis qu&aelig; manet <lb/>in eo, vt medium &longs;it motus <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> cau&longs;&longs;a, tum in leuibus, tum in grauibus. quoniam participat <lb/><expan abbr="vtramq.">vtramque</expan> naturam. Et per&longs;picu&egrave; cernitur prima illius loci verba de motu violento fui&longs;&longs;e pronun&shy;<lb/>ciata. Ita etiam quod obiicitur ex ambiguitate &longs;ententi&aelig; dilucidari <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> ex hoc, qu&ograve;d non &longs;cru&shy;<lb/>tetur hic Ari&longs;toteles vniuer&longs;a principia motus naturalis, &longs;ed officium <expan abbr="t&atilde;tummod&ograve;">tantummod&ograve;</expan> potenti&ecedil;, c&ugrave;m <lb/>in motu naturali, tum in eo qui e&longs;t pr&aelig;ter naturam. &ldquo;C&ecedil;ter&ugrave;m &amp; hanc &longs;ententiam Themi&longs;tius <lb/>approbauit, cuius h&aelig;c &longs;unt verba. <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Etenim ex ea parte, vnde terra mouetur, pellit corpus &longs;ibi </s></p> <s>quod item facit in mari magno circa Taprobanen in&longs;ulam pi&longs;cis huic cognominis, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. ille ar&shy;<lb/>tificio&longs;o nomine <foreign lang="greek">a)kai_a</foreign>, quia &longs;e&longs;e &longs;timulat <foreign lang="greek"><gap/>)z a)zk<gap/>\</foreign>, appellatus. Etiam taurus &longs;e cauda <expan abbr="verber&atilde;s">verberans</expan> <lb/>acuit &longs;e in iras. Quamobrem illa promotio de qua meminit Ari&longs;toteles, communius quid notat, <lb/>qu&agrave;m pul&longs;ionem &agrave; tergo qu&ecedil; cert&egrave; &longs;ol&ugrave;m exi&longs;tit in motu <expan abbr="n&otilde;">non</expan> naturali, in naturali autem, cur ad&longs;it <lb/>nulla e&longs;t cau&longs;&longs;a, in <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. manet &longs;imilitudo, quae cedens &agrave; lateribus excipiat mobile. Neque id officit <lb/>quod ab Ari&longs;totele dicitur [eodem modo] qua&longs;i intelligendum &longs;it, vt vniu&longs;modi penitus <expan abbr="vtro-biq.">vtro&shy;<lb/>bique</expan> &longs;it ratio efficiendi motus, &longs;ed &longs;imilitudo <expan abbr="r&otilde;nis">ronnis</expan>, &amp; conuenientia qu&ecedil;dam generalis qu&aelig; manet <lb/>in eo, vt medium &longs;it motus <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> cau&longs;&longs;a, tum in leuibus, tum in grauibus. quoniam participat <lb/><expan abbr="vtramq.">vtramque</expan> naturam. Et per&longs;picu&egrave; cernitur prima illius loci verba de motu violento fui&longs;&longs;e pronun&shy;<lb/>ciata. Ita etiam quod obiicitur ex ambiguitate &longs;ententi&aelig; dilucidari <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> ex hoc, qu&ograve;d non &longs;cru&shy;<lb/>tetur hic Ari&longs;toteles vniuer&longs;a principia motus naturalis, &longs;ed officium <expan abbr="t&atilde;tummod&ograve;">tantummod&ograve;</expan> potenti&ecedil;, c&ugrave;m <lb/>in motu naturali, tum in eo qui e&longs;t pr&aelig;ter naturam. &ldquo;C&ecedil;ter&ugrave;m &amp; hanc &longs;ententiam Themi&longs;tius <lb/>approbauit, cuius h&aelig;c &longs;unt verba. <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Etenim ex ea parte, vnde terra mouetur, pellit corpus &longs;ibi <arrow.to.target n="marg2341"></arrow.to.target><lb/>oppo&longs;itum: vis .n. ac impetus pellentis erit grauitas, quoniam a&euml;r, tamet&longs;i leuis &longs;it, &amp; &longs;imiliter <expan abbr="&etilde;t">ent</expan>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg2341"></arrow.to.target><lb/>oppo&longs;itum: vis .n. ac impetus pellentis erit grauitas, quoniam a&euml;r, tamet&longs;i leuis &longs;it, &amp; &longs;imiliter <expan abbr="&etilde;t">ent</expan>  
 <pb pagenum="368"/>pilus hominis, cuius tamen, &longs;i pars aliqua &longs;umatur, deor&longs;um pellitur, a&euml;r autem grauis apparebit <lb/> <pb pagenum="368"/>pilus hominis, cuius tamen, &longs;i pars aliqua &longs;umatur, deor&longs;um pellitur, a&euml;r autem grauis apparebit <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2342"></arrow.to.target><lb/>propter pul&longs;ionem &egrave; &longs;ublimi. <expan abbr="Atq.">Atque</expan> h&aelig;c quidem ille. Ita deor&longs;um <expan abbr="c&otilde;citatur">concitatur</expan>, c&ugrave;m &longs;it leuis: quare <lb/>etiam, quia leuis, eget pul&longs;ione, quoniam reu&longs;tit.&rdquo; Sic ergo, vt dictum e&longs;t, in elemento genito mo&shy;<lb/>tus &longs;ecund&ugrave;m naturam admini&longs;tratur. Ab his ego tran&longs;eo ad explicandos modos, &amp; formulas <lb/>huiu&longs;ce motus: quibus peractis facile erit qu&ecedil;&longs;tionum propo&longs;itarum exitum inuenire. Princi&shy;<lb/>pi&ograve; igitur ab alio mutatur elementum cum per &longs;e, tum per accidens iis ip&longs;is modis quos ante&agrave; <lb/>narrauimus. Deinde mouetur medium per &longs;e, ea &longs;cilicet motione qu&aelig; propri&egrave; non e&longs;t <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> <lb/>locum, licet ad eiu&longs;modi <expan abbr="&longs;peci&etilde;">&longs;peciem</expan> motus redigatur, quand&ograve; mutatur aliqua ex parte locus, non <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <lb/>omnino, quemadmodum in ab&longs;oluta latione contingebat. A medio per accidens <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> <expan abbr="ips&utilde;">ipsum</expan> <lb/>mouetur, quia c&ugrave;m &longs;it eius propria functio, <expan abbr="atq.">atque</expan> perfecta, e&longs;&longs;e in &longs;uo loco. <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. quant&ugrave;m e&longs;t meri&shy;<lb/>to principiorum &longs;u&aelig; functionis, in temporis puncto fieri deberet; proptereaquae non cedit illi ex to&shy;<lb/>to elementum; ex hoc efficitur, vt ibi <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> intercedat, <expan abbr="atq.">atque</expan> &longs;ucce&longs;sio non &longs;an&egrave; form&aelig;, quoniam <lb/>ip&longs;ius opus indiuiduum e&longs;t, &amp; totum &longs;imul. &longs;ed propter magnitudinem &amp; di&longs;tantiam, non cert&egrave; <lb/>&longs;patij ip&longs;ius ab&longs;olut&egrave;, quandoquidem &amp; in vacuo po&longs;&longs;et fieri motus, &longs;ed medij quod aliquo pa&shy;<lb/>cto re&longs;i&longs;tit, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ic, vt nullo pacto cedat, &longs;ed paullatim ip&longs;i det locum: vnde tempus interueniat <lb/>in ea loci adeptione, &amp; &longs;ubinde motus, vt optim&egrave; <expan abbr="re&longs;p&otilde;deat">re&longs;pondeat</expan> motus hic motui &longs;olarij, qui per pon&shy;<lb/>derum appen&longs;ionem admini&longs;tratur: ade&longs;t .n. ibi pondus maximum, quod talem habet proportio&shy;<lb/>nem ad trochleas &amp; rotulas, vt eas, ni&longs;i quippiam ob&longs;taret, temporis puncto, vel exiguo <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> &longs;pa&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2342"></arrow.to.target><lb/>propter pul&longs;ionem &egrave; &longs;ublimi. <expan abbr="Atq.">Atque</expan> h&aelig;c quidem ille. Ita deor&longs;um <expan abbr="c&otilde;citatur">concitatur</expan>, c&ugrave;m &longs;it leuis: quare <lb/>etiam, quia leuis, eget pul&longs;ione, quoniam reu&longs;tit.&rdquo; Sic ergo, vt dictum e&longs;t, in elemento genito mo&shy;<lb/>tus &longs;ecund&ugrave;m naturam admini&longs;tratur. Ab his ego tran&longs;eo ad explicandos modos, &amp; formulas <lb/>huiu&longs;ce motus: quibus peractis facile erit qu&ecedil;&longs;tionum propo&longs;itarum exitum inuenire. Princi&shy;<lb/>pi&ograve; igitur ab alio mutatur elementum cum per &longs;e, tum per accidens iis ip&longs;is modis quos ante&agrave; <lb/>narrauimus. Deinde mouetur medium per &longs;e, ea &longs;cilicet motione qu&aelig; propri&egrave; non e&longs;t <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> <lb/>locum, licet ad eiu&longs;modi <expan abbr="&longs;peci&etilde;">&longs;peciem</expan> motus redigatur, quand&ograve; mutatur aliqua ex parte locus, non <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <lb/>omnino, quemadmodum in ab&longs;oluta latione contingebat. A medio per accidens <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> <expan abbr="ips&utilde;">ipsum</expan> <lb/>mouetur, quia c&ugrave;m &longs;it eius propria functio, <expan abbr="atq.">atque</expan> perfecta, e&longs;&longs;e in &longs;uo loco. <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. quant&ugrave;m e&longs;t meri&shy;<lb/>to principiorum &longs;u&aelig; functionis, in temporis puncto fieri deberet; proptereaquae non cedit illi ex to&shy;<lb/>to elementum; ex hoc efficitur, vt ibi <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> intercedat, <expan abbr="atq.">atque</expan> &longs;ucce&longs;sio non &longs;an&egrave; form&aelig;, quoniam <lb/>ip&longs;ius opus indiuiduum e&longs;t, &amp; totum &longs;imul. &longs;ed propter magnitudinem &amp; di&longs;tantiam, non cert&egrave; <lb/>&longs;patij ip&longs;ius ab&longs;olut&egrave;, quandoquidem &amp; in vacuo po&longs;&longs;et fieri motus, &longs;ed medij quod aliquo pa&shy;<lb/>cto re&longs;i&longs;tit, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ic, vt nullo pacto cedat, &longs;ed paullatim ip&longs;i det locum: vnde tempus interueniat <lb/>in ea loci adeptione, &amp; &longs;ubinde motus, vt optim&egrave; <expan abbr="re&longs;p&otilde;deat">re&longs;pondeat</expan> motus hic motui &longs;olarij, qui per pon&shy;<lb/>derum appen&longs;ionem admini&longs;tratur: ade&longs;t .n. ibi pondus maximum, quod talem habet proportio&shy;<lb/>nem ad trochleas &amp; rotulas, vt eas, ni&longs;i quippiam ob&longs;taret, temporis puncto, vel exiguo <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> &longs;pa&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2343"></arrow.to.target><lb/>tio volueret, adhibentur <expan abbr="vtrinq.">vtrinque</expan> &longs;u&longs;pen&longs;a &longs;ingula pondiu&longs;cula qu&aelig; maioris illius ponderis impe&shy;<lb/>tum remorantia, <expan abbr="quanq.">quanque</expan> rotularum conuer&longs;ionem attemperant, &amp; ad hor&aelig; vnius interuallum <lb/>producunt. Sic tempus in ea conuer&longs;ione ponitur, &amp; ita fit motus. Itidem ex medij re&longs;i&longs;tentia <lb/>tempus, &amp; ab hoc motus efficitur. Idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> per &longs;e mouetur, quatenus in <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> locum mutat. <lb/><expan abbr="Deniq.">Denique</expan> hoc e&longs;t verum &longs;ubiectum motus, qui &longs;ecund&ugrave;m locum e&longs;t, quando illud e&longs;t, nec per aliud <lb/>id facit quod in <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> mutat vniuer&longs;um locum. <expan abbr="Atq.">Atque</expan> is e&longs;t ordo cau&longs;&longs;arum efficientium hunc <lb/>motum. Prim&ugrave;m ade&longs;t remouens prohibens, quod tant&ugrave;m mutat elementum, non <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> mouet, <lb/>deinde elementi grauitas, qu&aelig; medium pellit, terti&ograve; medium, quae eo commoto &longs;tatim producitur <lb/>motus, qui tamet&longs;i proxim&egrave; fundetur elemento, tamen habet <expan abbr="quippi&atilde;">quippiam</expan> accidentis, c&ugrave;m eiu&longs;modi <lb/>affectio, <expan abbr="cau&longs;&longs;a&qacute;">cau&longs;&longs;aque</expan>. motus pr&aelig;ter natur&aelig; <expan abbr="ordin&etilde;">ordinem</expan> in ip&longs;o &longs;int. Idcirco c&ugrave;m ab alio mutetur, non mo&shy;<lb/>uet &longs;e per &longs;e prim&ograve;, c&ugrave;m moueat <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>, ab <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. vici&longs;sim per accidens moueatur, neque <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> &longs;e per <lb/>&longs;e mouet: oporteret enim vt per &longs;e moueret medium, &amp; &agrave; medio per &longs;e moueretur; per &longs;e autem <lb/>dico, tanquam &agrave; cau&longs;&longs;a, vt aiunt, e&longs;&longs;entialiter ordinata. Po&longs;&longs;et ver&ograve; qui&longs;piam hic opponere: <lb/>prim&ugrave;m quidem, a&longs;&longs;umptum fals&ograve; fui&longs;&longs;e, pelli <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> ab elementi grauitate, grauitas .n. pote&longs;tas <lb/> <arrow.to.target n="marg2343"></arrow.to.target><lb/>tio volueret, adhibentur <expan abbr="vtrinq.">vtrinque</expan> &longs;u&longs;pen&longs;a &longs;ingula pondiu&longs;cula qu&aelig; maioris illius ponderis impe&shy;<lb/>tum remorantia, <expan abbr="quanq.">quanque</expan> rotularum conuer&longs;ionem attemperant, &amp; ad hor&aelig; vnius interuallum <lb/>producunt. Sic tempus in ea conuer&longs;ione ponitur, &amp; ita fit motus. Itidem ex medij re&longs;i&longs;tentia <lb/>tempus, &amp; ab hoc motus efficitur. Idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> per &longs;e mouetur, quatenus in <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> locum mutat. <lb/><expan abbr="Deniq.">Denique</expan> hoc e&longs;t verum &longs;ubiectum motus, qui &longs;ecund&ugrave;m locum e&longs;t, quando illud e&longs;t, nec per aliud <lb/>id facit quod in <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> mutat vniuer&longs;um locum. <expan abbr="Atq.">Atque</expan> is e&longs;t ordo cau&longs;&longs;arum efficientium hunc <lb/>motum. Prim&ugrave;m ade&longs;t remouens prohibens, quod tant&ugrave;m mutat elementum, non <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> mouet, <lb/>deinde elementi grauitas, qu&aelig; medium pellit, terti&ograve; medium, quae eo commoto &longs;tatim producitur <lb/>motus, qui tamet&longs;i proxim&egrave; fundetur elemento, tamen habet <expan abbr="quippi&atilde;">quippiam</expan> accidentis, c&ugrave;m eiu&longs;modi <lb/>affectio, <expan abbr="cau&longs;&longs;a&qacute;">cau&longs;&longs;aque</expan>. motus pr&aelig;ter natur&aelig; <expan abbr="ordin&etilde;">ordinem</expan> in ip&longs;o &longs;int. Idcirco c&ugrave;m ab alio mutetur, non mo&shy;<lb/>uet &longs;e per &longs;e prim&ograve;, c&ugrave;m moueat <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>, ab <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. vici&longs;sim per accidens moueatur, neque <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> &longs;e per <lb/>&longs;e mouet: oporteret enim vt per &longs;e moueret medium, &amp; &agrave; medio per &longs;e moueretur; per &longs;e autem <lb/>dico, tanquam &agrave; cau&longs;&longs;a, vt aiunt, e&longs;&longs;entialiter ordinata. Po&longs;&longs;et ver&ograve; qui&longs;piam hic opponere: <lb/>prim&ugrave;m quidem, a&longs;&longs;umptum fals&ograve; fui&longs;&longs;e, pelli <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> ab elementi grauitate, grauitas .n. pote&longs;tas <lb/>
Line 9854 
Line 9773 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2418"></margin.target>E</s></p> <s><margin.target id="marg2418"></margin.target>E</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>VENIO nunc ad alterum caput quo de prima cau&longs;&longs;a motus in mixto nobis <expan abbr="exponend&utilde;">exponendum</expan> e&longs;t. <lb/>Quoniam <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> apud <expan abbr="plero&longs;q.">plero&longs;que</expan> inualuerat illa opinio, vt ea qu&aelig; per &longs;e mobilia &longs;unt, <expan abbr="princi-pi&utilde;">princi&shy;<lb/>pium</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &longs;ui motus efficiens intra &longs;e haberent: ita <expan abbr="quoq.">quoque</expan> de mixto creditum e&longs;t, vt, c&ugrave;m per &longs;e <lb/>mobile &longs;it, habeat <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> &longs;ui motus, hoc e&longs;t, &agrave; quo moueatur, internum. At c&ugrave;m prim&ugrave;m <lb/>id quod efficeret <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> in &longs;ub&longs;tantia naturali, exi&longs;timaretur forma: diceret <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> Ari&longs;toteles ab ele&shy;<lb/>mento (vt ip&longs;i opinantur) dominante mixtum moueri: <expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan> h&icirc;c ego generalem viam &agrave; philo&longs;o&shy;<lb/>phis teneri video, vt <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> mixtum vnius ac &longs;implicis natur&aelig; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, &longs;ic <expan abbr="neq.">neque</expan> item &longs;ui mo&shy;<lb/>tus initium <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> &longs;it ponendum, &longs;ed plura, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> forma &amp; elementum. Nam form&aelig; <expan abbr="of-fici&utilde;">of&shy;<lb/>ficium</expan> e&longs;t agere &amp; mouere, (vt ip&longs;i volunt) motus <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> &agrave; dominante videtur admini&longs;trari. <expan abbr="Quo-ni&atilde;">Quo&shy;<lb/>niam</expan> ver&ograve; probabile non e&longs;t, plura principia ad <expan abbr="efficiend&utilde;">efficiendum</expan> vnum <expan abbr="c&otilde;po&longs;itum">compo&longs;itum</expan> &longs;ub eodem ordine con&shy;<lb/>uenire, <expan abbr="nanq.">nanque</expan> &amp; ab vno, quatenus vnum e&longs;t, non ni&longs;i <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> proxim&egrave;, &amp; prim&ograve; profici&longs;citur, &amp; con&shy;<lb/>tr&agrave; vnum proxim&egrave; &amp; prim&ograve;, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ni&longs;i ab vno principio. quod .n. quatenus <expan abbr="h&utilde;i">huni</expan>, cuipiam attribuitur, <lb/><expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> cum eo reciprocatur quo ine&longs;t quatenus tale: vt, &longs;i homini, quatenus animal, attribuitur vti <lb/>&longs;en&longs;u: omne <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> quod vtitur &longs;en&longs;u, animal e&longs;&longs;e oportet, per&longs;picio philo&longs;ophos in duas &longs;ectas e&longs;&longs;e </s></p> <s>VENIO nunc ad alterum caput quo de prima cau&longs;&longs;a motus in mixto nobis <expan abbr="exponend&utilde;">exponendum</expan> e&longs;t. <lb/>Quoniam <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> apud <expan abbr="plero&longs;q.">plero&longs;que</expan> inualuerat illa opinio, vt ea qu&aelig; per &longs;e mobilia &longs;unt, <expan abbr="princi-pi&utilde;">princi&shy;<lb/>pium</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &longs;ui motus efficiens intra &longs;e haberent: ita <expan abbr="quoq.">quoque</expan> de mixto creditum e&longs;t, vt, c&ugrave;m per &longs;e <lb/>mobile &longs;it, habeat <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> &longs;ui motus, hoc e&longs;t, &agrave; quo moueatur, internum. At c&ugrave;m prim&ugrave;m <lb/>id quod efficeret <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> in &longs;ub&longs;tantia naturali, exi&longs;timaretur forma: diceret <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> Ari&longs;toteles ab ele&shy;<lb/>mento (vt ip&longs;i opinantur) dominante mixtum moueri: <expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan> h&icirc;c ego generalem viam &agrave; philo&longs;o&shy;<lb/>phis teneri video, vt <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> mixtum vnius ac &longs;implicis natur&aelig; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, &longs;ic <expan abbr="neq.">neque</expan> item &longs;ui mo&shy;<lb/>tus initium <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> &longs;it ponendum, &longs;ed plura, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> forma &amp; elementum. Nam form&aelig; <expan abbr="of-fici&utilde;">of&shy;<lb/>ficium</expan> e&longs;t agere &amp; mouere, (vt ip&longs;i volunt) motus <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> &agrave; dominante videtur admini&longs;trari. <expan abbr="Quo-ni&atilde;">Quo&shy;<lb/>niam</expan> ver&ograve; probabile non e&longs;t, plura principia ad <expan abbr="efficiend&utilde;">efficiendum</expan> vnum <expan abbr="c&otilde;po&longs;itum">compo&longs;itum</expan> &longs;ub eodem ordine con&shy;<lb/>uenire, <expan abbr="nanq.">nanque</expan> &amp; ab vno, quatenus vnum e&longs;t, non ni&longs;i <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> proxim&egrave;, &amp; prim&ograve; profici&longs;citur, &amp; con&shy;<lb/>tr&agrave; vnum proxim&egrave; &amp; prim&ograve;, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ni&longs;i ab vno principio. quod .n. quatenus <expan abbr="h&utilde;i">huni</expan>, cuipiam attribuitur, <lb/><expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> cum eo reciprocatur quo ine&longs;t quatenus tale: vt, &longs;i homini, quatenus animal, attribuitur vti <lb/>&longs;en&longs;u: omne <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> quod vtitur &longs;en&longs;u, animal e&longs;&longs;e oportet, per&longs;picio philo&longs;ophos in duas &longs;ectas e&longs;&longs;e <arrow.to.target n="marg2419"></arrow.to.target><lb/>diui&longs;os. <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> huiu&longs;modi &longs;ententiam tribuit Auerroi Iandunus, vt prim&ugrave;m ip&longs;a elementi for&shy;<lb/>ma dominans <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> <expan abbr="quod&atilde;modo">quodammodo</expan> excitet, &amp; po&longs;tqu&agrave;m eum <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> &agrave; forma in &longs;eip&longs;o excepe&shy;<lb/>rit, deinceps moueat mixtum. Alij ver&ograve; mixtum moueri dicunt &agrave; propria forma pr&ecedil;cipu&egrave;, &agrave; do&shy;<lb/>minante ver&ograve; elemento, quia <expan abbr="mixt&utilde;">mixtum</expan> ab ip&longs;o afficiatur ad excipiendum talem motum. Ludoui&shy;<lb/>cus Buccaferrea <expan abbr="propri&atilde;">propriam</expan> quidem mixti <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> accepit, <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> auctorem illius motus, &amp; adiecit in&shy;<lb/>&longs;uper elementum, &longs;ed ab <expan abbr="vtroq.">vtroque</expan> pari gradu <expan abbr="mixt&utilde;">mixtum</expan> moueri te&longs;tatus e&longs;t; quoniam forma mixti &longs;im&shy;<lb/>plex non &longs;it, ver&ugrave;m <expan abbr="c&otilde;ponentium">componentium</expan> elementorum virtutes in &longs;e retineat inter quas vna &longs;uperat; ob <lb/><expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. rem motus ille &longs;it mixtus, <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> &longs;imul ab elemento dominante fiat. Et cert&egrave; inter &longs;enten&shy;<lb/>tias <expan abbr="Latinor&utilde;">Latinorum</expan> nulla huic anteit iudicio meo. At ver&ograve; &amp; <expan abbr="c&otilde;muniter">communiter</expan> &amp; priuatim in hos auctoreis in&shy;<lb/>uehi licet, t&ugrave;m ex demon&longs;tratis, tum <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> ex iis qu&aelig; po&longs;te&agrave; &longs;ubijcienda &longs;unt. Si .n. ea vera &longs;unt qu&aelig; <lb/>de motu <expan abbr="inanimor&utilde;">inanimorum</expan> &agrave; nobis conclu&longs;a fuerunt; ea nimir&ugrave;m extrin&longs;ec&ugrave;s habere principium, quod <lb/>efficiat <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>, <expan abbr="idq.">idque</expan> obtinere tant&ugrave;m, per quod mouentur: planum quae omnes fals&ograve; accipiunt, mi&shy;<lb/>xtum, vt ab efficiente, vel a dominantis elementi forma, aut <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> propria, vel ab <expan abbr="elem&etilde;to">elemento</expan> dominan&shy;<lb/>te concitari. Pr&aelig;tere&agrave; videntur omnes aliquid in Ari&longs;totele de&longs;iderare, quia cau&longs;&longs;am primam <lb/>ac <expan abbr="poti&longs;sim&atilde;">poti&longs;simam</expan> eius motus omi&longs;erit; h&aelig;c ver&ograve; e&longs;t forma, duobus locis 1. 2. &amp; 3. de c&ecedil;lo, vbi &longs;pecia&shy;<lb/>tim vniuer&longs;a <expan abbr="mixtor&utilde;">mixtorum</expan> effecta natur&aelig; <expan abbr="inc&otilde;po&longs;itorum">incompo&longs;itorum</expan> tribuit, &amp; <expan abbr="&longs;implici&utilde;">&longs;implicium</expan> corporum &egrave; quibus ip&longs;a <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg2419"></arrow.to.target><lb/>diui&longs;os. <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> huiu&longs;modi &longs;ententiam tribuit Auerroi Iandunus, vt prim&ugrave;m ip&longs;a elementi for&shy;<lb/>ma dominans <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> <expan abbr="quod&atilde;modo">quodammodo</expan> excitet, &amp; po&longs;tqu&agrave;m eum <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> &agrave; forma in &longs;eip&longs;o excepe&shy;<lb/>rit, deinceps moueat mixtum. Alij ver&ograve; mixtum moueri dicunt &agrave; propria forma pr&ecedil;cipu&egrave;, &agrave; do&shy;<lb/>minante ver&ograve; elemento, quia <expan abbr="mixt&utilde;">mixtum</expan> ab ip&longs;o afficiatur ad excipiendum talem motum. Ludoui&shy;<lb/>cus Buccaferrea <expan abbr="propri&atilde;">propriam</expan> quidem mixti <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> accepit, <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> auctorem illius motus, &amp; adiecit in&shy;<lb/>&longs;uper elementum, &longs;ed ab <expan abbr="vtroq.">vtroque</expan> pari gradu <expan abbr="mixt&utilde;">mixtum</expan> moueri te&longs;tatus e&longs;t; quoniam forma mixti &longs;im&shy;<lb/>plex non &longs;it, ver&ugrave;m <expan abbr="c&otilde;ponentium">componentium</expan> elementorum virtutes in &longs;e retineat inter quas vna &longs;uperat; ob <lb/><expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. rem motus ille &longs;it mixtus, <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> &longs;imul ab elemento dominante fiat. Et cert&egrave; inter &longs;enten&shy;<lb/>tias <expan abbr="Latinor&utilde;">Latinorum</expan> nulla huic anteit iudicio meo. At ver&ograve; &amp; <expan abbr="c&otilde;muniter">communiter</expan> &amp; priuatim in hos auctoreis in&shy;<lb/>uehi licet, t&ugrave;m ex demon&longs;tratis, tum <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> ex iis qu&aelig; po&longs;te&agrave; &longs;ubijcienda &longs;unt. Si .n. ea vera &longs;unt qu&aelig; <lb/>de motu <expan abbr="inanimor&utilde;">inanimorum</expan> &agrave; nobis conclu&longs;a fuerunt; ea nimir&ugrave;m extrin&longs;ec&ugrave;s habere principium, quod <lb/>efficiat <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>, <expan abbr="idq.">idque</expan> obtinere tant&ugrave;m, per quod mouentur: planum quae omnes fals&ograve; accipiunt, mi&shy;<lb/>xtum, vt ab efficiente, vel a dominantis elementi forma, aut <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> propria, vel ab <expan abbr="elem&etilde;to">elemento</expan> dominan&shy;<lb/>te concitari. Pr&aelig;tere&agrave; videntur omnes aliquid in Ari&longs;totele de&longs;iderare, quia cau&longs;&longs;am primam <lb/>ac <expan abbr="poti&longs;sim&atilde;">poti&longs;simam</expan> eius motus omi&longs;erit; h&aelig;c ver&ograve; e&longs;t forma, duobus locis 1. 2. &amp; 3. de c&ecedil;lo, vbi &longs;pecia&shy;<lb/>tim vniuer&longs;a <expan abbr="mixtor&utilde;">mixtorum</expan> effecta natur&aelig; <expan abbr="inc&otilde;po&longs;itorum">incompo&longs;itorum</expan> tribuit, &amp; <expan abbr="&longs;implici&utilde;">&longs;implicium</expan> corporum &egrave; quibus ip&longs;a <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg2420"></arrow.to.target><lb/>fuere conflata. Seor&longs;um ver&ograve; videtur pecca&longs;&longs;e Iandunus; quand&ograve; ip&longs;e fingit, prim&ugrave;m moueri <lb/><expan abbr="element&utilde;">elementum</expan>, deinde mixtum: c&ugrave;m <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> per &longs;e moueatur <expan abbr="mixt&utilde;">mixtum</expan>, &amp; ad <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> mixti per accidens mo&shy;<lb/>ueatur <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> hoc .n. pars e&longs;t mixti. ea ver&ograve; ad <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> totius agitatur. Neque <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> i&longs;te vir infi&shy;<lb/>ciari, elementum &agrave; forma propria reip&longs;a &amp; actu moueri, c&ugrave;m tale &longs;it officium form&aelig; in elemen&shy;<lb/>to, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> omnes in Auerrois di&longs;ciplina profitentur. Quamobrem illud ip&longs;i tantum v&longs;ui <lb/><expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> e&longs;&longs;e, quae licet <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> temporis puncto <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> &agrave; &longs;ua forma moueatur, &amp; ab elemento mixtum, <lb/>natura tamen prius obeatur dominantis elementi motus &agrave; &longs;ua forma. C&ecedil;ter&ugrave;m vbi &longs;it ordo effi&shy;<lb/>cientium, videat ip&longs;e an <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> in&longs;tans eorum functionis e&longs;&longs;e queat; con&longs;ulat <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> demon&longs;trationem <lb/>7. Phy&longs;. de qua &longs;uperius affatim di&longs;&longs;erimus. Nam quid prohibebit, quominus infinita tempore <lb/>finito moueri po&longs;sint? &longs;i .n. inter cau&longs;&longs;as mouenteis in quibus e&longs;t ordo, <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> differentia non in&shy;<lb/>tercedit, iam id con&longs;equi poterit, quod tamen, ac &longs;i fieri nequeat, ab Ari&longs;totele con&longs;titutum e&longs;t. <lb/> <arrow.to.target n="marg2420"></arrow.to.target><lb/>fuere conflata. Seor&longs;um ver&ograve; videtur pecca&longs;&longs;e Iandunus; quand&ograve; ip&longs;e fingit, prim&ugrave;m moueri <lb/><expan abbr="element&utilde;">elementum</expan>, deinde mixtum: c&ugrave;m <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> per &longs;e moueatur <expan abbr="mixt&utilde;">mixtum</expan>, &amp; ad <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> mixti per accidens mo&shy;<lb/>ueatur <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> hoc .n. pars e&longs;t mixti. ea ver&ograve; ad <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> totius agitatur. Neque <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> i&longs;te vir infi&shy;<lb/>ciari, elementum &agrave; forma propria reip&longs;a &amp; actu moueri, c&ugrave;m tale &longs;it officium form&aelig; in elemen&shy;<lb/>to, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> omnes in Auerrois di&longs;ciplina profitentur. Quamobrem illud ip&longs;i tantum v&longs;ui <lb/><expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> e&longs;&longs;e, quae licet <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> temporis puncto <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> &agrave; &longs;ua forma moueatur, &amp; ab elemento mixtum, <lb/>natura tamen prius obeatur dominantis elementi motus &agrave; &longs;ua forma. C&ecedil;ter&ugrave;m vbi &longs;it ordo effi&shy;<lb/>cientium, videat ip&longs;e an <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> in&longs;tans eorum functionis e&longs;&longs;e queat; con&longs;ulat <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> demon&longs;trationem <lb/>7. Phy&longs;. de qua &longs;uperius affatim di&longs;&longs;erimus. Nam quid prohibebit, quominus infinita tempore <lb/>finito moueri po&longs;sint? &longs;i .n. inter cau&longs;&longs;as mouenteis in quibus e&longs;t ordo, <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> differentia non in&shy;<lb/>tercedit, iam id con&longs;equi poterit, quod tamen, ac &longs;i fieri nequeat, ab Ari&longs;totele con&longs;titutum e&longs;t. <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2421"></arrow.to.target><lb/>Videat item, &longs;i elementum in mixto maneat <expan abbr="refract&utilde;">refractum</expan>, &amp; <expan abbr="pote&longs;tat&etilde;">pote&longs;tatem</expan> potius retineat, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> actum; quo&shy;<lb/>modo po&longs;sit e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;a motus, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> natura prior, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> forma mixti, qu&aelig; e&longs;t actu &longs;implici&shy;<lb/>ter. Quid <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> vetabit, quin motus mixti &longs;it &longs;implex? <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> et&longs;i, <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> verum, ab aliquibus appro&shy;<lb/>batum e&longs;t: tamen iuxta Auerrois placita qu&aelig; mordicus ip&longs;i tuentur, defendi po&longs;&longs;e non videtur. <lb/>erit .n. motus ille mixti idem, <expan abbr="atq.">atque</expan> elementi, elementum ver&ograve; motu &longs;implici concitatur. Qu&ograve;d au&shy;<lb/>tem, &longs;i par &longs;it <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> gradus, &amp; form&aelig; mixti &amp; dominantis elementi, quia forma mixti virtute <lb/>contineat <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> dominans, quod Buccaferrea dicebat: vel quae elementum in mixto remaneat, <lb/>vt cen&longs;ebat Auerro&euml;s, refi <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> <expan abbr="atq.">atque</expan> retu&longs;um, &longs;eu virtute remanere fatearis, &longs;iquidem &agrave; mixti for&shy;<lb/>ma perficiatur <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan>, e&longs;t .n. veluti materia: quis non optim&egrave; per&longs;piciat motum mixti non fieri <lb/>tunc ab ip&longs;o elemento? ob id quod ante&agrave; diximus, quia .&longs;. ab eo quod pote&longs;tate e&longs;t, quatenus <expan abbr="h&utilde;i">huni</expan>, <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> na&longs;citur motus, &longs;ed &agrave; forma qu&ecedil; e&longs;t actu? ni&longs;i fort&egrave; pote&longs;tas genus illud cau&longs;&longs;&ecedil; &longs;ignificet quod <lb/>ex perfectione entelechia nuncupatur. Sed qu&icirc; <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> hoc e&longs;&longs;e; quand&ograve; elementi forma, vt <expan abbr="ai&utilde;t">aiunt</expan> ip&longs;i, <lb/>non &longs;eruatur in mixto; nihilominus &agrave; dominante fieri <expan abbr="tal&etilde;">talem</expan> motum ex verbis philo&longs;ophi <expan abbr="re&longs;t&atilde;tur">re&longs;tantur</expan>? <lb/>Qu&ograve;d <expan abbr="it&etilde;">item</expan> elementum cau&longs;&longs;a afficiens e&longs;&longs;e nequeat; hoc per&longs;uadet, &longs;iquidem vel ita dicatur affi&shy;<lb/>cere, quae ver&egrave; efficiat, &amp; propri&egrave; ad efficiens, vt ad <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> fontem referatur, &amp; tum in eam &longs;ententiam <lb/><expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> valebunt qu&aelig; nos attulimus ante&agrave; contra dicentes <expan abbr="mixt&utilde;">mixtum</expan> ab elemento, quatenus ab efficien&shy; <arrow.to.target n="marg2421"></arrow.to.target><lb/>Videat item, &longs;i elementum in mixto maneat <expan abbr="refract&utilde;">refractum</expan>, &amp; <expan abbr="pote&longs;tat&etilde;">pote&longs;tatem</expan> potius retineat, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> actum; quo&shy;<lb/>modo po&longs;sit e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;a motus, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> natura prior, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> forma mixti, qu&aelig; e&longs;t actu &longs;implici&shy;<lb/>ter. Quid <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> vetabit, quin motus mixti &longs;it &longs;implex? <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> et&longs;i, <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> verum, ab aliquibus appro&shy;<lb/>batum e&longs;t: tamen iuxta Auerrois placita qu&aelig; mordicus ip&longs;i tuentur, defendi po&longs;&longs;e non videtur. <lb/>erit .n. motus ille mixti idem, <expan abbr="atq.">atque</expan> elementi, elementum ver&ograve; motu &longs;implici concitatur. Qu&ograve;d au&shy;<lb/>tem, &longs;i par &longs;it <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> gradus, &amp; form&aelig; mixti &amp; dominantis elementi, quia forma mixti virtute <lb/>contineat <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> dominans, quod Buccaferrea dicebat: vel quae elementum in mixto remaneat, <lb/>vt cen&longs;ebat Auerro&euml;s, refi <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> <expan abbr="atq.">atque</expan> retu&longs;um, &longs;eu virtute remanere fatearis, &longs;iquidem &agrave; mixti for&shy;<lb/>ma perficiatur <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan>, e&longs;t .n. veluti materia: quis non optim&egrave; per&longs;piciat motum mixti non fieri <lb/>tunc ab ip&longs;o elemento? ob id quod ante&agrave; diximus, quia .&longs;. ab eo quod pote&longs;tate e&longs;t, quatenus <expan abbr="h&utilde;i">huni</expan>, <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> na&longs;citur motus, &longs;ed &agrave; forma qu&ecedil; e&longs;t actu? ni&longs;i fort&egrave; pote&longs;tas genus illud cau&longs;&longs;&ecedil; &longs;ignificet quod <lb/>ex perfectione entelechia nuncupatur. Sed qu&icirc; <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> hoc e&longs;&longs;e; quand&ograve; elementi forma, vt <expan abbr="ai&utilde;t">aiunt</expan> ip&longs;i, <lb/>non &longs;eruatur in mixto; nihilominus &agrave; dominante fieri <expan abbr="tal&etilde;">talem</expan> motum ex verbis philo&longs;ophi <expan abbr="re&longs;t&atilde;tur">re&longs;tantur</expan>? <lb/>Qu&ograve;d <expan abbr="it&etilde;">item</expan> elementum cau&longs;&longs;a afficiens e&longs;&longs;e nequeat; hoc per&longs;uadet, &longs;iquidem vel ita dicatur affi&shy;<lb/>cere, quae ver&egrave; efficiat, &amp; propri&egrave; ad efficiens, vt ad <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> fontem referatur, &amp; tum in eam &longs;ententiam <lb/><expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> valebunt qu&aelig; nos attulimus ante&agrave; contra dicentes <expan abbr="mixt&utilde;">mixtum</expan> ab elemento, quatenus ab efficien&shy;
 <pb pagenum="383"/> <pb pagenum="383"/>
Line 9978 
Line 9894 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Mors vltima linea verum e&longs;t<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Mors vltima linea verum e&longs;t<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>valde enim di&longs;tat <foreign lang="greek">pe/zas tou te/lous</foreign>. terminus &longs;cilicet &agrave; fine, &longs;i propriam <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> vim &longs;pectes, nam <lb/><expan abbr="quandoq.">quandoque</expan> <foreign lang="greek">pe/zas</foreign> etiam communuis &longs;umitur. <expan abbr="Neq.">Neque</expan> Deus e&longs;t eiu&longs;modi finis, &longs;iquidem non ip&longs;um <lb/>per motum veluti terminum eius intrin&longs;ecum, &longs;ed vt terminum extrin&longs;ecum, &amp; quie&longs;cendo &amp; <lb/><expan abbr="c&otilde;templando">contemplando</expan> con&longs;equamur: ver&ugrave;m ip&longs;a forma finis e&longs;t motus non interrupti, hoc e&longs;t, antequ&agrave;m <lb/>peruenerit ad &longs;uum terminum naturalem quo vniuer&longs;am <expan abbr="&longs;u&atilde;">&longs;uam</expan> <expan abbr="perfection&etilde;">perfectionem</expan> con&longs;ecutus &longs;it, vt &longs;i in <lb/>medio ip&longs;o efformationis embryon &agrave; motu de&longs;i&longs;tat, non e&longs;t ille finis efformationis, &longs;ed terminus </s></p> <s>valde enim di&longs;tat <foreign lang="greek">pe/zas tou te/lous</foreign>. terminus &longs;cilicet &agrave; fine, &longs;i propriam <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> vim &longs;pectes, nam <lb/><expan abbr="quandoq.">quandoque</expan> <foreign lang="greek">pe/zas</foreign> etiam communuis &longs;umitur. <expan abbr="Neq.">Neque</expan> Deus e&longs;t eiu&longs;modi finis, &longs;iquidem non ip&longs;um <lb/>per motum veluti terminum eius intrin&longs;ecum, &longs;ed vt terminum extrin&longs;ecum, &amp; quie&longs;cendo &amp; <lb/><expan abbr="c&otilde;templando">contemplando</expan> con&longs;equamur: ver&ugrave;m ip&longs;a forma finis e&longs;t motus non interrupti, hoc e&longs;t, antequ&agrave;m <lb/>peruenerit ad &longs;uum terminum naturalem quo vniuer&longs;am <expan abbr="&longs;u&atilde;">&longs;uam</expan> <expan abbr="perfection&etilde;">perfectionem</expan> con&longs;ecutus &longs;it, vt &longs;i in <lb/>medio ip&longs;o efformationis embryon &agrave; motu de&longs;i&longs;tat, non e&longs;t ille finis efformationis, &longs;ed terminus <arrow.to.target n="marg2450"></arrow.to.target><lb/>&longs;ol&ugrave;m: <expan abbr="neq.">neque</expan> in illum terminum naturam aciem <expan abbr="int&etilde;dit">intendit</expan>, &longs;ed perfectum. in eo manet impedita, <lb/>quominus vltr&agrave; progredi queat, in hoc etiam nullo <expan abbr="impedi&etilde;te">impediente</expan> permanet. <expan abbr="Atq.">Atque</expan> hic finis ab Ari&longs;t. <lb/>negatus &aelig;ternis &amp; immobilibus qui per motum <expan abbr="c&otilde;paratur">comparatur</expan>, &amp; e&longs;t efficiente po&longs;terior: ille conce&longs;&shy;<lb/>&longs;us, qui pr&aelig;cedit efficientis, &amp; quem per energian c&ecedil;tera con&longs;equuntur. Quoniam ver&ograve; &amp; aliter <lb/>dicitur finis, &longs;iquidem &amp; nos &longs;imus fores, &amp; inter arteis ordo <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> e&longs;t mini&longs;trarum &longs;cilicet, <expan abbr="atq.">atque</expan> <lb/>architectonicarum qui finis vltimus <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t continuat&aelig; motionis, inde monet nos Ari&longs;t. aliam e&longs;&shy;<lb/>&longs;e <expan abbr="notion&etilde;">notionem</expan> eius quod cuius gratia dicitur. nimir&ugrave;m, quod vnum vtitur; altero vtitur quippiam. <lb/>Nam quod vtitur e&longs;t finis, &longs;ed propri&egrave; notatur eo, charactere: cui, licet etiam <expan abbr="c&otilde;muni">communi</expan> nomine <lb/>exprimatur cum altero, quod e&longs;t graua cuius. C&ugrave;m ver&ograve; duplex &longs;it finis, con&longs;ilium no&longs;trum e&longs;t <lb/>de eo qui motionis e&longs;t, hoc loco di&longs;&longs;erere; quand&ograve; motionis cau&longs;&longs;as in elementis, atque inanimis <lb/>indagamus. Idcirco altero illo dimi&longs;&longs;o quod ab in&longs;tituto no&longs;tro aliquantum <expan abbr="alien&utilde;">alienum</expan> e&longs;t, &amp; aptius <lb/>explicandum, qu&agrave; de motu c&ecedil;li tractabitur, ad eius conditioneis exponendas accedamus.</s></p>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg2450"></arrow.to.target><lb/>&longs;ol&ugrave;m: <expan abbr="neq.">neque</expan> in illum terminum naturam aciem <expan abbr="int&etilde;dit">intendit</expan>, &longs;ed perfectum. in eo manet impedita, <lb/>quominus vltr&agrave; progredi queat, in hoc etiam nullo <expan abbr="impedi&etilde;te">impediente</expan> permanet. <expan abbr="Atq.">Atque</expan> hic finis ab Ari&longs;t. <lb/>negatus &aelig;ternis &amp; immobilibus qui per motum <expan abbr="c&otilde;paratur">comparatur</expan>, &amp; e&longs;t efficiente po&longs;terior: ille conce&longs;&shy;<lb/>&longs;us, qui pr&aelig;cedit efficientis, &amp; quem per energian c&ecedil;tera con&longs;equuntur. Quoniam ver&ograve; &amp; aliter <lb/>dicitur finis, &longs;iquidem &amp; nos &longs;imus fores, &amp; inter arteis ordo <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> e&longs;t mini&longs;trarum &longs;cilicet, <expan abbr="atq.">atque</expan> <lb/>architectonicarum qui finis vltimus <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t continuat&aelig; motionis, inde monet nos Ari&longs;t. aliam e&longs;&shy;<lb/>&longs;e <expan abbr="notion&etilde;">notionem</expan> eius quod cuius gratia dicitur. nimir&ugrave;m, quod vnum vtitur; altero vtitur quippiam. <lb/>Nam quod vtitur e&longs;t finis, &longs;ed propri&egrave; notatur eo, charactere: cui, licet etiam <expan abbr="c&otilde;muni">communi</expan> nomine <lb/>exprimatur cum altero, quod e&longs;t graua cuius. C&ugrave;m ver&ograve; duplex &longs;it finis, con&longs;ilium no&longs;trum e&longs;t <lb/>de eo qui motionis e&longs;t, hoc loco di&longs;&longs;erere; quand&ograve; motionis cau&longs;&longs;as in elementis, atque inanimis <lb/>indagamus. Idcirco altero illo dimi&longs;&longs;o quod ab in&longs;tituto no&longs;tro aliquantum <expan abbr="alien&utilde;">alienum</expan> e&longs;t, &amp; aptius <lb/>explicandum, qu&agrave; de motu c&ecedil;li tractabitur, ad eius conditioneis exponendas accedamus.</s></p> 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2450"></margin.target>C</s></p> <s><margin.target id="marg2450"></margin.target>C</s></p>
 <p type="head"> <p type="head">
Line 9991 
Line 9904 
 <s><margin.target id="marg2451"></margin.target>D</s></p> <s><margin.target id="marg2451"></margin.target>D</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>SATIS hactenus explicata &longs;unt ea qu&ecedil; pertinent ad notionem finis, &amp; primam eius informa&shy;<lb/>tionem. Nunc vt doctrin&aelig; ratio teneatur, antequ&agrave;m vis huius cau&longs;&longs;&aelig;, &amp; modus quo agit, aut <lb/>impellit ea qu&aelig; illi &longs;eruiunt, exponatur: illud con&longs;tituere oportet. Agat'ne quippiam natura <lb/>propter finem. <expan abbr="Neq.">Neque</expan> ver&ograve; quae tam controuer&longs;um hoc nobis e&longs;&longs;e debeat, vt de illius veritate litige&shy;<lb/>mus, aut ab eius explicatione interpretes aberrauerint, de hac re <expan abbr="ag&etilde;dum">agendum</expan> e&longs;t, &longs;ed potius quae de con&shy;<lb/>&longs;ilio philo&longs;ophi in hac &longs;ententia explicanda mihi cum c&ecedil;teris non conueniat. Etenim illi volunt <lb/>hoc <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> in principiis no&longs;tr&aelig; methodi e&longs;&longs;e reponendum. Nobis admirandum videtur, quae c&ugrave;m <lb/>principium &longs;it in natura, commi&longs;erit id Ari&longs;t. vt pluribus egerit de illius <expan abbr="&longs;ent&etilde;ti&aelig;">&longs;ententi&aelig;</expan> veritate, &amp; tam <lb/>anxi&egrave; probare conatus fuerit. <expan abbr="Natur&atilde;">Naturam</expan> agere propter finem. Quapropter in eo no&longs;tra oratio ver&shy;<lb/>&longs;abitur, vt <expan abbr="c&otilde;&longs;ilium">con&longs;ilium</expan> potius Ari&longs;t. exploremus, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> vt quicquam &longs;uccurrat, quod <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> illius <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <lb/>afferri valeat. Per&longs;uadere <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> potuit maiores no&longs;tros, vt crederent hoc e&longs;&longs;e <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan>, quae aliquan&shy;<lb/>do <expan abbr="te&longs;tar&utilde;">te&longs;tarum</expan> reliquerit Ari&longs;t. eum qui tollit, Naturam agere propter finem, naturam <expan abbr="vtiq.">vtique</expan> de&longs;truere, <lb/><expan abbr="atq.">atque</expan> id pr&aelig;tere&agrave;, quae pa&longs;sim illo, vt manife&longs;ti&longs;simo vtatur. Nam du&aelig; &longs;unt h&ecedil; pr&aelig;cipu&egrave; cau&longs;&longs;&aelig; in na&shy; <s>SATIS hactenus explicata &longs;unt ea qu&ecedil; pertinent ad notionem finis, &amp; primam eius informa&shy;<lb/>tionem. Nunc vt doctrin&aelig; ratio teneatur, antequ&agrave;m vis huius cau&longs;&longs;&aelig;, &amp; modus quo agit, aut <lb/>impellit ea qu&aelig; illi &longs;eruiunt, exponatur: illud con&longs;tituere oportet. Agat'ne quippiam natura <lb/>propter finem. <expan abbr="Neq.">Neque</expan> ver&ograve; quae tam controuer&longs;um hoc nobis e&longs;&longs;e debeat, vt de illius veritate litige&shy;<lb/>mus, aut ab eius explicatione interpretes aberrauerint, de hac re <expan abbr="ag&etilde;dum">agendum</expan> e&longs;t, &longs;ed potius quae de con&shy;<lb/>&longs;ilio philo&longs;ophi in hac &longs;ententia explicanda mihi cum c&ecedil;teris non conueniat. Etenim illi volunt <lb/>hoc <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> in principiis no&longs;tr&aelig; methodi e&longs;&longs;e reponendum. Nobis admirandum videtur, quae c&ugrave;m <lb/>principium &longs;it in natura, commi&longs;erit id Ari&longs;t. vt pluribus egerit de illius <expan abbr="&longs;ent&etilde;ti&aelig;">&longs;ententi&aelig;</expan> veritate, &amp; tam <lb/>anxi&egrave; probare conatus fuerit. <expan abbr="Natur&atilde;">Naturam</expan> agere propter finem. Quapropter in eo no&longs;tra oratio ver&shy;<lb/>&longs;abitur, vt <expan abbr="c&otilde;&longs;ilium">con&longs;ilium</expan> potius Ari&longs;t. exploremus, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> vt quicquam &longs;uccurrat, quod <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> illius <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <lb/>afferri valeat. Per&longs;uadere <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> potuit maiores no&longs;tros, vt crederent hoc e&longs;&longs;e <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan>, quae aliquan&shy;<lb/>do <expan abbr="te&longs;tar&utilde;">te&longs;tarum</expan> reliquerit Ari&longs;t. eum qui tollit, Naturam agere propter finem, naturam <expan abbr="vtiq.">vtique</expan> de&longs;truere, <lb/><expan abbr="atq.">atque</expan> id pr&aelig;tere&agrave;, quae pa&longs;sim illo, vt manife&longs;ti&longs;simo vtatur. Nam du&aelig; &longs;unt h&ecedil; pr&aelig;cipu&egrave; cau&longs;&longs;&aelig; in na&shy;
 <pb pagenum="388"/>tura, quibus <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> frequenti&longs;sim&egrave; <expan abbr="vta&ttilde;">vtatur</expan> Ari&longs;t. <foreign lang="greek">to\ e)c a)na(gxhs</foreign> qu&ecedil; e&longs;t materies <foreign lang="greek">to\ <gap/>e\nexa</foreign>, qui e&longs;t finis, </s></p> <pb pagenum="388"/>tura, quibus <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> frequenti&longs;sim&egrave; <expan abbr="vta&ttilde;">vtatur</expan> Ari&longs;t. <foreign lang="greek">to\ e)c a)na(gxhs</foreign> qu&ecedil; e&longs;t materies <foreign lang="greek">to\ <gap/>e\nexa</foreign>, qui e&longs;t finis, <arrow.to.target n="marg2452"></arrow.to.target><lb/>&amp; vt illorum cau&longs;&longs;&ecedil; quoad fieri <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>, hoc loco patrocinemur. ratio &longs;atis probabilis reddi potuit, <lb/>qu&ograve;d longiore &longs;ermone philo&longs;ophus tractauerit huiu&longs;modi effatum: tamet&longs;i contra negantes <lb/>principia non e&longs;t di&longs;putandum: proptere&agrave; quae aliqui philo&longs;ophi, vt Democritus, &amp; Empedocles, <lb/><expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> materi&aelig;, tanquam principi cau&longs;&longs;&aelig; tribuebant: nullas partes reliquis cau&longs;sis <expan abbr="relinqueb&atilde;t">relinquebant</expan>, aut <lb/>efficienti &longs;oli po&longs;tremas, &amp; in medio <expan abbr="r&otilde;nes">ronnes</expan> afferebant, quibus <expan abbr="c&otilde;firmarent">confirmarent</expan> propter aliud agere na&shy;<lb/>turam, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> propter finem, &longs;ed c&ugrave;m rationibus illis huius methodi principia <expan abbr="&longs;upponer&etilde;tur">&longs;upponerentur</expan>, <expan abbr="offici&utilde;">officium</expan> <lb/>naturalis philo&longs;ophi fui&longs;&longs;e, vt eas &longs;olueret: iam .n. ab initio phy&longs;ic&aelig; methodi iu&longs;&longs;erat Ari&longs;t. ea &longs;ol&shy;<lb/>ui, <expan abbr="qu&aelig;cunq.">qu&aelig;cunque</expan> ex principiis demon&longs;trans aliquis mentitur. At tales &longs;unt rationes, quibus i&longs;ti phi&shy;<lb/>lo&longs;ophi vtebantur, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> opus fuit, vt aliquid ad illa diceretur, &amp; indicare fallacias p&longs;eudographo&shy;<lb/>rum quos ip&longs;i &longs;truxerant. Ecce .n. rationes illorum. Prim&ugrave;m, Quicquid fit, fit ex nece&longs;sitate mate&shy;<lb/>ri&aelig;; materiam ver&ograve; con&longs;equitur v&longs;us: nulla ergo alia cau&longs;&longs;a ponenda, fru&longs;tra .n. foret. Deinde <lb/>qu&aelig; agunt alicuius rei gratia, ratiocinantur. Natura non vtitur ratiocinio: quare nec alicuius <lb/>gratia quicquam facit. Po&longs;trem&ograve; vbi <expan abbr="quippi&amacr;">quippiam</expan> fit alicuius gratia, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> accidit error. Sed natura &longs;&ecedil;pe <lb/><expan abbr="c&otilde;mittit">committit</expan> errorem, vt dum mon&longs;tra producit. Non igitur alicuius rei gratia quicquam facit. Acci&shy;<lb/>piunt principia naturalia, prim&ugrave;m, quod e&longs;t materia; tum <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> Nil fieri fru&longs;tra: &longs;tatuunt &amp; finem, <lb/>&amp; eius gratia aliquid agi: Sed his abutuntur. <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> accipiunt materiam e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am qu&aelig; cert&egrave; <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg2452"></arrow.to.target><lb/>&amp; vt illorum cau&longs;&longs;&ecedil; quoad fieri <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>, hoc loco patrocinemur. ratio &longs;atis probabilis reddi potuit, <lb/>qu&ograve;d longiore &longs;ermone philo&longs;ophus tractauerit huiu&longs;modi effatum: tamet&longs;i contra negantes <lb/>principia non e&longs;t di&longs;putandum: proptere&agrave; quae aliqui philo&longs;ophi, vt Democritus, &amp; Empedocles, <lb/><expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> materi&aelig;, tanquam principi cau&longs;&longs;&aelig; tribuebant: nullas partes reliquis cau&longs;sis <expan abbr="relinqueb&atilde;t">relinquebant</expan>, aut <lb/>efficienti &longs;oli po&longs;tremas, &amp; in medio <expan abbr="r&otilde;nes">ronnes</expan> afferebant, quibus <expan abbr="c&otilde;firmarent">confirmarent</expan> propter aliud agere na&shy;<lb/>turam, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> propter finem, &longs;ed c&ugrave;m rationibus illis huius methodi principia <expan abbr="&longs;upponer&etilde;tur">&longs;upponerentur</expan>, <expan abbr="offici&utilde;">officium</expan> <lb/>naturalis philo&longs;ophi fui&longs;&longs;e, vt eas &longs;olueret: iam .n. ab initio phy&longs;ic&aelig; methodi iu&longs;&longs;erat Ari&longs;t. ea &longs;ol&shy;<lb/>ui, <expan abbr="qu&aelig;cunq.">qu&aelig;cunque</expan> ex principiis demon&longs;trans aliquis mentitur. At tales &longs;unt rationes, quibus i&longs;ti phi&shy;<lb/>lo&longs;ophi vtebantur, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> opus fuit, vt aliquid ad illa diceretur, &amp; indicare fallacias p&longs;eudographo&shy;<lb/>rum quos ip&longs;i &longs;truxerant. Ecce .n. rationes illorum. Prim&ugrave;m, Quicquid fit, fit ex nece&longs;sitate mate&shy;<lb/>ri&aelig;; materiam ver&ograve; con&longs;equitur v&longs;us: nulla ergo alia cau&longs;&longs;a ponenda, fru&longs;tra .n. foret. Deinde <lb/>qu&aelig; agunt alicuius rei gratia, ratiocinantur. Natura non vtitur ratiocinio: quare nec alicuius <lb/>gratia quicquam facit. Po&longs;trem&ograve; vbi <expan abbr="quippi&amacr;">quippiam</expan> fit alicuius gratia, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> accidit error. Sed natura &longs;&ecedil;pe <lb/><expan abbr="c&otilde;mittit">committit</expan> errorem, vt dum mon&longs;tra producit. Non igitur alicuius rei gratia quicquam facit. Acci&shy;<lb/>piunt principia naturalia, prim&ugrave;m, quod e&longs;t materia; tum <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> Nil fieri fru&longs;tra: &longs;tatuunt &amp; finem, <lb/>&amp; eius gratia aliquid agi: Sed his abutuntur. <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> accipiunt materiam e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am qu&aelig; cert&egrave; <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg2453"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t, ver&ugrave;m &longs;olam omnium cau&longs;&longs;am e&longs;&longs;e volunt; ea ver&ograve; &longs;ola cau&longs;&longs;a <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, &longs;ed cau&longs;&longs;a conficiens &amp; <lb/><foreign lang="greek">oiwai/tion</foreign>, tum quia nonnulla qu&ecedil; cuiu&longs;piam rei gratia agunt, ratiocinantur; item vniuers&egrave; acci&shy;<lb/>piunt Omne, quod agit cuiu&longs;piam rei gratia, ratiocinari. In&longs;uper <expan abbr="n&otilde;">non</expan> accidere errorem in jis qu&aelig; <lb/>cuiu&longs;piam rei gratia fiunt, quod &longs;al&longs;um pror&longs;us e&longs;t: &longs;iquidem in artibus in quibus per&longs;picuum <lb/>e&longs;t aliquid alterius gratia fieri, &longs;&aelig;pi&longs;sim&egrave; committitur error. Proinde <expan abbr="h&utilde;i">huni</expan> rationes &agrave; phy&longs;ico di&longs;&shy;<lb/>&longs;oluend&aelig; fuerunt. Po&longs;&longs;et h&igrave;c aliquis interpellare nos obiiciens non mod&ograve; Ari&longs;t. di&longs;&longs;oluere ratio&shy;<lb/>nes Empedoclis &amp; Democriti, &longs;ed pluribus argumentis approbare. Naturam agere propter fi&shy;<lb/>nem, &amp; huic obiectioni quoque re&longs;pondere licebit accipiendo principiorum ingenium, non e&longs;&longs;e <lb/>vniu&longs;modi: quippe qu&ograve;d aliqua &longs;int ita per&longs;picua, vt ex &longs;ola <expan abbr="terminor&umacr;">terminorum</expan> ratione <expan abbr="cogno&longs;c&atilde;tur">cogno&longs;cantur</expan>, &amp; <lb/>credantur; alia magis ab&longs;tru&longs;a quibus adhibetur aliquod genus ratiocinationis, vel imperfect&aelig;, <lb/>cuiu&longs;modi &longs;unt inductiones, &amp; exempla, vel ad &longs;ummum &longs;yllogi&longs;mi dialectici. ex hoc genere, <lb/>e&longs;&longs;e principium no&longs;trum, &amp; plan&egrave; exemplo artis natur&aelig; proce&longs;&longs;um confirmat Ari&longs;t. &amp; inductio&shy;<lb/>ne accepta ab animalibus &amp; plantis. Ac nihil prohibere principia quandoq probari &agrave; po&longs;terio&shy;<lb/>ri &amp; &agrave; &longs;igno. Quapropter optim&egrave; defendi pote&longs;t, hoc e&longs;&longs;e principium in methodo naturali. <lb/> <arrow.to.target n="marg2453"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t, ver&ugrave;m &longs;olam omnium cau&longs;&longs;am e&longs;&longs;e volunt; ea ver&ograve; &longs;ola cau&longs;&longs;a <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, &longs;ed cau&longs;&longs;a conficiens &amp; <lb/><foreign lang="greek">oiwai/tion</foreign>, tum quia nonnulla qu&ecedil; cuiu&longs;piam rei gratia agunt, ratiocinantur; item vniuers&egrave; acci&shy;<lb/>piunt Omne, quod agit cuiu&longs;piam rei gratia, ratiocinari. In&longs;uper <expan abbr="n&otilde;">non</expan> accidere errorem in jis qu&aelig; <lb/>cuiu&longs;piam rei gratia fiunt, quod &longs;al&longs;um pror&longs;us e&longs;t: &longs;iquidem in artibus in quibus per&longs;picuum <lb/>e&longs;t aliquid alterius gratia fieri, &longs;&aelig;pi&longs;sim&egrave; committitur error. Proinde <expan abbr="h&utilde;i">huni</expan> rationes &agrave; phy&longs;ico di&longs;&shy;<lb/>&longs;oluend&aelig; fuerunt. Po&longs;&longs;et h&igrave;c aliquis interpellare nos obiiciens non mod&ograve; Ari&longs;t. di&longs;&longs;oluere ratio&shy;<lb/>nes Empedoclis &amp; Democriti, &longs;ed pluribus argumentis approbare. Naturam agere propter fi&shy;<lb/>nem, &amp; huic obiectioni quoque re&longs;pondere licebit accipiendo principiorum ingenium, non e&longs;&longs;e <lb/>vniu&longs;modi: quippe qu&ograve;d aliqua &longs;int ita per&longs;picua, vt ex &longs;ola <expan abbr="terminor&umacr;">terminorum</expan> ratione <expan abbr="cogno&longs;c&atilde;tur">cogno&longs;cantur</expan>, &amp; <lb/>credantur; alia magis ab&longs;tru&longs;a quibus adhibetur aliquod genus ratiocinationis, vel imperfect&aelig;, <lb/>cuiu&longs;modi &longs;unt inductiones, &amp; exempla, vel ad &longs;ummum &longs;yllogi&longs;mi dialectici. ex hoc genere, <lb/>e&longs;&longs;e principium no&longs;trum, &amp; plan&egrave; exemplo artis natur&aelig; proce&longs;&longs;um confirmat Ari&longs;t. &amp; inductio&shy;<lb/>ne accepta ab animalibus &amp; plantis. Ac nihil prohibere principia quandoq probari &agrave; po&longs;terio&shy;<lb/>ri &amp; &agrave; &longs;igno. Quapropter optim&egrave; defendi pote&longs;t, hoc e&longs;&longs;e principium in methodo naturali. <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2454"></arrow.to.target><lb/>Ver&ugrave;m fac ver&egrave; pronunciata illa fui&longs;&longs;e rationeis, Empedoclis &amp; Democriti, qu&ograve;d vtuntur princi&shy;<lb/>piis naturalibus, &agrave; phy&longs;ico fui&longs;&longs;e di&longs;&longs;oluendas. Demus etiam principia qu&aelig;dam non e&longs;&longs;e &longs;ic eui&shy;<lb/>dentia, vt &longs;ine aliqua admonitione &longs;umi po&longs;sint. At c&ugrave;m rationes <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &longs;ubiecerit Ari&longs;t. quibus <lb/>eam &longs;ententiam approbet, non po&longs;&longs;um plan&egrave; in illorum &longs;ententiam cedere; &longs;iquidem vbi di&longs;pu&shy;<lb/>tatio de principiis exorta &longs;it, ea pror&longs;us aut e&longs;t alterius &longs;cienti&aelig; &longs;ubalternans e&longs;t, aut <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;munis">communis</expan>, &longs;iue dialectica &longs;it, &longs;eu prima philo&longs;ophia. Sed &longs;ubalternans aut non e&longs;t, aut &longs;i e&longs;t, ea <lb/>e&longs;t prima philo&longs;ophia. Quamobrem re&longs;tat, vt h&aelig; rationes aut dialectic&ecedil; &longs;int, aut pertineant ad <lb/>primum philo&longs;ophum. At ver&ograve; nihil ex his e&longs;t; quippe quae <expan abbr="neq.">neque</expan> communia &amp; probabilia &longs;uman&shy;<lb/>tur, ex quibus dialectica ratio con&longs;truatur, nec excedant limitibus philo&longs;ophi&aelig; naturalis. <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> <lb/>inter c&ecedil;tera h&aelig;c ita concluduntur. Prim&ugrave;m omnia &longs;unt in natura vel ca&longs;u, vel propter aliquid. <lb/>At non &longs;unt h&aelig;c ca&longs;u. &amp; propter aliquid igitur. Nam qu&aelig; ca&longs;u &longs;unt, rar&ograve; fiunt, in natura &longs;em&shy;<lb/>per, aut plurimum fit id quod fit. Secund&ograve;. <expan abbr="Vnumquodq.">Vnumquodque</expan> quemadmodum efficitur, &longs;ic aptum <lb/>natum e&longs;t, &amp; contr&agrave; &longs;icut aptum natum e&longs;t, ita efficitur; &longs;ed efficitur propter aliquid, igitur al&shy;<lb/>terius gratia quoque fiat oportet. Terti&ograve;. In his qu&aelig; natura fiunt, e&longs;t terminus quidam motus <lb/> <arrow.to.target n="marg2454"></arrow.to.target><lb/>Ver&ugrave;m fac ver&egrave; pronunciata illa fui&longs;&longs;e rationeis, Empedoclis &amp; Democriti, qu&ograve;d vtuntur princi&shy;<lb/>piis naturalibus, &agrave; phy&longs;ico fui&longs;&longs;e di&longs;&longs;oluendas. Demus etiam principia qu&aelig;dam non e&longs;&longs;e &longs;ic eui&shy;<lb/>dentia, vt &longs;ine aliqua admonitione &longs;umi po&longs;sint. At c&ugrave;m rationes <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &longs;ubiecerit Ari&longs;t. quibus <lb/>eam &longs;ententiam approbet, non po&longs;&longs;um plan&egrave; in illorum &longs;ententiam cedere; &longs;iquidem vbi di&longs;pu&shy;<lb/>tatio de principiis exorta &longs;it, ea pror&longs;us aut e&longs;t alterius &longs;cienti&aelig; &longs;ubalternans e&longs;t, aut <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;munis">communis</expan>, &longs;iue dialectica &longs;it, &longs;eu prima philo&longs;ophia. Sed &longs;ubalternans aut non e&longs;t, aut &longs;i e&longs;t, ea <lb/>e&longs;t prima philo&longs;ophia. Quamobrem re&longs;tat, vt h&aelig; rationes aut dialectic&ecedil; &longs;int, aut pertineant ad <lb/>primum philo&longs;ophum. At ver&ograve; nihil ex his e&longs;t; quippe quae <expan abbr="neq.">neque</expan> communia &amp; probabilia &longs;uman&shy;<lb/>tur, ex quibus dialectica ratio con&longs;truatur, nec excedant limitibus philo&longs;ophi&aelig; naturalis. <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> <lb/>inter c&ecedil;tera h&aelig;c ita concluduntur. Prim&ugrave;m omnia &longs;unt in natura vel ca&longs;u, vel propter aliquid. <lb/>At non &longs;unt h&aelig;c ca&longs;u. &amp; propter aliquid igitur. Nam qu&aelig; ca&longs;u &longs;unt, rar&ograve; fiunt, in natura &longs;em&shy;<lb/>per, aut plurimum fit id quod fit. Secund&ograve;. <expan abbr="Vnumquodq.">Vnumquodque</expan> quemadmodum efficitur, &longs;ic aptum <lb/>natum e&longs;t, &amp; contr&agrave; &longs;icut aptum natum e&longs;t, ita efficitur; &longs;ed efficitur propter aliquid, igitur al&shy;<lb/>terius gratia quoque fiat oportet. Terti&ograve;. In his qu&aelig; natura fiunt, e&longs;t terminus quidam motus <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2455"></arrow.to.target><lb/>ad <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> ordinantur ea qu&aelig; pr&aelig;ce&longs;&longs;erunt, &longs;ed ille terminus e&longs;t finis, &amp; qu&aelig; pr&aelig;cedunt igitur &longs;unt <lb/>propter finem. In quibus omnibus, vt optim&egrave; vides, accipiuntur principia naturalia. Quam&shy;<lb/>obrem ex propriis non ex communibus <expan abbr="multo&qacute;">multoque</expan>. minus ex probabilibus hoc theorema conclu&shy;<lb/>ditur. Nam &longs;igillatim omnia percurramus. Vbi accipitur. Omnia in natura &longs;ic e&longs;&longs;e. vt ca&longs;u fiant, <lb/>aut propter aliquid. Accipio ver&ograve;, ne lis exi&longs;tat ex verbis, propter aliquid, vel propter aliud <lb/>&agrave; &longs;eip&longs;o diuer&longs;um, vel propter id quod idem cum &longs;eip&longs;o &longs;it, cuiu&longs;modi finis ip&longs;e e&longs;t, <expan abbr="neq.">neque</expan> enim <lb/>e&longs;t alterius gratia. A&longs;&longs;umitur natura, non ens generatim, aut aliquod aliud genus entis extra <lb/>naturam: probantur a&longs;&longs;umpta, vel ex con&longs;titutis &amp; principiis, vt &longs;unt definitiones, vel ex iis qu&ecedil; <lb/>manife&longs;t&egrave; in&longs;unt, &amp; &agrave; quoque facillim&egrave; dantur. vtputa ex definitione ca&longs;us, &amp; ex attributo na&shy;<lb/>tur&aelig; quam vnu&longs;qui&longs;que accipit ex iis e&longs;&longs;e, qu&aelig; &longs;emper, aut plurimum operantur eodem modo, <lb/>qu&aelig; nos in principiis &longs;cienti&aelig; no&longs;tr&aelig; ex communi &longs;en&longs;u collocauimus. Rur&longs;us c&ugrave;m accipitur. <lb/><expan abbr="Verumquodq.">Verumquodque</expan> &longs;ic natum aptum e&longs;&longs;e, vt efficitur, &amp; contra &longs;ic effici, vt e&longs;t natum aptum. h&aelig;c po&shy;<lb/>&longs;ita &longs;unt in ordine <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> &amp; <expan abbr="c&otilde;nexione">connexione</expan> qu&ecedil; <expan abbr="man&etilde;t">manent</expan> in eo, vt hoc ex hoc efficiatur, &amp; illud antecedat <lb/>ex quo po&longs;terius efficitur: ordo ver&ograve; e&longs;t <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> natur&ecedil;, quod <expan abbr="it&etilde;">item</expan> vt no&longs;tr&ecedil; <expan abbr="&longs;c&itilde;&aelig;">&longs;cin&aelig;</expan> <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> &longs;tatuitur.  <arrow.to.target n="marg2455"></arrow.to.target><lb/>ad <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> ordinantur ea qu&aelig; pr&aelig;ce&longs;&longs;erunt, &longs;ed ille terminus e&longs;t finis, &amp; qu&aelig; pr&aelig;cedunt igitur &longs;unt <lb/>propter finem. In quibus omnibus, vt optim&egrave; vides, accipiuntur principia naturalia. Quam&shy;<lb/>obrem ex propriis non ex communibus <expan abbr="multo&qacute;">multoque</expan>. minus ex probabilibus hoc theorema conclu&shy;<lb/>ditur. Nam &longs;igillatim omnia percurramus. Vbi accipitur. Omnia in natura &longs;ic e&longs;&longs;e. vt ca&longs;u fiant, <lb/>aut propter aliquid. Accipio ver&ograve;, ne lis exi&longs;tat ex verbis, propter aliquid, vel propter aliud <lb/>&agrave; &longs;eip&longs;o diuer&longs;um, vel propter id quod idem cum &longs;eip&longs;o &longs;it, cuiu&longs;modi finis ip&longs;e e&longs;t, <expan abbr="neq.">neque</expan> enim <lb/>e&longs;t alterius gratia. A&longs;&longs;umitur natura, non ens generatim, aut aliquod aliud genus entis extra <lb/>naturam: probantur a&longs;&longs;umpta, vel ex con&longs;titutis &amp; principiis, vt &longs;unt definitiones, vel ex iis qu&ecedil; <lb/>manife&longs;t&egrave; in&longs;unt, &amp; &agrave; quoque facillim&egrave; dantur. vtputa ex definitione ca&longs;us, &amp; ex attributo na&shy;<lb/>tur&aelig; quam vnu&longs;qui&longs;que accipit ex iis e&longs;&longs;e, qu&aelig; &longs;emper, aut plurimum operantur eodem modo, <lb/>qu&aelig; nos in principiis &longs;cienti&aelig; no&longs;tr&aelig; ex communi &longs;en&longs;u collocauimus. Rur&longs;us c&ugrave;m accipitur. <lb/><expan abbr="Verumquodq.">Verumquodque</expan> &longs;ic natum aptum e&longs;&longs;e, vt efficitur, &amp; contra &longs;ic effici, vt e&longs;t natum aptum. h&aelig;c po&shy;<lb/>&longs;ita &longs;unt in ordine <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> &amp; <expan abbr="c&otilde;nexione">connexione</expan> qu&ecedil; <expan abbr="man&etilde;t">manent</expan> in eo, vt hoc ex hoc efficiatur, &amp; illud antecedat <lb/>ex quo po&longs;terius efficitur: ordo ver&ograve; e&longs;t <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> natur&ecedil;, quod <expan abbr="it&etilde;">item</expan> vt no&longs;tr&ecedil; <expan abbr="&longs;c&itilde;&aelig;">&longs;cin&aelig;</expan> <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> &longs;tatuitur.
Line 10085 
Line 9995 
  
 Ou)zano\s ou(s ptlloi_s o)/mmasi+n ei)s de\ ble/pw</foreign></s></p> Ou)zano\s ou(s ptlloi_s o)/mmasi+n ei)s de\ ble/pw</foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>quod Barbaricum e&longs;&longs;e te&longs;tatus e&longs;t aliquando Philo&longs;ophus &longs;it etiam apparentium, &amp; quandoque <lb/>po&longs;sit errare, c&ugrave;m excitetur ab imaginibus rerum in quibus interdum e&longs;t <expan abbr="inc&otilde;&longs;tantia">incon&longs;tantia</expan> &amp; fal&longs;itas. <lb/>ide&ograve; &longs;equitur, vt &longs;it indefinitus. Ver&ugrave;m enimuero, vt ad eius e&longs;&longs;entiam de&longs;cendamus aliqua oc&shy;<lb/>cupabimus, quorum auxilio principia con&longs;tituentia venemur. Hoc ver&ograve; accipimus in primis e&longs;&shy;<lb/>&longs;e principium proximum motus, q appetens ad bonum &amp; optabile con&longs;equendum moueatur. <lb/><expan abbr="itaq.">itaque</expan> &longs;ic ine&longs;t in appetente, cuicuimodi illud &longs;it, vt afferat habitudinem ad id quod <expan abbr="appetend&utilde;">appetendum</expan> e&longs;t. <lb/>Port&ograve; appetendum vim habet <expan abbr="mou&etilde;di">mouendi</expan>, dictum e&longs;t autem illud e&longs;&longs;e <expan abbr="fin&etilde;">finem</expan> qui &longs;uapte natura bonus </s></p> <s>quod Barbaricum e&longs;&longs;e te&longs;tatus e&longs;t aliquando Philo&longs;ophus &longs;it etiam apparentium, &amp; quandoque <lb/>po&longs;sit errare, c&ugrave;m excitetur ab imaginibus rerum in quibus interdum e&longs;t <expan abbr="inc&otilde;&longs;tantia">incon&longs;tantia</expan> &amp; fal&longs;itas. <lb/>ide&ograve; &longs;equitur, vt &longs;it indefinitus. Ver&ugrave;m enimuero, vt ad eius e&longs;&longs;entiam de&longs;cendamus aliqua oc&shy;<lb/>cupabimus, quorum auxilio principia con&longs;tituentia venemur. Hoc ver&ograve; accipimus in primis e&longs;&shy;<lb/>&longs;e principium proximum motus, q appetens ad bonum &amp; optabile con&longs;equendum moueatur. <lb/><expan abbr="itaq.">itaque</expan> &longs;ic ine&longs;t in appetente, cuicuimodi illud &longs;it, vt afferat habitudinem ad id quod <expan abbr="appetend&utilde;">appetendum</expan> e&longs;t. <lb/>Port&ograve; appetendum vim habet <expan abbr="mou&etilde;di">mouendi</expan>, dictum e&longs;t autem illud e&longs;&longs;e <expan abbr="fin&etilde;">finem</expan> qui &longs;uapte natura bonus <arrow.to.target n="marg2471"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t, &amp; dum mouet, per &longs;e manet immobilis. Appetens ab eo nece&longs;&longs;ari&ograve; mouetur: e&longs;t <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> duplex, <lb/>aut id quod motum mouet, &amp; e&longs;t efficiens, aut id quod &longs;ol&ugrave;m mouetur, &amp; e&longs;t materia. Proinde <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> immerit&ograve; vocatus e&longs;t aliquando naturalis appetitus <foreign lang="greek">katoxh\ tou)\ pzeit<gap/>onos</foreign> .i. occupatio &longs;eu re&shy;<lb/>ctius dixeris expectatio melioris, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &amp;, &longs;i dicere liceat <expan abbr="aliqu&atilde;to">aliquanto</expan> &longs;ignificantius, in hiatio ad id quod <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg2471"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t, &amp; dum mouet, per &longs;e manet immobilis. Appetens ab eo nece&longs;&longs;ari&ograve; mouetur: e&longs;t <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> duplex, <lb/>aut id quod motum mouet, &amp; e&longs;t efficiens, aut id quod &longs;ol&ugrave;m mouetur, &amp; e&longs;t materia. Proinde <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> immerit&ograve; vocatus e&longs;t aliquando naturalis appetitus <foreign lang="greek">katoxh\ tou)\ pzeit<gap/>onos</foreign> .i. occupatio &longs;eu re&shy;<lb/>ctius dixeris expectatio melioris, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &amp;, &longs;i dicere liceat <expan abbr="aliqu&atilde;to">aliquanto</expan> &longs;ignificantius, in hiatio ad id quod <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg2472"></arrow.to.target><lb/>melius e&longs;t. hoc, et&longs;i per e&longs;&longs;entiam rebus ine&longs;t, nulla .n. cau&longs;&longs;a externa reddi <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>, cur hoc appetatur, <lb/>appetat illud: etenim <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> natur&ecedil; adh&aelig;ret appeti, vel appetere: nihilominus, quantum e&longs;t de <lb/><expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> formali appetitus &amp; cau&longs;sis eius quibus ad actum deducitur, &amp; excitat ad motum id cui in&shy;<lb/>e&longs;t, ea dici po&longs;&longs;e videntur, vt &longs;it &egrave; genere facultatum, <expan abbr="atq.">atque</expan> propen&longs;io, &amp; illa quidem naturalis, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>ex ratione na&longs;cens, vt in nobis, neque ex iudicio &longs;en&longs;us, vt in brutis. <expan abbr="itaq.">itaque</expan> in <expan abbr="o&itilde;">oim</expan> re, e&longs;t ver&ograve; ad bo&shy;<lb/>num quod &longs;uapte natura expetendum e&longs;t: igitur <expan abbr="n&otilde;">non</expan> contendit in malum, aut <expan abbr="n&otilde;">non</expan> prim&ograve;, &longs;ed pro&shy;<lb/>pter bonum. Nam quae malum appetatur, abhorret &agrave; rerum natura, &longs;ol&ugrave;m pertinet ad nos, qui ex <lb/>mala <expan abbr="c&otilde;&longs;uetudine">con&longs;uetudine</expan> malum <expan abbr="c&otilde;trahimus">contrahimus</expan> habitum; ex malo habitu, bonum e&longs;&longs;e iudicamus id quod <lb/>e&longs;t malum. At ver&ograve; facultas naturalis <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t obnoxia <expan abbr="c&otilde;&longs;uetudini">con&longs;uetudini</expan>, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quantumuis .n. &longs;axum proii&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2472"></arrow.to.target><lb/>melius e&longs;t. hoc, et&longs;i per e&longs;&longs;entiam rebus ine&longs;t, nulla .n. cau&longs;&longs;a externa reddi <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>, cur hoc appetatur, <lb/>appetat illud: etenim <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> natur&ecedil; adh&aelig;ret appeti, vel appetere: nihilominus, quantum e&longs;t de <lb/><expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> formali appetitus &amp; cau&longs;sis eius quibus ad actum deducitur, &amp; excitat ad motum id cui in&shy;<lb/>e&longs;t, ea dici po&longs;&longs;e videntur, vt &longs;it &egrave; genere facultatum, <expan abbr="atq.">atque</expan> propen&longs;io, &amp; illa quidem naturalis, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>ex ratione na&longs;cens, vt in nobis, neque ex iudicio &longs;en&longs;us, vt in brutis. <expan abbr="itaq.">itaque</expan> in <expan abbr="o&itilde;">oim</expan> re, e&longs;t ver&ograve; ad bo&shy;<lb/>num quod &longs;uapte natura expetendum e&longs;t: igitur <expan abbr="n&otilde;">non</expan> contendit in malum, aut <expan abbr="n&otilde;">non</expan> prim&ograve;, &longs;ed pro&shy;<lb/>pter bonum. Nam quae malum appetatur, abhorret &agrave; rerum natura, &longs;ol&ugrave;m pertinet ad nos, qui ex <lb/>mala <expan abbr="c&otilde;&longs;uetudine">con&longs;uetudine</expan> malum <expan abbr="c&otilde;trahimus">contrahimus</expan> habitum; ex malo habitu, bonum e&longs;&longs;e iudicamus id quod <lb/>e&longs;t malum. At ver&ograve; facultas naturalis <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t obnoxia <expan abbr="c&otilde;&longs;uetudini">con&longs;uetudini</expan>, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quantumuis .n. &longs;axum proii&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2473"></arrow.to.target><lb/>cias &longs;ur&longs;um, <expan abbr="nun&qtilde;">nunquae</expan> a&longs;&longs;ue&longs;cet ita moueri, &longs;ed a&longs;sidu&egrave; cupiet a&longs;&longs;equi locum qui &longs;ibi &longs;ecund&ugrave;m natu&shy; <arrow.to.target n="marg2473"></arrow.to.target><lb/>cias &longs;ur&longs;um, <expan abbr="nun&qtilde;">nunquae</expan> a&longs;&longs;ue&longs;cet ita moueri, &longs;ed a&longs;sidu&egrave; cupiet a&longs;&longs;equi locum qui &longs;ibi &longs;ecund&ugrave;m natu&shy;
 <pb pagenum="392"/>ram debeatur, &amp; ita naturalis e&longs;t his appetitus, vt ad ea &longs;it in qu&aelig; &longs;uopte impul&longs;u niteretur, &longs;i re&shy;<lb/> <pb pagenum="392"/>ram debeatur, &amp; ita naturalis e&longs;t his appetitus, vt ad ea &longs;it in qu&aelig; &longs;uopte impul&longs;u niteretur, &longs;i re&shy;<lb/>
Line 10297 
Line 10204 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2522"></margin.target>B</s></p> <s><margin.target id="marg2522"></margin.target>B</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>in eo ver&ograve; non e&longs;t ea forma in quo ip&longs;am e&longs;&longs;e exoptat. Ita igitur id quod ab efficiente exoptatur, <lb/>&amp; &agrave; quo mouetur <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan>, actu e&longs;t, c&ugrave;m &longs;it <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> forma &longs;impliciter quam <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan> habet in &longs;e ip&longs;o. <lb/>Ver&ugrave;m quia in &longs;eip&longs;o indiuiduam habet qu&aelig; <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="&longs;peci&etilde;">&longs;peciem</expan> &longs;uppleat, vult ip&longs;am in alio in quo non <lb/>e&longs;t: ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. cau&longs;&longs;am id appetit quod non e&longs;t, quia vult e&longs;&longs;e in alio id quod in alio non e&longs;t, <expan abbr="neq.">neque</expan> <lb/>tamen id quod mouet, <expan abbr="atq.">atque</expan> appetitur <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, &longs;ed non e&longs;t ita, vt ip&longs;am e&longs;&longs;e vult efficiens, <expan abbr="videtur&qacute;">videturque</expan>. <lb/>in hac re natura non &longs;ecus agere, <expan abbr="atq.">atque</expan> &longs;agax <expan abbr="&longs;oler&longs;&qacute;">&longs;oler&longs;que</expan>. mercator, qui rem familiarem tueri cupiens, <lb/>c&ugrave;m pecuni&aelig; <expan abbr="&longs;umm&atilde;">&longs;ummam</expan> Antuerpi&aelig; po&longs;sidens, <expan abbr="bellorum&qacute;">bellorumque</expan>. pericula reformidans, Romam <expan abbr="ver&longs;ur&atilde;">ver&longs;uram</expan> <lb/>faciat, mouent ip&longs;um &longs;an&egrave; the&longs;auri quos iam po&longs;sidet, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> ip&longs;e con&longs;eruationi &longs;tudet, &longs;ed <expan abbr="q&mtilde;">qmm</expan> <lb/>Antuerpi&aelig; periclitantur, eos e&longs;&longs;e vult, vbi non &longs;unt, vt ibi &longs;aluentur, &longs;ic de&longs;iderium rei quam ha&shy;<lb/>bet, excitat illum ad <expan abbr="faci&etilde;dam">faciendam</expan> ver&longs;uram, <expan abbr="eiu&longs;q.">eiu&longs;que</expan> quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> habet appetitus impellit: eos .n. Rom&aelig; <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> habet, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. ver&longs;uram facit, vt Rom&aelig; &longs;int. Idem efficiens materi&aelig; formam offert, &amp; per an&shy;<lb/>tecedentes affectiones (&longs;ic .n. iam voco <foreign lang="greek">diaqe/seis</foreign>, &longs;eu <foreign lang="greek">pazadxeu\as</foreign>) iniicit item illi de&longs;iderium <lb/>form&aelig;, quo fit, vt <expan abbr="neq.">neque</expan> etiam materia cupiat id quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, &longs;ed ita appetat, quia velit in &longs;e habe&shy;<lb/>re eam formam qu&aelig; pr&aelig;ce&longs;sit in efficiente, ip&longs;a ver&ograve; non dum obtinuit. huic re&longs;pondens alter </s></p> <s>in eo ver&ograve; non e&longs;t ea forma in quo ip&longs;am e&longs;&longs;e exoptat. Ita igitur id quod ab efficiente exoptatur, <lb/>&amp; &agrave; quo mouetur <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan>, actu e&longs;t, c&ugrave;m &longs;it <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> forma &longs;impliciter quam <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan> habet in &longs;e ip&longs;o. <lb/>Ver&ugrave;m quia in &longs;eip&longs;o indiuiduam habet qu&aelig; <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="&longs;peci&etilde;">&longs;peciem</expan> &longs;uppleat, vult ip&longs;am in alio in quo non <lb/>e&longs;t: ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. cau&longs;&longs;am id appetit quod non e&longs;t, quia vult e&longs;&longs;e in alio id quod in alio non e&longs;t, <expan abbr="neq.">neque</expan> <lb/>tamen id quod mouet, <expan abbr="atq.">atque</expan> appetitur <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, &longs;ed non e&longs;t ita, vt ip&longs;am e&longs;&longs;e vult efficiens, <expan abbr="videtur&qacute;">videturque</expan>. <lb/>in hac re natura non &longs;ecus agere, <expan abbr="atq.">atque</expan> &longs;agax <expan abbr="&longs;oler&longs;&qacute;">&longs;oler&longs;que</expan>. mercator, qui rem familiarem tueri cupiens, <lb/>c&ugrave;m pecuni&aelig; <expan abbr="&longs;umm&atilde;">&longs;ummam</expan> Antuerpi&aelig; po&longs;sidens, <expan abbr="bellorum&qacute;">bellorumque</expan>. pericula reformidans, Romam <expan abbr="ver&longs;ur&atilde;">ver&longs;uram</expan> <lb/>faciat, mouent ip&longs;um &longs;an&egrave; the&longs;auri quos iam po&longs;sidet, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> ip&longs;e con&longs;eruationi &longs;tudet, &longs;ed <expan abbr="q&mtilde;">qmm</expan> <lb/>Antuerpi&aelig; periclitantur, eos e&longs;&longs;e vult, vbi non &longs;unt, vt ibi &longs;aluentur, &longs;ic de&longs;iderium rei quam ha&shy;<lb/>bet, excitat illum ad <expan abbr="faci&etilde;dam">faciendam</expan> ver&longs;uram, <expan abbr="eiu&longs;q.">eiu&longs;que</expan> quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> habet appetitus impellit: eos .n. Rom&aelig; <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> habet, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. ver&longs;uram facit, vt Rom&aelig; &longs;int. Idem efficiens materi&aelig; formam offert, &amp; per an&shy;<lb/>tecedentes affectiones (&longs;ic .n. iam voco <foreign lang="greek">diaqe/seis</foreign>, &longs;eu <foreign lang="greek">pazadxeu\as</foreign>) iniicit item illi de&longs;iderium <lb/>form&aelig;, quo fit, vt <expan abbr="neq.">neque</expan> etiam materia cupiat id quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, &longs;ed ita appetat, quia velit in &longs;e habe&shy;<lb/>re eam formam qu&aelig; pr&aelig;ce&longs;sit in efficiente, ip&longs;a ver&ograve; non dum obtinuit. huic re&longs;pondens alter <arrow.to.target n="marg2523"></arrow.to.target><lb/>mercator Rom&ecedil; <expan abbr="c&otilde;morans">commorans</expan>, <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. pecuniarum cupidus &amp; egens eas qu&aelig; &longs;unt Antuerpi&aelig;, apud <lb/>&longs;e e&longs;&longs;e volens, vbi <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt ad&aelig;quat materiam qu&aelig; &longs;ibi ade&longs;&longs;e vult formam quam in efficiente ex&shy;<lb/>peritur. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> &longs;ic &longs;impliciter <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> mouentur ab eo quod e&longs;t: <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. <expan abbr="o&itilde;">oim</expan> cau&longs;&longs;&aelig; mouenti <expan abbr="c&otilde;muniter">communiter</expan> ac&shy;<lb/>cidit, &longs;iue efficiens &longs;it, &longs;iue finis, &amp; hoc modo motus ab <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> cau&longs;&longs;a profici&longs;citur. Ea po&longs;tmod&ugrave;m <lb/>e&longs;t differentia, qu&ograve;d finis per efficiens mouet, efficiens ver&ograve; per &longs;e: tum etiam quae efficiens ab&longs;olu&shy;<lb/>t&egrave; mouet, vt e&longs;t: finis <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> actu quidem e&longs;t, &longs;ed ita mouet, vt aliter &longs;it, <expan abbr="atq.">atque</expan> nunc e&longs;t. At ver&ograve; quo&shy;<lb/>niam non e&longs;&longs;e, &amp; aliter e&longs;&longs;e ac nunc &longs;it, eo fundatur, quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> habet, &longs;ed habiturum e&longs;t, quod e&longs;t <lb/>materia, qua priuatio nititur, ide&ograve; finis per &longs;e pr&aelig;&longs;t&ograve; <expan abbr="s&etilde;per">semper</expan> e&longs;t, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> habere <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> e&longs;t <expan abbr="c&otilde;ditio">conditio</expan> materi&aelig;, <lb/>propterea motus ab illo <expan abbr="deniq.">denique</expan> tanquam ab eo quod &longs;it, profici&longs;citur, &amp; vt in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> exemplo per&shy;<lb/>&longs;temus: &longs;icuti mercator ille Romam facit ver&longs;uram, vt <expan abbr="c&otilde;&longs;eruet">con&longs;eruet</expan> the&longs;auros &longs;uos, ac &longs;i eos &longs;eruari <lb/>po&longs;&longs;e crederet Antuerpi&aelig;, non faceret, &amp; demum ita facit ab ip&longs;is pecuniis quas habet, impul&longs;us, <lb/>qu&aelig; &longs;ol&ugrave;m Rom&aelig; <expan abbr="c&otilde;&longs;eruantur">con&longs;eruantur</expan>, &amp;, vt qu&aelig; alibi &longs;unt, ibi &longs;int, vbi <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt, vt ip&longs;&ecedil; &longs;int, &amp; pecuni&aelig; <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> per &longs;e &longs;unt, ip&longs;e non tum po&longs;sidens, eas po&longs;sidere &longs;tudet; <expan abbr="itaq.">itaque</expan> mouetur <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> gratia &longs;cribit, <lb/>iubet, &amp; ea <expan abbr="deniq.">denique</expan> facit <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> quorum auxilio tuto po&longs;sidere liceat, &longs;ic efficit pror&longs;us ip&longs;a natura. <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg2523"></arrow.to.target><lb/>mercator Rom&ecedil; <expan abbr="c&otilde;morans">commorans</expan>, <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. pecuniarum cupidus &amp; egens eas qu&aelig; &longs;unt Antuerpi&aelig;, apud <lb/>&longs;e e&longs;&longs;e volens, vbi <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt ad&aelig;quat materiam qu&aelig; &longs;ibi ade&longs;&longs;e vult formam quam in efficiente ex&shy;<lb/>peritur. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> &longs;ic &longs;impliciter <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> mouentur ab eo quod e&longs;t: <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. <expan abbr="o&itilde;">oim</expan> cau&longs;&longs;&aelig; mouenti <expan abbr="c&otilde;muniter">communiter</expan> ac&shy;<lb/>cidit, &longs;iue efficiens &longs;it, &longs;iue finis, &amp; hoc modo motus ab <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> cau&longs;&longs;a profici&longs;citur. Ea po&longs;tmod&ugrave;m <lb/>e&longs;t differentia, qu&ograve;d finis per efficiens mouet, efficiens ver&ograve; per &longs;e: tum etiam quae efficiens ab&longs;olu&shy;<lb/>t&egrave; mouet, vt e&longs;t: finis <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> actu quidem e&longs;t, &longs;ed ita mouet, vt aliter &longs;it, <expan abbr="atq.">atque</expan> nunc e&longs;t. At ver&ograve; quo&shy;<lb/>niam non e&longs;&longs;e, &amp; aliter e&longs;&longs;e ac nunc &longs;it, eo fundatur, quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> habet, &longs;ed habiturum e&longs;t, quod e&longs;t <lb/>materia, qua priuatio nititur, ide&ograve; finis per &longs;e pr&aelig;&longs;t&ograve; <expan abbr="s&etilde;per">semper</expan> e&longs;t, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> habere <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> e&longs;t <expan abbr="c&otilde;ditio">conditio</expan> materi&aelig;, <lb/>propterea motus ab illo <expan abbr="deniq.">denique</expan> tanquam ab eo quod &longs;it, profici&longs;citur, &amp; vt in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> exemplo per&shy;<lb/>&longs;temus: &longs;icuti mercator ille Romam facit ver&longs;uram, vt <expan abbr="c&otilde;&longs;eruet">con&longs;eruet</expan> the&longs;auros &longs;uos, ac &longs;i eos &longs;eruari <lb/>po&longs;&longs;e crederet Antuerpi&aelig;, non faceret, &amp; demum ita facit ab ip&longs;is pecuniis quas habet, impul&longs;us, <lb/>qu&aelig; &longs;ol&ugrave;m Rom&aelig; <expan abbr="c&otilde;&longs;eruantur">con&longs;eruantur</expan>, &amp;, vt qu&aelig; alibi &longs;unt, ibi &longs;int, vbi <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt, vt ip&longs;&ecedil; &longs;int, &amp; pecuni&aelig; <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> per &longs;e &longs;unt, ip&longs;e non tum po&longs;sidens, eas po&longs;sidere &longs;tudet; <expan abbr="itaq.">itaque</expan> mouetur <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> gratia &longs;cribit, <lb/>iubet, &amp; ea <expan abbr="deniq.">denique</expan> facit <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> quorum auxilio tuto po&longs;sidere liceat, &longs;ic efficit pror&longs;us ip&longs;a natura. <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg2524"></arrow.to.target><lb/>Proptere&agrave; per &longs;cine&longs;t talis motus in efficiente &amp; materia ab eo, quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, quia non &longs;ibi e&longs;t, &longs;im&shy;<lb/>pliciter <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan>, &amp; per &longs;e ab eo quod e&longs;t, &amp; ab eo quod non e&longs;t, ob eum finem, non vt ip&longs;e &longs;it, &longs;ed vt <lb/>non habens obtineat id quod e&longs;t. <expan abbr="Pari&qacute;">Parique</expan>. gradu procedunt agentia <expan abbr="c&utilde;cta">cuncta</expan>, quoniam habent in &longs;e&shy;<lb/>ip&longs;is formam; cognitam <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> animantia; incognitam ver&ograve; inanima: <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. prim&ugrave;m obiiciunt <lb/>materi&aelig;, &amp; per antecedentes affectiones <expan abbr="imprim&utilde;tur">imprimuntur</expan> ip&longs;i, vt qu&aelig; ante&agrave; cognita fuerat animanti, <lb/>velut artifici, forma ligni euadat, qu&aelig; &longs;an&egrave; <expan abbr="ante&qtilde;">antequae</expan> imprimeretur, erat finis; imprimitur <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> in ma&shy;<lb/>teria <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, ver&ugrave;m &longs;ine materia, quia nihil ab efficiente &amp; fabro &longs;ecedit, quod valeat ad amplifi&shy;<lb/>candam <expan abbr="lignor&utilde;">lignorum</expan> materiam, &longs;ed forma, &amp; &longs;pecies ab illo per motum exi&longs;tit in materia, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <expan abbr="atq.">atque</expan> ani&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2524"></arrow.to.target><lb/>Proptere&agrave; per &longs;cine&longs;t talis motus in efficiente &amp; materia ab eo, quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, quia non &longs;ibi e&longs;t, &longs;im&shy;<lb/>pliciter <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan>, &amp; per &longs;e ab eo quod e&longs;t, &amp; ab eo quod non e&longs;t, ob eum finem, non vt ip&longs;e &longs;it, &longs;ed vt <lb/>non habens obtineat id quod e&longs;t. <expan abbr="Pari&qacute;">Parique</expan>. gradu procedunt agentia <expan abbr="c&utilde;cta">cuncta</expan>, quoniam habent in &longs;e&shy;<lb/>ip&longs;is formam; cognitam <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> animantia; incognitam ver&ograve; inanima: <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. prim&ugrave;m obiiciunt <lb/>materi&aelig;, &amp; per antecedentes affectiones <expan abbr="imprim&utilde;tur">imprimuntur</expan> ip&longs;i, vt qu&aelig; ante&agrave; cognita fuerat animanti, <lb/>velut artifici, forma ligni euadat, qu&aelig; &longs;an&egrave; <expan abbr="ante&qtilde;">antequae</expan> imprimeretur, erat finis; imprimitur <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> in ma&shy;<lb/>teria <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, ver&ugrave;m &longs;ine materia, quia nihil ab efficiente &amp; fabro &longs;ecedit, quod valeat ad amplifi&shy;<lb/>candam <expan abbr="lignor&utilde;">lignorum</expan> materiam, &longs;ed forma, &amp; &longs;pecies ab illo per motum exi&longs;tit in materia, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <expan abbr="atq.">atque</expan> ani&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2525"></arrow.to.target><lb/>mus in quo forma, <expan abbr="atq.">atque</expan> &longs;cientia e&longs;t, mouet manus, aut aliud <expan abbr="membr&utilde;">membrum</expan>, motu cert&aelig; qualitatis aut <lb/>diuer&longs;o, &agrave; quibus efficitur diuer&longs;um, vel <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan>, &agrave; quibus idem: manus <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <expan abbr="in&longs;trumenta&qacute;">in&longs;trumentaque</expan>. mate&shy;<lb/>riam mouent, &amp; <expan abbr="vtrobiq.">vtrobique</expan> non tribuitur materi&aelig; multitudo, ver&ugrave;m perfectio. C&ecedil;ter&ugrave;m diuer&longs;a <lb/>e&longs;t motio qu&aelig; fit ab arte; ab ea qu&aelig; fit &agrave; natura. <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> &longs;ubiectum artis ad eam formam, neque <lb/><expan abbr="propen&longs;ion&etilde;">propen&longs;ionem</expan> habet, <expan abbr="neq.">neque</expan> appetitum; <expan abbr="vtrumq.">vtrumque</expan> e&longs;t in materia naturali. <expan abbr="Neq.">Neque</expan> id quod ex doctrina <lb/>Plotini profe&longs;&longs;us e&longs;t Mar&longs;ilius no&longs;ter, ab eo di&longs;&longs;onat, quod &longs;upr&agrave; <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;t. Ita enim qu&aelig;rit ip&longs;e.  <arrow.to.target n="marg2525"></arrow.to.target><lb/>mus in quo forma, <expan abbr="atq.">atque</expan> &longs;cientia e&longs;t, mouet manus, aut aliud <expan abbr="membr&utilde;">membrum</expan>, motu cert&aelig; qualitatis aut <lb/>diuer&longs;o, &agrave; quibus efficitur diuer&longs;um, vel <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan>, &agrave; quibus idem: manus <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <expan abbr="in&longs;trumenta&qacute;">in&longs;trumentaque</expan>. mate&shy;<lb/>riam mouent, &amp; <expan abbr="vtrobiq.">vtrobique</expan> non tribuitur materi&aelig; multitudo, ver&ugrave;m perfectio. C&ecedil;ter&ugrave;m diuer&longs;a <lb/>e&longs;t motio qu&aelig; fit ab arte; ab ea qu&aelig; fit &agrave; natura. <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> &longs;ubiectum artis ad eam formam, neque <lb/><expan abbr="propen&longs;ion&etilde;">propen&longs;ionem</expan> habet, <expan abbr="neq.">neque</expan> appetitum; <expan abbr="vtrumq.">vtrumque</expan> e&longs;t in materia naturali. <expan abbr="Neq.">Neque</expan> id quod ex doctrina <lb/>Plotini profe&longs;&longs;us e&longs;t Mar&longs;ilius no&longs;ter, ab eo di&longs;&longs;onat, quod &longs;upr&agrave; <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;t. Ita enim qu&aelig;rit ip&longs;e.
 <pb pagenum="402"/>&ldquo;Dic age cum finis ip&longs;e c&ecedil;teras moueat cau&longs;&longs;as: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. omnes quodammodo antecedat, vt in arte <lb/> <pb pagenum="402"/>&ldquo;Dic age cum finis ip&longs;e c&ecedil;teras moueat cau&longs;&longs;as: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. omnes quodammodo antecedat, vt in arte <lb/>
Line 10349 
Line 10253 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="greek">*a)maqia me\n <gap/>ra/sos, logismo\s d)o)/xnon fe/zei</foreign>.</s></p> <s><foreign lang="greek">*a)maqia me\n <gap/>ra/sos, logismo\s d)o)/xnon fe/zei</foreign>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>H&aelig;c olim placuere Platoni; vnde c&ugrave;m M. Tullius hau&longs;i&longs;&longs;et; &longs;uum illum oratorem informauit, <lb/>qualis forta&longs;&longs;e nemo fuit: non enim qu&ecedil;rebat quis e&longs;&longs;et, &longs;ed quid foret illud quo nihil po&longs;&longs;et e&longs;&longs;e <lb/>pr&aelig;&longs;tantius: habebat .n. animo <expan abbr="c&otilde;ceptam">conceptam</expan> eloquenti&ecedil; formam, qu&aelig; <expan abbr="neq.">neque</expan> oculis, <expan abbr="neq.">neque</expan> auribus, <expan abbr="neq.">neque</expan> <lb/>vllo &longs;en&longs;u percipi po&longs;&longs;et, &longs;ed cogitatione tantum &amp; <expan abbr="m&etilde;te">mente</expan> teneretur; qua nihil pulchrius excogi&shy;<lb/>tari valeret, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> &amp; his qu&aelig; &longs;ub &longs;en&longs;um cadunt; excogitare tamen licet pulchriora. An'ne Bo&shy;<lb/>narrotius no&longs;ter, c&ugrave;m Dauidis, aut Noctis <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> faceret, aliquem <expan abbr="cont&etilde;plabatur">contemplabatur</expan>, vt ex eius ore <lb/>qua&longs;i <expan abbr="imagin&etilde;">imaginem</expan> exprimeret? an ip&longs;ius in mente in &longs;edebat &longs;pecies pulchritudinis eximia qu&aelig;dam, <lb/>quam intuens, in <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. defixus ad illius <expan abbr="&longs;imilitudin&etilde;">&longs;imilitudinem</expan> artem <expan abbr="manum&qacute;">manumque</expan>. mouebat? etenim vt verbis <lb/>Ari&longs;t. vtar. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <foreign lang="greek">to\ ga\r paza/deigma dei_ u(peze/xein</foreign> .i. exemplar excellat oportet. Eodem plan&egrave; mo&shy;</s></p> <s>H&aelig;c olim placuere Platoni; vnde c&ugrave;m M. Tullius hau&longs;i&longs;&longs;et; &longs;uum illum oratorem informauit, <lb/>qualis forta&longs;&longs;e nemo fuit: non enim qu&ecedil;rebat quis e&longs;&longs;et, &longs;ed quid foret illud quo nihil po&longs;&longs;et e&longs;&longs;e <lb/>pr&aelig;&longs;tantius: habebat .n. animo <expan abbr="c&otilde;ceptam">conceptam</expan> eloquenti&ecedil; formam, qu&aelig; <expan abbr="neq.">neque</expan> oculis, <expan abbr="neq.">neque</expan> auribus, <expan abbr="neq.">neque</expan> <lb/>vllo &longs;en&longs;u percipi po&longs;&longs;et, &longs;ed cogitatione tantum &amp; <expan abbr="m&etilde;te">mente</expan> teneretur; qua nihil pulchrius excogi&shy;<lb/>tari valeret, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> &amp; his qu&aelig; &longs;ub &longs;en&longs;um cadunt; excogitare tamen licet pulchriora. An'ne Bo&shy;<lb/>narrotius no&longs;ter, c&ugrave;m Dauidis, aut Noctis <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> faceret, aliquem <expan abbr="cont&etilde;plabatur">contemplabatur</expan>, vt ex eius ore <lb/>qua&longs;i <expan abbr="imagin&etilde;">imaginem</expan> exprimeret? an ip&longs;ius in mente in &longs;edebat &longs;pecies pulchritudinis eximia qu&aelig;dam, <lb/>quam intuens, in <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. defixus ad illius <expan abbr="&longs;imilitudin&etilde;">&longs;imilitudinem</expan> artem <expan abbr="manum&qacute;">manumque</expan>. mouebat? etenim vt verbis <lb/>Ari&longs;t. vtar. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <foreign lang="greek">to\ ga\r paza/deigma dei_ u(peze/xein</foreign> .i. exemplar excellat oportet. Eodem plan&egrave; mo&shy;<arrow.to.target n="marg2533"></arrow.to.target><lb/>do M. Tullius perfect&aelig; eloquenti&aelig; &longs;peciem animo videbat, auribus qu&aelig;rebat effigiem. H&ecedil;c illa <lb/>forma e&longs;t, non extra &longs;ingula, &longs;ed qu&aelig; ratione &amp; intelligentia continetur, &amp; &longs;emper vno &amp; eo&shy;<lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg2533"></arrow.to.target><lb/>do M. Tullius perfect&aelig; eloquenti&aelig; &longs;peciem animo videbat, auribus qu&aelig;rebat effigiem. H&ecedil;c illa <lb/>forma e&longs;t, non extra &longs;ingula, &longs;ed qu&aelig; ratione &amp; intelligentia continetur, &amp; &longs;emper vno &amp; eo&shy;<lb/> 
 <arrow.to.target n="marg2534"></arrow.to.target><lb/>dem &longs;tatu con&longs;eruatur: c&ecedil;tera qu&aelig; ex illa oriuntur, occidunt, fluunt &amp; collabuntur: ad eius nor&shy;<lb/>mam vniuer&longs;arum <expan abbr="methodor&utilde;">methodorum</expan> <expan abbr="r&otilde;">rom</expan> dirigitur. Hoc ergo &longs;ummum, &amp; optimum ab eo propter mate&shy;<lb/>ri&aelig; fluxum miris modis deflecti <expan abbr="c&otilde;tingit">contingit</expan>, quod artifices cogno&longs;centes moro&longs;i &longs;unt, nec facil&egrave; in&shy;<lb/>uenire po&longs;&longs;unt, quid illis &longs;atisfaciat, vt quanuis vnus Demo&longs;thenes inter omnes in <expan abbr="o&itilde;">oim</expan> dicendi ge&shy;<lb/>nere emineret; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;emper tamen aures Ciceronis impleret: ita erant auid&aelig; &amp; capaces, &amp; &longs;emper <lb/>aliquid immen&longs;um <expan abbr="infinitum&qacute;">infinitumque</expan>. de&longs;iderabant. Nec &longs;atis audio Plinium Apellis auctoritatem ap&shy;<lb/>probantem, qui cum Protogenis opus immen&longs;i laboris &amp; nimi&aelig; diligenti&aelig; contemplaretur, vbi <lb/>c&ecedil;tera non &longs;ine magna admiratione per&longs;ecutus fui&longs;&longs;et, hoc vno &longs;e pr&aelig;&longs;tare dixerit, quae aliquando <lb/><expan abbr="man&utilde;">manum</expan> de tabula tollere &longs;ciret, qua&longs;i memorabili pr&aelig;cepto mouere volui&longs;&longs;et nimium argutam &longs;e&shy;<lb/>dulitatem nonnunquam e&longs;&longs;e damno&longs;am. Ver&egrave; enim illa enunciata fui&longs;&longs;e.</s></p> <arrow.to.target n="marg2534"></arrow.to.target><lb/>dem &longs;tatu con&longs;eruatur: c&ecedil;tera qu&aelig; ex illa oriuntur, occidunt, fluunt &amp; collabuntur: ad eius nor&shy;<lb/>mam vniuer&longs;arum <expan abbr="methodor&utilde;">methodorum</expan> <expan abbr="r&otilde;">rom</expan> dirigitur. Hoc ergo &longs;ummum, &amp; optimum ab eo propter mate&shy;<lb/>ri&aelig; fluxum miris modis deflecti <expan abbr="c&otilde;tingit">contingit</expan>, quod artifices cogno&longs;centes moro&longs;i &longs;unt, nec facil&egrave; in&shy;<lb/>uenire po&longs;&longs;unt, quid illis &longs;atisfaciat, vt quanuis vnus Demo&longs;thenes inter omnes in <expan abbr="o&itilde;">oim</expan> dicendi ge&shy;<lb/>nere emineret; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;emper tamen aures Ciceronis impleret: ita erant auid&aelig; &amp; capaces, &amp; &longs;emper <lb/>aliquid immen&longs;um <expan abbr="infinitum&qacute;">infinitumque</expan>. de&longs;iderabant. Nec &longs;atis audio Plinium Apellis auctoritatem ap&shy;<lb/>probantem, qui cum Protogenis opus immen&longs;i laboris &amp; nimi&aelig; diligenti&aelig; contemplaretur, vbi <lb/>c&ecedil;tera non &longs;ine magna admiratione per&longs;ecutus fui&longs;&longs;et, hoc vno &longs;e pr&aelig;&longs;tare dixerit, quae aliquando <lb/><expan abbr="man&utilde;">manum</expan> de tabula tollere &longs;ciret, qua&longs;i memorabili pr&aelig;cepto mouere volui&longs;&longs;et nimium argutam &longs;e&shy;<lb/>dulitatem nonnunquam e&longs;&longs;e damno&longs;am. Ver&egrave; enim illa enunciata fui&longs;&longs;e.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2533"></margin.target>a poet.</s></p> <s><margin.target id="marg2533"></margin.target>a poet.</s></p>
Line 10370 
Line 10271 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2535"></margin.target>C</s></p> <s><margin.target id="marg2535"></margin.target>C</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ni&longs;i id &longs;ibi forte voluerint vitam e&longs;&longs;e breuem, artem ver&ograve; longam. quare &longs;atius fore, &longs;iquid exi&shy;<lb/>&longs;tat, quodcunque illud &longs;it, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;i nihil <expan abbr="o&itilde;no">oinno</expan> appareat. Sed e&ograve; redeamus, vnde digre&longs;si &longs;umus. Finis <lb/>per &longs;e finitus e&longs;t; ea <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &longs;unt in &longs;pecie certa cum efficiens, tum materia: c&ecedil;teroqui nulla pr&aelig;ce&shy;<lb/>pta tradi po&longs;&longs;ent in artibus. Veruntamen vbi opus executuri &longs;imus, tum ibi maxima infinitas e&longs;t, <lb/>&amp; plurimum eius quod nos ab optato diuertat: e&longs;t .n. &longs;ingulare, in quo vires &longs;uas non rar&ograve; exer&shy;<lb/>cent ca&longs;us, <expan abbr="atq.">atque</expan> fortuna. Proinde quando certa &longs;anitas adipi&longs;cenda e&longs;t, c&ugrave;m huic, <expan abbr="atq.">atque</expan> h&aelig;c &longs;ani&shy;<lb/>tas adipi&longs;cenda &longs;it, eadem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> certis hi&longs;ce remediis, hi&longs;ce operibus actionibus, &amp; hi&longs;ce tempo&shy;<lb/>ribus parari debebit, qu&aelig; <expan abbr="propemod&utilde;">propemodum</expan> infinita &longs;unt, &amp; admirandis obnoxia varietatibus, &longs;ed ex <lb/>hypothe&longs;i finis ad <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> h&aelig;c e&longs;t <expan abbr="acc&otilde;modanda">accommodanda</expan> materies. is ver&ograve; manet immobilis: quare ill&ograve; ten&shy;<lb/>dimus quouis <expan abbr="in&longs;trum&etilde;to">in&longs;trumento</expan>, &amp; quauis actione vtamur, mod&ograve; <expan abbr="c&otilde;&longs;equi">con&longs;equi</expan> valeamus, vt &longs;i pro fine rem <lb/>habeat; rem facias, &longs;i po&longs;sis, rect&egrave;, &longs;i non; <expan abbr="quocunq.">quocunque</expan> modo rem. Ex quo non finis ip&longs;ius varietas <lb/>&longs;ed eorum e&longs;t qu&aelig; in&longs;tituuntur in finem, <expan abbr="fini&longs;&qacute;">fini&longs;que</expan>. varietas in eo &longs;ol&ugrave;m po&longs;ita e&longs;t, quae hoc mihi nunc <lb/>bonum, ali&agrave;s aliter habeatur, &longs;ed <expan abbr="po&longs;t&qtilde;">po&longs;tquae</expan> bonum iudicatum e&longs;t, <expan abbr="atq.">atque</expan> con&longs;titutum, &amp; appetitum; id <lb/>pror&longs;us immutabile manet, &amp; certum. His itidem efficiens ip&longs;um terminatur, &amp; tantum efficit, </s></p> <s>Ni&longs;i id &longs;ibi forte voluerint vitam e&longs;&longs;e breuem, artem ver&ograve; longam. quare &longs;atius fore, &longs;iquid exi&shy;<lb/>&longs;tat, quodcunque illud &longs;it, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;i nihil <expan abbr="o&itilde;no">oinno</expan> appareat. Sed e&ograve; redeamus, vnde digre&longs;si &longs;umus. Finis <lb/>per &longs;e finitus e&longs;t; ea <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &longs;unt in &longs;pecie certa cum efficiens, tum materia: c&ecedil;teroqui nulla pr&aelig;ce&shy;<lb/>pta tradi po&longs;&longs;ent in artibus. Veruntamen vbi opus executuri &longs;imus, tum ibi maxima infinitas e&longs;t, <lb/>&amp; plurimum eius quod nos ab optato diuertat: e&longs;t .n. &longs;ingulare, in quo vires &longs;uas non rar&ograve; exer&shy;<lb/>cent ca&longs;us, <expan abbr="atq.">atque</expan> fortuna. Proinde quando certa &longs;anitas adipi&longs;cenda e&longs;t, c&ugrave;m huic, <expan abbr="atq.">atque</expan> h&aelig;c &longs;ani&shy;<lb/>tas adipi&longs;cenda &longs;it, eadem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> certis hi&longs;ce remediis, hi&longs;ce operibus actionibus, &amp; hi&longs;ce tempo&shy;<lb/>ribus parari debebit, qu&aelig; <expan abbr="propemod&utilde;">propemodum</expan> infinita &longs;unt, &amp; admirandis obnoxia varietatibus, &longs;ed ex <lb/>hypothe&longs;i finis ad <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> h&aelig;c e&longs;t <expan abbr="acc&otilde;modanda">accommodanda</expan> materies. is ver&ograve; manet immobilis: quare ill&ograve; ten&shy;<lb/>dimus quouis <expan abbr="in&longs;trum&etilde;to">in&longs;trumento</expan>, &amp; quauis actione vtamur, mod&ograve; <expan abbr="c&otilde;&longs;equi">con&longs;equi</expan> valeamus, vt &longs;i pro fine rem <lb/>habeat; rem facias, &longs;i po&longs;sis, rect&egrave;, &longs;i non; <expan abbr="quocunq.">quocunque</expan> modo rem. Ex quo non finis ip&longs;ius varietas <lb/>&longs;ed eorum e&longs;t qu&aelig; in&longs;tituuntur in finem, <expan abbr="fini&longs;&qacute;">fini&longs;que</expan>. varietas in eo &longs;ol&ugrave;m po&longs;ita e&longs;t, quae hoc mihi nunc <lb/>bonum, ali&agrave;s aliter habeatur, &longs;ed <expan abbr="po&longs;t&qtilde;">po&longs;tquae</expan> bonum iudicatum e&longs;t, <expan abbr="atq.">atque</expan> con&longs;titutum, &amp; appetitum; id <lb/>pror&longs;us immutabile manet, &amp; certum. His itidem efficiens ip&longs;um terminatur, &amp; tantum efficit, <arrow.to.target n="marg2536"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. prouehitur, quantum pr&aelig;&longs;entium rerum conditio tolerat: nunquam enim &longs;utor, quanuis <lb/>optimus, ex malo panno &amp; inepto acu bonum &longs;agum con&longs;uet.</s></p>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg2536"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. prouehitur, quantum pr&aelig;&longs;entium rerum conditio tolerat: nunquam enim &longs;utor, quanuis <lb/>optimus, ex malo panno &amp; inepto acu bonum &longs;agum con&longs;uet.</s></p> 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2536"></margin.target>D</s></p> <s><margin.target id="marg2536"></margin.target>D</s></p>
 <p type="head"> <p type="head">
Line 10471 
Line 10369 
 <p type="head"> <p type="head">
 <s><emph type="italics"/>Sit'ne pr&ecedil;ditus locus naturalis qualitatibus &longs;en&longs;ilibus, &amp; quomodo. Cap. XXXVI<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Sit'ne pr&ecedil;ditus locus naturalis qualitatibus &longs;en&longs;ilibus, &amp; quomodo. Cap. XXXVI<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>CVM moueat locus vt finis, <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. per aliud aliqua efficiendi facultate potiatur, eiu&longs;modi <lb/>tamen, vt perficiat, &amp; con&longs;eruet illa corpora qu&aelig; in ip&longs;o locantur, quand&ograve; vt a&longs;&longs;erunt me&shy;<lb/>dici elegantes, &amp; optimi philo&longs;ophi, con&longs;eruatio &agrave; &longs;imili pr&aelig;&longs;tetur, quippe cui mutatio qu&aelig; fieri <lb/>&longs;olet &agrave; <expan abbr="c&otilde;trario">contrario</expan> maxime repugnet. &agrave; contrario ver&ograve; exuperantia corrigatur; vocat huc nos Auer&shy;<lb/>ro&euml;s, &amp; &longs;iue ip&longs;e qualitates tactiles loco negauerit, &longs;eu viri homini infen&longs;i tale dogma ex ip&longs;ius </s></p> <s>CVM moueat locus vt finis, <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. per aliud aliqua efficiendi facultate potiatur, eiu&longs;modi <lb/>tamen, vt perficiat, &amp; con&longs;eruet illa corpora qu&aelig; in ip&longs;o locantur, quand&ograve; vt a&longs;&longs;erunt me&shy;<lb/>dici elegantes, &amp; optimi philo&longs;ophi, con&longs;eruatio &agrave; &longs;imili pr&aelig;&longs;tetur, quippe cui mutatio qu&aelig; fieri <lb/>&longs;olet &agrave; <expan abbr="c&otilde;trario">contrario</expan> maxime repugnet. &agrave; contrario ver&ograve; exuperantia corrigatur; vocat huc nos Auer&shy;<lb/>ro&euml;s, &amp; &longs;iue ip&longs;e qualitates tactiles loco negauerit, &longs;eu viri homini infen&longs;i tale dogma ex ip&longs;ius <arrow.to.target n="marg2557"></arrow.to.target><lb/>verbis expre&longs;&longs;erint, &amp; eius <expan abbr="r&otilde;nes">ronnes</expan> in tam <expan abbr="ab&longs;urd&atilde;">ab&longs;urdam</expan> <expan abbr="&longs;ent&etilde;tiam">&longs;ententiam</expan> tor&longs;erint, <expan abbr="occa&longs;ion&etilde;">occa&longs;ionem</expan> di&longs;quirendi pr&aelig;&shy;<lb/>bet, &longs;it'ne vi con&longs;eruandi pr&ecedil;ditus locus beneficio <expan abbr="cuiu&longs;pi&atilde;">cuiu&longs;piam</expan> tactilis adiunct&aelig; qualitatis, an'ne loci <lb/>qualitates fugiant &longs;en&longs;um. Et quanuis mea quidem &longs;ententia res nulla <expan abbr="c&otilde;trouer&longs;ia">controuer&longs;ia</expan> digna foret, <lb/>eam <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> in hac methodo <expan abbr="pr&ecedil;tereund&atilde;">pr&ecedil;tereundam</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e iud&igrave;cauimus, c&ugrave;m re&longs;piciat affectiones corporis na&shy;<lb/>turalis, &amp; initia motus qu&aelig; &longs;unt no&longs;tri in&longs;tituti, <expan abbr="cum&qacute;">cumque</expan>. locus ille &agrave; philo&longs;ophis illu&longs;tribus, &amp; pro <lb/>Auerro&euml;, &amp; contra ip&longs;um fuerit &longs;tudio&longs;i&longs;sim&egrave; tractatus. Et dubitatio &longs;an&egrave; in de traxit originem, <lb/>quia &longs;en&longs;us tactus in &aelig;quali quidam temperie po&longs;itus e&longs;t. Etenim quae animal ex corpore <expan abbr="c&otilde;&longs;tabat">con&longs;tabat</expan> <lb/>conflatum e&longs;&longs;et ex <expan abbr="o&itilde;bus">oimbus</expan> elementis, ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. cau&longs;&longs;am tactilibus qualitatibus expers e&longs;&longs;e <expan abbr="n&otilde;">non</expan> po&longs;&shy;<lb/>&longs;et: c&ugrave;m &longs;imile &agrave; &longs;imili <expan abbr="n&otilde;">non</expan> afficeretur, vt <expan abbr="o&itilde;um">oinum</expan> formas admitteret; mediocritatem adeptum e&longs;t, <lb/>&longs;ic .n. fieri potuit, vt cunctas tactilium <expan abbr="qualitat&utilde;">qualitatum</expan> exuperantias perciperet. Nunc &longs;i con&longs;eruatio fit <lb/>&agrave; &longs;imili, &agrave; loco <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> naturali fit con&longs;eruatio, &longs;imilis igitur. Atqui &longs;imili tactum non mouet, ergo ne&shy;<lb/>que locus naturalis. Et &longs;imilem e&longs;&longs;e locum &longs;ecunda <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> confirmatur. Nam &longs;i aqua, &amp; a&euml;r quibus <lb/>animalia continentur, iis e&longs;&longs;ent <expan abbr="c&otilde;traria">contraria</expan>, prohiberent, quominus contrarias qualitates <expan abbr="perciper&etilde;t">perciperent</expan>, <lb/>vtputa, aqua frigida e&longs;t, animal in ea manens calidum. aqua igitur vetaret, ne calorem compre&shy;
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg2557"></arrow.to.target><lb/>verbis expre&longs;&longs;erint, &amp; eius <expan abbr="r&otilde;nes">ronnes</expan> in tam <expan abbr="ab&longs;urd&atilde;">ab&longs;urdam</expan> <expan abbr="&longs;ent&etilde;tiam">&longs;ententiam</expan> tor&longs;erint, <expan abbr="occa&longs;ion&etilde;">occa&longs;ionem</expan> di&longs;quirendi pr&aelig;&shy;<lb/>bet, &longs;it'ne vi con&longs;eruandi pr&ecedil;ditus locus beneficio <expan abbr="cuiu&longs;pi&atilde;">cuiu&longs;piam</expan> tactilis adiunct&aelig; qualitatis, an'ne loci <lb/>qualitates fugiant &longs;en&longs;um. Et quanuis mea quidem &longs;ententia res nulla <expan abbr="c&otilde;trouer&longs;ia">controuer&longs;ia</expan> digna foret, <lb/>eam <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> in hac methodo <expan abbr="pr&ecedil;tereund&atilde;">pr&ecedil;tereundam</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e iud&igrave;cauimus, c&ugrave;m re&longs;piciat affectiones corporis na&shy;<lb/>turalis, &amp; initia motus qu&aelig; &longs;unt no&longs;tri in&longs;tituti, <expan abbr="cum&qacute;">cumque</expan>. locus ille &agrave; philo&longs;ophis illu&longs;tribus, &amp; pro <lb/>Auerro&euml;, &amp; contra ip&longs;um fuerit &longs;tudio&longs;i&longs;sim&egrave; tractatus. Et dubitatio &longs;an&egrave; in de traxit originem, <lb/>quia &longs;en&longs;us tactus in &aelig;quali quidam temperie po&longs;itus e&longs;t. Etenim quae animal ex corpore <expan abbr="c&otilde;&longs;tabat">con&longs;tabat</expan> <lb/>conflatum e&longs;&longs;et ex <expan abbr="o&itilde;bus">oimbus</expan> elementis, ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. cau&longs;&longs;am tactilibus qualitatibus expers e&longs;&longs;e <expan abbr="n&otilde;">non</expan> po&longs;&shy;<lb/>&longs;et: c&ugrave;m &longs;imile &agrave; &longs;imili <expan abbr="n&otilde;">non</expan> afficeretur, vt <expan abbr="o&itilde;um">oinum</expan> formas admitteret; mediocritatem adeptum e&longs;t, <lb/>&longs;ic .n. fieri potuit, vt cunctas tactilium <expan abbr="qualitat&utilde;">qualitatum</expan> exuperantias perciperet. Nunc &longs;i con&longs;eruatio fit <lb/>&agrave; &longs;imili, &agrave; loco <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> naturali fit con&longs;eruatio, &longs;imilis igitur. Atqui &longs;imili tactum non mouet, ergo ne&shy;<lb/>que locus naturalis. Et &longs;imilem e&longs;&longs;e locum &longs;ecunda <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> confirmatur. Nam &longs;i aqua, &amp; a&euml;r quibus <lb/>animalia continentur, iis e&longs;&longs;ent <expan abbr="c&otilde;traria">contraria</expan>, prohiberent, quominus contrarias qualitates <expan abbr="perciper&etilde;t">perciperent</expan>, <lb/>vtputa, aqua frigida e&longs;t, animal in ea manens calidum. aqua igitur vetaret, ne calorem compre&shy; 
 <pb pagenum="408"/>henderet, &longs;ed calor ab animali in aqua percipitur, vt ex &longs;uga &amp; per&longs;ecutione patet, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> non con&shy;<lb/> <pb pagenum="408"/>henderet, &longs;ed calor ab animali in aqua percipitur, vt ex &longs;uga &amp; per&longs;ecutione patet, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> non con&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2558"></arrow.to.target><lb/>traria, &longs;ed &longs;imilis e&longs;t aqua animalibus in ip&longs;a degentibus &amp; hoc po&longs;ito tanquam fundamento <expan abbr="co-rollari&utilde;">co&shy;<lb/>rollarium</expan> additur, aquam non calefieri, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> fuerit aqua pura; ver&ugrave;m &longs;i calorem in aquis experiatur <lb/>animal, is aliunde e&longs;t, nimir&ugrave;m ex vapore &amp; halitu <expan abbr="c&otilde;mi&longs;tis">commi&longs;tis</expan>, qu&aelig; per &longs;e calida &longs;unt. Ex quo effici, <lb/>inquiunt, quae vulgus non digno&longs;cens <expan abbr="calor&etilde;">calorem</expan> alienum, &amp; eum qui alienus e&longs;t, proprium e&longs;&longs;e cen&longs;ens, <lb/>opinatur frigus aqu&aelig; perpetu&ograve; <expan abbr="affix&utilde;">affixum</expan> non e&longs;&longs;e, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. frigido aquam non determinari, &longs;ed humi&shy;<lb/>do duntaxat. in quo etiam placito videtur tacit&egrave; notari Alexander qui de aqu&aelig; con&longs;titutione &longs;ic <lb/>decreuerit. Quamobrem &longs;iquis eo pacto dubitauerit: aqua non &longs;entitur: ergo animal in aqua <lb/>non &longs;entiet; c&ecedil;ter&ugrave;m &longs;entit. ita re&longs;pondebimus, aquam non &longs;entiri plan&egrave;, &longs;ed corpora qu&aelig; in illa <lb/><expan abbr="c&otilde;tinentur">continentur</expan>, vt halitus. H&aelig;c &longs;umma dictorum Auerrois, qu&aelig; vt rit&egrave; expendamus, ante&agrave; generatim <lb/>de loco di&longs;tinguendum. <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> locum e&longs;&longs;e inter affectiones corporis naturalis, <expan abbr="atq.">atque</expan> illum <expan abbr="quo-modocunq.">quo&shy;<lb/>modocunque</expan> &longs;en&longs;us pellere, neminem e&longs;&longs;e puto qui audeat inficiari: nam &longs;iue, vt terminus &amp; &longs;u&shy;<lb/>perficies corporis <expan abbr="c&otilde;tin&etilde;tis">continentis</expan>, &longs;iue etiam, vt terminus motus, &longs;en&longs;ui &longs;e&longs;e offert, quoniam &longs;uperficies <lb/>per &longs;e vi&longs;ilis e&longs;t, licet <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ine colore, &amp; ex quiete, qu&aelig; item &longs;en&longs;ilis e&longs;t, cogno&longs;citur locus <expan abbr="cuiq.">cuique</expan> cor&shy;<lb/>pori naturalis. Re&longs;tat igitur, vt &longs;ermo fiat de &longs;en&longs;u tactus, &amp; id &longs;entiat Auerro&euml;s, locum <expan abbr="n&otilde;">non</expan> mo&shy;<lb/>uere &longs;en&longs;um, &amp; locum <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;impliciter accipiat, &longs;ed cum materia &amp; qualitatibus eius corporis, cu&shy;<lb/>ius <expan abbr="extrem&utilde;">extremum</expan> e&longs;t, quod item &longs;iquis nullo pacto &longs;en&longs;ile e&longs;&longs;e putet in &longs;tirpibus potius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> inaniman&shy;<lb/>tibus &longs;it numerandus. Quamobrem <expan abbr="neq.">neque</expan> id vnquam Auerro&euml;m <expan abbr="philo&longs;oph&utilde;">philo&longs;ophum</expan> graui&longs;simum &longs;en&shy;<lb/>&longs;i&longs;&longs;e arbitrabor, &amp; quanuis a&euml;r obiiciatur cuius, quo maior e&longs;t puritas, minus &longs;entiri videtur, hoc <lb/> <arrow.to.target n="marg2558"></arrow.to.target><lb/>traria, &longs;ed &longs;imilis e&longs;t aqua animalibus in ip&longs;a degentibus &amp; hoc po&longs;ito tanquam fundamento <expan abbr="co-rollari&utilde;">co&shy;<lb/>rollarium</expan> additur, aquam non calefieri, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> fuerit aqua pura; ver&ugrave;m &longs;i calorem in aquis experiatur <lb/>animal, is aliunde e&longs;t, nimir&ugrave;m ex vapore &amp; halitu <expan abbr="c&otilde;mi&longs;tis">commi&longs;tis</expan>, qu&aelig; per &longs;e calida &longs;unt. Ex quo effici, <lb/>inquiunt, quae vulgus non digno&longs;cens <expan abbr="calor&etilde;">calorem</expan> alienum, &amp; eum qui alienus e&longs;t, proprium e&longs;&longs;e cen&longs;ens, <lb/>opinatur frigus aqu&aelig; perpetu&ograve; <expan abbr="affix&utilde;">affixum</expan> non e&longs;&longs;e, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. frigido aquam non determinari, &longs;ed humi&shy;<lb/>do duntaxat. in quo etiam placito videtur tacit&egrave; notari Alexander qui de aqu&aelig; con&longs;titutione &longs;ic <lb/>decreuerit. Quamobrem &longs;iquis eo pacto dubitauerit: aqua non &longs;entitur: ergo animal in aqua <lb/>non &longs;entiet; c&ecedil;ter&ugrave;m &longs;entit. ita re&longs;pondebimus, aquam non &longs;entiri plan&egrave;, &longs;ed corpora qu&aelig; in illa <lb/><expan abbr="c&otilde;tinentur">continentur</expan>, vt halitus. H&aelig;c &longs;umma dictorum Auerrois, qu&aelig; vt rit&egrave; expendamus, ante&agrave; generatim <lb/>de loco di&longs;tinguendum. <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> locum e&longs;&longs;e inter affectiones corporis naturalis, <expan abbr="atq.">atque</expan> illum <expan abbr="quo-modocunq.">quo&shy;<lb/>modocunque</expan> &longs;en&longs;us pellere, neminem e&longs;&longs;e puto qui audeat inficiari: nam &longs;iue, vt terminus &amp; &longs;u&shy;<lb/>perficies corporis <expan abbr="c&otilde;tin&etilde;tis">continentis</expan>, &longs;iue etiam, vt terminus motus, &longs;en&longs;ui &longs;e&longs;e offert, quoniam &longs;uperficies <lb/>per &longs;e vi&longs;ilis e&longs;t, licet <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ine colore, &amp; ex quiete, qu&aelig; item &longs;en&longs;ilis e&longs;t, cogno&longs;citur locus <expan abbr="cuiq.">cuique</expan> cor&shy;<lb/>pori naturalis. Re&longs;tat igitur, vt &longs;ermo fiat de &longs;en&longs;u tactus, &amp; id &longs;entiat Auerro&euml;s, locum <expan abbr="n&otilde;">non</expan> mo&shy;<lb/>uere &longs;en&longs;um, &amp; locum <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;impliciter accipiat, &longs;ed cum materia &amp; qualitatibus eius corporis, cu&shy;<lb/>ius <expan abbr="extrem&utilde;">extremum</expan> e&longs;t, quod item &longs;iquis nullo pacto &longs;en&longs;ile e&longs;&longs;e putet in &longs;tirpibus potius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> inaniman&shy;<lb/>tibus &longs;it numerandus. Quamobrem <expan abbr="neq.">neque</expan> id vnquam Auerro&euml;m <expan abbr="philo&longs;oph&utilde;">philo&longs;ophum</expan> graui&longs;simum &longs;en&shy;<lb/>&longs;i&longs;&longs;e arbitrabor, &amp; quanuis a&euml;r obiiciatur cuius, quo maior e&longs;t puritas, minus &longs;entiri videtur, hoc <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2559"></arrow.to.target><lb/>non elementi <expan abbr="corpori&longs;q.">corpori&longs;que</expan> &longs;implicis natur&ecedil; dabitur, &longs;ed eius ingenio, quia .&longs;. ob <expan abbr="tenuitat&etilde;">tenuitatem</expan> qualitates <lb/>a&euml;ris exigua efficacitate polleant: nam po&longs;tulat tactus <foreign lang="greek">a)n<gap/>tupian</foreign> quandam. At &longs;i aqua purior <lb/>&longs;it, profect&ograve; &longs;en&longs;um magis afficiet. Ide&ograve; vt in meliorem partem, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> fieri po&longs;sit, eius dicta <expan abbr="accipi&atilde;tur">accipiantur</expan> <lb/>pro ip&longs;o &longs;tatuam. Locum aut cum &longs;entiente conferri, aut cum &longs;en&longs;u carentibus, quae &longs;i carentia &longs;en&shy;<lb/>&longs;u re&longs;piciat, aut locus accipietur qui e&longs;t terminus motus, aut ille qui <expan abbr="c&otilde;tinet">continet</expan> corpus. Vbi terminus <lb/>motus &longs;tatuatur, equidem ita dicam vt locus, &longs;iue actu, &longs;eu virtute, &longs;imilis &longs;it illi corpori quod <lb/><expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan>: nam terr&aelig; locus virtute frigidus &amp; &longs;iccus e&longs;t, vt terra: quamobrem ibi &amp; terra gini&shy;<lb/>tur, &amp; optim&egrave; genita &longs;e tuetur. Si ver&ograve; elementum pro alterius elementi loco ponamus, de &longs;alu&shy;<lb/>te di&longs;tinguendum e&longs;t iterum. Etenim &longs;alus &longs;peciei, vel cert&ecedil; accipitur, vt terr&aelig;, aut aqu&aelig;, vel in&shy;<lb/>definit&egrave; cuiu&longs;uis &longs;peciei in qua &longs;alus vniuer&longs;i manet. Pro&longs;ect&ograve; &longs;alus indiuidui <expan abbr="cert&ecedil;&qacute;">cert&ecedil;que</expan>. &longs;peciei ab <lb/>eodem con&longs;eruatur, &agrave; quo gignitur. <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. &agrave; &longs;imili vel actu, vel virtute exoritur. At &longs;peciei <expan abbr="cu-iu&longs;q.">cu&shy;<lb/>iu&longs;que</expan> indeterminat&egrave; &longs;alus in natura &longs;ic e&longs;t ordinata, vt locus in vniuer&longs;i ordine <expan abbr="c&otilde;ueniens">conueniens</expan>, partim <lb/>&longs;imilis, partim contrarius &longs;it. Similis, vt certam <expan abbr="vicinam&qacute;">vicinamque</expan>. &longs;peciem propaget, &amp; tueatur: <expan abbr="c&otilde;trarius">contrarius</expan>, <lb/> <arrow.to.target n="marg2559"></arrow.to.target><lb/>non elementi <expan abbr="corpori&longs;q.">corpori&longs;que</expan> &longs;implicis natur&ecedil; dabitur, &longs;ed eius ingenio, quia .&longs;. ob <expan abbr="tenuitat&etilde;">tenuitatem</expan> qualitates <lb/>a&euml;ris exigua efficacitate polleant: nam po&longs;tulat tactus <foreign lang="greek">a)n<gap/>tupian</foreign> quandam. At &longs;i aqua purior <lb/>&longs;it, profect&ograve; &longs;en&longs;um magis afficiet. Ide&ograve; vt in meliorem partem, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> fieri po&longs;sit, eius dicta <expan abbr="accipi&atilde;tur">accipiantur</expan> <lb/>pro ip&longs;o &longs;tatuam. Locum aut cum &longs;entiente conferri, aut cum &longs;en&longs;u carentibus, quae &longs;i carentia &longs;en&shy;<lb/>&longs;u re&longs;piciat, aut locus accipietur qui e&longs;t terminus motus, aut ille qui <expan abbr="c&otilde;tinet">continet</expan> corpus. Vbi terminus <lb/>motus &longs;tatuatur, equidem ita dicam vt locus, &longs;iue actu, &longs;eu virtute, &longs;imilis &longs;it illi corpori quod <lb/><expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan>: nam terr&aelig; locus virtute frigidus &amp; &longs;iccus e&longs;t, vt terra: quamobrem ibi &amp; terra gini&shy;<lb/>tur, &amp; optim&egrave; genita &longs;e tuetur. Si ver&ograve; elementum pro alterius elementi loco ponamus, de &longs;alu&shy;<lb/>te di&longs;tinguendum e&longs;t iterum. Etenim &longs;alus &longs;peciei, vel cert&ecedil; accipitur, vt terr&aelig;, aut aqu&aelig;, vel in&shy;<lb/>definit&egrave; cuiu&longs;uis &longs;peciei in qua &longs;alus vniuer&longs;i manet. Pro&longs;ect&ograve; &longs;alus indiuidui <expan abbr="cert&ecedil;&qacute;">cert&ecedil;que</expan>. &longs;peciei ab <lb/>eodem con&longs;eruatur, &agrave; quo gignitur. <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. &agrave; &longs;imili vel actu, vel virtute exoritur. At &longs;peciei <expan abbr="cu-iu&longs;q.">cu&shy;<lb/>iu&longs;que</expan> indeterminat&egrave; &longs;alus in natura &longs;ic e&longs;t ordinata, vt locus in vniuer&longs;i ordine <expan abbr="c&otilde;ueniens">conueniens</expan>, partim <lb/>&longs;imilis, partim contrarius &longs;it. Similis, vt certam <expan abbr="vicinam&qacute;">vicinamque</expan>. &longs;peciem propaget, &amp; tueatur: <expan abbr="c&otilde;trarius">contrarius</expan>, <lb/>
Line 10547 
Line 10442 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Tollunt; his &longs;&ecedil;pe per inania nubila librant<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Tollunt; his &longs;&ecedil;pe per inania nubila librant<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Narrat <expan abbr="it&etilde;">item</expan> Plinius Grues <expan abbr="Pont&utilde;">Pontum</expan> <expan abbr="tr&atilde;&longs;uolaturas">tran&longs;uolaturas</expan> <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> <expan abbr="o&itilde;um">oinum</expan> angu&longs;tias petere inter duo <expan abbr="prom&otilde;toria">promontoria</expan> <lb/>Criu metopon &amp; Carambin, mox faburra &longs;tabiliri, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> tran&longs;ierit abiici lapillos &egrave; pedibus: <lb/><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> attigerint <expan abbr="c&otilde;tin&etilde;t&etilde;">continentem</expan>, &amp; &egrave; gutture <expan abbr="aren&atilde;">arenam</expan>. Sed h&aelig;c fals&ograve; narrari <expan abbr="te&longs;ta&ttilde;">te&longs;tatur</expan> Ari&longs;t. <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> ide&ograve; te&longs;timonia gra&shy;</s></p> <s>Narrat <expan abbr="it&etilde;">item</expan> Plinius Grues <expan abbr="Pont&utilde;">Pontum</expan> <expan abbr="tr&atilde;&longs;uolaturas">tran&longs;uolaturas</expan> <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> <expan abbr="o&itilde;um">oinum</expan> angu&longs;tias petere inter duo <expan abbr="prom&otilde;toria">promontoria</expan> <lb/>Criu metopon &amp; Carambin, mox faburra &longs;tabiliri, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> tran&longs;ierit abiici lapillos &egrave; pedibus: <lb/><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> attigerint <expan abbr="c&otilde;tin&etilde;t&etilde;">continentem</expan>, &amp; &egrave; gutture <expan abbr="aren&atilde;">arenam</expan>. Sed h&aelig;c fals&ograve; narrari <expan abbr="te&longs;ta&ttilde;">te&longs;tatur</expan> Ari&longs;t. <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> ide&ograve; te&longs;timonia gra&shy;<arrow.to.target n="marg2577"></arrow.to.target><lb/>uiora <expan abbr="c&otilde;&longs;ulamus">con&longs;ulamus</expan>. Ferunt echinos <expan abbr="quoq.">quoque</expan> ne <expan abbr="voluten&ttilde;">volutentur</expan> &agrave; &longs;&ecedil;uitia maris, imponere &longs;ibi lapillos; tamet&longs;i <lb/>id <expan abbr="put&atilde;t">putant</expan> euenire <expan abbr="n&otilde;nulli">nonnulli</expan>, quae mare ab imo <expan abbr="c&otilde;citat&utilde;">concitatum</expan>, eos arena inuoluat, &longs;ed illud placet; <expan abbr="&longs;iqd&etilde;">&longs;iqdem</expan> in ma&shy;<lb/>ris &longs;upficie <expan abbr="purgaren&ttilde;">purgarentur</expan>. &amp; h&ecedil;c <expan abbr="&longs;c&itilde;a">&longs;cina</expan> &agrave; maximis natur&ecedil; <expan abbr="&itilde;terpretib">interpretib</expan>. approbata <expan abbr="p&longs;pici&ttilde;">p&longs;picitur</expan>. Et .n. Tzetzes &longs;ic.</s></p>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg2577"></arrow.to.target><lb/>uiora <expan abbr="c&otilde;&longs;ulamus">con&longs;ulamus</expan>. Ferunt echinos <expan abbr="quoq.">quoque</expan> ne <expan abbr="voluten&ttilde;">volutentur</expan> &agrave; &longs;&ecedil;uitia maris, imponere &longs;ibi lapillos; tamet&longs;i <lb/>id <expan abbr="put&atilde;t">putant</expan> euenire <expan abbr="n&otilde;nulli">nonnulli</expan>, quae mare ab imo <expan abbr="c&otilde;citat&utilde;">concitatum</expan>, eos arena inuoluat, &longs;ed illud placet; <expan abbr="&longs;iqd&etilde;">&longs;iqdem</expan> in ma&shy;<lb/>ris &longs;upficie <expan abbr="purgaren&ttilde;">purgarentur</expan>. &amp; h&ecedil;c <expan abbr="&longs;c&itilde;a">&longs;cina</expan> &agrave; maximis natur&ecedil; <expan abbr="&itilde;terpretib">interpretib</expan>. approbata <expan abbr="p&longs;pici&ttilde;">p&longs;picitur</expan>. Et .n. Tzetzes &longs;ic.</s></p> 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2577"></margin.target>b 8. de hi&longs;t. <lb/>c. 12.</s></p> <s><margin.target id="marg2577"></margin.target>b 8. de hi&longs;t. <lb/>c. 12.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 10607 
Line 10499 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>&amp; di&longs;&longs;oluuntur oppo&longs;ita. Cap. XXXIX<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>&amp; di&longs;&longs;oluuntur oppo&longs;ita. Cap. XXXIX<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>NOBIS cert&egrave; nulla cau&longs;&longs;a videtur, cur Ari&longs;t. hoc loco fal&longs;am v&longs;urpauerit cau&longs;&longs;am, c&ugrave;m vera <lb/>&longs;uppetat, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. &longs;it quam ex eius verbis attulimus; c&ugrave;m pr&aelig;&longs;ertim nil tale ex aliorum &longs;enten&shy;<lb/>tia pronunciatum ob&longs;eruemus, quibus cum, vbi nihil referat, ad euitandam moro&longs;itatem conue&shy;<lb/>nire po&longs;sit, <expan abbr="neq.">neque</expan> debeat conniueri tanqu&agrave;m hactenus demon&longs;trata non fuerit, quibus de cau&longs;sis <lb/>Ari&longs;t. ip&longs;e cum c&ecedil;teris, tamet&longs;i fal&longs;a profitentibus, concordare &longs;olet. Idcirco pro Ari&longs;t. nunc agen&shy;<lb/>tes approbemus Alexandri &longs;ententiam quam recipit <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> Simplicius. eius ver&ograve; duo &longs;unt veluti <lb/>firma &amp; inconcu&longs;&longs;a fundamenta. Prim&ugrave;m quidem: motum <expan abbr="elementor&utilde;">elementorum</expan> ab Ari&longs;t. &longs;pectari, c&ugrave;m <lb/>gignuntur: ille .n. e&longs;t motus elementi per &longs;e, quae tantum &longs;ibi loci comparat, quantum a&longs;&longs;equitur de <lb/>natura &longs;ua &amp; forma. quare genitum per &longs;e, c&ugrave;m etiam peruenire debui&longs;&longs;et in &longs;uum <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> in quo <lb/>manet &longs;ecund&ugrave;m naturam, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> mouetur amplius: ac &longs;i moueatur, id e&longs;&longs;e per accidens, tum quae ac&shy;<lb/>cidit illi vt detineatur extra proprium locum, tum etiam quae per &longs;e ip&longs;um omni obice amoto foret <lb/>in &longs;uo loco, <expan abbr="atq.">atque</expan> id quidem <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> puncto, ni&longs;i medium ob&longs;taret quod interponens <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> de mu&shy;<lb/>tatione motum efficeret. alterum ver&ograve; fundamentum, &longs;i placet Alexandri verbis illum tribuere <lb/>&longs;en&longs;um quem nos attulimus ali&agrave;s: &longs;i minus in no&longs;tram de grauium motu <expan abbr="&longs;ententi&atilde;">&longs;ententiam</expan> accipiamus, </s></p> <s>NOBIS cert&egrave; nulla cau&longs;&longs;a videtur, cur Ari&longs;t. hoc loco fal&longs;am v&longs;urpauerit cau&longs;&longs;am, c&ugrave;m vera <lb/>&longs;uppetat, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. &longs;it quam ex eius verbis attulimus; c&ugrave;m pr&aelig;&longs;ertim nil tale ex aliorum &longs;enten&shy;<lb/>tia pronunciatum ob&longs;eruemus, quibus cum, vbi nihil referat, ad euitandam moro&longs;itatem conue&shy;<lb/>nire po&longs;sit, <expan abbr="neq.">neque</expan> debeat conniueri tanqu&agrave;m hactenus demon&longs;trata non fuerit, quibus de cau&longs;sis <lb/>Ari&longs;t. ip&longs;e cum c&ecedil;teris, tamet&longs;i fal&longs;a profitentibus, concordare &longs;olet. Idcirco pro Ari&longs;t. nunc agen&shy;<lb/>tes approbemus Alexandri &longs;ententiam quam recipit <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> Simplicius. eius ver&ograve; duo &longs;unt veluti <lb/>firma &amp; inconcu&longs;&longs;a fundamenta. Prim&ugrave;m quidem: motum <expan abbr="elementor&utilde;">elementorum</expan> ab Ari&longs;t. &longs;pectari, c&ugrave;m <lb/>gignuntur: ille .n. e&longs;t motus elementi per &longs;e, quae tantum &longs;ibi loci comparat, quantum a&longs;&longs;equitur de <lb/>natura &longs;ua &amp; forma. quare genitum per &longs;e, c&ugrave;m etiam peruenire debui&longs;&longs;et in &longs;uum <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> in quo <lb/>manet &longs;ecund&ugrave;m naturam, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> mouetur amplius: ac &longs;i moueatur, id e&longs;&longs;e per accidens, tum quae ac&shy;<lb/>cidit illi vt detineatur extra proprium locum, tum etiam quae per &longs;e ip&longs;um omni obice amoto foret <lb/>in &longs;uo loco, <expan abbr="atq.">atque</expan> id quidem <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> puncto, ni&longs;i medium ob&longs;taret quod interponens <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> de mu&shy;<lb/>tatione motum efficeret. alterum ver&ograve; fundamentum, &longs;i placet Alexandri verbis illum tribuere <lb/>&longs;en&longs;um quem nos attulimus ali&agrave;s: &longs;i minus in no&longs;tram de grauium motu <expan abbr="&longs;ententi&atilde;">&longs;ententiam</expan> accipiamus, <arrow.to.target n="marg2587"></arrow.to.target><lb/>cau&longs;&longs;am motus &amp; quietis naturalis e&longs;&longs;e formam quam motus ip&longs;e, &amp; acqui&longs;itio loci <expan abbr="c&otilde;&longs;equitur">con&longs;equitur</expan>, <lb/>&longs;icut actus &longs;ecundus <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> primum, &amp; quemadmodum operatio propria qu&aelig; e&longs;t vt vita iis qu&ecedil; mo&shy;<lb/>uentur, vt tum &longs;it forma perfecta, c&ugrave;m elementum iam genitum e&longs;t, &amp; &longs;uus ade&longs;t locus. Quanto <lb/>ergo plus habent form&aelig; &longs;iue affectionis ad <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, &amp; vt verius dicam, pote&longs;tatis; eo quoque plus <lb/>habent functionis illius qu&aelig; <expan abbr="c&otilde;&longs;equitur">con&longs;equitur</expan> formam, <expan abbr="nanq.">nanque</expan> operationis efficacitas, meo <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> iudi&shy;<lb/>cio, &agrave; duabus rebus originem per &longs;e ducit, &amp; &agrave; materi&ecedil; multitudine, &amp; &agrave; gradu form&aelig;, <expan abbr="atq.">atque</expan> vt ea <lb/>perpetu&ograve; profiteamur, qu&aelig; <expan abbr="l&otilde;go">longo</expan> &longs;ermone <expan abbr="c&otilde;&longs;tituimus">con&longs;tituimus</expan>, &agrave; gradu pote&longs;tatis. Quocirca maior ignis <lb/>copia magis calefacit, <expan abbr="atq.">atque</expan> etiam flamma calefacit magis, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> carbo. H&aelig;c forma per grauitatem, <lb/>&longs;eu leuitatem de&longs;cribitur, ni&longs;i velis ip&longs;e dare grauitatem e&longs;&longs;e formam, vbi igitur grauitas <expan abbr="int&etilde;da-tur">intenda&shy;<lb/>tur</expan> (intendi ver&ograve; illam, vel &longs;icuti qualitatem dicere nefas non e&longs;t, vel eam intendi pro materi&aelig; af&shy;<lb/>fectionibus, aut pro illius potentia, nil ad pr&aelig;&longs;ens referat, c&ugrave;m alibi de <expan abbr="elementor&utilde;">elementorum</expan> formis, &amp; de <lb/>cau&longs;sis intentionis &longs;igillatim agendum &longs;it) aut alia grauitas accedat, &longs;equitur vt efficacior &longs;it <expan abbr="ele-mentor&utilde;">ele&shy;<lb/>mentorum</expan> functio, <expan abbr="atq.">atque</expan> perfectior, perfectior <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> functio e&longs;t motus celerior, &amp; iam in&longs;tans con&longs;e&shy;<lb/>cutio loci, donec ad <expan abbr="&longs;umm&utilde;">&longs;ummum</expan> perfectionis gradum veniat, cum quo protinus e&longs;t locus, &amp; quies, &amp; <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg2587"></arrow.to.target><lb/>cau&longs;&longs;am motus &amp; quietis naturalis e&longs;&longs;e formam quam motus ip&longs;e, &amp; acqui&longs;itio loci <expan abbr="c&otilde;&longs;equitur">con&longs;equitur</expan>, <lb/>&longs;icut actus &longs;ecundus <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> primum, &amp; quemadmodum operatio propria qu&aelig; e&longs;t vt vita iis qu&ecedil; mo&shy;<lb/>uentur, vt tum &longs;it forma perfecta, c&ugrave;m elementum iam genitum e&longs;t, &amp; &longs;uus ade&longs;t locus. Quanto <lb/>ergo plus habent form&aelig; &longs;iue affectionis ad <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, &amp; vt verius dicam, pote&longs;tatis; eo quoque plus <lb/>habent functionis illius qu&aelig; <expan abbr="c&otilde;&longs;equitur">con&longs;equitur</expan> formam, <expan abbr="nanq.">nanque</expan> operationis efficacitas, meo <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> iudi&shy;<lb/>cio, &agrave; duabus rebus originem per &longs;e ducit, &amp; &agrave; materi&ecedil; multitudine, &amp; &agrave; gradu form&aelig;, <expan abbr="atq.">atque</expan> vt ea <lb/>perpetu&ograve; profiteamur, qu&aelig; <expan abbr="l&otilde;go">longo</expan> &longs;ermone <expan abbr="c&otilde;&longs;tituimus">con&longs;tituimus</expan>, &agrave; gradu pote&longs;tatis. Quocirca maior ignis <lb/>copia magis calefacit, <expan abbr="atq.">atque</expan> etiam flamma calefacit magis, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> carbo. H&aelig;c forma per grauitatem, <lb/>&longs;eu leuitatem de&longs;cribitur, ni&longs;i velis ip&longs;e dare grauitatem e&longs;&longs;e formam, vbi igitur grauitas <expan abbr="int&etilde;da-tur">intenda&shy;<lb/>tur</expan> (intendi ver&ograve; illam, vel &longs;icuti qualitatem dicere nefas non e&longs;t, vel eam intendi pro materi&aelig; af&shy;<lb/>fectionibus, aut pro illius potentia, nil ad pr&aelig;&longs;ens referat, c&ugrave;m alibi de <expan abbr="elementor&utilde;">elementorum</expan> formis, &amp; de <lb/>cau&longs;sis intentionis &longs;igillatim agendum &longs;it) aut alia grauitas accedat, &longs;equitur vt efficacior &longs;it <expan abbr="ele-mentor&utilde;">ele&shy;<lb/>mentorum</expan> functio, <expan abbr="atq.">atque</expan> perfectior, perfectior <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> functio e&longs;t motus celerior, &amp; iam in&longs;tans con&longs;e&shy;<lb/>cutio loci, donec ad <expan abbr="&longs;umm&utilde;">&longs;ummum</expan> perfectionis gradum veniat, cum quo protinus e&longs;t locus, &amp; quies, &amp; <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg2588"></arrow.to.target><lb/>qua&longs;i imitetur <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> progre&longs;&longs;um quem in qualitate notauit Galenus <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <expan abbr="inqui&etilde;s">inquiens</expan>, qu&aelig;dam exiguum <lb/> <arrow.to.target n="marg2588"></arrow.to.target><lb/>qua&longs;i imitetur <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> progre&longs;&longs;um quem in qualitate notauit Galenus <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <expan abbr="inqui&etilde;s">inquiens</expan>, qu&aelig;dam exiguum <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2589"></arrow.to.target><lb/>con&longs;ecuta momentum maximas efficere mutationes, efficacius mult&ograve; moueatur. Sed &amp; id quod <lb/>dicebat Hipparchus ad ea transferri <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> qu&aelig; mouentur, <expan abbr="po&longs;t&qtilde;">po&longs;tquae</expan> genita fuerunt. ade&longs;t enim impe&shy;<lb/>dimentum quod illa detinet extra &longs;uum locum, &amp; pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>: velut euenit ferro candenti ca&shy;<lb/>lor, <expan abbr="atq.">atque</expan> hic in proce&longs;&longs;u langue&longs;cit, ita vt demum nullam habeat vim, &longs;ed penitus ip&longs;um agere per&shy;<lb/>mittat &longs;ecund&ugrave;m &longs;uam <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, ide&ograve; &amp; elementa libera impedimento magis operantur; hoc e&longs;t, <lb/>promptius tendunt in <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> finem &longs;ua grauitate, &longs;eu leuitate pellentia medium, quod c&ugrave;m propter <lb/>ancipitem naturam grauibus <expan abbr="leuibu&longs;&qacute;">leuibu&longs;que</expan>. obnitatur prope finem in confinio grauium cum ip&longs;is con&shy;<lb/>&longs;entiens &amp; deor&longs;um vergens re&longs;i&longs;tit minus: in confinio leuium, leue propemodum <expan abbr="exi&longs;t&etilde;s">exi&longs;tens</expan> adiuuat <lb/>potius leuia, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> renitatur. <expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan> magis opitulatur de&longs;cen&longs;ui grauium, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> a&longs;cen&longs;ui leuium, quia <lb/>media corpora magis grauitate pollent <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> leuitate. Sed reuera cau&longs;&longs;a princeps e&longs;t grauitas ele&shy;<lb/>menti, qu&aelig; magis e&longs;t in actu &longs;ecundo, quo magis accedit ad &longs;uum locum. Etenim actus &longs;ecun&shy;<lb/>dus accipit plus &amp; minus, <expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan> per accidens, &amp; materi&aelig; cau&longs;&longs;a, quia per &longs;e &longs;ummus e&longs;t, &amp; per&shy;<lb/>petu&ograve; form&aelig; re&longs;pondens, &amp; partibus eius, &longs;ed retunditur ab impediente &amp; contrario: ex qua <expan abbr="it&etilde;">item</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg2589"></arrow.to.target><lb/>con&longs;ecuta momentum maximas efficere mutationes, efficacius mult&ograve; moueatur. Sed &amp; id quod <lb/>dicebat Hipparchus ad ea transferri <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> qu&aelig; mouentur, <expan abbr="po&longs;t&qtilde;">po&longs;tquae</expan> genita fuerunt. ade&longs;t enim impe&shy;<lb/>dimentum quod illa detinet extra &longs;uum locum, &amp; pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>: velut euenit ferro candenti ca&shy;<lb/>lor, <expan abbr="atq.">atque</expan> hic in proce&longs;&longs;u langue&longs;cit, ita vt demum nullam habeat vim, &longs;ed penitus ip&longs;um agere per&shy;<lb/>mittat &longs;ecund&ugrave;m &longs;uam <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, ide&ograve; &amp; elementa libera impedimento magis operantur; hoc e&longs;t, <lb/>promptius tendunt in <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> finem &longs;ua grauitate, &longs;eu leuitate pellentia medium, quod c&ugrave;m propter <lb/>ancipitem naturam grauibus <expan abbr="leuibu&longs;&qacute;">leuibu&longs;que</expan>. obnitatur prope finem in confinio grauium cum ip&longs;is con&shy;<lb/>&longs;entiens &amp; deor&longs;um vergens re&longs;i&longs;tit minus: in confinio leuium, leue propemodum <expan abbr="exi&longs;t&etilde;s">exi&longs;tens</expan> adiuuat <lb/>potius leuia, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> renitatur. <expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan> magis opitulatur de&longs;cen&longs;ui grauium, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> a&longs;cen&longs;ui leuium, quia <lb/>media corpora magis grauitate pollent <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> leuitate. Sed reuera cau&longs;&longs;a princeps e&longs;t grauitas ele&shy;<lb/>menti, qu&aelig; magis e&longs;t in actu &longs;ecundo, quo magis accedit ad &longs;uum locum. Etenim actus &longs;ecun&shy;<lb/>dus accipit plus &amp; minus, <expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan> per accidens, &amp; materi&aelig; cau&longs;&longs;a, quia per &longs;e &longs;ummus e&longs;t, &amp; per&shy;<lb/>petu&ograve; form&aelig; re&longs;pondens, &amp; partibus eius, &longs;ed retunditur ab impediente &amp; contrario: ex qua <expan abbr="it&etilde;">item</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2590"></arrow.to.target><lb/>pugna fit vt varietur proportio mobilis ad medium; vnde etiam velocitas immutatur. Hanc igitur <lb/>amplificationem perfectionis Ari&longs;t. appellat <expan abbr="increment&utilde;">incrementum</expan> grauitatis &amp; leuitatis <foreign lang="greek">e)pidosi+n</foreign> ip&longs;e vo&shy;<lb/>cat. <expan abbr="pote&longs;tat&etilde;">pote&longs;tatem</expan> huius vocis nos ante&agrave; &longs;ignificauimus, vbi de actu &longs;ecundo verba faceremus, &amp; quo&shy;<lb/>niam eius vis e&longs;t in &longs;ignificando profectu, cert&egrave; cum Alexandro dicemus, Ari&longs;t. loqui de motu eo&shy;<lb/>rum qu&aelig; per &longs;e mouentur, hoc <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> e&longs;t, c&ugrave;m generantur; ni&longs;i &amp; in genitis latiore quadam &longs;pecie <lb/>&longs;umatur, vel ip&longs;a na&longs;catur &agrave; progre&longs;&longs;u materi&aelig; formam ver&longs;us, vel ex ablatione impedimenti. <lb/>Qu&ograve;d &longs;iquis opponat medij den&longs;itatem in confinio grauium, qu&aelig; magis impeditura &longs;it elementi <lb/>progre&longs;&longs;um, huius &longs;ignum, quae naues qu&aelig; onerat&aelig; in mari enatant, in aqua dulci merguntur, audiat <lb/>item in medio geminam e&longs;&longs;e <expan abbr="pote&longs;tat&etilde;">pote&longs;tatem</expan>, alteram quidem aduentitiam, <expan abbr="atq.">atque</expan> e&longs;&longs;entialem alteram; <lb/>illa den&longs;itas e&longs;t &amp; in mari permixtio terr&aelig;, h&ecedil;c propen&longs;io. Sed in hypothe&longs;i no&longs;tra, quod e&longs;&longs;entia&shy;<lb/>le e&longs;t, &longs;uperat <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan>, neque &longs;an&egrave; ordine in&longs;ueto natur&aelig;, quippe quae plumbum eliquatum ab aqua <lb/>etiam feruenti&longs;sima cogatur. Ita fit vt in loco item &longs;uperiore, quanuis medium rarius &longs;it, tamen <lb/>propter leuitatem magis re&longs;i&longs;tat grauibus, <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> leuitas in eo loco maior e&longs;t, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in inferiore: propterea <lb/>magis ab initio diuiditur, in proce&longs;&longs;u ver&ograve; magis cedere videtur, &amp; qua&longs;i impetum eius excipe&shy; <arrow.to.target n="marg2590"></arrow.to.target><lb/>pugna fit vt varietur proportio mobilis ad medium; vnde etiam velocitas immutatur. Hanc igitur <lb/>amplificationem perfectionis Ari&longs;t. appellat <expan abbr="increment&utilde;">incrementum</expan> grauitatis &amp; leuitatis <foreign lang="greek">e)pidosi+n</foreign> ip&longs;e vo&shy;<lb/>cat. <expan abbr="pote&longs;tat&etilde;">pote&longs;tatem</expan> huius vocis nos ante&agrave; &longs;ignificauimus, vbi de actu &longs;ecundo verba faceremus, &amp; quo&shy;<lb/>niam eius vis e&longs;t in &longs;ignificando profectu, cert&egrave; cum Alexandro dicemus, Ari&longs;t. loqui de motu eo&shy;<lb/>rum qu&aelig; per &longs;e mouentur, hoc <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> e&longs;t, c&ugrave;m generantur; ni&longs;i &amp; in genitis latiore quadam &longs;pecie <lb/>&longs;umatur, vel ip&longs;a na&longs;catur &agrave; progre&longs;&longs;u materi&aelig; formam ver&longs;us, vel ex ablatione impedimenti. <lb/>Qu&ograve;d &longs;iquis opponat medij den&longs;itatem in confinio grauium, qu&aelig; magis impeditura &longs;it elementi <lb/>progre&longs;&longs;um, huius &longs;ignum, quae naues qu&aelig; onerat&aelig; in mari enatant, in aqua dulci merguntur, audiat <lb/>item in medio geminam e&longs;&longs;e <expan abbr="pote&longs;tat&etilde;">pote&longs;tatem</expan>, alteram quidem aduentitiam, <expan abbr="atq.">atque</expan> e&longs;&longs;entialem alteram; <lb/>illa den&longs;itas e&longs;t &amp; in mari permixtio terr&aelig;, h&ecedil;c propen&longs;io. Sed in hypothe&longs;i no&longs;tra, quod e&longs;&longs;entia&shy;<lb/>le e&longs;t, &longs;uperat <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan>, neque &longs;an&egrave; ordine in&longs;ueto natur&aelig;, quippe quae plumbum eliquatum ab aqua <lb/>etiam feruenti&longs;sima cogatur. Ita fit vt in loco item &longs;uperiore, quanuis medium rarius &longs;it, tamen <lb/>propter leuitatem magis re&longs;i&longs;tat grauibus, <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> leuitas in eo loco maior e&longs;t, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in inferiore: propterea <lb/>magis ab initio diuiditur, in proce&longs;&longs;u ver&ograve; magis cedere videtur, &amp; qua&longs;i impetum eius excipe&shy;
Line 10685 
Line 10574 
 <s><emph type="italics"/>Temporibus &longs;i non aggrediare &longs;uis<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Temporibus &longs;i non aggrediare &longs;uis<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <pb pagenum="416"/> <pb pagenum="416"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>H&aelig;c totus amori deditus ille po&euml;ta cantauit quibus vti po&longs;sis ad ea <expan abbr="c&otilde;firmanda">confirmanda</expan> qu&aelig; &agrave; nobis acce&shy;</s></p> <s>H&aelig;c totus amori deditus ille po&euml;ta cantauit quibus vti po&longs;sis ad ea <expan abbr="c&otilde;firmanda">confirmanda</expan> qu&aelig; &agrave; nobis acce&shy;<arrow.to.target n="marg2597"></arrow.to.target><lb/>pta &longs;unt; illi ver&ograve; nos vici&longs;sim rependere <expan abbr="grati&atilde;">gratiam</expan> cau&longs;&longs;as indicando talis euenti. Sed longius &longs;pa&shy;<lb/>tiati redeamus ad motus naturales. Neque tamen ita medium &longs;equitur natur&aelig; impetum, quin <lb/>ob&longs;tet item tanti&longs;per &amp; altera in <expan abbr="c&otilde;trari&utilde;">contrarium</expan> propen&longs;io &longs;ocia vn&agrave; cum cau&longs;&longs;a <expan abbr="adu&etilde;titia">aduentitia</expan> qu&aelig; <expan abbr="d&etilde;&longs;itas">den&longs;itas</expan> e&longs;t. <lb/>Quapropter e&longs;t motus <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, hoc e&longs;t, &longs;ucce&longs;siua mutatio, non &longs;ubita, &longs;ed motus nihilominus qui <lb/>per <expan abbr="velocitat&etilde;">velocitatem</expan> &longs;ubit&aelig; mutationi &longs;imilis exi&longs;tat. Quod de de&longs;cen&longs;u dictum e&longs;t, <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> transfer&shy;<lb/>ri ad a&longs;cen&longs;um, vt plus leuitas po&longs;sit, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> raritas. tamet&longs;i plus conferat, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> leuitas ob cau&longs;&longs;am &longs;upe&shy;<lb/>rius dictam, vt <expan abbr="impedi&etilde;do">impediendo</expan> plus den&longs;itas, qu&agrave;m raritas, &amp; propen&longs;io &longs;ocia. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> cau&longs;&longs;&aelig; per &longs;e <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <lb/>grauium magis adiuuabunt, <expan abbr="&longs;ucce&longs;sion&etilde;">&longs;ucce&longs;sionem</expan> ver&ograve; leuium cau&longs;&longs;&ecedil; per accidens magis efficient. ex qua <lb/><expan abbr="c&otilde;p&etilde;&longs;atione">compen&longs;atione</expan> fieri puto, vt paullo plus minus &aelig;qua grauium <expan abbr="leuium&qacute;">leuiumque</expan>. velocitas in fine reddatut. <lb/>Nihilo igitur medij <expan abbr="d&etilde;&longs;itas">den&longs;itas</expan> <expan abbr="languidior&etilde;">languidiorem</expan> facit motum in extremo, vt dictum e&longs;t. <expan abbr="Fal&longs;e&qacute;">Fal&longs;eque</expan>. &longs;umitur <lb/>ab Alexandro, <expan abbr="atq.">atque</expan> Simplicio <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> elementi obiri, quando vniuer&longs;us obex amotus fuerit: nam <lb/>&longs;i hoc e&longs;&longs;et, tantum abe&longs;t, vt <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> moueretur, vt potius <expan abbr="o&itilde;no">oinno</expan> quie&longs;ceret iam locum &longs;uum a&longs;&shy;<lb/>&longs;ecutum. H&aelig;c igitur e&longs;t cau&longs;&longs;a velocitatis per &longs;e quam nos ant&egrave; expo&longs;uimus in motibus natura&shy;<lb/>libus. Non .n. me pr&ecedil;terit Ari&longs;t. cau&longs;&longs;as velocitatis alias alibi attuli&longs;&longs;e, vt puta proportionem mo&shy;<lb/>uentis ad mobile, necnon medij raritatem. Nanque id per accidens e&longs;t, non <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> e&longs;&longs;entia motus <lb/>naturalis. Illud ver&ograve; pertinet ad motus qui ab extrin&longs;eco pror&longs;us fiunt, quanquam etiam non re&shy;<lb/>pugnat iis qu&aelig; &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> mouentur, quia validius <expan abbr="gener&atilde;s">generans</expan> citius item generabit, &amp; in <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg2597"></arrow.to.target><lb/>pta &longs;unt; illi ver&ograve; nos vici&longs;sim rependere <expan abbr="grati&atilde;">gratiam</expan> cau&longs;&longs;as indicando talis euenti. Sed longius &longs;pa&shy;<lb/>tiati redeamus ad motus naturales. Neque tamen ita medium &longs;equitur natur&aelig; impetum, quin <lb/>ob&longs;tet item tanti&longs;per &amp; altera in <expan abbr="c&otilde;trari&utilde;">contrarium</expan> propen&longs;io &longs;ocia vn&agrave; cum cau&longs;&longs;a <expan abbr="adu&etilde;titia">aduentitia</expan> qu&aelig; <expan abbr="d&etilde;&longs;itas">den&longs;itas</expan> e&longs;t. <lb/>Quapropter e&longs;t motus <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, hoc e&longs;t, &longs;ucce&longs;siua mutatio, non &longs;ubita, &longs;ed motus nihilominus qui <lb/>per <expan abbr="velocitat&etilde;">velocitatem</expan> &longs;ubit&aelig; mutationi &longs;imilis exi&longs;tat. Quod de de&longs;cen&longs;u dictum e&longs;t, <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> transfer&shy;<lb/>ri ad a&longs;cen&longs;um, vt plus leuitas po&longs;sit, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> raritas. tamet&longs;i plus conferat, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> leuitas ob cau&longs;&longs;am &longs;upe&shy;<lb/>rius dictam, vt <expan abbr="impedi&etilde;do">impediendo</expan> plus den&longs;itas, qu&agrave;m raritas, &amp; propen&longs;io &longs;ocia. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> cau&longs;&longs;&aelig; per &longs;e <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <lb/>grauium magis adiuuabunt, <expan abbr="&longs;ucce&longs;sion&etilde;">&longs;ucce&longs;sionem</expan> ver&ograve; leuium cau&longs;&longs;&ecedil; per accidens magis efficient. ex qua <lb/><expan abbr="c&otilde;p&etilde;&longs;atione">compen&longs;atione</expan> fieri puto, vt paullo plus minus &aelig;qua grauium <expan abbr="leuium&qacute;">leuiumque</expan>. velocitas in fine reddatut. <lb/>Nihilo igitur medij <expan abbr="d&etilde;&longs;itas">den&longs;itas</expan> <expan abbr="languidior&etilde;">languidiorem</expan> facit motum in extremo, vt dictum e&longs;t. <expan abbr="Fal&longs;e&qacute;">Fal&longs;eque</expan>. &longs;umitur <lb/>ab Alexandro, <expan abbr="atq.">atque</expan> Simplicio <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> elementi obiri, quando vniuer&longs;us obex amotus fuerit: nam <lb/>&longs;i hoc e&longs;&longs;et, tantum abe&longs;t, vt <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> moueretur, vt potius <expan abbr="o&itilde;no">oinno</expan> quie&longs;ceret iam locum &longs;uum a&longs;&shy;<lb/>&longs;ecutum. H&aelig;c igitur e&longs;t cau&longs;&longs;a velocitatis per &longs;e quam nos ant&egrave; expo&longs;uimus in motibus natura&shy;<lb/>libus. Non .n. me pr&ecedil;terit Ari&longs;t. cau&longs;&longs;as velocitatis alias alibi attuli&longs;&longs;e, vt puta proportionem mo&shy;<lb/>uentis ad mobile, necnon medij raritatem. Nanque id per accidens e&longs;t, non <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> e&longs;&longs;entia motus <lb/>naturalis. Illud ver&ograve; pertinet ad motus qui ab extrin&longs;eco pror&longs;us fiunt, quanquam etiam non re&shy;<lb/>pugnat iis qu&aelig; &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> mouentur, quia validius <expan abbr="gener&atilde;s">generans</expan> citius item generabit, &amp; in <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg2598"></arrow.to.target><lb/>locum perducet rem qu&aelig; generatur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;i fuerit imbecillius, &amp; pote&longs;tas, vt aiebat Ari&longs;t. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &longs;i natur&ecedil; <lb/> <arrow.to.target n="marg2598"></arrow.to.target><lb/>locum perducet rem qu&aelig; generatur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;i fuerit imbecillius, &amp; pote&longs;tas, vt aiebat Ari&longs;t. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &longs;i natur&ecedil; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2599"></arrow.to.target><lb/>accedat, motum <expan abbr="pernicior&etilde;">perniciorem</expan> facit; tamet&longs;i pr&aelig;terfatum quoquomodo eiu&longs;modi habetur: ampli&shy;<lb/>ficat .n. quodammodo grauitatem natiuam. Proin cau&longs;&longs;a reddita e&longs;t ab Ari&longs;tot. cur crocodilus <lb/>mor&longs;u valeat &longs;upra c&ecedil;tera animalia, pr&aelig;ter alias. quia mouet <expan abbr="&longs;uperior&etilde;">&longs;uperiorem</expan> maxillam. quare valet <lb/>ad acrius retinendum id quod ore apprehen&longs;um e&longs;t. inde .n. retentio facilior, vnde agitur motus; <lb/>inde ver&ograve; vehementior motus agitur, vnde ictus inferri vehementius pote&longs;t, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. cau&longs;&longs;a reddita, <lb/><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> cur &longs;i quis &longs;uper lignum magnam imponat &longs;ecurim, <expan abbr="de&longs;uper&qacute;">de&longs;uperque</expan>. illi <expan abbr="magn&utilde;">magnum</expan> adiiciat pondus, ligni <lb/> <arrow.to.target n="marg2599"></arrow.to.target><lb/>accedat, motum <expan abbr="pernicior&etilde;">perniciorem</expan> facit; tamet&longs;i pr&aelig;terfatum quoquomodo eiu&longs;modi habetur: ampli&shy;<lb/>ficat .n. quodammodo grauitatem natiuam. Proin cau&longs;&longs;a reddita e&longs;t ab Ari&longs;tot. cur crocodilus <lb/>mor&longs;u valeat &longs;upra c&ecedil;tera animalia, pr&aelig;ter alias. quia mouet <expan abbr="&longs;uperior&etilde;">&longs;uperiorem</expan> maxillam. quare valet <lb/>ad acrius retinendum id quod ore apprehen&longs;um e&longs;t. inde .n. retentio facilior, vnde agitur motus; <lb/>inde ver&ograve; vehementior motus agitur, vnde ictus inferri vehementius pote&longs;t, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. cau&longs;&longs;a reddita, <lb/><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> cur &longs;i quis &longs;uper lignum magnam imponat &longs;ecurim, <expan abbr="de&longs;uper&qacute;">de&longs;uperque</expan>. illi <expan abbr="magn&utilde;">magnum</expan> adiiciat pondus, ligni <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2600"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="quippi&atilde;">quippiam</expan>, quod curandum &longs;it, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> diuidit, &longs;i ver&ograve; extollens &longs;ecurim percutiat, illud &longs;cindit, c&ugrave;m c&ecedil;&shy;<lb/>teroqui minus habeat <expan abbr="p&otilde;deris">ponderis</expan> id quod percutit, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> id quod premit: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> interuenit motus, qui <lb/>adauget pondus, &amp; duplici grauitat&ecedil;, &longs;eu propen&longs;ione mouetur, altera natiua &amp; propria, <expan abbr="atq.">atque</expan> alte&shy;<lb/>ra qu&aelig; percutientis e&longs;t. Idem etiam eueniet, &longs;i corpus fuerit grauius; <expan abbr="nanq.">nanque</expan> magis opprimet me&shy;<lb/>dium, per quod fertur, &amp; <expan abbr="adit&utilde;">aditum</expan> &longs;ibi promptius apparebit, &longs;ed <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <expan abbr="vtrunq.">vtrunque</expan> flagitet certam rei mobi&shy;<lb/>lis formam, &amp; certum perfectionis <expan abbr="grad&utilde;">gradum</expan>: ea ver&ograve; certi &amp; pr&aelig;finiti &longs;patij <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> termini con&longs;e&shy;<lb/>quuntur. C&ugrave;m ver&ograve; h&aelig;c olim probata fuerint, quid e&longs;t igitur, cur amplius <expan abbr="dubitand&utilde;">dubitandum</expan> &longs;it, quin &longs;int <lb/> <arrow.to.target n="marg2600"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="quippi&atilde;">quippiam</expan>, quod curandum &longs;it, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> diuidit, &longs;i ver&ograve; extollens &longs;ecurim percutiat, illud &longs;cindit, c&ugrave;m c&ecedil;&shy;<lb/>teroqui minus habeat <expan abbr="p&otilde;deris">ponderis</expan> id quod percutit, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> id quod premit: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> interuenit motus, qui <lb/>adauget pondus, &amp; duplici grauitat&ecedil;, &longs;eu propen&longs;ione mouetur, altera natiua &amp; propria, <expan abbr="atq.">atque</expan> alte&shy;<lb/>ra qu&aelig; percutientis e&longs;t. Idem etiam eueniet, &longs;i corpus fuerit grauius; <expan abbr="nanq.">nanque</expan> magis opprimet me&shy;<lb/>dium, per quod fertur, &amp; <expan abbr="adit&utilde;">aditum</expan> &longs;ibi promptius apparebit, &longs;ed <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <expan abbr="vtrunq.">vtrunque</expan> flagitet certam rei mobi&shy;<lb/>lis formam, &amp; certum perfectionis <expan abbr="grad&utilde;">gradum</expan>: ea ver&ograve; certi &amp; pr&aelig;finiti &longs;patij <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> termini con&longs;e&shy;<lb/>quuntur. C&ugrave;m ver&ograve; h&aelig;c olim probata fuerint, quid e&longs;t igitur, cur amplius <expan abbr="dubitand&utilde;">dubitandum</expan> &longs;it, quin &longs;int <lb/>
Line 11333 
Line 11219 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2759"></margin.target>D</s></p> <s><margin.target id="marg2759"></margin.target>D</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>VERVM &longs;icut de motu terr&aelig;, <expan abbr="eiu&longs;dem&qacute;ue">eiu&longs;demque</expan> loco varia pronuntiata fuerunt: ita, vim aliqui <lb/>magis &longs;en&longs;uum iudicio &longs;tantes, quie&longs;centem illam po&longs;uerint, etiam quietis varias atque ade&ograve; <lb/>diuer&longs;as cau&longs;&longs;as protulerunt. Nam Xenophanes Calophonius, qui &longs;tatuebat infinitum, ip&longs;um, <lb/>veluti turrim, qu&aelig; fundamentis alti&longs;sim&egrave; iactis manet immobilis, &longs;ic in infinitum radicibus actis <lb/>non po&longs;&longs;e moueri. videtur potius occa&longs;ionem dubitandi &longs;ic volui&longs;&longs;e tollere, quam in cau&longs;&longs;a pro&shy;<lb/>blematis inuenienda labora&longs;&longs;e, &amp; vt fieri &longs;olet, inter multa pauca re&longs;piciens temere effuti&longs;&longs;e. qua&shy;<lb/>propter etiam carminibus Empedocleis acerrim&egrave; laceratus e&longs;t, qu&aelig; recitantur 2. de c&ecedil;lo: Thales <lb/>autem Mile&longs;ius, qui omnium rerum initium po&longs;uit aquam, &amp; ip&longs;e cau&longs;&longs;am quieris in terra tri&shy;<lb/>buit aqu&aelig;: in ip&longs;a enim iacere credidit terram. ac veluti corticem natate: nam &longs;icuti cernimus <lb/>ab a&euml;re lignum non &longs;u&longs;tineri &longs;u&longs;pen&longs;um, &longs;ed pr&aelig;ceps ferri pr&aelig; medij raritate deor&longs;um; in a&shy;<lb/>quis autem &longs;upereminere, quia &longs;int den&longs;iores, neque mergi. &longs;ic terra per a&euml;rem ip&longs;um fertur: <lb/>c&ugrave;m ver&ograve; peruenerit ad aquas; ibi &longs;uper&longs;tat: &amp; eodem plan&egrave; modo quo natantes in&longs;ulas ob&shy;<lb/>&longs;eruamus; <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> Achilles Statius, item &amp; Hipparchus a&longs;tronomi profe&longs;si &longs;unt terram manere &longs;u&shy;</s></p> <s>VERVM &longs;icut de motu terr&aelig;, <expan abbr="eiu&longs;dem&qacute;ue">eiu&longs;demque</expan> loco varia pronuntiata fuerunt: ita, vim aliqui <lb/>magis &longs;en&longs;uum iudicio &longs;tantes, quie&longs;centem illam po&longs;uerint, etiam quietis varias atque ade&ograve; <lb/>diuer&longs;as cau&longs;&longs;as protulerunt. Nam Xenophanes Calophonius, qui &longs;tatuebat infinitum, ip&longs;um, <lb/>veluti turrim, qu&aelig; fundamentis alti&longs;sim&egrave; iactis manet immobilis, &longs;ic in infinitum radicibus actis <lb/>non po&longs;&longs;e moueri. videtur potius occa&longs;ionem dubitandi &longs;ic volui&longs;&longs;e tollere, quam in cau&longs;&longs;a pro&shy;<lb/>blematis inuenienda labora&longs;&longs;e, &amp; vt fieri &longs;olet, inter multa pauca re&longs;piciens temere effuti&longs;&longs;e. qua&shy;<lb/>propter etiam carminibus Empedocleis acerrim&egrave; laceratus e&longs;t, qu&aelig; recitantur 2. de c&ecedil;lo: Thales <lb/>autem Mile&longs;ius, qui omnium rerum initium po&longs;uit aquam, &amp; ip&longs;e cau&longs;&longs;am quieris in terra tri&shy;<lb/>buit aqu&aelig;: in ip&longs;a enim iacere credidit terram. ac veluti corticem natate: nam &longs;icuti cernimus <lb/>ab a&euml;re lignum non &longs;u&longs;tineri &longs;u&longs;pen&longs;um, &longs;ed pr&aelig;ceps ferri pr&aelig; medij raritate deor&longs;um; in a&shy;<lb/>quis autem &longs;upereminere, quia &longs;int den&longs;iores, neque mergi. &longs;ic terra per a&euml;rem ip&longs;um fertur: <lb/>c&ugrave;m ver&ograve; peruenerit ad aquas; ibi &longs;uper&longs;tat: &amp; eodem plan&egrave; modo quo natantes in&longs;ulas ob&shy;<lb/>&longs;eruamus; <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> Achilles Statius, item &amp; Hipparchus a&longs;tronomi profe&longs;si &longs;unt terram manere &longs;u&shy;<arrow.to.target n="marg2760"></arrow.to.target><lb/>&longs;pen&longs;am: &amp; cum ea &longs;ententia confirmetur v&longs;ibus &longs;en&longs;uum, debuit etiam notari: nam &longs;icut in ve&shy;
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg2760"></arrow.to.target><lb/>&longs;pen&longs;am: &amp; cum ea &longs;ententia confirmetur v&longs;ibus &longs;en&longs;uum, debuit etiam notari: nam &longs;icut in ve&shy; 
 <pb pagenum="446"/>&longs;ica natat lapis, &amp; manet in lotio &longs;u&longs;pen&longs;us, ita quoque de tota terra &amp; aqua dicendum e&longs;t; eo&shy;<lb/> <pb pagenum="446"/>&longs;ica natat lapis, &amp; manet in lotio &longs;u&longs;pen&longs;us, ita quoque de tota terra &amp; aqua dicendum e&longs;t; eo&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2761"></arrow.to.target><lb/>dem enim fertur totum &amp; pars. ac &longs;iquis renitatur experienti&aelig; dicens lapidem attolli ab halitibus <lb/>qui ex illo humore na&longs;cuntur, idem quoque videbimus euenire in aquis; etenim &longs;axa nihil pon&shy;<lb/>deris habere <expan abbr="vid&etilde;tur">videntur</expan>; &amp; <expan abbr="fund&utilde;">fundum</expan> &aelig;gr&egrave; attingunt. Sed i&longs;ti, mea quidem &longs;ententia, ne&longs;ciuerunt aquam, <lb/>&amp; lotium: quia &longs;unt humida corpora: &longs;ubire lapideo &amp; facilius ferri in illa &longs;patia, qu&agrave;m &longs;axum, <lb/>itaque &amp; &longs;i minus grauia: quacunque vel leui motiuncula, &longs;patium inferius per accidens &amp; non <lb/>per &longs;e occupare: contingit enim hoc fieri in ip&longs;a agitatione; &amp; quatenus humida &longs;iccis adh&aelig;rent; <lb/>nec ex ordine natur&aelig;, &longs;ed ex nece&longs;sitate materi&aelig;. Neque ver&ograve; te commoueat, quominus huic no&shy;<lb/>&longs;tr&aelig; cau&longs;&longs;&aelig; tribuas, quantum conuenit id quod litteris con&longs;ignauit Archimedes in eo libro quem <lb/>de his &longs;crip&longs;it, qu&aelig; vehuntur in aquis, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> nam fort&egrave; &longs;u&longs;piceris ex interno principio corpus aqua graui&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2761"></arrow.to.target><lb/>dem enim fertur totum &amp; pars. ac &longs;iquis renitatur experienti&aelig; dicens lapidem attolli ab halitibus <lb/>qui ex illo humore na&longs;cuntur, idem quoque videbimus euenire in aquis; etenim &longs;axa nihil pon&shy;<lb/>deris habere <expan abbr="vid&etilde;tur">videntur</expan>; &amp; <expan abbr="fund&utilde;">fundum</expan> &aelig;gr&egrave; attingunt. Sed i&longs;ti, mea quidem &longs;ententia, ne&longs;ciuerunt aquam, <lb/>&amp; lotium: quia &longs;unt humida corpora: &longs;ubire lapideo &amp; facilius ferri in illa &longs;patia, qu&agrave;m &longs;axum, <lb/>itaque &amp; &longs;i minus grauia: quacunque vel leui motiuncula, &longs;patium inferius per accidens &amp; non <lb/>per &longs;e occupare: contingit enim hoc fieri in ip&longs;a agitatione; &amp; quatenus humida &longs;iccis adh&aelig;rent; <lb/>nec ex ordine natur&aelig;, &longs;ed ex nece&longs;sitate materi&aelig;. Neque ver&ograve; te commoueat, quominus huic no&shy;<lb/>&longs;tr&aelig; cau&longs;&longs;&aelig; tribuas, quantum conuenit id quod litteris con&longs;ignauit Archimedes in eo libro quem <lb/>de his &longs;crip&longs;it, qu&aelig; vehuntur in aquis, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> nam fort&egrave; &longs;u&longs;piceris ex interno principio corpus aqua graui&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2762"></arrow.to.target><lb/>us in humido enatare; quia minorem &longs;cilicet grauitatem, in humido mult&ograve; minus habeat, qu&agrave;m <lb/>extra humidum. Eam demon&longs;trationem perpendere con&longs;tituimus, ne te &longs;ophi&longs;mate, vel p&longs;eu&shy;<lb/>dographo po&longs;sit implicare. Docet ip&longs;e &longs;olidas magnitudines humido grauiores, &longs;i in humidum <lb/>demittantur: eou&longs;que deor&longs;um ferri, donec de&longs;cendant, &amp; mergantur in aquis; in humido ver&ograve; <lb/>tant&ograve; leuiores e&longs;&longs;e, quanta e&longs;t grauitas humidi, quod e&longs;t eiu&longs;dem molis, c&ugrave;m &longs;olida magnitudine, <lb/>qn&aelig; grauior illo ponitur, vt &longs;i fuerit A corpus humido grauius; &amp; illi humidum E &aelig;qua&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2762"></arrow.to.target><lb/>us in humido enatare; quia minorem &longs;cilicet grauitatem, in humido mult&ograve; minus habeat, qu&agrave;m <lb/>extra humidum. Eam demon&longs;trationem perpendere con&longs;tituimus, ne te &longs;ophi&longs;mate, vel p&longs;eu&shy;<lb/>dographo po&longs;sit implicare. Docet ip&longs;e &longs;olidas magnitudines humido grauiores, &longs;i in humidum <lb/>demittantur: eou&longs;que deor&longs;um ferri, donec de&longs;cendant, &amp; mergantur in aquis; in humido ver&ograve; <lb/>tant&ograve; leuiores e&longs;&longs;e, quanta e&longs;t grauitas humidi, quod e&longs;t eiu&longs;dem molis, c&ugrave;m &longs;olida magnitudine, <lb/>qn&aelig; grauior illo ponitur, vt &longs;i fuerit A corpus humido grauius; &amp; illi humidum E &aelig;qua&shy;<lb/>
Line 11542 
Line 11425 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2813"></margin.target>G</s></p> <s><margin.target id="marg2813"></margin.target>G</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Sed &amp; motus terr&aelig; &amp; quies etiam, tanquam &agrave; po&longs;teriori, nos reddunt certiores de loco. iam .n. fe&shy;<lb/>runtur ad <expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan> linea de&longs;ignata, qu&aelig; &longs;uperficiem terr&aelig;, qu&aelig; rotunda e&longs;t, tangat in puncto: <lb/>ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. cau&longs;&longs;am <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> grauia &longs;uapte natura tendunt ad <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan>, in <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. manent &longs;ecund&ugrave;m naturam, <lb/>ac ni&longs;i ill&ograve; perueniant, in cau&longs;&longs;a e&longs;t impediens. In medio igitur terra con&longs;i&longs;tit. Ad h&aelig;c item adiun&shy;<lb/>gere potes &longs;igna, qu&aelig; Ptol&ecedil;meus appo&longs;uit: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> &longs;i minus, aut ab <expan abbr="vtroq.">vtroque</expan> polo di&longs;tabit &aelig;qualiter extra <lb/>axem <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan>, propinquior exi&longs;tens vni &egrave; quattuor punctis, vel orientis vel meridiei, vel vni ex oppo&longs;i&shy;<lb/>tis: vel erit in axe <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, &longs;ed alteri polo vicinior, vel <expan abbr="neq.">neque</expan> in axe, vel pari &longs;patio <expan abbr="di&longs;t&atilde;s">di&longs;tans</expan> &agrave; polis. ver&ugrave;m <lb/>&longs;i &aelig;qu&egrave; di&longs;tet &agrave; polis extra axem, aut erit &longs;upra axem; aut erit infra. quod &longs;i &longs;upra <expan abbr="ax&etilde;">axem</expan> exi&longs;tat, hori&shy;<lb/>zon rectus in &aelig;quas partes non &longs;ecaret &aelig;quinoctialem, &amp; parallelos, &longs;ed in portiones minores &longs;an&egrave; <lb/>&longs;upra horizontem, &amp; maiores &longs;ub horizonte: contr&agrave; eueniret, &longs;i terra foret &longs;ub axe: ita fieret, vt in <lb/>&longs;ph&aelig;ra recta non e&longs;&longs;et <expan abbr="&aelig;quinocti&utilde;">&aelig;quinoctium</expan>, quod tamen &longs;emper e&longs;t. In &longs;ph&ecedil;ra autem non recta, aut non fie&shy;<lb/>ret vnquam, aut &longs;i fieret, non fieret tum, <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> &longs;ol e&longs;t in &aelig;quinoctiali circulo, &amp; &aelig;qu&egrave; di&longs;tat ab vtroque <lb/>&longs;ol&longs;titio, neque .n. horizon obl&iacute;quus <expan abbr="vnqu&atilde;">vnquam</expan> &aelig;quinoctialem in partes equales &longs;ecare po&longs;&longs;et. Pr&ecedil;tere&agrave; <lb/>non &longs;emper <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> c&ecedil;lum a&longs;piceretur, c&ugrave;m <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <expan abbr="vndiq.">vndique</expan> &amp; &longs;emper &longs;ex &longs;igna &longs;upra horizonta <expan abbr="&longs;pecten&ttilde;">&longs;pectentur</expan>. <lb/>Qu&ograve;d &longs;i deflectens ab axe ad <expan abbr="ort&utilde;">ortum</expan>, aut occa&longs;um approqin quaret, &egrave;loco viciniore &longs;tell&aelig; magnitudo </s></p> <s>Sed &amp; motus terr&aelig; &amp; quies etiam, tanquam &agrave; po&longs;teriori, nos reddunt certiores de loco. iam .n. fe&shy;<lb/>runtur ad <expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan> linea de&longs;ignata, qu&aelig; &longs;uperficiem terr&aelig;, qu&aelig; rotunda e&longs;t, tangat in puncto: <lb/>ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. cau&longs;&longs;am <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> grauia &longs;uapte natura tendunt ad <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan>, in <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. manent &longs;ecund&ugrave;m naturam, <lb/>ac ni&longs;i ill&ograve; perueniant, in cau&longs;&longs;a e&longs;t impediens. In medio igitur terra con&longs;i&longs;tit. Ad h&aelig;c item adiun&shy;<lb/>gere potes &longs;igna, qu&aelig; Ptol&ecedil;meus appo&longs;uit: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> &longs;i minus, aut ab <expan abbr="vtroq.">vtroque</expan> polo di&longs;tabit &aelig;qualiter extra <lb/>axem <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan>, propinquior exi&longs;tens vni &egrave; quattuor punctis, vel orientis vel meridiei, vel vni ex oppo&longs;i&shy;<lb/>tis: vel erit in axe <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, &longs;ed alteri polo vicinior, vel <expan abbr="neq.">neque</expan> in axe, vel pari &longs;patio <expan abbr="di&longs;t&atilde;s">di&longs;tans</expan> &agrave; polis. ver&ugrave;m <lb/>&longs;i &aelig;qu&egrave; di&longs;tet &agrave; polis extra axem, aut erit &longs;upra axem; aut erit infra. quod &longs;i &longs;upra <expan abbr="ax&etilde;">axem</expan> exi&longs;tat, hori&shy;<lb/>zon rectus in &aelig;quas partes non &longs;ecaret &aelig;quinoctialem, &amp; parallelos, &longs;ed in portiones minores &longs;an&egrave; <lb/>&longs;upra horizontem, &amp; maiores &longs;ub horizonte: contr&agrave; eueniret, &longs;i terra foret &longs;ub axe: ita fieret, vt in <lb/>&longs;ph&aelig;ra recta non e&longs;&longs;et <expan abbr="&aelig;quinocti&utilde;">&aelig;quinoctium</expan>, quod tamen &longs;emper e&longs;t. In &longs;ph&ecedil;ra autem non recta, aut non fie&shy;<lb/>ret vnquam, aut &longs;i fieret, non fieret tum, <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> &longs;ol e&longs;t in &aelig;quinoctiali circulo, &amp; &aelig;qu&egrave; di&longs;tat ab vtroque <lb/>&longs;ol&longs;titio, neque .n. horizon obl&iacute;quus <expan abbr="vnqu&atilde;">vnquam</expan> &aelig;quinoctialem in partes equales &longs;ecare po&longs;&longs;et. Pr&ecedil;tere&agrave; <lb/>non &longs;emper <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> c&ecedil;lum a&longs;piceretur, c&ugrave;m <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <expan abbr="vndiq.">vndique</expan> &amp; &longs;emper &longs;ex &longs;igna &longs;upra horizonta <expan abbr="&longs;pecten&ttilde;">&longs;pectentur</expan>. <lb/>Qu&ograve;d &longs;i deflectens ab axe ad <expan abbr="ort&utilde;">ortum</expan>, aut occa&longs;um approqin quaret, &egrave;loco viciniore &longs;tell&aelig; magnitudo <arrow.to.target n="marg2814"></arrow.to.target><lb/>magis e&longs;&longs;et con&longs;picua. <expan abbr="Putar&etilde;">Putarem</expan> etiam fore, vt gradus caloris, qui per radios ad <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> procedens reper&shy;<lb/>cutitur, <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> non e&longs;&longs;et idem, aut radiis validius emi&longs;sis, aut efficacius repercu&longs;sis. Neque item e&longs;&longs;et <lb/>&aelig;quale <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> ab ortu &longs;olis <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ad <expan abbr="meridi&etilde;">meridiem</expan>; &amp; &agrave; meridie <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ad occa&longs;um: nam &longs;i terra propinquior <lb/>ortui fuerit, minor erit motus ab ortu ad meridiem. At &longs;i in eodem axe vicinior fuerit alteri <expan abbr="polo-r&utilde;">polo&shy;<lb/>rum</expan>; quanuis horizon ip&longs;e rectus diuidat c&ecedil;lum per dimidia; obliquus tamen <expan abbr="ips&utilde;">ipsum</expan> &longs;ecare non po&longs;&longs;et, <lb/>&longs;ed &longs;emper minor pars intercepta e&longs;&longs;et ab ea regione poli cui terra vicinior e&longs;t; <expan abbr="itaq.">itaque</expan> non &longs;emper <expan abbr="di-midi&utilde;">di&shy;<lb/>midium</expan> c&ecedil;li con&longs;piceretur. Tum deinde &longs;equeretur, vt <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> horizon, obliquus .&longs;. &aelig;quinoctialem in par&shy;<lb/>tes &longs;cinderet in&aelig;quales, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> dum &longs;ol e&longs;&longs;et in &aelig;quinoctiali, non fieret <expan abbr="&aelig;quinocti&utilde;">&aelig;quinoctium</expan>. Accedit eodem, <lb/>quod dum &longs;ol ageret in &aelig;quinoctiali &amp; oriente, non porrigerentur vmbr&aelig; in occa&longs;um, &longs;ed ad <expan abbr="pol&utilde;">polum</expan> <lb/>illum cui terra vicinior foret. <expan abbr="Multo&qacute;">Multoque</expan>. magis h&ecedil;c <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> con&longs;equuntur, &longs;i extra <expan abbr="ax&etilde;">axem</expan> terra ponatur, nec <lb/>ab <expan abbr="vtri&longs;q.">vtri&longs;que</expan> polis &aelig;qu&egrave; di&longs;tet. Adde in&longs;uper, ni&longs;i foret in medio terra, certos canones de incremento <lb/><expan abbr="decremento&qacute;">decrementoque</expan>. dierum tradi non po&longs;&longs;e. Adiungebat ad h&aelig;c Auerro&euml;s nunquam fore, vt Lun&aelig; la&shy;<lb/>bores fierent, dum luces oppo&longs;it&aelig; ver&longs;arentur in capite &amp; cauda Draconis. c&ugrave;m .n. radij &amp; vmbr&aelig; <lb/>&agrave; corpore lucido &amp; opaco per lineas rectas porrigantur, Lunam declinare oporteret ad eam <expan abbr="part&etilde;">partem</expan>, <lb/>qua ver&longs;us vmbra porrigitur, &longs;ed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;it extra c&aelig;li <expan abbr="diametr&utilde;">diametrum</expan>, extra ip&longs;am <expan abbr="quoq.">quoque</expan> contingeret eclip&longs;is,
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg2814"></arrow.to.target><lb/>magis e&longs;&longs;et con&longs;picua. <expan abbr="Putar&etilde;">Putarem</expan> etiam fore, vt gradus caloris, qui per radios ad <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> procedens reper&shy;<lb/>cutitur, <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> non e&longs;&longs;et idem, aut radiis validius emi&longs;sis, aut efficacius repercu&longs;sis. Neque item e&longs;&longs;et <lb/>&aelig;quale <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> ab ortu &longs;olis <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ad <expan abbr="meridi&etilde;">meridiem</expan>; &amp; &agrave; meridie <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ad occa&longs;um: nam &longs;i terra propinquior <lb/>ortui fuerit, minor erit motus ab ortu ad meridiem. At &longs;i in eodem axe vicinior fuerit alteri <expan abbr="polo-r&utilde;">polo&shy;<lb/>rum</expan>; quanuis horizon ip&longs;e rectus diuidat c&ecedil;lum per dimidia; obliquus tamen <expan abbr="ips&utilde;">ipsum</expan> &longs;ecare non po&longs;&longs;et, <lb/>&longs;ed &longs;emper minor pars intercepta e&longs;&longs;et ab ea regione poli cui terra vicinior e&longs;t; <expan abbr="itaq.">itaque</expan> non &longs;emper <expan abbr="di-midi&utilde;">di&shy;<lb/>midium</expan> c&ecedil;li con&longs;piceretur. Tum deinde &longs;equeretur, vt <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> horizon, obliquus .&longs;. &aelig;quinoctialem in par&shy;<lb/>tes &longs;cinderet in&aelig;quales, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> dum &longs;ol e&longs;&longs;et in &aelig;quinoctiali, non fieret <expan abbr="&aelig;quinocti&utilde;">&aelig;quinoctium</expan>. Accedit eodem, <lb/>quod dum &longs;ol ageret in &aelig;quinoctiali &amp; oriente, non porrigerentur vmbr&aelig; in occa&longs;um, &longs;ed ad <expan abbr="pol&utilde;">polum</expan> <lb/>illum cui terra vicinior foret. <expan abbr="Multo&qacute;">Multoque</expan>. magis h&ecedil;c <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> con&longs;equuntur, &longs;i extra <expan abbr="ax&etilde;">axem</expan> terra ponatur, nec <lb/>ab <expan abbr="vtri&longs;q.">vtri&longs;que</expan> polis &aelig;qu&egrave; di&longs;tet. Adde in&longs;uper, ni&longs;i foret in medio terra, certos canones de incremento <lb/><expan abbr="decremento&qacute;">decrementoque</expan>. dierum tradi non po&longs;&longs;e. Adiungebat ad h&aelig;c Auerro&euml;s nunquam fore, vt Lun&aelig; la&shy;<lb/>bores fierent, dum luces oppo&longs;it&aelig; ver&longs;arentur in capite &amp; cauda Draconis. c&ugrave;m .n. radij &amp; vmbr&aelig; <lb/>&agrave; corpore lucido &amp; opaco per lineas rectas porrigantur, Lunam declinare oporteret ad eam <expan abbr="part&etilde;">partem</expan>, <lb/>qua ver&longs;us vmbra porrigitur, &longs;ed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;it extra c&aelig;li <expan abbr="diametr&utilde;">diametrum</expan>, extra ip&longs;am <expan abbr="quoq.">quoque</expan> contingeret eclip&longs;is,  
 <pb pagenum="457"/> <pb pagenum="457"/>
 <arrow.to.target n="marg2815"></arrow.to.target><lb/>hoc tamen neutiquam ob&longs;eruatum e&longs;t. Quamobrem, qui id admirabile putant non progredi quo&shy;<lb/>quam, <expan abbr="neq.">neque</expan> de&longs;cendere tantum terr&aelig; pondus, &longs;ed &longs;tare &longs;ic immobile in &longs;ublimi, reputant id admira&shy;<lb/>bile, quia non ducuntur &agrave; ratione, &longs;ed ab iis <expan abbr="euent&utilde;">euentum</expan> reprobant, qu&aelig; in ip&longs;is fieri nequeunt. a&longs;picien&shy;<lb/>tes enim fieri non po&longs;&longs;e, vt tale quid &longs;en&longs;u per&longs;uadeatur in partibus, proptere&agrave; qu&ograve;d nullum ex hi&shy;<lb/>&longs;ce ponderibus, quanuis minimum &longs;it, &longs;ublime cerni pote&longs;t, idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> de toto decernunt. Verum&shy;<lb/>enimuer&ograve; ratio mon&longs;trat totum aliter &longs;e habere. H&aelig;c nos forta&longs;&longs;e prolixius: ver&ugrave;m quia tum ab <lb/>Ari&longs;tolele, tum etiam ab Auerro&euml; &longs;ignificata fuerint, &amp; tanquam per&longs;picua nobis, omni methodo <lb/>communia: vbi motus &amp; quietis naturalium corporum initia ve&longs;tigantur, &agrave; re no&longs;tra non aliena <lb/>e&longs;&longs;e putauimus.</s></p> <arrow.to.target n="marg2815"></arrow.to.target><lb/>hoc tamen neutiquam ob&longs;eruatum e&longs;t. Quamobrem, qui id admirabile putant non progredi quo&shy;<lb/>quam, <expan abbr="neq.">neque</expan> de&longs;cendere tantum terr&aelig; pondus, &longs;ed &longs;tare &longs;ic immobile in &longs;ublimi, reputant id admira&shy;<lb/>bile, quia non ducuntur &agrave; ratione, &longs;ed ab iis <expan abbr="euent&utilde;">euentum</expan> reprobant, qu&aelig; in ip&longs;is fieri nequeunt. a&longs;picien&shy;<lb/>tes enim fieri non po&longs;&longs;e, vt tale quid &longs;en&longs;u per&longs;uadeatur in partibus, proptere&agrave; qu&ograve;d nullum ex hi&shy;<lb/>&longs;ce ponderibus, quanuis minimum &longs;it, &longs;ublime cerni pote&longs;t, idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> de toto decernunt. Verum&shy;<lb/>enimuer&ograve; ratio mon&longs;trat totum aliter &longs;e habere. H&aelig;c nos forta&longs;&longs;e prolixius: ver&ugrave;m quia tum ab <lb/>Ari&longs;tolele, tum etiam ab Auerro&euml; &longs;ignificata fuerint, &amp; tanquam per&longs;picua nobis, omni methodo <lb/>communia: vbi motus &amp; quietis naturalium corporum initia ve&longs;tigantur, &agrave; re no&longs;tra non aliena <lb/>e&longs;&longs;e putauimus.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 11730 
Line 11610 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Contra autem natura manet &longs;ine corpore inanis<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Contra autem natura manet &longs;ine corpore inanis<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Neque defuerunt etiam, qui graue &amp; leue tenuitate <expan abbr="cra&longs;sitie&qacute;">cra&longs;sitieque</expan>. definirent; leue illud exi&longs;timantes <lb/>quod tenue foret, graue <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> quod cra&longs;&longs;um. Sed qu&agrave;m ver&egrave; nunc videamus, Ac planum &longs;an&egrave; &longs;i confi&shy;<lb/>ciamus h&aelig;c &egrave; triangulis, nullum fore locum graui &amp; leui &longs;impliciter, hoc autem illud e&longs;t, quod per&shy;<lb/>petu&ograve; tale e&longs;t, &amp; cum <expan abbr="quocunq.">quocunque</expan> collocatum &longs;emper e&longs;t tale, cuiu&longs;modiignem e&longs;&longs;e per&longs;picimus, aut <lb/>terram. quandoquidem terra <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> locorum &amp; &longs;emper e&longs;t grauis, &amp; ignis <expan abbr="c&otilde;&longs;imiliter">con&longs;imiliter</expan> e&longs;t leuis. Nam <lb/>&longs;i &egrave; pauciorib. triangulis terra con&longs;taret, profect&ograve; leuis e&longs;&longs;et, <expan abbr="&longs;imili&qacute;">&longs;imilique</expan>. modo &longs;i &egrave; plurib. ignis e&longs;&longs;et con&shy;<lb/>flatus, obtineret grauitatem. Sed nos, quo maior e&longs;t moles ignis, eam mult&ograve; celerius euehi per&longs;pici&shy;<lb/>mus: <expan abbr="&longs;imili&qacute;">&longs;imilique</expan>. ratione quo maior e&longs;&longs;et, deor&longs;um facilius agitari deberet, multitudine illa triangulo&shy;<lb/>rum pondus afferent. atqui <expan abbr="c&otilde;tr&agrave;">contr&agrave;</expan> &longs;e res habet: quod .n. minus e&longs;t, celerius &amp; facilius agitur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quod <lb/>maius. <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. merito <expan abbr="iure&qacute;">iureque</expan>. optimo, quando deor&longs;um vi pellitur: at id quod violat, efficacius agit in <lb/>id quod minus e&longs;t, &amp; vicinius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in maius, <expan abbr="atq.">atque</expan> longinquius;. Rur&longs;us &longs;i &egrave; triangulis elementa omnia </s></p> <s>Neque defuerunt etiam, qui graue &amp; leue tenuitate <expan abbr="cra&longs;sitie&qacute;">cra&longs;sitieque</expan>. definirent; leue illud exi&longs;timantes <lb/>quod tenue foret, graue <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> quod cra&longs;&longs;um. Sed qu&agrave;m ver&egrave; nunc videamus, Ac planum &longs;an&egrave; &longs;i confi&shy;<lb/>ciamus h&aelig;c &egrave; triangulis, nullum fore locum graui &amp; leui &longs;impliciter, hoc autem illud e&longs;t, quod per&shy;<lb/>petu&ograve; tale e&longs;t, &amp; cum <expan abbr="quocunq.">quocunque</expan> collocatum &longs;emper e&longs;t tale, cuiu&longs;modiignem e&longs;&longs;e per&longs;picimus, aut <lb/>terram. quandoquidem terra <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> locorum &amp; &longs;emper e&longs;t grauis, &amp; ignis <expan abbr="c&otilde;&longs;imiliter">con&longs;imiliter</expan> e&longs;t leuis. Nam <lb/>&longs;i &egrave; pauciorib. triangulis terra con&longs;taret, profect&ograve; leuis e&longs;&longs;et, <expan abbr="&longs;imili&qacute;">&longs;imilique</expan>. modo &longs;i &egrave; plurib. ignis e&longs;&longs;et con&shy;<lb/>flatus, obtineret grauitatem. Sed nos, quo maior e&longs;t moles ignis, eam mult&ograve; celerius euehi per&longs;pici&shy;<lb/>mus: <expan abbr="&longs;imili&qacute;">&longs;imilique</expan>. ratione quo maior e&longs;&longs;et, deor&longs;um facilius agitari deberet, multitudine illa triangulo&shy;<lb/>rum pondus afferent. atqui <expan abbr="c&otilde;tr&agrave;">contr&agrave;</expan> &longs;e res habet: quod .n. minus e&longs;t, celerius &amp; facilius agitur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quod <lb/>maius. <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. merito <expan abbr="iure&qacute;">iureque</expan>. optimo, quando deor&longs;um vi pellitur: at id quod violat, efficacius agit in <lb/>id quod minus e&longs;t, &amp; vicinius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in maius, <expan abbr="atq.">atque</expan> longinquius;. Rur&longs;us &longs;i &egrave; triangulis elementa omnia <arrow.to.target n="marg2862"></arrow.to.target><lb/>conflantur: &longs;ed ex his h&aelig;c leuiora; grauiora <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> illa; qu&ograve;d h&aelig;c &egrave; pauciorib. &egrave; plurib. illa componun&shy;<lb/>tur, poterit <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquae</expan> a&euml;r offendi, qui long&egrave; grauior &longs;it, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> aqua. e&longs;to .n. vt ill&aelig; maioris &longs;it molis; &egrave; plu&shy;<lb/>rib. triangulis erit compactus: at quod e&longs;t huiu&longs;modi, grauius &longs;it nece&longs;&longs;e e&longs;t: nihilominus a&euml;r e&longs;t per&shy;<lb/>petu&ograve; leuior, quant&aelig; vis ip&longs;e &longs;it molis, vt quantus <expan abbr="&qtilde;tus">quatus</expan> ille fuerit, ex aqua &longs;emper enatet. Id bull&aelig; <lb/>mon&longs;trant, qu&aelig; ad eius &longs;uperficiem euehuntur, vt, ni&longs;i fort&egrave; dum fit, vel &agrave; calore c&ecedil;le&longs;ti qui <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> <lb/>generationis in mari <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &longs;pontaneis &longs;uppeditat, vel ex animalium in aqua degentium motu &amp; <lb/>per&longs;piratu, non aliter ibi a&euml;rem e&longs;&longs;e credendum &longs;it: &longs;ed nihilominus iugiter efferetur ad aqu&aelig; &longs;uper&shy;<lb/>ficiem. <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. &longs;ol&ugrave;m erit &longs;uper&longs;tes, qu&ograve;d a&longs;sidu&egrave; gignitur: ac &longs;iqua machina &longs;uppetat ad eum <expan abbr="tollend&utilde;">tollendum</expan>, <lb/>vt ne minimum quidem eius ve&longs;tigium relinquatur, continu&ograve; glacies fiet. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> non inculcatur in <lb/>Ari&longs;t. dicta repugnantia quam Galenus illi oppo&longs;uit, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quia nunc a&euml;rem in aqua collocarit, &amp; eius <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg2862"></arrow.to.target><lb/>conflantur: &longs;ed ex his h&aelig;c leuiora; grauiora <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> illa; qu&ograve;d h&aelig;c &egrave; pauciorib. &egrave; plurib. illa componun&shy;<lb/>tur, poterit <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquae</expan> a&euml;r offendi, qui long&egrave; grauior &longs;it, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> aqua. e&longs;to .n. vt ill&aelig; maioris &longs;it molis; &egrave; plu&shy;<lb/>rib. triangulis erit compactus: at quod e&longs;t huiu&longs;modi, grauius &longs;it nece&longs;&longs;e e&longs;t: nihilominus a&euml;r e&longs;t per&shy;<lb/>petu&ograve; leuior, quant&aelig; vis ip&longs;e &longs;it molis, vt quantus <expan abbr="&qtilde;tus">quatus</expan> ille fuerit, ex aqua &longs;emper enatet. Id bull&aelig; <lb/>mon&longs;trant, qu&aelig; ad eius &longs;uperficiem euehuntur, vt, ni&longs;i fort&egrave; dum fit, vel &agrave; calore c&ecedil;le&longs;ti qui <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> <lb/>generationis in mari <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &longs;pontaneis &longs;uppeditat, vel ex animalium in aqua degentium motu &amp; <lb/>per&longs;piratu, non aliter ibi a&euml;rem e&longs;&longs;e credendum &longs;it: &longs;ed nihilominus iugiter efferetur ad aqu&aelig; &longs;uper&shy;<lb/>ficiem. <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. &longs;ol&ugrave;m erit &longs;uper&longs;tes, qu&ograve;d a&longs;sidu&egrave; gignitur: ac &longs;iqua machina &longs;uppetat ad eum <expan abbr="tollend&utilde;">tollendum</expan>, <lb/>vt ne minimum quidem eius ve&longs;tigium relinquatur, continu&ograve; glacies fiet. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> non inculcatur in <lb/>Ari&longs;t. dicta repugnantia quam Galenus illi oppo&longs;uit, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quia nunc a&euml;rem in aqua collocarit, &amp; eius <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg2863"></arrow.to.target><lb/>expre&longs;sione glaciem fieri te&longs;tatus &longs;it: ali&agrave;s in a&euml;re aquam e&longs;&longs;e neget. Nam, <expan abbr="neq.">neque</expan> ex a&euml;ris ab&longs;entia gla&shy;<lb/>ciem con&longs;titui voluit, &longs;ed ex omnimodi caloris expiratione, &amp; factum in aqua con&longs;i&longs;tere voluit, <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> <lb/>qui fieret, in eo loco adhuc ver&longs;ari negare <expan abbr="n&otilde;">non</expan> potuit, qui item ad&longs;cenderet ad aqu&aelig; &longs;uperficiem. Sed <lb/>redeamus ad rem. Fieret item, vt &longs;i &egrave; primis ei&longs;dem, hoc e&longs;t, ex elementis eiu&longs;dem rationis <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> con&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2863"></arrow.to.target><lb/>expre&longs;sione glaciem fieri te&longs;tatus &longs;it: ali&agrave;s in a&euml;re aquam e&longs;&longs;e neget. Nam, <expan abbr="neq.">neque</expan> ex a&euml;ris ab&longs;entia gla&shy;<lb/>ciem con&longs;titui voluit, &longs;ed ex omnimodi caloris expiratione, &amp; factum in aqua con&longs;i&longs;tere voluit, <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> <lb/>qui fieret, in eo loco adhuc ver&longs;ari negare <expan abbr="n&otilde;">non</expan> potuit, qui item ad&longs;cenderet ad aqu&aelig; &longs;uperficiem. Sed <lb/>redeamus ad rem. Fieret item, vt &longs;i &egrave; primis ei&longs;dem, hoc e&longs;t, ex elementis eiu&longs;dem rationis <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> con&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2864"></arrow.to.target><lb/>&longs;tarent, ea qu&aelig; &longs;unt &aelig;qualis magnitudinis, ponderis item paria momenta habere oporteret: nunc li&shy;<lb/>gnum molis eiu&longs;dem plumbo leuius e&longs;t. Nil igitur ab&longs;urdius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> gr&aacute;uia <expan abbr="leuia&qacute;">leuiaque</expan>. corpora &egrave; triangulis <lb/>&longs;olis con&longs;titueret. Ob eam igitur cau&longs;&longs;am nonnulli grauia &amp; leuia &egrave; duplici natura componebant, al&shy;<lb/>tera quidem, quod plenum foret, <expan abbr="atq.">atque</expan> altera, quod e&longs;&longs;et inane. Ita <expan abbr="multor&utilde;">multorum</expan> problematum cau&longs;&longs;as af&shy;<lb/>ferre conabantur, vtputa, cur nonnulla, tamet&longs;i parua, <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> grauiora, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> alia multa &longs;int qu&aelig; &longs;unt long&egrave; <lb/>maiora, <expan abbr="nanq.">nanque</expan> id ex eo profici&longs;cirut, quae in illo maiore quod leuius e&longs;t, vacui multum intercipitur, in <lb/>minore ver&ograve; parum, &longs;eruata nihilominus quadam <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> vacui ad plenum vt, &longs;i vacuum multum &longs;it, <lb/>ibi <expan abbr="quoq.">quoque</expan> parum &longs;it pleni, &amp; contr&agrave;, &longs;in id minus, profect&ograve; &longs;equeretur, vt <expan abbr="mult&utilde;">multum</expan> auri <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> vel mi&shy;<lb/>nimo igni leuius e&longs;&longs;et, in multo .n. auro plus ine&longs;&longs;et vacui, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in minimo igni: &longs;ed plus grauitatis in au&shy;<lb/>ro reperitur, quia mult&ograve; plus habet pleni, <expan abbr="atq.">atque</expan> ita quicquid Auerro&euml;s ip&longs;e dixerit, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> c&ugrave;m in &longs;implici&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2864"></arrow.to.target><lb/>&longs;tarent, ea qu&aelig; &longs;unt &aelig;qualis magnitudinis, ponderis item paria momenta habere oporteret: nunc li&shy;<lb/>gnum molis eiu&longs;dem plumbo leuius e&longs;t. Nil igitur ab&longs;urdius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> gr&aacute;uia <expan abbr="leuia&qacute;">leuiaque</expan>. corpora &egrave; triangulis <lb/>&longs;olis con&longs;titueret. Ob eam igitur cau&longs;&longs;am nonnulli grauia &amp; leuia &egrave; duplici natura componebant, al&shy;<lb/>tera quidem, quod plenum foret, <expan abbr="atq.">atque</expan> altera, quod e&longs;&longs;et inane. Ita <expan abbr="multor&utilde;">multorum</expan> problematum cau&longs;&longs;as af&shy;<lb/>ferre conabantur, vtputa, cur nonnulla, tamet&longs;i parua, <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> grauiora, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> alia multa &longs;int qu&aelig; &longs;unt long&egrave; <lb/>maiora, <expan abbr="nanq.">nanque</expan> id ex eo profici&longs;cirut, quae in illo maiore quod leuius e&longs;t, vacui multum intercipitur, in <lb/>minore ver&ograve; parum, &longs;eruata nihilominus quadam <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> vacui ad plenum vt, &longs;i vacuum multum &longs;it, <lb/>ibi <expan abbr="quoq.">quoque</expan> parum &longs;it pleni, &amp; contr&agrave;, &longs;in id minus, profect&ograve; &longs;equeretur, vt <expan abbr="mult&utilde;">multum</expan> auri <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> vel mi&shy;<lb/>nimo igni leuius e&longs;&longs;et, in multo .n. auro plus ine&longs;&longs;et vacui, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in minimo igni: &longs;ed plus grauitatis in au&shy;<lb/>ro reperitur, quia mult&ograve; plus habet pleni, <expan abbr="atq.">atque</expan> ita quicquid Auerro&euml;s ip&longs;e dixerit, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> c&ugrave;m in &longs;implici&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2865"></arrow.to.target><lb/>bus, t&ugrave;m in compo&longs;itis, ponderis &amp; leuitatis cau&longs;&longs;as a&longs;signare po&longs;&longs;unt. ac grauitatis quidem ex ple&shy;<lb/>no, leuitatis <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> ex vacuo. Sed <expan abbr="neq.">neque</expan> omnino cau&longs;&longs;as hi leuis &amp; grauis &longs;impliciter attulerunt. propte&shy;<lb/>re&agrave; quae accipiamus ignim in quo plus mult&ograve; dicunt inanis e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> pleni, quid prohibet ip&longs;um tant&aelig; mo&shy;<lb/>lis e&longs;&longs;e, vt beneficio pleni paruam aliquam terr&aelig; <expan abbr="portion&etilde;">portionem</expan> &longs;uperet? ergo &amp; ea grauior exi&longs;tet. Qu&ograve;d <lb/>&longs;i fort&egrave; re&longs;pondeant: &longs;icut ignis ille beneficio pleni &longs;uperat terram, &longs;ic <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> merito vacui &longs;uperatur ab <lb/>ip&longs;a. Ergo, inquam ego, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> erit id graue &longs;impliciter, &longs;ed &longs;emper collatione con&longs;i&longs;tet: quia .&longs;. aut plus  <arrow.to.target n="marg2865"></arrow.to.target><lb/>bus, t&ugrave;m in compo&longs;itis, ponderis &amp; leuitatis cau&longs;&longs;as a&longs;signare po&longs;&longs;unt. ac grauitatis quidem ex ple&shy;<lb/>no, leuitatis <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> ex vacuo. Sed <expan abbr="neq.">neque</expan> omnino cau&longs;&longs;as hi leuis &amp; grauis &longs;impliciter attulerunt. propte&shy;<lb/>re&agrave; quae accipiamus ignim in quo plus mult&ograve; dicunt inanis e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> pleni, quid prohibet ip&longs;um tant&aelig; mo&shy;<lb/>lis e&longs;&longs;e, vt beneficio pleni paruam aliquam terr&aelig; <expan abbr="portion&etilde;">portionem</expan> &longs;uperet? ergo &amp; ea grauior exi&longs;tet. Qu&ograve;d <lb/>&longs;i fort&egrave; re&longs;pondeant: &longs;icut ignis ille beneficio pleni &longs;uperat terram, &longs;ic <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> merito vacui &longs;uperatur ab <lb/>ip&longs;a. Ergo, inquam ego, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> erit id graue &longs;impliciter, &longs;ed &longs;emper collatione con&longs;i&longs;tet: quia .&longs;. aut plus
Line 11844 
Line 11721 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Et concurrendo prohibent in longius ire<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Et concurrendo prohibent in longius ire<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Equidem in iis vocib. graue &amp; leue <expan abbr="ambiguitat&etilde;">ambiguitatem</expan> contineri cen&longs;eo quippe quae &amp; habitum &longs;ignifica&shy;<lb/>ri <expan abbr="put&etilde;">putem</expan> qui per <expan abbr="g&ntilde;ationem">gnnationem</expan> <expan abbr="contrahi&ttilde;">contrahitur</expan>, &amp; dum fit, promouet mobile ad <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>: <expan abbr="po&longs;t&qtilde;">po&longs;tquae</expan> <expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> e&longs;t, in &longs;uo <lb/>loco <expan abbr="c&otilde;&longs;tituit">con&longs;tituit</expan>: &amp; actum <expan abbr="quoq.">quoque</expan> qui in eo <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tit">con&longs;i&longs;tit</expan>, vt extra <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> manens in <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> <expan abbr="c&otilde;t&etilde;dat">contendat</expan> <expan abbr="opprim&etilde;s">opprimens</expan>, &amp; <lb/>impedientia propellens, qd &longs;i proprio <expan abbr="no&itilde;e">noine</expan> notare velim, <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> appellauerim, qd in <expan abbr="ext&etilde;tione">extentione</expan> <expan abbr="poni&ttilde;">ponitur</expan> &amp; <lb/>mole, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> in <expan abbr="int&etilde;tione">intentione</expan> form&ecedil; &amp; <expan abbr="pt&atilde;tis">ptantis</expan>, de quo <expan abbr="it&etilde;">item</expan> multa po&longs;th&agrave;c; vbi <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> docebimus, cur <expan abbr="elem&etilde;ta">elementa</expan> in &longs;uo <lb/>loco, &amp; in vniuer&longs;itate <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="h&etilde;ant">henant</expan>. Dico <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> de hoc po&longs;tremo grauis &longs;ignificatu verba fieri, <expan abbr="atq.">atque</expan> <lb/><expan abbr="h&utilde;c">hunc</expan> <expan abbr="elem&etilde;tis">elementis</expan> in proprio loco negari, &amp; ver&egrave; dici <foreign lang="greek">roplw\</foreign>, qd e&longs;t <expan abbr="mom&etilde;t&utilde;">momentum</expan>, &amp; ex oppre&longs;sione <expan abbr="de&longs;cen&longs;u&qacute;">de&longs;cen&longs;uque</expan>. <lb/><expan abbr="pcipi&ttilde;">pcipitur</expan>, &amp; proprio &longs;oco finitur, &amp; quiete naturali. <expan abbr="Quan&qtilde;">Quanquae</expan> eius <expan abbr="auctor&etilde;">auctorem</expan> facio <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> habitus <lb/>e&longs;t, &amp; proinde <expan abbr="pt&atilde;s">ptans</expan>, cuius <expan abbr="it&etilde;">item</expan> actum <expan abbr="duplic&etilde;">duplicem</expan> e&longs;&longs;e affirmo, &amp; <expan abbr="h&utilde;c">hunc</expan> qui apparet ex motu, &amp; e&longs;t <expan abbr="impfec&ttilde;">impfectur</expan>, <lb/><expan abbr="atq.">atque</expan> alterum qui e&longs;t ab&longs;olutus &amp; quiete <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tit">con&longs;i&longs;tit</expan>. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> neuter actus ab ea grauitate <expan abbr="&longs;epara&ttilde;">&longs;eparatur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="exhibe&ttilde;">exhibetur</expan> <lb/>&agrave; <expan abbr="g&ntilde;ante">gnnante</expan>, &amp; ver&egrave; habitus e&longs;t; quod <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> magis <expan abbr="p&longs;uadebi&ttilde;">p&longs;uadebitur</expan>, &longs;i illa audiamus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> nos olim docuimus, dum <lb/><expan abbr="explicare&ttilde;">explicaretur</expan> illa <expan abbr="q&otilde;">qom</expan> cur <expan abbr="&itilde;">im</expan> fine ea, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;cdm <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> <expan abbr="ferun&ttilde;">feruntur</expan>, ocyus <expan abbr="mouean&ttilde;">moueantur</expan>. fit .n. <expan abbr="int&etilde;tio">intentio</expan> grauitatis. &longs;icut .n. <lb/>fit albius in proce&longs;&longs;u, vt <expan abbr="deniq.">denique</expan> ad extremum &longs;it <expan abbr="alti&longs;sim&utilde;">alti&longs;simum</expan>, &longs;ic <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> fit grauius, vt in fine motus &longs;it <expan abbr="graui&longs;-&longs;im&utilde;">graui&longs;&shy;<lb/>&longs;imum</expan>, <expan abbr="eius&qacute;">eiusque</expan>. munus e&longs;t <expan abbr="n&otilde;">non</expan> moueri, &longs;ed in loco naturali requie&longs;cere, <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. euenire <expan abbr="videre&ttilde;">videretur</expan>, &longs;i graui&shy;</s></p> <s>Equidem in iis vocib. graue &amp; leue <expan abbr="ambiguitat&etilde;">ambiguitatem</expan> contineri cen&longs;eo quippe quae &amp; habitum &longs;ignifica&shy;<lb/>ri <expan abbr="put&etilde;">putem</expan> qui per <expan abbr="g&ntilde;ationem">gnnationem</expan> <expan abbr="contrahi&ttilde;">contrahitur</expan>, &amp; dum fit, promouet mobile ad <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>: <expan abbr="po&longs;t&qtilde;">po&longs;tquae</expan> <expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> e&longs;t, in &longs;uo <lb/>loco <expan abbr="c&otilde;&longs;tituit">con&longs;tituit</expan>: &amp; actum <expan abbr="quoq.">quoque</expan> qui in eo <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tit">con&longs;i&longs;tit</expan>, vt extra <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> manens in <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> <expan abbr="c&otilde;t&etilde;dat">contendat</expan> <expan abbr="opprim&etilde;s">opprimens</expan>, &amp; <lb/>impedientia propellens, qd &longs;i proprio <expan abbr="no&itilde;e">noine</expan> notare velim, <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> appellauerim, qd in <expan abbr="ext&etilde;tione">extentione</expan> <expan abbr="poni&ttilde;">ponitur</expan> &amp; <lb/>mole, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> in <expan abbr="int&etilde;tione">intentione</expan> form&ecedil; &amp; <expan abbr="pt&atilde;tis">ptantis</expan>, de quo <expan abbr="it&etilde;">item</expan> multa po&longs;th&agrave;c; vbi <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> docebimus, cur <expan abbr="elem&etilde;ta">elementa</expan> in &longs;uo <lb/>loco, &amp; in vniuer&longs;itate <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="h&etilde;ant">henant</expan>. Dico <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> de hoc po&longs;tremo grauis &longs;ignificatu verba fieri, <expan abbr="atq.">atque</expan> <lb/><expan abbr="h&utilde;c">hunc</expan> <expan abbr="elem&etilde;tis">elementis</expan> in proprio loco negari, &amp; ver&egrave; dici <foreign lang="greek">roplw\</foreign>, qd e&longs;t <expan abbr="mom&etilde;t&utilde;">momentum</expan>, &amp; ex oppre&longs;sione <expan abbr="de&longs;cen&longs;u&qacute;">de&longs;cen&longs;uque</expan>. <lb/><expan abbr="pcipi&ttilde;">pcipitur</expan>, &amp; proprio &longs;oco finitur, &amp; quiete naturali. <expan abbr="Quan&qtilde;">Quanquae</expan> eius <expan abbr="auctor&etilde;">auctorem</expan> facio <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> habitus <lb/>e&longs;t, &amp; proinde <expan abbr="pt&atilde;s">ptans</expan>, cuius <expan abbr="it&etilde;">item</expan> actum <expan abbr="duplic&etilde;">duplicem</expan> e&longs;&longs;e affirmo, &amp; <expan abbr="h&utilde;c">hunc</expan> qui apparet ex motu, &amp; e&longs;t <expan abbr="impfec&ttilde;">impfectur</expan>, <lb/><expan abbr="atq.">atque</expan> alterum qui e&longs;t ab&longs;olutus &amp; quiete <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tit">con&longs;i&longs;tit</expan>. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> neuter actus ab ea grauitate <expan abbr="&longs;epara&ttilde;">&longs;eparatur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="exhibe&ttilde;">exhibetur</expan> <lb/>&agrave; <expan abbr="g&ntilde;ante">gnnante</expan>, &amp; ver&egrave; habitus e&longs;t; quod <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> magis <expan abbr="p&longs;uadebi&ttilde;">p&longs;uadebitur</expan>, &longs;i illa audiamus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> nos olim docuimus, dum <lb/><expan abbr="explicare&ttilde;">explicaretur</expan> illa <expan abbr="q&otilde;">qom</expan> cur <expan abbr="&itilde;">im</expan> fine ea, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;cdm <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> <expan abbr="ferun&ttilde;">feruntur</expan>, ocyus <expan abbr="mouean&ttilde;">moueantur</expan>. fit .n. <expan abbr="int&etilde;tio">intentio</expan> grauitatis. &longs;icut .n. <lb/>fit albius in proce&longs;&longs;u, vt <expan abbr="deniq.">denique</expan> ad extremum &longs;it <expan abbr="alti&longs;sim&utilde;">alti&longs;simum</expan>, &longs;ic <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> fit grauius, vt in fine motus &longs;it <expan abbr="graui&longs;-&longs;im&utilde;">graui&longs;&shy;<lb/>&longs;imum</expan>, <expan abbr="eius&qacute;">eiusque</expan>. munus e&longs;t <expan abbr="n&otilde;">non</expan> moueri, &longs;ed in loco naturali requie&longs;cere, <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. euenire <expan abbr="videre&ttilde;">videretur</expan>, &longs;i graui&shy;<arrow.to.target n="marg2891"></arrow.to.target><lb/>tas in proce&longs;&longs;u auge&longs;ceret, &amp; in extremo extingueretur, ac &longs;i id qd albe&longs;cit, in fine motus e&longs;&longs;et <expan abbr="nigr&utilde;">nigrum</expan>: <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="pt&atilde;s">ptans</expan> ab actu <expan abbr="pficere&ttilde;">pficeretur</expan>; &longs;ed actu &longs;uperueniente pror&longs;us interiret. <expan abbr="itaq.">itaque</expan> <expan abbr="c&otilde;po&longs;it&utilde;">compo&longs;itum</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;et altero &egrave; prin&shy;<lb/>cipiis <expan abbr="c&otilde;ponentib">componentib</expan>. <expan abbr="inter&etilde;pto">interempto</expan>. Hoc &longs;an&egrave; mihi probabilius <expan abbr="v&rtilde;">vrm</expan>. Tameis <expan abbr="ig&rtilde;">igrm</expan> e&longs;t grauitas <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> &agrave; pondere di&longs;tin&shy;<lb/>guimus, vt &longs;it habitus <expan abbr="l&otilde;g&egrave;">long&egrave;</expan> <expan abbr="differ&etilde;s">differens</expan> ab altera <expan abbr="pt&atilde;te">ptante</expan> <expan abbr="&qacute;">que</expan> e&longs;t ex eo <expan abbr="g&ntilde;e">gnne</expan> qd actu &longs;upueniente <expan abbr="termina&ttilde;">terminatur</expan>, &amp; in <lb/>habitudine po&longs;ita e&longs;&longs;e vt, &amp; ab actu de&longs;cendit qui <expan abbr="comita&ttilde;">comitatur</expan> <expan abbr="elem&etilde;to">elemento</expan> extra <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, c&ugrave;m &longs;it altera <lb/>illa grauitas habilitas <expan abbr="&qacute;">que</expan> <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan> iugiter manet affixa, &amp; extra <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> e&longs;t <expan abbr="pt&atilde;s">ptans</expan> facil&egrave; <expan abbr="pati&etilde;di">patiendi</expan>, qp&shy;<lb/>pe facil&egrave; <expan abbr="mou&etilde;di">mouendi</expan> ad <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>. &amp; &longs;impliciter ac &longs;p potentia difficile mouendi ad <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <expan abbr="alien&utilde;">alienum</expan>, in graui <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> ad <expan abbr="&longs;uperior&etilde;">&longs;uperiorem</expan>, in leui <expan abbr="&atilde;t">ant</expan> ad <expan abbr="inferior&etilde;">inferiorem</expan>, &amp; long&egrave; prius <expan abbr="pt&atilde;s">ptans</expan> manendi in &longs;uo loco, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> tum pfecta e&longs;t, <lb/>c&ugrave;m ibi <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> e&longs;t, &amp; vbi &longs;it extra ip&longs;um, <expan abbr="pt&atilde;s">ptans</expan> e&ograve; <expan abbr="perueni&etilde;di">perueniendi</expan>, qd fit p motum. Ob id facil&egrave; credimus <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> con&shy;<lb/>tra <expan abbr="Alexandr&utilde;">Alexandrum</expan> vim grauitatis &amp; leuitatis in propriis locis &longs;upere&longs;&longs;e, qui <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> &amp; <expan abbr="leuitat&etilde;">leuitatem</expan> illi <expan abbr="oppo-&longs;it&atilde;">oppo&shy;<lb/>&longs;itam</expan> tollimus in &longs;uis locis, <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> ab&longs;urdum <expan abbr="n&otilde;">non</expan> reputemus &longs;i graue &amp; leue in &longs;uis <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> locis <expan abbr="de&longs;crib&atilde;&ttilde;">de&longs;cribantur</expan> actu <lb/>qui &longs;en&longs;ui notior e&longs;t. <expan abbr="I&atilde;">Iam</expan> .n. &longs;&aelig;p&egrave; <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;t <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">ronnem</expan> natur&aelig; magis elucere in motu, c&ugrave;m ver&ograve; <expan abbr="exercea&ttilde;">exerceatur</expan>, vbi <lb/><expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> &longs;it extra proprium locum, facultas <expan abbr="it&etilde;">item</expan> illa magis extra proprium <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> q in &longs;uo loco &longs;e&longs;e o&longs;ten&shy;<lb/>dit. Proinde &longs;iqui tueri velit grauis <expan abbr="leuis&qacute;">leuisque</expan>. definitiones &longs;olum motum accipere, &amp; <expan abbr="&ptilde;termittere">pntermittere</expan> <expan abbr="quie-t&etilde;">quie&shy;<lb/>tem</expan>, ni&longs;i quatenus ex <expan abbr="c&otilde;&longs;equenti">con&longs;equenti</expan> quies <expan abbr="indica&ttilde;">indicatur</expan> notione motus <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> largi&longs;sime <expan abbr="&longs;ubmini&longs;tr&atilde;te">&longs;ubmini&longs;trante</expan>, <expan abbr="qu&etilde;admo-">quenadmo&shy;<lb/></expan>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg2891"></arrow.to.target><lb/>tas in proce&longs;&longs;u auge&longs;ceret, &amp; in extremo extingueretur, ac &longs;i id qd albe&longs;cit, in fine motus e&longs;&longs;et <expan abbr="nigr&utilde;">nigrum</expan>: <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="pt&atilde;s">ptans</expan> ab actu <expan abbr="pficere&ttilde;">pficeretur</expan>; &longs;ed actu &longs;uperueniente pror&longs;us interiret. <expan abbr="itaq.">itaque</expan> <expan abbr="c&otilde;po&longs;it&utilde;">compo&longs;itum</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;et altero &egrave; prin&shy;<lb/>cipiis <expan abbr="c&otilde;ponentib">componentib</expan>. <expan abbr="inter&etilde;pto">interempto</expan>. Hoc &longs;an&egrave; mihi probabilius <expan abbr="v&rtilde;">vrm</expan>. Tameis <expan abbr="ig&rtilde;">igrm</expan> e&longs;t grauitas <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> &agrave; pondere di&longs;tin&shy;<lb/>guimus, vt &longs;it habitus <expan abbr="l&otilde;g&egrave;">long&egrave;</expan> <expan abbr="differ&etilde;s">differens</expan> ab altera <expan abbr="pt&atilde;te">ptante</expan> <expan abbr="&qacute;">que</expan> e&longs;t ex eo <expan abbr="g&ntilde;e">gnne</expan> qd actu &longs;upueniente <expan abbr="termina&ttilde;">terminatur</expan>, &amp; in <lb/>habitudine po&longs;ita e&longs;&longs;e vt, &amp; ab actu de&longs;cendit qui <expan abbr="comita&ttilde;">comitatur</expan> <expan abbr="elem&etilde;to">elemento</expan> extra <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, c&ugrave;m &longs;it altera <lb/>illa grauitas habilitas <expan abbr="&qacute;">que</expan> <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan> iugiter manet affixa, &amp; extra <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> e&longs;t <expan abbr="pt&atilde;s">ptans</expan> facil&egrave; <expan abbr="pati&etilde;di">patiendi</expan>, qp&shy;<lb/>pe facil&egrave; <expan abbr="mou&etilde;di">mouendi</expan> ad <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>. &amp; &longs;impliciter ac &longs;p potentia difficile mouendi ad <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <expan abbr="alien&utilde;">alienum</expan>, in graui <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> ad <expan abbr="&longs;uperior&etilde;">&longs;uperiorem</expan>, in leui <expan abbr="&atilde;t">ant</expan> ad <expan abbr="inferior&etilde;">inferiorem</expan>, &amp; long&egrave; prius <expan abbr="pt&atilde;s">ptans</expan> manendi in &longs;uo loco, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> tum pfecta e&longs;t, <lb/>c&ugrave;m ibi <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> e&longs;t, &amp; vbi &longs;it extra ip&longs;um, <expan abbr="pt&atilde;s">ptans</expan> e&ograve; <expan abbr="perueni&etilde;di">perueniendi</expan>, qd fit p motum. Ob id facil&egrave; credimus <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> con&shy;<lb/>tra <expan abbr="Alexandr&utilde;">Alexandrum</expan> vim grauitatis &amp; leuitatis in propriis locis &longs;upere&longs;&longs;e, qui <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> &amp; <expan abbr="leuitat&etilde;">leuitatem</expan> illi <expan abbr="oppo-&longs;it&atilde;">oppo&shy;<lb/>&longs;itam</expan> tollimus in &longs;uis locis, <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> ab&longs;urdum <expan abbr="n&otilde;">non</expan> reputemus &longs;i graue &amp; leue in &longs;uis <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> locis <expan abbr="de&longs;crib&atilde;&ttilde;">de&longs;cribantur</expan> actu <lb/>qui &longs;en&longs;ui notior e&longs;t. <expan abbr="I&atilde;">Iam</expan> .n. &longs;&aelig;p&egrave; <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;t <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">ronnem</expan> natur&aelig; magis elucere in motu, c&ugrave;m ver&ograve; <expan abbr="exercea&ttilde;">exerceatur</expan>, vbi <lb/><expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> &longs;it extra proprium locum, facultas <expan abbr="it&etilde;">item</expan> illa magis extra proprium <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> q in &longs;uo loco &longs;e&longs;e o&longs;ten&shy;<lb/>dit. Proinde &longs;iqui tueri velit grauis <expan abbr="leuis&qacute;">leuisque</expan>. definitiones &longs;olum motum accipere, &amp; <expan abbr="&ptilde;termittere">pntermittere</expan> <expan abbr="quie-t&etilde;">quie&shy;<lb/>tem</expan>, ni&longs;i quatenus ex <expan abbr="c&otilde;&longs;equenti">con&longs;equenti</expan> quies <expan abbr="indica&ttilde;">indicatur</expan> notione motus <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> largi&longs;sime <expan abbr="&longs;ubmini&longs;tr&atilde;te">&longs;ubmini&longs;trante</expan>, <expan abbr="qu&etilde;admo-">quenadmo&shy;<lb/></expan> 
 <arrow.to.target n="marg2892"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="d&utilde;">dum</expan> apparet ex iis vocib. <foreign lang="greek">sa/sews ki\ h)zemh/sews</foreign>, vt olim docuim^{9}; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> erit mea <expan abbr="qd&etilde;">qdem</expan> <expan abbr="&longs;n&itilde;a">&longs;nina</expan> <expan abbr="culp&atilde;d^{9}">culpand^{9}</expan>. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> <lb/>nec motu &longs;olo <expan abbr="determina&ttilde;">determinatur</expan> definitio grauis, <expan abbr="neq.">neque</expan> tpe <expan abbr="circ&utilde;feribi&ttilde;">circunferibitur</expan>, aut aliqua <expan abbr="c&otilde;ditione">conditione</expan>: <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> &longs;impli&shy;<lb/>citer <expan abbr="accipia&ttilde;">accipiatur</expan> propen&longs;io, &amp; habilitas ad <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;an&egrave; in quiete pfecta e&longs;t, p motum ver&ograve; <expan abbr="pfici&ttilde;">pficitur</expan>, nulla <lb/>tpis habita loci'ue <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan>. C&ecedil;terum &amp; &longs;i habilitas h&aelig;c adh&aelig;ret a&longs;sidu&egrave; <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan>, nihilominus <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> infini&shy;<lb/>tas <expan abbr="&qtilde;d&atilde;">quadam</expan> ip&longs;i inh&aelig;ret c&ugrave;m ab ea po&longs;sit actus <expan abbr="aliq&ntilde;">aliqnm</expan> &longs;eparari, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> <expan abbr="pt&atilde;s">ptans</expan> e&longs;t, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> &longs;cda: h&aelig;c ver&ograve; <lb/>actu p &longs;e <expan abbr="determina&ttilde;">determinatur</expan>, qui &longs;an&egrave; in iis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> natura <expan abbr="mouen&ttilde;">mouentur</expan>, e&longs;t duplex, imperfectus dum <expan abbr="mouen&ttilde;">mouentur</expan> in &longs;uum <lb/>locum, perfectus <expan abbr="&atilde;t">ant</expan> in proprio loco, <expan abbr="o&itilde;no">oinno</expan> intermi&longs;&longs;us, cum aliqua vi detinentur in alieno. Ver&ugrave;m quae &longs;p <lb/>in proprium <expan abbr="c&otilde;tendere">contendere</expan> <expan abbr="nitun&ttilde;">nituntur</expan>; nihilominus oppre&longs;sione <expan abbr="te&longs;tan&ttilde;">te&longs;tantur</expan> impul&longs;um (grauia <expan abbr="nanq.">nanque</expan> vt notiora no&shy;<lb/>bis accipio) qui e&longs;t <expan abbr="initi&utilde;">initium</expan> actus. hoc qd e&longs;t impul&longs;us &amp; oppre&longs;sio, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> <expan abbr="man&etilde;t">manent</expan> in alieno, &amp; <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> inter <expan abbr="mo-u&etilde;d&utilde;">mo&shy;<lb/>uendum</expan> <expan abbr="impedim&etilde;ta">impedimenta</expan> <expan abbr="depell&utilde;t">depellunt</expan>, <foreign lang="greek">r(oph_s</foreign> <expan abbr="no&itilde;e">noine</expan> <expan abbr="ex&ptilde;&longs;&longs;a">expn&longs;&longs;a</expan> fui&longs;&longs;e puto ab Ari&longs;t. Ex hoc <expan abbr="ig&rtilde;">igrm</expan>, qd in habitu ine&longs;t <expan abbr="r&otilde;">rom</expan> <expan abbr="&qtilde;-d&atilde;">qua&shy;<lb/>dam</expan> infinitatis, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;it ex ordine <expan abbr="pt&atilde;t&utilde;">ptantum</expan>; <expan abbr="effici&ttilde;">efficitur</expan>, vt &longs;p <expan abbr="imp&etilde;deat">impendeat</expan> metus alicui^{9} mutationis: proindet pi <expan abbr="obno-xi&utilde;">obno&shy;<lb/>xium</expan> <expan abbr="reddi&ttilde;">redditur</expan>, <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> &longs;i po&longs;sideat <expan abbr="act&utilde;">actum</expan>: <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> .n. &longs;ingulare <expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> e&longs;t, &amp; pinde <expan abbr="caduc&utilde;">caducum</expan>: quare <expan abbr="qu&etilde;admod&utilde;">quenadmodum</expan> bona vale&shy;<lb/>tudo qua nunc fruor, actu <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tit">con&longs;i&longs;tit</expan> <expan abbr="qd&etilde;">qdem</expan>, &longs;ed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &agrave; <expan abbr="c&otilde;trariis">contrariis</expan>, vel <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> victoria, vel citra <expan abbr="victori&atilde;">victoriam</expan> <expan abbr="&qacute;at">qat</expan> affligi, <lb/>adhuc otio &amp; <expan abbr="&atilde;bulati&utilde;culis">ambulatiunculis</expan> matutinis <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;erua&rtilde;">con&longs;eruarm</expan> &longs;tudeo. hoc cert&egrave; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> <expan abbr="p&ntilde;t&etilde;">pnntem</expan> re&longs;picit, &longs;ed <expan abbr="futur&utilde;">futurum</expan>: <lb/><expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> .n. ego percupio <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> non dum habeo: &amp; in <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan>, qua&longs;i non <expan abbr="h&ntilde;s">hnns</expan>, <expan abbr="o&itilde;">oim</expan> conatu <expan abbr="c&otilde;tendo">contendo</expan>, &amp; qua&longs;i <expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan>  <arrow.to.target n="marg2892"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="d&utilde;">dum</expan> apparet ex iis vocib. <foreign lang="greek">sa/sews ki\ h)zemh/sews</foreign>, vt olim docuim^{9}; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> erit mea <expan abbr="qd&etilde;">qdem</expan> <expan abbr="&longs;n&itilde;a">&longs;nina</expan> <expan abbr="culp&atilde;d^{9}">culpand^{9}</expan>. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> <lb/>nec motu &longs;olo <expan abbr="determina&ttilde;">determinatur</expan> definitio grauis, <expan abbr="neq.">neque</expan> tpe <expan abbr="circ&utilde;feribi&ttilde;">circunferibitur</expan>, aut aliqua <expan abbr="c&otilde;ditione">conditione</expan>: <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> &longs;impli&shy;<lb/>citer <expan abbr="accipia&ttilde;">accipiatur</expan> propen&longs;io, &amp; habilitas ad <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;an&egrave; in quiete pfecta e&longs;t, p motum ver&ograve; <expan abbr="pfici&ttilde;">pficitur</expan>, nulla <lb/>tpis habita loci'ue <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan>. C&ecedil;terum &amp; &longs;i habilitas h&aelig;c adh&aelig;ret a&longs;sidu&egrave; <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan>, nihilominus <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> infini&shy;<lb/>tas <expan abbr="&qtilde;d&atilde;">quadam</expan> ip&longs;i inh&aelig;ret c&ugrave;m ab ea po&longs;sit actus <expan abbr="aliq&ntilde;">aliqnm</expan> &longs;eparari, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> <expan abbr="pt&atilde;s">ptans</expan> e&longs;t, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> &longs;cda: h&aelig;c ver&ograve; <lb/>actu p &longs;e <expan abbr="determina&ttilde;">determinatur</expan>, qui &longs;an&egrave; in iis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> natura <expan abbr="mouen&ttilde;">mouentur</expan>, e&longs;t duplex, imperfectus dum <expan abbr="mouen&ttilde;">mouentur</expan> in &longs;uum <lb/>locum, perfectus <expan abbr="&atilde;t">ant</expan> in proprio loco, <expan abbr="o&itilde;no">oinno</expan> intermi&longs;&longs;us, cum aliqua vi detinentur in alieno. Ver&ugrave;m quae &longs;p <lb/>in proprium <expan abbr="c&otilde;tendere">contendere</expan> <expan abbr="nitun&ttilde;">nituntur</expan>; nihilominus oppre&longs;sione <expan abbr="te&longs;tan&ttilde;">te&longs;tantur</expan> impul&longs;um (grauia <expan abbr="nanq.">nanque</expan> vt notiora no&shy;<lb/>bis accipio) qui e&longs;t <expan abbr="initi&utilde;">initium</expan> actus. hoc qd e&longs;t impul&longs;us &amp; oppre&longs;sio, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> <expan abbr="man&etilde;t">manent</expan> in alieno, &amp; <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> inter <expan abbr="mo-u&etilde;d&utilde;">mo&shy;<lb/>uendum</expan> <expan abbr="impedim&etilde;ta">impedimenta</expan> <expan abbr="depell&utilde;t">depellunt</expan>, <foreign lang="greek">r(oph_s</foreign> <expan abbr="no&itilde;e">noine</expan> <expan abbr="ex&ptilde;&longs;&longs;a">expn&longs;&longs;a</expan> fui&longs;&longs;e puto ab Ari&longs;t. Ex hoc <expan abbr="ig&rtilde;">igrm</expan>, qd in habitu ine&longs;t <expan abbr="r&otilde;">rom</expan> <expan abbr="&qtilde;-d&atilde;">qua&shy;<lb/>dam</expan> infinitatis, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;it ex ordine <expan abbr="pt&atilde;t&utilde;">ptantum</expan>; <expan abbr="effici&ttilde;">efficitur</expan>, vt &longs;p <expan abbr="imp&etilde;deat">impendeat</expan> metus alicui^{9} mutationis: proindet pi <expan abbr="obno-xi&utilde;">obno&shy;<lb/>xium</expan> <expan abbr="reddi&ttilde;">redditur</expan>, <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> &longs;i po&longs;sideat <expan abbr="act&utilde;">actum</expan>: <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> .n. &longs;ingulare <expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> e&longs;t, &amp; pinde <expan abbr="caduc&utilde;">caducum</expan>: quare <expan abbr="qu&etilde;admod&utilde;">quenadmodum</expan> bona vale&shy;<lb/>tudo qua nunc fruor, actu <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tit">con&longs;i&longs;tit</expan> <expan abbr="qd&etilde;">qdem</expan>, &longs;ed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &agrave; <expan abbr="c&otilde;trariis">contrariis</expan>, vel <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> victoria, vel citra <expan abbr="victori&atilde;">victoriam</expan> <expan abbr="&qacute;at">qat</expan> affligi, <lb/>adhuc otio &amp; <expan abbr="&atilde;bulati&utilde;culis">ambulatiunculis</expan> matutinis <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;erua&rtilde;">con&longs;eruarm</expan> &longs;tudeo. hoc cert&egrave; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> <expan abbr="p&ntilde;t&etilde;">pnntem</expan> re&longs;picit, &longs;ed <expan abbr="futur&utilde;">futurum</expan>: <lb/><expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> .n. ego percupio <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> non dum habeo: &amp; in <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan>, qua&longs;i non <expan abbr="h&ntilde;s">hnns</expan>, <expan abbr="o&itilde;">oim</expan> conatu <expan abbr="c&otilde;tendo">contendo</expan>, &amp; qua&longs;i <expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan>
 <pb pagenum="470"/>habiturus, <expan abbr="o&itilde;">oim</expan> diligentia tueor, actus <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> non <expan abbr="interpella&ttilde;">interpellatur</expan>, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. vnus e&longs;t: <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> non <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="m&otilde;">mom</expan> &longs;e <expan abbr="h&ntilde;s">hnns</expan>, <lb/> <pb pagenum="470"/>habiturus, <expan abbr="o&itilde;">oim</expan> diligentia tueor, actus <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> non <expan abbr="interpella&ttilde;">interpellatur</expan>, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. vnus e&longs;t: <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> non <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="m&otilde;">mom</expan> &longs;e <expan abbr="h&ntilde;s">hnns</expan>, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2893"></arrow.to.target><lb/>nec <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> pror&longs;us re&longs;piciens: c&ugrave;m &longs;it &longs;impliciter, &longs;i <expan abbr="habitudin&etilde;">habitudinem</expan> ad oppo&longs;itum demas. &longs;i <expan abbr="oppo&longs;it&utilde;">oppo&longs;itum</expan> &longs;pectes, <lb/><expan abbr="i&atilde;">iam</expan> pote&longs;tatis &longs;pecimen retineat, &amp; tpi <expan abbr="addica&ttilde;">addicatur</expan>, t&ugrave;m quae interrumpi po&longs;sit, t&ugrave;m <expan abbr="&etilde;t">ent</expan>, quae affectus &agrave; <expan abbr="c&otilde;trario">contrario</expan>, <lb/>locum <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> retinere &longs;tudeat. <expan abbr="neq.">neque</expan> aliter pror&longs;us &agrave;c &longs;iquis bona po&longs;sidens, &amp; otio&longs;us in po&longs;&longs;e&longs;sione ma&shy;<lb/>nens, vbi <expan abbr="voce&ttilde;">vocetur</expan> in ius; po&longs;sidet <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, quo <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="pelli&ttilde;">pellitur</expan>, &longs;ed <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ine mole&longs;tia. <expan abbr="Id&etilde;">Idem</expan> <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> actus <expan abbr="po&longs;sid&etilde;-di">po&longs;siden&shy;<lb/>di</expan>, &longs;ed <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="m&otilde;">mom</expan>. ibi nulla <expan abbr="c&otilde;trouer&longs;ia">controuer&longs;ia</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> amittendi &longs;u&longs;picio, h&icirc;c <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> magn&ecedil; lites, &amp; <expan abbr="maxim&utilde;">maximum</expan> ab <lb/>aduer&longs;ario piculum, &amp; aliqua veteris <expan abbr="c&otilde;ditionis">conditionis</expan> imminutio. nunc &longs;i p <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> ius, cui^{9} beneficio. venit in <lb/><expan abbr="po&longs;&longs;e&longs;sion&etilde;">po&longs;&longs;e&longs;sionem</expan> bonorum, aut in ea <expan abbr="retinea&ttilde;">retineatur</expan>, aut deturbatus <expan abbr="aliq&ntilde;">aliqnm</expan> redeat, apparet po&longs;sidendi <expan abbr="pt&atilde;s">ptans</expan>, qa <expan abbr="c&otilde;-&longs;titit">con&shy;<lb/>&longs;titit</expan> eum <expan abbr="n&otilde;">non</expan> po&longs;sidere po&longs;&longs;e, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> vt plan&egrave; vides, e&longs;t &longs;ubiecta tpi, quaten^{9}.&longs;. po&longs;sidet &longs;an&egrave;, &longs;ed <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> <expan abbr="q&ntilde;q.">qnnque</expan> <lb/>non po&longs;sidere. Ita <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> graue actu e&longs;t in &longs;uo loco, &amp; ita e&longs;t actu, <expan abbr="null&atilde;&qacute;">nullanque</expan>. pote&longs;tatis <expan abbr="r&otilde;nem">ronnem</expan> in &longs;e <expan abbr="h&etilde;t">hent</expan>, &longs;ed <lb/>c&ugrave;m ibi &longs;it, quia <expan abbr="&ptilde;t">pnt</expan> olim <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e; ver&ugrave;m p idem ius, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. principia, p <expan abbr="&qtilde;n&atilde;">quanam</expan> locum &longs;uum occupauit, <lb/>c&ugrave;m &amp; retineat, ni&longs;i <expan abbr="vinca&ttilde;">vincatur</expan>, &amp; victum properet <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan>; fit vt in &longs;uo <expan abbr="quoq.">quoque</expan> loco pote&longs;tatis <expan abbr="&longs;pecim&etilde;">&longs;pecimen</expan> appa&shy;<lb/>reat. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> cum actu <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tat">con&longs;i&longs;tat</expan>. C&ugrave;m ergo notio quietis in motu virtute <expan abbr="c&otilde;tinea&ttilde;">contineatur</expan> &amp; &longs;it actus <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> exi&shy;<lb/>&longs;tens ex grauitate <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> habitus e&longs;t, dum extra proprium locum <expan abbr="detine&ttilde;">detinetur</expan> <expan abbr="elem&etilde;tum">elementum</expan>, &amp; dum <expan abbr="fer&ttilde;">fertur</expan> ad ip&longs;um, <lb/>vbi extra ip&longs;um e&longs;t; &longs;ignificare voluit Ari&longs;t. <expan abbr="n&otilde;">non</expan> actus qdem &longs;impliciter grauis aut leuis &longs;eor&longs;um, vbi <lb/>&longs;unt extra proprium locum, <expan abbr="no&itilde;e">noine</expan> vacare: e&longs;t .n. <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> eorum actus motus; <expan abbr="multo&qacute;">multoque</expan>. minus eum q <expan abbr="g&ntilde;a-">gnna&shy;<lb/></expan> <arrow.to.target n="marg2893"></arrow.to.target><lb/>nec <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> pror&longs;us re&longs;piciens: c&ugrave;m &longs;it &longs;impliciter, &longs;i <expan abbr="habitudin&etilde;">habitudinem</expan> ad oppo&longs;itum demas. &longs;i <expan abbr="oppo&longs;it&utilde;">oppo&longs;itum</expan> &longs;pectes, <lb/><expan abbr="i&atilde;">iam</expan> pote&longs;tatis &longs;pecimen retineat, &amp; tpi <expan abbr="addica&ttilde;">addicatur</expan>, t&ugrave;m quae interrumpi po&longs;sit, t&ugrave;m <expan abbr="&etilde;t">ent</expan>, quae affectus &agrave; <expan abbr="c&otilde;trario">contrario</expan>, <lb/>locum <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> retinere &longs;tudeat. <expan abbr="neq.">neque</expan> aliter pror&longs;us &agrave;c &longs;iquis bona po&longs;sidens, &amp; otio&longs;us in po&longs;&longs;e&longs;sione ma&shy;<lb/>nens, vbi <expan abbr="voce&ttilde;">vocetur</expan> in ius; po&longs;sidet <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, quo <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="pelli&ttilde;">pellitur</expan>, &longs;ed <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ine mole&longs;tia. <expan abbr="Id&etilde;">Idem</expan> <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> actus <expan abbr="po&longs;sid&etilde;-di">po&longs;siden&shy;<lb/>di</expan>, &longs;ed <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="m&otilde;">mom</expan>. ibi nulla <expan abbr="c&otilde;trouer&longs;ia">controuer&longs;ia</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> amittendi &longs;u&longs;picio, h&icirc;c <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> magn&ecedil; lites, &amp; <expan abbr="maxim&utilde;">maximum</expan> ab <lb/>aduer&longs;ario piculum, &amp; aliqua veteris <expan abbr="c&otilde;ditionis">conditionis</expan> imminutio. nunc &longs;i p <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> ius, cui^{9} beneficio. venit in <lb/><expan abbr="po&longs;&longs;e&longs;sion&etilde;">po&longs;&longs;e&longs;sionem</expan> bonorum, aut in ea <expan abbr="retinea&ttilde;">retineatur</expan>, aut deturbatus <expan abbr="aliq&ntilde;">aliqnm</expan> redeat, apparet po&longs;sidendi <expan abbr="pt&atilde;s">ptans</expan>, qa <expan abbr="c&otilde;-&longs;titit">con&shy;<lb/>&longs;titit</expan> eum <expan abbr="n&otilde;">non</expan> po&longs;sidere po&longs;&longs;e, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> vt plan&egrave; vides, e&longs;t &longs;ubiecta tpi, quaten^{9}.&longs;. po&longs;sidet &longs;an&egrave;, &longs;ed <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> <expan abbr="q&ntilde;q.">qnnque</expan> <lb/>non po&longs;sidere. Ita <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> graue actu e&longs;t in &longs;uo loco, &amp; ita e&longs;t actu, <expan abbr="null&atilde;&qacute;">nullanque</expan>. pote&longs;tatis <expan abbr="r&otilde;nem">ronnem</expan> in &longs;e <expan abbr="h&etilde;t">hent</expan>, &longs;ed <lb/>c&ugrave;m ibi &longs;it, quia <expan abbr="&ptilde;t">pnt</expan> olim <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e; ver&ugrave;m p idem ius, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. principia, p <expan abbr="&qtilde;n&atilde;">quanam</expan> locum &longs;uum occupauit, <lb/>c&ugrave;m &amp; retineat, ni&longs;i <expan abbr="vinca&ttilde;">vincatur</expan>, &amp; victum properet <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan>; fit vt in &longs;uo <expan abbr="quoq.">quoque</expan> loco pote&longs;tatis <expan abbr="&longs;pecim&etilde;">&longs;pecimen</expan> appa&shy;<lb/>reat. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> cum actu <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tat">con&longs;i&longs;tat</expan>. C&ugrave;m ergo notio quietis in motu virtute <expan abbr="c&otilde;tinea&ttilde;">contineatur</expan> &amp; &longs;it actus <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> exi&shy;<lb/>&longs;tens ex grauitate <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> habitus e&longs;t, dum extra proprium locum <expan abbr="detine&ttilde;">detinetur</expan> <expan abbr="elem&etilde;tum">elementum</expan>, &amp; dum <expan abbr="fer&ttilde;">fertur</expan> ad ip&longs;um, <lb/>vbi extra ip&longs;um e&longs;t; &longs;ignificare voluit Ari&longs;t. <expan abbr="n&otilde;">non</expan> actus qdem &longs;impliciter grauis aut leuis &longs;eor&longs;um, vbi <lb/>&longs;unt extra proprium locum, <expan abbr="no&itilde;e">noine</expan> vacare: e&longs;t .n. <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> eorum actus motus; <expan abbr="multo&qacute;">multoque</expan>. minus eum q <expan abbr="g&ntilde;a-">gnna&shy;<lb/></expan>
Line 12293 
Line 12167 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Arrecti&longs;que horret &longs;quamis, &amp; &longs;ibilat ore. Arduus in&longs;urgens -<emph.end type="italics"/></s></p> <s>Arrecti&longs;que horret &longs;quamis, &amp; &longs;ibilat ore. Arduus in&longs;urgens -<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><expan abbr="Idem&qacute;">Idemque</expan>. iudicium de tractu vitulorum marinorum ab ariete faciendum puto. Sed quid dubita&shy;<lb/>mus, c&ugrave;m <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> ea fuerit Ari&longs;t. expre&longs;&longs;a &longs;ententia 3. Nicom. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> cum docet ex dolore feras in&longs;urgere. <expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> </s></p> <s><expan abbr="Idem&qacute;">Idemque</expan>. iudicium de tractu vitulorum marinorum ab ariete faciendum puto. Sed quid dubita&shy;<lb/>mus, c&ugrave;m <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> ea fuerit Ari&longs;t. expre&longs;&longs;a &longs;ententia 3. Nicom. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> cum docet ex dolore feras in&longs;urgere. <expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> <arrow.to.target n="marg2999"></arrow.to.target><lb/>&longs;i in &longs;ylua fuerit aper, aut in palude, non aggreditur. Et quod obiicitur ex Plin. &longs;ummum guttur exu&shy;<lb/>&longs;tum cerui congregare &longs;erpentes; vix ego dabo, qui nouerim &longs;uffitu, non congregari, &longs;ed fugari in&longs;e&shy;<lb/>cta: pr&aelig;tere&agrave; c&ugrave;m exu&longs;tum &longs;it, grauiorem refert odorem, quam referat viuens. Aut ita vim amuleti <lb/>illius accipiam non congregari &longs;uffitum ver&longs;us: &longs;ed &longs;iquis locum eo &longs;uffitu circundet, &longs;erpentes in <lb/>vnum cogi vt in medium, vnde long&egrave; ab&longs;int &agrave; &longs;uffitu. <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. magis cum Ari&longs;totelica experientia con&shy;<lb/>&longs;onabit, &amp; eiu&longs;dem te&longs;timonio confirmari poterit qui 4. de hi&longs;t. c. 8. &longs;crip&longs;it. Cornu ceruini facto in&shy;<lb/>cen&longs;u plurimam in&longs;ectorum partem fugere, &longs;ed pr&aelig;cipu&egrave; &longs;tyracis &longs;uffitu. Proptere&agrave; non <foreign lang="greek">a)po\ tou_ <lb/>e(lkein tou\s o)/feis</foreign>. vt illi dicebant. &longs;ed <foreign lang="greek">a\po\ tou_ e)lau/nein</foreign> .i. pellendo deductum e&longs;&longs;e cerui nomen a&longs;&longs;e&shy;<lb/>uerabimus. Nunc ad grauiora redeamus.<lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg2999"></arrow.to.target><lb/>&longs;i in &longs;ylua fuerit aper, aut in palude, non aggreditur. Et quod obiicitur ex Plin. &longs;ummum guttur exu&shy;<lb/>&longs;tum cerui congregare &longs;erpentes; vix ego dabo, qui nouerim &longs;uffitu, non congregari, &longs;ed fugari in&longs;e&shy;<lb/>cta: pr&aelig;tere&agrave; c&ugrave;m exu&longs;tum &longs;it, grauiorem refert odorem, quam referat viuens. Aut ita vim amuleti <lb/>illius accipiam non congregari &longs;uffitum ver&longs;us: &longs;ed &longs;iquis locum eo &longs;uffitu circundet, &longs;erpentes in <lb/>vnum cogi vt in medium, vnde long&egrave; ab&longs;int &agrave; &longs;uffitu. <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. magis cum Ari&longs;totelica experientia con&shy;<lb/>&longs;onabit, &amp; eiu&longs;dem te&longs;timonio confirmari poterit qui 4. de hi&longs;t. c. 8. &longs;crip&longs;it. Cornu ceruini facto in&shy;<lb/>cen&longs;u plurimam in&longs;ectorum partem fugere, &longs;ed pr&aelig;cipu&egrave; &longs;tyracis &longs;uffitu. Proptere&agrave; non <foreign lang="greek">a)po\ tou_ <lb/>e(lkein tou\s o)/feis</foreign>. vt illi dicebant. &longs;ed <foreign lang="greek">a\po\ tou_ e)lau/nein</foreign> .i. pellendo deductum e&longs;&longs;e cerui nomen a&longs;&longs;e&shy;<lb/>uerabimus. Nunc ad grauiora redeamus.<lb/> 
 <arrow.to.target n="marg3000"></arrow.to.target></s></p> <arrow.to.target n="marg3000"></arrow.to.target></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2999"></margin.target>a c. 8.</s></p> <s><margin.target id="marg2999"></margin.target>a c. 8.</s></p>
Line 12601 
Line 12472 
 <s><margin.target id="marg3076"></margin.target>D</s></p> <s><margin.target id="marg3076"></margin.target>D</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>ETSI &longs;cio complurib. argumentis agitari &longs;ententiam hanc &agrave; Latinis interpretib. quia tamen <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>omnia &longs;atis certa mihi videntur; ide&ograve; &longs;ol&ugrave;m a&longs;&longs;erentur in medio ea qu&aelig; in Ari&longs;t. philo&longs;ophia ro&shy;<lb/>bur aliquod habere cen&longs;ebuntur, &longs;unt ver&ograve; h&aelig;c: Prim&ugrave;m quia non <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> ex hac po&longs;itione reddi cau&longs;&shy;<lb/>&longs;a, cur mobile velocius in progre&longs;&longs;u feratur, qu&agrave;m in principio: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> multo maior vis ei quod pro&shy;<lb/>pinquum e&longs;t, imprimi &longs;olet, qu&agrave;m ei quod longius abe&longs;t. Pr&aelig;tere&agrave; non ne rotamus fundam, vt lapi&shy;<lb/>dem impetu maiore proiiciamus? at cur hac rotatione opus e&longs;t, &longs;i impetus &longs;axo &longs;ol&ugrave;m imprimitur? <lb/>aut quo pacto ex rotatione ip&longs;a &longs;ine concitatione a&euml;ris, &longs;axo imprimi pote&longs;t? quantum .n. ex &longs;e e&longs;t, <lb/>&longs;axum manet immobile, ergo <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> a&euml;ri illa nece&longs;&longs;e e&longs;t imprimatur. Tertium <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan>, quia quo maius cor&shy;<lb/>pus e&longs;t, eo <expan abbr="quoq.">quoque</expan> mouenti magis renititur, <expan abbr="ei&qacute;">eique</expan>. minus virtutis imprimi pote&longs;t. Sed ha&longs;ta longior &amp; <lb/>velocius &amp; ad maius &longs;patium mouetur, qu&agrave;m breuior: ergo non fit ex eo motus ille, quae mobili vis <lb/>imprimatur. igitur incutitur ea vis alij corpori, hoc autem nil aliud e&longs;&longs;e <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>, qu&agrave;m medium. Quar&shy;<lb/>tum ver&ograve; <expan abbr="o&itilde;um">oinum</expan>, meo quidem iudicio, validi&longs;simum: quae impetus imprimitur facilius; &amp; magis ei qd <lb/>habet aliquam inclinationem ad eum locum, quo concitatur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> illi in quo nulla pror&longs;us e&longs;t: &longs;ed &longs;a&shy; <s>ETSI &longs;cio complurib. argumentis agitari &longs;ententiam hanc &agrave; Latinis interpretib. quia tamen <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>omnia &longs;atis certa mihi videntur; ide&ograve; &longs;ol&ugrave;m a&longs;&longs;erentur in medio ea qu&aelig; in Ari&longs;t. philo&longs;ophia ro&shy;<lb/>bur aliquod habere cen&longs;ebuntur, &longs;unt ver&ograve; h&aelig;c: Prim&ugrave;m quia non <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> ex hac po&longs;itione reddi cau&longs;&shy;<lb/>&longs;a, cur mobile velocius in progre&longs;&longs;u feratur, qu&agrave;m in principio: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> multo maior vis ei quod pro&shy;<lb/>pinquum e&longs;t, imprimi &longs;olet, qu&agrave;m ei quod longius abe&longs;t. Pr&aelig;tere&agrave; non ne rotamus fundam, vt lapi&shy;<lb/>dem impetu maiore proiiciamus? at cur hac rotatione opus e&longs;t, &longs;i impetus &longs;axo &longs;ol&ugrave;m imprimitur? <lb/>aut quo pacto ex rotatione ip&longs;a &longs;ine concitatione a&euml;ris, &longs;axo imprimi pote&longs;t? quantum .n. ex &longs;e e&longs;t, <lb/>&longs;axum manet immobile, ergo <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> a&euml;ri illa nece&longs;&longs;e e&longs;t imprimatur. Tertium <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan>, quia quo maius cor&shy;<lb/>pus e&longs;t, eo <expan abbr="quoq.">quoque</expan> mouenti magis renititur, <expan abbr="ei&qacute;">eique</expan>. minus virtutis imprimi pote&longs;t. Sed ha&longs;ta longior &amp; <lb/>velocius &amp; ad maius &longs;patium mouetur, qu&agrave;m breuior: ergo non fit ex eo motus ille, quae mobili vis <lb/>imprimatur. igitur incutitur ea vis alij corpori, hoc autem nil aliud e&longs;&longs;e <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>, qu&agrave;m medium. Quar&shy;<lb/>tum ver&ograve; <expan abbr="o&itilde;um">oinum</expan>, meo quidem iudicio, validi&longs;simum: quae impetus imprimitur facilius; &amp; magis ei qd <lb/>habet aliquam inclinationem ad eum locum, quo concitatur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> illi in quo nulla pror&longs;us e&longs;t: &longs;ed &longs;a&shy;
 <pb pagenum="506"/>xum nullam habet propen&longs;ionem ad <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> &longs;uperiorem: <expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> .n. contra naturam e&longs;t: at a&euml;r aliquam ha&shy;</s></p> <pb pagenum="506"/>xum nullam habet propen&longs;ionem ad <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> &longs;uperiorem: <expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> .n. contra naturam e&longs;t: at a&euml;r aliquam ha&shy;<arrow.to.target n="marg3077"></arrow.to.target><lb/>bet: e&longs;t .n. &longs;ecund&ugrave;m quid leuis: ergo vis a&euml;ri prius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;axo <expan abbr="c&otilde;icetur">conicetur</expan> oportet. Signum eius propen&longs;io&shy;<lb/>nis in a&euml;re <expan abbr="per&longs;picu&utilde;">per&longs;picuum</expan> e&longs;t ex iis, qu&aelig; 3. Meteor. &longs;cripta &longs;unt; quippe quae a&euml;r pr&aelig;uenit mobili in flumine <lb/>&amp; tonitru, &amp; generatim quae prius impetum a&euml;ris experimur <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> corporis, quod per ip&longs;um fertur. No&shy;<lb/>to <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> cau&longs;&longs;am, quapropter melius reflectatur pila, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;axum: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> etiam &longs;i, vbi amittat dimen&longs;iones <lb/>contractum in angu&longs;tius aliquod mobile melius reflecti po&longs;sit: at <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> vbi non recuperet dimen&longs;iones <lb/>antiquas veluti pila qu&aelig; fuerit plena flatu, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa quidem renti&longs;sima, ac duri&longs;sima, pila item o&longs;&longs;ea, <lb/>quarum altera pri&longs;tin&aelig; moli non re&longs;tituitur; quanuis illam ami&longs;erit; h&aelig;c ver&ograve; non debet re&longs;titui; <lb/>quae eam non ami&longs;it: magna reflexio fieri con&longs;picitur: fiat <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> ea cau&longs;&longs;a &longs;ine qua <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> effectus con&longs;eruari <lb/>pote&longs;t. Huc accedit &amp; experientia &longs;umpta ab explo&longs;ione pilularum, &longs;eu ferre&aelig;, &longs;eu plumbe&aelig; &longs;int, &egrave; <lb/>tormentis bellicis, quarum motus <expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> &agrave; medij ip&longs;ius expul&longs;ione profici&longs;citur, quod c&ugrave;m pp ignis fa&shy;<lb/>cultatem attenuetur, &amp; in a&euml;rem quodam pacto conuertatur, impetum &agrave; generante &longs;u&longs;cipit, <expan abbr="eund&etilde;-&qacute;ue">eunden&shy;<lb/>que</expan> pilulis ip&longs;is <expan abbr="c&otilde;icat">conicat</expan>. Quanquam hoc fundamentum alicui lubri&ecedil;um videri pote&longs;t, &amp; nobis Ari&longs;t. <lb/>cau&longs;&longs;am molientib. aliquam vim afferre, ne forte generales cau&longs;&longs;as proiectionis in medio ponamus, <lb/>aut varia proiectionum ingenia <expan abbr="c&otilde;mini&longs;ci">commini&longs;ci</expan> cogamur. Etenim vis argumenti no&longs;tri, cui <expan abbr="mult&utilde;">multum</expan> tribui&shy;<lb/>mus, in nos facil&egrave; retorquebitur, &amp; no&longs;tras machinas deturbabit. Quia &longs;i magis imprimitur impetus <lb/>ei, quod aliquam habet aliqu&ograve; propen&longs;ionem, <expan abbr="multo&qacute;">multoque</expan>. magis ei quod habeat maiorem, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> c&ugrave;m in <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg3077"></arrow.to.target><lb/>bet: e&longs;t .n. &longs;ecund&ugrave;m quid leuis: ergo vis a&euml;ri prius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;axo <expan abbr="c&otilde;icetur">conicetur</expan> oportet. Signum eius propen&longs;io&shy;<lb/>nis in a&euml;re <expan abbr="per&longs;picu&utilde;">per&longs;picuum</expan> e&longs;t ex iis, qu&aelig; 3. Meteor. &longs;cripta &longs;unt; quippe quae a&euml;r pr&aelig;uenit mobili in flumine <lb/>&amp; tonitru, &amp; generatim quae prius impetum a&euml;ris experimur <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> corporis, quod per ip&longs;um fertur. No&shy;<lb/>to <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> cau&longs;&longs;am, quapropter melius reflectatur pila, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;axum: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> etiam &longs;i, vbi amittat dimen&longs;iones <lb/>contractum in angu&longs;tius aliquod mobile melius reflecti po&longs;sit: at <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> vbi non recuperet dimen&longs;iones <lb/>antiquas veluti pila qu&aelig; fuerit plena flatu, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa quidem renti&longs;sima, ac duri&longs;sima, pila item o&longs;&longs;ea, <lb/>quarum altera pri&longs;tin&aelig; moli non re&longs;tituitur; quanuis illam ami&longs;erit; h&aelig;c ver&ograve; non debet re&longs;titui; <lb/>quae eam non ami&longs;it: magna reflexio fieri con&longs;picitur: fiat <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> ea cau&longs;&longs;a &longs;ine qua <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> effectus con&longs;eruari <lb/>pote&longs;t. Huc accedit &amp; experientia &longs;umpta ab explo&longs;ione pilularum, &longs;eu ferre&aelig;, &longs;eu plumbe&aelig; &longs;int, &egrave; <lb/>tormentis bellicis, quarum motus <expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> &agrave; medij ip&longs;ius expul&longs;ione profici&longs;citur, quod c&ugrave;m pp ignis fa&shy;<lb/>cultatem attenuetur, &amp; in a&euml;rem quodam pacto conuertatur, impetum &agrave; generante &longs;u&longs;cipit, <expan abbr="eund&etilde;-&qacute;ue">eunden&shy;<lb/>que</expan> pilulis ip&longs;is <expan abbr="c&otilde;icat">conicat</expan>. Quanquam hoc fundamentum alicui lubri&ecedil;um videri pote&longs;t, &amp; nobis Ari&longs;t. <lb/>cau&longs;&longs;am molientib. aliquam vim afferre, ne forte generales cau&longs;&longs;as proiectionis in medio ponamus, <lb/>aut varia proiectionum ingenia <expan abbr="c&otilde;mini&longs;ci">commini&longs;ci</expan> cogamur. Etenim vis argumenti no&longs;tri, cui <expan abbr="mult&utilde;">multum</expan> tribui&shy;<lb/>mus, in nos facil&egrave; retorquebitur, &amp; no&longs;tras machinas deturbabit. Quia &longs;i magis imprimitur impetus <lb/>ei, quod aliquam habet aliqu&ograve; propen&longs;ionem, <expan abbr="multo&qacute;">multoque</expan>. magis ei quod habeat maiorem, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> c&ugrave;m in <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg3078"></arrow.to.target><lb/>&longs;axo nulla, in a&euml;re qu&aelig;dam magis a&euml;ri <expan abbr="medio&qacute;">medioque</expan>. vis imprimitur, qu&agrave;m &longs;axo &amp; mobili. <expan abbr="Oppon&atilde;">Opponam</expan> ego <lb/>&longs;axum, quod deor&longs;um mouetur, cui &longs;i vis addatur, mult&ograve; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> velocius agitur. &amp; <expan abbr="qu&aelig;r&atilde;">qu&aelig;ram</expan> &longs;it'ne vis <lb/>h&aelig;c &longs;axo, an medio potius impre&longs;&longs;a. &longs;i &longs;axo fatearis, eo quae magis affectum e&longs;t, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> a&euml;r, c&ugrave;m &longs;it graue <lb/>&longs;impliciter, a&euml;r ver&ograve; aliqua ex parte <expan abbr="t&atilde;t&ugrave;m">tant&ugrave;m</expan>. Non igitur medio vis imprimetur, &longs;ed mobili; <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> qui <lb/>defenderit Ari&longs;t. Qu&ograve;d &longs;i medium velis excipere vim <expan abbr="illat&atilde;">illatam</expan>. Atqui minus, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> mobile affectum e&longs;t. ita&shy;<lb/>que vis ei magis imprimi poterit, quod e&longs;t minus affectum. Proinde nece&longs;&longs;aria non erit propo&longs;itio <lb/>tu&ecedil; rationis. <expan abbr="I&atilde;">Iam</expan> .n. tibi pr&aelig;clu&longs;i&longs;ti viam ad id, vt a&euml;r &longs;axo magis affectus &longs;it ad inferiora loca, qui &longs;upe&shy;<lb/>rius illud &longs;olum con&longs;titueris a&euml;rem magis <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> ponderis in &longs;e habere, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> leuitatis; at non idcirco c&aelig; <lb/>teris <expan abbr="o&itilde;b">oimb</expan>. in &longs;uo loco grauitate pr&aelig;&longs;tare. Quapropter adiuuabit magis in de&longs;&ecedil;en&longs;u grauia <expan abbr="d&utilde;taxat">duntaxat</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>leuia in a&longs;cen&longs;u. Pr&aelig;terquam qu&ograve;d, ea defen&longs;io non &longs;atis momenti pr&aelig;&longs;eferre cen&longs;ebitur, &longs;i diligen&shy;<lb/>tius exquiratur. &longs;iquidem ratio futura &longs;it eadem, vbi leue &longs;ur&longs;um maiore &ecedil;onatu, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;it natiuus explo&shy;<lb/>ratur. Aut .n. vis leui illi corpori imprimetur; &amp; &longs;ic Ari&longs;t. <expan abbr="&longs;n&itilde;a">&longs;nina</expan> ruet, aut &longs;i medio vis illa <expan abbr="c&otilde;icabitur">conicabitur</expan>, ei <lb/>plan&egrave; <expan abbr="c&otilde;icabitur">conicabitur</expan> quod minus affectum e&longs;t. liquet .n. <expan abbr="o&itilde;um">oinum</expan> quidem &longs;apientum auctoritate, minus ob&shy;<lb/>tinere leuitatis a&euml;rem in &longs;uo loco. T&ugrave;m <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> <expan abbr="c&otilde;mutetur">commutetur</expan> medium, &amp; aqua pro a&euml;re capiatur. idem pror&shy;<lb/>&longs;us con&longs;equetur in <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="mobili&utilde;">mobilium</expan> motu, ac &longs;i in a&euml;re obiretur. nec <expan abbr="quic&qtilde;">quicquae</expan> offendet ip&longs;ius medij natu&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg3078"></arrow.to.target><lb/>&longs;axo nulla, in a&euml;re qu&aelig;dam magis a&euml;ri <expan abbr="medio&qacute;">medioque</expan>. vis imprimitur, qu&agrave;m &longs;axo &amp; mobili. <expan abbr="Oppon&atilde;">Opponam</expan> ego <lb/>&longs;axum, quod deor&longs;um mouetur, cui &longs;i vis addatur, mult&ograve; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> velocius agitur. &amp; <expan abbr="qu&aelig;r&atilde;">qu&aelig;ram</expan> &longs;it'ne vis <lb/>h&aelig;c &longs;axo, an medio potius impre&longs;&longs;a. &longs;i &longs;axo fatearis, eo quae magis affectum e&longs;t, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> a&euml;r, c&ugrave;m &longs;it graue <lb/>&longs;impliciter, a&euml;r ver&ograve; aliqua ex parte <expan abbr="t&atilde;t&ugrave;m">tant&ugrave;m</expan>. Non igitur medio vis imprimetur, &longs;ed mobili; <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> qui <lb/>defenderit Ari&longs;t. Qu&ograve;d &longs;i medium velis excipere vim <expan abbr="illat&atilde;">illatam</expan>. Atqui minus, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> mobile affectum e&longs;t. ita&shy;<lb/>que vis ei magis imprimi poterit, quod e&longs;t minus affectum. Proinde nece&longs;&longs;aria non erit propo&longs;itio <lb/>tu&ecedil; rationis. <expan abbr="I&atilde;">Iam</expan> .n. tibi pr&aelig;clu&longs;i&longs;ti viam ad id, vt a&euml;r &longs;axo magis affectus &longs;it ad inferiora loca, qui &longs;upe&shy;<lb/>rius illud &longs;olum con&longs;titueris a&euml;rem magis <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> ponderis in &longs;e habere, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> leuitatis; at non idcirco c&aelig; <lb/>teris <expan abbr="o&itilde;b">oimb</expan>. in &longs;uo loco grauitate pr&aelig;&longs;tare. Quapropter adiuuabit magis in de&longs;&ecedil;en&longs;u grauia <expan abbr="d&utilde;taxat">duntaxat</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>leuia in a&longs;cen&longs;u. Pr&aelig;terquam qu&ograve;d, ea defen&longs;io non &longs;atis momenti pr&aelig;&longs;eferre cen&longs;ebitur, &longs;i diligen&shy;<lb/>tius exquiratur. &longs;iquidem ratio futura &longs;it eadem, vbi leue &longs;ur&longs;um maiore &ecedil;onatu, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;it natiuus explo&shy;<lb/>ratur. Aut .n. vis leui illi corpori imprimetur; &amp; &longs;ic Ari&longs;t. <expan abbr="&longs;n&itilde;a">&longs;nina</expan> ruet, aut &longs;i medio vis illa <expan abbr="c&otilde;icabitur">conicabitur</expan>, ei <lb/>plan&egrave; <expan abbr="c&otilde;icabitur">conicabitur</expan> quod minus affectum e&longs;t. liquet .n. <expan abbr="o&itilde;um">oinum</expan> quidem &longs;apientum auctoritate, minus ob&shy;<lb/>tinere leuitatis a&euml;rem in &longs;uo loco. T&ugrave;m <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> <expan abbr="c&otilde;mutetur">commutetur</expan> medium, &amp; aqua pro a&euml;re capiatur. idem pror&shy;<lb/>&longs;us con&longs;equetur in <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="mobili&utilde;">mobilium</expan> motu, ac &longs;i in a&euml;re obiretur. nec <expan abbr="quic&qtilde;">quicquae</expan> offendet ip&longs;ius medij natu&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3079"></arrow.to.target><lb/>ra <expan abbr="t&atilde;">tam</expan> varia, &longs;icut a&euml;ris po&longs;ita e&longs;t, quod in a&euml;re faciebat. <expan abbr="Neq.">Neque</expan> &longs;atis <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> ratio no&longs;tra firmabitur, &longs;i <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> gra&shy;<lb/>uitas <expan abbr="bifari&atilde;">bifariam</expan> cre&longs;cere po&longs;sit &amp; additione grauis corporis exten&longs;iu&egrave;, vt <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> 20. talenta ligni &longs;umeban&shy;<lb/>tur, &amp; &longs;cdm <expan abbr="virtut&etilde;">virtutem</expan>, vt c&ugrave;m ex vapore fit aqua, quae a&euml;r addat &longs;axo pondus exten&longs;iu&egrave;. Qu&ograve;d <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> h&icirc;c in&longs;i&shy;<lb/>&longs;tam &amp; percunctabor, vnde a&euml;ri grauitas i&longs;ta accedet. e&longs;t .n. grauitas noua, <expan abbr="neq.">neque</expan> naturalis, &longs;ed pr&aelig;ter <lb/>fatum; quae ocyus concitetur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;ua natura patiatur, &amp; eodem te luto <expan abbr="prouolu&atilde;">prouoluam</expan>; quia &longs;i grauitas illi im&shy;<lb/>primatur; ei quod minus affectum e&longs;t, magis imprimetur: aliter <expan abbr="atq.">atque</expan> acceperis: &longs;i &longs;axo incutitur: non <lb/>igitur medio, vt tu cum Ari&longs;t. defendis. Exploratum &longs;an&egrave; e&longs;t vim afferre pondus, &amp; exinde celerita&shy;<lb/>tem; quare ex motu maior ictus vi pondus afferente. quocirca <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> magis incidit &longs;ecuris, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;i pondere <lb/>proprio ferretur. &longs;ed illud qu&aelig;ritur, cui principalius ea vis incudatur; medio'ne, an mobili. Audebi&longs;&shy;<lb/>n&eacute; proiectionem hanc e&longs;&longs;e negare, quia motus &longs;it &longs;cdm <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>. proiectio ver&ograve; &longs;it motus non natura&shy;<lb/>lis? An proiectionem e&longs;&longs;e tum fateberis; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> moueris &agrave; mobili &longs;eparatur, vt debes? Inficiaberis <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> ali&shy;<lb/>quid impetus externi, &amp; violantis ibi ade&longs;&longs;e, c&ugrave;m <expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> adeptio finis, vltra <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> par e&longs;t; ex violentia na&longs;ca&shy;<lb/>tur, vt docuit 5. Phy&longs;. Ari&longs;toteles? Sed .n. in re ob&longs;curi&longs;sima &longs;ic enitar, vt &longs;i non fortiter, alacriter <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> pro<lb/>pr&aelig;ceptore <expan abbr="pugn&atilde;">pugnam</expan> <expan abbr="c&otilde;mi&longs;i&longs;&longs;e">commi&longs;i&longs;&longs;e</expan> videar. In primis de proiectione di&longs;tinguatur. etenim generatim proie&shy;<lb/>ctio <expan abbr="d&rtilde;">drm</expan>, vbi mobile &agrave; mouente &longs;peretur; idcirco e&longs;t pul&longs;io qu&aelig;dam. <expan abbr="itaq.">itaque</expan> proiectio fuerit, &longs;iue &longs;axum <lb/> <arrow.to.target n="marg3079"></arrow.to.target><lb/>ra <expan abbr="t&atilde;">tam</expan> varia, &longs;icut a&euml;ris po&longs;ita e&longs;t, quod in a&euml;re faciebat. <expan abbr="Neq.">Neque</expan> &longs;atis <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> ratio no&longs;tra firmabitur, &longs;i <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> gra&shy;<lb/>uitas <expan abbr="bifari&atilde;">bifariam</expan> cre&longs;cere po&longs;sit &amp; additione grauis corporis exten&longs;iu&egrave;, vt <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> 20. talenta ligni &longs;umeban&shy;<lb/>tur, &amp; &longs;cdm <expan abbr="virtut&etilde;">virtutem</expan>, vt c&ugrave;m ex vapore fit aqua, quae a&euml;r addat &longs;axo pondus exten&longs;iu&egrave;. Qu&ograve;d <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> h&icirc;c in&longs;i&shy;<lb/>&longs;tam &amp; percunctabor, vnde a&euml;ri grauitas i&longs;ta accedet. e&longs;t .n. grauitas noua, <expan abbr="neq.">neque</expan> naturalis, &longs;ed pr&aelig;ter <lb/>fatum; quae ocyus concitetur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;ua natura patiatur, &amp; eodem te luto <expan abbr="prouolu&atilde;">prouoluam</expan>; quia &longs;i grauitas illi im&shy;<lb/>primatur; ei quod minus affectum e&longs;t, magis imprimetur: aliter <expan abbr="atq.">atque</expan> acceperis: &longs;i &longs;axo incutitur: non <lb/>igitur medio, vt tu cum Ari&longs;t. defendis. Exploratum &longs;an&egrave; e&longs;t vim afferre pondus, &amp; exinde celerita&shy;<lb/>tem; quare ex motu maior ictus vi pondus afferente. quocirca <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> magis incidit &longs;ecuris, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;i pondere <lb/>proprio ferretur. &longs;ed illud qu&aelig;ritur, cui principalius ea vis incudatur; medio'ne, an mobili. Audebi&longs;&shy;<lb/>n&eacute; proiectionem hanc e&longs;&longs;e negare, quia motus &longs;it &longs;cdm <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>. proiectio ver&ograve; &longs;it motus non natura&shy;<lb/>lis? An proiectionem e&longs;&longs;e tum fateberis; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> moueris &agrave; mobili &longs;eparatur, vt debes? Inficiaberis <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> ali&shy;<lb/>quid impetus externi, &amp; violantis ibi ade&longs;&longs;e, c&ugrave;m <expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> adeptio finis, vltra <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> par e&longs;t; ex violentia na&longs;ca&shy;<lb/>tur, vt docuit 5. Phy&longs;. Ari&longs;toteles? Sed .n. in re ob&longs;curi&longs;sima &longs;ic enitar, vt &longs;i non fortiter, alacriter <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> pro<lb/>pr&aelig;ceptore <expan abbr="pugn&atilde;">pugnam</expan> <expan abbr="c&otilde;mi&longs;i&longs;&longs;e">commi&longs;i&longs;&longs;e</expan> videar. In primis de proiectione di&longs;tinguatur. etenim generatim proie&shy;<lb/>ctio <expan abbr="d&rtilde;">drm</expan>, vbi mobile &agrave; mouente &longs;peretur; idcirco e&longs;t pul&longs;io qu&aelig;dam. <expan abbr="itaq.">itaque</expan> proiectio fuerit, &longs;iue &longs;axum <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3080"></arrow.to.target><lb/>pro &longs;u&aelig; natur&aelig; ratione moueatur. &amp; ego illi impetum addidero, qu&ograve; vulnus maius infligam. &amp; &longs;i ip&shy;<lb/>&longs;um magna contentione c&ecedil;lum ver&longs;us concitauero aut &longs;i in latus abegero. Sed illud habet <expan abbr="c&otilde;e">cone</expan>, qu&ograve;d <lb/>&agrave; violentia non &longs;egregatur, aut .n. natiuum robur amplificatur, aut agitur ali&ograve;, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;uapte natura, ver&shy;<lb/>gat. e&longs;t &amp; proiectio &longs;pecialius quid, generis <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <expan abbr="appellation&etilde;">appellationem</expan> &longs;ortitur, qu&aelig; differt &agrave; motu naturali &amp; <lb/>ab eo, qui pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>. &agrave; naturali quidem &longs;impliciter, quia nonnihil violenti&aelig; pr&aelig;&longs;efert: ab eo, qui <lb/>pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>; quia nonnihil habet, quae &longs;it ex ip&longs;ius mobilis rei natura. H&aelig;c propri&egrave; proiectio &longs;tatuitur. <lb/>Quorum <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> &amp; quemadmodum &longs;it &longs;equitur vt nunc explicemus. Hunc animalis e&longs;&longs;e proprium, Sim&shy;<lb/>plicius, Auerroes &amp; Zimara, ne&longs;cio qua <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan>, te&longs;tabantur. <expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> &longs;i con&longs;ulimus Ari&longs;t. vbi de motu ani&shy;<lb/>malium verba facit, ip&longs;um expul&longs;ione &amp; tractione <expan abbr="c&otilde;ponit">componit</expan>: <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> vt <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> docet Galenus in libris de <lb/>motu mu&longs;culorum <expan abbr="int&etilde;tione">intentione</expan>, &longs;eu laxatione <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> artus &longs;unt oppo&longs;iti mu&longs;culi, quorum hi trahun&shy;<lb/>tur, quo ver&longs;us artus ip&longs;e mouetur; illi pelluntur, vnde motus incepit. proiectio pul&longs;io &longs;ol&ugrave;m e&longs;&longs;e v&racute;, <lb/>&longs;i <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> proiectionis <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> &longs;pectamus. ea flagitat &longs;eparationem &agrave; mobili, atqui in animali mobile &agrave; <lb/>mouente primo <expan abbr="nunqu&atilde;">nunquam</expan>, aut rar&ograve; di&longs;iungitur. <expan abbr="pr&aelig;ter&qtilde;">pr&aelig;terquae</expan> quae ex eo proiectio iudicanda non videtur, quae<lb/>mouente primo quie&longs;cente, motus adhuc obeatur. <expan abbr="nanq.">nanque</expan> &amp; &longs;i hoc idem <expan abbr="cuiq.">cuique</expan> motuum generi <expan abbr="c&otilde;i-">coni&shy;<lb/></expan> <arrow.to.target n="marg3080"></arrow.to.target><lb/>pro &longs;u&aelig; natur&aelig; ratione moueatur. &amp; ego illi impetum addidero, qu&ograve; vulnus maius infligam. &amp; &longs;i ip&shy;<lb/>&longs;um magna contentione c&ecedil;lum ver&longs;us concitauero aut &longs;i in latus abegero. Sed illud habet <expan abbr="c&otilde;e">cone</expan>, qu&ograve;d <lb/>&agrave; violentia non &longs;egregatur, aut .n. natiuum robur amplificatur, aut agitur ali&ograve;, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;uapte natura, ver&shy;<lb/>gat. e&longs;t &amp; proiectio &longs;pecialius quid, generis <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <expan abbr="appellation&etilde;">appellationem</expan> &longs;ortitur, qu&aelig; differt &agrave; motu naturali &amp; <lb/>ab eo, qui pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>. &agrave; naturali quidem &longs;impliciter, quia nonnihil violenti&aelig; pr&aelig;&longs;efert: ab eo, qui <lb/>pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>; quia nonnihil habet, quae &longs;it ex ip&longs;ius mobilis rei natura. H&aelig;c propri&egrave; proiectio &longs;tatuitur. <lb/>Quorum <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> &amp; quemadmodum &longs;it &longs;equitur vt nunc explicemus. Hunc animalis e&longs;&longs;e proprium, Sim&shy;<lb/>plicius, Auerroes &amp; Zimara, ne&longs;cio qua <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan>, te&longs;tabantur. <expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> &longs;i con&longs;ulimus Ari&longs;t. vbi de motu ani&shy;<lb/>malium verba facit, ip&longs;um expul&longs;ione &amp; tractione <expan abbr="c&otilde;ponit">componit</expan>: <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> vt <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> docet Galenus in libris de <lb/>motu mu&longs;culorum <expan abbr="int&etilde;tione">intentione</expan>, &longs;eu laxatione <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> artus &longs;unt oppo&longs;iti mu&longs;culi, quorum hi trahun&shy;<lb/>tur, quo ver&longs;us artus ip&longs;e mouetur; illi pelluntur, vnde motus incepit. proiectio pul&longs;io &longs;ol&ugrave;m e&longs;&longs;e v&racute;, <lb/>&longs;i <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> proiectionis <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> &longs;pectamus. ea flagitat &longs;eparationem &agrave; mobili, atqui in animali mobile &agrave; <lb/>mouente primo <expan abbr="nunqu&atilde;">nunquam</expan>, aut rar&ograve; di&longs;iungitur. <expan abbr="pr&aelig;ter&qtilde;">pr&aelig;terquae</expan> quae ex eo proiectio iudicanda non videtur, quae<lb/>mouente primo quie&longs;cente, motus adhuc obeatur. <expan abbr="nanq.">nanque</expan> &amp; &longs;i hoc idem <expan abbr="cuiq.">cuique</expan> motuum generi <expan abbr="c&otilde;i-">coni&shy;<lb/></expan>
Line 12688 
Line 12556 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Fertur equis auriga, <expan abbr="neq.">neque</expan> audit currus habenas<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s>Fertur equis auriga, <expan abbr="neq.">neque</expan> audit currus habenas<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> alter ille, c&ugrave;m brachium concalefeci&longs;&longs;et, tum &longs;e profe&longs;&longs;us e&longs;t &longs;olere pugnare. Qu&ograve;d &longs;i proie&shy;<lb/>ctione &longs;ola animal agitari contendas, vt voluere Simplicius &amp; Alexander; iam e&longs;t, quod cupimus, <lb/>&longs;in <expan abbr="alior&utilde;">aliorum</expan> e&longs;t proiectio qu&aelig; non &longs;int animantia, docet <expan abbr="it&etilde;">item</expan> v&longs;us auge&longs;cere robur in medio motu, vt ex <lb/>plaga cominus, aut eminus inflicta con&longs;tat. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> non <expan abbr="dubi&utilde;">dubium</expan> e&longs;t in medio motu, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> in medio &longs;patio <lb/>&longs;ol&ugrave;m, ni&longs;i, quatenus <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> cum motu <expan abbr="c&otilde;&longs;entit">con&longs;entit</expan>; vtputa &longs;patij <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan>, aut finis cum principio, aut <lb/>fine motus, augeri robur in proiectis. Quamobrem re&longs;tat, vt huius euenti cau&longs;&longs;a ve&longs;tigetur. Audi&longs;ti <lb/>qu&aelig; profitetur Alexander; ea tamen remota nimis, &amp; fort&egrave; per accidens. nam cau&longs;&longs;&aelig; velocitatis in <lb/>duo principi&aelig; referuntur ab Ari&longs;t. robur mouentis, &amp; impedientis ab&longs;entiam. C&ugrave;m ergo quod mo&shy;<lb/>uet proiecta, &longs;it medium proxim&egrave;, adhuc reddenda e&longs;t cau&longs;&longs;a, cur a&euml;r habeat <expan abbr="tal&etilde;">talem</expan> vim qu&aelig; &longs;an&egrave; non <lb/>&agrave; loco, per quem mouetur <expan abbr="proiect&utilde;">proiectum</expan>, &longs;ed aliunde petatur oportet. Simplicius <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> in hoc motu, quod <lb/>in aliis euenire cen&longs;ebat; ab initio nimir&ugrave;m contrahi <expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> <expan abbr="apparation&etilde;">apparationem</expan>, &longs;iue affectionem, quibus <lb/>animal habile redderetur ad <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>, vt qua&longs;i inclinaretur e&ograve;, qu&ograve; moueretur. Quare &longs;icuti propen&longs;io&shy;</s></p> <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> alter ille, c&ugrave;m brachium concalefeci&longs;&longs;et, tum &longs;e profe&longs;&longs;us e&longs;t &longs;olere pugnare. Qu&ograve;d &longs;i proie&shy;<lb/>ctione &longs;ola animal agitari contendas, vt voluere Simplicius &amp; Alexander; iam e&longs;t, quod cupimus, <lb/>&longs;in <expan abbr="alior&utilde;">aliorum</expan> e&longs;t proiectio qu&aelig; non &longs;int animantia, docet <expan abbr="it&etilde;">item</expan> v&longs;us auge&longs;cere robur in medio motu, vt ex <lb/>plaga cominus, aut eminus inflicta con&longs;tat. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> non <expan abbr="dubi&utilde;">dubium</expan> e&longs;t in medio motu, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> in medio &longs;patio <lb/>&longs;ol&ugrave;m, ni&longs;i, quatenus <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> cum motu <expan abbr="c&otilde;&longs;entit">con&longs;entit</expan>; vtputa &longs;patij <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan>, aut finis cum principio, aut <lb/>fine motus, augeri robur in proiectis. Quamobrem re&longs;tat, vt huius euenti cau&longs;&longs;a ve&longs;tigetur. Audi&longs;ti <lb/>qu&aelig; profitetur Alexander; ea tamen remota nimis, &amp; fort&egrave; per accidens. nam cau&longs;&longs;&aelig; velocitatis in <lb/>duo principi&aelig; referuntur ab Ari&longs;t. robur mouentis, &amp; impedientis ab&longs;entiam. C&ugrave;m ergo quod mo&shy;<lb/>uet proiecta, &longs;it medium proxim&egrave;, adhuc reddenda e&longs;t cau&longs;&longs;a, cur a&euml;r habeat <expan abbr="tal&etilde;">talem</expan> vim qu&aelig; &longs;an&egrave; non <lb/>&agrave; loco, per quem mouetur <expan abbr="proiect&utilde;">proiectum</expan>, &longs;ed aliunde petatur oportet. Simplicius <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> in hoc motu, quod <lb/>in aliis euenire cen&longs;ebat; ab initio nimir&ugrave;m contrahi <expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> <expan abbr="apparation&etilde;">apparationem</expan>, &longs;iue affectionem, quibus <lb/>animal habile redderetur ad <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>, vt qua&longs;i inclinaretur e&ograve;, qu&ograve; moueretur. Quare &longs;icuti propen&longs;io&shy;<arrow.to.target n="marg3100"></arrow.to.target><lb/>ne amplificata motus naturalis intenditur; &longs;ic <expan abbr="it&etilde;">item</expan> in proiectorum motu contingat. Atqui docturus <lb/><expan abbr="&etilde;t">ent</expan> fuit, cur vbi propen&longs;io &longs;it, vt in motu naturali; cre&longs;cat motus celeritas in proiectis <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ad <expan abbr="termin&utilde;">terminum</expan> <lb/><expan abbr="quend&atilde;">quendam</expan>; id ver&ograve; non ex habilitate <expan abbr="c&otilde;tracta">contracta</expan> na&longs;cebatur, &longs;ed erat vniuer&longs;um <expan abbr="extrin&longs;ec&utilde;">extrin&longs;ecum</expan> &amp; <expan abbr="acce&longs;&longs;ori&utilde;">acce&longs;&longs;orium</expan>. <lb/><expan abbr="itaq.">itaque</expan> non erat illud &longs;atis nouo nomine <expan abbr="habilitat&etilde;">habilitatem</expan> illam, &longs;iue <expan abbr="affection&etilde;">affectionem</expan> exprimere. <expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> c&ugrave;m ea qu&aelig; <lb/>iam mobilis ip&longs;ius e&longs;t facta, <foreign lang="greek">h)pithde/iths</foreign> appelletur, qu&aelig; pendet ab externo <foreign lang="greek">pzo/dzomos dia/qesi+</foreign>, <lb/>hanc ip&longs;e <foreign lang="greek">pazask<gap/>iw\</foreign> nominauit: &longs;ed, c&ugrave;m aliunde na&longs;ceretur, cau&longs;&longs;as eius apparatus edi&longs;&longs;erere. <lb/>oportuit. Proinde h&aelig;c &agrave; nobis ex Ari&longs;t. afferetur. quandoquidem <expan abbr="c&otilde;municatur">communicatur</expan> in <expan abbr="orb&etilde;">orbem</expan> illa vis par&shy;<lb/>tibus a&euml;ris circun&longs;tantib. ide&ograve; mult&ograve; plures per aliquod <expan abbr="interuall&utilde;">interuallum</expan> mouentur, &amp; ad <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> <expan abbr="pr&aelig;&longs;tand&utilde;">pr&aelig;&longs;tandum</expan> <lb/>concurrunt: quare <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> vires illi adiiciunt. Idcirco docebat Ari&longs;t. cur Noti tertia die &amp; apud nos fla&shy;<lb/>rent vehementius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> prima, aut ad tropicum Cancri. hoc .n. ita euenit, quia longius ab&longs;umus. lta fit, <lb/>vt ad tropicum Au&longs;tri parui <expan abbr="&longs;egne&longs;&qacute;">&longs;egne&longs;que</expan>. &longs;int, nam propter viciniam parum adhuc a&euml;ris commotum <lb/>fuit, &amp; ab eorum ortus initio, ea ver&ograve; omnia &longs;olent eundo vires acquirere.
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg3100"></arrow.to.target><lb/>ne amplificata motus naturalis intenditur; &longs;ic <expan abbr="it&etilde;">item</expan> in proiectorum motu contingat. Atqui docturus <lb/><expan abbr="&etilde;t">ent</expan> fuit, cur vbi propen&longs;io &longs;it, vt in motu naturali; cre&longs;cat motus celeritas in proiectis <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ad <expan abbr="termin&utilde;">terminum</expan> <lb/><expan abbr="quend&atilde;">quendam</expan>; id ver&ograve; non ex habilitate <expan abbr="c&otilde;tracta">contracta</expan> na&longs;cebatur, &longs;ed erat vniuer&longs;um <expan abbr="extrin&longs;ec&utilde;">extrin&longs;ecum</expan> &amp; <expan abbr="acce&longs;&longs;ori&utilde;">acce&longs;&longs;orium</expan>. <lb/><expan abbr="itaq.">itaque</expan> non erat illud &longs;atis nouo nomine <expan abbr="habilitat&etilde;">habilitatem</expan> illam, &longs;iue <expan abbr="affection&etilde;">affectionem</expan> exprimere. <expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> c&ugrave;m ea qu&aelig; <lb/>iam mobilis ip&longs;ius e&longs;t facta, <foreign lang="greek">h)pithde/iths</foreign> appelletur, qu&aelig; pendet ab externo <foreign lang="greek">pzo/dzomos dia/qesi+</foreign>, <lb/>hanc ip&longs;e <foreign lang="greek">pazask<gap/>iw\</foreign> nominauit: &longs;ed, c&ugrave;m aliunde na&longs;ceretur, cau&longs;&longs;as eius apparatus edi&longs;&longs;erere. <lb/>oportuit. Proinde h&aelig;c &agrave; nobis ex Ari&longs;t. afferetur. quandoquidem <expan abbr="c&otilde;municatur">communicatur</expan> in <expan abbr="orb&etilde;">orbem</expan> illa vis par&shy;<lb/>tibus a&euml;ris circun&longs;tantib. ide&ograve; mult&ograve; plures per aliquod <expan abbr="interuall&utilde;">interuallum</expan> mouentur, &amp; ad <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> <expan abbr="pr&aelig;&longs;tand&utilde;">pr&aelig;&longs;tandum</expan> <lb/>concurrunt: quare <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> vires illi adiiciunt. Idcirco docebat Ari&longs;t. cur Noti tertia die &amp; apud nos fla&shy;<lb/>rent vehementius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> prima, aut ad tropicum Cancri. hoc .n. ita euenit, quia longius ab&longs;umus. lta fit, <lb/>vt ad tropicum Au&longs;tri parui <expan abbr="&longs;egne&longs;&qacute;">&longs;egne&longs;que</expan>. &longs;int, nam propter viciniam parum adhuc a&euml;ris commotum <lb/>fuit, &amp; ab eorum ortus initio, ea ver&ograve; omnia &longs;olent eundo vires acquirere. 
 <pb pagenum="511"/> <pb pagenum="511"/>
 <arrow.to.target n="marg3101"></arrow.to.target></s></p> <arrow.to.target n="marg3101"></arrow.to.target></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 12863 
Line 12728 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg3144"></margin.target>G</s></p> <s><margin.target id="marg3144"></margin.target>G</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>AT ver&ograve; duo &longs;unt qu&aelig; perturbare videantur ea qu&aelig; decreuerat Ari&longs;toteles. Prim&ugrave;m quidem, <lb/>quae multa occurrunt qu&aelig; &longs;ecum conferri &longs;oleant, in quibus tamen <expan abbr="neq.">neque</expan> id in quo conferuntur, <lb/>&longs;it vnius rationis; <expan abbr="neq.">neque</expan> item vnum quod prim&ograve; &longs;u&longs;cipiat. Nam lapis &amp; homo &longs;ecum conferuntur: <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ol&ugrave;m in grauitate; verum etiam in eo, quae vnus &longs;it leuis, alter <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> cra&longs;&longs;us, Con&longs;eruntur item ab <lb/>Ari&longs;t. in breuitate line&ecedil;, recta &amp; curua. Quoniam ver&ograve; poti&longs;sima cau&longs;&longs;a fuerat, cur id in quo col&shy;<lb/>latio fiebat, in &longs;pecies diuidi non po&longs;&longs;et, quae in illo <expan abbr="ambigu&utilde;">ambiguum</expan> &longs;&aelig;pe lateret; id <expan abbr="quoq.">quoque</expan> difficultatem nob. <lb/>affert: quand&ograve; &amp; genus <expan abbr="vniuoc&utilde;">vniuocum</expan> aliquod e&longs;&longs;e pote&longs;t, &amp; ad indiuidua qu&aelig; <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan>, eandem ha&shy;<lb/>bere <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>, quam &longs;pecies habet ad ea qu&aelig; &longs;ibi proxim&egrave; &longs;ubiiciuntur: ita .n. de &longs;ingulis animalibus <lb/>pr&ecedil;dicatur animal, quemadmodum de &longs;ingulis hominibus homo: ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> proprium vni, <lb/><expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> &longs;peciei redditur, lic&egrave;t <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &longs;it qu&ecedil; de pluribus differentibus &longs;pecie pr&aelig;dicantur: etenim <lb/>re&longs;picit <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> qu&aelig; po&longs;ita e&longs;t in materia; vnde exi&longs;tit &longs;ingulare: at quae de differentibus numero, &longs;pe&shy;<lb/>cie&uacute;e dicatur; id <expan abbr="fortuit&utilde;">fortuitum</expan> e&longs;t. ide&ograve; quid prohibet in hoc <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> &longs;icut in vltima &longs;pecie fieri collationem? <lb/>Quinimm&ograve; <expan abbr="neq.">neque</expan> rationis varietas hoc impedit; &longs;i quantitas cum &longs;ub&longs;tantia conferri <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> in eo quae &longs;int. <lb/>Neque aliena videtur e&longs;&longs;e <expan abbr="r&otilde;">rom</expan> velocitatis in motu recto &amp; conuer&longs;ione: nam <expan abbr="vtrobiq.">vtrobique</expan> ratio mobilis, </s></p> <s>AT ver&ograve; duo &longs;unt qu&aelig; perturbare videantur ea qu&aelig; decreuerat Ari&longs;toteles. Prim&ugrave;m quidem, <lb/>quae multa occurrunt qu&aelig; &longs;ecum conferri &longs;oleant, in quibus tamen <expan abbr="neq.">neque</expan> id in quo conferuntur, <lb/>&longs;it vnius rationis; <expan abbr="neq.">neque</expan> item vnum quod prim&ograve; &longs;u&longs;cipiat. Nam lapis &amp; homo &longs;ecum conferuntur: <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ol&ugrave;m in grauitate; verum etiam in eo, quae vnus &longs;it leuis, alter <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> cra&longs;&longs;us, Con&longs;eruntur item ab <lb/>Ari&longs;t. in breuitate line&ecedil;, recta &amp; curua. Quoniam ver&ograve; poti&longs;sima cau&longs;&longs;a fuerat, cur id in quo col&shy;<lb/>latio fiebat, in &longs;pecies diuidi non po&longs;&longs;et, quae in illo <expan abbr="ambigu&utilde;">ambiguum</expan> &longs;&aelig;pe lateret; id <expan abbr="quoq.">quoque</expan> difficultatem nob. <lb/>affert: quand&ograve; &amp; genus <expan abbr="vniuoc&utilde;">vniuocum</expan> aliquod e&longs;&longs;e pote&longs;t, &amp; ad indiuidua qu&aelig; <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan>, eandem ha&shy;<lb/>bere <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>, quam &longs;pecies habet ad ea qu&aelig; &longs;ibi proxim&egrave; &longs;ubiiciuntur: ita .n. de &longs;ingulis animalibus <lb/>pr&ecedil;dicatur animal, quemadmodum de &longs;ingulis hominibus homo: ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> proprium vni, <lb/><expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> &longs;peciei redditur, lic&egrave;t <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &longs;it qu&ecedil; de pluribus differentibus &longs;pecie pr&aelig;dicantur: etenim <lb/>re&longs;picit <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> qu&aelig; po&longs;ita e&longs;t in materia; vnde exi&longs;tit &longs;ingulare: at quae de differentibus numero, &longs;pe&shy;<lb/>cie&uacute;e dicatur; id <expan abbr="fortuit&utilde;">fortuitum</expan> e&longs;t. ide&ograve; quid prohibet in hoc <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> &longs;icut in vltima &longs;pecie fieri collationem? <lb/>Quinimm&ograve; <expan abbr="neq.">neque</expan> rationis varietas hoc impedit; &longs;i quantitas cum &longs;ub&longs;tantia conferri <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> in eo quae &longs;int. <lb/>Neque aliena videtur e&longs;&longs;e <expan abbr="r&otilde;">rom</expan> velocitatis in motu recto &amp; conuer&longs;ione: nam <expan abbr="vtrobiq.">vtrobique</expan> ratio mobilis, <arrow.to.target n="marg3145"></arrow.to.target><lb/>&amp; <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan>, &amp; &longs;patij continetur. Deinde accidens <expan abbr="o&etilde;">oem</expan> videtur habere proprium <expan abbr="quodd&atilde;">quoddam</expan> <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> quo <lb/>primo innitatur, &amp; per <expan abbr="ips&utilde;">ipsum</expan> communicetur <expan abbr="o&itilde;bus">oimbus</expan> in quibus exi&longs;tit: quare &longs;ecundus ille canon ab <lb/>Ari&longs;t. traditus &longs;uperuacaneus e&longs;&longs;e cen&longs;ebitur. Etenim proportionale ine&longs;t in numeris, <expan abbr="t&etilde;poribus">temporibus</expan>, &amp; <lb/>&longs;olidis per <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> quandam <expan abbr="c&otilde;munem">communem</expan>. <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Accedit e&ograve;dem, quae Ari&longs;t. <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> accidenti geminum &longs;ubiecti <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg3145"></arrow.to.target><lb/>&amp; <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan>, &amp; &longs;patij continetur. Deinde accidens <expan abbr="o&etilde;">oem</expan> videtur habere proprium <expan abbr="quodd&atilde;">quoddam</expan> <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> quo <lb/>primo innitatur, &amp; per <expan abbr="ips&utilde;">ipsum</expan> communicetur <expan abbr="o&itilde;bus">oimbus</expan> in quibus exi&longs;tit: quare &longs;ecundus ille canon ab <lb/>Ari&longs;t. traditus &longs;uperuacaneus e&longs;&longs;e cen&longs;ebitur. Etenim proportionale ine&longs;t in numeris, <expan abbr="t&etilde;poribus">temporibus</expan>, &amp; <lb/>&longs;olidis per <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> quandam <expan abbr="c&otilde;munem">communem</expan>. <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Accedit e&ograve;dem, quae Ari&longs;t. <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> accidenti geminum &longs;ubiecti <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg3146"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg3146"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg3147"></arrow.to.target><lb/>genus a&longs;signat; alterum <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> quod excipiens <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> vocat, atque alterum quod dicit id cuius e&longs;t <lb/>aliquod <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> excipiens, ide&ograve; &longs;i hoc obtinuit accidens, <expan abbr="atq.">atque</expan> id in <expan abbr="c&otilde;paratione">comparatione</expan> po&longs;tulatur; &longs;at illud <lb/>erit, &longs;i ponatur accidens in quo <expan abbr="c&otilde;paratio">comparatio</expan> fiat: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> &amp; illud aliquo primo nece&longs;&longs;ari&ograve; &longs;u&longs;tinebitur. <lb/><emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> Quantum ver&ograve; ad <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> &longs;pectat, <expan abbr="c&otilde;munius">communius</expan> aliquando &longs;umi <expan abbr="c&otilde;&longs;ueuit">con&longs;ueuit</expan>, <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquae</expan> etiam <lb/> <arrow.to.target n="marg3147"></arrow.to.target><lb/>genus a&longs;signat; alterum <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> quod excipiens <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> vocat, atque alterum quod dicit id cuius e&longs;t <lb/>aliquod <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> excipiens, ide&ograve; &longs;i hoc obtinuit accidens, <expan abbr="atq.">atque</expan> id in <expan abbr="c&otilde;paratione">comparatione</expan> po&longs;tulatur; &longs;at illud <lb/>erit, &longs;i ponatur accidens in quo <expan abbr="c&otilde;paratio">comparatio</expan> fiat: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> &amp; illud aliquo primo nece&longs;&longs;ari&ograve; &longs;u&longs;tinebitur. <lb/><emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> Quantum ver&ograve; ad <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> &longs;pectat, <expan abbr="c&otilde;munius">communius</expan> aliquando &longs;umi <expan abbr="c&otilde;&longs;ueuit">con&longs;ueuit</expan>, <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquae</expan> etiam <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3148"></arrow.to.target><lb/>pre&longs;sius: ac <expan abbr="c&otilde;munius">communius</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="s&utilde;pta">sumpta</expan> <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan> ea qu&ecedil; <expan abbr="quocunq.">quocunque</expan> modo <expan abbr="&longs;imilitudin&etilde;">&longs;imilitudinem</expan> inter &longs;e <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan>, <lb/>vnde &amp; Ari&longs;t. in libris de arte dicendi, ac 3. Top. regul&aelig;, tradit&aelig;, &amp; enumerata loca quibus <expan abbr="vnum-quodq.">vnum&shy;<lb/>quodque</expan> cum altero &amp; <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> &amp; diuer&longs;&aelig; &longs;peciei conferri queat, <expan abbr="atq.">atque</expan> eam vel <expan abbr="&longs;implic&etilde;">&longs;implicem</expan>, vel <expan abbr="c&otilde;po&longs;itam">compo&longs;itam</expan> <lb/>e&longs;&longs;e dicimus: pre&longs;sius <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> &agrave; Phy&longs;icis accipitur qui formas <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ine materia definiunt: quare per <expan abbr="ma-teri&atilde;">ma&shy;<lb/>teriam</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &longs;pecificant formas naturales, <expan abbr="ei&qacute;">eique</expan>. &longs;pecificationi tant&ugrave;m &agrave; Gr&aelig;cis tributum fui&longs;&longs;e per&longs;pi&shy;<lb/>cio, vt Simplicius <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> non <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> &longs;peciei cen&longs;uerit e&longs;&longs;e <expan abbr="albedin&etilde;">albedinem</expan> cygni, <expan abbr="atq.">atque</expan> ceru&longs;&longs;&aelig;. Ver&ugrave;m ne &longs;imus <lb/> <arrow.to.target n="marg3148"></arrow.to.target><lb/>pre&longs;sius: ac <expan abbr="c&otilde;munius">communius</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="s&utilde;pta">sumpta</expan> <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan> ea qu&ecedil; <expan abbr="quocunq.">quocunque</expan> modo <expan abbr="&longs;imilitudin&etilde;">&longs;imilitudinem</expan> inter &longs;e <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan>, <lb/>vnde &amp; Ari&longs;t. in libris de arte dicendi, ac 3. Top. regul&aelig;, tradit&aelig;, &amp; enumerata loca quibus <expan abbr="vnum-quodq.">vnum&shy;<lb/>quodque</expan> cum altero &amp; <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> &amp; diuer&longs;&aelig; &longs;peciei conferri queat, <expan abbr="atq.">atque</expan> eam vel <expan abbr="&longs;implic&etilde;">&longs;implicem</expan>, vel <expan abbr="c&otilde;po&longs;itam">compo&longs;itam</expan> <lb/>e&longs;&longs;e dicimus: pre&longs;sius <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> &agrave; Phy&longs;icis accipitur qui formas <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ine materia definiunt: quare per <expan abbr="ma-teri&atilde;">ma&shy;<lb/>teriam</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &longs;pecificant formas naturales, <expan abbr="ei&qacute;">eique</expan>. &longs;pecificationi tant&ugrave;m &agrave; Gr&aelig;cis tributum fui&longs;&longs;e per&longs;pi&shy;<lb/>cio, vt Simplicius <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> non <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> &longs;peciei cen&longs;uerit e&longs;&longs;e <expan abbr="albedin&etilde;">albedinem</expan> cygni, <expan abbr="atq.">atque</expan> ceru&longs;&longs;&aelig;. Ver&ugrave;m ne &longs;imus <lb/>
Line 12957 
Line 12819 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/><expan abbr="Secta&qacute;ue">Sectaque</expan> &longs;ubducto &longs;tipite flamma perit<emph.end type="italics"/>;</s></p> <s><emph type="italics"/><expan abbr="Secta&qacute;ue">Sectaque</expan> &longs;ubducto &longs;tipite flamma perit<emph.end type="italics"/>;</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Et idem ab Ari&longs;t. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> inij ob&longs;eruatum qu&aelig; &longs;ub ad&longs;pectum cadunt: nam diui&longs;a minora <expan abbr="vid&etilde;tur">videntur</expan>, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> </s></p> <s>Et idem ab Ari&longs;t. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> inij ob&longs;eruatum qu&aelig; &longs;ub ad&longs;pectum cadunt: nam diui&longs;a minora <expan abbr="vid&etilde;tur">videntur</expan>, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <arrow.to.target n="marg3169"></arrow.to.target><lb/>viderentur integra: &amp; augetur quidem numerus diuidendo, &longs;ed magnitudo decre&longs;cit: e&longs;t .n. propria <lb/>magnitudo quantitatis continu&ecedil;, quatenus huiu&longs;modi qu&aelig; per diui&longs;ionem tollitur. Sed mea qui&shy;<lb/>dem &longs;ententia di&longs;tinguendum adhuc de partibus quantitatis; <expan abbr="atq.">atque</expan> virtutis, &amp; id partibus quantitatis <lb/>concedendum, qu&ograve;d &longs;i virtutis partes &longs;pectentur <expan abbr="facil&etilde;">facilem</expan> defendi poterit regula a&longs;signata. Et plan&egrave; h&ecedil;c <lb/>qu&aelig; dicuntur ab his, accipiunt virtutem certis contractam qualitatibus propter quas in actione mu&shy;<lb/>tatio contingit, vbi magna vis e&longs;t adiuuantium &amp; impedientium qu&aelig; per compo&longs;itionem &amp; diui&longs;io&shy;<lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg3169"></arrow.to.target><lb/>viderentur integra: &amp; augetur quidem numerus diuidendo, &longs;ed magnitudo decre&longs;cit: e&longs;t .n. propria <lb/>magnitudo quantitatis continu&ecedil;, quatenus huiu&longs;modi qu&aelig; per diui&longs;ionem tollitur. Sed mea qui&shy;<lb/>dem &longs;ententia di&longs;tinguendum adhuc de partibus quantitatis; <expan abbr="atq.">atque</expan> virtutis, &amp; id partibus quantitatis <lb/>concedendum, qu&ograve;d &longs;i virtutis partes &longs;pectentur <expan abbr="facil&etilde;">facilem</expan> defendi poterit regula a&longs;signata. Et plan&egrave; h&ecedil;c <lb/>qu&aelig; dicuntur ab his, accipiunt virtutem certis contractam qualitatibus propter quas in actione mu&shy;<lb/>tatio contingit, vbi magna vis e&longs;t adiuuantium &amp; impedientium qu&aelig; per compo&longs;itionem &amp; diui&longs;io&shy;<lb/> 
 <arrow.to.target n="marg3170"></arrow.to.target><lb/>nem magnas admittunt varietates. Ita fit, vt homo &amp; &longs;i cente&longs;ima pars e&longs;t quantitatis, non &longs;it pars <lb/>cente&longs;ima virtutis: &amp; <expan abbr="quandoq.">quandoque</expan> pars &aelig;qualis magnitudinis e&longs;t maior pars virtutis, vt c&ugrave;m duo tra&shy;<lb/>hunt vnam cymbam, tertius qui accedit, e&longs;t &ecedil;qualis magnitudinis, &longs;ed multo plus <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan>, &amp; e&longs;t plus <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> tertia pars virtutis. Et componendo cre&longs;cit virtus, diudendo minuitur: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> nec &agrave; cente&longs;ima qui&shy;<lb/>dem parte virtutis agitur pars cente&longs;ima nauis, nonmod&ograve; ab vno homine ex centum, qui eam mo&shy;<lb/>uebant <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ade&ograve;, vt <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> &longs;i &longs;int vniformia mouens &amp; mobile, &amp; eadem &longs;it ratio totius &amp; partium, &amp; <lb/>agendo &amp; re&longs;i&longs;tendo, nihilominus, nec tantum pars agat in partem, nec pars item &agrave; parte patiatur vt <lb/>totum &agrave; toto. Siquidem ratio totius in partibus &longs;eor&longs;um con&longs;eruatur &longs;an&egrave;: &longs;ed actio &amp; perpe&longs;sio po&shy;<lb/>&longs;it&aelig; &longs;unt. in certa proportione agentis ad partiens, ea ver&ograve; proportio c&ograve;n&longs;i&longs;tit exuperantia qu&aelig; ni&longs;i <lb/>fuerit in&longs;ignis, nihilo plus promouebit, vt mon&longs;trauit Ari&longs;t. lib. de&longs;ent. Quamobr&egrave;m, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> magnitudo <lb/>continu&egrave; diuidi po&longs;sit, non nece&longs;&longs;ario v&amp;egraver&ograve; talis exuperantia retinetur in proce&longs;&longs;u diui&longs;ionis: effici&shy;<lb/>tur item, vt vis agendi tollatur &agrave; parte, quanuis c&aelig;tera &longs;uper&longs;int. Eadem quoq: ratio <expan abbr="&itilde;eunda">ineunda</expan> e&longs;t, vbi <lb/>impedimentum quoddam mobili accedat: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> &longs;ic euenit, vt proportio inter partes &amp; totum non &longs;er&shy;<lb/>uetur, quam nece&longs;&longs;ari&ograve; credimus e&longs;&longs;e &longs;eruandam &amp; qua&longs;dam regulas eius. Proptere&agrave; nihil e&longs;t quod <lb/>obiicitur Ari&longs;t. peccant .n. obiectiones in figur&aelig; dictionis, dum <expan abbr="c&otilde;mutant">commutant</expan> part&egrave;s virtutis <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> partibus <lb/> <arrow.to.target n="marg3170"></arrow.to.target><lb/>nem magnas admittunt varietates. Ita fit, vt homo &amp; &longs;i cente&longs;ima pars e&longs;t quantitatis, non &longs;it pars <lb/>cente&longs;ima virtutis: &amp; <expan abbr="quandoq.">quandoque</expan> pars &aelig;qualis magnitudinis e&longs;t maior pars virtutis, vt c&ugrave;m duo tra&shy;<lb/>hunt vnam cymbam, tertius qui accedit, e&longs;t &ecedil;qualis magnitudinis, &longs;ed multo plus <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan>, &amp; e&longs;t plus <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> tertia pars virtutis. Et componendo cre&longs;cit virtus, diudendo minuitur: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> nec &agrave; cente&longs;ima qui&shy;<lb/>dem parte virtutis agitur pars cente&longs;ima nauis, nonmod&ograve; ab vno homine ex centum, qui eam mo&shy;<lb/>uebant <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ade&ograve;, vt <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> &longs;i &longs;int vniformia mouens &amp; mobile, &amp; eadem &longs;it ratio totius &amp; partium, &amp; <lb/>agendo &amp; re&longs;i&longs;tendo, nihilominus, nec tantum pars agat in partem, nec pars item &agrave; parte patiatur vt <lb/>totum &agrave; toto. Siquidem ratio totius in partibus &longs;eor&longs;um con&longs;eruatur &longs;an&egrave;: &longs;ed actio &amp; perpe&longs;sio po&shy;<lb/>&longs;it&aelig; &longs;unt. in certa proportione agentis ad partiens, ea ver&ograve; proportio c&ograve;n&longs;i&longs;tit exuperantia qu&aelig; ni&longs;i <lb/>fuerit in&longs;ignis, nihilo plus promouebit, vt mon&longs;trauit Ari&longs;t. lib. de&longs;ent. Quamobr&egrave;m, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> magnitudo <lb/>continu&egrave; diuidi po&longs;sit, non nece&longs;&longs;ario v&amp;egraver&ograve; talis exuperantia retinetur in proce&longs;&longs;u diui&longs;ionis: effici&shy;<lb/>tur item, vt vis agendi tollatur &agrave; parte, quanuis c&aelig;tera &longs;uper&longs;int. Eadem quoq: ratio <expan abbr="&itilde;eunda">ineunda</expan> e&longs;t, vbi <lb/>impedimentum quoddam mobili accedat: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> &longs;ic euenit, vt proportio inter partes &amp; totum non &longs;er&shy;<lb/>uetur, quam nece&longs;&longs;ari&ograve; credimus e&longs;&longs;e &longs;eruandam &amp; qua&longs;dam regulas eius. Proptere&agrave; nihil e&longs;t quod <lb/>obiicitur Ari&longs;t. peccant .n. obiectiones in figur&aelig; dictionis, dum <expan abbr="c&otilde;mutant">commutant</expan> part&egrave;s virtutis <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> partibus <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3171"></arrow.to.target><lb/>quantitatis, &amp; quod in coniunctione agentis &amp; patientis e&longs;t po&longs;itum, in &longs;ingulis &longs;eor&longs;um &longs;umunt. <lb/>H&aelig;c ad &longs;ummam de regulis hi&longs;ce dicta &longs;ufficiant. nunc eas diligentius exploremus, &amp; videamus pri&shy;<lb/>m&ugrave;m quid de illarum cau&longs;sis c&ecedil;teri exi&longs;timarint.</s></p> <arrow.to.target n="marg3171"></arrow.to.target><lb/>quantitatis, &amp; quod in coniunctione agentis &amp; patientis e&longs;t po&longs;itum, in &longs;ingulis &longs;eor&longs;um &longs;umunt. <lb/>H&aelig;c ad &longs;ummam de regulis hi&longs;ce dicta &longs;ufficiant. nunc eas diligentius exploremus, &amp; videamus pri&shy;<lb/>m&ugrave;m quid de illarum cau&longs;sis c&ecedil;teri exi&longs;timarint.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 13282 
Line 13141 
 <p type="head"> <p type="head">
 <s><emph type="italics"/>Contra componentes corpora &egrave; planis. Cap. III<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Contra componentes corpora &egrave; planis. Cap. III<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>SATIS ver&ograve; nobis e&longs;&longs;et nunc, &longs;i demon&longs;tratum &longs;it e&longs;&longs;e generationem &amp; corruptionem qu&ecedil; &agrave; c&ecedil;&shy;<lb/>teris mutationibus di&longs;tinguantur, &longs;iue in omnib. &longs;iue in quibu&longs;dam nihil refert; vt perbelle po&longs;si&shy;<lb/>mus in&longs;tituere di&longs;putationem <expan abbr="propo&longs;it&atilde;">propo&longs;itam</expan>; <expan abbr="atq.">atque</expan> hac pr&aelig;cedente notitia qu&aelig;&longs;tiones illas aggredi &egrave; qua&shy;<lb/>rum &longs;olutione contingit &longs;cire. Sed ne quid nos inter eas in dagandas offendere, aut interturbare po&longs;&shy;<lb/>&longs;it; breuiter excutiamus illud <expan abbr="c&otilde;mentum">commentum</expan> propter <expan abbr="auctoritat&etilde;">auctoritatem</expan> <expan abbr="patronor&utilde;">patronorum</expan> quo defenditur, <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> corpo&shy;<lb/>ra gigni ex planis: &longs;imul .n. fiet, vt non <expan abbr="o&itilde;um">oinum</expan>, &longs;ed aliquorum duntaxat generationem e&longs;&longs;e cogno&longs;ca&shy;</s></p> <s>SATIS ver&ograve; nobis e&longs;&longs;et nunc, &longs;i demon&longs;tratum &longs;it e&longs;&longs;e generationem &amp; corruptionem qu&ecedil; &agrave; c&ecedil;&shy;<lb/>teris mutationibus di&longs;tinguantur, &longs;iue in omnib. &longs;iue in quibu&longs;dam nihil refert; vt perbelle po&longs;si&shy;<lb/>mus in&longs;tituere di&longs;putationem <expan abbr="propo&longs;it&atilde;">propo&longs;itam</expan>; <expan abbr="atq.">atque</expan> hac pr&aelig;cedente notitia qu&aelig;&longs;tiones illas aggredi &egrave; qua&shy;<lb/>rum &longs;olutione contingit &longs;cire. Sed ne quid nos inter eas in dagandas offendere, aut interturbare po&longs;&shy;<lb/>&longs;it; breuiter excutiamus illud <expan abbr="c&otilde;mentum">commentum</expan> propter <expan abbr="auctoritat&etilde;">auctoritatem</expan> <expan abbr="patronor&utilde;">patronorum</expan> quo defenditur, <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> corpo&shy;<lb/>ra gigni ex planis: &longs;imul .n. fiet, vt non <expan abbr="o&itilde;um">oinum</expan>, &longs;ed aliquorum duntaxat generationem e&longs;&longs;e cogno&longs;ca&shy;<arrow.to.target n="marg3239"></arrow.to.target><lb/>mus, &amp; viam &longs;truamus ad ea qu&aelig; de c&ecedil;teris Peripatetici profe&longs;si &longs;unt: multum .n. confert hic &longs;ermo <lb/>ad &aelig;ternorum naturam ve&longs;tigandam qu&aelig; certe &longs;i non plurima, at pr&aelig;&longs;tanti&longs;sima pars &longs;unt metho&shy;<lb/>di naturalis. Qui ergo corpora componi volunt ex planis, pr&aelig;ter id, qu&ograve;d euertunt fundamenta di&shy;<lb/>&longs;ciplin&ecedil; Mathematic&aelig;, quorum &longs;umma per&longs;picuitas e&longs;t, <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;tantia">con&longs;tantia</expan>, <expan abbr="qu&aelig;&qacute;">qu&aelig;que</expan>. repudiari non debeat, <lb/>ni&longs;i certiorib. rationib. &egrave; medio tollatur. <expan abbr="opinan&ttilde;">opinantur</expan> pr&aelig;tere&agrave; quantum <expan abbr="c&otilde;poni">componi</expan> ex indiuiduis, &longs;iue <expan abbr="r&otilde;nis">ronnis</expan> <lb/>eiu&longs;dem vt lineam &egrave; lineis, &longs;eu diuer&longs;&ecedil;, vt lineam &egrave; punctis. quod ab Ari&longs;t. longo &longs;ermone <expan abbr="confutat&utilde;">confutatum</expan> <lb/>e&longs;t in libris de motu generatim, &longs;peciatim ver&ograve; in libris de c&ecedil;lo, &amp; primo de ortu, vberrim&egrave; <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> in li&shy;<lb/>bello de lineis in&longs;ectibilib. aduer&longs;us Anaxagoram peroratum. <expan abbr="Neq.">Neque</expan> ver&ograve; in libris de motu mathe&shy;<lb/>matic&egrave;, quod putaret aliquis cernens ibi nullam haberi rationem materi&aelig; &longs;en&longs;ilis, quod &longs;uum ip&longs;ius <lb/>e&longs;t phy&longs;ices, alibi <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> Phy&longs;ic&egrave;. Nam quae ea &longs;it &longs;peculatio naturalis h&aelig;c me per&longs;uadent, prim&ugrave;m finis <lb/>tractationis: etenim de natura continui di&longs;&longs;eritur propter notitiam motus, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quod e&longs;t propo&longs;itum <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg3239"></arrow.to.target><lb/>mus, &amp; viam &longs;truamus ad ea qu&aelig; de c&ecedil;teris Peripatetici profe&longs;si &longs;unt: multum .n. confert hic &longs;ermo <lb/>ad &aelig;ternorum naturam ve&longs;tigandam qu&aelig; certe &longs;i non plurima, at pr&aelig;&longs;tanti&longs;sima pars &longs;unt metho&shy;<lb/>di naturalis. Qui ergo corpora componi volunt ex planis, pr&aelig;ter id, qu&ograve;d euertunt fundamenta di&shy;<lb/>&longs;ciplin&ecedil; Mathematic&aelig;, quorum &longs;umma per&longs;picuitas e&longs;t, <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;tantia">con&longs;tantia</expan>, <expan abbr="qu&aelig;&qacute;">qu&aelig;que</expan>. repudiari non debeat, <lb/>ni&longs;i certiorib. rationib. &egrave; medio tollatur. <expan abbr="opinan&ttilde;">opinantur</expan> pr&aelig;tere&agrave; quantum <expan abbr="c&otilde;poni">componi</expan> ex indiuiduis, &longs;iue <expan abbr="r&otilde;nis">ronnis</expan> <lb/>eiu&longs;dem vt lineam &egrave; lineis, &longs;eu diuer&longs;&ecedil;, vt lineam &egrave; punctis. quod ab Ari&longs;t. longo &longs;ermone <expan abbr="confutat&utilde;">confutatum</expan> <lb/>e&longs;t in libris de motu generatim, &longs;peciatim ver&ograve; in libris de c&ecedil;lo, &amp; primo de ortu, vberrim&egrave; <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> in li&shy;<lb/>bello de lineis in&longs;ectibilib. aduer&longs;us Anaxagoram peroratum. <expan abbr="Neq.">Neque</expan> ver&ograve; in libris de motu mathe&shy;<lb/>matic&egrave;, quod putaret aliquis cernens ibi nullam haberi rationem materi&aelig; &longs;en&longs;ilis, quod &longs;uum ip&longs;ius <lb/>e&longs;t phy&longs;ices, alibi <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> Phy&longs;ic&egrave;. Nam quae ea &longs;it &longs;peculatio naturalis h&aelig;c me per&longs;uadent, prim&ugrave;m finis <lb/>tractationis: etenim de natura continui di&longs;&longs;eritur propter notitiam motus, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quod e&longs;t propo&longs;itum <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg3240"></arrow.to.target><lb/>methodi naturalis. Pr&aelig;tere&agrave; indemon&longs;trabile e&longs;t apud mathematicum magnitudinem diuidi in di&shy;<lb/>midia, &amp; qu&aelig;ritur de ratione inueniendi dimidium. Si hoc apud mathematicum e&longs;t principium, <lb/>mult&ograve; magis illud per quod hoc probatur. Sed hoc probatur per id qu&ograve;d continuum non diuiditur  <arrow.to.target n="marg3240"></arrow.to.target><lb/>methodi naturalis. Pr&aelig;tere&agrave; indemon&longs;trabile e&longs;t apud mathematicum magnitudinem diuidi in di&shy;<lb/>midia, &amp; qu&aelig;ritur de ratione inueniendi dimidium. Si hoc apud mathematicum e&longs;t principium, <lb/>mult&ograve; magis illud per quod hoc probatur. Sed hoc probatur per id qu&ograve;d continuum non diuiditur
 <pb pagenum="540"/>in indiuidua, vtputa, &longs;i &longs;ic diuideretur, partes &aelig;quales e&longs;&longs;e po&longs;&longs;ent, &amp; in&aelig;quales; vbi <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> in&aelig;quales, <lb/> <pb pagenum="540"/>in indiuidua, vtputa, &longs;i &longs;ic diuideretur, partes &aelig;quales e&longs;&longs;e po&longs;&longs;ent, &amp; in&aelig;quales; vbi <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> in&aelig;quales, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3241"></arrow.to.target><lb/>ibi dimidium nullum. Ergo, &longs;i continui finita diui&longs;io tollit principia mathematica; contr&agrave; negantes <lb/><expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> principia non e&longs;t di&longs;putandum, ni&longs;i in <expan abbr="c&otilde;i">coni</expan> methodo, aut in &longs;ubalternante. Si per hanc propo&longs;itio&shy;<lb/>nem probantur principia mathematices, non <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> demon&longs;trare mathematicus in infinitum diuidi <expan abbr="c&otilde;-tinu&utilde;">con&shy;<lb/>tinuum</expan>, &longs;ed in hoc &longs;ubalternatur naturali. Nec quanuis omittatur materia &longs;en&longs;ilis, idcirco non e&longs;t phi&shy;<lb/>lo&longs;ophus naturalis, re&longs;picitur .n. finis tractationis qui e&longs;t, vt h&ecedil;c accommodentur ad <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> <expan abbr="&longs;en&longs;il&etilde;">&longs;en&longs;ilem</expan>: <lb/>pr&aelig;tere&agrave; <expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> methodus a&longs;&longs;umit <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> <expan abbr="intelligend&atilde;">intelligendam</expan>, vt <expan abbr="quond&atilde;">quondam</expan> docuimus. Ergo continuum &longs;emper <lb/><expan abbr="diuidu&utilde;">diuiduum</expan>; <expan abbr="neq.">neque</expan> re&longs;oluitur in <expan abbr="indiuidu&utilde;">indiuiduum</expan> cum apud <expan abbr="philo&longs;oph&utilde;">philo&longs;ophum</expan> <expan abbr="natural&etilde;">naturalem</expan>, tum apud mathematicum, &amp; <lb/>mult&ograve; minus toleratur in naturalib. qu&aelig; formis mathematicis addunt <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> <expan abbr="&longs;en&longs;il&etilde;">&longs;en&longs;ilem</expan>, qu&aelig; &egrave; &longs;en&longs;ilib. <lb/>qualitatib. nece&longs;&longs;ari&ograve; con&longs;tat. At c&ugrave;m h&aelig; &longs;int vel &longs;implices &amp; prim&ecedil;; vel <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> po&longs;teriores, &amp; qua&longs;i com&shy;<lb/>po&longs;it&ecedil;; ac &longs;implices con&longs;imilium <expan abbr="corpor&utilde;">corporum</expan> e&longs;&longs;e videantur; <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> diuidu&aelig; &longs;unt, vel &longs;cdm <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, vel <expan abbr="&longs;e-cund&utilde;">&longs;e&shy;<lb/>cundum</expan> <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>, &amp; per accidens: <expan abbr="atq.">atque</expan> ade&ograve;, vt ni&longs;i <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> hi&longs;ce modis &longs;ecari po&longs;sint, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;int <expan abbr="o&itilde;no">oinno</expan> &longs;en&longs;i&shy;<lb/>les; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. nec qualitates. per accidens <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> e&longs;t propter &longs;ubiectum, quo con&longs;i&longs;tunt. ob id <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> &amp; &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tias naturales diuidi po&longs;&longs;e nece&longs;&longs;e e&longs;t, &amp; eas item quas ip&longs;i primas exi&longs;timant, &amp; elementa. <expan abbr="C&ugrave;m&qacute;">C&ugrave;mque</expan>. ea&shy;<lb/>dem &longs;it proportio plani ad corpus, ac line&aelig; ad <expan abbr="plan&utilde;">planum</expan>, &amp; puncti ad <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan>: veluti corpus, ip&longs;orum qui&shy;<lb/>dem &longs;ententia, <expan abbr="c&otilde;ponitur">componitur</expan> &egrave; planis; ita planum &egrave; lineis &amp; rur&longs;um <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> &egrave; punctis conflari oportet: quae <expan abbr="&longs;i-quodcunq.">&longs;i&shy;<lb/>quodcunque</expan> e&longs;t in iis qu&aelig; compo&longs;ita &longs;unt, id componentib. ip&longs;is (&longs;i id de materi&aelig; partib. qu&aelig; inter &longs;e <lb/> <arrow.to.target n="marg3241"></arrow.to.target><lb/>ibi dimidium nullum. Ergo, &longs;i continui finita diui&longs;io tollit principia mathematica; contr&agrave; negantes <lb/><expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> principia non e&longs;t di&longs;putandum, ni&longs;i in <expan abbr="c&otilde;i">coni</expan> methodo, aut in &longs;ubalternante. Si per hanc propo&longs;itio&shy;<lb/>nem probantur principia mathematices, non <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> demon&longs;trare mathematicus in infinitum diuidi <expan abbr="c&otilde;-tinu&utilde;">con&shy;<lb/>tinuum</expan>, &longs;ed in hoc &longs;ubalternatur naturali. Nec quanuis omittatur materia &longs;en&longs;ilis, idcirco non e&longs;t phi&shy;<lb/>lo&longs;ophus naturalis, re&longs;picitur .n. finis tractationis qui e&longs;t, vt h&ecedil;c accommodentur ad <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> <expan abbr="&longs;en&longs;il&etilde;">&longs;en&longs;ilem</expan>: <lb/>pr&aelig;tere&agrave; <expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> methodus a&longs;&longs;umit <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> <expan abbr="intelligend&atilde;">intelligendam</expan>, vt <expan abbr="quond&atilde;">quondam</expan> docuimus. Ergo continuum &longs;emper <lb/><expan abbr="diuidu&utilde;">diuiduum</expan>; <expan abbr="neq.">neque</expan> re&longs;oluitur in <expan abbr="indiuidu&utilde;">indiuiduum</expan> cum apud <expan abbr="philo&longs;oph&utilde;">philo&longs;ophum</expan> <expan abbr="natural&etilde;">naturalem</expan>, tum apud mathematicum, &amp; <lb/>mult&ograve; minus toleratur in naturalib. qu&aelig; formis mathematicis addunt <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> <expan abbr="&longs;en&longs;il&etilde;">&longs;en&longs;ilem</expan>, qu&aelig; &egrave; &longs;en&longs;ilib. <lb/>qualitatib. nece&longs;&longs;ari&ograve; con&longs;tat. At c&ugrave;m h&aelig; &longs;int vel &longs;implices &amp; prim&ecedil;; vel <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> po&longs;teriores, &amp; qua&longs;i com&shy;<lb/>po&longs;it&ecedil;; ac &longs;implices con&longs;imilium <expan abbr="corpor&utilde;">corporum</expan> e&longs;&longs;e videantur; <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> diuidu&aelig; &longs;unt, vel &longs;cdm <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, vel <expan abbr="&longs;e-cund&utilde;">&longs;e&shy;<lb/>cundum</expan> <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>, &amp; per accidens: <expan abbr="atq.">atque</expan> ade&ograve;, vt ni&longs;i <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> hi&longs;ce modis &longs;ecari po&longs;sint, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;int <expan abbr="o&itilde;no">oinno</expan> &longs;en&longs;i&shy;<lb/>les; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. nec qualitates. per accidens <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> e&longs;t propter &longs;ubiectum, quo con&longs;i&longs;tunt. ob id <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> &amp; &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tias naturales diuidi po&longs;&longs;e nece&longs;&longs;e e&longs;t, &amp; eas item quas ip&longs;i primas exi&longs;timant, &amp; elementa. <expan abbr="C&ugrave;m&qacute;">C&ugrave;mque</expan>. ea&shy;<lb/>dem &longs;it proportio plani ad corpus, ac line&aelig; ad <expan abbr="plan&utilde;">planum</expan>, &amp; puncti ad <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan>: veluti corpus, ip&longs;orum qui&shy;<lb/>dem &longs;ententia, <expan abbr="c&otilde;ponitur">componitur</expan> &egrave; planis; ita planum &egrave; lineis &amp; rur&longs;um <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> &egrave; punctis conflari oportet: quae <expan abbr="&longs;i-quodcunq.">&longs;i&shy;<lb/>quodcunque</expan> e&longs;t in iis qu&aelig; compo&longs;ita &longs;unt, id componentib. ip&longs;is (&longs;i id de materi&aelig; partib. qu&aelig; inter &longs;e <lb/>
Line 13591 
Line 13447 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Bruma recurret uiers<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s>Bruma recurret uiers<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Et quanquam de mobili illo efficiente po&longs;te&agrave; multa dicenda &longs;unt; attamen illud non omittendum, <lb/>quod facit in rem pr&aelig;&longs;entem &longs;icut in ortu &amp; interitu rerum duo &longs;unt <expan abbr="ob&longs;eru&atilde;da">ob&longs;eruanda</expan> &longs;ucce&longs;sio illorum, <lb/><expan abbr="&longs;ucce&longs;sioni&longs;&qacute;">&longs;ucce&longs;sioni&longs;que</expan>. perpetuitas; &longs;ic &amp; efficientis illius mobilis e&longs;&longs;e duas actiones, morum diurnum, qui <lb/>c&ugrave;m &longs;emper idem &longs;it; e&longs;t cau&longs;&longs;a perpetuitatis, &amp; annuum planetarum, qui c&ugrave;m &longs;it varius, e&longs;t cau&longs;&longs;a <lb/>&longs;ucce&longs;sionis. Immobile, quoniam &agrave; materia &longs;ecretum e&longs;t, alterius cert&egrave; negocij foret; ver&ugrave;m &amp; nos <lb/>c&ugrave;m generales cau&longs;&longs;as motus in hoc volumine inquitamus, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> aliqua <expan abbr="lic&etilde;tia">licentia</expan> in hac methodo abu&shy;<lb/>temur, &amp; plura forta&longs;&longs;e dicemus de illo, qu&agrave;m phy&longs;ico par e&longs;&longs;et. interim ver&ograve; de materia di&longs;&longs;era&shy;</s></p> <s>Et quanquam de mobili illo efficiente po&longs;te&agrave; multa dicenda &longs;unt; attamen illud non omittendum, <lb/>quod facit in rem pr&aelig;&longs;entem &longs;icut in ortu &amp; interitu rerum duo &longs;unt <expan abbr="ob&longs;eru&atilde;da">ob&longs;eruanda</expan> &longs;ucce&longs;sio illorum, <lb/><expan abbr="&longs;ucce&longs;sioni&longs;&qacute;">&longs;ucce&longs;sioni&longs;que</expan>. perpetuitas; &longs;ic &amp; efficientis illius mobilis e&longs;&longs;e duas actiones, morum diurnum, qui <lb/>c&ugrave;m &longs;emper idem &longs;it; e&longs;t cau&longs;&longs;a perpetuitatis, &amp; annuum planetarum, qui c&ugrave;m &longs;it varius, e&longs;t cau&longs;&longs;a <lb/>&longs;ucce&longs;sionis. Immobile, quoniam &agrave; materia &longs;ecretum e&longs;t, alterius cert&egrave; negocij foret; ver&ugrave;m &amp; nos <lb/>c&ugrave;m generales cau&longs;&longs;as motus in hoc volumine inquitamus, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> aliqua <expan abbr="lic&etilde;tia">licentia</expan> in hac methodo abu&shy;<lb/>temur, &amp; plura forta&longs;&longs;e dicemus de illo, qu&agrave;m phy&longs;ico par e&longs;&longs;et. interim ver&ograve; de materia di&longs;&longs;era&shy;<arrow.to.target n="marg3313"></arrow.to.target><lb/>mus, &amp; ab eius ingenio qu&aelig;&longs;tionis propo&longs;it&aelig; cau&longs;&longs;am, &amp; &longs;olutionem petamus. Ea quidem cau&longs;&longs;a e&longs;t <lb/>i&longs;tius perpetu&aelig; rerum &longs;ucce&longs;sionis, quod in ip&longs;a imperfectio qu&aelig;dam e&longs;t, &amp; idcirco appetitus qui&shy;<lb/>dam form&aelig; quo tracta &longs;emper exuitur pr&ecedil;&longs;entibus, ac nouas veluti quidam Proteus induitur, qui, <lb/>c&ugrave;m perpetuus &longs;it, in cau&longs;&longs;a <expan abbr="quoq.">quoque</expan> e&longs;t, vt materia &longs;emper nouis generationibus <expan abbr="atq.">atque</expan> corruptionibus <lb/>&longs;ubiiciatur, &amp; &longs;ubinde vt vnius corruptio alterius item &longs;it generatio. Ergo non <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> in id quod non <lb/>e&longs;t, abeunt, neque <expan abbr="o&itilde;no">oinno</expan> deficiunt; quanuis corruptio e&ograve; quod non e&longs;t per &longs;e terminetur. neque .n. <lb/>corruptio reip&longs;a fit in id quod &longs;impliciter <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;it, &longs;ed &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> tant&ugrave;m, neque in id quod non <lb/>e&longs;t, hoc e&longs;t, nihilum, de&longs;init; ver&ugrave;m ex hac re certa qu&aelig; &longs;it, in alia certam qu&aelig; non &longs;it, abit, <expan abbr="quemad-mod&utilde;">quemad&shy;<lb/>modum</expan> fit interitus hominis in non <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan>, neque .n. in <expan abbr="o&etilde;m">oemm</expan> non hominem, ver&ugrave;m in certum non <lb/>hominem, vtputa, cadauer quod &amp; &longs;i reip&longs;a homo non e&longs;t, &amp; &longs;ic non e&longs;t; at cert&egrave; p &longs;e aliquid e&longs;t, ha&shy;<lb/>bens in &longs;e rationem &longs;olam eius quod non e&longs;t, hoc e&longs;t, non hominis. ab hoc ergo non abeunt in nihi&shy;<lb/>lum; neque generatio ce&longs;&longs;at. &amp; contr&agrave;, &longs;iquid fieri debet; etiam nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt ex aliquo fiat quod <lb/>habeat certam formam, c&ugrave;m in ea &longs;it ratio cert&aelig; priuationis per quam, dum corruptio fit; materia <lb/>ad alteram formam tran&longs;mut&agrave;tur: cuius &longs;ignum; qu&ograve;d &longs;i alteram capere ip&longs;a velit, &longs;poliari pr&ecedil;&longs;en&shy;<lb/>te nece&longs;&longs;e &longs;it; ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. rem id eueniat, vt cuiu&longs;piam generatio corruptio &longs;it alterius, neque .n. &longs;imul <lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg3313"></arrow.to.target><lb/>mus, &amp; ab eius ingenio qu&aelig;&longs;tionis propo&longs;it&aelig; cau&longs;&longs;am, &amp; &longs;olutionem petamus. Ea quidem cau&longs;&longs;a e&longs;t <lb/>i&longs;tius perpetu&aelig; rerum &longs;ucce&longs;sionis, quod in ip&longs;a imperfectio qu&aelig;dam e&longs;t, &amp; idcirco appetitus qui&shy;<lb/>dam form&aelig; quo tracta &longs;emper exuitur pr&ecedil;&longs;entibus, ac nouas veluti quidam Proteus induitur, qui, <lb/>c&ugrave;m perpetuus &longs;it, in cau&longs;&longs;a <expan abbr="quoq.">quoque</expan> e&longs;t, vt materia &longs;emper nouis generationibus <expan abbr="atq.">atque</expan> corruptionibus <lb/>&longs;ubiiciatur, &amp; &longs;ubinde vt vnius corruptio alterius item &longs;it generatio. Ergo non <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> in id quod non <lb/>e&longs;t, abeunt, neque <expan abbr="o&itilde;no">oinno</expan> deficiunt; quanuis corruptio e&ograve; quod non e&longs;t per &longs;e terminetur. neque .n. <lb/>corruptio reip&longs;a fit in id quod &longs;impliciter <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;it, &longs;ed &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> tant&ugrave;m, neque in id quod non <lb/>e&longs;t, hoc e&longs;t, nihilum, de&longs;init; ver&ugrave;m ex hac re certa qu&aelig; &longs;it, in alia certam qu&aelig; non &longs;it, abit, <expan abbr="quemad-mod&utilde;">quemad&shy;<lb/>modum</expan> fit interitus hominis in non <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan>, neque .n. in <expan abbr="o&etilde;m">oemm</expan> non hominem, ver&ugrave;m in certum non <lb/>hominem, vtputa, cadauer quod &amp; &longs;i reip&longs;a homo non e&longs;t, &amp; &longs;ic non e&longs;t; at cert&egrave; p &longs;e aliquid e&longs;t, ha&shy;<lb/>bens in &longs;e rationem &longs;olam eius quod non e&longs;t, hoc e&longs;t, non hominis. ab hoc ergo non abeunt in nihi&shy;<lb/>lum; neque generatio ce&longs;&longs;at. &amp; contr&agrave;, &longs;iquid fieri debet; etiam nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt ex aliquo fiat quod <lb/>habeat certam formam, c&ugrave;m in ea &longs;it ratio cert&aelig; priuationis per quam, dum corruptio fit; materia <lb/>ad alteram formam tran&longs;mut&agrave;tur: cuius &longs;ignum; qu&ograve;d &longs;i alteram capere ip&longs;a velit, &longs;poliari pr&ecedil;&longs;en&shy;<lb/>te nece&longs;&longs;e &longs;it; ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. rem id eueniat, vt cuiu&longs;piam generatio corruptio &longs;it alterius, neque .n. &longs;imul <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg3314"></arrow.to.target><lb/>con&longs;i&longs;tere form&aelig; ill&aelig; po&longs;&longs;unt. ita qua&longs;i circulus quidam &longs;unt generatio &amp; corruptio, dum vno &longs;u&shy;<lb/>blato alterum &longs;uccedat oportet, &amp; dum hoc fit, alterum nece&longs;&longs;ari&ograve; corrumpatur. quem &longs;an&egrave; circu&shy;<lb/>lum, qu&ograve;d eleganti&longs;sim&egrave; expre&longs;&longs;um apud Platonem legimus; eius verba propter elegantiam hoc lo&shy;<lb/>co &longs;ub&longs;cribere non grauabimur. inquit enim. <foreign lang="greek">EI) ga\r mh\ a)EI\ a)ntapodido/ih ta\ e(teratoi_s e(te/rois <lb/>gigno/mena, w(sper EI\ ku/klw| teriionta:a)ll) es/qEI_a. ti/s EI)/h h( ge/nesi+s e)k tou_ e(te/rou mo/non EI)s to\ katan <lb/>tikru/ kai\ mh\ a)naka(mpt_h| pa/lin e)pito\ e(te\ron; mhde\ kamphn\ poioi_to, o)_isq) o(ti pa/nta telestw_nta <lb/>pau/saito gigno/men\a</foreign>, quod e&longs;t. &ldquo;Ni&longs;i .n. alijs alia &longs;uccedant in lucem prodeuntia, tanquam in orbem <lb/>circumeuntia, &longs;ed recta qu&aelig;dam generatio fit ex altero &longs;ol&ugrave;m in id quod e&longs;t &egrave; regione; <expan abbr="neq.">neque</expan> iterum <lb/>ad alterum reflectatur, neque conuer&longs;ionem faciat.&rdquo; &longs;cito omnia finem a&longs;&longs;equentia &agrave; generatione ce&longs;&shy;<lb/>&longs;atura. &amp;, &longs;i tanti&longs;per in re &longs;eria &longs;upercilium tollere licet: h&aelig;c rerum reflexio, &longs;iue circuitus ea rota <lb/>&longs;it, cui manus &amp; pedes Ixioni Iunonis amore incen&longs;o &agrave; magno Ioue arcti&longs;simis vinculis a&longs;tricta <lb/>&longs;unt, qu&aelig; voluitur in perpetuum, <expan abbr="ei&qacute;">eique</expan>. rot&aelig; Ixion clamat, alligatus, benemeritis gratiam e&longs;&longs;e refe&shy;<lb/>rendam: e&longs;t autem ben&egrave;meritus Iuppiter, qui &amp; iuuans pater e&longs;t, &amp; &agrave; Po&euml;tis pater <expan abbr="hominum&qacute;ue">hominumque</expan> <lb/><expan abbr="de&ucirc;m&qacute;">de&ucirc;mque</expan>. dicitur, &amp; O. M. &amp; quidem ant&egrave; O. ide&longs;t <expan abbr="benefic&etilde;ti&longs;simus">beneficenti&longs;simus</expan>, qu&agrave;m M. quia maius e&longs;t <expan abbr="certe&qacute;">certeque</expan>. <lb/>gratius prode&longs;&longs;e omnibus qu&agrave;m opes magnas habere: hoc igitur pr&ecedil;&longs;tat qu&aelig; pulchritudine form&aelig; <lb/>incen&longs;a, &agrave; D. O. M. rotatur a&longs;sidu&egrave;. Sed ad propo&longs;itum reuertamur. Idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> Plato Tim&ecedil;o cor&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg3314"></arrow.to.target><lb/>con&longs;i&longs;tere form&aelig; ill&aelig; po&longs;&longs;unt. ita qua&longs;i circulus quidam &longs;unt generatio &amp; corruptio, dum vno &longs;u&shy;<lb/>blato alterum &longs;uccedat oportet, &amp; dum hoc fit, alterum nece&longs;&longs;ari&ograve; corrumpatur. quem &longs;an&egrave; circu&shy;<lb/>lum, qu&ograve;d eleganti&longs;sim&egrave; expre&longs;&longs;um apud Platonem legimus; eius verba propter elegantiam hoc lo&shy;<lb/>co &longs;ub&longs;cribere non grauabimur. inquit enim. <foreign lang="greek">EI) ga\r mh\ a)EI\ a)ntapodido/ih ta\ e(teratoi_s e(te/rois <lb/>gigno/mena, w(sper EI\ ku/klw| teriionta:a)ll) es/qEI_a. ti/s EI)/h h( ge/nesi+s e)k tou_ e(te/rou mo/non EI)s to\ katan <lb/>tikru/ kai\ mh\ a)naka(mpt_h| pa/lin e)pito\ e(te\ron; mhde\ kamphn\ poioi_to, o)_isq) o(ti pa/nta telestw_nta <lb/>pau/saito gigno/men\a</foreign>, quod e&longs;t. &ldquo;Ni&longs;i .n. alijs alia &longs;uccedant in lucem prodeuntia, tanquam in orbem <lb/>circumeuntia, &longs;ed recta qu&aelig;dam generatio fit ex altero &longs;ol&ugrave;m in id quod e&longs;t &egrave; regione; <expan abbr="neq.">neque</expan> iterum <lb/>ad alterum reflectatur, neque conuer&longs;ionem faciat.&rdquo; &longs;cito omnia finem a&longs;&longs;equentia &agrave; generatione ce&longs;&shy;<lb/>&longs;atura. &amp;, &longs;i tanti&longs;per in re &longs;eria &longs;upercilium tollere licet: h&aelig;c rerum reflexio, &longs;iue circuitus ea rota <lb/>&longs;it, cui manus &amp; pedes Ixioni Iunonis amore incen&longs;o &agrave; magno Ioue arcti&longs;simis vinculis a&longs;tricta <lb/>&longs;unt, qu&aelig; voluitur in perpetuum, <expan abbr="ei&qacute;">eique</expan>. rot&aelig; Ixion clamat, alligatus, benemeritis gratiam e&longs;&longs;e refe&shy;<lb/>rendam: e&longs;t autem ben&egrave;meritus Iuppiter, qui &amp; iuuans pater e&longs;t, &amp; &agrave; Po&euml;tis pater <expan abbr="hominum&qacute;ue">hominumque</expan> <lb/><expan abbr="de&ucirc;m&qacute;">de&ucirc;mque</expan>. dicitur, &amp; O. M. &amp; quidem ant&egrave; O. ide&longs;t <expan abbr="benefic&etilde;ti&longs;simus">beneficenti&longs;simus</expan>, qu&agrave;m M. quia maius e&longs;t <expan abbr="certe&qacute;">certeque</expan>. <lb/>gratius prode&longs;&longs;e omnibus qu&agrave;m opes magnas habere: hoc igitur pr&ecedil;&longs;tat qu&aelig; pulchritudine form&aelig; <lb/>incen&longs;a, &agrave; D. O. M. rotatur a&longs;sidu&egrave;. Sed ad propo&longs;itum reuertamur. Idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> Plato Tim&ecedil;o cor&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3315"></arrow.to.target><lb/>ruptionem in&longs;inuans in generationem, mon&longs;trat corruptionem in nihilum non habire. Ex his <lb/>etiam &longs;umi pote&longs;t occa&longs;io diluendi pr&aelig;cedentem qu&aelig;&longs;tionem qu&aelig; qu&aelig;rebatur; ex quonam, quod <lb/>non e&longs;&longs;et, generatio fieret, &amp; an hoc quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, ad aliquod <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> referri queat, aut potius <lb/>ab <expan abbr="o&itilde;">oim</expan> <expan abbr="pr&ecedil;dicam&etilde;to">pr&ecedil;dicamento</expan> <expan abbr="expungend&utilde;">expungendum</expan>, quia <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;it actu. <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> hoc quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e ponimus, cum aliqua <expan abbr="&longs;ub-&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&shy;<lb/>&longs;tantia</expan> <expan abbr="s&etilde;per">semper</expan> e&longs;t, <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> a&longs;sidu&egrave; <expan abbr="comita&ttilde;">comitatur</expan> ip&longs;i aliqua forma, in qua manet futur&ecedil; priuatio, vt <expan abbr="h&otilde;">hom</expan> fit ex non <lb/><expan abbr="ho&itilde;e">hoine</expan>, qui non e&longs;t <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="s&itilde;pliciter">simpliciter</expan>, &longs;ed <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t hoc .i. homo: e&longs;t .n. &longs;emen, in quo e&longs;t materia, ex qua <expan abbr="con&longs;ti-tui&ttilde;">con&longs;ti&shy;<lb/>tuitur</expan> homo, &amp; human&ecedil; form&ecedil; priuatio, cui^{9} beneficio materia illa <expan abbr="human&atilde;">humanam</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="c&otilde;cupi&longs;cit">concupi&longs;cit</expan>: verun&shy;<lb/>tamen habet ea materia <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="qu&atilde;d&atilde;">quandam</expan>, nec vllo <expan abbr="m&otilde;">mom</expan> re, &longs;ed cogitatione <expan abbr="d&utilde;taxat">duntaxat</expan> ab ip&longs;a <expan abbr="&longs;epara&ttilde;">&longs;eparatur</expan>. ppe&agrave; <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> fit ex nihilo. id quod fit ex eo quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="&etilde;">em</expan>, &amp; ex eo qd e&longs;t <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> &longs;ol&ugrave;m, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> actu: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> per &longs;e actu <lb/><expan abbr="quippi&atilde;">quippiam</expan> e&longs;t, &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> actu id qd <expan abbr="producend&utilde;">producendum</expan> e&longs;t, ac <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ens <expan abbr="s&itilde;pliciter">simpliciter</expan>, &longs;ed actu hoc, <expan abbr="po-t&etilde;tia">po&shy;<lb/>tentia</expan> ver&ograve; &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ens id nimir&ugrave;m quod <expan abbr="gener&atilde;d&utilde;">generandum</expan> e&longs;t, vt <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> formaliter <expan abbr="s&utilde;pta">sumpta</expan> <expan abbr="intuea&ttilde;">intueatur</expan> &longs;ol&ugrave;m, vt ita <lb/>dixerim, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="exi&longs;t&etilde;ti&atilde;">exi&longs;tentiam</expan>, qa quaten^{9} <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan>, cert&egrave; <expan abbr="quic&qtilde;">quicquae</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t &amp; <expan abbr="o&itilde;no">oinno</expan> nihil. ide&ograve; dixit <expan abbr="aliq&ntilde;">aliqnm</expan> Ari&longs;t. id qd <lb/>pote&longs;tate e&longs;t <expan abbr="h&otilde;">hom</expan>, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan>, &amp; <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> reb^{9} attribui quae &longs;int, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> actu <expan abbr="for&etilde;t">forent</expan>. &longs;ed qa <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> h&ecedil;c reip&longs;a <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/><expan abbr="&longs;epara&ttilde;">&longs;eparatur</expan> ab actu &agrave; quo <expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> cau&longs;&longs;a, cur <expan abbr="quodc&utilde;q.">quodcunque</expan> &longs;it, <expan abbr="peti&ttilde;">petitur</expan>, idcirco illud qd pote&longs;tate <expan abbr="&etilde;">em</expan>, nihil pror&longs;us <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="&etilde;">em</expan>. <arrow.to.target n="marg3315"></arrow.to.target><lb/>ruptionem in&longs;inuans in generationem, mon&longs;trat corruptionem in nihilum non habire. Ex his <lb/>etiam &longs;umi pote&longs;t occa&longs;io diluendi pr&aelig;cedentem qu&aelig;&longs;tionem qu&aelig; qu&aelig;rebatur; ex quonam, quod <lb/>non e&longs;&longs;et, generatio fieret, &amp; an hoc quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, ad aliquod <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> referri queat, aut potius <lb/>ab <expan abbr="o&itilde;">oim</expan> <expan abbr="pr&ecedil;dicam&etilde;to">pr&ecedil;dicamento</expan> <expan abbr="expungend&utilde;">expungendum</expan>, quia <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;it actu. <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> hoc quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e ponimus, cum aliqua <expan abbr="&longs;ub-&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&shy;<lb/>&longs;tantia</expan> <expan abbr="s&etilde;per">semper</expan> e&longs;t, <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> a&longs;sidu&egrave; <expan abbr="comita&ttilde;">comitatur</expan> ip&longs;i aliqua forma, in qua manet futur&ecedil; priuatio, vt <expan abbr="h&otilde;">hom</expan> fit ex non <lb/><expan abbr="ho&itilde;e">hoine</expan>, qui non e&longs;t <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="s&itilde;pliciter">simpliciter</expan>, &longs;ed <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t hoc .i. homo: e&longs;t .n. &longs;emen, in quo e&longs;t materia, ex qua <expan abbr="con&longs;ti-tui&ttilde;">con&longs;ti&shy;<lb/>tuitur</expan> homo, &amp; human&ecedil; form&ecedil; priuatio, cui^{9} beneficio materia illa <expan abbr="human&atilde;">humanam</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="c&otilde;cupi&longs;cit">concupi&longs;cit</expan>: verun&shy;<lb/>tamen habet ea materia <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="qu&atilde;d&atilde;">quandam</expan>, nec vllo <expan abbr="m&otilde;">mom</expan> re, &longs;ed cogitatione <expan abbr="d&utilde;taxat">duntaxat</expan> ab ip&longs;a <expan abbr="&longs;epara&ttilde;">&longs;eparatur</expan>. ppe&agrave; <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> fit ex nihilo. id quod fit ex eo quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="&etilde;">em</expan>, &amp; ex eo qd e&longs;t <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> &longs;ol&ugrave;m, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> actu: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> per &longs;e actu <lb/><expan abbr="quippi&atilde;">quippiam</expan> e&longs;t, &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> actu id qd <expan abbr="producend&utilde;">producendum</expan> e&longs;t, ac <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ens <expan abbr="s&itilde;pliciter">simpliciter</expan>, &longs;ed actu hoc, <expan abbr="po-t&etilde;tia">po&shy;<lb/>tentia</expan> ver&ograve; &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ens id nimir&ugrave;m quod <expan abbr="gener&atilde;d&utilde;">generandum</expan> e&longs;t, vt <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> formaliter <expan abbr="s&utilde;pta">sumpta</expan> <expan abbr="intuea&ttilde;">intueatur</expan> &longs;ol&ugrave;m, vt ita <lb/>dixerim, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="exi&longs;t&etilde;ti&atilde;">exi&longs;tentiam</expan>, qa quaten^{9} <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan>, cert&egrave; <expan abbr="quic&qtilde;">quicquae</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t &amp; <expan abbr="o&itilde;no">oinno</expan> nihil. ide&ograve; dixit <expan abbr="aliq&ntilde;">aliqnm</expan> Ari&longs;t. id qd <lb/>pote&longs;tate e&longs;t <expan abbr="h&otilde;">hom</expan>, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan>, &amp; <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> reb^{9} attribui quae &longs;int, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> actu <expan abbr="for&etilde;t">forent</expan>. &longs;ed qa <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> h&ecedil;c reip&longs;a <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/><expan abbr="&longs;epara&ttilde;">&longs;eparatur</expan> ab actu &agrave; quo <expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> cau&longs;&longs;a, cur <expan abbr="quodc&utilde;q.">quodcunque</expan> &longs;it, <expan abbr="peti&ttilde;">petitur</expan>, idcirco illud qd pote&longs;tate <expan abbr="&etilde;">em</expan>, nihil pror&longs;us <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="&etilde;">em</expan>.
 <pb pagenum="555"/> <pb pagenum="555"/>
Line 13750 
Line 13603 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg3351"></margin.target>F</s></p> <s><margin.target id="marg3351"></margin.target>F</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>VERVMENIMVERO valebit admod&ugrave;m ad ea qu&aelig; dicta &longs;unt, intelligenda con&longs;tituere, <lb/>quemadmodum materia &longs;it vna numero, quo pacto vnam illam e&longs;&longs;e te&longs;tabatur Ari&longs;t. habet .n. <lb/>aliquam difficultatem, &amp; qu&aelig;dam mihi dicenda &longs;uccurrunt pr&aelig;ter ea qu&aelig; interpretes eius loci tra&shy;<lb/>dunt. Nam <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> diceret Ari&longs;t. <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan>, vt hoc aliquid, potuit forta&longs;&longs;e <expan abbr="qui&longs;pi&atilde;">qui&longs;piam</expan> &longs;u&longs;picari ip&longs;um loqui <lb/>de vniuer&longs;a mole materi&aelig; qu&aelig; partem mundi inferiorem <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan>, &amp; ad id <expan abbr="approband&utilde;">approbandum</expan> vti <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> <lb/>&amp; auctoritate, <expan abbr="q&ntilde;quidem">qnnquidem</expan> Ari&longs;t. ip&longs;e, dum contra Heraclitum di&longs;&longs;ereret, omnia vnum e&longs;&longs;e dicentem, <lb/>a&longs;&longs;erebat id fieri non po&longs;&longs;e, ni&longs;i vnum accipiatur, vt &longs;ubiectum: quare &longs;ic <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> e&longs;&longs;e &longs;ubiecto con&shy;<lb/>cedebat. Deinde <expan abbr="qu&aelig;cunq.">qu&aelig;cunque</expan> <expan abbr="diui&longs;ion&etilde;">diui&longs;ionem</expan> non accipiunt, vnum &longs;unt: materia ver&ograve; per &longs;e diui&longs;ione caret, <lb/>propterea quae diui&longs;io &longs;equitur formam, at materia per &longs;e in formis e&longs;t. Et <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> dici &longs;olet aliam e&longs;&longs;e mate&shy;<lb/>riam <expan abbr="tu&atilde;">tuam</expan>, ac <expan abbr="me&atilde;">meam</expan>. Deinde non e&longs;&longs;ent propria <expan abbr="cuiusq.">cuiusque</expan> rei principia, qu&aelig; <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> &longs;unt, quippe quae vna foret qu&ecedil; <lb/><expan abbr="c&otilde;iter">coniter</expan> <expan abbr="o&itilde;bus">oimbus</expan> ine&longs;&longs;et. T&ugrave;m <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> &longs;i in materia cuncta conuenirent, inter &longs;e <expan abbr="c&otilde;mutari">commutari</expan> po&longs;&longs;ent, hoc <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> &longs;en&shy;<lb/>&longs;us, &amp; v&longs;us pr&ecedil;ceptor eruditi&longs;simus oppugnant: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> quanuis inferiora corpora vel proxim&egrave;, vel remo&shy;<lb/>t&egrave; <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> infinitate intercedente <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> Peripatetici &longs;tatuunt, inter &longs;e <expan abbr="c&otilde;mutari">commutari</expan> po&longs;sint: at de c&ecedil;le&longs;tib. <lb/>orbib. tum quod inter &longs;e ip&longs;os tran&longs;mutentur, t&ugrave;m <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> quae <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> hi&longs;ce no&longs;tr&agrave;tib. <expan abbr="aliqu&atilde;">aliquam</expan> <expan abbr="coniunction&etilde;">coniunctionem</expan> gene&shy;</s></p> <s>VERVMENIMVERO valebit admod&ugrave;m ad ea qu&aelig; dicta &longs;unt, intelligenda con&longs;tituere, <lb/>quemadmodum materia &longs;it vna numero, quo pacto vnam illam e&longs;&longs;e te&longs;tabatur Ari&longs;t. habet .n. <lb/>aliquam difficultatem, &amp; qu&aelig;dam mihi dicenda &longs;uccurrunt pr&aelig;ter ea qu&aelig; interpretes eius loci tra&shy;<lb/>dunt. Nam <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> diceret Ari&longs;t. <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan>, vt hoc aliquid, potuit forta&longs;&longs;e <expan abbr="qui&longs;pi&atilde;">qui&longs;piam</expan> &longs;u&longs;picari ip&longs;um loqui <lb/>de vniuer&longs;a mole materi&aelig; qu&aelig; partem mundi inferiorem <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan>, &amp; ad id <expan abbr="approband&utilde;">approbandum</expan> vti <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> <lb/>&amp; auctoritate, <expan abbr="q&ntilde;quidem">qnnquidem</expan> Ari&longs;t. ip&longs;e, dum contra Heraclitum di&longs;&longs;ereret, omnia vnum e&longs;&longs;e dicentem, <lb/>a&longs;&longs;erebat id fieri non po&longs;&longs;e, ni&longs;i vnum accipiatur, vt &longs;ubiectum: quare &longs;ic <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> e&longs;&longs;e &longs;ubiecto con&shy;<lb/>cedebat. Deinde <expan abbr="qu&aelig;cunq.">qu&aelig;cunque</expan> <expan abbr="diui&longs;ion&etilde;">diui&longs;ionem</expan> non accipiunt, vnum &longs;unt: materia ver&ograve; per &longs;e diui&longs;ione caret, <lb/>propterea quae diui&longs;io &longs;equitur formam, at materia per &longs;e in formis e&longs;t. Et <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> dici &longs;olet aliam e&longs;&longs;e mate&shy;<lb/>riam <expan abbr="tu&atilde;">tuam</expan>, ac <expan abbr="me&atilde;">meam</expan>. Deinde non e&longs;&longs;ent propria <expan abbr="cuiusq.">cuiusque</expan> rei principia, qu&aelig; <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> &longs;unt, quippe quae vna foret qu&ecedil; <lb/><expan abbr="c&otilde;iter">coniter</expan> <expan abbr="o&itilde;bus">oimbus</expan> ine&longs;&longs;et. T&ugrave;m <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> &longs;i in materia cuncta conuenirent, inter &longs;e <expan abbr="c&otilde;mutari">commutari</expan> po&longs;&longs;ent, hoc <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> &longs;en&shy;<lb/>&longs;us, &amp; v&longs;us pr&ecedil;ceptor eruditi&longs;simus oppugnant: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> quanuis inferiora corpora vel proxim&egrave;, vel remo&shy;<lb/>t&egrave; <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> infinitate intercedente <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> Peripatetici &longs;tatuunt, inter &longs;e <expan abbr="c&otilde;mutari">commutari</expan> po&longs;sint: at de c&ecedil;le&longs;tib. <lb/>orbib. tum quod inter &longs;e ip&longs;os tran&longs;mutentur, t&ugrave;m <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> quae <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> hi&longs;ce no&longs;tr&agrave;tib. <expan abbr="aliqu&atilde;">aliquam</expan> <expan abbr="coniunction&etilde;">coniunctionem</expan> gene&shy;<arrow.to.target n="marg3352"></arrow.to.target><lb/>ris habeant, <expan abbr="nun&qtilde;">nunquae</expan> <expan abbr="ob&longs;eruat&utilde;">ob&longs;eruatum</expan> e&longs;t. Paucis capitib. tota qu&aelig;&longs;tio poterit explicari. Ac primum de omni <lb/>materia &longs;iue c&ecedil;le&longs;tium corporum, &longs;iue <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> qu&aelig; intra c&ecedil;li <expan abbr="ambit&utilde;">ambitum</expan> continentur, ponendo eam vnam <lb/>e&longs;&longs;e analogic&egrave;, quod &agrave; nobis infra plurib. verbis agetur. Sed <expan abbr="q&mtilde;">qmm</expan> hic vnitatis modus multis difficulta&shy;<lb/>tibus expo&longs;itus erat, quia <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> erat loci pr&aelig;&longs;entis, eas explicare, gratis id tunc ab Ari&longs;t. fuit <expan abbr="accept&utilde;">acceptum</expan>; <lb/>quare ad aliam eius vnitatem veniamus. H&aelig;c igitur aut cum forma &longs;pectatur, aut penitus notione <lb/>form&aelig; &longs;eclu&longs;a; quam <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <expan abbr="ab&longs;traction&etilde;">ab&longs;tractionem</expan> ita con&longs;tituimus, vt non re quidem &agrave; forma &longs;eiungi po&longs;sit; qa <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> cogitatione, ne forte quippiam ab e&longs;&longs;entia &longs;ua &longs;eparetur, non immemores <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> e&longs;&longs;e de e&longs;&longs;en&shy;<lb/>tia pote&longs;tatis, &longs;ed quia terminet in hac hypothe&longs;i <expan abbr="cogitation&etilde;">cogitationem</expan> <expan abbr="no&longs;tr&atilde;">no&longs;tram</expan> &longs;ic, vt quanuis pater &amp; filius, ne&shy;<lb/>que mente &agrave; &longs;e inuicem &longs;euocari po&longs;sint: nihilominus ill&ograve; mens no&longs;tra dirigatur, vt ea &longs;pectet qu&aelig; <lb/>filium con&longs;equuntur; vt inferiorem e&longs;&longs;e, <expan abbr="ob&longs;equ&etilde;tem">ob&longs;equentem</expan>, &amp; in pote&longs;tate patris: ali&agrave;s patem imperiolum <lb/>inclementem, &amp; durum, qu&aelig; &longs;an&egrave; ab habitudine illa qu&aelig; inter patrem &amp; filium intercedit, non ab&shy;<lb/>&longs;oluuntur, &longs;ed ad alterum ex illis prim&ograve; pertinent, in alterum ver&ograve; propter affinitatem redundant: ita <lb/>de materi&aelig; ab&longs;tractione mod&ograve; dicendum e&longs;t. Si igitur materia &longs;ine forma con&longs;ideretur, item di&longs;tin&shy;<lb/>guitur, vt pote&longs;tate &longs;ub&longs;tantia e&longs;t, &amp; vt habet in &longs;eip&longs;a di&longs;tantiam, &longs;eu dimen&longs;iones, qu&ograve;d &longs;i animad&shy;<lb/>uertatur &longs;ol&ugrave;m, qua dimen&longs;iones habeat, eam e&longs;&longs;e <expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan>, &amp; <expan abbr="continu&atilde;">continuam</expan> dicimus, &longs;i ver&ograve; vt potentia &longs;ub&shy;<lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg3352"></arrow.to.target><lb/>ris habeant, <expan abbr="nun&qtilde;">nunquae</expan> <expan abbr="ob&longs;eruat&utilde;">ob&longs;eruatum</expan> e&longs;t. Paucis capitib. tota qu&aelig;&longs;tio poterit explicari. Ac primum de omni <lb/>materia &longs;iue c&ecedil;le&longs;tium corporum, &longs;iue <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> qu&aelig; intra c&ecedil;li <expan abbr="ambit&utilde;">ambitum</expan> continentur, ponendo eam vnam <lb/>e&longs;&longs;e analogic&egrave;, quod &agrave; nobis infra plurib. verbis agetur. Sed <expan abbr="q&mtilde;">qmm</expan> hic vnitatis modus multis difficulta&shy;<lb/>tibus expo&longs;itus erat, quia <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> erat loci pr&aelig;&longs;entis, eas explicare, gratis id tunc ab Ari&longs;t. fuit <expan abbr="accept&utilde;">acceptum</expan>; <lb/>quare ad aliam eius vnitatem veniamus. H&aelig;c igitur aut cum forma &longs;pectatur, aut penitus notione <lb/>form&aelig; &longs;eclu&longs;a; quam <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <expan abbr="ab&longs;traction&etilde;">ab&longs;tractionem</expan> ita con&longs;tituimus, vt non re quidem &agrave; forma &longs;eiungi po&longs;sit; qa <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> cogitatione, ne forte quippiam ab e&longs;&longs;entia &longs;ua &longs;eparetur, non immemores <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> e&longs;&longs;e de e&longs;&longs;en&shy;<lb/>tia pote&longs;tatis, &longs;ed quia terminet in hac hypothe&longs;i <expan abbr="cogitation&etilde;">cogitationem</expan> <expan abbr="no&longs;tr&atilde;">no&longs;tram</expan> &longs;ic, vt quanuis pater &amp; filius, ne&shy;<lb/>que mente &agrave; &longs;e inuicem &longs;euocari po&longs;sint: nihilominus ill&ograve; mens no&longs;tra dirigatur, vt ea &longs;pectet qu&aelig; <lb/>filium con&longs;equuntur; vt inferiorem e&longs;&longs;e, <expan abbr="ob&longs;equ&etilde;tem">ob&longs;equentem</expan>, &amp; in pote&longs;tate patris: ali&agrave;s patem imperiolum <lb/>inclementem, &amp; durum, qu&aelig; &longs;an&egrave; ab habitudine illa qu&aelig; inter patrem &amp; filium intercedit, non ab&shy;<lb/>&longs;oluuntur, &longs;ed ad alterum ex illis prim&ograve; pertinent, in alterum ver&ograve; propter affinitatem redundant: ita <lb/>de materi&aelig; ab&longs;tractione mod&ograve; dicendum e&longs;t. Si igitur materia &longs;ine forma con&longs;ideretur, item di&longs;tin&shy;<lb/>guitur, vt pote&longs;tate &longs;ub&longs;tantia e&longs;t, &amp; vt habet in &longs;eip&longs;a di&longs;tantiam, &longs;eu dimen&longs;iones, qu&ograve;d &longs;i animad&shy;<lb/>uertatur &longs;ol&ugrave;m, qua dimen&longs;iones habeat, eam e&longs;&longs;e <expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan>, &amp; <expan abbr="continu&atilde;">continuam</expan> dicimus, &longs;i ver&ograve; vt potentia &longs;ub&shy;<lb/> 
 <arrow.to.target n="marg3353"></arrow.to.target><lb/>&longs;tantia: <expan abbr="q&mtilde;">qmm</expan> actus e&longs;t cau&longs;&longs;a di&longs;tinctionis, nec &longs;ine illo multitudo e&longs;t; actus <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> aut e&longs;t &agrave; forma, aut <lb/>non &longs;ine forma; &agrave; qua nunc materia &longs;eparatur, carebit <expan abbr="o&itilde;no">oinno</expan> di&longs;tinctione, ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. cau&longs;&longs;am vna nu&shy;<lb/>mero priuatiu&egrave; e&longs;&longs;e dicetur .i. non plures numero differentes, quem item vnitatis <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> alio vocabu&shy;<lb/>lo exprimebat Auerroes vnum inquiens per indifferentiam; quae per &longs;e non magis hoc, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> illud &longs;it, &longs;ed <lb/><expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> fieri po&longs;sit &ecedil;qualiter. Qu&ograve;d &longs;i materia form&aelig; notionem <expan abbr="c&otilde;prehendit">comprehendit</expan>, h&aelig;c item notio duplex e&longs;t, <lb/>aut .n. materia con&longs;ideratur, vt iam accepit hanc formam, &longs;ed <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> cum habitudine ad oppo&longs;itam, <expan abbr="atq.">atque</expan> <lb/>ita <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &longs;ubiecto vnam ante&agrave; con&longs;tituimus, ip&longs;o <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> e&longs;&longs;e di&longs;crepantes, aut quemadmodum mea <lb/>nunc e&longs;t materia cum mea forma, ac tum dicimus eam e&longs;&longs;e <expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan> numero po&longs;itiu&egrave;; quo <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> pacto ma&shy;<lb/>teria con&longs;ecuta e&longs;t, qu&ograve;d &longs;it: quia .&longs;. &longs;it hoc aliquid, &amp; po&longs;itiu&egrave; per formam: &longs;ic <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> vt &amp; &longs;i hoc aliquid <lb/>in materia &longs;it actu, &amp; forma pr&aelig;&longs;ente, nihilominus &longs;i natur&aelig; ordinem &longs;pectemus, e&longs;&longs;e po&longs;itiu&egrave; &longs;it &agrave; <lb/>forma prim&ugrave;m, &longs;ed hoc aliquid &amp; &longs;ignatum ex materia na&longs;catur, totum ver&ograve; ex <expan abbr="vtroq.">vtroque</expan> Idcirco <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>docuimus ant&egrave; di&longs;tingui materiam, vt duo numero efficiat, vbi cum duob. contrariis alternatim <expan abbr="c&otilde;-cipiatur">con&shy;<lb/>cipiatur</expan> &agrave; nobis, &amp; id nos maxim&egrave; per&longs;uadet, quae e&longs;&longs;e numerabile materi&ecedil; poti&longs;simum tribuitur. Ex <expan abbr="eo-&qacute;ue">eo&shy;<lb/>que</expan> factum e&longs;t, vt vnum numero 5. Met. definiatur per materiam: &longs;iquidem illa &longs;int vnum numero,  <arrow.to.target n="marg3353"></arrow.to.target><lb/>&longs;tantia: <expan abbr="q&mtilde;">qmm</expan> actus e&longs;t cau&longs;&longs;a di&longs;tinctionis, nec &longs;ine illo multitudo e&longs;t; actus <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> aut e&longs;t &agrave; forma, aut <lb/>non &longs;ine forma; &agrave; qua nunc materia &longs;eparatur, carebit <expan abbr="o&itilde;no">oinno</expan> di&longs;tinctione, ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. cau&longs;&longs;am vna nu&shy;<lb/>mero priuatiu&egrave; e&longs;&longs;e dicetur .i. non plures numero differentes, quem item vnitatis <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> alio vocabu&shy;<lb/>lo exprimebat Auerroes vnum inquiens per indifferentiam; quae per &longs;e non magis hoc, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> illud &longs;it, &longs;ed <lb/><expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> fieri po&longs;sit &ecedil;qualiter. Qu&ograve;d &longs;i materia form&aelig; notionem <expan abbr="c&otilde;prehendit">comprehendit</expan>, h&aelig;c item notio duplex e&longs;t, <lb/>aut .n. materia con&longs;ideratur, vt iam accepit hanc formam, &longs;ed <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> cum habitudine ad oppo&longs;itam, <expan abbr="atq.">atque</expan> <lb/>ita <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &longs;ubiecto vnam ante&agrave; con&longs;tituimus, ip&longs;o <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> e&longs;&longs;e di&longs;crepantes, aut quemadmodum mea <lb/>nunc e&longs;t materia cum mea forma, ac tum dicimus eam e&longs;&longs;e <expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan> numero po&longs;itiu&egrave;; quo <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> pacto ma&shy;<lb/>teria con&longs;ecuta e&longs;t, qu&ograve;d &longs;it: quia .&longs;. &longs;it hoc aliquid, &amp; po&longs;itiu&egrave; per formam: &longs;ic <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> vt &amp; &longs;i hoc aliquid <lb/>in materia &longs;it actu, &amp; forma pr&aelig;&longs;ente, nihilominus &longs;i natur&aelig; ordinem &longs;pectemus, e&longs;&longs;e po&longs;itiu&egrave; &longs;it &agrave; <lb/>forma prim&ugrave;m, &longs;ed hoc aliquid &amp; &longs;ignatum ex materia na&longs;catur, totum ver&ograve; ex <expan abbr="vtroq.">vtroque</expan> Idcirco <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>docuimus ant&egrave; di&longs;tingui materiam, vt duo numero efficiat, vbi cum duob. contrariis alternatim <expan abbr="c&otilde;-cipiatur">con&shy;<lb/>cipiatur</expan> &agrave; nobis, &amp; id nos maxim&egrave; per&longs;uadet, quae e&longs;&longs;e numerabile materi&ecedil; poti&longs;simum tribuitur. Ex <expan abbr="eo-&qacute;ue">eo&shy;<lb/>que</expan> factum e&longs;t, vt vnum numero 5. Met. definiatur per materiam: &longs;iquidem illa &longs;int vnum numero,
 <pb pagenum="563"/> <pb pagenum="563"/>
 <arrow.to.target n="marg3354"></arrow.to.target><lb/>quorum materies e&longs;t vna. &amp; Ari&longs;t. <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> 12. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Met. vnum numero accipit cau&longs;&longs;a materi&aelig;. Vna etenim <lb/> <arrow.to.target n="marg3354"></arrow.to.target><lb/>quorum materies e&longs;t vna. &amp; Ari&longs;t. <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> 12. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Met. vnum numero accipit cau&longs;&longs;a materi&aelig;. Vna etenim <lb/>
Line 14194 
Line 14044 
 <s><margin.target id="marg3477"></margin.target>D</s></p> <s><margin.target id="marg3477"></margin.target>D</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>SED &longs;pectatur is, mox, <expan abbr="vtr&utilde;">vtrum</expan> in materia propter eius nece&longs;sitatem aliquid &longs;it form&aelig; qu&aelig; pertineat <lb/>ad &longs;ub&longs;tantiam, quod in re genita &longs;uper&longs;tes &longs;it; illud <expan abbr="negoci&utilde;">negocium</expan> in&longs;tar in primis, vt generaliter ex&shy;<lb/>ploremus, vtr&ugrave;m plures, qu&agrave;m vna forma &longs;imul con&longs;i&longs;tere queant, an'non, de qua &longs;an&egrave; re <expan abbr="c&otilde;plures">complures</expan> <lb/>circunferuntur opiniones, &amp; magna volumina con&longs;cripta &agrave; maioribus, &amp; ab amicis no&longs;tris multa <lb/>&longs;atis egregi&egrave; monumentis litterarum tradita, &longs;ed tamen omnia nos <expan abbr="comp&etilde;diaria">compendiaria</expan> via per&longs;equemur. <lb/>Neque ver&ograve; nos perturbet, e&ograve; vergentes, vt earum multitudini patrocinemur, &longs;iquid &longs;igillatim de <lb/>forma corporis, aut etiam forma partium contra decretum no&longs;trum &longs;ubueniat; nam de forma cor&shy;<lb/>poris acturi, qua de principiis incrementi, &amp; de motu &longs;ecund&ugrave;m quantum; accipiemus ea qu&aelig; ibi <lb/>Deo <expan abbr="approb&atilde;te">approbante</expan> <expan abbr="c&otilde;cludentur">concludentur</expan>. interim de <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> forma di&longs;putabimus; pr&ecedil;&longs;ertim quae &amp; alio <expan abbr="no&itilde;e">noine</expan> <expan abbr="c&otilde;du-cet">condu&shy;<lb/>cet</expan> h&ecedil;c cognitio ad ea, qu&ecedil; de generatione <expan abbr="&longs;cribun&ttilde;">&longs;cribuntur</expan> ab Ari&longs;t. <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> inter alias culpas, quas <expan abbr="&itilde;">im</expan> <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> ge&shy;<lb/>neratione <expan abbr="tract&atilde;da">tractanda</expan> Platoni Ari&longs;t. ip&longs;e obiecit, ea fuit, quae &longs;ol&ugrave;m <expan abbr="elem&etilde;tor&utilde;">elementorum</expan> <expan abbr="generation&etilde;">generationem</expan> &longs;peculatus &longs;it, <lb/>quo <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <expan abbr="m&otilde;">mom</expan> carnes &amp; o&longs;&longs;a, <expan abbr="alia&qacute;">aliaque</expan>. id genus <expan abbr="fi&atilde;t">fiant</expan>, ne tetigerit <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>: ppe&agrave; dicet <expan abbr="qui&longs;pi&atilde;">qui&longs;piam</expan>: ergo h&aelig;c Ari&longs;t.  <s>SED &longs;pectatur is, mox, <expan abbr="vtr&utilde;">vtrum</expan> in materia propter eius nece&longs;sitatem aliquid &longs;it form&aelig; qu&aelig; pertineat <lb/>ad &longs;ub&longs;tantiam, quod in re genita &longs;uper&longs;tes &longs;it; illud <expan abbr="negoci&utilde;">negocium</expan> in&longs;tar in primis, vt generaliter ex&shy;<lb/>ploremus, vtr&ugrave;m plures, qu&agrave;m vna forma &longs;imul con&longs;i&longs;tere queant, an'non, de qua &longs;an&egrave; re <expan abbr="c&otilde;plures">complures</expan> <lb/>circunferuntur opiniones, &amp; magna volumina con&longs;cripta &agrave; maioribus, &amp; ab amicis no&longs;tris multa <lb/>&longs;atis egregi&egrave; monumentis litterarum tradita, &longs;ed tamen omnia nos <expan abbr="comp&etilde;diaria">compendiaria</expan> via per&longs;equemur. <lb/>Neque ver&ograve; nos perturbet, e&ograve; vergentes, vt earum multitudini patrocinemur, &longs;iquid &longs;igillatim de <lb/>forma corporis, aut etiam forma partium contra decretum no&longs;trum &longs;ubueniat; nam de forma cor&shy;<lb/>poris acturi, qua de principiis incrementi, &amp; de motu &longs;ecund&ugrave;m quantum; accipiemus ea qu&aelig; ibi <lb/>Deo <expan abbr="approb&atilde;te">approbante</expan> <expan abbr="c&otilde;cludentur">concludentur</expan>. interim de <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> forma di&longs;putabimus; pr&ecedil;&longs;ertim quae &amp; alio <expan abbr="no&itilde;e">noine</expan> <expan abbr="c&otilde;du-cet">condu&shy;<lb/>cet</expan> h&ecedil;c cognitio ad ea, qu&ecedil; de generatione <expan abbr="&longs;cribun&ttilde;">&longs;cribuntur</expan> ab Ari&longs;t. <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> inter alias culpas, quas <expan abbr="&itilde;">im</expan> <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> ge&shy;<lb/>neratione <expan abbr="tract&atilde;da">tractanda</expan> Platoni Ari&longs;t. ip&longs;e obiecit, ea fuit, quae &longs;ol&ugrave;m <expan abbr="elem&etilde;tor&utilde;">elementorum</expan> <expan abbr="generation&etilde;">generationem</expan> &longs;peculatus &longs;it, <lb/>quo <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <expan abbr="m&otilde;">mom</expan> carnes &amp; o&longs;&longs;a, <expan abbr="alia&qacute;">aliaque</expan>. id genus <expan abbr="fi&atilde;t">fiant</expan>, ne tetigerit <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>: ppe&agrave; dicet <expan abbr="qui&longs;pi&atilde;">qui&longs;piam</expan>: ergo h&aelig;c Ari&longs;t.
 <pb pagenum="582"/>&longs;ententia gignuntur, quin etiam partes has augeri te&longs;tatus aliquando e&longs;t Ari&longs;t. atqui auctio generatio </s></p> <pb pagenum="582"/>&longs;ententia gignuntur, quin etiam partes has augeri te&longs;tatus aliquando e&longs;t Ari&longs;t. atqui auctio generatio <arrow.to.target n="marg3478"></arrow.to.target><lb/>qu&aelig;dam e&longs;t, &amp; generatio e&longs;t via ad formam &longs;impliciter; auctio ver&ograve; ad formam quantam. Ergo par&shy;<lb/>tes i&longs;t&aelig;, &longs;i generentur &amp; auge&longs;cant, proprias formas &amp; e&longs;&longs;entias obtinebunt, aut cert&egrave;, &longs;i proprias &longs;in&shy;<lb/>gularum partium formas explodamus, <expan abbr="vnam&qacute;">vnamque</expan>. communem toti cum partib. e&longs;&longs;e fateamur, Ari&longs;t. in&shy;<lb/>iuria reprehenderit Platonem, qui de totius generatione di&longs;&longs;erens, partium ip&longs;arum generationem <lb/>po&longs;thabuerit: neque .n. fuerat opus: etenim, c&ugrave;m propria forma carerent, non gignebantur. Ide&ograve; con&shy;<lb/>&longs;tituendum prius e&longs;t, an &longs;ingul&aelig; partes habeant propriam &longs;ui ip&longs;arum <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="ali&qtilde;">aliquae</expan> qu&aelig; con&longs;tituat, &agrave; <lb/>totius forma <expan abbr="&longs;ecret&atilde;">&longs;ecretam</expan>. Quia ver&ograve; di&longs;putatio propter viuentium partes initur, cum plantarum, tum <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> <lb/>animalium, quae has &agrave; toto rationem diuer&longs;am obtinere per&longs;picuum e&longs;t, c&ugrave;m c&aelig;teroquin animo caren&shy;<lb/>tium partes &longs;int vniformes, nos &longs;igillatim de huiu&longs;modi partium formis agere in&longs;tituimus. Has <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan>, <lb/>vt ponamus, per&longs;uadent complures rationes pr&aelig;ter Ari&longs;t. auctoritatem, qui auctionem fieri te&longs;tatur <lb/>&longs;ecund&ugrave;m &longs;ub&longs;tantiam, non <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> &longs;ol&ugrave;m, &longs;iquidem fiat caro. Prim&ugrave;m quidem, quia <lb/>concedet <expan abbr="vnu&longs;qui&longs;q.">vnu&longs;qui&longs;que</expan> quanuis parum in philo&longs;ophia ver&longs;atus. <expan abbr="Qu&aelig;cunq.">Qu&aelig;cunque</expan> proprium nomen habeat, <lb/>&amp; definitionem <expan abbr="propri&atilde;">propriam</expan> &longs;ecund&ugrave;m nomen; ab alijs &longs;pecie &amp; &longs;ub&longs;tantia &longs;eparari. ver&ugrave;m &longs;ingul&aelig; par&shy;<lb/>tes proprium nomen habent, &amp; propriam definitionem &longs;ecund&ugrave;m nomen, &amp; &agrave; &longs;ui inuicem, &amp; &agrave; to&shy;<lb/>tius nomine &amp; definitione &longs;eiunctam. <expan abbr="itaq.">itaque</expan> &amp; &agrave; &longs;e inuicem &amp; &agrave; toto, &longs;pecie, &amp; &longs;ub&longs;tantia di&longs;tinguun&shy;<lb/>
 <p type="main"> 
 <s> 
 <arrow.to.target n="marg3478"></arrow.to.target><lb/>qu&aelig;dam e&longs;t, &amp; generatio e&longs;t via ad formam &longs;impliciter; auctio ver&ograve; ad formam quantam. Ergo par&shy;<lb/>tes i&longs;t&aelig;, &longs;i generentur &amp; auge&longs;cant, proprias formas &amp; e&longs;&longs;entias obtinebunt, aut cert&egrave;, &longs;i proprias &longs;in&shy;<lb/>gularum partium formas explodamus, <expan abbr="vnam&qacute;">vnamque</expan>. communem toti cum partib. e&longs;&longs;e fateamur, Ari&longs;t. in&shy;<lb/>iuria reprehenderit Platonem, qui de totius generatione di&longs;&longs;erens, partium ip&longs;arum generationem <lb/>po&longs;thabuerit: neque .n. fuerat opus: etenim, c&ugrave;m propria forma carerent, non gignebantur. Ide&ograve; con&shy;<lb/>&longs;tituendum prius e&longs;t, an &longs;ingul&aelig; partes habeant propriam &longs;ui ip&longs;arum <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="ali&qtilde;">aliquae</expan> qu&aelig; con&longs;tituat, &agrave; <lb/>totius forma <expan abbr="&longs;ecret&atilde;">&longs;ecretam</expan>. Quia ver&ograve; di&longs;putatio propter viuentium partes initur, cum plantarum, tum <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> <lb/>animalium, quae has &agrave; toto rationem diuer&longs;am obtinere per&longs;picuum e&longs;t, c&ugrave;m c&aelig;teroquin animo caren&shy;<lb/>tium partes &longs;int vniformes, nos &longs;igillatim de huiu&longs;modi partium formis agere in&longs;tituimus. Has <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan>, <lb/>vt ponamus, per&longs;uadent complures rationes pr&aelig;ter Ari&longs;t. auctoritatem, qui auctionem fieri te&longs;tatur <lb/>&longs;ecund&ugrave;m &longs;ub&longs;tantiam, non <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> &longs;ol&ugrave;m, &longs;iquidem fiat caro. Prim&ugrave;m quidem, quia <lb/>concedet <expan abbr="vnu&longs;qui&longs;q.">vnu&longs;qui&longs;que</expan> quanuis parum in philo&longs;ophia ver&longs;atus. <expan abbr="Qu&aelig;cunq.">Qu&aelig;cunque</expan> proprium nomen habeat, <lb/>&amp; definitionem <expan abbr="propri&atilde;">propriam</expan> &longs;ecund&ugrave;m nomen; ab alijs &longs;pecie &amp; &longs;ub&longs;tantia &longs;eparari. ver&ugrave;m &longs;ingul&aelig; par&shy;<lb/>tes proprium nomen habent, &amp; propriam definitionem &longs;ecund&ugrave;m nomen, &amp; &agrave; &longs;ui inuicem, &amp; &agrave; to&shy;<lb/>tius nomine &amp; definitione &longs;eiunctam. <expan abbr="itaq.">itaque</expan> &amp; &agrave; &longs;e inuicem &amp; &agrave; toto, &longs;pecie, &amp; &longs;ub&longs;tantia di&longs;tinguun&shy;<lb/> 
 <arrow.to.target n="marg3479"></arrow.to.target><lb/>tur. Deinde qu&aelig; differunt quibu&longs;dam nunc munerib. inter &longs;e, &longs;ub&longs;tantia di&longs;crepant: partes <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> inter <lb/>&longs;e ita differunt. quin etiam eodem modo di&longs;tinguuntur &agrave; toto: aliud .n. totius, <expan abbr="atq.">atque</expan> partium munus <lb/>e&longs;t &amp; officium. Quod item confirmatur: nam &longs;i de &longs;ub&longs;tantiarum di&longs;crimine iudicium &agrave; <expan abbr="function&utilde;">functionum</expan> <lb/>&amp; accidentium differentijs non accipiatur; eriperetur profect&ograve; &egrave; manib. philo&longs;opho methodus in&shy;<lb/>ueniendi rerum naturas in quas &longs;en&longs;us, quia penetrare non pote&longs;t, per accidentia demum, re&longs;olutio&shy;<lb/>nis auxilio peruenit. In&longs;uper <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> membra &longs;e&longs;e vici&longs;sim afficiunt; igitur habent diuer&longs;as formas. cor .n. <lb/>calefacit, frigefacit cerebrum: nec &longs;i formis &longs;ecernerentur, &longs;ed vna omnium foret; euitari po&longs;&longs;et, quin <lb/>eadem forma moliretur &longs;ibi ip&longs;i interitum. Po&longs;trem&ograve;, &longs;iqua cau&longs;&longs;a e&longs;t, cur partes propria forma non <lb/>fulciantur, ea e&longs;t quia &longs;int in toto: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> &longs;eparentur ab ip&longs;o, aut ip&longs;&ecedil; nihil erunt, aut aliquid: &amp; cert&egrave; <lb/>&longs;i manus amputetur, agno&longs;cetur e&longs;&longs;e manus: aliquid ergo erit. Atqui omne quod e&longs;t, e&longs;t per &longs;uam <lb/>formam: erit igitur manus forma, <expan abbr="atq.">atque</expan> illius quidem propria. quinimmo partes extra totum ab Ari&shy;<lb/>&longs;totele in &longs;ub&longs;tantiis aperti&longs;sim&egrave; numerantur. Ad approbandum ver&ograve; alteram partem problematis, <lb/>&longs;ingulas animantium partes percurramus, h&aelig; &longs;unt, aut compo&longs;it&aelig;, quemadmodum pes, manus, &amp; <lb/>caput: aut &longs;implices, veluti caro, os, &amp; neruus. De compo&longs;itis qu&aelig; alio nomine difformes appellan&shy;<lb/>tur, id &longs;&ecedil;pi&longs;sime pronuntiauit Ari&longs;t. eas e&longs;&longs;e per animum: ac &longs;i careant animo, <expan abbr="atq.">atque</expan> &agrave; toto &longs;eiugentur, <lb/>ambigu&egrave; manus, aut caput e&longs;&longs;e. &amp; eiu&longs;modi, ac &longs;i lapide&ecedil; forent: at animus forma totius e&longs;t. Qu&ograve;d &longs;i <lb/> <arrow.to.target n="marg3479"></arrow.to.target><lb/>tur. Deinde qu&aelig; differunt quibu&longs;dam nunc munerib. inter &longs;e, &longs;ub&longs;tantia di&longs;crepant: partes <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> inter <lb/>&longs;e ita differunt. quin etiam eodem modo di&longs;tinguuntur &agrave; toto: aliud .n. totius, <expan abbr="atq.">atque</expan> partium munus <lb/>e&longs;t &amp; officium. Quod item confirmatur: nam &longs;i de &longs;ub&longs;tantiarum di&longs;crimine iudicium &agrave; <expan abbr="function&utilde;">functionum</expan> <lb/>&amp; accidentium differentijs non accipiatur; eriperetur profect&ograve; &egrave; manib. philo&longs;opho methodus in&shy;<lb/>ueniendi rerum naturas in quas &longs;en&longs;us, quia penetrare non pote&longs;t, per accidentia demum, re&longs;olutio&shy;<lb/>nis auxilio peruenit. In&longs;uper <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> membra &longs;e&longs;e vici&longs;sim a