Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to buona_demot_014_la_1591.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

Colored diff for /texts/archimedes/xml/buona_demot_014_la_1591.xml between version 1.26 and 1.59

version 1.26, 2007/06/22 17:28:43 version 1.59, 2007/08/09 11:53:57
Line 72 
Line 72 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Hos &longs;ucce&longs;&longs;us alit, po&longs;&longs;unt, quia po&longs;&longs;e videntur.<emph.end type="italics"/></s></p> <s>Hos &longs;ucce&longs;&longs;us alit, po&longs;&longs;unt, quia po&longs;&longs;e videntur.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/><expan abbr="Itaq;">Itaque</expan> Homeri iudicium nouimus &agrave; &longs;apientibus e&longs;&longs;e approbatum, qui exultantem Aga&shy;<lb/>memnonem primis illis <expan abbr="t&etilde;poribus">temporibus</expan> induxerit. </s>                                                                <s>Vly&longs;&longs;e &amp; Achille mirandis inter &longs;e modis al&shy;<lb/>tercantibus, vt <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> ad conuicia euehi &longs;olerent,  &amp; Age&longs;ilai <expan abbr="prudenti&atilde;">prudentiam</expan> <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> illu&longs;tri laude <lb/>celebratam qui &aelig;mulationem, veluti &longs;timulos quo&longs;dam intulerit reip. </s>                                                                <s>ac &longs;emper ade&longs;&longs;e &longs;tu&shy;<lb/>duerit, quod inter &longs;e ciues boni contendant, augente &longs;tudia contentione, concordia ver&ograve; <expan abbr="c&otilde;-ciliante">con&shy;<lb/>ciliante</expan> de&longs;idiam. </s>                                                                <s>Quo factum e&longs;t, vt viri docti&longs;&longs;imi, quanuis &longs;uos commentarios &longs;uppri&shy;<lb/>mendo reprehen&longs;ionem &longs;e fugere intelligerent, quia po&longs;teros tanto bono priuare non &longs;ol&ugrave;m <lb/>iniurium, &longs;ed impium  &amp; nefas e&longs;&longs;e iudicarent, quanuis <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> eorum iudicia &longs;ubituri e&longs;&longs;ent, <lb/>qui forta&longs;&longs;e plus, qu&agrave;m ip&longs;i de &longs;e intelligerent, <expan abbr="ali&ograve;&qacute;">ali&ograve;que</expan>; per cogitationes &longs;uas diuerterent, <lb/>contenti fuerint, &longs;i ita &longs;ua probarentur, vt tanqu&agrave;m di&longs;putata contentius aditum ad ve&shy;<lb/>ritatem patefacerent, cuius <expan abbr="qui&longs;q;">qui&longs;que</expan> bonus nonmod&ograve; &longs;tudio&longs;us, verumetiam curio&longs;us e&longs;&longs;e de&shy;<lb/>bet. </s>                                                                <s>Nam latet veritas in profundo, &amp; diuer&longs;is veri&longs;imilibus inuoluta variis etiam mo&shy;<lb/>dis tentat mentes no&longs;tras, &amp; in diuer&longs;a &longs;tudia rapit. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur ego <expan abbr="quoq;">quoque</expan> &agrave; Cel&longs;i&longs;&longs;imo <lb/>Patre tuo in ve&longs;tra pr&aelig;clari&longs;&longs;ima collegia fuerim cooptatus &amp; adhuc auctoritate tua <lb/>negocium public&egrave; <expan abbr="doc&etilde;di">docendi</expan> &longs;u&longs;tineam, tibi gratias ago immortales, &amp; in eo me laudo, <expan abbr="fortu-nati&longs;&longs;imum&qacute;">fortu&shy;<lb/>nati&longs;&longs;imumque</expan>; pr&aelig;dico cui datus &longs;it locus ingenij mei vires experiendi, &amp; ea narrandi qu&aelig; <lb/>ocium litterarum merito tuo mihi &longs;uppeditat, &amp; v&longs;u quotidie cogno&longs;cendi <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> aliquam <lb/>veritatis, quam &longs;i po&longs;teritati communicauerim, &amp; grati animi officio erga te functus e&longs;&longs;e <lb/>videar, &amp; in alios, &longs;i fieri <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> (vt e&longs;t humana <expan abbr="c&otilde;ditio">conditio</expan>) boni aliquid contuli&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan> <lb/>multa me ab incepto deterrebant, cum quia po&longs;teriores cogitationes meliores e&longs;&longs;e &longs;olerent, <lb/>tum qu&ograve;d plura in dies experientia rerum magi&longs;tra &longs;apienti&longs;sima doceret, non pauca <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>lectio &verbar; iterata librorum, <expan abbr="c&otilde;plura">complura</expan> nou&aelig; di&longs;ceptationes,  &amp; <expan abbr="&longs;criptadi&longs;erti&longs;simor&utilde;">&longs;cripta di&longs;erti&longs;simorum</expan> <expan abbr="homin&utilde;">hominum</expan> qu&aelig; <lb/>ad meas manus quotidie <expan abbr="venieb&atilde;t">veniebant</expan>; vicit tamen illa cura, vt c&aelig;teris, &longs;i po&longs;&longs;um, quoquomodo <lb/>prode&longs;&longs;em, <expan abbr="maxime&qacute;">maximeque</expan>;, vt me&aelig; ergate voluntatis aliquod <expan abbr="&longs;ign&utilde;">&longs;ignum</expan> darem. </s>                                                                <s>Acce&longs;&longs;erunt exhor&shy;<lb/>tationes <expan abbr="amicor&utilde;">amicorum</expan>, qui ex tam diuturnis laboribus aliquid expectabant: nuper <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> magnum <lb/><expan abbr="moment&utilde;">momentum</expan> attulit huic me&aelig; deliberationi, &amp; <expan abbr="cor&atilde;">coram</expan> Pi&longs;is, &amp; per litteras eruditi&longs;simus, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>integerrimus vir Thomas Finckius Vuet&longs;pergen&longs;is, cuius <expan abbr="iudici&utilde;">iudicium</expan> c&ugrave;m &longs;emper maximi fe&shy;<lb/>cerim, in hoc <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> eius <expan abbr="auctoritat&etilde;">auctoritatem</expan> &longs;equi non dubitaui. </s>                                                                <s>Quapropter &egrave; no&longs;tris &longs;ermonib. <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>di&longs;ceptationib. <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> mundus quidam Empedocleus &egrave; lite exortus hic liber ad te rect&agrave; con&shy;<lb/>tendit, clientis tui <expan abbr="fid&etilde;">fidem</expan>, laborem, <expan abbr="&longs;tudi&utilde;">&longs;tudium</expan>, &amp; <expan abbr="indu&longs;tri&atilde;">indu&longs;triam</expan> tibi &longs;ignificat; ob id &agrave; te hilar&egrave; &longs;e <expan abbr="acce-pt&utilde;">acce&shy;<lb/>ptum</expan> iri &longs;perat. </s>                                                                <s>hoc vnum expetit; id &longs;i fuerit a&longs;&longs;ecutus, alacritatem <expan abbr="quoq;">quoque</expan> aliis addet quos <lb/>iam &longs;ub ei&longs;dem au&longs;piciis edere cogitauimus, vt ad te quam prim&ugrave;m aduolent, &amp; perpe&shy;<lb/>tu&aelig; erga te pietatis no&longs;tr&aelig; &longs;int optimi te&longs;tes. </s>                                                                <s>Vale. </s>                                                                <s>Pi&longs;is XIV. Kal. </s>                                                                <s>Decemb.<emph.end type="italics"/><lb/>CIO IO LXXXVII.</s></p> <s><emph type="italics"/><expan abbr="Itaq;">Itaque</expan> Homeri iudicium nouimus &agrave; &longs;apientibus e&longs;&longs;e approbatum, qui exultantem Aga&shy;<lb/>memnonem primis illis <expan abbr="t&etilde;poribus">temporibus</expan> induxerit. </s>                                                                <s>Vly&longs;&longs;e &amp; Achille mirandis inter &longs;e modis al&shy;<lb/>tercantibus, vt <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> ad conuicia euehi &longs;olerent,  &amp; Age&longs;ilai <expan abbr="prudenti&atilde;">prudentiam</expan> <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> illu&longs;tri laude <lb/>celebratam qui &aelig;mulationem, veluti &longs;timulos quo&longs;dam intulerit reip. </s>                                                                <s>ac &longs;emper ade&longs;&longs;e &longs;tu&shy;<lb/>duerit, quod inter &longs;e ciues boni contendant, augente &longs;tudia contentione, concordia ver&ograve; <expan abbr="c&otilde;-ciliante">con&shy;<lb/>ciliante</expan> de&longs;idiam. </s>                                                                <s>Quo factum e&longs;t, vt viri docti&longs;&longs;imi, quanuis &longs;uos commentarios &longs;uppri&shy;<lb/>mendo reprehen&longs;ionem &longs;e fugere intelligerent, quia po&longs;teros tanto bono priuare non &longs;ol&ugrave;m <lb/>iniurium, &longs;ed impium  &amp; nefas e&longs;&longs;e iudicarent, quanuis <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> eorum iudicia &longs;ubituri e&longs;&longs;ent, <lb/>qui forta&longs;&longs;e plus, qu&agrave;m ip&longs;i de &longs;e intelligerent, <expan abbr="ali&ograve;&qacute;">ali&ograve;que</expan>; per cogitationes &longs;uas diuerterent, <lb/>contenti fuerint, &longs;i ita &longs;ua probarentur, vt tanqu&agrave;m di&longs;putata contentius aditum ad ve&shy;<lb/>ritatem patefacerent, cuius <expan abbr="qui&longs;q;">qui&longs;que</expan> bonus nonmod&ograve; &longs;tudio&longs;us, verumetiam curio&longs;us e&longs;&longs;e de&shy;<lb/>bet. </s>                                                                <s>Nam latet veritas in profundo, &amp; diuer&longs;is veri&longs;imilibus inuoluta variis etiam mo&shy;<lb/>dis tentat mentes no&longs;tras, &amp; in diuer&longs;a &longs;tudia rapit. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur ego <expan abbr="quoq;">quoque</expan> &agrave; Cel&longs;i&longs;&longs;imo <lb/>Patre tuo in ve&longs;tra pr&aelig;clari&longs;&longs;ima collegia fuerim cooptatus &amp; adhuc auctoritate tua <lb/>negocium public&egrave; <expan abbr="doc&etilde;di">docendi</expan> &longs;u&longs;tineam, tibi gratias ago immortales, &amp; in eo me laudo, <expan abbr="fortu-nati&longs;&longs;imum&qacute;">fortu&shy;<lb/>nati&longs;&longs;imumque</expan>; pr&aelig;dico cui datus &longs;it locus ingenij mei vires experiendi, &amp; ea narrandi qu&aelig; <lb/>ocium litterarum merito tuo mihi &longs;uppeditat, &amp; v&longs;u quotidie cogno&longs;cendi <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> aliquam <lb/>veritatis, quam &longs;i po&longs;teritati communicauerim, &amp; grati animi officio erga te functus e&longs;&longs;e <lb/>videar, &amp; in alios, &longs;i fieri <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> (vt e&longs;t humana <expan abbr="c&otilde;ditio">conditio</expan>) boni aliquid contuli&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="quan&qtilde;">quanquam</expan> <lb/>multa me ab incepto deterrebant, cum quia po&longs;teriores cogitationes meliores e&longs;&longs;e &longs;olerent, <lb/>tum qu&ograve;d plura in dies experientia rerum magi&longs;tra &longs;apienti&longs;sima doceret, non pauca <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>lectio &verbar; iterata librorum, <expan abbr="c&otilde;plura">complura</expan> nou&aelig; di&longs;ceptationes,  &amp; <expan abbr="&longs;criptadi&longs;erti&longs;simor&utilde;">&longs;cripta di&longs;erti&longs;simorum</expan> <expan abbr="homin&utilde;">hominum</expan> qu&aelig; <lb/>ad meas manus quotidie <expan abbr="venieb&atilde;t">veniebant</expan>; vicit tamen illa cura, vt c&aelig;teris, &longs;i po&longs;&longs;um, quoquomodo <lb/>prode&longs;&longs;em, <expan abbr="maxime&qacute;">maximeque</expan>;, vt me&aelig; ergate voluntatis aliquod <expan abbr="&longs;ign&utilde;">&longs;ignum</expan> darem. </s>                                                                <s>Acce&longs;&longs;erunt exhor&shy;<lb/>tationes <expan abbr="amicor&utilde;">amicorum</expan>, qui ex tam diuturnis laboribus aliquid expectabant: nuper <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> magnum <lb/><expan abbr="moment&utilde;">momentum</expan> attulit huic me&aelig; deliberationi, &amp; <expan abbr="cor&atilde;">coram</expan> Pi&longs;is, &amp; per litteras eruditi&longs;simus, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>integerrimus vir Thomas Finckius Vuet&longs;pergen&longs;is, cuius <expan abbr="iudici&utilde;">iudicium</expan> c&ugrave;m &longs;emper maximi fe&shy;<lb/>cerim, in hoc <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> eius <expan abbr="auctoritat&etilde;">auctoritatem</expan> &longs;equi non dubitaui. </s>                                                                <s>Quapropter &egrave; no&longs;tris &longs;ermonib. <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>di&longs;ceptationib. <expan abbr="tan&qtilde;">tanquam</expan> mundus quidam Empedocleus &egrave; lite exortus hic liber ad te rect&agrave; con&shy;<lb/>tendit, clientis tui <expan abbr="fid&etilde;">fidem</expan>, laborem, <expan abbr="&longs;tudi&utilde;">&longs;tudium</expan>, &amp; <expan abbr="indu&longs;tri&atilde;">indu&longs;triam</expan> tibi &longs;ignificat; ob id &agrave; te hilar&egrave; &longs;e <expan abbr="acce-pt&utilde;">acce&shy;<lb/>ptum</expan> iri &longs;perat. </s>                                                                <s>hoc vnum expetit; id &longs;i fuerit a&longs;&longs;ecutus, alacritatem <expan abbr="quoq;">quoque</expan> aliis addet quos <lb/>iam &longs;ub ei&longs;dem au&longs;piciis edere cogitauimus, vt ad te quam prim&ugrave;m aduolent, &amp; perpe&shy;<lb/>tu&aelig; erga te pietatis no&longs;tr&aelig; &longs;int optimi te&longs;tes. </s>                                                                <s>Vale. </s>                                                                <s>Pi&longs;is XIV. Kal. </s>                                                                <s>Decemb.<emph.end type="italics"/><lb/>CIO IO LXXXVII.</s></p>
 <pb/> <pb/>
 <p type="head"> <p type="head">
 <s>INDEX LIBRORVM <lb/>ET CAPITVM QVAE IN HOC <lb/>OPERE CONTINENTVR.</s></p> <s>INDEX LIBRORVM <lb/>ET CAPITVM QVAE IN HOC <lb/>OPERE CONTINENTVR.</s></p>
Line 100 
Line 100 
 <row><cell><emph type="italics"/>Auicenn&aelig; rationes diluuntur quibus probat materi&aelig; prim&ecedil; con&longs;iderationem e&longs;&longs;e &longs;olius primi philo&longs;o-phi. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>73</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Auicenn&aelig; rationes diluuntur quibus probat materi&aelig; prim&ecedil; con&longs;iderationem e&longs;&longs;e &longs;olius primi philo&longs;o-phi. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>73</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Vtr&ugrave;m form&aelig; naturales &longs;i non re, at cogitatione &longs;eparentur &agrave; materia, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>75</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Vtr&ugrave;m form&aelig; naturales &longs;i non re, at cogitatione &longs;eparentur &agrave; materia, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>75</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Quid &longs;it materia &longs;en&longs;ilis, &amp; quemadmodum in naturali methodo accipienda. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>78</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Quid &longs;it materia &longs;en&longs;ilis, &amp; quemadmodum in naturali methodo accipienda. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>78</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Quod'nam genus materi&aelig; &longs;umatur in definitionibus naturalibus. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>80</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>quod' nam genus materi&aelig; &longs;umatur in definitionibus naturalibus. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>80</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Compleat'ne materia &longs;en&longs;ilis definitionem naturalem vt pars e&longs;&longs;enti&aelig;, an non. Cap.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>82</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Compleat'ne materia &longs;en&longs;ilis definitionem naturalem vt pars e&longs;&longs;enti&aelig;, an non. Cap.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>82</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Cur &egrave; Mathematicis nonnull&aelig; naturales appellentur. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>87</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Cur &egrave; Mathematicis nonnull&aelig; naturales appellentur. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>87</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>De potestate eorum communium, qu&aelig; dicuntur ad vnum. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>89</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>De potestate eorum communium, qu&aelig; dicuntur ad vnum. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>89</cell></row>
Line 144 
Line 144 
 <row><cell><emph type="italics"/>Singul&aelig; dubitationes tolluntur de oppo&longs;itione &longs;ubstantiarum. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>180</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Singul&aelig; dubitationes tolluntur de oppo&longs;itione &longs;ubstantiarum. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>180</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>De natur&aelig; progre&longs;&longs;u vbi pote&longs;tas cum actu commutatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 23.</cell><cell>181</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>De natur&aelig; progre&longs;&longs;u vbi pote&longs;tas cum actu commutatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 23.</cell><cell>181</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Pro iis qui prima contraria in natura priuatiu&egrave; opponi defendunt. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>182</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Pro iis qui prima contraria in natura priuatiu&egrave; opponi defendunt. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>182</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Quod'nam propri&egrave; generetur, &amp; quid alij cen&longs;uerint. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>185</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>quod' nam propri&egrave; generetur, &amp; quid alij cen&longs;uerint. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>185</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Sit'ne forma compo&longs;ito perfectior. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>187</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Sit'ne forma compo&longs;ito perfectior. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>187</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Auctoris decretum in medio ponitur de eo quod propri&egrave; generetur. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>188</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Auctoris decretum in medio ponitur de eo quod propri&egrave; generetur. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>188</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Quo pacto form&ecedil; producantur, &amp; vari&ecedil; philo&longs;ophorum &longs;ententi&aelig; recen&longs;entur. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>190</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Quo pacto form&ecedil; producantur, &amp; vari&ecedil; philo&longs;ophorum &longs;ententi&aelig; recen&longs;entur. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>190</cell></row>
Line 628 
Line 628 
 <row><cell><emph type="italics"/>In&longs;tituitur qu&aelig;&longs;tio de ordine mundi, <expan abbr="atq.">atque</expan> ibi proponitur di&longs;putatio, &longs;it'ne Deus <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> men&longs;ura. Cap.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>975</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>In&longs;tituitur qu&aelig;&longs;tio de ordine mundi, <expan abbr="atq.">atque</expan> ibi proponitur di&longs;putatio, &longs;it'ne Deus <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> men&longs;ura. Cap.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>975</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Exquiritur, vnde natura &longs;umatur ratio men&longs;ur&aelig; qua rerum perfectionem metimur. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>977</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Exquiritur, vnde natura &longs;umatur ratio men&longs;ur&aelig; qua rerum perfectionem metimur. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>977</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum ratio men&longs;ur&aelig; congruat cum diuina &longs;ub&longs;tantia. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>979</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum ratio men&longs;ur&aelig; congruat cum diuina &longs;ub&longs;tantia. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>979</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Quod'nam compo&longs;itionis genus men&longs;ur&aelig; &longs;upponatur, vbi multa de compo&longs;itione rationis, &amp; rei di&longs;&longs;e-runtur. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>981</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>quod' nam compo&longs;itionis genus men&longs;ur&aelig; &longs;upponatur, vbi multa de compo&longs;itione rationis, &amp; rei di&longs;&longs;e-runtur. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>981</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Quod'nam compo&longs;itionis genus pertineat ad mentes &agrave; materia &longs;olutas. Cap.<emph.end type="italics"/> 44.</cell><cell>983</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>quod' nam compo&longs;itionis genus pertineat ad mentes &agrave; materia &longs;olutas. Cap.<emph.end type="italics"/> 44.</cell><cell>983</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Reuertimur ad explicationem ordinis vniuer&longs;i, ac de Idea nonnulla ponuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 45.</cell><cell>988</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Reuertimur ad explicationem ordinis vniuer&longs;i, ac de Idea nonnulla ponuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 45.</cell><cell>988</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Ari&longs;totelis placita ab ideis abhorrere monstratur, &amp; diluuntur obiecta. Cap.<emph.end type="italics"/> 46.</cell><cell>989</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Ari&longs;totelis placita ab ideis abhorrere monstratur, &amp; diluuntur obiecta. Cap.<emph.end type="italics"/> 46.</cell><cell>989</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Diligentius explicatur quis ordo rerum &longs;it in vniuer&longs;o. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>993</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Diligentius explicatur quis ordo rerum &longs;it in vniuer&longs;o. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>993</cell></row>
Line 651 
Line 651 
 <p type="head"> <p type="head">
 <s>EX PRIMO LIBRO.</s></p> <s>EX PRIMO LIBRO.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>3. D 3. Architectoni &amp; &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 4. e 4. id quod concr. 6. non vid. 11. nil vetet. </s>                                                                <s>f 6. vt nota. </s>                                                                <s>h 2. inductiu&aelig;rat. 5. b 11. cre&shy;<lb/>duntur. 6. e 5. rei &longs;cientia deficiet. 15. ponet. </s>                                                                <s>f 10. euertetur. 7. d 3. di&longs;cedamus. 6. &longs;ed vel cog. 8. e 7. qu&ograve;d iud. 12. opera. </s>                                                                <s>f <lb/>7. quippe qu&ograve;d. </s>                                                                <s>g 5. pr&aelig;cedit. 12. cuiu&longs;cuiu&longs;modi. </s>                                                                <s>h 11. fertur. 10. e 12. materiata. <foreign lang="greek">xwrish\.</foreign> 13. a 8 pote&longs;tas. </s>                                                                <s>d 2. hoc. 5. in&shy;<lb/>dicantes. 14. e 13. tran&longs;ilimus. </s>                                                                <s>g 1. iudicari 15. f 9. e&longs;&longs;ent. 18. f 14. <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <expan abbr="prior&etilde;">priorem</expan> e&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>g 2. vox <foreign lang="greek"><gap/></foreign> apud. 20. e 13. <foreign lang="greek">e)ntuxei_s.</foreign><lb/>f 10. <foreign lang="greek">e)/nqa kai\ e)/nqa</foreign> 21. 26. faciend&aelig;. </s>                                                                <s>b 3. indicare. </s>                                                                <s>d 3. creatio. 22. g 8. &longs;it. </s>                                                                <s>h vlt. <foreign lang="greek">u(postatikw_s</foreign> 24. f 4. <foreign lang="greek">h( te/xnh.</foreign> g 11. di&longs;un&shy;<lb/>guam. 13. ita fit. 25. b 3. producatur &longs;imile nunquam. 10. fit. </s>                                                                <s>vt. </s>                                                                <s>c 2. nam dicere po&longs;. </s>                                                                <s>d 11. Ari&longs;. </s>                                                                <s>inter ita. 26. e 1. dum fit. </s>                                                                <s>f 11. <lb/>En tibi. </s>                                                                <s>h 9. niti &longs;emper. 27. c 13 form&ecedil;. 29. a 2. mouet. </s>                                                                <s>b 14 efficeret. 30. c 9. ab&longs;olutus. </s>                                                                <s>g 2. &longs;int. 31. c 1. <foreign lang="greek">a)nterei/dousin</foreign>. <lb/></s>                                                                <s>32. e 11. corrige &longs;ic. <foreign lang="greek">ta\ de\ ge/nei e(/tepa plei_on die/sthken h)\ ta\ ei)/dei</foreign>. </s>                                                                <s>g 12. <expan abbr="fi&atilde;t">fiant</expan>. 34. c 4. an'num. 18. notuere. </s>                                                                <s>g 1. di&longs;tort&aelig; &amp; per&shy;<lb/>plex&ecedil;. </s>                                                                <s>h 2. <foreign lang="greek">tu/xw|</foreign>. 4. audis. 5. quadrate. 37. a 9. quid &longs;it. 38. e 11. &longs;ine. 13. &longs;eparantur. 39. d 5. <foreign lang="greek">e)\xei politikh\n</foreign> 15. cluent. <lb/></s>                                                                <s>40. h 12. Huic. 14. <foreign lang="greek">u(pomnhmatistou_</foreign>. 42. h 3. <expan abbr="quan&qtilde;">quanque</expan>. 13. 14. ex parte nece&longs;&longs;e e&longs;t e&longs;&longs;e. 43. 27. vniuer&longs;alis. </s>                                                                <s>c 4 <expan abbr="eu&etilde;ta">euenta</expan>. </s>                                                                <s>g 12. de&shy;<lb/>negari. 44. e 8. negantem. </s>                                                                <s>g 4. 10. &longs;ubalternans. </s>                                                                <s>h 7. definitas. 45. 23. vt <expan abbr="aliq.">alique</expan> d 15. primi. 49 a 8 quanque. 50. e 15. <expan abbr="ante&qtilde;">anteque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>f 15. philo&longs;ophi&aelig;. 51. a 12. <expan abbr="imit&atilde;tur">imitantur</expan> artes. 14. earum c 12. medicos. </s>                                                                <s>d 1. <foreign lang="greek">mimhtikai\</foreign> 52. f 5. qu&ecedil; quid. 8. liberali. </s>                                                                <s>g 14. &longs;i <expan abbr="neq.">neque</expan> <lb/>53. a 9. <foreign lang="greek">d\ ei)ko/na.</foreign> c 3. <foreign lang="greek">a)kribei/as.</foreign> 13. per&longs;picuitas. 54. e 1. quod ad. 9 pareat. 10. &longs;iqua. 12. Phy&longs;ic&aelig;. </s>                                                                <s>h 7. tran&longs;cendenti&aelig;. 13. <lb/>habeant &longs;ubiiciuntur &amp; determinantur. 55. d 11. fuerat <foreign lang="greek">ei)sie/tw</foreign>. 56. e 10. qua &longs;unt. 57. d 4. materi&aelig;. 58 f 6. at &longs;ic. 7. <foreign lang="greek">peras <lb/>gnw/sews.</foreign> 14. hexagonum. </s>                                                                <s>c 6. <expan abbr="c&otilde;ficitur">conficitur</expan>. 60. g 13. &agrave; diuino. </s>                                                                <s>h 2. &longs;ubalternantem ad hanc ab alia. 61. c 2. concipiamus. 7. cum <lb/>&amp; &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 63. b 10. corpore&ecedil;. 64. e 13. corpus. </s>                                                                <s>g 2. fit. 13. qu&ecedil; ope. </s>                                                                <s>h 1. efficitur &longs;ecundum vt. 4. <foreign lang="greek">u(perou/sion.</foreign> 5. natur&ecedil;. 65. <lb/>b 14. tum pr&aelig;terea c 11. vt vnum definitioni. 66. e 4. no&longs;&longs;e. 68. e 7. effectus. </s>                                                                <s>g 5. <expan abbr="quanq.">quanque</expan> 69. b 8. illarum. </s>                                                                <s>d 15. eclip&longs;i &amp; &longs;ic <lb/><expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 70. f 12. &longs;it &amp; alt. </s>                                                                <s>h 4. addimus. 8. <expan abbr="nanq.">nanque</expan> art. 71. a 11. de prim. 72. g 10. &longs;ententiam. 73. c 2. <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan>. 74. e 16. <expan abbr="mou&etilde;tis">mouentis</expan>. <lb/></s>                                                                <s>g 11. in prima. 85. b 12. modo erit dial. 86. e 7. corrige verba Gr&aelig;ca &longs;ic <foreign lang="greek">fusiko\s tou/twn. 10. dh\ tis e(kateros.</foreign> 14. eius e&longs;&longs;e <lb/>quod. 87. a 15. pote&longs;t quae c 8. ex eo e&longs;&longs;e ord. 90. g 3. recipiunt. </s>                                                                <s>h 2. e&longs;&longs;e de &longs;ub&longs;t. 94. e 7. &longs;ub&longs;tanti&aelig; vel acc. 14. omne. </s>                                                                <s>g 12. <lb/>e&ecedil;dam quid de. 97. a 2. illu&longs;trentur. </s>                                                                <s>b 6. &longs;impliciter. 107. c 12. &amp; methodo 109. b 15. verum. </s>                                                                <s>c 1. Placitis. 110. e 4. qua&shy;<lb/>dam. </s>                                                                <s>h 9. careat qu&ecedil; <expan abbr="c&otilde;tradicentia">contradicentia</expan> &longs;unt at. 111. a 6. &longs;ectatorib. eius. 112. f 9 <foreign lang="greek">th_qhn.</foreign> 113. b 11. formas. 114. h 1. Abderitic&egrave;. <lb/></s>                                                                <s>115. b 5. &longs;i ver&ograve;. </s>                                                                <s>c 11. accepta. 116. e 9. <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. 119. c 2. prius natura &longs;it &amp; id. 13. excre&longs;cat. 120. f 11. adhibent. 121. 7. <lb/>niti per &longs;e. 122. f 8. <foreign lang="greek">ginesqai. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek">ginesqai.</foreign> 124. c 1. cau&longs;&longs;am &amp;.</s></p> <s>3. D 3. Architectoni &amp; &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 4. e 4. id quod concr. 6. non vid. 11. nil vetet. </s>                                                                <s>f 6. vt nota. </s>                                                                <s>h 2. inductiu&aelig;rat. 5. b 11. cre&shy;<lb/>duntur. 6. e 5. rei &longs;cientia deficiet. 15. ponet. </s>                                                                <s>f 10. euertetur. 7. d 3. di&longs;cedamus. 6. &longs;ed vel cog. 8. e 7. qu&ograve;d iud. 12. opera. </s>                                                                <s>f <lb/>7. quippe qu&ograve;d. </s>                                                                <s>g 5. pr&aelig;cedit. 12. cuiu&longs;cuiu&longs;modi. </s>                                                                <s>h 11. fertur. 10. e 12. materiata. <foreign lang="greek">xwrish\.</foreign> 13. a 8 pote&longs;tas. </s>                                                                <s>d 2. hoc. 5. in&shy;<lb/>dicantes. 14. e 13. tran&longs;ilimus. </s>                                                                <s>g 1. iudicari 15. f 9. e&longs;&longs;ent. 18. f 14. <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <expan abbr="prior&etilde;">priorem</expan> e&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>g 2. vox <foreign lang="greek"><gap/></foreign> apud. 20. e 13. <foreign lang="greek">e)ntuxei=s.</foreign><lb/>f 10. <foreign lang="greek">e)/nqa kai\ e)/nqa</foreign> 21. 26. faciend&aelig;. </s>                                                                <s>b 3. indicare. </s>                                                                <s>d 3. creatio. 22. g 8. &longs;it. </s>                                                                <s>h vlt. <foreign lang="greek">u(postatikw=s</foreign> 24. f 4. <foreign lang="greek">h( te/xnh.</foreign> g 11. di&longs;un&shy;<lb/>guam. 13. ita fit. 25. b 3. producatur &longs;imile nunquam. 10. fit. </s>                                                                <s>vt. </s>                                                                <s>c 2. nam dicere po&longs;. </s>                                                                <s>d 11. Ari&longs;. </s>                                                                <s>inter ita. 26. e 1. dum fit. </s>                                                                <s>f 11. <lb/>En tibi. </s>                                                                <s>h 9. niti &longs;emper. 27. c 13 form&ecedil;. 29. a 2. mouet. </s>                                                                <s>b 14 efficeret. 30. c 9. ab&longs;olutus. </s>                                                                <s>g 2. &longs;int. 31. c 1. <foreign lang="greek">a)nterei/dousin</foreign>. <lb/></s>                                                                <s>32. e 11. corrige &longs;ic. <foreign lang="greek">ta\ de\ ge/nei e(/tepa plei=on die/sthken h)\ ta\ ei)/dei</foreign>. </s>                                                                <s>g 12. <expan abbr="fi&atilde;t">fiant</expan>. 34. c 4. an'num. 18. notuere. </s>                                                                <s>g 1. di&longs;tort&aelig; &amp; per&shy;<lb/>plex&ecedil;. </s>                                                                <s>h 2. <foreign lang="greek">tu/xw|</foreign>. 4. audis. 5. quadrate. 37. a 9. quid &longs;it. 38. e 11. &longs;ine. 13. &longs;eparantur. 39. d 5. <foreign lang="greek">e)\xei politikh\n</foreign> 15. cluent. <lb/></s>                                                                <s>40. h 12. Huic. 14. <foreign lang="greek">u(pomnhmatistou=</foreign>. 42. h 3. <expan abbr="quan&qtilde;">quanque</expan>. 13. 14. ex parte nece&longs;&longs;e e&longs;t e&longs;&longs;e. 43. 27. vniuer&longs;alis. </s>                                                                <s>c 4 <expan abbr="eu&etilde;ta">euenta</expan>. </s>                                                                <s>g 12. de&shy;<lb/>negari. 44. e 8. negantem. </s>                                                                <s>g 4. 10. &longs;ubalternans. </s>                                                                <s>h 7. definitas. 45. 23. vt <expan abbr="aliq.">alique</expan> d 15. primi. 49 a 8 quanque. 50. e 15. <expan abbr="ante&qtilde;">anteque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>f 15. philo&longs;ophi&aelig;. 51. a 12. <expan abbr="imit&atilde;tur">imitantur</expan> artes. 14. earum c 12. medicos. </s>                                                                <s>d 1. <foreign lang="greek">mimhtikai\</foreign> 52. f 5. qu&ecedil; quid. 8. liberali. </s>                                                                <s>g 14. &longs;i <expan abbr="neq.">neque</expan> <lb/>53. a 9. <foreign lang="greek">d\ ei)ko/na.</foreign> c 3. <foreign lang="greek">a)kribei/as.</foreign> 13. per&longs;picuitas. 54. e 1. quod ad. 9 pareat. 10. &longs;iqua. 12. Phy&longs;ic&aelig;. </s>                                                                <s>h 7. tran&longs;cendenti&aelig;. 13. <lb/>habeant &longs;ubiiciuntur &amp; determinantur. 55. d 11. fuerat <foreign lang="greek">ei)sie/tw</foreign>. 56. e 10. qua &longs;unt. 57. d 4. materi&aelig;. 58 f 6. at &longs;ic. 7. <foreign lang="greek">peras <lb/>gnw/sews.</foreign> 14. hexagonum. </s>                                                                <s>c 6. <expan abbr="c&otilde;ficitur">conficitur</expan>. 60. g 13. &agrave; diuino. </s>                                                                <s>h 2. &longs;ubalternantem ad hanc ab alia. 61. c 2. concipiamus. 7. cum <lb/>&amp; &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 63. b 10. corpore&ecedil;. 64. e 13. corpus. </s>                                                                <s>g 2. fit. 13. qu&ecedil; ope. </s>                                                                <s>h 1. efficitur &longs;ecundum vt. 4. <foreign lang="greek">u(perou/sion.</foreign> 5. natur&ecedil;. 65. <lb/>b 14. tum pr&aelig;terea c 11. vt vnum definitioni. 66. e 4. no&longs;&longs;e. 68. e 7. effectus. </s>                                                                <s>g 5. <expan abbr="quanq.">quanque</expan> 69. b 8. illarum. </s>                                                                <s>d 15. eclip&longs;i &amp; &longs;ic <lb/><expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 70. f 12. &longs;it &amp; alt. </s>                                                                <s>h 4. addimus. 8. <expan abbr="nanq.">nanque</expan> art. 71. a 11. de prim. 72. g 10. &longs;ententiam. 73. c 2. <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan>. 74. e 16. <expan abbr="mou&etilde;tis">mouentis</expan>. <lb/></s>                                                                <s>g 11. in prima. 85. b 12. modo erit dial. 86. e 7. corrige verba Gr&aelig;ca &longs;ic <foreign lang="greek">fusiko\s tou/twn. 10. dh\ tis e(kateros.</foreign> 14. eius e&longs;&longs;e <lb/>quod. 87. a 15. pote&longs;t quae c 8. ex eo e&longs;&longs;e ord. 90. g 3. recipiunt. </s>                                                                <s>h 2. e&longs;&longs;e de &longs;ub&longs;t. 94. e 7. &longs;ub&longs;tanti&aelig; vel acc. 14. omne. </s>                                                                <s>g 12. <lb/>e&ecedil;dam quid de. 97. a 2. illu&longs;trentur. </s>                                                                <s>b 6. &longs;impliciter. 107. c 12. &amp; methodo 109. b 15. verum. </s>                                                                <s>c 1. Placitis. 110. e 4. qua&shy;<lb/>dam. </s>                                                                <s>h 9. careat qu&ecedil; <expan abbr="c&otilde;tradicentia">contradicentia</expan> &longs;unt at. 111. a 6. &longs;ectatorib. eius. 112. f 9 <foreign lang="greek">th=qhn.</foreign> 113. b 11. formas. 114. h 1. Abderitic&egrave;. <lb/></s>                                                                <s>115. b 5. &longs;i ver&ograve;. </s>                                                                <s>c 11. accepta. 116. e 9. <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. 119. c 2. prius natura &longs;it &amp; id. 13. excre&longs;cat. 120. f 11. adhibent. 121. 7. <lb/>niti per &longs;e. 122. f 8. <foreign lang="greek">ginesqai. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek">ginesqai.</foreign> 124. c 1. cau&longs;&longs;am &amp;.</s></p>
 <p type="head"> <p type="head">
 <s>EX LIBRO SECVNDO.</s></p> <s>EX LIBRO SECVNDO.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 659 
Line 659 
 <p type="head"> <p type="head">
 <s>EX LIBRO TERTIO.</s></p> <s>EX LIBRO TERTIO.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>228 G 10. animus. 14. natura. 229. a 3. fuerit, &amp;. </s>                                                                <s>d 5. tran&longs;ilit. 230. e 5. &longs;u&longs;tinens. </s>                                                                <s>g 14. de ip&longs;o vbi. </s>                                                                <s>h 5. &agrave; reliquis. 231. c 2. <lb/>Burl&ecedil;us. </s>                                                                <s>d 6. particulis. 232. e 3. effectus. </s>                                                                <s>f 7. opere. </s>                                                                <s>g 6. requiri. 14 &longs;it. 233. a 6. dictum fuit: &aelig;ger. </s>                                                                <s>d 8. <expan abbr="eoq.">eoque</expan> 235. d 4 per&shy;<lb/>&longs;picuum. 236. h 15. <foreign lang="greek">ou)rano\s.</foreign> 237. c 13. redundat. 238. h 11. in &longs;ub&longs;t. 239. a 2. natura. 24. d 3. &longs;u&longs;cipiunt. 242. c 2. Hippo&shy;<lb/>cratis &amp; &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 11. &amp; &longs;apit. 244. f 1<gap/>. </s>                                                                <s>natura. 246. c 8. &longs;anari. 247. a 1. &longs;ub&longs;tanti&aelig;. </s>                                                                <s>c 3. e&longs;&longs;entiali. 248. h 6. quies ver&ograve;. 249. <lb/>b 9. materia. </s>                                                                <s>c 1. inuenerat. 250. g 7. &longs;ignificati. 251. c 14. pr&aelig;ferendam. 252. e 3. eum. 4. cum id aut. </s>                                                                <s>f 10. <expan abbr="probation&etilde;">probationem</expan>. </s>                                                                <s>g 4. <lb/>partes. </s>                                                                <s>A B. 6. quin fieri. 253. a 5. &longs;ic progre. </s>                                                                <s>b 11. extenta. 254. f 11. nece&longs;&longs;aria. 255. c 7 <expan abbr="approbat&atilde;">approbatam</expan>. 14. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan>. 256. e 12. <lb/>illa. </s>                                                                <s>f 5. oppo&longs;ito. 260. g 2. moueatur. 10. qui fit. 13. <expan abbr="diceb&atilde;t">dicebant</expan> animum e&longs;&longs;e corpus. 261. c 14. potuit. </s>                                                                <s>d 14. vera. 262. c 14. per&shy;<lb/>&longs;picu&aelig;. </s>                                                                <s>h 5. &longs;eip&longs;o non moueri primo, &amp; ab alio. 263. d 11. hyeme <expan abbr=".n.">enim</expan> 264. f 3. ordinatim. </s>                                                                <s>g 7. &longs;icca. </s>                                                                <s>h 5. tibi &longs;u&longs;p. 15. mota. <lb/></s>                                                                <s>265. a 15. &longs;ubactum. 266. g 6 animales. 267 c 4. calore. 268. e 8. aut vbi. </s>                                                                <s>f 3. ea. 269. a 4. quid ergo. 15. at certe. 270 g 11. <lb/>in&longs;it. 271. c 2. e&longs;t ei quod e&longs;t. 6. po&longs;&longs;ent. </s>                                                                <s>d 5. nos qd. 272. e 9. <foreign lang="greek">tro/pon.</foreign> g 11. delibare h 12. natura po&longs;t. 273. b 2. po&longs;&longs;um. 5. <lb/>quid &longs;ibi. 274. h 3. <expan abbr="notion&etilde;">notionem</expan>. 275. c 1. conuertit. 6. notus. </s>                                                                <s>d 6. cuius cau&longs;&longs;am. 277. b 10. po&longs;t cert&egrave;. 278. f 13. forma. </s>                                                                <s>g 13. ac&shy;<lb/>cedat. 281. c 7. ip&longs;o term. 14. ne pro eo. 282. f 8. <expan abbr="c&otilde;tracta">contracta</expan>. 283. d 4. &longs;en&longs;um pellere. 287. a 2. &longs;ecunda. 3. <expan abbr="exagitat&atilde;">exagitatam</expan>. </s>                                                                <s>b 6. po&shy;<lb/>terat. </s>                                                                <s>c 1. materia. 14. <expan abbr="tot&atilde;">totam</expan>. 288. e 3. &longs;ecus &longs;it. </s>                                                                <s>f 7. <expan abbr="&longs;ec&utilde;do">&longs;ecundo</expan> de c&ecedil;lo. </s>                                                                <s>T. 27. h 6. motus <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan>. 8. de&longs;inat. 15. denominatio. 290. <lb/>g 13. vtrum'ne. 291. a 2. <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> qu&aelig; 10. <expan abbr="r&otilde;nes">rationes</expan> opp. </s>                                                                <s>b 2. nobis apparet. 292. e 8. habitus illi &longs;upponatur. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d. 293. a 3. per <lb/>&longs;uam for. </s>                                                                <s>b 12. raro'ue. 13. monemus. </s>                                                                <s>d 1. alens. 2. quod fit in. 7. tum nego. 294. e 10. habet <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>. 14. &longs;ic &amp; illa. </s>                                                                <s>f 8. &longs;imi&shy;<lb/>lis. </s>                                                                <s>g 7. &longs;ecundum &longs;e. 10. habet. </s>                                                                <s>h 10. <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> pote&longs;tatis. 295. b 15. eum e&longs;&longs;e. 296. g 7. motura e&longs;t vt hoc &longs;ine. 297. d 12. Simplicio. <lb/></s>                                                                <s>303. a 1 eas e&longs;&longs;e. 304. g 2. <foreign lang="greek">fronou_n frona_</foreign>. 305. a 15. po&longs;sit in actum. </s>                                                                <s>d 12. &agrave; quo vel quod &longs;em. 306. e 3. <expan abbr="Qu&ecedil;cunq.">Qu&ecedil;cunque</expan> ver&ograve; ca&longs;u &longs;i&shy;<lb/>cut ibi <expan abbr="fi&utilde;t">fiunt</expan>. </s>                                                                <s>i. vt in artifice <foreign lang="greek">kinei_,</foreign> quorum materia pote&longs;t &amp; &agrave; &longs;e ip&longs;a moueri eo motu quo &longs;emen mouet. </s>                                                                <s>g 7. nalitus. </s>                                                                <s>h 5. inu&longs;tis. <lb/></s>                                                                <s>307. d 1. quie&longs;t. 313. b 3. &longs;ic pars. 6. &longs;i per &longs;e. 13. &longs;ecundum quas. </s>                                                                <s>c 1. hoc aut. </s>                                                                <s>d 12. &longs;int confirm. 15. accidensm <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>. 314. <lb/>h 5. Alexandro. 14 gremio. 315. a 6. rex excel. 9. &longs;i deficiatur. </s>                                                                <s>c 7. is. 316. f 8. aliquam. </s>                                                                <s>h 1. ita vt ni&longs;i. 13. <expan abbr="c&otilde;tinu&aelig;">continu&aelig;</expan>. 317. b 5. <lb/>Primum quia. 6. denominantur. </s>                                                                <s>c 12. imperfecti. </s>                                                                <s>d 13. plumbeus. 318. f 14. ita monet. </s>                                                                <s>g 4. materia &longs;u&aelig; 3. 9. b 8 leue &longs;ic. 11. <lb/>grauitate 321. c 5. animali primum viuens pro port. </s>                                                                <s>d 5. mon&longs;trat. 322. g 1. hos mot. 323. a 6. mouere. 324. e in tit. </s>                                                                <s>quas <lb/>ex. </s>                                                                <s>f 7. qu&aelig; ex &longs;e ip&longs;a. </s>                                                                <s>h 2. in &longs;cupo. 325. a 7 violentiam. 12. quoquo. </s>                                                                <s>d 6. &longs;emper ab alio. 326. f 14. te&longs;tetur. </s>                                                                <s>h 1. ratio pro&shy;<lb/>pria. 12. dictorum. 327. a 17. vt &agrave; forma. </s>                                                                <s>b 7. moueri. </s>                                                                <s>c 12. pote&longs;tatum. </s>                                                                <s>d 15. arbitror. 328. g 8. nil perfect&egrave;. </s>                                                                <s>h 2. in pote&longs;t. <lb/></s>                                                                <s>229. b 10. partienda. </s>                                                                <s>d 10. igitur &amp; materia. 330. e 8 materi&aelig; proxim&ecedil;. 10. forent. 17. moueretur. </s>                                                                <s>f 11. alterum quidem. <lb/></s>                                                                <s>g 8. fit e&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>h 9. &longs;ufficiente. 332. e 7. natura &longs;ic. 15. tibi pl. h 3. admittant. 10. &longs;i non re &longs;ep. 336. f 12. auctor hic. 13. &longs;ol&ecedil;. <lb/></s>                                                                <s>h 14. recidat. 339. a 3. carere. 14. commeant. </s>                                                                <s>b 12. continuas. </s>                                                                <s>c 10. vbi cum.</s></p> <s>228 G 10. animus. 14. natura. 229. a 3. fuerit, &amp;. </s>                                                                <s>d 5. tran&longs;ilit. 230. e 5. &longs;u&longs;tinens. </s>                                                                <s>g 14. de ip&longs;o vbi. </s>                                                                <s>h 5. &agrave; reliquis. 231. c 2. <lb/>Burl&ecedil;us. </s>                                                                <s>d 6. particulis. 232. e 3. effectus. </s>                                                                <s>f 7. opere. </s>                                                                <s>g 6. requiri. 14 &longs;it. 233. a 6. dictum fuit: &aelig;ger. </s>                                                                <s>d 8. <expan abbr="eoq.">eoque</expan> 235. d 4 per&shy;<lb/>&longs;picuum. 236. h 15. <foreign lang="greek">ou)rano\s.</foreign> 237. c 13. redundat. 238. h 11. in &longs;ub&longs;t. 239. a 2. natura. 24. d 3. &longs;u&longs;cipiunt. 242. c 2. Hippo&shy;<lb/>cratis &amp; &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 11. &amp; &longs;apit. 244. f 1<gap/>. </s>                                                                <s>natura. 246. c 8. &longs;anari. 247. a 1. &longs;ub&longs;tanti&aelig;. </s>                                                                <s>c 3. e&longs;&longs;entiali. 248. h 6. quies ver&ograve;. 249. <lb/>b 9. materia. </s>                                                                <s>c 1. inuenerat. 250. g 7. &longs;ignificati. 251. c 14. pr&aelig;ferendam. 252. e 3. eum. 4. cum id aut. </s>                                                                <s>f 10. <expan abbr="probation&etilde;">probationem</expan>. </s>                                                                <s>g 4. <lb/>partes. </s>                                                                <s>A B. 6. quin fieri. 253. a 5. &longs;ic progre. </s>                                                                <s>b 11. extenta. 254. f 11. nece&longs;&longs;aria. 255. c 7 <expan abbr="approbat&atilde;">approbatam</expan>. 14. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan>. 256. e 12. <lb/>illa. </s>                                                                <s>f 5. oppo&longs;ito. 260. g 2. moueatur. 10. qui fit. 13. <expan abbr="diceb&atilde;t">dicebant</expan> animum e&longs;&longs;e corpus. 261. c 14. potuit. </s>                                                                <s>d 14. vera. 262. c 14. per&shy;<lb/>&longs;picu&aelig;. </s>                                                                <s>h 5. &longs;eip&longs;o non moueri primo, &amp; ab alio. 263. d 11. hyeme <expan abbr=".n.">enim</expan> 264. f 3. ordinatim. </s>                                                                <s>g 7. &longs;icca. </s>                                                                <s>h 5. tibi &longs;u&longs;p. 15. mota. <lb/></s>                                                                <s>265. a 15. &longs;ubactum. 266. g 6 animales. 267 c 4. calore. 268. e 8. aut vbi. </s>                                                                <s>f 3. ea. 269. a 4. quid ergo. 15. at certe. 270 g 11. <lb/>in&longs;it. 271. c 2. e&longs;t ei quod e&longs;t. 6. po&longs;&longs;ent. </s>                                                                <s>d 5. nos qd. 272. e 9. <foreign lang="greek">tro/pon.</foreign> g 11. delibare h 12. natura po&longs;t. 273. b 2. po&longs;&longs;um. 5. <lb/>quid &longs;ibi. 274. h 3. <expan abbr="notion&etilde;">notionem</expan>. 275. c 1. conuertit. 6. notus. </s>                                                                <s>d 6. cuius cau&longs;&longs;am. 277. b 10. po&longs;t cert&egrave;. 278. f 13. forma. </s>                                                                <s>g 13. ac&shy;<lb/>cedat. 281. c 7. ip&longs;o term. 14. ne pro eo. 282. f 8. <expan abbr="c&otilde;tracta">contracta</expan>. 283. d 4. &longs;en&longs;um pellere. 287. a 2. &longs;ecunda. 3. <expan abbr="exagitat&atilde;">exagitatam</expan>. </s>                                                                <s>b 6. po&shy;<lb/>terat. </s>                                                                <s>c 1. materia. 14. <expan abbr="tot&atilde;">totam</expan>. 288. e 3. &longs;ecus &longs;it. </s>                                                                <s>f 7. <expan abbr="&longs;ec&utilde;do">&longs;ecundo</expan> de c&ecedil;lo. </s>                                                                <s>T. 27. h 6. motus <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan>. 8. de&longs;inat. 15. denominatio. 290. <lb/>g 13. vtrum'ne. 291. a 2. <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> qu&aelig; 10. <expan abbr="r&otilde;nes">rationes</expan> opp. </s>                                                                <s>b 2. nobis apparet. 292. e 8. habitus illi &longs;upponatur. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d. 293. a 3. per <lb/>&longs;uam for. </s>                                                                <s>b 12. raro'ue. 13. monemus. </s>                                                                <s>d 1. alens. 2. quod fit in. 7. tum nego. 294. e 10. habet <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>. 14. &longs;ic &amp; illa. </s>                                                                <s>f 8. &longs;imi&shy;<lb/>lis. </s>                                                                <s>g 7. &longs;ecundum &longs;e. 10. habet. </s>                                                                <s>h 10. <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> pote&longs;tatis. 295. b 15. eum e&longs;&longs;e. 296. g 7. motura e&longs;t vt hoc &longs;ine. 297. d 12. Simplicio. <lb/></s>                                                                <s>303. a 1 eas e&longs;&longs;e. 304. g 2. <foreign lang="greek">fronou=n frona=</foreign>. 305. a 15. po&longs;sit in actum. </s>                                                                <s>d 12. &agrave; quo vel quod &longs;em. 306. e 3. <expan abbr="Qu&ecedil;cunq.">Qu&ecedil;cunque</expan> ver&ograve; ca&longs;u &longs;i&shy;<lb/>cut ibi <expan abbr="fi&utilde;t">fiunt</expan>. </s>                                                                <s>i. vt in artifice <foreign lang="greek">kinei=,</foreign> quorum materia pote&longs;t &amp; &agrave; &longs;e ip&longs;a moueri eo motu quo &longs;emen mouet. </s>                                                                <s>g 7. nalitus. </s>                                                                <s>h 5. inu&longs;tis. <lb/></s>                                                                <s>307. d 1. quie&longs;t. 313. b 3. &longs;ic pars. 6. &longs;i per &longs;e. 13. &longs;ecundum quas. </s>                                                                <s>c 1. hoc aut. </s>                                                                <s>d 12. &longs;int confirm. 15. accidensm <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>. 314. <lb/>h 5. Alexandro. 14 gremio. 315. a 6. rex excel. 9. &longs;i deficiatur. </s>                                                                <s>c 7. is. 316. f 8. aliquam. </s>                                                                <s>h 1. ita vt ni&longs;i. 13. <expan abbr="c&otilde;tinu&aelig;">continu&aelig;</expan>. 317. b 5. <lb/>Primum quia. 6. denominantur. </s>                                                                <s>c 12. imperfecti. </s>                                                                <s>d 13. plumbeus. 318. f 14. ita monet. </s>                                                                <s>g 4. materia &longs;u&aelig; 3. 9. b 8 leue &longs;ic. 11. <lb/>grauitate 321. c 5. animali primum viuens pro port. </s>                                                                <s>d 5. mon&longs;trat. 322. g 1. hos mot. 323. a 6. mouere. 324. e in tit. </s>                                                                <s>quas <lb/>ex. </s>                                                                <s>f 7. qu&aelig; ex &longs;e ip&longs;a. </s>                                                                <s>h 2. in &longs;cupo. 325. a 7 violentiam. 12. quoquo. </s>                                                                <s>d 6. &longs;emper ab alio. 326. f 14. te&longs;tetur. </s>                                                                <s>h 1. ratio pro&shy;<lb/>pria. 12. dictorum. 327. a 17. vt &agrave; forma. </s>                                                                <s>b 7. moueri. </s>                                                                <s>c 12. pote&longs;tatum. </s>                                                                <s>d 15. arbitror. 328. g 8. nil perfect&egrave;. </s>                                                                <s>h 2. in pote&longs;t. <lb/></s>                                                                <s>229. b 10. partienda. </s>                                                                <s>d 10. igitur &amp; materia. 330. e 8 materi&aelig; proxim&ecedil;. 10. forent. 17. moueretur. </s>                                                                <s>f 11. alterum quidem. <lb/></s>                                                                <s>g 8. fit e&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>h 9. &longs;ufficiente. 332. e 7. natura &longs;ic. 15. tibi pl. h 3. admittant. 10. &longs;i non re &longs;ep. 336. f 12. auctor hic. 13. &longs;ol&ecedil;. <lb/></s>                                                                <s>h 14. recidat. 339. a 3. carere. 14. commeant. </s>                                                                <s>b 12. continuas. </s>                                                                <s>c 10. vbi cum.</s></p>
 <pb/> <pb/>
 <p type="head"> <p type="head">
 <s>EX LIBRO QVARTO.</s></p> <s>EX LIBRO QVARTO.</s></p>
Line 681 
Line 681 
 <p type="head"> <p type="head">
 <s>EX LIBRO OCTAVO.</s></p> <s>EX LIBRO OCTAVO.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>723. C 10. <foreign lang="greek">a)lloi/wsis, a)lloi_on</foreign> &longs;emper lege cum gemino <foreign lang="greek">ll</foreign>. 724. e 9. po&longs;&longs;e&longs;sione. 10. ill&ecedil;. 726. g 14. huius e&longs;t actu. </s>                                                                <s>h 7. &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tanti&aelig;. 12. &amp; &agrave; c&ecedil;ter. </s>                                                                <s>e 16. Eri&longs;tic <foreign lang="greek">w_s</foreign>. 727. c 15. nexum. </s>                                                                <s>d 1. propter &longs;e fines. 2. po&longs;teriora. 14. &longs;pecta. 728. e 6. &longs;ic ordin. </s>                                                                <s>g 4. <lb/>fit fieri. 10. impedientia. 729. c 11. motus qui. </s>                                                                <s>d 16. illarum. 730. h 8. &longs;ucce&longs;&longs;u. 732. f 14. inueniendum. 733. c 11. actus ac&shy;<lb/>cidentis ex actu. 734. e 8. totam. </s>                                                                <s>f 4. rationis. 737. b 7. acris. 738. h 16. hoc meo. 739. b 13. qualitati. 740. f 9. ac generib. <lb/></s>                                                                <s>h 17. mendis. 743. b 12. innitatur. </s>                                                                <s>d 15. cum tamen. 745. b 12. quam. 746. e 16. ip&longs;e. </s>                                                                <s>g 10. tertio. 747. b 11. aut ver&ograve; 13. <lb/>cupre&longs;&longs;ui. </s>                                                                <s>c 7. intendi. 749. b 4. ab&longs;olute. 750. f 12. profe&longs;si. </s>                                                                <s>g 4. <expan abbr="vs&qtilde;">vsque</expan>. </s>                                                                <s>h 15. nemo. 752. e 8. reparari. 754. c 6. item. 755. c 5. <lb/>&longs;ic &longs;olum. 8. per actum &longs;ecundum. 756. f in tit. </s>                                                                <s>elem&ecedil;ntis. 8. mouentur. 9. deletur. 757. d 12. effecta. 758. e 2. &longs;en&longs;um 4. <lb/>&longs;uperiora. 7. Ari&longs;totelea. </s>                                                                <s>g 6. remi&longs;siorem. 8. vt mos. 759. b 5. nix. 6. eos exi&longs;tit. 12. materi&aelig;. </s>                                                                <s>d 5. obtinebat. 760. g 12. ad <lb/>illas. 761. a 5. perfectioris. </s>                                                                <s>b 8. colorum. 762. e 7. nobis. </s>                                                                <s>g 4. permi&longs;&longs;ione. 763. b 4. fit. 11. pictoribus. 14. non &longs;it. </s>                                                                <s>c 4. philo&shy;<lb/>&longs;ophorum. 764. f 7. eget. </s>                                                                <s>g 10. contracto. 766. e 5. vt termini. </s>                                                                <s>h 13. halitus. 15. halitus. 767. c 8. acutam. 14. donare. </s>                                                                <s>d 15. <lb/>&longs;ecquitur. 768. c 11. non e&longs;t. 770 g 3. mucrone. 771. b 6. &amp; nigro. </s>                                                                <s>d 17. anacla&longs;im. 772. f 8. contraria &amp;. </s>                                                                <s>g 2. vim. </s>                                                                <s>h 16. ex&shy;<lb/>&aelig;quo. 773. b 14. accipiet. 774. f 14. qualitates. </s>                                                                <s>h 7. ponantur. 14. ambiguas. 775. a 10. quo ex. </s>                                                                <s>d 1. &longs;int. 3. conditione <expan abbr="t&atilde;t&utilde;">tantum</expan>. <lb/></s>                                                                <s>777. a 14. &longs;en&longs;iles. </s>                                                                <s>d 15. &amp; fine. 778. e 3. hos bon. 6. defendes. 779. a 3. &amp; &longs;unt. 8. <expan abbr="atq.">atque</expan> c 4. in his e&longs;t. </s>                                                                <s>d 14. nullius. 17. ita. <lb/></s>                                                                <s>780. g 1. repa&longs;sio. 2. <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> 3. priore. 15. benefica. </s>                                                                <s>h 4. communicat. </s>                                                                <s>&longs;unt entia. 781. c 9. acrem. </s>                                                                <s>d 10. propriore. 782 e 16. <lb/>fundum. </s>                                                                <s>h 17. non pote&longs;t. 783. b 13. contractam. </s>                                                                <s>d 17. accidenti. 784. e 10. qu&aelig; alij. 11. innitatur. </s>                                                                <s>f 8. perhibetur. </s>                                                                <s>h 10. <lb/>producenda. 785 a 2. po&longs;itura. 5. &longs;it vt. </s>                                                                <s>d 16. quos tamen. 786. g 14. luminis. </s>                                                                <s>h 10. diuer&longs;a. 787. a 3. nulla. 788. f 15 potiri. <lb/></s>                                                                <s>16. terminos omnes. 789. b 11. fuerit. 16. nimium. </s>                                                                <s>c 10. vel ex extr. 790. e 4. ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>rem. 14. prim&aelig;. 15. euidentior. <lb/></s>                                                                <s>791. a 7. ab altero. </s>                                                                <s>c 15. &longs;pectari. 792. g 11. &longs;umm&egrave;. 794. e 11. infigantur. </s>                                                                <s>g 8. vnum. 795. d 5. fuerint. 796. g 7. <foreign lang="greek">go/nu knh/&shy;<lb/>mhs</foreign>. 797. a 8. debilitatum. 9. ni&longs;u. </s>                                                                <s>b 4. <foreign lang="greek">pa/qous</foreign> &amp;. 9. omni. </s>                                                                <s>d 8. naturalis. 798. g 6. explicata. 11. &egrave; voto. </s>                                                                <s>h 4. contrariis. 6. <lb/>pr&aelig;&longs;tantia. 12. <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> actu. 799. a 12. <expan abbr="eou&longs;&qacute;">eou&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>d 8. denominationes. 800. h 6. circum. 801. a 1. facilis. </s>                                                                <s>d 7. forma. 802. e 2. ab <lb/>illis. 4. <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan>. 803. a 2. <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan>. 805 a 2. <expan abbr="c&utilde;cta">cuncta</expan> igitur. </s>                                                                <s>c 8. coniuctis. </s>                                                                <s>d 2. fuerint. 806. e 10. &amp; ne elem. </s>                                                                <s>f 2. vt &longs;i 807. a 8. motu. <lb/></s>                                                                <s>d 6. perhibetur. 808. h 15. pr&ecedil;&longs;tat. 809. a 11. motus.</s></p> <s>723. C 10. <foreign lang="greek">a)lloi/wsis, a)lloi=on</foreign> &longs;emper lege cum gemino <foreign lang="greek">ll</foreign>. 724. e 9. po&longs;&longs;e&longs;sione. 10. ill&ecedil;. 726. g 14. huius e&longs;t actu. </s>                                                                <s>h 7. &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tanti&aelig;. 12. &amp; &agrave; c&ecedil;ter. </s>                                                                <s>e 16. Eri&longs;tic <foreign lang="greek">w=s</foreign>. 727. c 15. nexum. </s>                                                                <s>d 1. propter &longs;e fines. 2. po&longs;teriora. 14. &longs;pecta. 728. e 6. &longs;ic ordin. </s>                                                                <s>g 4. <lb/>fit fieri. 10. impedientia. 729. c 11. motus qui. </s>                                                                <s>d 16. illarum. 730. h 8. &longs;ucce&longs;&longs;u. 732. f 14. inueniendum. 733. c 11. actus ac&shy;<lb/>cidentis ex actu. 734. e 8. totam. </s>                                                                <s>f 4. rationis. 737. b 7. acris. 738. h 16. hoc meo. 739. b 13. qualitati. 740. f 9. ac generib. <lb/></s>                                                                <s>h 17. mendis. 743. b 12. innitatur. </s>                                                                <s>d 15. cum tamen. 745. b 12. quam. 746. e 16. ip&longs;e. </s>                                                                <s>g 10. tertio. 747. b 11. aut ver&ograve; 13. <lb/>cupre&longs;&longs;ui. </s>                                                                <s>c 7. intendi. 749. b 4. ab&longs;olute. 750. f 12. profe&longs;si. </s>                                                                <s>g 4. <expan abbr="vs&qtilde;">vsque</expan>. </s>                                                                <s>h 15. nemo. 752. e 8. reparari. 754. c 6. item. 755. c 5. <lb/>&longs;ic &longs;olum. 8. per actum &longs;ecundum. 756. f in tit. </s>                                                                <s>elem&ecedil;ntis. 8. mouentur. 9. deletur. 757. d 12. effecta. 758. e 2. &longs;en&longs;um 4. <lb/>&longs;uperiora. 7. Ari&longs;totelea. </s>                                                                <s>g 6. remi&longs;siorem. 8. vt mos. 759. b 5. nix. 6. eos exi&longs;tit. 12. materi&aelig;. </s>                                                                <s>d 5. obtinebat. 760. g 12. ad <lb/>illas. 761. a 5. perfectioris. </s>                                                                <s>b 8. colorum. 762. e 7. nobis. </s>                                                                <s>g 4. permi&longs;&longs;ione. 763. b 4. fit. 11. pictoribus. 14. non &longs;it. </s>                                                                <s>c 4. philo&shy;<lb/>&longs;ophorum. 764. f 7. eget. </s>                                                                <s>g 10. contracto. 766. e 5. vt termini. </s>                                                                <s>h 13. halitus. 15. halitus. 767. c 8. acutam. 14. donare. </s>                                                                <s>d 15. <lb/>&longs;ecquitur. 768. c 11. non e&longs;t. 770 g 3. mucrone. 771. b 6. &amp; nigro. </s>                                                                <s>d 17. anacla&longs;im. 772. f 8. contraria &amp;. </s>                                                                <s>g 2. vim. </s>                                                                <s>h 16. ex&shy;<lb/>&aelig;quo. 773. b 14. accipiet. 774. f 14. qualitates. </s>                                                                <s>h 7. ponantur. 14. ambiguas. 775. a 10. quo ex. </s>                                                                <s>d 1. &longs;int. 3. conditione <expan abbr="t&atilde;t&utilde;">tantum</expan>. <lb/></s>                                                                <s>777. a 14. &longs;en&longs;iles. </s>                                                                <s>d 15. &amp; fine. 778. e 3. hos bon. 6. defendes. 779. a 3. &amp; &longs;unt. 8. <expan abbr="atq.">atque</expan> c 4. in his e&longs;t. </s>                                                                <s>d 14. nullius. 17. ita. <lb/></s>                                                                <s>780. g 1. repa&longs;sio. 2. <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> 3. priore. 15. benefica. </s>                                                                <s>h 4. communicat. </s>                                                                <s>&longs;unt entia. 781. c 9. acrem. </s>                                                                <s>d 10. propriore. 782 e 16. <lb/>fundum. </s>                                                                <s>h 17. non pote&longs;t. 783. b 13. contractam. </s>                                                                <s>d 17. accidenti. 784. e 10. qu&aelig; alij. 11. innitatur. </s>                                                                <s>f 8. perhibetur. </s>                                                                <s>h 10. <lb/>producenda. 785 a 2. po&longs;itura. 5. &longs;it vt. </s>                                                                <s>d 16. quos tamen. 786. g 14. luminis. </s>                                                                <s>h 10. diuer&longs;a. 787. a 3. nulla. 788. f 15 potiri. <lb/></s>                                                                <s>16. terminos omnes. 789. b 11. fuerit. 16. nimium. </s>                                                                <s>c 10. vel ex extr. 790. e 4. ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>rem. 14. prim&aelig;. 15. euidentior. <lb/></s>                                                                <s>791. a 7. ab altero. </s>                                                                <s>c 15. &longs;pectari. 792. g 11. &longs;umm&egrave;. 794. e 11. infigantur. </s>                                                                <s>g 8. vnum. 795. d 5. fuerint. 796. g 7. <foreign lang="greek">go/nu knh/&shy;<lb/>mhs</foreign>. 797. a 8. debilitatum. 9. ni&longs;u. </s>                                                                <s>b 4. <foreign lang="greek">pa/qous</foreign> &amp;. 9. omni. </s>                                                                <s>d 8. naturalis. 798. g 6. explicata. 11. &egrave; voto. </s>                                                                <s>h 4. contrariis. 6. <lb/>pr&aelig;&longs;tantia. 12. <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> actu. 799. a 12. <expan abbr="eou&longs;&qacute;">eou&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>d 8. denominationes. 800. h 6. circum. 801. a 1. facilis. </s>                                                                <s>d 7. forma. 802. e 2. ab <lb/>illis. 4. <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan>. 803. a 2. <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan>. 805 a 2. <expan abbr="c&utilde;cta">cuncta</expan> igitur. </s>                                                                <s>c 8. coniuctis. </s>                                                                <s>d 2. fuerint. 806. e 10. &amp; ne elem. </s>                                                                <s>f 2. vt &longs;i 807. a 8. motu. <lb/></s>                                                                <s>d 6. perhibetur. 808. h 15. pr&ecedil;&longs;tat. 809. a 11. motus.</s></p>
 <p type="head"> <p type="head">
 <s>EX LIBRO NONO.</s></p> <s>EX LIBRO NONO.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 711 
Line 711 
 <s>Pro&oelig;mium.</s></p> <s>Pro&oelig;mium.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>MOTVS initia <expan abbr="cau&longs;&longs;a&qacute;">cau&longs;&longs;aque</expan>. </s>                                                                <s>venari proxim&egrave; opero&longs;um e&longs;&longs;e atque diffi&shy;<lb/>cile, &amp; multa de ip&longs;o volumina &agrave; Peripateticorum principe edita <lb/>re&longs;tantur, &amp; labores &longs;ummi, quos vniuer&longs;a philo&longs;ophorum &longs;cho&shy;<lb/>la in eius <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> <expan abbr="c&otilde;tuli&longs;&longs;e">contuli&longs;&longs;e</expan> per&longs;picitur. </s>                                                                <s>Nam &longs;iue copia theo<lb/>rematum &longs;pectetur, &longs;iue &longs;ubtilitas &amp; ob&longs;curitas: h&aelig;c omnia plan&egrave; <lb/>in motus e&longs;&longs;entia ve&longs;tiganda nobis &longs;e&longs;e obiiciunt: etenim per&longs;i&longs;tit <lb/>parum motus; nec eius aliud quicquam, ni&longs;i pars aliqua, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <arrow.to.target n="marg1"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> lubrica, <expan abbr="nil&qacute;">nilque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;tabilis obtinens, quin potius indiuiduus qui&shy;<lb/>dam finis eius tantummod&ograve; extat; vt facillim&egrave; elabatur: tum <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>quae multa complectitur, qu&aelig; naturis inter &longs;e di&longs;creta tantam <expan abbr="caligi-n&etilde;">caligi&shy;<lb/>nem</expan> <expan abbr="offund&utilde;t">offundunt</expan>, vt inter philo&longs;ophos admod&ugrave;m procliue &longs;it variari. <lb/></s>                                                                <s>Augebat quoque difficultatem, quia plurima flagitaret, vt con&longs;titui po&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>Nullum enim cau&longs;&shy;<lb/>&longs;&ecedil; genus exi&longs;tit, ex quo non pendeat motus: tempus item <expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. </s>                                                                <s>re&longs;picit. </s>                                                                <s>&longs;ingula ver&ograve; com&shy;<lb/>plura nobis &longs;uppeditant quidem, qu&aelig; dicamus; &longs;ed ea cert&egrave; plena &longs;alebrarum &amp; dubitationis; <lb/>ver&ugrave;m qu&aelig; pr&aelig;claram philo&longs;ophandi occa&longs;ionem <expan abbr="pr&aelig;be&atilde;t">pr&aelig;beant</expan> &longs;tudio&longs;is veritatis. </s>                                                                <s>Quare <expan abbr="n&otilde;">non</expan> minus <lb/>audaci&aelig; forta&longs;&longs;e nobis ad&longs;cribetur, qui <expan abbr="t&atilde;tum">tantum</expan> negocium pertentare voluimus, qu&agrave;m de&longs;iderio <lb/>veri perno&longs;cendi, <expan abbr="&longs;tudio&qacute;">&longs;tudioque</expan>. </s>                                                                <s>c&aelig;teros iuuandi, qui nobi&longs;cum in hanc <expan abbr="pulcherrim&atilde;">pulcherrimam</expan>, &amp; <expan abbr="hone&longs;ti&longs;sim&atilde;">hone&longs;ti&longs;simam</expan> <lb/>&longs;peculationis <expan abbr="aren&atilde;">arenam</expan> de&longs;cenderunt; qu&aelig; &longs;emper apud nos potuere plurimum, &amp; ad &longs;e&longs;e <expan abbr="trah&etilde;tia">trahentia</expan> <lb/>miris modis, &agrave; multis vit&aelig; <expan abbr="c&otilde;modis">commodis</expan> auerterunt, <expan abbr="exi&longs;tim&atilde;tes">exi&longs;timantes</expan> ei, qui &longs;e ad <expan abbr="&longs;peculation&etilde;">&longs;peculationem</expan> contulerit; <lb/>cuius mult&ograve; maxima pars e&longs;t qu&aelig; de motu ampli&longs;sima pr&aelig;mia proponi, <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan>, qu&aelig; <lb/>&longs;ola bene <expan abbr="in&longs;titut&atilde;">in&longs;titutam</expan> mentem pa&longs;cit, &amp; fouet, &amp; alioqui fluctuantem &longs;edat, &amp; mult&ograve; plus denique <lb/>delectat, qu&agrave;m laboris <expan abbr="imm&etilde;&longs;itas">immen&longs;itas</expan> &amp; anxietas cur&aelig; deterreat, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s>                                                                <s>tum &longs;eip&longs;am &longs;uperat, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>ver&longs;atur in rebus hone&longs;ti&longs;simis, in quibus optimo iure contemplatio motus numerari pote&longs;t. <lb/></s>                                                                <s> <s>MOTVS initia <expan abbr="cau&longs;&longs;a&qacute;">cau&longs;&longs;aque</expan>. </s>                                                                <s>venari proxim&egrave; opero&longs;um e&longs;&longs;e atque diffi&shy;<lb/>cile, &amp; multa de ip&longs;o volumina &agrave; Peripateticorum principe edita <lb/>re&longs;tantur, &amp; labores &longs;ummi, quos vniuer&longs;a philo&longs;ophorum &longs;cho&shy;<lb/>la in eius <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> <expan abbr="c&otilde;tuli&longs;&longs;e">contuli&longs;&longs;e</expan> per&longs;picitur. </s>                                                                <s>Nam &longs;iue copia theo<lb/>rematum &longs;pectetur, &longs;iue &longs;ubtilitas &amp; ob&longs;curitas: h&aelig;c omnia plan&egrave; <lb/>in motus e&longs;&longs;entia ve&longs;tiganda nobis &longs;e&longs;e obiiciunt: etenim per&longs;i&longs;tit <lb/>parum motus; nec eius aliud quicquam, ni&longs;i pars aliqua, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <arrow.to.target n="marg1"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> lubrica, <expan abbr="nil&qacute;">nilque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;tabilis obtinens, quin potius indiuiduus qui&shy;<lb/>dam finis eius tantummod&ograve; extat; vt facillim&egrave; elabatur: tum <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>quae multa complectitur, qu&aelig; naturis inter &longs;e di&longs;creta tantam <expan abbr="caligi-n&etilde;">caligi&shy;<lb/>nem</expan> <expan abbr="offund&utilde;t">offundunt</expan>, vt inter philo&longs;ophos admod&ugrave;m procliue &longs;it variari. <lb/></s>                                                                <s>Augebat quoque difficultatem, quia plurima flagitaret, vt con&longs;titui po&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>Nullum enim cau&longs;&shy;<lb/>&longs;&ecedil; genus exi&longs;tit, ex quo non pendeat motus: tempus item <expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. </s>                                                                <s>re&longs;picit. </s>                                                                <s>&longs;ingula ver&ograve; com&shy;<lb/>plura nobis &longs;uppeditant quidem, qu&aelig; dicamus; &longs;ed ea cert&egrave; plena &longs;alebrarum &amp; dubitationis; <lb/>ver&ugrave;m qu&aelig; pr&aelig;claram philo&longs;ophandi occa&longs;ionem <expan abbr="pr&aelig;be&atilde;t">pr&aelig;beant</expan> &longs;tudio&longs;is veritatis. </s>                                                                <s>Quare <expan abbr="n&otilde;">non</expan> minus <lb/>audaci&aelig; forta&longs;&longs;e nobis ad&longs;cribetur, qui <expan abbr="t&atilde;tum">tantum</expan> negocium pertentare voluimus, qu&agrave;m de&longs;iderio <lb/>veri perno&longs;cendi, <expan abbr="&longs;tudio&qacute;">&longs;tudioque</expan>. </s>                                                                <s>c&aelig;teros iuuandi, qui nobi&longs;cum in hanc <expan abbr="pulcherrim&atilde;">pulcherrimam</expan>, &amp; <expan abbr="hone&longs;ti&longs;sim&atilde;">hone&longs;ti&longs;simam</expan> <lb/>&longs;peculationis <expan abbr="aren&atilde;">arenam</expan> de&longs;cenderunt; qu&aelig; &longs;emper apud nos potuere plurimum, &amp; ad &longs;e&longs;e <expan abbr="trah&etilde;tia">trahentia</expan> <lb/>miris modis, &agrave; multis vit&aelig; <expan abbr="c&otilde;modis">commodis</expan> auerterunt, <expan abbr="exi&longs;tim&atilde;tes">exi&longs;timantes</expan> ei, qui &longs;e ad <expan abbr="&longs;peculation&etilde;">&longs;peculationem</expan> contulerit; <lb/>cuius mult&ograve; maxima pars e&longs;t qu&aelig; de motu ampli&longs;sima pr&aelig;mia proponi, <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan>, qu&aelig; <lb/>&longs;ola bene <expan abbr="in&longs;titut&atilde;">in&longs;titutam</expan> mentem pa&longs;cit, &amp; fouet, &amp; alioqui fluctuantem &longs;edat, &amp; mult&ograve; plus denique <lb/>delectat, qu&agrave;m laboris <expan abbr="imm&etilde;&longs;itas">immen&longs;itas</expan> &amp; anxietas cur&aelig; deterreat, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s>                                                                <s>tum &longs;eip&longs;am &longs;uperat, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>ver&longs;atur in rebus hone&longs;ti&longs;simis, in quibus optimo iure contemplatio motus numerari pote&longs;t. <lb/></s>                                                                <s>
 <arrow.to.target n="marg2"></arrow.to.target><lb/>His adde qu&agrave;m &longs;it eius animaduer&longs;io nece&longs;&longs;aria, c&ugrave;m plan&egrave; informet <expan abbr="method&utilde;">methodum</expan> naturalem, qu&aelig; <lb/>&longs;ibi propo&longs;uit ad explicandum illud <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan> genus, in quo fons ine&longs;t &amp; origo motus; hoc <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <lb/>lati&longs;sim&egrave; patet, atque ade&ograve;, vt ni&longs;i aciem mentis acerrim&egrave; intendas, &longs;olum tibi, inter ea qu&aelig; &longs;unt, <lb/>occurrat, <expan abbr="facile&qacute;">facileque</expan>., ni&longs;i diuinitus affleris; nihil aliud e&longs;&longs;e opineris, qu&agrave;m naturam: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>certam <lb/>materi&aelig; &longs;ubiect&aelig; rationem in methodo illa ponit: ex quo efficitur, vt cuncta in &longs;cientia natura&shy;<lb/>li ad eius &longs;tateram reuocari oporteat. </s>                                                                <s>H&aelig;c quidem per <expan abbr="o&imacr;a">oina</expan> pertinet, qu&aelig; &longs;en&longs;ui &longs;ubiiciuntur, &amp; <lb/>ad omne genus v&longs;us ab homine accomodatur, &amp; qua&longs;i officina <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> e&longs;t, &amp; in&longs;trumentum, vn&shy;<lb/>de &longs;upellex diuin&aelig; contemplationis expromatur. </s>                                                                <s>Proinde <expan abbr="pleraq.">pleraque</expan> pars human&ecedil; contemplatio&shy;<lb/>nis in tractatione motus impenditur. </s>                                                                <s>Oper&ecedil;precium ergo facturum eum confido, qui toto pe&shy;<lb/>ctore negocium de motu &longs;u&longs;cipiat, in <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s>                                                                <s>explicando &longs;uam operam collocet. </s>                                                                <s>Magna enim prin&shy;<lb/>cipij vis e&longs;t, vt <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;emel &agrave; viris &longs;apienti&longs;simis dimidium totius habeatur, im&ograve; ip&longs;um &longs;olidum to&shy;<lb/>tum pr&aelig;dicetur. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> cum in omnib. reb. agendis, tum maxim&egrave; in philo&longs;ophando <expan abbr="rerum&qacute;">rerumque</expan>. </s>                                                                <s>veri&shy;<lb/>tate ve&longs;tiganda, rationem <expan abbr="principior&utilde;">principiorum</expan> habere oportet: <expan abbr="&longs;edulo&qacute;">&longs;eduloque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="aduert&etilde;dum">aduertendum</expan>, qu&aelig;'nam &amp; cuiu&longs;&shy;<lb/>modi principia <expan abbr="&longs;tatu&atilde;tur">&longs;tatuantur</expan>: &longs;iquidem fundamenti locum occupent in omnibus methodis. </s>                                                                <s>Sicut  <arrow.to.target n="marg2"></arrow.to.target><lb/>His adde qu&agrave;m &longs;it eius animaduer&longs;io nece&longs;&longs;aria, c&ugrave;m plan&egrave; informet <expan abbr="method&utilde;">methodum</expan> naturalem, qu&aelig; <lb/>&longs;ibi propo&longs;uit ad explicandum illud <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan> genus, in quo fons ine&longs;t &amp; origo motus; hoc <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <lb/>lati&longs;sim&egrave; patet, atque ade&ograve;, vt ni&longs;i aciem mentis acerrim&egrave; intendas, &longs;olum tibi, inter ea qu&aelig; &longs;unt, <lb/>occurrat, <expan abbr="facile&qacute;">facileque</expan>., ni&longs;i diuinitus affleris; nihil aliud e&longs;&longs;e opineris, qu&agrave;m naturam: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>certam <lb/>materi&aelig; &longs;ubiect&aelig; rationem in methodo illa ponit: ex quo efficitur, vt cuncta in &longs;cientia natura&shy;<lb/>li ad eius &longs;tateram reuocari oporteat. </s>                                                                <s>H&aelig;c quidem per <expan abbr="o&imacr;a">omnia</expan> pertinet, qu&aelig; &longs;en&longs;ui &longs;ubiiciuntur, &amp; <lb/>ad omne genus v&longs;us ab homine accomodatur, &amp; qua&longs;i officina <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> e&longs;t, &amp; in&longs;trumentum, vn&shy;<lb/>de &longs;upellex diuin&aelig; contemplationis expromatur. </s>                                                                <s>Proinde <expan abbr="pleraq.">pleraque</expan> pars human&ecedil; contemplatio&shy;<lb/>nis in tractatione motus impenditur. </s>                                                                <s>Oper&ecedil;precium ergo facturum eum confido, qui toto pe&shy;<lb/>ctore negocium de motu &longs;u&longs;cipiat, in <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s>                                                                <s>explicando &longs;uam operam collocet. </s>                                                                <s>Magna enim prin&shy;<lb/>cipij vis e&longs;t, vt <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;emel &agrave; viris &longs;apienti&longs;simis dimidium totius habeatur, im&ograve; ip&longs;um &longs;olidum to&shy;<lb/>tum pr&aelig;dicetur. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> cum in omnib. reb. agendis, tum maxim&egrave; in philo&longs;ophando <expan abbr="rerum&qacute;">rerumque</expan>. </s>                                                                <s>veri&shy;<lb/>tate ve&longs;tiganda, rationem <expan abbr="principior&utilde;">principiorum</expan> habere oportet: <expan abbr="&longs;edulo&qacute;">&longs;eduloque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="aduert&etilde;dum">aduertendum</expan>, qu&aelig;'nam &amp; cuiu&longs;&shy;<lb/>modi principia <expan abbr="&longs;tatu&atilde;tur">&longs;tatuantur</expan>: &longs;iquidem fundamenti locum occupent in omnibus methodis. </s>                                                                <s>Sicut
 <pb pagenum="2"/>ergo fundamentis rect&egrave; con&longs;titutis, reliqua omnia qu&aelig; &longs;uper&longs;truuntur, firma permanere &amp; per&shy;<lb/> <pb pagenum="2"/>ergo fundamentis rect&egrave; con&longs;titutis, reliqua omnia qu&aelig; &longs;uper&longs;truuntur, firma permanere &amp; per&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3"></arrow.to.target>petu&ograve; durare po&longs;&longs;unt: &longs;i minus; quicquid adiicitur breui corruat nece&longs;&longs;e e&longs;t: &longs;ic de &longs;cienti&ecedil; prin&shy;<lb/>cipiis, &amp; fundamentis cogitare oportet. </s>                                                                <s>Exigua &longs;an&egrave; principia &longs;unt; at ver&ograve; maxim&egrave; pollent. <lb/></s>                                                                <s>Ex quo efficitur, vt, quemadmodum in itinere faciendo paruus error ab initio maximus euadit <lb/>in extremo: &longs;ic principiis in methodo mal&egrave; fundatis, demum longi&longs;sim&egrave; aberremus &agrave; vero. <lb/></s>                                                                <s>Vnico enim dato ab&longs;urdo plurima &longs;uccedunt. </s>                                                                <s>atque, vt monet Plato, velut in de&longs;cribendis figu&shy;<lb/>ris mathematicis, &longs;i exiguum quoddam primum ignotum <expan abbr="fal&longs;um&qacute;">fal&longs;umque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;it, reliqua deinceps multa <lb/>con&longs;entiunt. </s>                                                                <s>Neque ver&ograve; &longs;ecus de principiorum con&longs;titutione iudicando e&longs;t qu&agrave;m de con&longs;iliis <lb/>no&longs;tris euidi&longs;simus ille po&euml;ta cen&longs;uerit, ita &longs;cribens.</s></p> <arrow.to.target n="marg3"></arrow.to.target>petu&ograve; durare po&longs;&longs;unt: &longs;i minus; quicquid adiicitur breui corruat nece&longs;&longs;e e&longs;t: &longs;ic de &longs;cienti&ecedil; prin&shy;<lb/>cipiis, &amp; fundamentis cogitare oportet. </s>                                                                <s>Exigua &longs;an&egrave; principia &longs;unt; at ver&ograve; maxim&egrave; pollent. <lb/></s>                                                                <s>Ex quo efficitur, vt, quemadmodum in itinere faciendo paruus error ab initio maximus euadit <lb/>in extremo: &longs;ic principiis in methodo mal&egrave; fundatis, demum longi&longs;sim&egrave; aberremus &agrave; vero. <lb/></s>                                                                <s>Vnico enim dato ab&longs;urdo plurima &longs;uccedunt. </s>                                                                <s>atque, vt monet Plato, velut in de&longs;cribendis figu&shy;<lb/>ris mathematicis, &longs;i exiguum quoddam primum ignotum <expan abbr="fal&longs;um&qacute;">fal&longs;umque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;it, reliqua deinceps multa <lb/>con&longs;entiunt. </s>                                                                <s>Neque ver&ograve; &longs;ecus de principiorum con&longs;titutione iudicando e&longs;t qu&agrave;m de con&longs;iliis <lb/>no&longs;tris euidi&longs;simus ille po&euml;ta cen&longs;uerit, ita &longs;cribens.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 914 
Line 914 
 <arrow.to.target n="marg68"></arrow.to.target><lb/>buit imbecillitati &longs;en&longs;uum humanorum. </s>                                                                <s>Minus enim, inquit, diuinam partem contemplari <lb/>contingit qu&ograve;d non multum illius pateat &longs;en&longs;ui, cuius beneficio tum de ea ip&longs;a parte diuina, <lb/>tum de ijs, qu&ecedil; no&longs;&longs;e cupimus, facultas cogitandi, &amp; indagandi nobis &longs;uppetat. </s>                                                                <s>Sed ad alias <lb/>quoque artes translatum e&longs;t ab Ari&longs;totele huiu&longs;modi pr&ecedil;ceptum, quippe qui clari&longs;sim&egrave; te&longs;tetur, <lb/>deficiente aliquo &longs;en&longs;u deperire item cum eo aliquam &longs;cientiam, vt vi&longs;u deficiente colorum, <lb/>auditu ver&ograve; &longs;onorum. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Quapropter &longs;i &longs;aluo homine &longs;en&longs;us vniuer&longs;i tollerentur, continuo quo&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg68"></arrow.to.target><lb/>buit imbecillitati &longs;en&longs;uum humanorum. </s>                                                                <s>Minus enim, inquit, diuinam partem contemplari <lb/>contingit qu&ograve;d non multum illius pateat &longs;en&longs;ui, cuius beneficio tum de ea ip&longs;a parte diuina, <lb/>tum de ijs, qu&ecedil; no&longs;&longs;e cupimus, facultas cogitandi, &amp; indagandi nobis &longs;uppetat. </s>                                                                <s>Sed ad alias <lb/>quoque artes translatum e&longs;t ab Ari&longs;totele huiu&longs;modi pr&ecedil;ceptum, quippe qui clari&longs;sim&egrave; te&longs;tetur, <lb/>deficiente aliquo &longs;en&longs;u deperire item cum eo aliquam &longs;cientiam, vt vi&longs;u deficiente colorum, <lb/>auditu ver&ograve; &longs;onorum. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Quapropter &longs;i &longs;aluo homine &longs;en&longs;us vniuer&longs;i tollerentur, continuo quo&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg69"></arrow.to.target><lb/>que omni &longs;cientia priuaremur. </s>                                                                <s>Idem quoque mon&longs;trat &longs;cienti&aelig; cuiu&longs;que principia colligi per <lb/>inductionem, &amp; &agrave; &longs;en&longs;u deduci. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Pertinet &amp; eadem norma ad illa principia, quibus vtitur ci&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg69"></arrow.to.target><lb/>que omni &longs;cientia priuaremur. </s>                                                                <s>Idem quoque mon&longs;trat &longs;cienti&aelig; cuiu&longs;que principia colligi per <lb/>inductionem, &amp; &agrave; &longs;en&longs;u deduci. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Pertinet &amp; eadem norma ad illa principia, quibus vtitur ci&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg70"></arrow.to.target><lb/>uilis philo&longs;ophus, nam &longs;iue re&longs;piciant rerum veritatem, atque naturam, &longs;iue actionem; in &longs;en&shy;<lb/>&longs;um nece&longs;&longs;ari&ograve; re&longs;oluuntur: quando ad rerum veritatem perno&longs;cendam requiratur inductio, <lb/>qu&aelig; e&longs;t de &longs;en&longs;ilibus; ad actionem ver&ograve; con&longs;uetudo, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> qu&aelig; exoritur ex frequenti v&longs;u &longs;ingula&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg70"></arrow.to.target><lb/>uilis philo&longs;ophus, nam &longs;iue re&longs;piciant rerum veritatem, atque naturam, &longs;iue actionem; in &longs;en&shy;<lb/>&longs;um nece&longs;&longs;ari&ograve; re&longs;oluuntur: quando ad rerum veritatem perno&longs;cendam requiratur inductio, <lb/>qu&aelig; e&longs;t de &longs;en&longs;ilibus; ad actionem ver&ograve; con&longs;uetudo, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> qu&aelig; exoritur ex frequenti v&longs;u &longs;ingula&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg71"></arrow.to.target><lb/>rium. </s>                                                                <s>Valeat ergo Parmenides, qui iudicium &longs;en&longs;us omnino detrectat &amp; ita pr&ecedil;cipit impuden&shy;<lb/>ti&longs;sime, licet habuerit a&longs;&longs;eclam Hippocratem, qui ne&longs;cio qua ratione ductus <foreign lang="greek">th_s gnw/mhsin</foreign>, id <lb/>e&longs;t menti non &longs;en&longs;ui fidere nos voluit.</s></p> <arrow.to.target n="marg71"></arrow.to.target><lb/>rium. </s>                                                                <s>Valeat ergo Parmenides, qui iudicium &longs;en&longs;us omnino detrectat &amp; ita pr&ecedil;cipit impuden&shy;<lb/>ti&longs;sime, licet habuerit a&longs;&longs;eclam Hippocratem, qui ne&longs;cio qua ratione ductus <foreign lang="greek">th=s gnw/mhsin</foreign>, id <lb/>e&longs;t menti non &longs;en&longs;ui fidere nos voluit.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg51"></margin.target>g Primo <lb/>de part. <lb/>an. cap. 1.</s></p> <s><margin.target id="marg51"></margin.target>g Primo <lb/>de part. <lb/>an. cap. 1.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 1033 
Line 1033 
 <arrow.to.target n="marg121"></arrow.to.target><lb/>ver&ograve; philo&longs;ophia motui &longs;ubiecit efficiens, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> quia c&aelig;tera ad rei con&longs;titutionem pertinerent mul&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg121"></arrow.to.target><lb/>ver&ograve; philo&longs;ophia motui &longs;ubiecit efficiens, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> quia c&aelig;tera ad rei con&longs;titutionem pertinerent mul&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg122"></arrow.to.target><lb/>t&ograve; interius; efficiens externum e&longs;&longs;et, &amp; &agrave; rei &longs;ub&longs;tantia remotum. </s>                                                                <s>Re&longs;tat vnus motus qui com&shy;<lb/>plectitur <expan abbr="ort&utilde;">ortum</expan> &amp; interitum <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> item ab Ari&longs;totele demon&longs;tratur <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> &agrave; fine in natura <expan abbr="n&utilde;cupation&etilde;">nuncupationem</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg122"></arrow.to.target><lb/>t&ograve; interius; efficiens externum e&longs;&longs;et, &amp; &agrave; rei &longs;ub&longs;tantia remotum. </s>                                                                <s>Re&longs;tat vnus motus qui com&shy;<lb/>plectitur <expan abbr="ort&utilde;">ortum</expan> &amp; interitum <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> item ab Ari&longs;totele demon&longs;tratur <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> &agrave; fine in natura <expan abbr="n&utilde;cupation&etilde;">nuncupationem</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg123"></arrow.to.target><lb/>&longs;umere. </s>                                                                <s>tamet&longs;i aliter in arte ac natura <expan abbr="quandoq.">quandoque</expan> contingat. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> (neque enim id perpetuum pu&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg123"></arrow.to.target><lb/>&longs;umere. </s>                                                                <s>tamet&longs;i aliter in arte ac natura <expan abbr="quandoq.">quandoque</expan> contingat. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> (neque enim id perpetuum pu&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg124"></arrow.to.target><lb/>to, vt nonnulli, neque id in Ari&longs;totelici contextus explanatione nece&longs;&longs;arium, <expan abbr="neq.">neque</expan> id nece&longs;&longs;ari&ograve; <lb/>mon&longs;trant verba ip&longs;ius Ari&longs;totelis) &longs;iquidem in arte nominatio motus ab efficiente <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquae</expan> <lb/>&longs;umatur; in natura non ab efficiente; &longs;ed, vt reliqua, &agrave; fine. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m <expan abbr="vtcunq.">vtcunque</expan> &longs;e res habeat, cau&longs;&shy;<lb/>&longs;am libet indagare, cur ab efficiente, non &agrave; fine motus in arte qui e&longs;t effectio, nuncupetur, pr&aelig;ci&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg124"></arrow.to.target><lb/>to, vt nonnulli, neque id in Ari&longs;totelici contextus explanatione nece&longs;&longs;arium, <expan abbr="neq.">neque</expan> id nece&longs;&longs;ari&ograve; <lb/>mon&longs;trant verba ip&longs;ius Ari&longs;totelis) &longs;iquidem in arte nominatio motus ab efficiente <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquam</expan> <lb/>&longs;umatur; in natura non ab efficiente; &longs;ed, vt reliqua, &agrave; fine. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m <expan abbr="vtcunq.">vtcunque</expan> &longs;e res habeat, cau&longs;&shy;<lb/>&longs;am libet indagare, cur ab efficiente, non &agrave; fine motus in arte qui e&longs;t effectio, nuncupetur, pr&aelig;ci&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg125"></arrow.to.target><lb/>pu&egrave; propter Auerro&euml;m qui lib. 4. Collectaneorum rationem quandam reddit, ex nobiliore lo&shy;<lb/>co, vt pot&egrave; &egrave; 2. Phy&longs;. repetitam cui plurimum tribuit. </s>                                                                <s>Ea ver&ograve; talis e&longs;t. </s>                                                                <s>Motum &longs;umere no&shy;<lb/>men ab eo, cum quo magis conuenit genere. </s>                                                                <s>Sed motus in arte cum genere efficientis conue&shy;<lb/>nit magis. </s>                                                                <s>Et motus igitur in arte &longs;umit nomen ab efficiente. </s>                                                                <s>Nunc explicandum e&longs;t, quem&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg125"></arrow.to.target><lb/>pu&egrave; propter Auerro&euml;m qui lib. 4. Collectaneorum rationem quandam reddit, ex nobiliore lo&shy;<lb/>co, vt pot&egrave; &egrave; 2. Phy&longs;. repetitam cui plurimum tribuit. </s>                                                                <s>Ea ver&ograve; talis e&longs;t. </s>                                                                <s>Motum &longs;umere no&shy;<lb/>men ab eo, cum quo magis conuenit genere. </s>                                                                <s>Sed motus in arte cum genere efficientis conue&shy;<lb/>nit magis. </s>                                                                <s>Et motus igitur in arte &longs;umit nomen ab efficiente. </s>                                                                <s>Nunc explicandum e&longs;t, quem&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg126"></arrow.to.target><lb/>admodum effectio cum genere efficientis potius qu&agrave;m materi&aelig;, &longs;eu form&aelig; conueniat: quand&ograve; <lb/>terminetur forma, &amp; ab ea tanquam <expan abbr="c&otilde;plemento">complemento</expan> contineatur &amp; materia fundetur, in <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s>                                                                <s>per&shy;<lb/>ducatur ad &longs;ummum, ab efficiente ver&ograve; &longs;egregetur. </s>                                                                <s>&amp; videndum quid verba &longs;onent Auerrois. <lb/></s>                                                                <s>Cau&longs;&longs;&aelig; <expan abbr="c&otilde;plures">complures</expan> eius differenti&aelig; &longs;olent afferri; <expan abbr="varii&longs;q.">varii&longs;que</expan> modis Auerrois verba capiuntur ab eius <lb/>patronis. </s>                                                                <s>etenim <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> ait id ab Auerro&euml; non fui&longs;&longs;e ver&egrave; a&longs;&longs;eueratum motus ab arte factos e&longs;&longs;e <lb/>ex eodem genere cum efficientibus, quo enim pacto medicatio &amp; &aelig;dificatio &longs;unt eiu&longs;dem gene&shy;<lb/>ris cum medico &amp; &aelig;dificatore? </s>                                                                <s>&longs;iquidem medicus &amp; &aelig;dificator, &longs;eu medicina &amp; ars &aelig;dificandi <lb/>&longs;int habitus: medicatio ver&ograve; &amp; &aelig;dificatio &longs;int pa&longs;siones (&amp; h&icirc;c etiam liceat ea voce vti, quam <lb/>M. Varro non e&longs;t a&longs;pernatus) vbi pro forma fluente &longs;umantur: intellige nunc formam fluen&shy;<lb/>tem eam qu&aelig; ab imperfecto ad perfectum promouetur, vt albedinem &longs;ecundi gradus qu&aelig; ad <lb/>quartum e&longs;t deducenda. </s>                                                                <s>proptere&agrave; &longs;ubiunxi&longs;&longs;e Auerro&euml;m, aut &longs;altem ita videri. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m e&longs;to id. <lb/></s>                                                                <s>At oportebat etiam reddere cau&longs;&longs;am, cur ita videretur. </s>                                                                <s>Itaque alij Diui Thom&ecedil; explanationem  <arrow.to.target n="marg126"></arrow.to.target><lb/>admodum effectio cum genere efficientis potius qu&agrave;m materi&aelig;, &longs;eu form&aelig; conueniat: quand&ograve; <lb/>terminetur forma, &amp; ab ea tanquam <expan abbr="c&otilde;plemento">complemento</expan> contineatur &amp; materia fundetur, in <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s>                                                                <s>per&shy;<lb/>ducatur ad &longs;ummum, ab efficiente ver&ograve; &longs;egregetur. </s>                                                                <s>&amp; videndum quid verba &longs;onent Auerrois. <lb/></s>                                                                <s>Cau&longs;&longs;&aelig; <expan abbr="c&otilde;plures">complures</expan> eius differenti&aelig; &longs;olent afferri; <expan abbr="varii&longs;q.">varii&longs;que</expan> modis Auerrois verba capiuntur ab eius <lb/>patronis. </s>                                                                <s>etenim <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> ait id ab Auerro&euml; non fui&longs;&longs;e ver&egrave; a&longs;&longs;eueratum motus ab arte factos e&longs;&longs;e <lb/>ex eodem genere cum efficientibus, quo enim pacto medicatio &amp; &aelig;dificatio &longs;unt eiu&longs;dem gene&shy;<lb/>ris cum medico &amp; &aelig;dificatore? </s>                                                                <s>&longs;iquidem medicus &amp; &aelig;dificator, &longs;eu medicina &amp; ars &aelig;dificandi <lb/>&longs;int habitus: medicatio ver&ograve; &amp; &aelig;dificatio &longs;int pa&longs;siones (&amp; h&icirc;c etiam liceat ea voce vti, quam <lb/>M. Varro non e&longs;t a&longs;pernatus) vbi pro forma fluente &longs;umantur: intellige nunc formam fluen&shy;<lb/>tem eam qu&aelig; ab imperfecto ad perfectum promouetur, vt albedinem &longs;ecundi gradus qu&aelig; ad <lb/>quartum e&longs;t deducenda. </s>                                                                <s>proptere&agrave; &longs;ubiunxi&longs;&longs;e Auerro&euml;m, aut &longs;altem ita videri. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m e&longs;to id. <lb/></s>                                                                <s>At oportebat etiam reddere cau&longs;&longs;am, cur ita videretur. </s>                                                                <s>Itaque alij Diui Thom&ecedil; explanationem
 <pb pagenum="13"/> <pb pagenum="13"/>
Line 1041 
Line 1041 
 <arrow.to.target n="marg128"></arrow.to.target><lb/>finis, in natura non item. </s>                                                                <s>Verum mon&longs;trat id licere tantummodo, non tamen docet, cur non <lb/>accipiatur &agrave; fine: quando etiam motus illius e&longs;&longs;entia fine completur. </s>                                                                <s>debuit enim &longs;ic efficere no&shy;<lb/>menclator; vt c&ugrave;m &longs;uccurreret finis, vnde nominatio &longs;umeretur in arte, imitando naturam, &agrave; fine <lb/>pariter motum nuncuparet. </s>                                                                <s>Po&longs;trema cau&longs;&longs;a, quia mouens in arte con&longs;picuum e&longs;t &longs;ingulare &amp; <lb/>&longs;en&longs;ile: naturale autem &longs;ub&longs;tantia qu&aelig; in&longs;en&longs;ilis e&longs;t. </s>                                                                <s>illud e&longs;t notum; hoc ignotum: &agrave; notiore <lb/>ver&ograve; nominatio &longs;umitur. </s>                                                                <s>At qui h&aelig;c profitetur, non videt etiam formam, &agrave; qua nuncupatur mo&shy;<lb/>tus, e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan>; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>in&longs;en&longs;ilem e&longs;&longs;e &amp; ignotam, vt ergo ab efficiente ignoto non erat acci&shy;<lb/>pienda nuncupatio: &longs;ic neque &agrave; fine, qu&ograve;d e&longs;&longs;et ignotus. </s>                                                                <s>Neque per&longs;picit is, qui h&aelig;c dicit, eo&shy;<lb/>dem modo e&longs;&longs;e &longs;ingulare &amp; &longs;en&longs;ile efficiens in natura &longs;icut in arte. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave;, &longs;i h&aelig;c cum Auer&shy;<lb/>ro&euml; dicuntur; ni&longs;i turpem repugnantiam inter eius &longs;ententias, quod i&longs;ti nefas arbitrantur, incul&shy;<lb/>care velint, ea legant qu&aelig; idem auctor &longs;crip&longs;it, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> vbi re&longs;tatur &longs;e cau&longs;&longs;am hanc in phy&longs;icis expli&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg128"></arrow.to.target><lb/>finis, in natura non item. </s>                                                                <s>Verum mon&longs;trat id licere tantummodo, non tamen docet, cur non <lb/>accipiatur &agrave; fine: quando etiam motus illius e&longs;&longs;entia fine completur. </s>                                                                <s>debuit enim &longs;ic efficere no&shy;<lb/>menclator; vt c&ugrave;m &longs;uccurreret finis, vnde nominatio &longs;umeretur in arte, imitando naturam, &agrave; fine <lb/>pariter motum nuncuparet. </s>                                                                <s>Po&longs;trema cau&longs;&longs;a, quia mouens in arte con&longs;picuum e&longs;t &longs;ingulare &amp; <lb/>&longs;en&longs;ile: naturale autem &longs;ub&longs;tantia qu&aelig; in&longs;en&longs;ilis e&longs;t. </s>                                                                <s>illud e&longs;t notum; hoc ignotum: &agrave; notiore <lb/>ver&ograve; nominatio &longs;umitur. </s>                                                                <s>At qui h&aelig;c profitetur, non videt etiam formam, &agrave; qua nuncupatur mo&shy;<lb/>tus, e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan>; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>in&longs;en&longs;ilem e&longs;&longs;e &amp; ignotam, vt ergo ab efficiente ignoto non erat acci&shy;<lb/>pienda nuncupatio: &longs;ic neque &agrave; fine, qu&ograve;d e&longs;&longs;et ignotus. </s>                                                                <s>Neque per&longs;picit is, qui h&aelig;c dicit, eo&shy;<lb/>dem modo e&longs;&longs;e &longs;ingulare &amp; &longs;en&longs;ile efficiens in natura &longs;icut in arte. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave;, &longs;i h&aelig;c cum Auer&shy;<lb/>ro&euml; dicuntur; ni&longs;i turpem repugnantiam inter eius &longs;ententias, quod i&longs;ti nefas arbitrantur, incul&shy;<lb/>care velint, ea legant qu&aelig; idem auctor &longs;crip&longs;it, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> vbi re&longs;tatur &longs;e cau&longs;&longs;am hanc in phy&longs;icis expli&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg129"></arrow.to.target><lb/>ca&longs;&longs;e, talem e&longs;&longs;e docet; qua&longs;i &longs;it eadem quam modo tractamus. </s>                                                                <s>&ldquo;qu&ograve;d permutatio e&longs;t ge&shy;<lb/>nus rei, ad quam permutatur virtus: &amp; h&aelig;c e&longs;t contrarium plu&longs;quam genus rei ad quam permu&shy;<lb/>tatur. </s>                                                                <s>virtus <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> in eis e&longs;t manife&longs;ta magis, qu&agrave;m in ea, &agrave; qua fit permutatio.&rdquo; Mod&ograve; videant i&longs;ti, <lb/> <arrow.to.target n="marg129"></arrow.to.target><lb/>ca&longs;&longs;e, talem e&longs;&longs;e docet; qua&longs;i &longs;it eadem quam modo tractamus. </s>                                                                <s>&ldquo;qu&ograve;d permutatio e&longs;t ge&shy;<lb/>nus rei, ad quam permutatur virtus: &amp; h&aelig;c e&longs;t contrarium plu&longs;quam genus rei ad quam permu&shy;<lb/>tatur. </s>                                                                <s>virtus <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> in eis e&longs;t manife&longs;ta magis, qu&agrave;m in ea, &agrave; qua fit permutatio.&rdquo; Mod&ograve; videant i&longs;ti, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg130"></arrow.to.target><lb/>num h&ecedil;c congruant cum iis, qu&aelig; narrantur &egrave; 2. Phy&longs;. t&ugrave;m etiam cum cau&longs;sis ante allatis. </s>                                                                <s>Equi&shy;<lb/>dem, vt fateor in his verbis, aut nullam contineri &longs;ententiam, aut eam maxim&egrave; lat&ecirc;re; vt etiam cer&shy;<lb/>t&ograve; credo nihil h&ecedil;c conuenire cum iis, qu&aelig; &longs;cribuntur 2. Phy&longs;. &longs;ic opinor vera &longs;en&longs;i&longs;&longs;e Auerroem <lb/>&amp; tralatorum culpa loca h&aelig;c fui&longs;&longs;e con&longs;purcata; <expan abbr="faxit&qacute;">faxitque</expan>. </s>                                                                <s>Deus, ne alia permulta in tam graui &longs;cri&shy;<lb/>ptore &longs;int hi&longs;ce con&longs;imilia, ne tantam iacturam philo&longs;ophi facerent. </s>                                                                <s>h&aelig;c cert&egrave; talia &longs;unt, vt nullus <lb/>fort&egrave; &longs;en&longs;us ex eius verbis elici valeat. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur ij, quos ego viderim, nihil afferant quo &longs;atis <lb/>commod&egrave; tueantur Auerro&euml;m; nec eius &longs;ententiam fort&egrave; a&longs;&longs;equantur; audeo quoque dicere, <lb/>neque liceat vllam colligere; auguremur h&icirc;c nos; &amp; &longs;imul cau&longs;&longs;am di&longs;criminis illius denomina&shy;<lb/>tionum certiorem conemur afferre; &amp; cum verbis Auerrois componere &longs;tudeamus. </s>                                                                <s>Mihi au&shy;<lb/>tem videtur eiu&longs;modi varietatis cau&longs;&longs;am ex Philopono colligi po&longs;&longs;e qu&aelig; nititur duobus funda&shy;<lb/>mentis; &amp; primo quidem. </s>                                                                <s>Artificem non facere &longs;ibi &longs;imile, quemadmodum facit natura. <lb/></s>                                                                <s>Quamobrem finis &amp; efficiens idem nomen non habent in arte, &longs;icut habent in natura. </s>                                                                <s>Deinde <lb/>ver&ograve;. </s>                                                                <s>In arte efficiens appar&ecirc;re, &amp; e&longs;&longs;e con&longs;picuum; finem ver&ograve; non extare. </s>                                                                <s>quod euenire puto <lb/>in medicina; cum &longs;it ex eo genere artium, qu&ecedil; coniectura vtuntur, in quarum pote&longs;tate finis non <lb/> <arrow.to.target n="marg130"></arrow.to.target><lb/>num h&ecedil;c congruant cum iis, qu&aelig; narrantur &egrave; 2. Phy&longs;. t&ugrave;m etiam cum cau&longs;sis ante allatis. </s>                                                                <s>Equi&shy;<lb/>dem, vt fateor in his verbis, aut nullam contineri &longs;ententiam, aut eam maxim&egrave; lat&ecirc;re; vt etiam cer&shy;<lb/>t&ograve; credo nihil h&ecedil;c conuenire cum iis, qu&aelig; &longs;cribuntur 2. Phy&longs;. &longs;ic opinor vera &longs;en&longs;i&longs;&longs;e Auerroem <lb/>&amp; tralatorum culpa loca h&aelig;c fui&longs;&longs;e con&longs;purcata; <expan abbr="faxit&qacute;">faxitque</expan>. </s>                                                                <s>Deus, ne alia permulta in tam graui &longs;cri&shy;<lb/>ptore &longs;int hi&longs;ce con&longs;imilia, ne tantam iacturam philo&longs;ophi facerent. </s>                                                                <s>h&aelig;c cert&egrave; talia &longs;unt, vt nullus <lb/>fort&egrave; &longs;en&longs;us ex eius verbis elici valeat. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur ij, quos ego viderim, nihil afferant quo &longs;atis <lb/>commod&egrave; tueantur Auerro&euml;m; nec eius &longs;ententiam fort&egrave; a&longs;&longs;equantur; audeo quoque dicere, <lb/>neque liceat vllam colligere; auguremur h&icirc;c nos; &amp; &longs;imul cau&longs;&longs;am di&longs;criminis illius denomina&shy;<lb/>tionum certiorem conemur afferre; &amp; cum verbis Auerrois componere &longs;tudeamus. </s>                                                                <s>Mihi au&shy;<lb/>tem videtur eiu&longs;modi varietatis cau&longs;&longs;am ex Philopono colligi po&longs;&longs;e qu&aelig; nititur duobus funda&shy;<lb/>mentis; &amp; primo quidem. </s>                                                                <s>Artificem non facere &longs;ibi &longs;imile, quemadmodum facit natura. <lb/></s>                                                                <s>Quamobrem finis &amp; efficiens idem nomen non habent in arte, &longs;icut habent in natura. </s>                                                                <s>Deinde <lb/>ver&ograve;. </s>                                                                <s>In arte efficiens appar&ecirc;re, &amp; e&longs;&longs;e con&longs;picuum; finem ver&ograve; non extare. </s>                                                                <s>quod euenire puto <lb/>in medicina; cum &longs;it ex eo genere artium, qu&ecedil; coniectura vtuntur, in quarum pote&longs;tate finis non <lb/>
 <arrow.to.target n="marg131"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t po&longs;itus, &amp; &longs;&aelig;pe fallit (loquor nunc de fine motionis, non autem de propo&longs;ito, quod e&longs;t in <lb/>mente artificis: etenim hic &longs;emper obiicitur; &amp; initium e&longs;t vniuer&longs;arum actionum, nec fallit vn&shy;<lb/>quam.) Ex his efficitur, vt nomen motionis in arte po&longs;sit &longs;umi diuer&longs;um &agrave; nomine finis, &amp; <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <lb/>ab efficiente tanquam noto deduci. </s>                                                                <s>Fort&egrave; igitur h&ecedil;c, vt Gr&ecedil;corum fuit expre&longs;&longs;or Auerro&euml;s, &longs;i&shy;<lb/>gnificare volebat, qu&aelig; nos locum lap&longs;us aliis iudicantes, audacius. </s>                                                                <s>nunc veritatis ergo immuta&shy;<lb/>uimus. </s>                                                                <s>Nam quod dicitur, permutationem e&longs;&longs;e genus rei, ad quam virtus permutatur, genus <lb/>exponimus, qu&ograve;d habeat cognationem, ac virtutem <foreign lang="greek">du/namin</foreign> .i. </s>                                                                <s>pote&longs;tatem materi&aelig; &longs;ignificari di&shy;<lb/>cimus: cognationem ver&ograve; dicimus e&longs;&longs;e permutationis cum forma, ad quam materia tendit. <lb/></s>                                                                <s>C&ugrave;m &longs;ubiicitur. </s>                                                                <s>Virtus e&longs;t contrarium magis qu&agrave;m genus rei, ad quam virtus permutatur. </s>                                                                <s>Vir&shy;<lb/>tutem h&icirc;c eodem nomine <foreign lang="greek">du/namin</foreign> intelligo facultatem efficiendi, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quam &longs;tatuo magis contra&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg131"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t po&longs;itus, &amp; &longs;&aelig;pe fallit (loquor nunc de fine motionis, non autem de propo&longs;ito, quod e&longs;t in <lb/>mente artificis: etenim hic &longs;emper obiicitur; &amp; initium e&longs;t vniuer&longs;arum actionum, nec fallit vn&shy;<lb/>quam.) Ex his efficitur, vt nomen motionis in arte po&longs;sit &longs;umi diuer&longs;um &agrave; nomine finis, &amp; <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <lb/>ab efficiente tanquam noto deduci. </s>                                                                <s>Fort&egrave; igitur h&ecedil;c, vt Gr&ecedil;corum fuit expre&longs;&longs;or Auerro&euml;s, &longs;i&shy;<lb/>gnificare volebat, qu&aelig; nos locum lap&longs;us aliis iudicantes, audacius. </s>                                                                <s>nunc veritatis ergo immuta&shy;<lb/>uimus. </s>                                                                <s>Nam quod dicitur, permutationem e&longs;&longs;e genus rei, ad quam virtus permutatur, genus <lb/>exponimus, qu&ograve;d habeat cognationem, ac virtutem <foreign lang="greek">du/namin</foreign> .i. pote&longs;tatem materi&aelig; &longs;ignificari di&shy;<lb/>cimus: cognationem ver&ograve; dicimus e&longs;&longs;e permutationis cum forma, ad quam materia tendit. <lb/></s>                                                                <s>C&ugrave;m &longs;ubiicitur. </s>                                                                <s>Virtus e&longs;t contrarium magis qu&agrave;m genus rei, ad quam virtus permutatur. </s>                                                                <s>Vir&shy;<lb/>tutem h&icirc;c eodem nomine <foreign lang="greek">du/namin</foreign> intelligo facultatem efficiendi, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quam &longs;tatuo magis contra&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg132"></arrow.to.target><lb/>rium, hoc e&longs;t, diuer&longs;um, quam genus rei, ad quam virtus, qu&ecedil; e&longs;t materia, permutatur .i. </s>                                                                <s>quam for&shy;<lb/>ma &amp; finis; vbi noto di&longs;crimen inter finem &amp; formam in arte, de quo dictum e&longs;t &longs;upra, &amp; hanc <lb/>virtutem notiorem e&longs;&longs;e fateor, qu&agrave;m eam, in quam fit permutatio, qu&aelig; e&longs;t finis. </s>                                                                <s>Sic paucis voci&shy;<lb/>bus immutatis colligo &longs;en&longs;um &egrave; verbis Auerrois, quem item <expan abbr="c&otilde;tineri">contineri</expan> arbitror in 2. Phy&longs;. &amp; quod <lb/>dicitur tanquam per di&longs;iunctionem prolatum, aut famo&longs;um, atque exponitur, quia &longs;ic videatur;  <arrow.to.target n="marg132"></arrow.to.target><lb/>rium, hoc e&longs;t, diuer&longs;um, quam genus rei, ad quam virtus, qu&ecedil; e&longs;t materia, permutatur .i. </s>                                                                <s>quam for&shy;<lb/>ma &amp; finis; vbi noto di&longs;crimen inter finem &amp; formam in arte, de quo dictum e&longs;t &longs;upra, &amp; hanc <lb/>virtutem notiorem e&longs;&longs;e fateor, qu&agrave;m eam, in quam fit permutatio, qu&aelig; e&longs;t finis. </s>                                                                <s>Sic paucis voci&shy;<lb/>bus immutatis colligo &longs;en&longs;um &egrave; verbis Auerrois, quem item <expan abbr="c&otilde;tineri">contineri</expan> arbitror in 2. Phy&longs;. &amp; quod <lb/>dicitur tanquam per di&longs;iunctionem prolatum, aut famo&longs;um, atque exponitur, quia &longs;ic videatur;
 <pb pagenum="14"/> <pb pagenum="14"/>
 <arrow.to.target n="marg133"></arrow.to.target><lb/>id ego credo &longs;ignificari, quod dictum e&longs;t, e&longs;&longs;e notius efficiens, qu&agrave;m finem &amp; <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> in artificiis. <lb/></s>                                                                <s> <arrow.to.target n="marg133"></arrow.to.target><lb/>id ego credo &longs;ignificari, quod dictum e&longs;t, e&longs;&longs;e notius efficiens, qu&agrave;m finem &amp; <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> in artificiis. <lb/></s>                                                                <s>
Line 1382 
Line 1382 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Hoc ita creditum e&longs;t ab Ari&longs;totele, vt multa &longs;uper hoc fundamento in vniuer&longs;a &longs;ua philo&longs;o&shy;<lb/>phia &longs;truxerit: vt qui &longs;u&longs;picentur Ari&longs;totelem non dicam noui&longs;&longs;e, &longs;ed approba&longs;&longs;e creationem; <lb/>ij parum viderint de rebus Ari&longs;totelicis. </s>                                                                <s>Quinimmo ne&longs;cio &longs;atis'ne exercitati &longs;int in naturali <lb/>philo&longs;ophia, qui humana ratione creationem colligi po&longs;&longs;e arbitrantur. </s>                                                                <s>Nimium confidimus <lb/>nobis ip&longs;is; non per&longs;picimus non po&longs;&longs;e homuncionem ad tam alta my&longs;teria peruenire. </s>                                                                <s>maiore <lb/>luce opus e&longs;t. </s>                                                                <s>Nam qu&ograve;d aliquid de creatione &longs;ubodoratus &longs;it Ari&longs;toteles; ip&longs;emet a&longs;&longs;eruit qui <lb/>etiam multorum opinionem extiti&longs;&longs;e profitetur, <expan abbr="He&longs;iodi&qacute;">He&longs;iodique</expan>. </s>                                                                <s>verba citat in eam &longs;ententiam qu&ograve;d <lb/>principi&ograve; genitum &longs;it chaos, t&ugrave;m deinde tellus, proxim&egrave; autem amor, chaos ver&ograve; &amp; terra ex ni&shy;<lb/>hilo facta fuerint. </s>                                                                <s><expan abbr="Alios&qacute;">Aliosque</expan>. </s>                                                                <s>multos commemorat qui dicunt e&longs;&longs;e nihil, &longs;ed omnia fieri; fieri ver&ograve;  <s>Hoc ita creditum e&longs;t ab Ari&longs;totele, vt multa &longs;uper hoc fundamento in vniuer&longs;a &longs;ua philo&longs;o&shy;<lb/>phia &longs;truxerit: vt qui &longs;u&longs;picentur Ari&longs;totelem non dicam noui&longs;&longs;e, &longs;ed approba&longs;&longs;e creationem; <lb/>ij parum viderint de rebus Ari&longs;totelicis. </s>                                                                <s>Quinimmo ne&longs;cio &longs;atis'ne exercitati &longs;int in naturali <lb/>philo&longs;ophia, qui humana ratione creationem colligi po&longs;&longs;e arbitrantur. </s>                                                                <s>Nimium confidimus <lb/>nobis ip&longs;is; non per&longs;picimus non po&longs;&longs;e homuncionem ad tam alta my&longs;teria peruenire. </s>                                                                <s>maiore <lb/>luce opus e&longs;t. </s>                                                                <s>Nam qu&ograve;d aliquid de creatione &longs;ubodoratus &longs;it Ari&longs;toteles; ip&longs;emet a&longs;&longs;eruit qui <lb/>etiam multorum opinionem extiti&longs;&longs;e profitetur, <expan abbr="He&longs;iodi&qacute;">He&longs;iodique</expan>. </s>                                                                <s>verba citat in eam &longs;ententiam qu&ograve;d <lb/>principi&ograve; genitum &longs;it chaos, t&ugrave;m deinde tellus, proxim&egrave; autem amor, chaos ver&ograve; &amp; terra ex ni&shy;<lb/>hilo facta fuerint. </s>                                                                <s><expan abbr="Alios&qacute;">Aliosque</expan>. </s>                                                                <s>multos commemorat qui dicunt e&longs;&longs;e nihil, &longs;ed omnia fieri; fieri ver&ograve;
 <pb pagenum="20"/>ex non entibus &amp; pr&aelig;tere&agrave; vulgarem opinionem ex non ente, aut ex nihilo aliquid fieri fui&longs;&longs;e te&shy;<lb/> <pb pagenum="20"/>ex non entibus &amp; pr&aelig;tere&agrave; vulgarem opinionem ex non ente, aut ex nihilo aliquid fieri fui&longs;&longs;e te&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg199"></arrow.to.target><lb/>&longs;tatur. </s>                                                                <s>Quinimmo ibidem monet nos Ari&longs;toteles non e&longs;&longs;e eo placito liber&egrave; vtendum; nimirum <lb/>nihil ex nihilo fieri; c&ugrave;m &longs;it comprehen&longs;io qu&aelig;dam quam accepimus rerum &longs;uperficiem &longs;olam <lb/>&longs;pectando, non autem &longs;crutando interius. </s>                                                                <s>Attamen &amp; &longs;i ignota non erat creatio; neutiquam <lb/>tamen approbata. </s>                                                                <s>Et He&longs;iodus numeratur in Theologis; ex quo efficitur, vt quod aliquando <lb/>dixit Ari&longs;toteles <foreign lang="greek">tou/s per(ifu/sews</foreign>. </s>                                                                <s>intelligat propri&egrave; phy&longs;icos cum ceteroquin alij multi qui <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>&longs;unt phy&longs;ici, de natura &longs;e &longs;cribere profiteantur, &longs;ed nos hic phy&longs;icum agimus, et&longs;i verbis Ari&longs;to&shy;<lb/>telis vti licet, vt cernas, qu&aelig; nobis con&longs;tituenda &longs;unt, illiu&longs;modi fore, vt nos humano modo ve&shy;<lb/>limus habere ad credendum. </s>                                                                <s>&amp; validiorem Theologo delegemus; illud in animo &longs;emper ha&shy;<lb/>bentes Chri&longs;tianam pietatem e&longs;&longs;e talem, vt &longs;ola &longs;uo iure principia ponere po&longs;sit, nec aliunde <lb/>mutuare; memores e&ograve; non peruenire &longs;en&longs;um quem omnium humanarum artium autorem e&longs;&longs;e <lb/>vult Ari&longs;toteles. </s>                                                                <s>Nanque &amp; ip&longs;e docet veritatis &amp; fidei principium duplex e&longs;&longs;e, quorum <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> <lb/>e&longs;t mens, alterum mente &longs;ublimius, nempe Deus, qui motiones efficit in ijs quos <foreign lang="greek">e\utei_s</foreign> ide&longs;t, <lb/>felices appellant, &amp; &longs;an&egrave; mult&ograve; admirabiliores qu&agrave;m illi &longs;int qui duce ratione rebus gerendis <lb/>vtuntur. </s>                                                                <s>Hoc principium &agrave; diuini&longs;simo po&egrave;ta &longs;ignificatum, vbi Ni&longs;us Euryalum alloquitur</s></p> <arrow.to.target n="marg199"></arrow.to.target><lb/>&longs;tatur. </s>                                                                <s>Quinimmo ibidem monet nos Ari&longs;toteles non e&longs;&longs;e eo placito liber&egrave; vtendum; nimirum <lb/>nihil ex nihilo fieri; c&ugrave;m &longs;it comprehen&longs;io qu&aelig;dam quam accepimus rerum &longs;uperficiem &longs;olam <lb/>&longs;pectando, non autem &longs;crutando interius. </s>                                                                <s>Attamen &amp; &longs;i ignota non erat creatio; neutiquam <lb/>tamen approbata. </s>                                                                <s>Et He&longs;iodus numeratur in Theologis; ex quo efficitur, vt quod aliquando <lb/>dixit Ari&longs;toteles <foreign lang="greek">tou/s per(ifu/sews</foreign>. </s>                                                                <s>intelligat propri&egrave; phy&longs;icos cum ceteroquin alij multi qui <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>&longs;unt phy&longs;ici, de natura &longs;e &longs;cribere profiteantur, &longs;ed nos hic phy&longs;icum agimus, et&longs;i verbis Ari&longs;to&shy;<lb/>telis vti licet, vt cernas, qu&aelig; nobis con&longs;tituenda &longs;unt, illiu&longs;modi fore, vt nos humano modo ve&shy;<lb/>limus habere ad credendum. </s>                                                                <s>&amp; validiorem Theologo delegemus; illud in animo &longs;emper ha&shy;<lb/>bentes Chri&longs;tianam pietatem e&longs;&longs;e talem, vt &longs;ola &longs;uo iure principia ponere po&longs;sit, nec aliunde <lb/>mutuare; memores e&ograve; non peruenire &longs;en&longs;um quem omnium humanarum artium autorem e&longs;&longs;e <lb/>vult Ari&longs;toteles. </s>                                                                <s>Nanque &amp; ip&longs;e docet veritatis &amp; fidei principium duplex e&longs;&longs;e, quorum <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> <lb/>e&longs;t mens, alterum mente &longs;ublimius, nempe Deus, qui motiones efficit in ijs quos <foreign lang="greek">e\utei=s</foreign> ide&longs;t, <lb/>felices appellant, &amp; &longs;an&egrave; mult&ograve; admirabiliores qu&agrave;m illi &longs;int qui duce ratione rebus gerendis <lb/>vtuntur. </s>                                                                <s>Hoc principium &agrave; diuini&longs;simo po&egrave;ta &longs;ignificatum, vbi Ni&longs;us Euryalum alloquitur</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg199"></margin.target>E</s></p> <s><margin.target id="marg199"></margin.target>E</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1395 
Line 1395 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>E&longs;t &amp; aliud principium, quod &longs;uperat mentem, atra nimirum bilis qua qui agitantur; &longs;upra <lb/>captum hominis pr&aelig;no&longs;cunt, &amp; futura pr&aelig;&longs;agiunt. </s>                                                                <s>Sed nos humano modo nunc loquimur. <lb/></s>                                                                <s>Porr&ograve; humanum morem, qui &longs;it, docet Laert. </s>                                                                <s><expan abbr="monet&qacute;">monetque</expan>. </s>                                                                <s>Pyrrhone illo v&longs;um fui&longs;&longs;e Hippocratem, <lb/>&amp; long&egrave; ant&egrave; Homerum. </s>                                                                <s>e&longs;t ver&ograve; hic ambiguus, &amp; qui in vtranque partem facil&egrave; trahi po&longs;sit, &amp; <lb/>vbi denique contradicere liceat. </s>                                                                <s>Itaque Homerus.</s></p> <s>E&longs;t &amp; aliud principium, quod &longs;uperat mentem, atra nimirum bilis qua qui agitantur; &longs;upra <lb/>captum hominis pr&aelig;no&longs;cunt, &amp; futura pr&aelig;&longs;agiunt. </s>                                                                <s>Sed nos humano modo nunc loquimur. <lb/></s>                                                                <s>Porr&ograve; humanum morem, qui &longs;it, docet Laert. </s>                                                                <s><expan abbr="monet&qacute;">monetque</expan>. </s>                                                                <s>Pyrrhone illo v&longs;um fui&longs;&longs;e Hippocratem, <lb/>&amp; long&egrave; ant&egrave; Homerum. </s>                                                                <s>e&longs;t ver&ograve; hic ambiguus, &amp; qui in vtranque partem facil&egrave; trahi po&longs;sit, &amp; <lb/>vbi denique contradicere liceat. </s>                                                                <s>Itaque Homerus.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="greek">*stzepth/ me\n glw_ss' e\sti\ bzwtw_n, pole/es d' e)/ni mu/qoi.</foreign></s></p> <s><foreign lang="greek">*stzepth/ me\n glw=ss' e\sti\ bzwtw=n, pole/es d' e)/ni mu/qoi.</foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Lingua volubilis e&longs;t; hominum <expan abbr="verbis&qacute;">verbisque</expan>. </s>                                                                <s>referta &amp;</s></p> <s>Lingua volubilis e&longs;t; hominum <expan abbr="verbis&qacute;">verbisque</expan>. </s>                                                                <s>referta &amp;</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1437 
Line 1437 
 <arrow.to.target n="marg221"></arrow.to.target><lb/>etiam alia pr&ecedil;termi&longs;&longs;a, qu&aelig; &longs;olent in confirmationem eiu&longs;dem theorematis afferri; de quibus <lb/>phy&longs;ico adhuc plura dicenda forent. </s>                                                                <s>nos omnia &longs;uo loco declarabimus, eo nunc contenti; qu&ograve;d <lb/> <arrow.to.target n="marg221"></arrow.to.target><lb/>etiam alia pr&ecedil;termi&longs;&longs;a, qu&aelig; &longs;olent in confirmationem eiu&longs;dem theorematis afferri; de quibus <lb/>phy&longs;ico adhuc plura dicenda forent. </s>                                                                <s>nos omnia &longs;uo loco declarabimus, eo nunc contenti; qu&ograve;d <lb/>
 <arrow.to.target n="marg222"></arrow.to.target><lb/>ex nihilo nihil fieri, pro principio philo&longs;ophi&aelig; naturalis ab Ari&longs;totele con&longs;titutum fuerit, &amp; ni&shy;<lb/>hil ex hac philo&longs;ophia depromi po&longs;sit, quod ip&longs;um demoliatur. </s>                                                                <s>Tertium effatum naturale pr&ecedil;&shy;<lb/>cipua natur&aelig; munera qu&aelig; cuique &longs;unt euidentia continebit. </s>                                                                <s>ea quanquam innumerabilia &longs;unt, <lb/> <arrow.to.target n="marg222"></arrow.to.target><lb/>ex nihilo nihil fieri, pro principio philo&longs;ophi&aelig; naturalis ab Ari&longs;totele con&longs;titutum fuerit, &amp; ni&shy;<lb/>hil ex hac philo&longs;ophia depromi po&longs;sit, quod ip&longs;um demoliatur. </s>                                                                <s>Tertium effatum naturale pr&ecedil;&shy;<lb/>cipua natur&aelig; munera qu&aelig; cuique &longs;unt euidentia continebit. </s>                                                                <s>ea quanquam innumerabilia &longs;unt, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg223"></arrow.to.target><lb/>in decem capita digerentur. </s>                                                                <s>Itaque ea qu&aelig; fiunt, aut &agrave; natura fiunt, aut &agrave; nobis, aut ab aliis cau&longs;&shy;<lb/>&longs;is, vt puta ca&longs;u, &amp; fortuna. </s>                                                                <s>A nobis ea qu&aelig; fiunt, incertos exitus habent, &amp; &agrave; no&longs;tra voluntate <lb/>profici&longs;centia, quemadmodum facultas e&longs;t mutabilis &amp; incon&longs;tans, ita &amp; ortum &amp; euentum <expan abbr="c&otilde;-&longs;imiles">con&shy;<lb/>&longs;imiles</expan> obtinent. </s>                                                                <s>Eorum qu&aelig; &longs;emper aut frequenter eueniunt, cau&longs;&longs;am nemo, ni&longs;i fort&egrave; Em&shy;<lb/>pedocleus fortun&aelig; ad&longs;crip&longs;erit; vt qu&ograve;d &longs;emper hyeme pluat; aut qu&ograve;d &longs;ub cane &longs;it &aelig;&longs;tus: &longs;ed &longs;i <lb/>pluat, dum &longs;ub cane &longs;ol e&longs;t, aut &longs;i media hyeme nos &aelig;&longs;tus inuadat. </s>                                                                <s>Re&longs;tat igitur, vt eorum &longs;it <lb/>auctor ip&longs;a natura, qu&aelig; plurimum &longs;emper&uacute;e fiunt eodem modo, &amp; ea &longs;ecundum naturam fieri <lb/>optimo iure dicentur qu&aelig; maxima ex parte fient: hoc e&longs;t in pluribus eiu&longs;dem &longs;peciei &longs;ingularib. <lb/></s>                                                                <s>&amp; frequentius, aut &longs;emper: naturale enim e&longs;t cane&longs;cere, licet in &longs;enectute contingat, quod om&shy;<lb/>nis homo fer&egrave;, c&ugrave;m venerit ad &longs;enectutem, cane&longs;cit, &amp; naturalis hyeme pluuia, quia &longs;it frequen&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg223"></arrow.to.target><lb/>in decem capita digerentur. </s>                                                                <s>Itaque ea qu&aelig; fiunt, aut &agrave; natura fiunt, aut &agrave; nobis, aut ab aliis cau&longs;&shy;<lb/>&longs;is, vt puta ca&longs;u, &amp; fortuna. </s>                                                                <s>A nobis ea qu&aelig; fiunt, incertos exitus habent, &amp; &agrave; no&longs;tra voluntate <lb/>profici&longs;centia, quemadmodum facultas e&longs;t mutabilis &amp; incon&longs;tans, ita &amp; ortum &amp; euentum <expan abbr="c&otilde;-&longs;imiles">con&shy;<lb/>&longs;imiles</expan> obtinent. </s>                                                                <s>Eorum qu&aelig; &longs;emper aut frequenter eueniunt, cau&longs;&longs;am nemo, ni&longs;i fort&egrave; Em&shy;<lb/>pedocleus fortun&aelig; ad&longs;crip&longs;erit; vt qu&ograve;d &longs;emper hyeme pluat; aut qu&ograve;d &longs;ub cane &longs;it &aelig;&longs;tus: &longs;ed &longs;i <lb/>pluat, dum &longs;ub cane &longs;ol e&longs;t, aut &longs;i media hyeme nos &aelig;&longs;tus inuadat. </s>                                                                <s>Re&longs;tat igitur, vt eorum &longs;it <lb/>auctor ip&longs;a natura, qu&aelig; plurimum &longs;emper&uacute;e fiunt eodem modo, &amp; ea &longs;ecundum naturam fieri <lb/>optimo iure dicentur qu&aelig; maxima ex parte fient: hoc e&longs;t in pluribus eiu&longs;dem &longs;peciei &longs;ingularib. <lb/></s>                                                                <s>&amp; frequentius, aut &longs;emper: naturale enim e&longs;t cane&longs;cere, licet in &longs;enectute contingat, quod om&shy;<lb/>nis homo fer&egrave;, c&ugrave;m venerit ad &longs;enectutem, cane&longs;cit, &amp; naturalis hyeme pluuia, quia &longs;it frequen&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg224"></arrow.to.target><lb/>tior in ea tempe&longs;tate, &amp; iis poti&longs;sim&egrave; natura con&longs;i&longs;tit qu&aelig; non &longs;emper &longs;unt; horum enim maxi&shy;<lb/>ma pars e&longs;t. </s>                                                                <s>Itaque Ptolem&aelig;us <foreign lang="greek">e)/ulogon</foreign> relinquebat phy&longs;icis, non <foreign lang="greek">a)nagkai_on</foreign>. </s>                                                                <s>Sed &amp; illa <lb/>&longs;unt &longs;ecundum naturam, qu&aelig; certis quibu&longs;dam interuallis repetuntur, vt &aelig;&longs;tas &amp; hyems: quo&shy;<lb/>niam circuitus ille perpetuitatem habeat in tali &longs;ucce&longs;sione po&longs;itam: &longs;emper enim &longs;ui &longs;imilis e&longs;t <lb/>illa &longs;ucce&longs;sio. </s>                                                                <s>Natura quoque &longs;unt eclip&longs;is &longs;olis &amp; lun&aelig;, qu&aelig; tamen neque &longs;emper neque fre&shy;<lb/>quenter exi&longs;tunt. </s>                                                                <s>Veruntamen, cum cau&longs;sis illis concurrentibus nece&longs;&longs;ario fiant, cau&longs;&longs;arum ve&shy;<lb/>r&ograve; certus fit reditus, &amp; circuitio &amp; tempe&longs;tates &amp; eclip&longs;is in perpetuis numerari queunt. </s>                                                                <s>At ver&ograve; <lb/>&longs;i natura e&longs;t eorum cau&longs;&longs;a qu&aelig; plurimum &longs;emper&uacute;e fiunt: &amp; ea, qu&aelig; natura &longs;unt, plurimum <lb/>&longs;emper&uacute;e contingunt. </s>                                                                <s>igitur ea qu&aelig; non &longs;emper plurimum&uacute;e eueniunt, non &longs;unt natura. </s>                                                                <s>Atqui <lb/>violenta &longs;unt natur&aelig; contraria; non ergo plurimum &longs;emper&uacute;e contingunt. </s>                                                                <s>Etenim &longs;i contraria <lb/>natur&aelig; plurimum, aut &longs;emper euenirent non e&longs;&longs;et natura de iis qu&ecedil; plurimum, &longs;ed rar&ograve;, aut nun&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg224"></arrow.to.target><lb/>tior in ea tempe&longs;tate, &amp; iis poti&longs;sim&egrave; natura con&longs;i&longs;tit qu&aelig; non &longs;emper &longs;unt; horum enim maxi&shy;<lb/>ma pars e&longs;t. </s>                                                                <s>Itaque Ptolem&aelig;us <foreign lang="greek">e)/ulogon</foreign> relinquebat phy&longs;icis, non <foreign lang="greek">a)nagkai=on</foreign>. </s>                                                                <s>Sed &amp; illa <lb/>&longs;unt &longs;ecundum naturam, qu&aelig; certis quibu&longs;dam interuallis repetuntur, vt &aelig;&longs;tas &amp; hyems: quo&shy;<lb/>niam circuitus ille perpetuitatem habeat in tali &longs;ucce&longs;sione po&longs;itam: &longs;emper enim &longs;ui &longs;imilis e&longs;t <lb/>illa &longs;ucce&longs;sio. </s>                                                                <s>Natura quoque &longs;unt eclip&longs;is &longs;olis &amp; lun&aelig;, qu&aelig; tamen neque &longs;emper neque fre&shy;<lb/>quenter exi&longs;tunt. </s>                                                                <s>Veruntamen, cum cau&longs;sis illis concurrentibus nece&longs;&longs;ario fiant, cau&longs;&longs;arum ve&shy;<lb/>r&ograve; certus fit reditus, &amp; circuitio &amp; tempe&longs;tates &amp; eclip&longs;is in perpetuis numerari queunt. </s>                                                                <s>At ver&ograve; <lb/>&longs;i natura e&longs;t eorum cau&longs;&longs;a qu&aelig; plurimum &longs;emper&uacute;e fiunt: &amp; ea, qu&aelig; natura &longs;unt, plurimum <lb/>&longs;emper&uacute;e contingunt. </s>                                                                <s>igitur ea qu&aelig; non &longs;emper plurimum&uacute;e eueniunt, non &longs;unt natura. </s>                                                                <s>Atqui <lb/>violenta &longs;unt natur&aelig; contraria; non ergo plurimum &longs;emper&uacute;e contingunt. </s>                                                                <s>Etenim &longs;i contraria <lb/>natur&aelig; plurimum, aut &longs;emper euenirent non e&longs;&longs;et natura de iis qu&ecedil; plurimum, &longs;ed rar&ograve;, aut nun&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg225"></arrow.to.target><lb/>quam exi&longs;tunt; id ver&ograve; fieri nequit. </s>                                                                <s>Nihil etiam fru&longs;tra efficiunt Deus &amp; natura cuius &longs;cilicet <lb/>non &longs;it aliquod munus, officium, vel v&longs;us, nihil ocio&longs;um, nihil redundans vt calceus ille fru&longs;tra <lb/>e&longs;&longs;et, quo, c&ugrave;m non e&longs;&longs;et habilis &amp; aptus ad pedem, vti non po&longs;&longs;em. </s>                                                                <s>Natura, inqu&agrave;m, illa qu&aelig; po&shy;<lb/>&longs;ita e&longs;t in nexu cau&longs;&longs;arum, vis &longs;cilicet per omnia corpora penetrans, &amp; &longs;ine ratione ciens &amp; exci&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg225"></arrow.to.target><lb/>quam exi&longs;tunt; id ver&ograve; fieri nequit. </s>                                                                <s>Nihil etiam fru&longs;tra efficiunt Deus &amp; natura cuius &longs;cilicet <lb/>non &longs;it aliquod munus, officium, vel v&longs;us, nihil ocio&longs;um, nihil redundans vt calceus ille fru&longs;tra <lb/>e&longs;&longs;et, quo, c&ugrave;m non e&longs;&longs;et habilis &amp; aptus ad pedem, vti non po&longs;&longs;em. </s>                                                                <s>Natura, inqu&agrave;m, illa qu&aelig; po&shy;<lb/>&longs;ita e&longs;t in nexu cau&longs;&longs;arum, vis &longs;cilicet per omnia corpora penetrans, &amp; &longs;ine ratione ciens &amp; exci&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg226"></arrow.to.target><lb/>piens motus in corporibus nece&longs;&longs;arios, &amp; Deus omnium princeps, &agrave; quo omnes i&longs;ti motus re&shy;<lb/>guntur &amp; gubernantur, cur&longs;us a&longs;trorum, mutationes temporum, rerum vici&longs;situdines <expan abbr="ordines&qacute;">ordinesque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>con&longs;eruantur. </s>                                                                <s>Deus igitur &amp; natura nihil fru&longs;tra moliuntur cunctis rebus v&longs;um exhiben&shy;<lb/>do, quo &longs;eip&longs;a tueantur &amp; in mundi theatrum conferant, &amp; ad hominis v&longs;um pr&aelig;cipu&egrave;; quo <lb/>&longs;an&egrave; vinculo mundi partes ad&longs;trict&aelig;, &longs;iquid &longs;eor&longs;um detrimenti capiunt ab externo, vniuer&longs;am <lb/>tamen naturam qu&aelig; &longs;ingula corpora cohibet, labefactare non po&longs;&longs;unt. </s>                                                                <s>Proinde vbi vnum &longs;uf&shy;<lb/>ficiat in&longs;trumentum, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> non &longs;olet ip&longs;um natura geminare: neque fort&egrave;, &longs;i geminetur; officia natu&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg226"></arrow.to.target><lb/>piens motus in corporibus nece&longs;&longs;arios, &amp; Deus omnium princeps, &agrave; quo omnes i&longs;ti motus re&shy;<lb/>guntur &amp; gubernantur, cur&longs;us a&longs;trorum, mutationes temporum, rerum vici&longs;situdines <expan abbr="ordines&qacute;">ordinesque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>con&longs;eruantur. </s>                                                                <s>Deus igitur &amp; natura nihil fru&longs;tra moliuntur cunctis rebus v&longs;um exhiben&shy;<lb/>do, quo &longs;eip&longs;a tueantur &amp; in mundi theatrum conferant, &amp; ad hominis v&longs;um pr&aelig;cipu&egrave;; quo <lb/>&longs;an&egrave; vinculo mundi partes ad&longs;trict&aelig;, &longs;iquid &longs;eor&longs;um detrimenti capiunt ab externo, vniuer&longs;am <lb/>tamen naturam qu&aelig; &longs;ingula corpora cohibet, labefactare non po&longs;&longs;unt. </s>                                                                <s>Proinde vbi vnum &longs;uf&shy;<lb/>ficiat in&longs;trumentum, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> non &longs;olet ip&longs;um natura geminare: neque fort&egrave;, &longs;i geminetur; officia natu&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg227"></arrow.to.target><lb/>r&aelig; minus impediret, &amp; grauitarem afferret qu&agrave;m mole&longs;tia nos afficiat &longs;extus digitus quem ma&shy;<lb/>nui natura peccans affinxerit. </s>                                                                <s>Itaque vbi commod&egrave; id effici potuerit; ad officia complura abu&shy;<lb/>titur vno <expan abbr="eodem&qacute;">eodemque</expan>. </s>                                                                <s>in&longs;trumento, vt lingua ad gu&longs;tatum, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> &amp; locutionem, &amp; ore in habentibus <lb/> <arrow.to.target n="marg227"></arrow.to.target><lb/>r&aelig; minus impediret, &amp; grauitarem afferret qu&agrave;m mole&longs;tia nos afficiat &longs;extus digitus quem ma&shy;<lb/>nui natura peccans affinxerit. </s>                                                                <s>Itaque vbi commod&egrave; id effici potuerit; ad officia complura abu&shy;<lb/>titur vno <expan abbr="eodem&qacute;">eodemque</expan>. </s>                                                                <s>in&longs;trumento, vt lingua ad gu&longs;tatum, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> &amp; locutionem, &amp; ore in habentibus <lb/>
 <arrow.to.target n="marg228"></arrow.to.target><lb/>pulmonem ad cibi &longs;umptionem, &amp; re&longs;pirationem. </s>                                                                <s>vt nihil plan&egrave; &longs;ine optima ratione feci&longs;&longs;e vi&shy;<lb/>deatur. </s>                                                                <s>Neque ver&ograve;, quia natura &longs;it vis qu&aelig; ratione vtatur, iam enim ratione vti e&longs;t anim&aelig;, non <lb/>natur&aelig;. </s>                                                                <s>Natura porr&ograve; <foreign lang="greek">u)potatikw_s</foreign> &amp; ex &longs;ua natura &amp; e&longs;&longs;entia &longs;ine cognitione agit pro fine  <arrow.to.target n="marg228"></arrow.to.target><lb/>pulmonem ad cibi &longs;umptionem, &amp; re&longs;pirationem. </s>                                                                <s>vt nihil plan&egrave; &longs;ine optima ratione feci&longs;&longs;e vi&shy;<lb/>deatur. </s>                                                                <s>Neque ver&ograve;, quia natura &longs;it vis qu&aelig; ratione vtatur, iam enim ratione vti e&longs;t anim&aelig;, non <lb/>natur&aelig;. </s>                                                                <s>Natura porr&ograve; <foreign lang="greek">u)potatikw=s</foreign> &amp; ex &longs;ua natura &amp; e&longs;&longs;entia &longs;ine cognitione agit pro fine
 <pb pagenum="23"/> <pb pagenum="23"/>
 <arrow.to.target n="marg229"></arrow.to.target><lb/>con&longs;equendo; &amp; &longs;iquo pacto collocetur <foreign lang="greek">e)nlogikai_s dunamesi\n</foreign> ide&longs;t in facultatibus ratiocinanti&shy;<lb/>bus, non e&longs;t ideo, quia ratiocinans agat; &longs;ed vel qu&ograve;d agendo proce&longs;&longs;um rationis imitetur; vel <lb/>quia nil pror&longs;us efficiat; cuius non optima ratio po&longs;sit afferri qu&aelig; petitur &agrave; duobus initijs: alte&shy;<lb/>ro quidem, quod aliter effici non potuerit: atque id &agrave; materia ducitur, vt qu&ograve;d cornigera <expan abbr="care&atilde;t">careant</expan> <lb/>dentibus &longs;uperioribus: neque enim materia, c&ugrave;m abierit in cornua, &longs;uppetit dentibus, aut qu&ograve;d <lb/>ita fieri pr&aelig;&longs;titerit: hoc ver&ograve; pendet &agrave; fine ex quibus omnis rerum naturalium ordo deriuatur, <lb/>&amp; cunctorum &longs;en&longs;ilium commen&longs;us conuenienti&longs;simus exi&longs;tit quem generali nomine <foreign lang="greek">lo\gon</foreign><lb/>&amp; rationem licet appellare. </s>                                                                <s>Quamobrem &longs;ic omnia di&longs;pen&longs;antur in vniuer&longs;o, vt vis illa com&shy;<lb/>munis &amp; vniuer&longs;alis qu&aelig; &longs;cilicet per omnia pertinet, tamet&longs;i tum &longs;uum robur o&longs;tentat atque, vt <lb/>ita dixerim, &longs;apientiam, c&ugrave;m animal producere aggreditur: non &longs;ine &longs;ummo iudicio cum pru&shy;<lb/>dente patre familias ab Ari&longs;totele conferatur. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Vt enim ille nihil amittit ex quo facere aliquid <lb/> <arrow.to.target n="marg229"></arrow.to.target><lb/>con&longs;equendo; &amp; &longs;iquo pacto collocetur <foreign lang="greek">e)nlogikai=s dunamesi\n</foreign> ide&longs;t in facultatibus ratiocinanti&shy;<lb/>bus, non e&longs;t ideo, quia ratiocinans agat; &longs;ed vel qu&ograve;d agendo proce&longs;&longs;um rationis imitetur; vel <lb/>quia nil pror&longs;us efficiat; cuius non optima ratio po&longs;sit afferri qu&aelig; petitur &agrave; duobus initijs: alte&shy;<lb/>ro quidem, quod aliter effici non potuerit: atque id &agrave; materia ducitur, vt qu&ograve;d cornigera <expan abbr="care&atilde;t">careant</expan> <lb/>dentibus &longs;uperioribus: neque enim materia, c&ugrave;m abierit in cornua, &longs;uppetit dentibus, aut qu&ograve;d <lb/>ita fieri pr&aelig;&longs;titerit: hoc ver&ograve; pendet &agrave; fine ex quibus omnis rerum naturalium ordo deriuatur, <lb/>&amp; cunctorum &longs;en&longs;ilium commen&longs;us conuenienti&longs;simus exi&longs;tit quem generali nomine <foreign lang="greek">lo\gon</foreign><lb/>&amp; rationem licet appellare. </s>                                                                <s>Quamobrem &longs;ic omnia di&longs;pen&longs;antur in vniuer&longs;o, vt vis illa com&shy;<lb/>munis &amp; vniuer&longs;alis qu&aelig; &longs;cilicet per omnia pertinet, tamet&longs;i tum &longs;uum robur o&longs;tentat atque, vt <lb/>ita dixerim, &longs;apientiam, c&ugrave;m animal producere aggreditur: non &longs;ine &longs;ummo iudicio cum pru&shy;<lb/>dente patre familias ab Ari&longs;totele conferatur. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Vt enim ille nihil amittit ex quo facere aliquid <lb/>
 <arrow.to.target n="marg230"></arrow.to.target><lb/>commodi po&longs;sit, &amp; ita di&longs;pen&longs;at in cura rei familiaris, vt optimus cibus liberis pr&aelig;beatur, dete&shy;<lb/>rior &longs;eruis, omnium pe&longs;simus &longs;ociis animalibus, &longs;ic in ortu ip&longs;o natura ex materia &longs;ynceri&longs;sima <lb/>carnem &amp; aliorum &longs;en&longs;uum corpora conficit: in excrementis o&longs;&longs;a, pilos &amp; reliqua generis eiu&longs;&shy;<lb/>dem con&longs;tituit. </s>                                                                <s>Ab his tu de c&ecedil;teris iudicium facito. </s>                                                                <s>Nil igitur in natura, quin illius v&longs;us, aut <lb/>vnus, aut plures indicari po&longs;sint quo, &longs;i careat, aliter habendum non erit, quam manus mortua, <lb/> <arrow.to.target n="marg230"></arrow.to.target><lb/>commodi po&longs;sit, &amp; ita di&longs;pen&longs;at in cura rei familiaris, vt optimus cibus liberis pr&aelig;beatur, dete&shy;<lb/>rior &longs;eruis, omnium pe&longs;simus &longs;ociis animalibus, &longs;ic in ortu ip&longs;o natura ex materia &longs;ynceri&longs;sima <lb/>carnem &amp; aliorum &longs;en&longs;uum corpora conficit: in excrementis o&longs;&longs;a, pilos &amp; reliqua generis eiu&longs;&shy;<lb/>dem con&longs;tituit. </s>                                                                <s>Ab his tu de c&ecedil;teris iudicium facito. </s>                                                                <s>Nil igitur in natura, quin illius v&longs;us, aut <lb/>vnus, aut plures indicari po&longs;sint quo, &longs;i careat, aliter habendum non erit, quam manus mortua, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg231"></arrow.to.target><lb/>&longs;ine lapidea qu&aelig; &longs;olo nomine &longs;unt manus, ratione ver&ograve; non item. </s>                                                                <s>Nam cuncta officio, &amp; pote&shy;<lb/>&longs;tate definiuntur, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quibus &longs;i priuentur, iam non amplius eadem reputanda, &longs;ed ambigu&egrave;. </s>                                                                <s><expan abbr="Qu&atilde;-">Quan&shy;<lb/></expan> <arrow.to.target n="marg231"></arrow.to.target><lb/>&longs;ine lapidea qu&aelig; &longs;olo nomine &longs;unt manus, ratione ver&ograve; non item. </s>                                                                <s>Nam cuncta officio, &amp; pote&shy;<lb/>&longs;tate definiuntur, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quibus &longs;i priuentur, iam non amplius eadem reputanda, &longs;ed ambigu&egrave;. </s>                                                                <s><expan abbr="Qu&atilde;-">Quan&shy;<lb/></expan>
 <arrow.to.target n="marg232"></arrow.to.target><lb/>quam vnum rei vnius v&longs;um pro natura expectare oportet qui quidem &longs;it pr&aelig;cipuus. </s>                                                                <s>Sic enim <lb/>optim&egrave; in&longs;trumenta proficiunt, &longs;i eorum &longs;ingula non multis officiis, &longs;ed vni de&longs;eruiant. </s>                                                                <s>Neque <lb/>tale quippiam natura facit, vt fabri ferrarij propter inopiam &amp; <foreign lang="greek">penix<gap/>w_s</foreign>, ide&longs;t more pauperum <lb/>gladium delphicum. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> quo &amp; ad &longs;acra peragenda <expan abbr="victimas&qacute;">victimasque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;ecandas &amp; ad c&ecedil;dendos fonteis <lb/> <arrow.to.target n="marg232"></arrow.to.target><lb/>quam vnum rei vnius v&longs;um pro natura expectare oportet qui quidem &longs;it pr&aelig;cipuus. </s>                                                                <s>Sic enim <lb/>optim&egrave; in&longs;trumenta proficiunt, &longs;i eorum &longs;ingula non multis officiis, &longs;ed vni de&longs;eruiant. </s>                                                                <s>Neque <lb/>tale quippiam natura facit, vt fabri ferrarij propter inopiam &amp; <foreign lang="greek">penix<gap/>w=s</foreign>, ide&longs;t more pauperum <lb/>gladium delphicum. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> quo &amp; ad &longs;acra peragenda <expan abbr="victimas&qacute;">victimasque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;ecandas &amp; ad c&ecedil;dendos fonteis <lb/>
 <arrow.to.target n="marg233"></arrow.to.target><lb/>vterentur. </s>                                                                <s>nec vt illi qui propter frugalitatem veru fabricabant, quo item lucerna figeretur: ex <lb/>quo dicebatur <foreign lang="greek">o)beliskolu/xnion</foreign> <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> nomine &longs;cilicet, vtrunque &longs;ignificante officium. </s>                                                                <s>Atque arti <lb/> <arrow.to.target n="marg233"></arrow.to.target><lb/>vterentur. </s>                                                                <s>nec vt illi qui propter frugalitatem veru fabricabant, quo item lucerna figeretur: ex <lb/>quo dicebatur <foreign lang="greek">o)beliskolu/xnion</foreign> <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> nomine &longs;cilicet, vtrunque &longs;ignificante officium. </s>                                                                <s>Atque arti <lb/>
 <arrow.to.target n="marg234"></arrow.to.target><lb/>quidem materia deficere pote&longs;t; natura copiis omnibus affluit &amp; abundat: itaque vnam rem vni <lb/>muneri delegat; &amp; &longs;iqui alij v&longs;us o&longs;tendantur, huic vni quodammodo &longs;eruiunt, vt ali&agrave;s o&longs;ten&shy;<lb/>demus. </s>                                                                <s>C&ugrave;m ver&ograve; nonnunquam eueniat, vt plura quidem officia, veruntamen non &longs;e&longs;e vici&longs;&shy;<lb/>&longs;im re&longs;picientia pr&ecedil;&longs;to &longs;int; quid enim gu&longs;tui cum locutione, aut re&longs;pirationi cum alimento? </s>                                                                <s>&longs;ic <lb/>natura rebus omnibus prudenti&longs;sim&egrave; con&longs;uluit qu&aelig; propter melius ita effecerit: id ver&ograve; &longs;ic con&shy;<lb/>tingit, qu&ograve;d vnum pr&aelig;&longs;tat officium, quia nece&longs;&longs;arium &longs;it; alterum commoditatis erg&ograve; &longs;ubiungit. <lb/></s>                                                                <s> <arrow.to.target n="marg234"></arrow.to.target><lb/>quidem materia deficere pote&longs;t; natura copiis omnibus affluit &amp; abundat: itaque vnam rem vni <lb/>muneri delegat; &amp; &longs;iqui alij v&longs;us o&longs;tendantur, huic vni quodammodo &longs;eruiunt, vt ali&agrave;s o&longs;ten&shy;<lb/>demus. </s>                                                                <s>C&ugrave;m ver&ograve; nonnunquam eueniat, vt plura quidem officia, veruntamen non &longs;e&longs;e vici&longs;&shy;<lb/>&longs;im re&longs;picientia pr&ecedil;&longs;to &longs;int; quid enim gu&longs;tui cum locutione, aut re&longs;pirationi cum alimento? </s>                                                                <s>&longs;ic <lb/>natura rebus omnibus prudenti&longs;sim&egrave; con&longs;uluit qu&aelig; propter melius ita effecerit: id ver&ograve; &longs;ic con&shy;<lb/>tingit, qu&ograve;d vnum pr&aelig;&longs;tat officium, quia nece&longs;&longs;arium &longs;it; alterum commoditatis erg&ograve; &longs;ubiungit. <lb/></s>                                                                <s>
 <arrow.to.target n="marg235"></arrow.to.target><lb/>Nece&longs;&longs;arius enim fuerat gu&longs;tatus: quippe qu&ograve;d animal &longs;u&longs;tineri non po&longs;&longs;et, ni&longs;i aleretur, alimen&shy;<lb/>ti ver&ograve; &longs;en&longs;us e&longs;t gu&longs;tus qui quidem in perfectis perfectus e&longs;&longs;e perhibetur, &amp; imperfectus in im&shy;<lb/>perfectis. </s>                                                                <s>os item nece&longs;&longs;arium, vt eo &longs;umatur alimentum. </s>                                                                <s>&longs;ed ita fabricatus e&longs;t &longs;en&longs;us ille, vt non <lb/>alio in&longs;trumento, aut loco natura locutioni melius prouidere potuerit. </s>                                                                <s>Sic etiam po&longs;tqu&agrave;m ore <lb/>cibus erat capiendus, ind&egrave; quoque perbell&egrave; valuit &longs;ubuenire calori &longs;piratum efficiens per quem <lb/>exhalare po&longs;&longs;et, ne copia &longs;uffocatus extingueretur, &amp; animal enecaret. </s>                                                                <s>Neque hic talp&aelig; oculos, <lb/>aut muli genitalia commemorare oportet, quorum nullus &longs;it v&longs;us in rerum natura. </s>                                                                <s>&longs;unt enim <lb/>h&aelig;c orbata &amp; imperfecta, qu&ograve;d efficientium progre&longs;&longs;us impediuntur &longs;uperante materia. </s>                                                                <s>vt ta&shy;<lb/>met&longs;i efficientia &longs;ummum conficere &longs;tudent; ex hac materia non aliud po&longs;sint efficere, neque <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> <lb/>vlterius promouere: non &longs;ecus &agrave;c &longs;i optimus pi&longs;tor panem candidi&longs;simum ex hordeo, &longs;icut &egrave; <lb/>tritico vellet interere. </s>                                                                <s>Neque enim ad eum candorem &longs;e perduci hordei materia pateretur. <lb/></s>                                                                <s>quanuis &longs;u&longs;picandum non &longs;it, naturam rei potiori con&longs;ului&longs;&longs;e quam tamen, &longs;i pr&ecedil;&longs;tare voluerit, <lb/>illud mali perpetuo &longs;it affixum, vt &longs;i cui legislatori ciuitatem ex opulentis con&longs;tituere libeat, ade&shy;<lb/>runt nece&longs;&longs;ario pauperes, qui diuitum erunt a&longs;&longs;ecl&aelig; <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/>. </s>                                                                <s>Multi enim &longs;unt, qui diuitum ope indi&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg235"></arrow.to.target><lb/>Nece&longs;&longs;arius enim fuerat gu&longs;tatus: quippe qu&ograve;d animal &longs;u&longs;tineri non po&longs;&longs;et, ni&longs;i aleretur, alimen&shy;<lb/>ti ver&ograve; &longs;en&longs;us e&longs;t gu&longs;tus qui quidem in perfectis perfectus e&longs;&longs;e perhibetur, &amp; imperfectus in im&shy;<lb/>perfectis. </s>                                                                <s>os item nece&longs;&longs;arium, vt eo &longs;umatur alimentum. </s>                                                                <s>&longs;ed ita fabricatus e&longs;t &longs;en&longs;us ille, vt non <lb/>alio in&longs;trumento, aut loco natura locutioni melius prouidere potuerit. </s>                                                                <s>Sic etiam po&longs;tqu&agrave;m ore <lb/>cibus erat capiendus, ind&egrave; quoque perbell&egrave; valuit &longs;ubuenire calori &longs;piratum efficiens per quem <lb/>exhalare po&longs;&longs;et, ne copia &longs;uffocatus extingueretur, &amp; animal enecaret. </s>                                                                <s>Neque hic talp&aelig; oculos, <lb/>aut muli genitalia commemorare oportet, quorum nullus &longs;it v&longs;us in rerum natura. </s>                                                                <s>&longs;unt enim <lb/>h&aelig;c orbata &amp; imperfecta, qu&ograve;d efficientium progre&longs;&longs;us impediuntur &longs;uperante materia. </s>                                                                <s>vt ta&shy;<lb/>met&longs;i efficientia &longs;ummum conficere &longs;tudent; ex hac materia non aliud po&longs;sint efficere, neque <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> <lb/>vlterius promouere: non &longs;ecus &agrave;c &longs;i optimus pi&longs;tor panem candidi&longs;simum ex hordeo, &longs;icut &egrave; <lb/>tritico vellet interere. </s>                                                                <s>Neque enim ad eum candorem &longs;e perduci hordei materia pateretur. <lb/></s>                                                                <s>quanuis &longs;u&longs;picandum non &longs;it, naturam rei potiori con&longs;ului&longs;&longs;e quam tamen, &longs;i pr&ecedil;&longs;tare voluerit, <lb/>illud mali perpetuo &longs;it affixum, vt &longs;i cui legislatori ciuitatem ex opulentis con&longs;tituere libeat, ade&shy;<lb/>runt nece&longs;&longs;ario pauperes, qui diuitum erunt a&longs;&longs;ecl&aelig; <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/>. </s>                                                                <s>Multi enim &longs;unt, qui diuitum ope indi&shy;<lb/>
Line 1458 
Line 1458 
 <pb pagenum="24"/>&longs;ed infinitum, vt qu&ograve;d &longs;ine digitis homo oriatur. </s>                                                                <s>H&ecedil;c ver&ograve; &longs;unt pr&aelig;ter naturam &longs;impliciter, &amp; ad <lb/> <pb pagenum="24"/>&longs;ed infinitum, vt qu&ograve;d &longs;ine digitis homo oriatur. </s>                                                                <s>H&ecedil;c ver&ograve; &longs;unt pr&aelig;ter naturam &longs;impliciter, &amp; ad <lb/>
 <arrow.to.target n="marg241"></arrow.to.target><lb/>mon&longs;tra referuntur. </s>                                                                <s>Neque ver&ograve; illud mon&longs;trum e&longs;t, qu&ograve;d mulus non propaget, &amp; talpa non <lb/>cernat. </s>                                                                <s>&longs;emper enim &longs;ic euenit, aut plurimum; &amp; &longs;ecundum naturam igitur. </s>                                                                <s>Sed qu&ograve;d hic &longs;ine <lb/>oculis, aut digitis oriatur, infrequens e&longs;t: itaque pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m de hi&longs;ce differentiis <lb/> <arrow.to.target n="marg241"></arrow.to.target><lb/>mon&longs;tra referuntur. </s>                                                                <s>Neque ver&ograve; illud mon&longs;trum e&longs;t, qu&ograve;d mulus non propaget, &amp; talpa non <lb/>cernat. </s>                                                                <s>&longs;emper enim &longs;ic euenit, aut plurimum; &amp; &longs;ecundum naturam igitur. </s>                                                                <s>Sed qu&ograve;d hic &longs;ine <lb/>oculis, aut digitis oriatur, infrequens e&longs;t: itaque pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m de hi&longs;ce differentiis <lb/>
 <arrow.to.target n="marg242"></arrow.to.target><lb/>pluribus po&longs;te&agrave; di&longs;&longs;eretur. </s>                                                                <s>At ver&ograve; &longs;i non abundat natura, neque deficit; cert&egrave; complebit om&shy;<lb/>nia qu&aelig;cunque aggredietur, vt omnibus &longs;uis numeris &amp; partibus ab&longs;oluta &longs;int qu&aelig; quidem pro <lb/>cuiu&longs;que rei ratione de&longs;iderantur. </s>                                                                <s>Nil igitur erit in natura (ni&longs;i qu&aelig; vis ob&longs;titit) imperfectum; <lb/>quando ad extremum &longs;ui motus natura peruenerit. </s>                                                                <s>Neque &longs;ol&ugrave;m; quia natur&aelig; mouentis offi&shy;<lb/>cia non amplius flagiter: ver&ugrave;m etiam, quod in eo genere &longs;ummum &longs;it &amp; extremum quo natura <lb/>queat a&longs;pirare. </s>                                                                <s>Et ver&ograve; vt negari non pote&longs;t, in omni rerum in&longs;titutione e&longs;&longs;e aliquid extremum, <lb/>atque perfectum, pictura enim &amp; fabrica <expan abbr="c&ecedil;ter&ecedil;&qacute;">c&ecedil;ter&ecedil;que</expan>. </s>                                                                <s>artes habent quendam ab&longs;oluti operis <expan abbr="effect&utilde;">effectum</expan>: <lb/>&longs;ic in vite &amp; homine dandum e&longs;t naturam &longs;uo quodam itinere peruenire ad extremum quod in <lb/>eo genere &longs;it pr&aelig;&longs;tanti&longs;simum, atque illud e&longs;t, vt &longs;uo qu&aelig;que res munere fungatur, veluti qu&ograve;d <lb/>plant&aelig; fructum ferant, &amp; animalia con&longs;imile generare po&longs;sint. </s>                                                                <s>Quocirca neque etiam videtur <lb/>aggredi id quod &longs;e adepturam non &longs;perat, c&ugrave;m perpetu&ograve; contendat in finem, quo impo&longs;ito tum <lb/>res ab&longs;oluta e&longs;t: hic &longs;i tollatur, iam non habebit natura quo properet. </s>                                                                <s>ecquid igitur cau&longs;&longs;&aelig;, cur <lb/> <arrow.to.target n="marg242"></arrow.to.target><lb/>pluribus po&longs;te&agrave; di&longs;&longs;eretur. </s>                                                                <s>At ver&ograve; &longs;i non abundat natura, neque deficit; cert&egrave; complebit om&shy;<lb/>nia qu&aelig;cunque aggredietur, vt omnibus &longs;uis numeris &amp; partibus ab&longs;oluta &longs;int qu&aelig; quidem pro <lb/>cuiu&longs;que rei ratione de&longs;iderantur. </s>                                                                <s>Nil igitur erit in natura (ni&longs;i qu&aelig; vis ob&longs;titit) imperfectum; <lb/>quando ad extremum &longs;ui motus natura peruenerit. </s>                                                                <s>Neque &longs;ol&ugrave;m; quia natur&aelig; mouentis offi&shy;<lb/>cia non amplius flagiter: ver&ugrave;m etiam, quod in eo genere &longs;ummum &longs;it &amp; extremum quo natura <lb/>queat a&longs;pirare. </s>                                                                <s>Et ver&ograve; vt negari non pote&longs;t, in omni rerum in&longs;titutione e&longs;&longs;e aliquid extremum, <lb/>atque perfectum, pictura enim &amp; fabrica <expan abbr="c&ecedil;ter&ecedil;&qacute;">c&ecedil;ter&ecedil;que</expan>. </s>                                                                <s>artes habent quendam ab&longs;oluti operis <expan abbr="effect&utilde;">effectum</expan>: <lb/>&longs;ic in vite &amp; homine dandum e&longs;t naturam &longs;uo quodam itinere peruenire ad extremum quod in <lb/>eo genere &longs;it pr&aelig;&longs;tanti&longs;simum, atque illud e&longs;t, vt &longs;uo qu&aelig;que res munere fungatur, veluti qu&ograve;d <lb/>plant&aelig; fructum ferant, &amp; animalia con&longs;imile generare po&longs;sint. </s>                                                                <s>Quocirca neque etiam videtur <lb/>aggredi id quod &longs;e adepturam non &longs;perat, c&ugrave;m perpetu&ograve; contendat in finem, quo impo&longs;ito tum <lb/>res ab&longs;oluta e&longs;t: hic &longs;i tollatur, iam non habebit natura quo properet. </s>                                                                <s>ecquid igitur cau&longs;&longs;&aelig;, cur <lb/>
 <arrow.to.target n="marg243"></arrow.to.target><lb/>mouere incipiat? </s>                                                                <s>&longs;emper enim mal&egrave; habebit &amp; fru&longs;tra laborabit. </s>                                                                <s>pr&aelig;&longs;tat ergo quie&longs;cere. </s>                                                                <s>Verun&shy;<lb/>tamen, c&ugrave;m ex artibus aliqu&aelig; <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> imitentur, vt pictura, <expan abbr="n&otilde;null&aelig;">nonnull&aelig;</expan> <expan abbr="&longs;upple&atilde;t">&longs;uppleant</expan> &amp; perficiant ea, qu&ecedil; <lb/>natura non pote&longs;t, vt chirurgica, neque enim natura pote&longs;t os luxatum componere; &longs;ic <foreign lang="greek">h(texun</foreign><lb/>in agricultura <foreign lang="greek">u(phretei_ th_| fu/sei</foreign>, vt in&longs;itione &amp; &longs;tercoratione <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> non igitur (dicet qui&longs;piam) <lb/> <arrow.to.target n="marg243"></arrow.to.target><lb/>mouere incipiat? </s>                                                                <s>&longs;emper enim mal&egrave; habebit &amp; fru&longs;tra laborabit. </s>                                                                <s>pr&aelig;&longs;tat ergo quie&longs;cere. </s>                                                                <s>Verun&shy;<lb/>tamen, c&ugrave;m ex artibus aliqu&aelig; <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> imitentur, vt pictura, <expan abbr="n&otilde;null&aelig;">nonnull&aelig;</expan> <expan abbr="&longs;upple&atilde;t">&longs;uppleant</expan> &amp; perficiant ea, qu&ecedil; <lb/>natura non pote&longs;t, vt chirurgica, neque enim natura pote&longs;t os luxatum componere; &longs;ic <foreign lang="greek">h(texun</foreign><lb/>in agricultura <foreign lang="greek">u(phretei= th=| fu/sei</foreign>, vt in&longs;itione &amp; &longs;tercoratione <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> non igitur (dicet qui&longs;piam) <lb/>
 <arrow.to.target n="marg244"></arrow.to.target><lb/>natura cuncta perficiet, qu&aelig; natura exi&longs;tunt. </s>                                                                <s>Ni&longs;i dicamus artem &longs;ic perficere ea, qu&aelig; &longs;unt na&shy;<lb/>tura, quatenus &longs;ine illius ope natura non po&longs;&longs;et opera &longs;ua pr&ecedil;&longs;tare; qua&longs;i ars in operis partem ac&shy;<lb/>cipiatur, quand&ograve; non &longs;ubmini&longs;trat ars agendi patiendi&uacute;e facultatem rebus naturalibus: &longs;ed ap&shy;<lb/>plicat agentia ad patientia, &amp; &egrave; medio tollit impedimenta. </s>                                                                <s>his expeditis, natura tum per &longs;e ip&shy;<lb/>&longs;am operatur, vt o&longs;&longs;a conglutinat. </s>                                                                <s>Itaque medicina <expan abbr="ali&aelig;&qacute;">ali&aelig;que</expan>. </s>                                                                <s>artes natur&aelig; mini&longs;tr&aelig; dicuntur. <lb/></s>                                                                <s>Quinimmo, &longs;i rem ip&longs;am diligentius ob&longs;erues, natura perficit ea qu&aelig; fiunt ab arte. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Ecce &longs;erit <lb/> <arrow.to.target n="marg244"></arrow.to.target><lb/>natura cuncta perficiet, qu&aelig; natura exi&longs;tunt. </s>                                                                <s>Ni&longs;i dicamus artem &longs;ic perficere ea, qu&aelig; &longs;unt na&shy;<lb/>tura, quatenus &longs;ine illius ope natura non po&longs;&longs;et opera &longs;ua pr&ecedil;&longs;tare; qua&longs;i ars in operis partem ac&shy;<lb/>cipiatur, quand&ograve; non &longs;ubmini&longs;trat ars agendi patiendi&uacute;e facultatem rebus naturalibus: &longs;ed ap&shy;<lb/>plicat agentia ad patientia, &amp; &egrave; medio tollit impedimenta. </s>                                                                <s>his expeditis, natura tum per &longs;e ip&shy;<lb/>&longs;am operatur, vt o&longs;&longs;a conglutinat. </s>                                                                <s>Itaque medicina <expan abbr="ali&aelig;&qacute;">ali&aelig;que</expan>. </s>                                                                <s>artes natur&aelig; mini&longs;tr&aelig; dicuntur. <lb/></s>                                                                <s>Quinimmo, &longs;i rem ip&longs;am diligentius ob&longs;erues, natura perficit ea qu&aelig; fiunt ab arte. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Ecce &longs;erit <lb/>
 <arrow.to.target n="marg245"></arrow.to.target><lb/>agricola, is vere pluuiam exoptat qu&ecedil; promoueat &longs;egetes, &amp; &longs;olem, qui &ecedil;&longs;tate maturet; atque ita <lb/>&longs;ementem accommodat ad anni tempe&longs;tates, vt cum frugum profectu congruant. </s>                                                                <s>Aedificator <lb/>etiam fa&longs;tigium conficit fornicatum, quia lapides nutu <expan abbr="pondere&qacute;">pondereque</expan>. </s>                                                                <s>proprio pr&ecedil;grauantes, conten&shy;<lb/>dendo ad centrum, &amp; &longs;e&longs;e vici&longs;sim comprimendo, redduntur immobiles. </s>                                                                <s>Itaque iam hic ars <lb/> <arrow.to.target n="marg245"></arrow.to.target><lb/>agricola, is vere pluuiam exoptat qu&ecedil; promoueat &longs;egetes, &amp; &longs;olem, qui &ecedil;&longs;tate maturet; atque ita <lb/>&longs;ementem accommodat ad anni tempe&longs;tates, vt cum frugum profectu congruant. </s>                                                                <s>Aedificator <lb/>etiam fa&longs;tigium conficit fornicatum, quia lapides nutu <expan abbr="pondere&qacute;">pondereque</expan>. </s>                                                                <s>proprio pr&ecedil;grauantes, conten&shy;<lb/>dendo ad centrum, &amp; &longs;e&longs;e vici&longs;sim comprimendo, redduntur immobiles. </s>                                                                <s>Itaque iam hic ars <lb/>
 <arrow.to.target n="marg246"></arrow.to.target><lb/>perfectis vtitur; &longs;ed quoniam aptat ad v&longs;us humanos; etiam perficere perhibetur. </s>                                                                <s>Ergo &longs;impli&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg246"></arrow.to.target><lb/>perfectis vtitur; &longs;ed quoniam aptat ad v&longs;us humanos; etiam perficere perhibetur. </s>                                                                <s>Ergo &longs;impli&shy;<lb/>
Line 1502 
Line 1502 
 <arrow.to.target n="marg280"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg280"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg281"></arrow.to.target><lb/>minit Cicero <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/>) &longs;tephane &agrave; coron&aelig; &longs;imilitudine dicta, hoc e&longs;t, continens ardore lucis orbis, qui <lb/> <arrow.to.target n="marg281"></arrow.to.target><lb/>minit Cicero <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/>) &longs;tephane &agrave; coron&aelig; &longs;imilitudine dicta, hoc e&longs;t, continens ardore lucis orbis, qui <lb/>
 <arrow.to.target n="marg282"></arrow.to.target><lb/>cingit c&ecedil;lum quem appellat Deum: aut etiam mens, vt putauit Anaxagoras, vel lis &amp; amicitia <lb/>quas potuit Epedocles; licet ad illa confugiant vt tragici po&euml;t&ecedil;, cum explicare argumenti exitum <lb/>non po&longs;&longs;unt. </s>                                                                <s>Igitur c&ugrave;m illis certandum fuit &amp; error eorum confutandus. </s>                                                                <s>id ver&ograve; cum omni <lb/>indu&longs;tria confectum fuerit ab Ari&longs;totele; facit quominus ego credam &longs;ententiam c&ecedil;teroqui ve&shy;<lb/>ri&longs;simam nempe. </s>                                                                <s>Naturam e&longs;&longs;e aut agere gratia rei cuiu&longs;piam, cum principiis e&longs;&longs;e <expan abbr="numerand&atilde;">numerandam</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Neque ver&ograve; mihi placet quod aliqui defendunt, non direct&ograve; <expan abbr="certis&qacute;">certisque</expan>. </s>                                                                <s>rationibus, &longs;ed elenchic&egrave; <lb/>tractari &longs;ententiam illam qua ratione liceat inire certamen cum iis qui principia refutant. </s>                                                                <s>Etenim <lb/>&longs;i di&longs;putationis illius progre&longs;&longs;um animaduertas; ex propriis eius methodi principiis rem quo&shy;<lb/>que confectam fui&longs;&longs;e reperies, &amp; aliqua vt vera a&longs;&longs;umpta, non data; qui mos &longs;cientiarum pro&shy;<lb/>prius e&longs;t; neque vt ill&ograve; tendentia qu&ograve; elenchica <expan abbr="c&otilde;futatio">confutatio</expan> dirigitur (huius enim &longs;copi &longs;unt quin&shy;<lb/>que repugnantia, fal&longs;um, inopinabile, &longs;ol&oelig;ci&longs;mus, &amp; nugatio) &longs;ed vt o&longs;tendentia &longs;ic e&longs;&longs;e &amp; &longs;en&longs;u <lb/>munita qui certus e&longs;t index in phy&longs;icis; &amp; eiu&longs;modi qu&ecedil; in illa principia re&longs;olui po&longs;sint, qu&ecedil; phy&shy;<lb/>&longs;icus pro certi&longs;simis accipit. </s>                                                                <s>Et indicat hoc propo&longs;itio qu&aelig;&longs;tionis qu&aelig; per notum exponitur qu&ecedil; <lb/>cau&longs;&longs;am &longs;ignificat, nimirum <foreign lang="greek">dio/ti</foreign>, ide&longs;t quamobrem qua, tamet&longs;i optimi autores v&longs;i &longs;int pro &longs;im&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg282"></arrow.to.target><lb/>cingit c&ecedil;lum quem appellat Deum: aut etiam mens, vt putauit Anaxagoras, vel lis &amp; amicitia <lb/>quas potuit Epedocles; licet ad illa confugiant vt tragici po&euml;t&ecedil;, cum explicare argumenti exitum <lb/>non po&longs;&longs;unt. </s>                                                                <s>Igitur c&ugrave;m illis certandum fuit &amp; error eorum confutandus. </s>                                                                <s>id ver&ograve; cum omni <lb/>indu&longs;tria confectum fuerit ab Ari&longs;totele; facit quominus ego credam &longs;ententiam c&ecedil;teroqui ve&shy;<lb/>ri&longs;simam nempe. </s>                                                                <s>Naturam e&longs;&longs;e aut agere gratia rei cuiu&longs;piam, cum principiis e&longs;&longs;e <expan abbr="numerand&atilde;">numerandam</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Neque ver&ograve; mihi placet quod aliqui defendunt, non direct&ograve; <expan abbr="certis&qacute;">certisque</expan>. </s>                                                                <s>rationibus, &longs;ed elenchic&egrave; <lb/>tractari &longs;ententiam illam qua ratione liceat inire certamen cum iis qui principia refutant. </s>                                                                <s>Etenim <lb/>&longs;i di&longs;putationis illius progre&longs;&longs;um animaduertas; ex propriis eius methodi principiis rem quo&shy;<lb/>que confectam fui&longs;&longs;e reperies, &amp; aliqua vt vera a&longs;&longs;umpta, non data; qui mos &longs;cientiarum pro&shy;<lb/>prius e&longs;t; neque vt ill&ograve; tendentia qu&ograve; elenchica <expan abbr="c&otilde;futatio">confutatio</expan> dirigitur (huius enim &longs;copi &longs;unt quin&shy;<lb/>que repugnantia, fal&longs;um, inopinabile, &longs;ol&oelig;ci&longs;mus, &amp; nugatio) &longs;ed vt o&longs;tendentia &longs;ic e&longs;&longs;e &amp; &longs;en&longs;u <lb/>munita qui certus e&longs;t index in phy&longs;icis; &amp; eiu&longs;modi qu&ecedil; in illa principia re&longs;olui po&longs;sint, qu&ecedil; phy&shy;<lb/>&longs;icus pro certi&longs;simis accipit. </s>                                                                <s>Et indicat hoc propo&longs;itio qu&aelig;&longs;tionis qu&aelig; per notum exponitur qu&ecedil; <lb/>cau&longs;&longs;am &longs;ignificat, nimirum <foreign lang="greek">dio/ti</foreign>, ide&longs;t quamobrem qua, tamet&longs;i optimi autores v&longs;i &longs;int pro &longs;im&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg283"></arrow.to.target><lb/>plici, qu&aelig; e&longs;t <foreign lang="greek">o_ti</foreign>, ide&longs;t qu&ograve;d, nihilominus &agrave; nobis pro cau&longs;&longs;a accipienda e&longs;t, eo qu&ograve;d indicat <lb/><foreign lang="greek">to/ be/ltion</foreign>, &amp; melius qu&ograve;d finem e&longs;&longs;e &longs;upr&agrave; docuimus; <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;e profitetur afferre Ari&longs;toteles, vt <lb/>dubitationem &longs;oluat: atqui dubitationum &longs;olutiones &longs;unt ea qu&aelig; demon&longs;trantur. </s>                                                                <s>Itaque non <lb/>elenchic&egrave;, &longs;ed phy&longs;ic&egrave; tractatum fuit hoc theorema. </s>                                                                <s>Planum e&longs;t quidem e&longs;&longs;e finem, &amp; ex hac <lb/>cau&longs;&longs;a reddi po&longs;&longs;e rationem complurium problematum: liquet etiam methodos accipere qua&shy;<lb/>tuor genera cau&longs;&longs;arum: &longs;ed illud ob&longs;curum &amp; inquirendum; &longs;it'ne aliquis finis, cuius erg&ograve; natu&shy;<lb/>ra operetur: &amp; an &longs;olus materi&aelig; cur&longs;us, vt antiqui voluerunt; ea pr&aelig;&longs;tet, qu&aelig; fini tribuit in na&shy;<lb/>tura philo&longs;ophus. </s>                                                                <s>Idcirco mea quidem &longs;ententia erit hoc non principium, &longs;ed theorema. </s>                                                                <s>Natu&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg283"></arrow.to.target><lb/>plici, qu&aelig; e&longs;t <foreign lang="greek">o=ti</foreign>, ide&longs;t qu&ograve;d, nihilominus &agrave; nobis pro cau&longs;&longs;a accipienda e&longs;t, eo qu&ograve;d indicat <lb/><foreign lang="greek">to/ be/ltion</foreign>, &amp; melius qu&ograve;d finem e&longs;&longs;e &longs;upr&agrave; docuimus; <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;e profitetur afferre Ari&longs;toteles, vt <lb/>dubitationem &longs;oluat: atqui dubitationum &longs;olutiones &longs;unt ea qu&aelig; demon&longs;trantur. </s>                                                                <s>Itaque non <lb/>elenchic&egrave;, &longs;ed phy&longs;ic&egrave; tractatum fuit hoc theorema. </s>                                                                <s>Planum e&longs;t quidem e&longs;&longs;e finem, &amp; ex hac <lb/>cau&longs;&longs;a reddi po&longs;&longs;e rationem complurium problematum: liquet etiam methodos accipere qua&shy;<lb/>tuor genera cau&longs;&longs;arum: &longs;ed illud ob&longs;curum &amp; inquirendum; &longs;it'ne aliquis finis, cuius erg&ograve; natu&shy;<lb/>ra operetur: &amp; an &longs;olus materi&aelig; cur&longs;us, vt antiqui voluerunt; ea pr&aelig;&longs;tet, qu&aelig; fini tribuit in na&shy;<lb/>tura philo&longs;ophus. </s>                                                                <s>Idcirco mea quidem &longs;ententia erit hoc non principium, &longs;ed theorema. </s>                                                                <s>Natu&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg284"></arrow.to.target><lb/>ram agere cuiu&longs;piam rei gratia. </s>                                                                <s>Tritum quoque illud e&longs;t apud philo&longs;ophos naturales cau&longs;&longs;am <lb/>ei pr&aelig;ferri cuius e&longs;t cau&longs;&longs;a. </s>                                                                <s>Nunc cau&longs;&longs;a multis modis ea re&longs;picit quorum e&longs;t auctor. </s>                                                                <s>Etenim vel <lb/>in nomine &amp; ratione conuenit, vt cum filio pater, vel actus e&longs;t &amp; perfectio: rur&longs;us cau&longs;&longs;a vel e&longs;t <lb/>in mente, vel in reip&longs;a: tum terti&ograve; cau&longs;&longs;a vel princeps e&longs;t, vel in&longs;trumentum. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; cau&longs;&longs;a e&longs;t <lb/>aut pote&longs;tas, aut actus. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; cau&longs;&longs;a pertinet ad e&longs;&longs;e, c&ugrave;m vbi quippiam gignitur; t&ugrave;m etiam <lb/>po&longs;tquam genitum e&longs;t: nanque operatio iam e&longs;t rei genit&aelig; &amp;cum fine cen&longs;eri &longs;olet. </s>                                                                <s>Atqui per&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg284"></arrow.to.target><lb/>ram agere cuiu&longs;piam rei gratia. </s>                                                                <s>Tritum quoque illud e&longs;t apud philo&longs;ophos naturales cau&longs;&longs;am <lb/>ei pr&aelig;ferri cuius e&longs;t cau&longs;&longs;a. </s>                                                                <s>Nunc cau&longs;&longs;a multis modis ea re&longs;picit quorum e&longs;t auctor. </s>                                                                <s>Etenim vel <lb/>in nomine &amp; ratione conuenit, vt cum filio pater, vel actus e&longs;t &amp; perfectio: rur&longs;us cau&longs;&longs;a vel e&longs;t <lb/>in mente, vel in reip&longs;a: tum terti&ograve; cau&longs;&longs;a vel princeps e&longs;t, vel in&longs;trumentum. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; cau&longs;&longs;a e&longs;t <lb/>aut pote&longs;tas, aut actus. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; cau&longs;&longs;a pertinet ad e&longs;&longs;e, c&ugrave;m vbi quippiam gignitur; t&ugrave;m etiam <lb/>po&longs;tquam genitum e&longs;t: nanque operatio iam e&longs;t rei genit&aelig; &amp;cum fine cen&longs;eri &longs;olet. </s>                                                                <s>Atqui per&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg285"></arrow.to.target><lb/>&longs;picuum e&longs;t cau&longs;&longs;am illam qu&aelig; perfectio nuncupatur, modo quodam nobiliore qu&agrave;m cau&longs;&longs;as <lb/>vniuocas, effecta &longs;ua continere, ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>rem ip&longs;is quoque pr&aelig;&longs;tantiores e&longs;&longs;e, po&longs;tquam ex illius <lb/>gremio, vt ita dicam, effu&longs;a fuerint. </s>                                                                <s>Cau&longs;&longs;as item in mente, qualem ponimus e&longs;&longs;entiam, qu&aelig; defi&shy;<lb/>nitione explicatur, ip&longs;i rei qu&aelig; exi&longs;tit, pr&aelig;ponendas e&longs;&longs;e &longs;uo loco docebimus, interim pro hypo&shy;<lb/>the&longs;i &longs;tatuatur. </s>                                                                <s>Omnes etiam confitentur actum pote&longs;tati, vt imperfecto perfectum pr&aelig;cedere, <lb/>&amp; c&ugrave;m materia &longs;it pote&longs;tas, c&ecedil;ter&ecedil; cau&longs;&longs;&aelig; &longs;int actus generatim, materiam excipiunt qu&aelig; &longs;ola pro&shy;<lb/>pter imperfectionem non &longs;it effectui pr&aelig;ferenda; quapropter etiam c&ugrave;m agens actu exi&longs;tat, pa&shy;<lb/>tiens ver&ograve; &longs;it pote&longs;tate; agens patienti &longs;ine controuer&longs;ia pr&aelig;ponunt. </s>                                                                <s>ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>rem quia &longs;e habet <lb/>in&longs;trumentum ad cau&longs;&longs;am principem vt patiens ad agens, eodem iudicio perhibemus in&longs;trumen&shy;<lb/>tum non modo cau&longs;&longs;&aelig; mouenti po&longs;tponendum, ver&ugrave;m etiam effectui po&longs;tponi po&longs;&longs;e; vt &longs;i effe&shy;<lb/>ctus &agrave; cau&longs;&longs;a vniuoca producatur, proptere&agrave; &longs;emen, licet imperfectum; cau&longs;&longs;a hominis qu&aelig; res <lb/>e&longs;t perfecta, e&longs;&longs;e pote&longs;t, cum &agrave; meliore principio de&longs;cendat, quod e&longs;t homo alter qui actu e&longs;t, at&shy;<lb/>que perfectus. </s>                                                                <s><expan abbr="Ideo&qacute;">Ideoque</expan>. </s>                                                                <s>notabat veteres Ari&longs;toteles, quia rationem optimi hone&longs;ti&longs;simi &amp; pr&ecedil;&longs;tan&shy;<lb/>ti&longs;simi principiis denegarent, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> qu&ograve;d ex &longs;emine virum na&longs;ci per&longs;picerent, hoc ver&ograve; imperfectum <lb/> <arrow.to.target n="marg285"></arrow.to.target><lb/>&longs;picuum e&longs;t cau&longs;&longs;am illam qu&aelig; perfectio nuncupatur, modo quodam nobiliore qu&agrave;m cau&longs;&longs;as <lb/>vniuocas, effecta &longs;ua continere, ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>rem ip&longs;is quoque pr&aelig;&longs;tantiores e&longs;&longs;e, po&longs;tquam ex illius <lb/>gremio, vt ita dicam, effu&longs;a fuerint. </s>                                                                <s>Cau&longs;&longs;as item in mente, qualem ponimus e&longs;&longs;entiam, qu&aelig; defi&shy;<lb/>nitione explicatur, ip&longs;i rei qu&aelig; exi&longs;tit, pr&aelig;ponendas e&longs;&longs;e &longs;uo loco docebimus, interim pro hypo&shy;<lb/>the&longs;i &longs;tatuatur. </s>                                                                <s>Omnes etiam confitentur actum pote&longs;tati, vt imperfecto perfectum pr&aelig;cedere, <lb/>&amp; c&ugrave;m materia &longs;it pote&longs;tas, c&ecedil;ter&ecedil; cau&longs;&longs;&aelig; &longs;int actus generatim, materiam excipiunt qu&aelig; &longs;ola pro&shy;<lb/>pter imperfectionem non &longs;it effectui pr&aelig;ferenda; quapropter etiam c&ugrave;m agens actu exi&longs;tat, pa&shy;<lb/>tiens ver&ograve; &longs;it pote&longs;tate; agens patienti &longs;ine controuer&longs;ia pr&aelig;ponunt. </s>                                                                <s>ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>rem quia &longs;e habet <lb/>in&longs;trumentum ad cau&longs;&longs;am principem vt patiens ad agens, eodem iudicio perhibemus in&longs;trumen&shy;<lb/>tum non modo cau&longs;&longs;&aelig; mouenti po&longs;tponendum, ver&ugrave;m etiam effectui po&longs;tponi po&longs;&longs;e; vt &longs;i effe&shy;<lb/>ctus &agrave; cau&longs;&longs;a vniuoca producatur, proptere&agrave; &longs;emen, licet imperfectum; cau&longs;&longs;a hominis qu&aelig; res <lb/>e&longs;t perfecta, e&longs;&longs;e pote&longs;t, cum &agrave; meliore principio de&longs;cendat, quod e&longs;t homo alter qui actu e&longs;t, at&shy;<lb/>que perfectus. </s>                                                                <s><expan abbr="Ideo&qacute;">Ideoque</expan>. </s>                                                                <s>notabat veteres Ari&longs;toteles, quia rationem optimi hone&longs;ti&longs;simi &amp; pr&ecedil;&longs;tan&shy;<lb/>ti&longs;simi principiis denegarent, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> qu&ograve;d ex &longs;emine virum na&longs;ci per&longs;picerent, hoc ver&ograve; imperfectum <lb/>
 <arrow.to.target n="marg286"></arrow.to.target><lb/>e&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>neque intelligerent &longs;emen non e&longs;&longs;e principium, &longs;ed in&longs;trumentum quod ex alio penderet: <lb/> <arrow.to.target n="marg286"></arrow.to.target><lb/>e&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>neque intelligerent &longs;emen non e&longs;&longs;e principium, &longs;ed in&longs;trumentum quod ex alio penderet: <lb/>
Line 1693 
Line 1693 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg291"></margin.target>a 3. de An.</s></p> <s><margin.target id="marg291"></margin.target>a 3. de An.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg292"></margin.target>b Gal. lib. <lb/></s>                                                                <s>de <expan abbr="d&rtilde;">drm</expan> pul.</s></p> <s><margin.target id="marg292"></margin.target>b Gal. lib. <lb/></s>                                                                <s>de <expan abbr="d&rtilde;">differentia</expan> pul.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg293"></margin.target>c 2. Phy&longs;.</s></p> <s><margin.target id="marg293"></margin.target>c 2. Phy&longs;.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 1750 
Line 1750 
 <arrow.to.target n="marg315"></arrow.to.target><lb/>legendum puto. </s>                                                                <s>H&aelig;c ver&ograve; omnia iubeo te diligenter ob&longs;eruare: ni&longs;i enim aduertas; oratio per&shy;<lb/>plexa qua v&longs;us e&longs;t Ari&longs;toteles; negotium tibi exhibere po&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>pr&aelig;&longs;ertim qu&ograve;d Gr&aelig;ci interpretis <lb/>auxilio de&longs;tituti &longs;umus in eo loco. </s>                                                                <s>Quamquam neque ip&longs;e animaduertit, vbi Ari&longs;toteles docuit <lb/>genere differentia in contrariis numerari, qu&ograve;d eorum maxima differentia foret, h&aelig;c e&longs;&longs;e referen&shy;<lb/>da ad ea, qu&aelig; paull&ograve; ante dixerat videri, Ari&longs;toteles; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>in illum errorem inductus e&longs;t, qu&ograve;d <lb/>maxim&egrave; di&longs;tarent ea qu&aelig; genere differunt: neque vidit eam di&longs;tantiam ab Ari&longs;totele, velut infi&shy;<lb/>nitam poni, vnde contrariorum ratio tollitur. </s>                                                                <s>nec enim via pote&longs;t intercedere inter genere toto <lb/>differentia qu&aelig; &longs;ola re&longs;tat inter ea qu&aelig; genere conueniunt. </s>                                                                <s>Et ver&ograve; cur magis di&longs;tet quantum &agrave; <lb/>&longs;ub&longs;tantia qu&agrave;m di&longs;tet qualitas, aut vllum aliud ex reliquis pr&aelig;dicamentis? </s>                                                                <s>C&ugrave;m ver&ograve; po&longs;te&agrave;  <arrow.to.target n="marg315"></arrow.to.target><lb/>legendum puto. </s>                                                                <s>H&aelig;c ver&ograve; omnia iubeo te diligenter ob&longs;eruare: ni&longs;i enim aduertas; oratio per&shy;<lb/>plexa qua v&longs;us e&longs;t Ari&longs;toteles; negotium tibi exhibere po&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>pr&aelig;&longs;ertim qu&ograve;d Gr&aelig;ci interpretis <lb/>auxilio de&longs;tituti &longs;umus in eo loco. </s>                                                                <s>Quamquam neque ip&longs;e animaduertit, vbi Ari&longs;toteles docuit <lb/>genere differentia in contrariis numerari, qu&ograve;d eorum maxima differentia foret, h&aelig;c e&longs;&longs;e referen&shy;<lb/>da ad ea, qu&aelig; paull&ograve; ante dixerat videri, Ari&longs;toteles; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>in illum errorem inductus e&longs;t, qu&ograve;d <lb/>maxim&egrave; di&longs;tarent ea qu&aelig; genere differunt: neque vidit eam di&longs;tantiam ab Ari&longs;totele, velut infi&shy;<lb/>nitam poni, vnde contrariorum ratio tollitur. </s>                                                                <s>nec enim via pote&longs;t intercedere inter genere toto <lb/>differentia qu&aelig; &longs;ola re&longs;tat inter ea qu&aelig; genere conueniunt. </s>                                                                <s>Et ver&ograve; cur magis di&longs;tet quantum &agrave; <lb/>&longs;ub&longs;tantia qu&agrave;m di&longs;tet qualitas, aut vllum aliud ex reliquis pr&aelig;dicamentis? </s>                                                                <s>C&ugrave;m ver&ograve; po&longs;te&agrave;
 <pb pagenum="32"/>doceret Ari&longs;toteles o&longs;ten&longs;um e&longs;&longs;e extra genus non e&longs;&longs;e differentias, neque ip&longs;e verba Ari&longs;totelis <lb/> <pb pagenum="32"/>doceret Ari&longs;toteles o&longs;ten&longs;um e&longs;&longs;e extra genus non e&longs;&longs;e differentias, neque ip&longs;e verba Ari&longs;totelis <lb/>
 <arrow.to.target n="marg316"></arrow.to.target><lb/>accepi&longs;&longs;et in eum &longs;en&longs;um, qu&ograve;d di&longs;tantia foret infinita, idem quoque repugnantiam maximam <lb/>inter Ari&longs;totelis dicta inculcare coactus e&longs;t, putans, quod ibi inferretur aduer&longs;um ea qu&aelig; &longs;upr&agrave; <lb/>con&longs;tituta fuerant; pertinere ad illa qu&aelig; &longs;ubalterna &longs;unt, c&ugrave;m c&ecedil;teroqui &longs;uperiora generali&longs;simis <lb/>accommodarentur. </s>                                                                <s>id ver&ograve; vniuer&longs;am Ari&longs;totelis &longs;ententiam peruertebat. </s>                                                                <s>quand&ograve; ea qu&aelig; diffe&shy;<lb/>runt; aliquo differunt: generali&longs;sima nullo differunt, &longs;ed diuer&longs;a &longs;unt, hoc e&longs;t &longs;eip&longs;is di&longs;tinguun&shy;<lb/>tur, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>ex ip&longs;is dialectici fabricant propo&longs;itiones medio vacantes; <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> ea qu&aelig; &longs;ub ip&longs;is exi&longs;tunt, <lb/> <arrow.to.target n="marg316"></arrow.to.target><lb/>accepi&longs;&longs;et in eum &longs;en&longs;um, qu&ograve;d di&longs;tantia foret infinita, idem quoque repugnantiam maximam <lb/>inter Ari&longs;totelis dicta inculcare coactus e&longs;t, putans, quod ibi inferretur aduer&longs;um ea qu&aelig; &longs;upr&agrave; <lb/>con&longs;tituta fuerant; pertinere ad illa qu&aelig; &longs;ubalterna &longs;unt, c&ugrave;m c&ecedil;teroqui &longs;uperiora generali&longs;simis <lb/>accommodarentur. </s>                                                                <s>id ver&ograve; vniuer&longs;am Ari&longs;totelis &longs;ententiam peruertebat. </s>                                                                <s>quand&ograve; ea qu&aelig; diffe&shy;<lb/>runt; aliquo differunt: generali&longs;sima nullo differunt, &longs;ed diuer&longs;a &longs;unt, hoc e&longs;t &longs;eip&longs;is di&longs;tinguun&shy;<lb/>tur, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>ex ip&longs;is dialectici fabricant propo&longs;itiones medio vacantes; <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> ea qu&aelig; &longs;ub ip&longs;is exi&longs;tunt, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg317"></arrow.to.target><lb/>per illa &longs;eparantur; itaque magis propri&egrave; differunt; huic ver&ograve; oppo&longs;itum autore Alexandro pro&shy;<lb/>nuntia&longs;&longs;et Ari&longs;toteles. </s>                                                                <s>Potuit ver&ograve; eos fallere dictum illud Ari&longs;totelis in extremo X. qui c&ugrave;m <lb/>eos confuta&longs;&longs;et qui ponerent ideas &aelig;ternas, &amp; qu&aelig; eiu&longs;dem rationis e&longs;&longs;ent cum &longs;ingularibus &ldquo;<foreign lang="greek">ta\ <lb/>tina\</foreign> ip&longs;e ibi vocat. </s>                                                                <s>illud adiungit <foreign lang="greek">ta) de/ | ge/nei. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="">e(tera plei_on dis/fhken, h) /ta\ ei_dei/</foreign>.&rdquo; ide&longs;t ea ver&ograve; <lb/>qu&aelig; genere diuer&longs;a &longs;unt; magis di&longs;tant, qu&agrave;m ea qu&aelig; &longs;pecie. </s>                                                                <s>qua&longs;i antea perora&longs;&longs;et &aelig;ternum &agrave; <lb/>caduco genere di&longs;crepare. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m neque h&aelig;c cum proxim&egrave; dictis coh&aelig;reant nece&longs;&longs;e e&longs;t, neque <lb/>ex ante con&longs;titutis nece&longs;&longs;ari&ograve; colliguntur. </s>                                                                <s>&longs;ed videntur potius &longs;eparatim fui&longs;&longs;e allata: nam c&ugrave;m <lb/>de di&longs;tantia contrariorum &amp; eorum qu&aelig; &longs;pecie &longs;egregantur, &longs;atis <expan abbr="&longs;uper&qacute;">&longs;uperque</expan>. </s>                                                                <s>di&longs;putatum foret; ea <lb/>&longs;ubiungenda qu&aelig; ad genera diuer&longs;a pertinerent, vt ab&longs;olueretur di&longs;putatio de oppo&longs;itis; itaque <lb/> <arrow.to.target n="marg317"></arrow.to.target><lb/>per illa &longs;eparantur; itaque magis propri&egrave; differunt; huic ver&ograve; oppo&longs;itum autore Alexandro pro&shy;<lb/>nuntia&longs;&longs;et Ari&longs;toteles. </s>                                                                <s>Potuit ver&ograve; eos fallere dictum illud Ari&longs;totelis in extremo X. qui c&ugrave;m <lb/>eos confuta&longs;&longs;et qui ponerent ideas &aelig;ternas, &amp; qu&aelig; eiu&longs;dem rationis e&longs;&longs;ent cum &longs;ingularibus &ldquo;<foreign lang="greek">ta\ <lb/>tina\</foreign> ip&longs;e ibi vocat. </s>                                                                <s>illud adiungit <foreign lang="greek">ta) de/ | ge/nei. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek">e(tera plei=on dis/fhken, h) /ta\ ei=dei/</foreign>.&rdquo; ide&longs;t ea ver&ograve; <lb/>qu&aelig; genere diuer&longs;a &longs;unt; magis di&longs;tant, qu&agrave;m ea qu&aelig; &longs;pecie. </s>                                                                <s>qua&longs;i antea perora&longs;&longs;et &aelig;ternum &agrave; <lb/>caduco genere di&longs;crepare. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m neque h&aelig;c cum proxim&egrave; dictis coh&aelig;reant nece&longs;&longs;e e&longs;t, neque <lb/>ex ante con&longs;titutis nece&longs;&longs;ari&ograve; colliguntur. </s>                                                                <s>&longs;ed videntur potius &longs;eparatim fui&longs;&longs;e allata: nam c&ugrave;m <lb/>de di&longs;tantia contrariorum &amp; eorum qu&aelig; &longs;pecie &longs;egregantur, &longs;atis <expan abbr="&longs;uper&qacute;">&longs;uperque</expan>. </s>                                                                <s>di&longs;putatum foret; ea <lb/>&longs;ubiungenda qu&aelig; ad genera diuer&longs;a pertinerent, vt ab&longs;olueretur di&longs;putatio de oppo&longs;itis; itaque <lb/>
 <arrow.to.target n="marg318"></arrow.to.target><lb/>docuit ea plus qu&agrave;m &longs;pecie differentia di&longs;tare. </s>                                                                <s>Nam qu&aelig; &longs;pecie differunt, habent in quo conue&shy;<lb/>niant, nempe genus; non &longs;ic; qu&aelig; genere &longs;eparantur. </s>                                                                <s>Ergo illa &longs;ub eodem genere &longs;ummam obti&shy;<lb/>nuere di&longs;tantiam, h&aelig;c infinito quodam interuallo &longs;eiunguntur. </s>                                                                <s>Quamquam mirum videri po&shy;<lb/>te&longs;t, &longs;i di&longs;tant mult&ograve; magis ea qu&ecedil; genere &longs;egregantur qu&agrave;m ea qu&aelig; &longs;pecie; qu&aelig; &longs;pecie di&longs;tinguun&shy;<lb/>tur, in eodem &longs;ubiecto non con&longs;i&longs;tere; qu&aelig; ver&ograve; genere &longs;eiugantur, etiam complura e&longs;&longs;e in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <lb/>indiuiduo: in eodem enim Socrate e&longs;t &amp; &longs;ub&longs;tantia, &amp; quantum, &amp; quale, &amp; omnia pr&aelig;dicamen&shy;<lb/>ta. </s>                                                                <s>nec tamen idem albus &amp; niger, aut ratione vtens, aut carens. </s>                                                                <s>An ita dicemus h&aelig;c magis e&longs;&longs;en&shy;<lb/>tia, &amp; natura di&longs;tingui qu&agrave;m ea qu&aelig; &longs;unt contraria generis eiu&longs;dem, nullam enim e&longs;&longs;enti&ecedil; partem <lb/>habent in qua conueniant: at &longs;ubiecto &amp; materia qu&aelig; non e&longs;t e&longs;&longs;enti&aelig; pars, propter eius habili&shy;<lb/>tatem ad omnes formas di&longs;tant minus; contraria propter in&longs;itam priuationem alterius qu&aelig; ine&longs;t <lb/>in altero, non modo e&longs;&longs;entia &longs;ecernuntur, &longs;ed etiam &longs;ubiecto: repugnant enim, &amp; &longs;e&longs;e ex eodem <lb/>&longs;ubiecto pellunt vici&longs;sim; illa e&longs;&longs;entia &longs;an&egrave; di&longs;crepant; &longs;ed non continentia priuationem, ni&longs;i for&shy;<lb/>maliter ea differre dicamus, qu&ograve;d vnum non &longs;it id quod e&longs;t alterum; nullam repugnantiam pr&ecedil;&shy;<lb/>&longs;eferunt: &longs;ic &amp; &longs;ub&longs;tantia &amp; quantum &longs;imul e&longs;&longs;e pote&longs;t; licet tota e&longs;&longs;entia &longs;ub&longs;tantia &longs;eparetur &agrave; <lb/> <arrow.to.target n="marg318"></arrow.to.target><lb/>docuit ea plus qu&agrave;m &longs;pecie differentia di&longs;tare. </s>                                                                <s>Nam qu&aelig; &longs;pecie differunt, habent in quo conue&shy;<lb/>niant, nempe genus; non &longs;ic; qu&aelig; genere &longs;eparantur. </s>                                                                <s>Ergo illa &longs;ub eodem genere &longs;ummam obti&shy;<lb/>nuere di&longs;tantiam, h&aelig;c infinito quodam interuallo &longs;eiunguntur. </s>                                                                <s>Quamquam mirum videri po&shy;<lb/>te&longs;t, &longs;i di&longs;tant mult&ograve; magis ea qu&ecedil; genere &longs;egregantur qu&agrave;m ea qu&aelig; &longs;pecie; qu&aelig; &longs;pecie di&longs;tinguun&shy;<lb/>tur, in eodem &longs;ubiecto non con&longs;i&longs;tere; qu&aelig; ver&ograve; genere &longs;eiugantur, etiam complura e&longs;&longs;e in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <lb/>indiuiduo: in eodem enim Socrate e&longs;t &amp; &longs;ub&longs;tantia, &amp; quantum, &amp; quale, &amp; omnia pr&aelig;dicamen&shy;<lb/>ta. </s>                                                                <s>nec tamen idem albus &amp; niger, aut ratione vtens, aut carens. </s>                                                                <s>An ita dicemus h&aelig;c magis e&longs;&longs;en&shy;<lb/>tia, &amp; natura di&longs;tingui qu&agrave;m ea qu&aelig; &longs;unt contraria generis eiu&longs;dem, nullam enim e&longs;&longs;enti&ecedil; partem <lb/>habent in qua conueniant: at &longs;ubiecto &amp; materia qu&aelig; non e&longs;t e&longs;&longs;enti&aelig; pars, propter eius habili&shy;<lb/>tatem ad omnes formas di&longs;tant minus; contraria propter in&longs;itam priuationem alterius qu&aelig; ine&longs;t <lb/>in altero, non modo e&longs;&longs;entia &longs;ecernuntur, &longs;ed etiam &longs;ubiecto: repugnant enim, &amp; &longs;e&longs;e ex eodem <lb/>&longs;ubiecto pellunt vici&longs;sim; illa e&longs;&longs;entia &longs;an&egrave; di&longs;crepant; &longs;ed non continentia priuationem, ni&longs;i for&shy;<lb/>maliter ea differre dicamus, qu&ograve;d vnum non &longs;it id quod e&longs;t alterum; nullam repugnantiam pr&ecedil;&shy;<lb/>&longs;eferunt: &longs;ic &amp; &longs;ub&longs;tantia &amp; quantum &longs;imul e&longs;&longs;e pote&longs;t; licet tota e&longs;&longs;entia &longs;ub&longs;tantia &longs;eparetur &agrave; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg319"></arrow.to.target><lb/>quantitate. </s>                                                                <s>Ergo &aelig;ternum &amp; caducum &longs;pecie &longs;ola di&longs;tinguitur, non etiam genere. </s>                                                                <s>Quamobrem <lb/>et&longs;i Auerro&euml;s ea plus qu&agrave;m genere di&longs;tare con&longs;tituit; aut extremis illis X. verbis cum aliis e&longs;t de&shy;<lb/>ceptus, aut ali&ograve; ab interpretibus eius verba torquentur, atque ip&longs;e velit. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> inquit enim plus qu&agrave;m <lb/> <arrow.to.target n="marg319"></arrow.to.target><lb/>quantitate. </s>                                                                <s>Ergo &aelig;ternum &amp; caducum &longs;pecie &longs;ola di&longs;tinguitur, non etiam genere. </s>                                                                <s>Quamobrem <lb/>et&longs;i Auerro&euml;s ea plus qu&agrave;m genere di&longs;tare con&longs;tituit; aut extremis illis X. verbis cum aliis e&longs;t de&shy;<lb/>ceptus, aut ali&ograve; ab interpretibus eius verba torquentur, atque ip&longs;e velit. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> inquit enim plus qu&agrave;m <lb/>
 <arrow.to.target n="marg320"></arrow.to.target><lb/>&longs;pecie; ergo etiam plus qu&agrave;m genere. </s>                                                                <s>quis id dabit? </s>                                                                <s>&amp; videtur illud volui&longs;&longs;e tantum quod diffe&shy;<lb/>rant plus qu&agrave;m &longs;pecie &longs;peciali&longs;sima; nanque &aelig;ternum &amp; caducum de multis &longs;pecie differentibus <lb/>pr&aelig;dicantur &longs;ignum e&longs;to, qu&ograve;d addit e&longs;&longs;e contraria, qu&aelig; &longs;ub eodem genere collocantur. </s>                                                                <s>Venit <lb/>&amp; id mihi in mentem in locum Ari&longs;totelis irrep&longs;i&longs;&longs;e quandam mendulam, &amp; pro eo quod legitur <lb/><foreign lang="greek">ta\ ei)/dei/</foreign>, legendum e&longs;&longs;e <foreign lang="greek">ta\ ei)/dh</foreign>, ide&longs;t, ideas, &amp; hunc e&longs;&longs;e illorum verborum &longs;en&longs;um, quod vel idea <lb/>e&longs;t eiu&longs;dem &longs;peciei cum indiuiduis, vel ad &longs;ummam &longs;pecie &longs;peciali&longs;sima &longs;egregatur. </s>                                                                <s>&longs;ed &aelig;ternum <lb/>&amp; caducum genere (&longs;ubalterno) di&longs;crepant; h&aelig;c ver&ograve; maior e&longs;t di&longs;crepantia qu&agrave;m &longs;pecierum <lb/> <arrow.to.target n="marg320"></arrow.to.target><lb/>&longs;pecie; ergo etiam plus qu&agrave;m genere. </s>                                                                <s>quis id dabit? </s>                                                                <s>&amp; videtur illud volui&longs;&longs;e tantum quod diffe&shy;<lb/>rant plus qu&agrave;m &longs;pecie &longs;peciali&longs;sima; nanque &aelig;ternum &amp; caducum de multis &longs;pecie differentibus <lb/>pr&aelig;dicantur &longs;ignum e&longs;to, qu&ograve;d addit e&longs;&longs;e contraria, qu&aelig; &longs;ub eodem genere collocantur. </s>                                                                <s>Venit <lb/>&amp; id mihi in mentem in locum Ari&longs;totelis irrep&longs;i&longs;&longs;e quandam mendulam, &amp; pro eo quod legitur <lb/><foreign lang="greek">ta\ ei)/dei/</foreign>, legendum e&longs;&longs;e <foreign lang="greek">ta\ ei)/dh</foreign>, ide&longs;t, ideas, &amp; hunc e&longs;&longs;e illorum verborum &longs;en&longs;um, quod vel idea <lb/>e&longs;t eiu&longs;dem &longs;peciei cum indiuiduis, vel ad &longs;ummam &longs;pecie &longs;peciali&longs;sima &longs;egregatur. </s>                                                                <s>&longs;ed &aelig;ternum <lb/>&amp; caducum genere (&longs;ubalterno) di&longs;crepant; h&aelig;c ver&ograve; maior e&longs;t di&longs;crepantia qu&agrave;m &longs;pecierum <lb/>
 <arrow.to.target n="marg321"></arrow.to.target><lb/>&longs;peciali&longs;simarum: ergo non differunt ide&ecedil; ab indiuiduis vt immortale &agrave; caduco. </s>                                                                <s>Ex mixtura <lb/>contrariorum fit plus &amp; minus. </s>                                                                <s>id autem &longs;ic accipiendum e&longs;t, vt faciant contraria circum idem <lb/>&longs;ubiectum, &amp; vt eadem &longs;pecies con&longs;eruetur, vt in accidentibus v&longs;uuenire &longs;olet: nanque &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>ti&aelig; &longs;ic &longs;e habent, vt quoque minimo dempto, vel addito &longs;pecies, non &longs;ecus ac numeri dempta, <lb/> <arrow.to.target n="marg321"></arrow.to.target><lb/>&longs;peciali&longs;simarum: ergo non differunt ide&ecedil; ab indiuiduis vt immortale &agrave; caduco. </s>                                                                <s>Ex mixtura <lb/>contrariorum fit plus &amp; minus. </s>                                                                <s>id autem &longs;ic accipiendum e&longs;t, vt faciant contraria circum idem <lb/>&longs;ubiectum, &amp; vt eadem &longs;pecies con&longs;eruetur, vt in accidentibus v&longs;uuenire &longs;olet: nanque &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>ti&aelig; &longs;ic &longs;e habent, vt quoque minimo dempto, vel addito &longs;pecies, non &longs;ecus ac numeri dempta, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg322"></arrow.to.target><lb/>vel addita vnitate mutentur. </s>                                                                <s>Inde natum e&longs;t tritum illud pronuntiatum in accidentibus plus &amp; <lb/>minus &longs;peciem non immutare, quod tamen ab Ari&longs;totele negatum e&longs;t <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> (eum ver&ograve; &longs;ecutus e&longs;t <lb/> <arrow.to.target n="marg322"></arrow.to.target><lb/>vel addita vnitate mutentur. </s>                                                                <s>Inde natum e&longs;t tritum illud pronuntiatum in accidentibus plus &amp; <lb/>minus &longs;peciem non immutare, quod tamen ab Ari&longs;totele negatum e&longs;t <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> (eum ver&ograve; &longs;ecutus e&longs;t <lb/>
 <arrow.to.target n="marg323"></arrow.to.target><lb/>Theophra&longs;tus, &agrave; quo Simplicius) in animi affectionibus qu&aelig; in quadam mediocritate collocan&shy;<lb/>tur, ex hac &longs;i exce&longs;&longs;erint, in vitia conuertuntur. </s>                                                                <s>Atque etiam plus &amp; minus ad &longs;ub&longs;tantias per&shy;<lb/>tinere pote&longs;t &amp; ad alia complura &longs;ine participatione contrarij; nanque indiuidua &longs;ub&longs;tantia ma&shy;<lb/>gis e&longs;t, qu&agrave;m &longs;ecunda, &longs;imiliter accidens quiddam minus e&longs;t qu&agrave;m &longs;ub&longs;tantia; verum id &agrave; Gr&ecedil;cis <lb/><foreign lang="greek">kaq' u(fesi_n th_s fu/sews</foreign>, ide&longs;t, &longs;ecundum natur&aelig; humilitatem appellatum e&longs;t; vbi quoque <lb/>res &longs;uis quidem partibus ab&longs;oluta e&longs;t, &longs;ed deficit tanti&longs;per &agrave; &longs;ummo; nec latitudinem complet <lb/>eius quod e&longs;t &longs;impliciter in eo genere: nam quantum perfectum e&longs;t; neque ideo pollet ea perfe&shy;<lb/>ctione quam agno&longs;cimus in &longs;ub&longs;tantia, eiu&longs;modi tamen, qu&aelig; &longs;ibi conueniat. </s>                                                                <s>Sed po&longs;tea quibus <lb/>&amp; quomodo &longs;ingula aptentur. </s>                                                                <s>Hoc item ab Ari&longs;totele &longs;emel atque iterum acceptum e&longs;t. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> Si <lb/> <arrow.to.target n="marg323"></arrow.to.target><lb/>Theophra&longs;tus, &agrave; quo Simplicius) in animi affectionibus qu&aelig; in quadam mediocritate collocan&shy;<lb/>tur, ex hac &longs;i exce&longs;&longs;erint, in vitia conuertuntur. </s>                                                                <s>Atque etiam plus &amp; minus ad &longs;ub&longs;tantias per&shy;<lb/>tinere pote&longs;t &amp; ad alia complura &longs;ine participatione contrarij; nanque indiuidua &longs;ub&longs;tantia ma&shy;<lb/>gis e&longs;t, qu&agrave;m &longs;ecunda, &longs;imiliter accidens quiddam minus e&longs;t qu&agrave;m &longs;ub&longs;tantia; verum id &agrave; Gr&ecedil;cis <lb/><foreign lang="greek">kaq' u(fesi=n th=s fu/sews</foreign>, ide&longs;t, &longs;ecundum natur&aelig; humilitatem appellatum e&longs;t; vbi quoque <lb/>res &longs;uis quidem partibus ab&longs;oluta e&longs;t, &longs;ed deficit tanti&longs;per &agrave; &longs;ummo; nec latitudinem complet <lb/>eius quod e&longs;t &longs;impliciter in eo genere: nam quantum perfectum e&longs;t; neque ideo pollet ea perfe&shy;<lb/>ctione quam agno&longs;cimus in &longs;ub&longs;tantia, eiu&longs;modi tamen, qu&aelig; &longs;ibi conueniat. </s>                                                                <s>Sed po&longs;tea quibus <lb/>&amp; quomodo &longs;ingula aptentur. </s>                                                                <s>Hoc item ab Ari&longs;totele &longs;emel atque iterum acceptum e&longs;t. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> Si <lb/>
 <arrow.to.target n="marg324"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg324"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg325"></arrow.to.target><lb/>quod ex duobus &longs;it conflatum; vbi alterum exi&longs;tere &longs;eor&longs;um queat; alterum quoque &longs;eparari <lb/>po&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>vt, &longs;i hydromeli ex aqua &amp; melle componitur, ac mel ab&longs;olutum ab aqua exi&longs;tit, nece&longs;&longs;e <lb/>item e&longs;t aqua &longs;eparetur &agrave; melle. </s>                                                                <s>At ver&ograve;, &longs;i &longs;ententiam hanc ita generaliter accipiamus, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> vereor, <lb/> <arrow.to.target n="marg325"></arrow.to.target><lb/>quod ex duobus &longs;it conflatum; vbi alterum exi&longs;tere &longs;eor&longs;um queat; alterum quoque &longs;eparari <lb/>po&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>vt, &longs;i hydromeli ex aqua &amp; melle componitur, ac mel ab&longs;olutum ab aqua exi&longs;tit, nece&longs;&longs;e <lb/>item e&longs;t aqua &longs;eparetur &agrave; melle. </s>                                                                <s>At ver&ograve;, &longs;i &longs;ententiam hanc ita generaliter accipiamus, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> vereor, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg326"></arrow.to.target><lb/>ne veritas illius minuatur: quippe qu&ograve;d, tamet&longs;i &longs;ub&longs;tantia &longs;eparatur ab accidente, non idcirco  <arrow.to.target n="marg326"></arrow.to.target><lb/>ne veritas illius minuatur: quippe qu&ograve;d, tamet&longs;i &longs;ub&longs;tantia &longs;eparatur ab accidente, non idcirco
 <pb pagenum="33"/> <pb pagenum="33"/>
 <arrow.to.target n="marg327"></arrow.to.target><lb/>accidens &agrave; &longs;ub&longs;tantia &longs;eparatur. </s>                                                                <s>Pr&aelig;terea ne tollatur eius v&longs;us. </s>                                                                <s>Nam &longs;i vtrunque &longs;eparatum e&longs;&longs;e <lb/>velint, id pro comperto accipiunt quod inquirimus: ex hac enim propo&longs;itione alterum ex illis <lb/>&longs;eor&longs;um exi&longs;tere conamur o&longs;tendere; atqui &longs;i ita &longs;umatur, e&longs;t principium, non conclu&longs;io. </s>                                                                <s>Nec non <lb/>id mihi veniebat in mentem, Ari&longs;totelem, vbicunque eiu&longs;modi propo&longs;itionem &longs;ump&longs;i&longs;&longs;et; per&shy;<lb/>petu&ograve; ad mouentia &amp; mobilia accommoda&longs;&longs;e: <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quin &longs;i audiamus Alexandrum; eam quoque <lb/> <arrow.to.target n="marg327"></arrow.to.target><lb/>accidens &agrave; &longs;ub&longs;tantia &longs;eparatur. </s>                                                                <s>Pr&aelig;terea ne tollatur eius v&longs;us. </s>                                                                <s>Nam &longs;i vtrunque &longs;eparatum e&longs;&longs;e <lb/>velint, id pro comperto accipiunt quod inquirimus: ex hac enim propo&longs;itione alterum ex illis <lb/>&longs;eor&longs;um exi&longs;tere conamur o&longs;tendere; atqui &longs;i ita &longs;umatur, e&longs;t principium, non conclu&longs;io. </s>                                                                <s>Nec non <lb/>id mihi veniebat in mentem, Ari&longs;totelem, vbicunque eiu&longs;modi propo&longs;itionem &longs;ump&longs;i&longs;&longs;et; per&shy;<lb/>petu&ograve; ad mouentia &amp; mobilia accommoda&longs;&longs;e: <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quin &longs;i audiamus Alexandrum; eam quoque <lb/>
 <arrow.to.target n="marg328"></arrow.to.target><lb/>&longs;pecialius &longs;umptam fui&longs;&longs;e dicemus; nempe in motu c&ecedil;le&longs;ti &longs;ol&ugrave;m in quo mobile &longs;impliciter e&longs;t; <lb/>quippe orbes planetarum, &amp; mouens, &amp; mobile &longs;imul &longs;ph&ecedil;ra &longs;cilicet inerrans, &amp; primum <expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> <lb/>ab omni corpore &longs;egregatum. </s>                                                                <s>Accedit qu&ograve;d &longs;i generaliter &amp; indefinit&egrave; accipiamus vnum &longs;eiu&shy;<lb/>gatum; poterit intelligi primum; at non efficitur inde, vt po&longs;terius ab&longs;olutum &longs;it. </s>                                                                <s>Sed quoniam <lb/>negare non po&longs;&longs;umus, quin, &longs;i rerum e&longs;&longs;entia &longs;pectetur, accidentis item e&longs;&longs;entia &longs;eparata &longs;it ab <lb/>e&longs;&longs;entia &longs;ub&longs;tanti&aelig;, alia enim e&longs;t vtriu&longs;que e&longs;&longs;entia: quia tamen non efficeret Ari&longs;toteles id quod <lb/>in&longs;tituerat: etenim primum motorem &agrave; corpore c&ecedil;le&longs;ti non e&longs;&longs;entia &longs;ol&ugrave;m, &longs;ed re &longs;ecretum o&longs;ten&shy;<lb/>dere volebat: idcirco dicemus Ari&longs;totelem de rei &longs;eparatione verba facere, &amp; in eam partem ac&shy;<lb/>cipiemus effatum, vt &longs;i de priore dubium &longs;it, &longs;it'ne &longs;eparatum; &agrave; po&longs;terioris &longs;eparatione conclu&shy;<lb/>damus etiam prius e&longs;&longs;e ab&longs;olutum; <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>rerum natura patietur. </s>                                                                <s>Nam &longs;i po&longs;terius ex aliquo pen&shy;<lb/>det, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>per &longs;e &longs;ub&longs;i&longs;tit; mult&ograve; magis exi&longs;tet per &longs;e prius; quia non pendeat ex alio. </s>                                                                <s>atque illud <lb/> <arrow.to.target n="marg328"></arrow.to.target><lb/>&longs;pecialius &longs;umptam fui&longs;&longs;e dicemus; nempe in motu c&ecedil;le&longs;ti &longs;ol&ugrave;m in quo mobile &longs;impliciter e&longs;t; <lb/>quippe orbes planetarum, &amp; mouens, &amp; mobile &longs;imul &longs;ph&ecedil;ra &longs;cilicet inerrans, &amp; primum <expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> <lb/>ab omni corpore &longs;egregatum. </s>                                                                <s>Accedit qu&ograve;d &longs;i generaliter &amp; indefinit&egrave; accipiamus vnum &longs;eiu&shy;<lb/>gatum; poterit intelligi primum; at non efficitur inde, vt po&longs;terius ab&longs;olutum &longs;it. </s>                                                                <s>Sed quoniam <lb/>negare non po&longs;&longs;umus, quin, &longs;i rerum e&longs;&longs;entia &longs;pectetur, accidentis item e&longs;&longs;entia &longs;eparata &longs;it ab <lb/>e&longs;&longs;entia &longs;ub&longs;tanti&aelig;, alia enim e&longs;t vtriu&longs;que e&longs;&longs;entia: quia tamen non efficeret Ari&longs;toteles id quod <lb/>in&longs;tituerat: etenim primum motorem &agrave; corpore c&ecedil;le&longs;ti non e&longs;&longs;entia &longs;ol&ugrave;m, &longs;ed re &longs;ecretum o&longs;ten&shy;<lb/>dere volebat: idcirco dicemus Ari&longs;totelem de rei &longs;eparatione verba facere, &amp; in eam partem ac&shy;<lb/>cipiemus effatum, vt &longs;i de priore dubium &longs;it, &longs;it'ne &longs;eparatum; &agrave; po&longs;terioris &longs;eparatione conclu&shy;<lb/>damus etiam prius e&longs;&longs;e ab&longs;olutum; <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>rerum natura patietur. </s>                                                                <s>Nam &longs;i po&longs;terius ex aliquo pen&shy;<lb/>det, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>per &longs;e &longs;ub&longs;i&longs;tit; mult&ograve; magis exi&longs;tet per &longs;e prius; quia non pendeat ex alio. </s>                                                                <s>atque illud <lb/>
 <arrow.to.target n="marg329"></arrow.to.target><lb/>po&longs;terius, &longs;ic ab altero &longs;eparari debere putamus, vt ab aliis omnibus ab&longs;olutum &longs;it. </s>                                                                <s>Idcirco etiam&shy;<lb/>&longs;i materia &longs;eparetur &agrave; forma: quia non &longs;impliciter &agrave; forma &longs;eparatur, neque formam (de mate&shy;<lb/>riata nunc agimus) &agrave; materia liberam e&longs;&longs;e continget. </s>                                                                <s>Vbi igitur ab&longs;olutum &longs;it po&longs;terius; prius <expan abbr="it&etilde;">item</expan> <lb/>mult&ograve; magis ab&longs;olutum &longs;it, nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>ab&longs;olutum, inquam, vt &longs;ub&longs;i&longs;tens, non autem, vt e&longs;&longs;enti&aelig; <lb/>priuilegio, &longs;iue functionis ab alio pendet. </s>                                                                <s>Nam Socrates e&longs;t res ab&longs;oluta, quia con&longs;i&longs;tit partibus <lb/>vniuer&longs;is, ex quibus illud deriuatur, quod dicimus <foreign lang="greek">u)parxei_n</foreign>, ide&longs;t, exi&longs;tere. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i pendeat <lb/>ab alio, tanquam mouente; nil veritati propo&longs;itionis ob&longs;tat, mod&ograve; cau&longs;&longs;as internas &amp; affectus, vt <lb/>in &longs;ubiecto, velut patiente in&longs;unt, c&ecedil;teris cogitatione &longs;euocatis aduertamus, non excludentes &agrave; <lb/>Deo reliqua pendere, propterea qu&ograve;d &longs;int, aut qu&ograve;d illum imitando operentur: illud ver&ograve; ap&shy;<lb/>probantes, qu&ograve;d primum quod &longs;eparatum e&longs;&longs;e colligere &longs;tudemus, ab&longs;olutum quoque &longs;it &amp; &agrave; <lb/>nullo pendeat ex con&longs;equentibus, neque vt &longs;it, neque vt operetur. </s>                                                                <s>Sed illud mihi placet magis <lb/>h&aelig;c non generatim, &longs;ed appo&longs;it&egrave; ad motum primum pronuntiata fui&longs;&longs;e ab Ari&longs;totele. </s>                                                                <s>Et illud <lb/>item ab Ari&longs;totele receptum. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Ex pote&longs;tate &amp; actu, &longs;iue &egrave; materia &amp; forma aut ex corpore, &amp; <lb/> <arrow.to.target n="marg329"></arrow.to.target><lb/>po&longs;terius, &longs;ic ab altero &longs;eparari debere putamus, vt ab aliis omnibus ab&longs;olutum &longs;it. </s>                                                                <s>Idcirco etiam&shy;<lb/>&longs;i materia &longs;eparetur &agrave; forma: quia non &longs;impliciter &agrave; forma &longs;eparatur, neque formam (de mate&shy;<lb/>riata nunc agimus) &agrave; materia liberam e&longs;&longs;e continget. </s>                                                                <s>Vbi igitur ab&longs;olutum &longs;it po&longs;terius; prius <expan abbr="it&etilde;">item</expan> <lb/>mult&ograve; magis ab&longs;olutum &longs;it, nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>ab&longs;olutum, inquam, vt &longs;ub&longs;i&longs;tens, non autem, vt e&longs;&longs;enti&aelig; <lb/>priuilegio, &longs;iue functionis ab alio pendet. </s>                                                                <s>Nam Socrates e&longs;t res ab&longs;oluta, quia con&longs;i&longs;tit partibus <lb/>vniuer&longs;is, ex quibus illud deriuatur, quod dicimus <foreign lang="greek">u)parxei=n</foreign>, ide&longs;t, exi&longs;tere. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i pendeat <lb/>ab alio, tanquam mouente; nil veritati propo&longs;itionis ob&longs;tat, mod&ograve; cau&longs;&longs;as internas &amp; affectus, vt <lb/>in &longs;ubiecto, velut patiente in&longs;unt, c&ecedil;teris cogitatione &longs;euocatis aduertamus, non excludentes &agrave; <lb/>Deo reliqua pendere, propterea qu&ograve;d &longs;int, aut qu&ograve;d illum imitando operentur: illud ver&ograve; ap&shy;<lb/>probantes, qu&ograve;d primum quod &longs;eparatum e&longs;&longs;e colligere &longs;tudemus, ab&longs;olutum quoque &longs;it &amp; &agrave; <lb/>nullo pendeat ex con&longs;equentibus, neque vt &longs;it, neque vt operetur. </s>                                                                <s>Sed illud mihi placet magis <lb/>h&aelig;c non generatim, &longs;ed appo&longs;it&egrave; ad motum primum pronuntiata fui&longs;&longs;e ab Ari&longs;totele. </s>                                                                <s>Et illud <lb/>item ab Ari&longs;totele receptum. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Ex pote&longs;tate &amp; actu, &longs;iue &egrave; materia &amp; forma aut ex corpore, &amp; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg330"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg330"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg331"></arrow.to.target><lb/>animo vnum fieri per &longs;e, cuius nulla demon&longs;tratio po&longs;sit afferri, quippe qu&ograve;d ea &longs;it illorum vis <lb/> <arrow.to.target n="marg331"></arrow.to.target><lb/>animo vnum fieri per &longs;e, cuius nulla demon&longs;tratio po&longs;sit afferri, quippe qu&ograve;d ea &longs;it illorum vis <lb/>
 <arrow.to.target n="marg332"></arrow.to.target><lb/>&amp; natura, nec in alia principia re&longs;oluatur. </s>                                                                <s>Nam quamuis Ari&longs;toteles olim pronuntiarit oppo&longs;i&shy;<lb/>tum in medio afferens aliud principium, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> per quod vnum fiat ex illis; rem ip&longs;am &longs;pectat, dum <lb/> <arrow.to.target n="marg332"></arrow.to.target><lb/>&amp; natura, nec in alia principia re&longs;oluatur. </s>                                                                <s>Nam quamuis Ari&longs;toteles olim pronuntiarit oppo&longs;i&shy;<lb/>tum in medio afferens aliud principium, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> per quod vnum fiat ex illis; rem ip&longs;am &longs;pectat, dum <lb/>
Line 1805 
Line 1805 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg322"></margin.target>H</s></p> <s><margin.target id="marg322"></margin.target>H</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg323"></margin.target>c 8. Eth. <lb/>c. </s>                                                                <s>vlt. <lb/></s>                                                                <s>lib. <foreign lang="greek">pezi&shy;<lb/>paqw_n</foreign>.</s></p> <s><margin.target id="marg323"></margin.target>c 8. Eth. <lb/>c. </s>                                                                <s>vlt. <lb/></s>                                                                <s>lib. <foreign lang="greek">pezi&shy;<lb/>paqw=n</foreign>.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg324"></margin.target>d 8. Phy&longs;. <lb/>12. Met. <lb/>T. 35.</s></p> <s><margin.target id="marg324"></margin.target>d 8. Phy&longs;. <lb/>12. Met. <lb/>T. 35.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 1864 
Line 1864 
 <pb pagenum="36"/>matum: quand&ograve; artes omnes per incrementa qu&aelig;dam product&aelig; &longs;unt <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quoque artific&egrave; ad illas <lb/> <pb pagenum="36"/>matum: quand&ograve; artes omnes per incrementa qu&aelig;dam product&aelig; &longs;unt <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quoque artific&egrave; ad illas <lb/>
 <arrow.to.target n="marg358"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg358"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg359"></arrow.to.target><lb/>aliquid addente. </s>                                                                <s>Confu&longs;a igitur nobis nota &longs;unt; ea ver&ograve; &longs;e habent vt tota. </s>                                                                <s>Quare c&ugrave;m &longs;en&longs;ui <lb/>notius &longs;it totum qu&agrave;m partes; &agrave; notis autem nobis ex in&longs;tinctu natur&aelig; procedendum &longs;it; &agrave; toto <lb/>ad partes progredi cogimur. </s>                                                                <s>itaque diuidendo paratur notitia partium qu&ecedil; certa e&longs;t atque di&longs;tin&shy;<lb/>cta: vt enim primo intuitu ampli&longs;simas &aelig;des a&longs;picimus; nec tamen quid commen&longs;i; quid com&shy;<lb/>modi, aut artificios&egrave; di&longs;po&longs;iti contineant intelligere valemus; t&ugrave;m ver&ograve; prob&egrave; h&ecedil;c omnia percipi&shy;<lb/>mus, c&ugrave;m <expan abbr="qu&ecedil;&qacute;">qu&ecedil;que</expan>. </s>                                                                <s>particulatim &longs;peculamur, atque lu&longs;tramus: &longs;icitem euenit in &longs;cientiis. </s>                                                                <s>cortex re&shy;<lb/>rum nobis apparet, penetralia latent; h&ecedil;c animo peragrare oportet, &longs;i rem accurat&egrave; tenere volu&euml;&shy;<lb/>ris. </s>                                                                <s>Vniuer&longs;alis illa notitia <foreign lang="greek">tupw/dhs</foreign> &amp; rudis e&longs;t; non &longs;ufficit; ad partes veniendum e&longs;t quibus <lb/>perlu&longs;tratis vniuer&longs;a rei notitia completur. </s>                                                                <s>Idem quoque confirmat auctoritas Ari&longs;totelis <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> qui <lb/> <arrow.to.target n="marg359"></arrow.to.target><lb/>aliquid addente. </s>                                                                <s>Confu&longs;a igitur nobis nota &longs;unt; ea ver&ograve; &longs;e habent vt tota. </s>                                                                <s>Quare c&ugrave;m &longs;en&longs;ui <lb/>notius &longs;it totum qu&agrave;m partes; &agrave; notis autem nobis ex in&longs;tinctu natur&aelig; procedendum &longs;it; &agrave; toto <lb/>ad partes progredi cogimur. </s>                                                                <s>itaque diuidendo paratur notitia partium qu&ecedil; certa e&longs;t atque di&longs;tin&shy;<lb/>cta: vt enim primo intuitu ampli&longs;simas &aelig;des a&longs;picimus; nec tamen quid commen&longs;i; quid com&shy;<lb/>modi, aut artificios&egrave; di&longs;po&longs;iti contineant intelligere valemus; t&ugrave;m ver&ograve; prob&egrave; h&ecedil;c omnia percipi&shy;<lb/>mus, c&ugrave;m <expan abbr="qu&ecedil;&qacute;">qu&ecedil;que</expan>. </s>                                                                <s>particulatim &longs;peculamur, atque lu&longs;tramus: &longs;icitem euenit in &longs;cientiis. </s>                                                                <s>cortex re&shy;<lb/>rum nobis apparet, penetralia latent; h&ecedil;c animo peragrare oportet, &longs;i rem accurat&egrave; tenere volu&euml;&shy;<lb/>ris. </s>                                                                <s>Vniuer&longs;alis illa notitia <foreign lang="greek">tupw/dhs</foreign> &amp; rudis e&longs;t; non &longs;ufficit; ad partes veniendum e&longs;t quibus <lb/>perlu&longs;tratis vniuer&longs;a rei notitia completur. </s>                                                                <s>Idem quoque confirmat auctoritas Ari&longs;totelis <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> qui <lb/>
 <arrow.to.target n="marg360"></arrow.to.target><lb/>inuehitur in antiquos, qu&ograve;d de natura quidem vniuers&egrave; di&longs;&longs;ererent; partes eius intactas omitte&shy;<lb/>rent; quanqu&agrave;m id difficultatis &longs;ignum po&longs;uit. </s>                                                                <s>eius verba h&aelig;c &longs;unt, qu&aelig; propter interpr&ecedil;tes ani&shy;<lb/>maduertenda propono <foreign lang="greek">to\ d' o(lon e_xein, me/ros de\ mh\ du\naqai</foreign>, ide&longs;t, totum ver&ograve; obtinere: partem <lb/>autem non po&longs;&longs;e, indicium difficultatis, &amp; hoc e&longs;t illud totum, vnde ad &longs;ingularia procedere iu&shy;<lb/>bet diuidendo Ari&longs;toteles; <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> diuidimus autem vel propri&egrave; genus in &longs;uas &longs;pecies per oppo&longs;itas dif&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg361"></arrow.to.target><lb/>ferentias; vel re&longs;oluimus effectus &amp; compo&longs;ita in &longs;uas cau&longs;&longs;as, &longs;eu complexas, &longs;iue incomplexas; <lb/> <arrow.to.target n="marg360"></arrow.to.target><lb/>inuehitur in antiquos, qu&ograve;d de natura quidem vniuers&egrave; di&longs;&longs;ererent; partes eius intactas omitte&shy;<lb/>rent; quanqu&agrave;m id difficultatis &longs;ignum po&longs;uit. </s>                                                                <s>eius verba h&aelig;c &longs;unt, qu&aelig; propter interpr&ecedil;tes ani&shy;<lb/>maduertenda propono <foreign lang="greek">to\ d' o(lon e=xein, me/ros de\ mh\ du\naqai</foreign>, ide&longs;t, totum ver&ograve; obtinere: partem <lb/>autem non po&longs;&longs;e, indicium difficultatis, &amp; hoc e&longs;t illud totum, vnde ad &longs;ingularia procedere iu&shy;<lb/>bet diuidendo Ari&longs;toteles; <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> diuidimus autem vel propri&egrave; genus in &longs;uas &longs;pecies per oppo&longs;itas dif&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg361"></arrow.to.target><lb/>ferentias; vel re&longs;oluimus effectus &amp; compo&longs;ita in &longs;uas cau&longs;&longs;as, &longs;eu complexas, &longs;iue incomplexas; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg362"></arrow.to.target><lb/>vel adhibita conditione di&longs;tinguimus; vel diiudicamus; &amp; ver&ugrave;m &agrave; fal&longs;o di&longs;cernimus. </s>                                                                <s>Et plan&egrave; <lb/>totum quodcunque illud &longs;it nobis e&longs;t euidentius: etenim de partibus quanti per&longs;picuum e&longs;t, &amp; <lb/>genus &longs;pecie notius e&longs;t, prius enim nouimus hoc e&longs;&longs;e animal, qu&agrave;m tale animal; &amp; tota &longs;pecies <lb/>per nomen indicatur, e&longs;&longs;enti&aelig; ver&ograve; partes definitione eluce&longs;cunt, diuidit enim definitio totam <lb/>&longs;peciem in <foreign lang="greek">kaqe/kaita</foreign>, ide&longs;t in &longs;ingularia, non &longs;an&egrave; indiuidua, &longs;ed partes e&longs;&longs;enti&ecedil; qu&aelig; &longs;imul om&shy;<lb/>nes in nomine ip&longs;o continebantur. </s>                                                                <s>&amp; vniuer&longs;ale etiam quod magna ex parte verum e&longs;t, nobis no&shy;<lb/>tius e&longs;t, non tamen accurat&egrave; notum, ni&longs;i ip&longs;um in partes &longs;uas di&longs;tinxeris, &amp; quod <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> e&longs;t &agrave; fals&ograve; <lb/>&longs;eparaueris. </s>                                                                <s>Et hoc equidem ab Ari&longs;totele notatum fui&longs;&longs;e cen&longs;eo, vnde peteret initia phy&longs;ic&aelig; qu&aelig; <lb/>nos cum totis in modo, vt dialectici dicunt, non &longs;ine cau&longs;&longs;a numeramus. </s>                                                                <s>&longs;iquidem, &longs;i &longs;ubiecta re&shy;<lb/>&longs;picias, per vniuer&longs;a pertinent; &longs;i tamen partes ip&longs;ius aduertas, non &longs;impliciter, &longs;ed cum modo <lb/>vera e&longs;&longs;e intelliges. </s>                                                                <s>vtputa, vniuers&egrave; verum e&longs;t in omni generatione contrarium ex contrario fie&shy;<lb/>ri, non tamen &longs;impliciter; quia non omni ex parte fit ex contrario; &longs;ed aliqua pars exi&longs;tit in eo <lb/>quod fit, qu&aelig; contraria non e&longs;t. </s>                                                                <s>Sic quicquid fit, ex non ente fit; non tamen omnes eius partes ex <lb/>non ente fiunt, &longs;ed aliqu&aelig; ex ente; nec omnibus modis ac &longs;impliciter fit ex ente, aut ex non ente; <lb/> <arrow.to.target n="marg362"></arrow.to.target><lb/>vel adhibita conditione di&longs;tinguimus; vel diiudicamus; &amp; ver&ugrave;m &agrave; fal&longs;o di&longs;cernimus. </s>                                                                <s>Et plan&egrave; <lb/>totum quodcunque illud &longs;it nobis e&longs;t euidentius: etenim de partibus quanti per&longs;picuum e&longs;t, &amp; <lb/>genus &longs;pecie notius e&longs;t, prius enim nouimus hoc e&longs;&longs;e animal, qu&agrave;m tale animal; &amp; tota &longs;pecies <lb/>per nomen indicatur, e&longs;&longs;enti&aelig; ver&ograve; partes definitione eluce&longs;cunt, diuidit enim definitio totam <lb/>&longs;peciem in <foreign lang="greek">kaqe/kaita</foreign>, ide&longs;t in &longs;ingularia, non &longs;an&egrave; indiuidua, &longs;ed partes e&longs;&longs;enti&ecedil; qu&aelig; &longs;imul om&shy;<lb/>nes in nomine ip&longs;o continebantur. </s>                                                                <s>&amp; vniuer&longs;ale etiam quod magna ex parte verum e&longs;t, nobis no&shy;<lb/>tius e&longs;t, non tamen accurat&egrave; notum, ni&longs;i ip&longs;um in partes &longs;uas di&longs;tinxeris, &amp; quod <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> e&longs;t &agrave; fals&ograve; <lb/>&longs;eparaueris. </s>                                                                <s>Et hoc equidem ab Ari&longs;totele notatum fui&longs;&longs;e cen&longs;eo, vnde peteret initia phy&longs;ic&aelig; qu&aelig; <lb/>nos cum totis in modo, vt dialectici dicunt, non &longs;ine cau&longs;&longs;a numeramus. </s>                                                                <s>&longs;iquidem, &longs;i &longs;ubiecta re&shy;<lb/>&longs;picias, per vniuer&longs;a pertinent; &longs;i tamen partes ip&longs;ius aduertas, non &longs;impliciter, &longs;ed cum modo <lb/>vera e&longs;&longs;e intelliges. </s>                                                                <s>vtputa, vniuers&egrave; verum e&longs;t in omni generatione contrarium ex contrario fie&shy;<lb/>ri, non tamen &longs;impliciter; quia non omni ex parte fit ex contrario; &longs;ed aliqua pars exi&longs;tit in eo <lb/>quod fit, qu&aelig; contraria non e&longs;t. </s>                                                                <s>Sic quicquid fit, ex non ente fit; non tamen omnes eius partes ex <lb/>non ente fiunt, &longs;ed aliqu&aelig; ex ente; nec omnibus modis ac &longs;impliciter fit ex ente, aut ex non ente; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg363"></arrow.to.target><lb/>&longs;ed partim ex ente, partim ex non ente, &amp; ex ente hoc modo, illo ver&ograve; ex non ente, ex quibus <lb/>exi&longs;tunt propo&longs;itiones qu&aelig; magna ex parte ver&aelig; exi&longs;tunt; non quia tales &longs;int eo qu&ograve;d vt pluri&shy;<lb/>m&ugrave;m, vt fort&egrave; in dialecticis; &longs;ed quia non omni ex parte, nec omnibus modis, &amp; vt dici &longs;olet, &longs;im&shy;<lb/>pliciter. </s>                                                                <s>quas item nos in logicis non iniuria collocabimus; quipp&egrave; qu&ograve;d communiter ver&aelig; &longs;int <lb/>&amp; vniuer&longs;ales, qu&ograve;d partes vniuer&longs;as minim&egrave; complectantur; ad proprias tamen partibus ip&longs;is <lb/>di&longs;tinctis atque &longs;ecretis optim&egrave; reduci queant: nam tum ver&ecedil; omni ex parte exi&longs;tunt. </s>                                                                <s>vt qu&ograve;d, <lb/>quicquid fit, partim fiat ex contrario, partim ex non contrario. </s>                                                                <s>verum e&longs;t vndequaque, quo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>prob&egrave; per&longs;pecto principiorum vis nece&longs;&longs;ari&ograve; patebit; &amp; cuncta illu&longs;trabit, t&ugrave;m qu&ecedil; prius confus&egrave; <lb/>no&longs;cebantur, t&ugrave;m etiam qu&aelig; nobis ob&longs;cura &longs;unt ex iis qu&aelig; pendent ab ip&longs;is. </s>                                                                <s>Atque hic erit pro&shy;<lb/>ce&longs;&longs;us ab vniuer&longs;is ad &longs;ingula, dimi&longs;sis indiuiduis qu&aelig; nullo modo &longs;unt &longs;cienti&aelig; partes. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> &amp; hac <lb/> <arrow.to.target n="marg363"></arrow.to.target><lb/>&longs;ed partim ex ente, partim ex non ente, &amp; ex ente hoc modo, illo ver&ograve; ex non ente, ex quibus <lb/>exi&longs;tunt propo&longs;itiones qu&aelig; magna ex parte ver&aelig; exi&longs;tunt; non quia tales &longs;int eo qu&ograve;d vt pluri&shy;<lb/>m&ugrave;m, vt fort&egrave; in dialecticis; &longs;ed quia non omni ex parte, nec omnibus modis, &amp; vt dici &longs;olet, &longs;im&shy;<lb/>pliciter. </s>                                                                <s>quas item nos in logicis non iniuria collocabimus; quipp&egrave; qu&ograve;d communiter ver&aelig; &longs;int <lb/>&amp; vniuer&longs;ales, qu&ograve;d partes vniuer&longs;as minim&egrave; complectantur; ad proprias tamen partibus ip&longs;is <lb/>di&longs;tinctis atque &longs;ecretis optim&egrave; reduci queant: nam tum ver&ecedil; omni ex parte exi&longs;tunt. </s>                                                                <s>vt qu&ograve;d, <lb/>quicquid fit, partim fiat ex contrario, partim ex non contrario. </s>                                                                <s>verum e&longs;t vndequaque, quo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>prob&egrave; per&longs;pecto principiorum vis nece&longs;&longs;ari&ograve; patebit; &amp; cuncta illu&longs;trabit, t&ugrave;m qu&ecedil; prius confus&egrave; <lb/>no&longs;cebantur, t&ugrave;m etiam qu&aelig; nobis ob&longs;cura &longs;unt ex iis qu&aelig; pendent ab ip&longs;is. </s>                                                                <s>Atque hic erit pro&shy;<lb/>ce&longs;&longs;us ab vniuer&longs;is ad &longs;ingula, dimi&longs;sis indiuiduis qu&aelig; nullo modo &longs;unt &longs;cienti&aelig; partes. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> &amp; hac <lb/>
 <arrow.to.target n="marg364"></arrow.to.target><lb/>via &longs;iue per circulum illum, quem regre&longs;&longs;um vocant, nota nobis ex notis natura cogno&longs;cuntur, <lb/>&longs;iue notis principiis, recta demon&longs;tratione, rerum per &longs;e &amp; nobis ignotarum notitia comparatur. <lb/></s>                                                                <s>Neque enim &longs;emper effectus per&longs;picui &longs;unt. </s>                                                                <s>Iam ver&ograve; qu&ograve;d &longs;ingularia non &longs;ola dicantur indiui&shy;<lb/>dua, patet: nam &longs;ingularia &longs;pecies generis alicuius dicuntur: <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> nec <expan abbr="n&otilde;">non</expan> res materiat&aelig; ad <expan abbr="differenti&atilde;">differentiam</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg364"></arrow.to.target><lb/>via &longs;iue per circulum illum, quem regre&longs;&longs;um vocant, nota nobis ex notis natura cogno&longs;cuntur, <lb/>&longs;iue notis principiis, recta demon&longs;tratione, rerum per &longs;e &amp; nobis ignotarum notitia comparatur. <lb/></s>                                                                <s>Neque enim &longs;emper effectus per&longs;picui &longs;unt. </s>                                                                <s>Iam ver&ograve; qu&ograve;d &longs;ingularia non &longs;ola dicantur indiui&shy;<lb/>dua, patet: nam &longs;ingularia &longs;pecies generis alicuius dicuntur: <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> nec <expan abbr="n&otilde;">non</expan> res materiat&aelig; ad <expan abbr="differenti&atilde;">differentiam</expan> <lb/>
Line 2007 
Line 2007 
 <arrow.to.target n="marg383"></arrow.to.target><lb/>ip&longs;is exhibeat, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> dum c&ecedil;teros adiutores habemus; &amp; pro nobis pugnare <expan abbr="paratos&ttilde;">paratostur</expan>; qua&longs;i &longs;oli <expan abbr="tant&atilde;">tantam</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg383"></arrow.to.target><lb/>ip&longs;is exhibeat, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> dum c&ecedil;teros adiutores habemus; &amp; pro nobis pugnare <expan abbr="paratos&ttilde;">paratostur</expan>; qua&longs;i &longs;oli <expan abbr="tant&atilde;">tantam</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg384"></arrow.to.target><lb/>qu&aelig;&longs;tionem &longs;u&longs;tinere non valeamus, itaque ad excu&longs;ationem &longs;ocios qu&ecedil;rimus; &amp; crimen nobis <lb/>volumus cum alijs e&longs;&longs;e commune: neque id affine culp&aelig; habendum e&longs;t; quia tamet&longs;i nihil de il&shy;<lb/>la qu&aelig;&longs;tione &longs;uccurrit quod aliter con&longs;titui po&longs;sit; gratum tamen e&longs;&longs;e debet non mod&ograve; per om&shy;<lb/>nia melius; &longs;ed qu&ograve;d aliqua &longs;an&egrave; meliora faciamus, alia ver&ograve; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> deteriora, &longs;i melius non licuerit. <lb/></s>                                                                <s>Hic quidem no&longs;tri con&longs;ilij fructus. </s>                                                                <s>Verumenimuer&ograve;, c&ugrave;m variis modis &longs;ententi&aelig; <expan abbr="philo&longs;ophor&utilde;">philo&longs;ophorum</expan> <lb/>tractari &longs;oleant, &amp; di&longs;&longs;olui rationes quibus confirmantur &amp; probabiliter &amp; demon&longs;tratiue; non <lb/>de&longs;unt etiam (vt commune e&longs;t omnibus falli) qui &longs;e cauillis inuoluant, quibus c&ugrave;m &longs;e extricare <lb/>ne&longs;ciant, multa commini&longs;cuntur qu&aelig; toto c&oelig;lo di&longs;tent &agrave; vero. </s>                                                                <s>Nonnulli item demon&longs;trationi&shy;<lb/>bus vtantur qu&aelig; propri&aelig; &longs;int aliarum <expan abbr="&longs;cientiar&utilde;">&longs;cientiarum</expan>. </s>                                                                <s>Nos in hac methodo con&longs;tituimus illa di&longs;&longs;olue&shy;<lb/>re qu&aelig; vel ex no&longs;tris principiis mal&egrave; deducta &longs;int, vel conclu&longs;a mediis per accidens, vel etiam in&shy;<lb/>uoluta &longs;ophi&longs;matis; illud in animo perpetu&ograve; fixum habentes, vt qu&aelig; ponuntur &agrave; nobis cum &longs;en&shy;<lb/>&longs;ilibus primum, t&ugrave;m deinde cum Ari&longs;totelicis dogmatis congruant: &longs;iqua pr&aelig;ter h&ecedil;c adhibean&shy;<lb/>tur, nihilominus &longs;tudebimus, vt ad ea ip&longs;a, qu&aelig; primi propo&longs;iti &longs;unt, aliquo pacto conducant. <lb/></s>                                                                <s> <arrow.to.target n="marg384"></arrow.to.target><lb/>qu&aelig;&longs;tionem &longs;u&longs;tinere non valeamus, itaque ad excu&longs;ationem &longs;ocios qu&ecedil;rimus; &amp; crimen nobis <lb/>volumus cum alijs e&longs;&longs;e commune: neque id affine culp&aelig; habendum e&longs;t; quia tamet&longs;i nihil de il&shy;<lb/>la qu&aelig;&longs;tione &longs;uccurrit quod aliter con&longs;titui po&longs;sit; gratum tamen e&longs;&longs;e debet non mod&ograve; per om&shy;<lb/>nia melius; &longs;ed qu&ograve;d aliqua &longs;an&egrave; meliora faciamus, alia ver&ograve; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> deteriora, &longs;i melius non licuerit. <lb/></s>                                                                <s>Hic quidem no&longs;tri con&longs;ilij fructus. </s>                                                                <s>Verumenimuer&ograve;, c&ugrave;m variis modis &longs;ententi&aelig; <expan abbr="philo&longs;ophor&utilde;">philo&longs;ophorum</expan> <lb/>tractari &longs;oleant, &amp; di&longs;&longs;olui rationes quibus confirmantur &amp; probabiliter &amp; demon&longs;tratiue; non <lb/>de&longs;unt etiam (vt commune e&longs;t omnibus falli) qui &longs;e cauillis inuoluant, quibus c&ugrave;m &longs;e extricare <lb/>ne&longs;ciant, multa commini&longs;cuntur qu&aelig; toto c&oelig;lo di&longs;tent &agrave; vero. </s>                                                                <s>Nonnulli item demon&longs;trationi&shy;<lb/>bus vtantur qu&aelig; propri&aelig; &longs;int aliarum <expan abbr="&longs;cientiar&utilde;">&longs;cientiarum</expan>. </s>                                                                <s>Nos in hac methodo con&longs;tituimus illa di&longs;&longs;olue&shy;<lb/>re qu&aelig; vel ex no&longs;tris principiis mal&egrave; deducta &longs;int, vel conclu&longs;a mediis per accidens, vel etiam in&shy;<lb/>uoluta &longs;ophi&longs;matis; illud in animo perpetu&ograve; fixum habentes, vt qu&aelig; ponuntur &agrave; nobis cum &longs;en&shy;<lb/>&longs;ilibus primum, t&ugrave;m deinde cum Ari&longs;totelicis dogmatis congruant: &longs;iqua pr&aelig;ter h&ecedil;c adhibean&shy;<lb/>tur, nihilominus &longs;tudebimus, vt ad ea ip&longs;a, qu&aelig; primi propo&longs;iti &longs;unt, aliquo pacto conducant. <lb/></s>                                                                <s>
 <arrow.to.target n="marg385"></arrow.to.target><lb/>Nouerat enim Ari&longs;toteles Parmenidem &amp; Meli&longs;&longs;um, tollere naturam principij, nedum natura&shy;<lb/>lis &longs;cienti&aelig; fundamenta demoliri. </s>                                                                <s>quia ver&ograve; pr&aelig;&longs;eferret ea di&longs;putatio philo&longs;ophiam, ide&longs;t, pate&shy;<lb/>faceret aditum ad inueniendam veritatem (talis enim e&longs;t vis eius locutionis <foreign lang="greek">e)\xein filosofi/an</foreign>, <lb/>ide&longs;t, habere philo&longs;ophiam: ita vt etiam alibi Ari&longs;toteles ita &longs;criptum reliquerit aliquid e&longs;&longs;e &agrave; <lb/>ciuili philo&longs;opho con&longs;iderandum, qu&ograve;d haberet <foreign lang="greek">a)pori\an kai\ filosofi\an pwlitikh\n</foreign>, <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> ide&longs;t, <lb/> <arrow.to.target n="marg385"></arrow.to.target><lb/>Nouerat enim Ari&longs;toteles Parmenidem &amp; Meli&longs;&longs;um, tollere naturam principij, nedum natura&shy;<lb/>lis &longs;cienti&aelig; fundamenta demoliri. </s>                                                                <s>quia ver&ograve; pr&aelig;&longs;eferret ea di&longs;putatio philo&longs;ophiam, ide&longs;t, pate&shy;<lb/>faceret aditum ad inueniendam veritatem (talis enim e&longs;t vis eius locutionis <foreign lang="greek">e)\xein filosofi/an</foreign>, <lb/>ide&longs;t, habere philo&longs;ophiam: ita vt etiam alibi Ari&longs;toteles ita &longs;criptum reliquerit aliquid e&longs;&longs;e &agrave; <lb/>ciuili philo&longs;opho con&longs;iderandum, qu&ograve;d haberet <foreign lang="greek">a)pori\an kai\ filosofi\an pwlitikh\n</foreign>, <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> ide&longs;t, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg386"></arrow.to.target><lb/>dubitationem &amp; philo&longs;ophiam ciuilem &amp; alibi <foreign lang="greek">o(\sa me\n ou_n e)\xein filosofi/an pwlitikh\n</foreign>, <lb/><emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> ide&longs;t, &ldquo;Qu&aelig;cunque habent philo&longs;ophiam ciuilem&rdquo;, &longs;ic quia contemplatio entis &amp; vnius <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg386"></arrow.to.target><lb/>dubitationem &amp; philo&longs;ophiam ciuilem &amp; alibi <foreign lang="greek">o(\sa me\n ou=n e)\xein filosofi/an pwlitikh\n</foreign>, <lb/><emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> ide&longs;t, &ldquo;Qu&aelig;cunque habent philo&longs;ophiam ciuilem&rdquo;, &longs;ic quia contemplatio entis &amp; vnius <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg387"></arrow.to.target><lb/>illu&longs;trat, &amp; valet ad fundanda phy&longs;iologi&aelig; principia, non detrectauit Philo&longs;ophus eiu&longs;modi <expan abbr="c&otilde;-gre&longs;&longs;um">con&shy;<lb/>gre&longs;&longs;um</expan>. </s>                                                                <s>Nanque et&longs;i non naturales qu&aelig;&longs;tiones ad di&longs;cutiendum proponebant, de natura &longs;e lo&shy;<lb/>qui profitebantur qu&aelig;, c&ugrave;m principium foret, impellebat item ip&longs;os ad di&longs;ceptandum quodam&shy;<lb/>modo de principio. </s>                                                                <s>Itaque ob affinitatem quam habebat illa po&longs;itio cum phy&longs;iologi&aelig; princi&shy;<lb/>piis, ab Ari&longs;totele con&longs;iderata e&longs;t. </s>                                                                <s>De natura autem &longs;e di&longs;&longs;erere autumabant, idcirco quod nulla <lb/>alia &longs;ub&longs;tantia &longs;upra naturam ab illis per&longs;pecta fui&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>Et Epicurus etiam omnia natur&aelig; nomine <lb/>appellauit qui ita diuidit. </s>                                                                <s>Omnium qu&ecedil; &longs;int, naturam e&longs;&longs;e corpora &amp; inane, <expan abbr="qu&ecedil;&qacute;ue">qu&ecedil;que</expan> his accidant. <lb/></s>                                                                <s>Nam qu&aelig;cunque eluent aut his coniuncta duabus (corporibus &amp; inani) rebus ea inuentes; aut  <arrow.to.target n="marg387"></arrow.to.target><lb/>illu&longs;trat, &amp; valet ad fundanda phy&longs;iologi&aelig; principia, non detrectauit Philo&longs;ophus eiu&longs;modi <expan abbr="c&otilde;-gre&longs;&longs;um">con&shy;<lb/>gre&longs;&longs;um</expan>. </s>                                                                <s>Nanque et&longs;i non naturales qu&aelig;&longs;tiones ad di&longs;cutiendum proponebant, de natura &longs;e lo&shy;<lb/>qui profitebantur qu&aelig;, c&ugrave;m principium foret, impellebat item ip&longs;os ad di&longs;ceptandum quodam&shy;<lb/>modo de principio. </s>                                                                <s>Itaque ob affinitatem quam habebat illa po&longs;itio cum phy&longs;iologi&aelig; princi&shy;<lb/>piis, ab Ari&longs;totele con&longs;iderata e&longs;t. </s>                                                                <s>De natura autem &longs;e di&longs;&longs;erere autumabant, idcirco quod nulla <lb/>alia &longs;ub&longs;tantia &longs;upra naturam ab illis per&longs;pecta fui&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>Et Epicurus etiam omnia natur&aelig; nomine <lb/>appellauit qui ita diuidit. </s>                                                                <s>Omnium qu&ecedil; &longs;int, naturam e&longs;&longs;e corpora &amp; inane, <expan abbr="qu&ecedil;&qacute;ue">qu&ecedil;que</expan> his accidant. <lb/></s>                                                                <s>Nam qu&aelig;cunque eluent aut his coniuncta duabus (corporibus &amp; inani) rebus ea inuentes; aut
 <pb pagenum="40"/>horum euenta videbis. </s>                                                                <s>Ex hoc efficiebatur, vt apud illos ens &amp; natura idem e&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>Vnde Galenus <lb/> <pb pagenum="40"/>horum euenta videbis. </s>                                                                <s>Ex hoc efficiebatur, vt apud illos ens &amp; natura idem e&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>Vnde Galenus <lb/>
 <arrow.to.target n="marg388"></arrow.to.target><lb/>rationem reddens in&longs;criptionis libri de natura humana, docuit omnes veteres in&longs;cribere <expan abbr="c&otilde;&longs;ue&longs;&longs;e">con&longs;ue&longs;&longs;e</expan> <lb/>&longs;uos libros de natura. </s>                                                                <s>Proinde naturalis erat prima philo&longs;ophia, ne dixerim quoque &longs;olam: <expan abbr="qu&atilde;-d&ograve;">quan&shy;<lb/>d&ograve;</expan> mathematic&ecedil;, quia bonum con&longs;ectari non viderentur; &egrave; numero &longs;cientiarum expunct&aelig; &longs;unt; <lb/>&longs;ed po&longs;te&agrave; cognitis aliis &longs;ub&longs;tantiis materi&aelig; immunibus ex &longs;upremo gradu deiecta fuit, &amp; phi&shy;<lb/>lo&longs;ophi&aelig; prim&aelig; proximos honores occupauit. </s>                                                                <s>Quamobrem latius patet natur&aelig; &longs;ignificatum <lb/>qu&agrave;m id quod in no&longs;tra methodo concipitur &amp; definitur, principium motus &amp; quietis. </s>                                                                <s>idem <lb/>enim valet atque ens. </s>                                                                <s>Quapropter qui naturam in eo &longs;ignificato &longs;pectat, multa quidem tractare <lb/>cogitur qu&ecedil; cancellos methodi no&longs;tri tran&longs;iliunt, quod cert&egrave; non ob&longs;eruans Themi&longs;tius, pr&aelig;&longs;er&shy;<lb/>tim, c&ugrave;m paull&ograve; ant&egrave; affirma&longs;&longs;et Ari&longs;toteles, eos non agere de natura, quia motus initia &longs;u&longs;tuli&longs;&shy;<lb/>&longs;ent, locum ita legebat. </s>                                                                <s>De natura quidem non; naturales autem qu&aelig;&longs;tiones, &amp; tamen illud om&shy;<lb/>nino fal&longs;um qu&ecedil;&longs;tiones ab illis inductas e&longs;&longs;e naturales. </s>                                                                <s>Id quod etiam videtur per&longs;pexi&longs;&longs;e Gale&shy;<lb/>nus <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &amp; legi&longs;&longs;e contextum, quemadmodum nos approbauimus. </s>                                                                <s>Ob id igitur de natura di&longs;&longs;ere&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg388"></arrow.to.target><lb/>rationem reddens in&longs;criptionis libri de natura humana, docuit omnes veteres in&longs;cribere <expan abbr="c&otilde;&longs;ue&longs;&longs;e">con&longs;ue&longs;&longs;e</expan> <lb/>&longs;uos libros de natura. </s>                                                                <s>Proinde naturalis erat prima philo&longs;ophia, ne dixerim quoque &longs;olam: <expan abbr="qu&atilde;-d&ograve;">quan&shy;<lb/>d&ograve;</expan> mathematic&ecedil;, quia bonum con&longs;ectari non viderentur; &egrave; numero &longs;cientiarum expunct&aelig; &longs;unt; <lb/>&longs;ed po&longs;te&agrave; cognitis aliis &longs;ub&longs;tantiis materi&aelig; immunibus ex &longs;upremo gradu deiecta fuit, &amp; phi&shy;<lb/>lo&longs;ophi&aelig; prim&aelig; proximos honores occupauit. </s>                                                                <s>Quamobrem latius patet natur&aelig; &longs;ignificatum <lb/>qu&agrave;m id quod in no&longs;tra methodo concipitur &amp; definitur, principium motus &amp; quietis. </s>                                                                <s>idem <lb/>enim valet atque ens. </s>                                                                <s>Quapropter qui naturam in eo &longs;ignificato &longs;pectat, multa quidem tractare <lb/>cogitur qu&ecedil; cancellos methodi no&longs;tri tran&longs;iliunt, quod cert&egrave; non ob&longs;eruans Themi&longs;tius, pr&aelig;&longs;er&shy;<lb/>tim, c&ugrave;m paull&ograve; ant&egrave; affirma&longs;&longs;et Ari&longs;toteles, eos non agere de natura, quia motus initia &longs;u&longs;tuli&longs;&shy;<lb/>&longs;ent, locum ita legebat. </s>                                                                <s>De natura quidem non; naturales autem qu&aelig;&longs;tiones, &amp; tamen illud om&shy;<lb/>nino fal&longs;um qu&ecedil;&longs;tiones ab illis inductas e&longs;&longs;e naturales. </s>                                                                <s>Id quod etiam videtur per&longs;pexi&longs;&longs;e Gale&shy;<lb/>nus <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &amp; legi&longs;&longs;e contextum, quemadmodum nos approbauimus. </s>                                                                <s>Ob id igitur de natura di&longs;&longs;ere&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg389"></arrow.to.target><lb/>batur &agrave; cunctis; &longs;ed qu&aelig;&longs;tiones erant aliquando non naturales. </s>                                                                <s>Eiu&longs;modi fuerunt quas profe&longs;si <lb/>&longs;unt Parmenides, &amp; Meli&longs;&longs;us, &amp; alij nonnulli eiu&longs;dem not&ecedil; philo&longs;ophi. </s>                                                                <s>Sed antequam <expan abbr="&longs;ingulor&utilde;">&longs;ingulorum</expan> <lb/>noto &longs;ententias, de philo&longs;ophorum &longs;ectis aliqua generatim dicere con&longs;titui. </s>                                                                <s>Quamuis <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> hunc <lb/> <arrow.to.target n="marg389"></arrow.to.target><lb/>batur &agrave; cunctis; &longs;ed qu&aelig;&longs;tiones erant aliquando non naturales. </s>                                                                <s>Eiu&longs;modi fuerunt quas profe&longs;si <lb/>&longs;unt Parmenides, &amp; Meli&longs;&longs;us, &amp; alij nonnulli eiu&longs;dem not&ecedil; philo&longs;ophi. </s>                                                                <s>Sed antequam <expan abbr="&longs;ingulor&utilde;">&longs;ingulorum</expan> <lb/>noto &longs;ententias, de philo&longs;ophorum &longs;ectis aliqua generatim dicere con&longs;titui. </s>                                                                <s>Quamuis <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> hunc <lb/>
 <arrow.to.target n="marg390"></arrow.to.target><lb/>locum, vt c&ecedil;teros omnes Pererius docti&longs;simus vberrim&egrave; <expan abbr="eruditi&longs;sim&egrave;&qacute;">eruditi&longs;sim&egrave;que</expan>. </s>                                                                <s>tractarit; nec qui&longs;quam <lb/>illius indu&longs;triam diligentiam&uacute;e in hac tractatione con&longs;equi po&longs;sit; &longs;tudebimus tamen ea &longs;eligere <lb/>qu&ecedil; ad Ari&longs;totelem magis attinere cen&longs;ebimus, &amp; &longs;i qua &longs;uccurrent qu&aelig; no&longs;tro labore compara&shy;<lb/>uimus, ea quoque nos in medio ponemus. </s>                                                                <s>Ergo philo&longs;ophorum &longs;ect&aelig; qu&aelig; tempore Ari&longs;totelis <lb/>vel floruerant, vel florere inc&ecedil;perant, vari&aelig; fuerunt, atque ill&aelig; quidem varia nomina &longs;ortit&aelig;, vel <lb/>ab eo qui in&longs;tituerat, vt &agrave; Pythagora Pythagor&ecedil;i, vel &agrave; genere vit&aelig;, vt Cynici, qu&ograve;d vitam canis <lb/>imitarentur; ab actione nonnulli, vt &agrave; deambulando Peripatetici. </s>                                                                <s>&agrave; patria quidem, vt Cyrenaici, <lb/>&amp; Megaren&longs;es, &amp; &agrave; loco poti&longs;simum, velut Academici &amp; Stoici &agrave; porticu. </s>                                                                <s>Sed ea princeps di&longs;tri&shy;<lb/>butio &longs;ectarum qu&aelig; &agrave; loco <expan abbr="nom&etilde;">nomen</expan> obtinuit in Ionicam &amp; Italicam huic nos <expan abbr="Eleatic&atilde;">Eleaticam</expan> &longs;ubiicimus. <lb/></s>                                                                <s>Nec defuerunt qui nomen ex profe&longs;sione ducerent, hinc quidam morales, alij dialectici dicti, <lb/>nonnulli Theologi, &amp; illi phy&longs;ici qui motum pro principio &longs;tatuerent. </s>                                                                <s>Atque vt ab Italica exor&shy;<lb/>diar qu&aelig; (ni&longs;i fallor) eadem e&longs;t cum Pythagorica, auctor eius fuit Pythagoras Samius Pherecy&shy;<lb/>dis Syri auditor qui cum He&longs;iodo numeratur in Theologis. </s>                                                                <s>fuit <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> primus qui animi immor&shy;<lb/>talitatem profe&longs;&longs;us fuerit, &amp; c&ugrave;m apud veteres my&longs;teria natur&aelig; &longs;ub fabulis traderentur; grauiter <lb/>&amp; &longs;eri&ograve; philo&longs;ophari c&oelig;pit. </s>                                                                <s>Eius ergo auditor Pythagoras. </s>                                                                <s>Huius &longs;ectatores de quibus meminit <lb/> <arrow.to.target n="marg390"></arrow.to.target><lb/>locum, vt c&ecedil;teros omnes Pererius docti&longs;simus vberrim&egrave; <expan abbr="eruditi&longs;sim&egrave;&qacute;">eruditi&longs;sim&egrave;que</expan>. </s>                                                                <s>tractarit; nec qui&longs;quam <lb/>illius indu&longs;triam diligentiam&uacute;e in hac tractatione con&longs;equi po&longs;sit; &longs;tudebimus tamen ea &longs;eligere <lb/>qu&ecedil; ad Ari&longs;totelem magis attinere cen&longs;ebimus, &amp; &longs;i qua &longs;uccurrent qu&aelig; no&longs;tro labore compara&shy;<lb/>uimus, ea quoque nos in medio ponemus. </s>                                                                <s>Ergo philo&longs;ophorum &longs;ect&aelig; qu&aelig; tempore Ari&longs;totelis <lb/>vel floruerant, vel florere inc&ecedil;perant, vari&aelig; fuerunt, atque ill&aelig; quidem varia nomina &longs;ortit&aelig;, vel <lb/>ab eo qui in&longs;tituerat, vt &agrave; Pythagora Pythagor&ecedil;i, vel &agrave; genere vit&aelig;, vt Cynici, qu&ograve;d vitam canis <lb/>imitarentur; ab actione nonnulli, vt &agrave; deambulando Peripatetici. </s>                                                                <s>&agrave; patria quidem, vt Cyrenaici, <lb/>&amp; Megaren&longs;es, &amp; &agrave; loco poti&longs;simum, velut Academici &amp; Stoici &agrave; porticu. </s>                                                                <s>Sed ea princeps di&longs;tri&shy;<lb/>butio &longs;ectarum qu&aelig; &agrave; loco <expan abbr="nom&etilde;">nomen</expan> obtinuit in Ionicam &amp; Italicam huic nos <expan abbr="Eleatic&atilde;">Eleaticam</expan> &longs;ubiicimus. <lb/></s>                                                                <s>Nec defuerunt qui nomen ex profe&longs;sione ducerent, hinc quidam morales, alij dialectici dicti, <lb/>nonnulli Theologi, &amp; illi phy&longs;ici qui motum pro principio &longs;tatuerent. </s>                                                                <s>Atque vt ab Italica exor&shy;<lb/>diar qu&aelig; (ni&longs;i fallor) eadem e&longs;t cum Pythagorica, auctor eius fuit Pythagoras Samius Pherecy&shy;<lb/>dis Syri auditor qui cum He&longs;iodo numeratur in Theologis. </s>                                                                <s>fuit <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> primus qui animi immor&shy;<lb/>talitatem profe&longs;&longs;us fuerit, &amp; c&ugrave;m apud veteres my&longs;teria natur&aelig; &longs;ub fabulis traderentur; grauiter <lb/>&amp; &longs;eri&ograve; philo&longs;ophari c&oelig;pit. </s>                                                                <s>Eius ergo auditor Pythagoras. </s>                                                                <s>Huius &longs;ectatores de quibus meminit <lb/>
 <arrow.to.target n="marg391"></arrow.to.target><lb/>Ari&longs;toteles, Empedocles, Epicharmus, Archytas Tarentinus, Alem&ecedil;o Crotoniates, &longs;ed hic floruit <lb/>&longs;ub Pythagora iam &longs;eniore, Hippa&longs;us Metapontinus. </s>                                                                <s>Eleatic&aelig; dicitur auctor fui&longs;&longs;e Thelauges <lb/>Pythagor&aelig; filius; eius patroni fuerunt Xenophanes, Parmenides, Meli&longs;&longs;us, Zeno Eleates; cum eis <lb/>quoque Lycophronem numeremus; Leucippus, Democritus, &amp; Heraclitus quorum &aelig;tate vixit <lb/>Hippocrates. </s>                                                                <s>Ionic&aelig; princeps fuit Thales Mile&longs;ius: hic omnium primus naturalem <expan abbr="philo&longs;ophi&atilde;">philo&longs;ophiam</expan> <lb/>profe&longs;&longs;us e&longs;t; ip&longs;um &longs;equutus e&longs;t Anaximander; huic &longs;ucce&longs;sit Anaximenes; hic auditorem ha&shy;<lb/>buit Anaxagoram. </s>                                                                <s>is Archelaum docuit qui primus ex Ionia philo&longs;ophiam vexit Athenas, hunc <lb/>po&longs;t audiuit Socrates. </s>                                                                <s>Sed ip&longs;e rerum naturalium &longs;crutatione po&longs;thabita, ac nonnullis de defini&shy;<lb/>tionis regulis explicatis &longs;e totum dedit officiis ciuilibus, &amp; animos <expan abbr="homin&utilde;">hominum</expan> bonis moribus infor&shy;<lb/>mare con&longs;tituit vtilia per&longs;equens; ea ver&ograve; qu&ecedil; nullius v&longs;us e&longs;&longs;ent, &agrave;c &longs;i &longs;upra hominis captum fo&shy;<lb/>rent, omittens. </s>                                                                <s>A Socrate de&longs;cendit Plato auctor &longs;ect&aelig; Academi&aelig;, Anti&longs;thenes Cynic&aelig;, Ari&longs;tip&shy;<lb/>pus Cyrenaic&aelig; cum quo recen&longs;etur Eudoxus, &agrave; Platone fluxit Spere&longs;ippus qui &longs;e&longs;e tenuit in Aca&shy;<lb/>demia. </s>                                                                <s>Ari&longs;toteles, tamet&longs;i Platonis auditor, in&longs;tituit &longs;ectam Peripateticam vald&egrave; ab Academica <lb/>differentem. </s>                                                                <s>Quia ver&ograve; huius philo&longs;ophi in&longs;titutionem &longs;equimur, neque ab re nos facturos e&longs;&longs;e <lb/> <arrow.to.target n="marg391"></arrow.to.target><lb/>Ari&longs;toteles, Empedocles, Epicharmus, Archytas Tarentinus, Alem&ecedil;o Crotoniates, &longs;ed hic floruit <lb/>&longs;ub Pythagora iam &longs;eniore, Hippa&longs;us Metapontinus. </s>                                                                <s>Eleatic&aelig; dicitur auctor fui&longs;&longs;e Thelauges <lb/>Pythagor&aelig; filius; eius patroni fuerunt Xenophanes, Parmenides, Meli&longs;&longs;us, Zeno Eleates; cum eis <lb/>quoque Lycophronem numeremus; Leucippus, Democritus, &amp; Heraclitus quorum &aelig;tate vixit <lb/>Hippocrates. </s>                                                                <s>Ionic&aelig; princeps fuit Thales Mile&longs;ius: hic omnium primus naturalem <expan abbr="philo&longs;ophi&atilde;">philo&longs;ophiam</expan> <lb/>profe&longs;&longs;us e&longs;t; ip&longs;um &longs;equutus e&longs;t Anaximander; huic &longs;ucce&longs;sit Anaximenes; hic auditorem ha&shy;<lb/>buit Anaxagoram. </s>                                                                <s>is Archelaum docuit qui primus ex Ionia philo&longs;ophiam vexit Athenas, hunc <lb/>po&longs;t audiuit Socrates. </s>                                                                <s>Sed ip&longs;e rerum naturalium &longs;crutatione po&longs;thabita, ac nonnullis de defini&shy;<lb/>tionis regulis explicatis &longs;e totum dedit officiis ciuilibus, &amp; animos <expan abbr="homin&utilde;">hominum</expan> bonis moribus infor&shy;<lb/>mare con&longs;tituit vtilia per&longs;equens; ea ver&ograve; qu&ecedil; nullius v&longs;us e&longs;&longs;ent, &agrave;c &longs;i &longs;upra hominis captum fo&shy;<lb/>rent, omittens. </s>                                                                <s>A Socrate de&longs;cendit Plato auctor &longs;ect&aelig; Academi&aelig;, Anti&longs;thenes Cynic&aelig;, Ari&longs;tip&shy;<lb/>pus Cyrenaic&aelig; cum quo recen&longs;etur Eudoxus, &agrave; Platone fluxit Spere&longs;ippus qui &longs;e&longs;e tenuit in Aca&shy;<lb/>demia. </s>                                                                <s>Ari&longs;toteles, tamet&longs;i Platonis auditor, in&longs;tituit &longs;ectam Peripateticam vald&egrave; ab Academica <lb/>differentem. </s>                                                                <s>Quia ver&ograve; huius philo&longs;ophi in&longs;titutionem &longs;equimur, neque ab re nos facturos e&longs;&longs;e <lb/>
 <arrow.to.target n="marg392"></arrow.to.target><lb/>cen&longs;emus, &longs;i de illius familia nonnulla &longs;ubiungamus. </s>                                                                <s>Fertur ver&ograve; <expan abbr="Ari&longs;totel&etilde;">Ari&longs;totelem</expan> Theophra&longs;to <expan abbr="&longs;chol&atilde;">&longs;cholam</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;mi&longs;i&longs;&longs;e">commi&longs;i&longs;&longs;e</expan>, hic ver&ograve; eandem methodum &longs;eruans quam in&longs;tituit Ari&longs;toteles, &longs;crip&longs;it hi&longs;toriam plan&shy;<lb/>tarum. </s>                                                                <s>Po&longs;t Theophra&longs;tum Eudemus tenui&longs;&longs;e legitur. </s>                                                                <s>atque hactenus Ari&longs;totelis decreta retenta <lb/>&longs;unt. </s>                                                                <s>Nam &longs;trato Lamp&longs;acenus, quanquam Theophra&longs;ti di&longs;cipulus, multa <expan abbr="c&otilde;mutauit">commutauit</expan>, vnde puri <lb/>illi Peripati fontes conturbati fuerunt, pr&ecedil;tereo complures alios quorum nulla extat hodie nota <lb/>apud no&longs;tros <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> audacia, &longs;eu negligentia veri&longs;imile e&longs;t, di&longs;ciplinam illam Ari&longs;totelicam fui&longs;&longs;e <lb/>f&ecedil;datam. </s>                                                                <s>Mox graui&longs;simus ca&longs;us perculit non modo profe&longs;&longs;ores, ver&ugrave;m etiam libros occultauit, <lb/>vt demum L. Syll&aelig; beneficio libri Ari&longs;totelici po&longs;t aliquot &longs;&aelig;cula qua&longs;i reuixerint; eos habuit <lb/>M. Varro; tractauit etiam M. Tullius. </s>                                                                <s>Iterum afflicta e&longs;t illa <expan abbr="philo&longs;oph&atilde;di">philo&longs;ophandi</expan> ratio, donec &agrave; So&longs;igene <lb/>Byzantij fuit prop&egrave; &agrave; mortuis excitata. </s>                                                                <s>Sed eius extat &longs;ola memoria, ab <expan abbr="Alex&atilde;dro">Alexandro</expan> illius di&longs;cipulo <lb/>propagata <expan abbr="c&otilde;mentaria">commentaria</expan> nulla. </s>                                                                <s>Hinc &longs;ucce&longs;sit Alexander, cuius iudicium ita pr&ecedil;&longs;tans <expan abbr="habit&utilde;">habitum</expan> e&longs;t, vt <lb/>nemo Ari&longs;totelicus exi&longs;timaretur, qui non e&longs;&longs;et Alexandr&ecedil;us. </s>                                                                <s>ignoratur <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> hic'ne an pr&ecedil;ceptor <lb/>eius So&longs;igenes <foreign lang="greek">u(pomnhmasthsou_</foreign>, ide&longs;t <expan abbr="c&otilde;mentatoris">commentatoris</expan> nomine decoratus e&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>Ab Alexandro The&shy;<lb/>mi&longs;tius emanauit, <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> Metaphra&longs;ten maiores no&longs;tri vocarunt. </s>                                                                <s>Hinc Micha&euml;l Ephe&longs;ius v&longs;que ad  <arrow.to.target n="marg392"></arrow.to.target><lb/>cen&longs;emus, &longs;i de illius familia nonnulla &longs;ubiungamus. </s>                                                                <s>Fertur ver&ograve; <expan abbr="Ari&longs;totel&etilde;">Ari&longs;totelem</expan> Theophra&longs;to <expan abbr="&longs;chol&atilde;">&longs;cholam</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;mi&longs;i&longs;&longs;e">commi&longs;i&longs;&longs;e</expan>, hic ver&ograve; eandem methodum &longs;eruans quam in&longs;tituit Ari&longs;toteles, &longs;crip&longs;it hi&longs;toriam plan&shy;<lb/>tarum. </s>                                                                <s>Po&longs;t Theophra&longs;tum Eudemus tenui&longs;&longs;e legitur. </s>                                                                <s>atque hactenus Ari&longs;totelis decreta retenta <lb/>&longs;unt. </s>                                                                <s>Nam &longs;trato Lamp&longs;acenus, quanquam Theophra&longs;ti di&longs;cipulus, multa <expan abbr="c&otilde;mutauit">commutauit</expan>, vnde puri <lb/>illi Peripati fontes conturbati fuerunt, pr&ecedil;tereo complures alios quorum nulla extat hodie nota <lb/>apud no&longs;tros <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> audacia, &longs;eu negligentia veri&longs;imile e&longs;t, di&longs;ciplinam illam Ari&longs;totelicam fui&longs;&longs;e <lb/>f&ecedil;datam. </s>                                                                <s>Mox graui&longs;simus ca&longs;us perculit non modo profe&longs;&longs;ores, ver&ugrave;m etiam libros occultauit, <lb/>vt demum L. Syll&aelig; beneficio libri Ari&longs;totelici po&longs;t aliquot &longs;&aelig;cula qua&longs;i reuixerint; eos habuit <lb/>M. Varro; tractauit etiam M. Tullius. </s>                                                                <s>Iterum afflicta e&longs;t illa <expan abbr="philo&longs;oph&atilde;di">philo&longs;ophandi</expan> ratio, donec &agrave; So&longs;igene <lb/>Byzantij fuit prop&egrave; &agrave; mortuis excitata. </s>                                                                <s>Sed eius extat &longs;ola memoria, ab <expan abbr="Alex&atilde;dro">Alexandro</expan> illius di&longs;cipulo <lb/>propagata <expan abbr="c&otilde;mentaria">commentaria</expan> nulla. </s>                                                                <s>Hinc &longs;ucce&longs;sit Alexander, cuius iudicium ita pr&ecedil;&longs;tans <expan abbr="habit&utilde;">habitum</expan> e&longs;t, vt <lb/>nemo Ari&longs;totelicus exi&longs;timaretur, qui non e&longs;&longs;et Alexandr&ecedil;us. </s>                                                                <s>ignoratur <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> hic'ne an pr&ecedil;ceptor <lb/>eius So&longs;igenes <foreign lang="greek">u(pomnhmasthsou=</foreign>, ide&longs;t <expan abbr="c&otilde;mentatoris">commentatoris</expan> nomine decoratus e&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>Ab Alexandro The&shy;<lb/>mi&longs;tius emanauit, <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> Metaphra&longs;ten maiores no&longs;tri vocarunt. </s>                                                                <s>Hinc Micha&euml;l Ephe&longs;ius v&longs;que ad
 <pb pagenum="41"/> <pb pagenum="41"/>
 <arrow.to.target n="marg393"></arrow.to.target><lb/>Theodorum Metochyten, quos Atticos, generatim dictos fui&longs;&longs;e coniicimus ab interprete tertij de <lb/>Anima, <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> &longs;ub Ioannis <expan abbr="Gr&atilde;matici">Grammatici</expan> nomine tractamus, &longs;ed ob&longs;eruarunt <expan abbr="n&otilde;nulli">nonnulli</expan> <expan abbr="Stephan&utilde;">Stephanum</expan> e&longs;&longs;e &amp; <lb/>ip&longs;um Ari&longs;totelis <expan abbr="interpret&etilde;">interpretem</expan>, &longs;ed cuias ip&longs;e fuerit &egrave; quo ordine, qua &aelig;tate nil certi &longs;uccurrit quod <lb/>affirmari valeat. </s>                                                                <s>Aliquanto ante h&aelig;c <expan abbr="t&etilde;pora">tempora</expan> di&longs;ciplin&aelig; Alexandri&aelig; excult&aelig; &longs;unt <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> profe&longs;&longs;ores <lb/>Ammonij &amp; <expan abbr="Gr&atilde;matici">Grammatici</expan>; atque illi quidem &longs;&aelig;p&egrave; doctori &longs;uo par&ugrave;m amici. </s>                                                                <s>Ex interpretibus Ari&shy;<lb/>&longs;totelis illi etiam Platoni dediti; ne&longs;cio ver&ograve; tenuerint'ne; c&ugrave;m &egrave; Gr&ecedil;cia pul&longs;i fuerint, Simplicius, <lb/>Pri&longs;cianus Lydus, &amp; Olympiodorus; &amp; hic <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> non vald&egrave; Ari&longs;toteli addictus. </s>                                                                <s>Inde ad Arabas di&shy;<lb/>&longs;ciplina Peripatetica permanauit; apud hos Auerro&euml;s &amp; Auicenna floruerunt; <expan abbr="quamqu&atilde;">quamquam</expan> in Hi&shy;<lb/>&longs;pania tenuere: p&ograve;&longs;t ad Britannos &amp; Germanos; inter hos excelluit quamquam longo po&longs;t <expan abbr="t&etilde;-pore">ten&shy;<lb/>pore</expan> Scotus. </s>                                                                <s>A Britannis &amp; Germanis opera Karolimagni, qui Longobardis &longs;ubiugatis, &amp; Italia <lb/>ab <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> tyrannide liberata, Rom&aelig;, Bononi&aelig;, Ticini gymna&longs;ia publica erexit; philo&longs;ophia longo <lb/>temporis interuallo migrauit ad Italos: horum omnium Coryph&ecedil;us D. Thomas.</s></p> <arrow.to.target n="marg393"></arrow.to.target><lb/>Theodorum Metochyten, quos Atticos, generatim dictos fui&longs;&longs;e coniicimus ab interprete tertij de <lb/>Anima, <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> &longs;ub Ioannis <expan abbr="Gr&atilde;matici">Grammatici</expan> nomine tractamus, &longs;ed ob&longs;eruarunt <expan abbr="n&otilde;nulli">nonnulli</expan> <expan abbr="Stephan&utilde;">Stephanum</expan> e&longs;&longs;e &amp; <lb/>ip&longs;um Ari&longs;totelis <expan abbr="interpret&etilde;">interpretem</expan>, &longs;ed cuias ip&longs;e fuerit &egrave; quo ordine, qua &aelig;tate nil certi &longs;uccurrit quod <lb/>affirmari valeat. </s>                                                                <s>Aliquanto ante h&aelig;c <expan abbr="t&etilde;pora">tempora</expan> di&longs;ciplin&aelig; Alexandri&aelig; excult&aelig; &longs;unt <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> profe&longs;&longs;ores <lb/>Ammonij &amp; <expan abbr="Gr&atilde;matici">Grammatici</expan>; atque illi quidem &longs;&aelig;p&egrave; doctori &longs;uo par&ugrave;m amici. </s>                                                                <s>Ex interpretibus Ari&shy;<lb/>&longs;totelis illi etiam Platoni dediti; ne&longs;cio ver&ograve; tenuerint'ne; c&ugrave;m &egrave; Gr&ecedil;cia pul&longs;i fuerint, Simplicius, <lb/>Pri&longs;cianus Lydus, &amp; Olympiodorus; &amp; hic <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> non vald&egrave; Ari&longs;toteli addictus. </s>                                                                <s>Inde ad Arabas di&shy;<lb/>&longs;ciplina Peripatetica permanauit; apud hos Auerro&euml;s &amp; Auicenna floruerunt; <expan abbr="quamqu&atilde;">quamquam</expan> in Hi&shy;<lb/>&longs;pania tenuere: p&ograve;&longs;t ad Britannos &amp; Germanos; inter hos excelluit quamquam longo po&longs;t <expan abbr="t&etilde;-pore">ten&shy;<lb/>pore</expan> Scotus. </s>                                                                <s>A Britannis &amp; Germanis opera Karolimagni, qui Longobardis &longs;ubiugatis, &amp; Italia <lb/>ab <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> tyrannide liberata, Rom&aelig;, Bononi&aelig;, Ticini gymna&longs;ia publica erexit; philo&longs;ophia longo <lb/>temporis interuallo migrauit ad Italos: horum omnium Coryph&ecedil;us D. Thomas.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 2102 
Line 2102 
 <arrow.to.target n="marg435"></arrow.to.target><lb/>tio qu&ograve;d cau&longs;&longs;a &longs;it, qu&aelig; &longs;it eadem cum eo cuius e&longs;&longs;e qu&aelig;ritur. </s>                                                                <s>Nam in &longs;implicibus quatenus &longs;im&shy;<lb/>plicia &longs;unt, idem e&longs;t e&longs;&longs;e &amp; e&longs;&longs;entia, cau&longs;&longs;&aelig; ver&ograve; &longs;unt huiu&longs;modi: Re&longs;tant mod&ograve; principia rei &longs;pe&shy;<lb/>cialia, vt cau&longs;&longs;&aelig; hominis &amp; di&longs;ciplin&aelig; compotis. </s>                                                                <s>Atque horum quidem notitia paratur ex notis <lb/>nobis, &amp; poti&longs;sim&egrave; demon&longs;tratione qu&ograve;d e&longs;t, &longs;i complexa fuerint. </s>                                                                <s><expan abbr="Ideo&qacute;">Ideoque</expan>. </s>                                                                <s>dictum e&longs;t ab Ari&longs;totele <lb/>accidentia magnam partem conferre ad cogno&longs;cendum quid e&longs;t. </s>                                                                <s>&longs;i incomplexa, iis &longs;an&egrave; in&longs;tru&shy;<lb/>mentis de quibus antea dictum e&longs;t, c&ugrave;m de incomplexorum probationibus ex 6. prim&aelig; philo&longs;o&shy;<lb/>phi&aelig; diceremus. </s>                                                                <s>His ergo modis &longs;cientiarum principia tractantur. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m poterit nobis oppone&shy;<lb/>re qui&longs;piam. </s>                                                                <s>C&ugrave;m de principiis exi&longs;tere po&longs;sit qu&aelig;&longs;tio duplex, an &longs;int, vt an &longs;it materies, an &longs;it <lb/>Deus; &amp; an h&aelig;c principia &longs;int; cur po&longs;teriorem hanc qu&aelig; complexa e&longs;t, ab Ari&longs;totele tractatam <lb/>comperimus; alteram &longs;implicem videmus fui&longs;&longs;e neglectam? </s>                                                                <s>pr&aelig;cipu&egrave; qu&ograve;d non negatur &longs;cienti&ecedil; <lb/>cuilibet ex notis nobis ad &longs;ua principia profici&longs;ci. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; &longs;i qu&aelig;&longs;tionem &longs;implicem damus in <lb/>partibus &longs;ubiecti <expan abbr="cau&longs;sis&qacute;">cau&longs;sisque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;pecialibus, ecquid e&longs;t cau&longs;&longs;&aelig; quominus etiam de illis excitari po&longs;sit <lb/>qu&aelig;&longs;tio &longs;implex? </s>                                                                <s>An plures &longs;unt cau&longs;&longs;&aelig; propter quas omittitur &longs;implex qu&aelig;&longs;tio de cau&longs;sis pri&shy;<lb/>mis; c&ugrave;m qu&ograve;d propter ob&longs;curitatem vim methodi fugit; t&ugrave;m etiam qu&ograve;d qu&aelig;&longs;tio &longs;implex e&longs;t <lb/> <arrow.to.target n="marg435"></arrow.to.target><lb/>tio qu&ograve;d cau&longs;&longs;a &longs;it, qu&aelig; &longs;it eadem cum eo cuius e&longs;&longs;e qu&aelig;ritur. </s>                                                                <s>Nam in &longs;implicibus quatenus &longs;im&shy;<lb/>plicia &longs;unt, idem e&longs;t e&longs;&longs;e &amp; e&longs;&longs;entia, cau&longs;&longs;&aelig; ver&ograve; &longs;unt huiu&longs;modi: Re&longs;tant mod&ograve; principia rei &longs;pe&shy;<lb/>cialia, vt cau&longs;&longs;&aelig; hominis &amp; di&longs;ciplin&aelig; compotis. </s>                                                                <s>Atque horum quidem notitia paratur ex notis <lb/>nobis, &amp; poti&longs;sim&egrave; demon&longs;tratione qu&ograve;d e&longs;t, &longs;i complexa fuerint. </s>                                                                <s><expan abbr="Ideo&qacute;">Ideoque</expan>. </s>                                                                <s>dictum e&longs;t ab Ari&longs;totele <lb/>accidentia magnam partem conferre ad cogno&longs;cendum quid e&longs;t. </s>                                                                <s>&longs;i incomplexa, iis &longs;an&egrave; in&longs;tru&shy;<lb/>mentis de quibus antea dictum e&longs;t, c&ugrave;m de incomplexorum probationibus ex 6. prim&aelig; philo&longs;o&shy;<lb/>phi&aelig; diceremus. </s>                                                                <s>His ergo modis &longs;cientiarum principia tractantur. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m poterit nobis oppone&shy;<lb/>re qui&longs;piam. </s>                                                                <s>C&ugrave;m de principiis exi&longs;tere po&longs;sit qu&aelig;&longs;tio duplex, an &longs;int, vt an &longs;it materies, an &longs;it <lb/>Deus; &amp; an h&aelig;c principia &longs;int; cur po&longs;teriorem hanc qu&aelig; complexa e&longs;t, ab Ari&longs;totele tractatam <lb/>comperimus; alteram &longs;implicem videmus fui&longs;&longs;e neglectam? </s>                                                                <s>pr&aelig;cipu&egrave; qu&ograve;d non negatur &longs;cienti&ecedil; <lb/>cuilibet ex notis nobis ad &longs;ua principia profici&longs;ci. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; &longs;i qu&aelig;&longs;tionem &longs;implicem damus in <lb/>partibus &longs;ubiecti <expan abbr="cau&longs;sis&qacute;">cau&longs;sisque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;pecialibus, ecquid e&longs;t cau&longs;&longs;&aelig; quominus etiam de illis excitari po&longs;sit <lb/>qu&aelig;&longs;tio &longs;implex? </s>                                                                <s>An plures &longs;unt cau&longs;&longs;&aelig; propter quas omittitur &longs;implex qu&aelig;&longs;tio de cau&longs;sis pri&shy;<lb/>mis; c&ugrave;m qu&ograve;d propter ob&longs;curitatem vim methodi fugit; t&ugrave;m etiam qu&ograve;d qu&aelig;&longs;tio &longs;implex e&longs;t <lb/>
 <arrow.to.target n="marg436"></arrow.to.target><lb/>de eo qu&ograve;d e&longs;t e&longs;&longs;e &longs;impliciter; at qu&aelig;&longs;tio de eo, qu&ograve;d res &longs;it &longs;impliciter, e&longs;t qu&aelig;&longs;tio metaphy&longs;ica: <lb/>Sed valeat hoc ia &longs;cientiis particularibus; nanque opponet illico qui&longs;piam, cur non id pre&longs;tat pri&shy;<lb/>ma philo&longs;ophia? </s>                                                                <s>Quin etiam &longs;i quis in controuer&longs;iam reuocet principia communia; videtur in&shy;<lb/>currere in hoc periculum, ne de tota &longs;cientia dubitet; erg&ograve; eam profiteri nequit: at de cau&longs;&longs;a &longs;pe&shy;<lb/>ciali dubitans adhuc &longs;cientiam tueri pote&longs;t; &amp; de cau&longs;&longs;a &longs;peciali qu&ecedil;&longs;tio &longs;pecialis e&longs;t &agrave; qua primus <lb/>philo&longs;ophus abhorret perpetu&ograve; tractans vniuers&egrave;. </s>                                                                <s>Qui dixerit hanc qu&aelig;&longs;tionem fugere metho&shy;<lb/>dum, patronum habebit Auerro&euml;m; is enim &longs;ub&longs;tantias &longs;eparatas per &longs;e ip&longs;as &longs;pectari po&longs;&longs;e t&ugrave;m <lb/>monet, c&ugrave;m adepti &longs;umus alias &longs;cientias, &longs;unt ver&ograve; principia entis, quare methodo excedunt. </s>                                                                <s>Ita <lb/>ego de reliquis principiis primis &longs;imile iudicium faciam; pr&aelig;&longs;ertim qu&ograve;d &longs;cientiam &amp; habitum <lb/>demon&longs;tratiuum &longs;ic definiri per&longs;picio, qu&ograve;d &longs;it vnius generis &longs;ubiecti <expan abbr="eius&qacute;">eiusque</expan>. </s>                                                                <s>principia partes &amp; <lb/>proprietates doceat. </s>                                                                <s>qui periculum &longs;cienti&aelig; proponet Gr&aelig;cos auctores &longs;ui con&longs;ilij proferet. </s>                                                                <s>Re&shy;<lb/>liquum e&longs;t nunc, vt explicemus, quemadmodum <expan abbr="c&otilde;flixerit">conflixerit</expan> cum veteribus Ari&longs;toteles. </s>                                                                <s>iam enim <lb/>patuit &agrave; phy&longs;ico negotium hoc peragi non po&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>Nanque et&longs;i habet aliquid fort&egrave; qu&ograve;d afferat <lb/><expan abbr="c&otilde;traponentes">contraponentes</expan> motum: at nihil &longs;upere&longs;t phy&longs;ico quo pugnet cum ijs qui negant motum. </s>                                                                <s>Video <lb/>cen&longs;ere quo&longs;dam eo tempore phy&longs;icum primum philo&longs;ophi per&longs;onam &longs;u&longs;tinere, quod item&shy; <arrow.to.target n="marg436"></arrow.to.target><lb/>de eo qu&ograve;d e&longs;t e&longs;&longs;e &longs;impliciter; at qu&aelig;&longs;tio de eo, qu&ograve;d res &longs;it &longs;impliciter, e&longs;t qu&aelig;&longs;tio metaphy&longs;ica: <lb/>Sed valeat hoc ia &longs;cientiis particularibus; nanque opponet illico qui&longs;piam, cur non id pre&longs;tat pri&shy;<lb/>ma philo&longs;ophia? </s>                                                                <s>Quin etiam &longs;i quis in controuer&longs;iam reuocet principia communia; videtur in&shy;<lb/>currere in hoc periculum, ne de tota &longs;cientia dubitet; erg&ograve; eam profiteri nequit: at de cau&longs;&longs;a &longs;pe&shy;<lb/>ciali dubitans adhuc &longs;cientiam tueri pote&longs;t; &amp; de cau&longs;&longs;a &longs;peciali qu&ecedil;&longs;tio &longs;pecialis e&longs;t &agrave; qua primus <lb/>philo&longs;ophus abhorret perpetu&ograve; tractans vniuers&egrave;. </s>                                                                <s>Qui dixerit hanc qu&aelig;&longs;tionem fugere metho&shy;<lb/>dum, patronum habebit Auerro&euml;m; is enim &longs;ub&longs;tantias &longs;eparatas per &longs;e ip&longs;as &longs;pectari po&longs;&longs;e t&ugrave;m <lb/>monet, c&ugrave;m adepti &longs;umus alias &longs;cientias, &longs;unt ver&ograve; principia entis, quare methodo excedunt. </s>                                                                <s>Ita <lb/>ego de reliquis principiis primis &longs;imile iudicium faciam; pr&aelig;&longs;ertim qu&ograve;d &longs;cientiam &amp; habitum <lb/>demon&longs;tratiuum &longs;ic definiri per&longs;picio, qu&ograve;d &longs;it vnius generis &longs;ubiecti <expan abbr="eius&qacute;">eiusque</expan>. </s>                                                                <s>principia partes &amp; <lb/>proprietates doceat. </s>                                                                <s>qui periculum &longs;cienti&aelig; proponet Gr&aelig;cos auctores &longs;ui con&longs;ilij proferet. </s>                                                                <s>Re&shy;<lb/>liquum e&longs;t nunc, vt explicemus, quemadmodum <expan abbr="c&otilde;flixerit">conflixerit</expan> cum veteribus Ari&longs;toteles. </s>                                                                <s>iam enim <lb/>patuit &agrave; phy&longs;ico negotium hoc peragi non po&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>Nanque et&longs;i habet aliquid fort&egrave; qu&ograve;d afferat <lb/><expan abbr="c&otilde;traponentes">contraponentes</expan> motum: at nihil &longs;upere&longs;t phy&longs;ico quo pugnet cum ijs qui negant motum. </s>                                                                <s>Video <lb/>cen&longs;ere quo&longs;dam eo tempore phy&longs;icum primum philo&longs;ophi per&longs;onam &longs;u&longs;tinere, quod item&shy;
 <pb pagenum="46"/>confirmari audio, quia loquitur de ente Ari&longs;toteles. </s>                                                                <s>ens ver&ograve; pertinet ad primum philo&longs;ophum. <lb/></s>                                                                <s> <pb pagenum="46"/>confirmari audio, quia loquitur de ente Ari&longs;toteles. </s>                                                                <s>ens ver&ograve; pertinet ad primum philo&longs;ophum. <lb/></s>                                                                <s>
 <arrow.to.target n="marg437"></arrow.to.target><lb/>Terminos alij docent e&longs;&longs;e primi philo&longs;ophi, <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> di&longs;&longs;erendi <expan abbr="dialectic&utilde;">dialecticum</expan>. </s>                                                                <s>Mihi non placet Ari&longs;to&shy;<lb/>telem primi philo&longs;ophi per&longs;onam &longs;u&longs;cipere. </s>                                                                <s>Nam &longs;i ita dicamus, vercor ne habitum primi phi&shy;<lb/>lo&longs;ophi phy&longs;ico pr&aelig;ponere cogamur; c&ugrave;m tamen ea vox <foreign lang="greek">meta\ t' fusi_ka\</foreign>, ide&longs;t, po&longs;t naturalia, <lb/>moneat habitum phy&longs;icum e&longs;&longs;e pr&aelig;ponendum. </s>                                                                <s>Neque illud pror&longs;us verum, ens e&longs;&longs;e terminum <lb/>primi philo&longs;ophi. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &longs;iquidem dialecticus, Sophi&longs;tes, &amp; primus Philo&longs;ophus in entis con&longs;ideratio&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg437"></arrow.to.target><lb/>Terminos alij docent e&longs;&longs;e primi philo&longs;ophi, <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> di&longs;&longs;erendi <expan abbr="dialectic&utilde;">dialecticum</expan>. </s>                                                                <s>Mihi non placet Ari&longs;to&shy;<lb/>telem primi philo&longs;ophi per&longs;onam &longs;u&longs;cipere. </s>                                                                <s>Nam &longs;i ita dicamus, vercor ne habitum primi phi&shy;<lb/>lo&longs;ophi phy&longs;ico pr&aelig;ponere cogamur; c&ugrave;m tamen ea vox <foreign lang="greek">meta\ t' fusi=ka\</foreign>, ide&longs;t, po&longs;t naturalia, <lb/>moneat habitum phy&longs;icum e&longs;&longs;e pr&aelig;ponendum. </s>                                                                <s>Neque illud pror&longs;us verum, ens e&longs;&longs;e terminum <lb/>primi philo&longs;ophi. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &longs;iquidem dialecticus, Sophi&longs;tes, &amp; primus Philo&longs;ophus in entis con&longs;ideratio&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg438"></arrow.to.target><lb/>ne ver&longs;entur. </s>                                                                <s>Proinde c&ugrave;m dialecticus etiam de ente di&longs;&longs;erat, cum eiu&longs;dem quoque facultatis <lb/>principia re&longs;piciat; illi probans de quolibet a&longs;&longs;erere, vel negare verum e&longs;&longs;e; cum item modus di&longs;&shy;<lb/>&longs;erendi &longs;it dialecticus; id quod &longs;copi &longs;ignificant quos in ea di&longs;putatione &longs;pectat Ari&longs;toteles; <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> non <lb/> <arrow.to.target n="marg438"></arrow.to.target><lb/>ne ver&longs;entur. </s>                                                                <s>Proinde c&ugrave;m dialecticus etiam de ente di&longs;&longs;erat, cum eiu&longs;dem quoque facultatis <lb/>principia re&longs;piciat; illi probans de quolibet a&longs;&longs;erere, vel negare verum e&longs;&longs;e; cum item modus di&longs;&shy;<lb/>&longs;erendi &longs;it dialecticus; id quod &longs;copi &longs;ignificant quos in ea di&longs;putatione &longs;pectat Ari&longs;toteles; <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> non <lb/>
 <arrow.to.target n="marg439"></arrow.to.target><lb/>video cur congre&longs;&longs;us non &longs;it dialecticus. </s>                                                                <s>Etenim deducere in ab&longs;urda contradicentia qu&aelig; fieri <lb/>nequeant, &amp; &longs;ol&oelig;ci&longs;mos &longs;unt &longs;copi dialectici quos in tota illa di&longs;ceptatione con&longs;ectatur Ari&longs;tote&shy;<lb/>les. </s>                                                                <s>Atque hactenus de ratione qua principia &longs;cientiarum in &longs;cientiis generatim tractantur, &amp; <lb/>quemadmodum in methodo naturali Philo&longs;ophus in veteres inuehatur.</s></p> <arrow.to.target n="marg439"></arrow.to.target><lb/>video cur congre&longs;&longs;us non &longs;it dialecticus. </s>                                                                <s>Etenim deducere in ab&longs;urda contradicentia qu&aelig; fieri <lb/>nequeant, &amp; &longs;ol&oelig;ci&longs;mos &longs;unt &longs;copi dialectici quos in tota illa di&longs;ceptatione con&longs;ectatur Ari&longs;tote&shy;<lb/>les. </s>                                                                <s>Atque hactenus de ratione qua principia &longs;cientiarum in &longs;cientiis generatim tractantur, &amp; <lb/>quemadmodum in methodo naturali Philo&longs;ophus in veteres inuehatur.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 2204 
Line 2204 
 <s>SI Phy&longs;icus per&longs;onam dialectici &longs;u&longs;tinet, dum inuehitur in eos qui tollunt motum &amp; moueri, <lb/>complura accipit &agrave; &longs;en&longs;u; facil&egrave; coniicere po&longs;&longs;umus inter phy&longs;icen &amp; alias &longs;cientias, nullam <lb/>affinitatem &longs;ubalternationis intercedere; &longs;iue ea &longs;ola conditio requiratur, vt nos opinamur, &longs;iue <lb/>etiam ali&aelig; nonnull&aelig; quas alij philo&longs;ophi ponunt, quanquam Ari&longs;toteles omnem rem &longs;ub dubio <lb/>reliquit, c&ugrave;m indefinit&egrave; pronuntiauit, vbi principia negentur, officium ea probandi, aut e&longs;&longs;e alte&shy;<lb/>rius, hoc e&longs;t, &longs;ubalternantis, aut omnium communis: communis autem e&longs;&longs;e poterat t&ugrave;m dialecti&shy;<lb/>ca, tum etiam prima philo&longs;ophia, qu&ograve;d &longs;i dialecticen &longs;ignificare volui&longs;&longs;et Ari&longs;toteles, iam prima <lb/>philo&longs;ophia qu&aelig; in principiorum probatione ver&longs;atur, ad alterum membrum reiicienda foret, &amp; <lb/>e&longs;&longs;et &longs;ubalternans. </s>                                                                <s>Nec minores difficultates affert natura &longs;ubalternantium quam in philo&longs;ophia <lb/>Peripatetica non ni&longs;i coniectura a&longs;&longs;equi licet. </s>                                                                <s>Itaque non ab re mihi facturum videor, &longs;i rem <expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> <lb/>accuratius exquiram. </s>                                                                <s>Igitur de conditione &longs;ubalternarum tot prop&egrave; &longs;ententias celebres ob&longs;eruo, <lb/>vulgarem vnam qu&aelig; ab antiquis accepta fuit: iuniorum duas. </s>                                                                <s>Pa&longs;sim defendi &longs;olet h&aelig;c <expan abbr="tri&atilde;">triam</expan> con&shy;<lb/>&longs;tituere &longs;ubalternam, &longs;i &longs;ubiectum inferioris in &longs;uperioris &longs;ubiecto contineatur. </s>                                                                <s>C&ugrave;m ver&ograve; &longs;ub&shy;<lb/>iectum accipio, vel totum intelligo, quod ex duabus partibus con&longs;tat, altera, vt materia nimirum <arrow.to.target n="marg441"></arrow.to.target><lb/>re tractanda, altera, vt forma, nemp&egrave; con&longs;iderandi ratione qu&ecedil; vtraque &longs;i in &longs;ubalternante &amp; &longs;ub&shy;<lb/>alterna &longs;eruentur vt mihi in phy&longs;ica &amp; medic&iacute;na videtur, efficiunt <expan abbr="&longs;ubalternation&etilde;">&longs;ubalternationem</expan> numeris om&shy;<lb/>nibus ab&longs;olutam, vel alteram ex his partibus &longs;eor&longs;um, vt &longs;iqua res naturalis mathematic&egrave; &longs;pecte&shy;<lb/>tur, &longs;iue aliqua res mathematica naturaliter; <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> vnde inferior <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> gradus &longs;ubalternationis exo&shy;<lb/> <s>SI Phy&longs;icus per&longs;onam dialectici &longs;u&longs;tinet, dum inuehitur in eos qui tollunt motum &amp; moueri, <lb/>complura accipit &agrave; &longs;en&longs;u; facil&egrave; coniicere po&longs;&longs;umus inter phy&longs;icen &amp; alias &longs;cientias, nullam <lb/>affinitatem &longs;ubalternationis intercedere; &longs;iue ea &longs;ola conditio requiratur, vt nos opinamur, &longs;iue <lb/>etiam ali&aelig; nonnull&aelig; quas alij philo&longs;ophi ponunt, quanquam Ari&longs;toteles omnem rem &longs;ub dubio <lb/>reliquit, c&ugrave;m indefinit&egrave; pronuntiauit, vbi principia negentur, officium ea probandi, aut e&longs;&longs;e alte&shy;<lb/>rius, hoc e&longs;t, &longs;ubalternantis, aut omnium communis: communis autem e&longs;&longs;e poterat t&ugrave;m dialecti&shy;<lb/>ca, tum etiam prima philo&longs;ophia, qu&ograve;d &longs;i dialecticen &longs;ignificare volui&longs;&longs;et Ari&longs;toteles, iam prima <lb/>philo&longs;ophia qu&aelig; in principiorum probatione ver&longs;atur, ad alterum membrum reiicienda foret, &amp; <lb/>e&longs;&longs;et &longs;ubalternans. </s>                                                                <s>Nec minores difficultates affert natura &longs;ubalternantium quam in philo&longs;ophia <lb/>Peripatetica non ni&longs;i coniectura a&longs;&longs;equi licet. </s>                                                                <s>Itaque non ab re mihi facturum videor, &longs;i rem <expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> <lb/>accuratius exquiram. </s>                                                                <s>Igitur de conditione &longs;ubalternarum tot prop&egrave; &longs;ententias celebres ob&longs;eruo, <lb/>vulgarem vnam qu&aelig; ab antiquis accepta fuit: iuniorum duas. </s>                                                                <s>Pa&longs;sim defendi &longs;olet h&aelig;c <expan abbr="tri&atilde;">triam</expan> con&shy;<lb/>&longs;tituere &longs;ubalternam, &longs;i &longs;ubiectum inferioris in &longs;uperioris &longs;ubiecto contineatur. </s>                                                                <s>C&ugrave;m ver&ograve; &longs;ub&shy;<lb/>iectum accipio, vel totum intelligo, quod ex duabus partibus con&longs;tat, altera, vt materia nimirum <arrow.to.target n="marg441"></arrow.to.target><lb/>re tractanda, altera, vt forma, nemp&egrave; con&longs;iderandi ratione qu&ecedil; vtraque &longs;i in &longs;ubalternante &amp; &longs;ub&shy;<lb/>alterna &longs;eruentur vt mihi in phy&longs;ica &amp; medic&iacute;na videtur, efficiunt <expan abbr="&longs;ubalternation&etilde;">&longs;ubalternationem</expan> numeris om&shy;<lb/>nibus ab&longs;olutam, vel alteram ex his partibus &longs;eor&longs;um, vt &longs;iqua res naturalis mathematic&egrave; &longs;pecte&shy;<lb/>tur, &longs;iue aliqua res mathematica naturaliter; <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> vnde inferior <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> gradus &longs;ubalternationis exo&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg442"></arrow.to.target><lb/>ritur. </s>                                                                <s>Deinde vt inferioris &longs;ubiecto accidentaria qu&aelig;dam conditio &longs;uperueniat, vt line&aelig; videri <lb/>po&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; vt inferioris principia petantur &agrave; &longs;uperiore. </s>                                                                <s>Sed reuoluenti complures facultates <lb/>qu&aelig; &longs;ine controuer&longs;ia numerantur in &longs;ubalternis, aut non omnes his legibus ad&longs;tringi videntur, <lb/>aut non ita &longs;impliciter accipienti&aelig;, aut non prime. </s>                                                                <s>Nanque opponam A&longs;trologiam qu&aelig; &longs;ubalter&shy;<lb/>na e&longs;t, A&longs;tronomi&aelig;. </s>                                                                <s>Siquidem vbi vna accipiat qu&ograve;d res e&longs;t, altera doceat cur ita &longs;it, iam ratio &longs;ub&shy;<lb/>alternationis intercedit. </s>                                                                <s>Atqui A&longs;trologia petit ab A&longs;tronomia rationes motuum; quapropter <lb/>e&longs;t &longs;ubalterna. </s>                                                                <s>Neque tamen &longs;ubiectum e&longs;t pars. </s>                                                                <s>etenim in vtraque c&ecedil;lum ob&longs;eruatur, aut vniuer&shy;<lb/>&longs;um. </s>                                                                <s>Pr&aelig;terea qu&ograve;d accidens alterius &longs;ubiecto accedat non licet ab&longs;olut&egrave; defendere: quand&ograve; ex <lb/>&longs;ubiecto &amp; eo quod adiicitur veluti forma, fit vnum per &longs;e, quod e&longs;t ab&longs;olut&egrave; &longs;ubiectum ex ge&shy;<lb/>mina parte con&longs;titutum ex materia nimirum, &amp; ratione con&longs;iderandi. </s>                                                                <s>Sed &longs;ubiectum per &longs;e e&longs;t <lb/>vnum, idem e&longs;t methodi finis, quippe cuius gratia c&ecedil;tera con&longs;iderantur, &amp; ad quod referuntur, <lb/> <arrow.to.target n="marg442"></arrow.to.target><lb/>ritur. </s>                                                                <s>Deinde vt inferioris &longs;ubiecto accidentaria qu&aelig;dam conditio &longs;uperueniat, vt line&aelig; videri <lb/>po&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; vt inferioris principia petantur &agrave; &longs;uperiore. </s>                                                                <s>Sed reuoluenti complures facultates <lb/>qu&aelig; &longs;ine controuer&longs;ia numerantur in &longs;ubalternis, aut non omnes his legibus ad&longs;tringi videntur, <lb/>aut non ita &longs;impliciter accipienti&aelig;, aut non prime. </s>                                                                <s>Nanque opponam A&longs;trologiam qu&aelig; &longs;ubalter&shy;<lb/>na e&longs;t, A&longs;tronomi&aelig;. </s>                                                                <s>Siquidem vbi vna accipiat qu&ograve;d res e&longs;t, altera doceat cur ita &longs;it, iam ratio &longs;ub&shy;<lb/>alternationis intercedit. </s>                                                                <s>Atqui A&longs;trologia petit ab A&longs;tronomia rationes motuum; quapropter <lb/>e&longs;t &longs;ubalterna. </s>                                                                <s>Neque tamen &longs;ubiectum e&longs;t pars. </s>                                                                <s>etenim in vtraque c&ecedil;lum ob&longs;eruatur, aut vniuer&shy;<lb/>&longs;um. </s>                                                                <s>Pr&aelig;terea qu&ograve;d accidens alterius &longs;ubiecto accedat non licet ab&longs;olut&egrave; defendere: quand&ograve; ex <lb/>&longs;ubiecto &amp; eo quod adiicitur veluti forma, fit vnum per &longs;e, quod e&longs;t ab&longs;olut&egrave; &longs;ubiectum ex ge&shy;<lb/>mina parte con&longs;titutum ex materia nimirum, &amp; ratione con&longs;iderandi. </s>                                                                <s>Sed &longs;ubiectum per &longs;e e&longs;t <lb/>vnum, idem e&longs;t methodi finis, quippe cuius gratia c&ecedil;tera con&longs;iderantur, &amp; ad quod referuntur, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg443"></arrow.to.target><lb/>quod accidens e&longs;&longs;e non pote&longs;t. </s>                                                                <s>Terti&ograve; non nece&longs;&longs;arium, qu&ograve;d omnia principia &longs;ubaltern&aelig; re&longs;ol&shy;<lb/>uantur in alia &longs;uperiora principia. </s>                                                                <s>proptere&agrave; qu&ograve;d &longs;unt ea principia, vel complexa, vel incom&shy;<lb/>plexa. </s>                                                                <s>atque incomplexa quidem &agrave; nullo demon&longs;trantur, &amp; eadem &longs;unt in &longs;ubalterna &amp; &longs;ubal&shy;<lb/>ternante, vt linea, quadratum &amp; huiu&longs;modi. </s>                                                                <s>qu&ograve;d &longs;i complexa fuerint, non videtur negare Ari&shy;<lb/>&longs;toteles <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> fieri po&longs;&longs;e, vt ex ei&longs;dem principi aliquid demon&longs;tretur in &longs;ubalterna quod demon&longs;tra&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg443"></arrow.to.target><lb/>quod accidens e&longs;&longs;e non pote&longs;t. </s>                                                                <s>Terti&ograve; non nece&longs;&longs;arium, qu&ograve;d omnia principia &longs;ubaltern&aelig; re&longs;ol&shy;<lb/>uantur in alia &longs;uperiora principia. </s>                                                                <s>proptere&agrave; qu&ograve;d &longs;unt ea principia, vel complexa, vel incom&shy;<lb/>plexa. </s>                                                                <s>atque incomplexa quidem &agrave; nullo demon&longs;trantur, &amp; eadem &longs;unt in &longs;ubalterna &amp; &longs;ubal&shy;<lb/>ternante, vt linea, quadratum &amp; huiu&longs;modi. </s>                                                                <s>qu&ograve;d &longs;i complexa fuerint, non videtur negare Ari&shy;<lb/>&longs;toteles <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> fieri po&longs;&longs;e, vt ex ei&longs;dem principi aliquid demon&longs;tretur in &longs;ubalterna quod demon&longs;tra&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg444"></arrow.to.target><lb/>tum fuit in <expan abbr="&longs;ubaltern&atilde;te">&longs;ubalternante</expan>. </s>                                                                <s>ita enim &longs;crip&longs;it Ari&longs;toteles, <foreign lang="greek">a)ll' e)c w(_n h/ deiknut ai/ ti\ peri\ w_n h/gewme&shy;<lb/>tria e)/stin, h)/ a(\ e)k tw_n a)utw_n deiknutai th_| gewmetria, w/spe/r ta\ o)ptika\</foreign>. </s>                                                                <s>h&ecedil;c enim interrogatio <lb/>geometrica e&longs;t, &ldquo;qu&aelig; e&longs;t ex iis principiis ex quibus aliquid o&longs;tenditur, quod ad geometriam perti&shy;<lb/>net, aut illa qu&aelig; ex ei&longs;dem, ex quibus aliquid in geometria demon&longs;tratur. </s>                                                                <s>cuiu&longs;modi &longs;unt optica <lb/>qua&longs;i eadem accipiantur ad probandum geometrica &amp; optica theoremata.&rdquo; Quocirca viri pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;tanti&longs;simi veterum via relicta non multis, &longs;ed vna tantum lege contenti fuerunt. </s>                                                                <s>ex iis enim ali&shy;<lb/>qui ex &longs;olo tran&longs;itu de genere in genus &amp; &longs;ubalternationem effici voluerunt. </s>                                                                <s>tamet&longs;i iam tribus <lb/>modis fieri cen&longs;u&ecirc;re. </s>                                                                <s>Vel, quia <expan abbr="dem&otilde;&longs;tratio">demon&longs;tratio</expan> transferatur; ea ver&ograve; transfertur, vel vbi maior vnius <lb/>demon&longs;trationis propo&longs;itio &longs;umatur in duabus &longs;cientijs. </s>                                                                <s>vel <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> vnius ab alia probetur.  <arrow.to.target n="marg444"></arrow.to.target><lb/>tum fuit in <expan abbr="&longs;ubaltern&atilde;te">&longs;ubalternante</expan>. </s>                                                                <s>ita enim &longs;crip&longs;it Ari&longs;toteles, <foreign lang="greek">a)ll' e)c w(=n h/ deiknut ai/ ti\ peri\ w=n h/gewme&shy;<lb/>tria e)/stin, h)/ a(\ e)k tw=n a)utw=n deiknutai th=| gewmetria, w/spe/r ta\ o)ptika\</foreign>. </s>                                                                <s>h&ecedil;c enim interrogatio <lb/>geometrica e&longs;t, &ldquo;qu&aelig; e&longs;t ex iis principiis ex quibus aliquid o&longs;tenditur, quod ad geometriam perti&shy;<lb/>net, aut illa qu&aelig; ex ei&longs;dem, ex quibus aliquid in geometria demon&longs;tratur. </s>                                                                <s>cuiu&longs;modi &longs;unt optica <lb/>qua&longs;i eadem accipiantur ad probandum geometrica &amp; optica theoremata.&rdquo; Quocirca viri pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;tanti&longs;simi veterum via relicta non multis, &longs;ed vna tantum lege contenti fuerunt. </s>                                                                <s>ex iis enim ali&shy;<lb/>qui ex &longs;olo tran&longs;itu de genere in genus &amp; &longs;ubalternationem effici voluerunt. </s>                                                                <s>tamet&longs;i iam tribus <lb/>modis fieri cen&longs;u&ecirc;re. </s>                                                                <s>Vel, quia <expan abbr="dem&otilde;&longs;tratio">demon&longs;tratio</expan> transferatur; ea ver&ograve; transfertur, vel vbi maior vnius <lb/>demon&longs;trationis propo&longs;itio &longs;umatur in duabus &longs;cientijs. </s>                                                                <s>vel <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> vnius ab alia probetur.
 <pb pagenum="47"/> <pb pagenum="47"/>
 <arrow.to.target n="marg445"></arrow.to.target><lb/>aut &longs;i adiiciatur aliqua conditio &longs;ubiecto &longs;uperioris. </s>                                                                <s>Ita vt non omnia h&aelig;c in &longs;ubalternatione <lb/>requirantur, &longs;ed vbi vna ex his conditionibus ad&longs;it, continu&ograve; &longs;ubalterna exi&longs;tat. </s>                                                                <s>Illud optim&egrave;, &longs;i <lb/>vna conditio &longs;it &longs;atis ne plures inculcentur. </s>                                                                <s>fru&longs;tra enim multa afferuntur, &longs;i vnum &longs;it &longs;atis. </s>                                                                <s>Nec <lb/>improbandum e&longs;t, non omnes &longs;imul requiri, c&ugrave;m difficile &longs;it in vniuer&longs;is quas &longs;ubalternas dici&shy;<lb/>mus, omnes has leges &longs;imul ob&longs;eruari. </s>                                                                <s>C&aelig;ter&ugrave;m mihi videtur Ari&longs;toteles vnicam tantummod&ograve; <lb/>formulam tran&longs;itus indica&longs;&longs;e, videlicet, vbi eiu&longs;dem effectus, aut principij altera tradat qu&ograve;d e&longs;t, <lb/>altera ver&ograve; cur &longs;it. </s>                                                                <s>Adde qu&ograve;d &longs;i phy&longs;icus o&longs;tendit e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantias &agrave; materia liberas, &longs;iue &longs;int &longs;ub&shy;<lb/>iectum prim&aelig; philo&longs;ophi&aelig;, &longs;iue etiam principia, nil enim refert, imm&ograve; magis idem efficietur. </s>                                                                <s>&longs;i <lb/>principia fuerint, quo principia &longs;ubiecto priora &longs;unt. </s>                                                                <s>prima philo&longs;ophia phy&longs;ic&aelig; &longs;ubalterna erit: <lb/>quod nefas e&longs;t. </s>                                                                <s>&amp; quanqu&agrave;m &longs;upr&agrave; negatum e&longs;t &longs;ubiectum po&longs;&longs;e probari; at id ip&longs;i non <expan abbr="vider&atilde;t">viderant</expan>; <lb/>nec probationum genera di&longs;tinguebant &agrave; viis in illa hypothe&longs;i. </s>                                                                <s>Quod &longs;i fort&egrave; probationem ex <lb/>cau&longs;sis accipi velint, nulla ex iis tribus &longs;cientiis, prima, &longs;cilicet philo&longs;ophia, naturali &amp; mathema&shy;<lb/>tica, &longs;ubaltern&aelig; locum occupabit, quod mihi &longs;at e&longs;t, illuc enim tendo, vt nullam ex his alteri &longs;ub&shy;<lb/>alternam e&longs;&longs;e doceam. </s>                                                                <s>quippe qu&ograve;d &longs;ingul&aelig; ex his &longs;cientiis &longs;uas cau&longs;&longs;as impetrarint. </s>                                                                <s>atque illas <lb/>quidem ab&longs;olut&egrave;, vt nulla alterius auxilium imploret, quantum ad illud &longs;pectat, qu&ograve;d rationem <lb/>&longs;ui &longs;ubiecti reddere valeat. </s>                                                                <s>Si ver&ograve; continuum opponas, quod cum mathematic&ograve; &longs;ubiiciatur, &agrave; <lb/> <arrow.to.target n="marg445"></arrow.to.target><lb/>aut &longs;i adiiciatur aliqua conditio &longs;ubiecto &longs;uperioris. </s>                                                                <s>Ita vt non omnia h&aelig;c in &longs;ubalternatione <lb/>requirantur, &longs;ed vbi vna ex his conditionibus ad&longs;it, continu&ograve; &longs;ubalterna exi&longs;tat. </s>                                                                <s>Illud optim&egrave;, &longs;i <lb/>vna conditio &longs;it &longs;atis ne plures inculcentur. </s>                                                                <s>fru&longs;tra enim multa afferuntur, &longs;i vnum &longs;it &longs;atis. </s>                                                                <s>Nec <lb/>improbandum e&longs;t, non omnes &longs;imul requiri, c&ugrave;m difficile &longs;it in vniuer&longs;is quas &longs;ubalternas dici&shy;<lb/>mus, omnes has leges &longs;imul ob&longs;eruari. </s>                                                                <s>C&aelig;ter&ugrave;m mihi videtur Ari&longs;toteles vnicam tantummod&ograve; <lb/>formulam tran&longs;itus indica&longs;&longs;e, videlicet, vbi eiu&longs;dem effectus, aut principij altera tradat qu&ograve;d e&longs;t, <lb/>altera ver&ograve; cur &longs;it. </s>                                                                <s>Adde qu&ograve;d &longs;i phy&longs;icus o&longs;tendit e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantias &agrave; materia liberas, &longs;iue &longs;int &longs;ub&shy;<lb/>iectum prim&aelig; philo&longs;ophi&aelig;, &longs;iue etiam principia, nil enim refert, imm&ograve; magis idem efficietur. </s>                                                                <s>&longs;i <lb/>principia fuerint, quo principia &longs;ubiecto priora &longs;unt. </s>                                                                <s>prima philo&longs;ophia phy&longs;ic&aelig; &longs;ubalterna erit: <lb/>quod nefas e&longs;t. </s>                                                                <s>&amp; quanqu&agrave;m &longs;upr&agrave; negatum e&longs;t &longs;ubiectum po&longs;&longs;e probari; at id ip&longs;i non <expan abbr="vider&atilde;t">viderant</expan>; <lb/>nec probationum genera di&longs;tinguebant &agrave; viis in illa hypothe&longs;i. </s>                                                                <s>Quod &longs;i fort&egrave; probationem ex <lb/>cau&longs;sis accipi velint, nulla ex iis tribus &longs;cientiis, prima, &longs;cilicet philo&longs;ophia, naturali &amp; mathema&shy;<lb/>tica, &longs;ubaltern&aelig; locum occupabit, quod mihi &longs;at e&longs;t, illuc enim tendo, vt nullam ex his alteri &longs;ub&shy;<lb/>alternam e&longs;&longs;e doceam. </s>                                                                <s>quippe qu&ograve;d &longs;ingul&aelig; ex his &longs;cientiis &longs;uas cau&longs;&longs;as impetrarint. </s>                                                                <s>atque illas <lb/>quidem ab&longs;olut&egrave;, vt nulla alterius auxilium imploret, quantum ad illud &longs;pectat, qu&ograve;d rationem <lb/>&longs;ui &longs;ubiecti reddere valeat. </s>                                                                <s>Si ver&ograve; continuum opponas, quod cum mathematic&ograve; &longs;ubiiciatur, &agrave; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg446"></arrow.to.target><lb/>phy&longs;ico tractatur accurati&longs;sim&egrave;; re&longs;pondebo continuum vtriu&longs;que &longs;cienti&aelig; proprium e&longs;&longs;e &amp; ab <lb/>vtroque vt &longs;ui ip&longs;ius proprium e&longs;t explicari, neque enim reddit rationem phy&longs;icus eius quanti <lb/>quod e&longs;t &longs;eparatum &agrave; materia &longs;en&longs;ili, cuiu&longs;modi accipitur &agrave; mathematico: &longs;ed reddit rationem <lb/>phy&longs;icus eorum qu&aelig; in&longs;unt in corpore c&ecedil;le&longs;ti quod ab A&longs;tronomo &longs;pectatur, quia vtrobique c&ecedil;&shy;<lb/>lum cum accidentibus &longs;en&longs;ilibus accipitur, &amp; eorum qu&aelig; con&longs;iderat medicus, quand&ograve; vtrique in <lb/>&longs;en&longs;ilium tractatione occupantur. </s>                                                                <s><expan abbr="Con&longs;imili&qacute;">Con&longs;imilique</expan>. </s>                                                                <s>modo mathematicus eorum reddit cau&longs;&longs;am qu&aelig; <lb/>docet opticus. </s>                                                                <s>&longs;iquidem vtrique lineam mathematicam explorant. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i has tres principes <lb/>&longs;cientias exceperis, difficil&egrave; e&longs;t negare id e&longs;&longs;e commune omnibus &longs;ubalternis. </s>                                                                <s>omnes enim <expan abbr="tract&atilde;t">tractant</expan> <lb/>res &longs;en&longs;iles, aut mathematicas, aut etiam prim&aelig; philo&longs;ophi&aelig;, quarum principia &longs;impliciter &agrave; pri&shy;<lb/>mis illis &longs;cientiis exponuntur. </s>                                                                <s>Neque mihi &longs;ingulare videtur, imm&ograve; commune, &longs;ubiecto &longs;ubalter&shy;<lb/>nantis addi aliquam conditionem in &longs;ubalterna; &longs;ed hoc nece&longs;&longs;arium e&longs;t, mea quidem &longs;ententia: <lb/>&longs;iquidem res &longs;impliciter &agrave; tribus illis &longs;cientiis tractantur, &agrave; c&ecedil;teris cum aliqua conditione, &longs;iue ea <lb/>&longs;it conditio contrahens &longs;ubiectum &longs;uperioris ad pauciora &longs;ubiecta, &longs;iue etiam &longs;it modus quo non <lb/>res ip&longs;a, &longs;ed rei notio re&longs;tringitur. </s>                                                                <s>Attulerunt &amp; vnicam alij conditionem, nimirum, &longs;i altera rem <lb/> <arrow.to.target n="marg446"></arrow.to.target><lb/>phy&longs;ico tractatur accurati&longs;sim&egrave;; re&longs;pondebo continuum vtriu&longs;que &longs;cienti&aelig; proprium e&longs;&longs;e &amp; ab <lb/>vtroque vt &longs;ui ip&longs;ius proprium e&longs;t explicari, neque enim reddit rationem phy&longs;icus eius quanti <lb/>quod e&longs;t &longs;eparatum &agrave; materia &longs;en&longs;ili, cuiu&longs;modi accipitur &agrave; mathematico: &longs;ed reddit rationem <lb/>phy&longs;icus eorum qu&aelig; in&longs;unt in corpore c&ecedil;le&longs;ti quod ab A&longs;tronomo &longs;pectatur, quia vtrobique c&ecedil;&shy;<lb/>lum cum accidentibus &longs;en&longs;ilibus accipitur, &amp; eorum qu&aelig; con&longs;iderat medicus, quand&ograve; vtrique in <lb/>&longs;en&longs;ilium tractatione occupantur. </s>                                                                <s><expan abbr="Con&longs;imili&qacute;">Con&longs;imilique</expan>. </s>                                                                <s>modo mathematicus eorum reddit cau&longs;&longs;am qu&aelig; <lb/>docet opticus. </s>                                                                <s>&longs;iquidem vtrique lineam mathematicam explorant. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i has tres principes <lb/>&longs;cientias exceperis, difficil&egrave; e&longs;t negare id e&longs;&longs;e commune omnibus &longs;ubalternis. </s>                                                                <s>omnes enim <expan abbr="tract&atilde;t">tractant</expan> <lb/>res &longs;en&longs;iles, aut mathematicas, aut etiam prim&aelig; philo&longs;ophi&aelig;, quarum principia &longs;impliciter &agrave; pri&shy;<lb/>mis illis &longs;cientiis exponuntur. </s>                                                                <s>Neque mihi &longs;ingulare videtur, imm&ograve; commune, &longs;ubiecto &longs;ubalter&shy;<lb/>nantis addi aliquam conditionem in &longs;ubalterna; &longs;ed hoc nece&longs;&longs;arium e&longs;t, mea quidem &longs;ententia: <lb/>&longs;iquidem res &longs;impliciter &agrave; tribus illis &longs;cientiis tractantur, &agrave; c&ecedil;teris cum aliqua conditione, &longs;iue ea <lb/>&longs;it conditio contrahens &longs;ubiectum &longs;uperioris ad pauciora &longs;ubiecta, &longs;iue etiam &longs;it modus quo non <lb/>res ip&longs;a, &longs;ed rei notio re&longs;tringitur. </s>                                                                <s>Attulerunt &amp; vnicam alij conditionem, nimirum, &longs;i altera rem <lb/>
Line 2296 
Line 2296 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>HOC, quod &agrave; nobis in pr&ecedil;&longs;entia ve&longs;tigandum e&longs;t, altius aliquant&ograve; repetetur, propter <expan abbr="frequ&etilde;-tem">frequen&shy;<lb/>tem</expan> eorum v&longs;um qu&aelig; ad <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> propo&longs;iti &longs;olent a&longs;&longs;umi in vniuer&longs;a philo&longs;ophia Pe&shy;<lb/>ripatetica, <expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> ver&ograve; <expan abbr="apt&utilde;">aptum</expan> <expan abbr="exordi&utilde;">exordium</expan> fuerit, &longs;i res ip&longs;as in &longs;uas partes di&longs;tribuamus, quatenus <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan> <lb/> <s>HOC, quod &agrave; nobis in pr&ecedil;&longs;entia ve&longs;tigandum e&longs;t, altius aliquant&ograve; repetetur, propter <expan abbr="frequ&etilde;-tem">frequen&shy;<lb/>tem</expan> eorum v&longs;um qu&aelig; ad <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> propo&longs;iti &longs;olent a&longs;&longs;umi in vniuer&longs;a philo&longs;ophia Pe&shy;<lb/>ripatetica, <expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> ver&ograve; <expan abbr="apt&utilde;">aptum</expan> <expan abbr="exordi&utilde;">exordium</expan> fuerit, &longs;i res ip&longs;as in &longs;uas partes di&longs;tribuamus, quatenus <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg470"></arrow.to.target><lb/>re&longs;piciunt. </s>                                                                <s>Verumenimuer&ograve; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> omnis perceptio fiat, propter <expan abbr="conuenienti&atilde;">conuenientiam</expan> <expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan>, <expan abbr="&longs;imilitudin&etilde;">&longs;imilitudinem</expan> <lb/>&amp; <expan abbr="proportion&etilde;">proportionem</expan> qu&aelig; inter res intelligendas &amp; <expan abbr="intelligent&etilde;">intelligentem</expan> <expan abbr="facultat&etilde;">facultatem</expan> intercedit (talis e&longs;t actus pote <lb/><expan abbr="&longs;tatis&qacute;">&longs;tatisque</expan>. </s>                                                                <s>conditio <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> alterum intelligenda imitantur, <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> ver&ograve; mens, qu&aelig; intelligere pote&longs;t) <lb/>ergo quot erunt differenti&aelig; <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> <expan abbr="intelligendar&utilde;">intelligendarum</expan>, tot quoque <expan abbr="intelligenti&utilde;">intelligentium</expan> <expan abbr="facultat&utilde;">facultatum</expan> <expan abbr="differ&etilde;ti&ecedil;">differenti&ecedil;</expan> &longs;int, <lb/>nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>Et quanqu&agrave;m res aut &longs;en&longs;u, aut mente cogno&longs;cuntur, omi&longs;sis &longs;en&longs;ilibus qu&ecedil; <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> me&shy;<lb/>thodi &longs;tudium po&longs;tulant, de intelligendis agamus. </s>                                                                <s>H&aelig;c &longs;an&egrave; aut nece&longs;&longs;aria &longs;unt, &amp; habent princi&shy;<lb/>pia qu&aelig; aliter &longs;e habere non contingit, aut variari po&longs;&longs;unt. </s>                                                                <s>ex quo efficitur, vt etiam intelligentis <lb/>anim&aelig; facultas &longs;it duplex, altera qu&aelig; in <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> nece&longs;&longs;ariarum <expan abbr="intellig&etilde;tia">intelligentia</expan> ver&longs;atur, atque altera qu&ecedil; <lb/>mutabilia concipit. </s>                                                                <s>de po&longs;tremis hi&longs;ce exi&longs;tit opinio. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m ea qu&aelig; aliter eueniunt, aut con&longs;ide&shy;<lb/>rantur vt talem habent naturam, aut quo pacto pertinent ad nos &amp; in no&longs;tra manu &longs;unt. </s>                                                                <s>prior il&shy;<lb/>la animaduer&longs;io &longs;oli opinioni relinquitur, <expan abbr="de&qacute;">deque</expan>. </s>                                                                <s>iis nulla, neque &longs;cientia, neque ars exi&longs;tit. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> Po&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg470"></arrow.to.target><lb/>re&longs;piciunt. </s>                                                                <s>Verumenimuer&ograve; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> omnis perceptio fiat, propter <expan abbr="conuenienti&atilde;">conuenientiam</expan> <expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan>, <expan abbr="&longs;imilitudin&etilde;">&longs;imilitudinem</expan> <lb/>&amp; <expan abbr="proportion&etilde;">proportionem</expan> qu&aelig; inter res intelligendas &amp; <expan abbr="intelligent&etilde;">intelligentem</expan> <expan abbr="facultat&etilde;">facultatem</expan> intercedit (talis e&longs;t actus pote <lb/><expan abbr="&longs;tatis&qacute;">&longs;tatisque</expan>. </s>                                                                <s>conditio <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> alterum intelligenda imitantur, <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> ver&ograve; mens, qu&aelig; intelligere pote&longs;t) <lb/>ergo quot erunt differenti&aelig; <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> <expan abbr="intelligendar&utilde;">intelligendarum</expan>, tot quoque <expan abbr="intelligenti&utilde;">intelligentium</expan> <expan abbr="facultat&utilde;">facultatum</expan> <expan abbr="differ&etilde;ti&ecedil;">differenti&ecedil;</expan> &longs;int, <lb/>nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>Et quanqu&agrave;m res aut &longs;en&longs;u, aut mente cogno&longs;cuntur, omi&longs;sis &longs;en&longs;ilibus qu&ecedil; <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> me&shy;<lb/>thodi &longs;tudium po&longs;tulant, de intelligendis agamus. </s>                                                                <s>H&aelig;c &longs;an&egrave; aut nece&longs;&longs;aria &longs;unt, &amp; habent princi&shy;<lb/>pia qu&aelig; aliter &longs;e habere non contingit, aut variari po&longs;&longs;unt. </s>                                                                <s>ex quo efficitur, vt etiam intelligentis <lb/>anim&aelig; facultas &longs;it duplex, altera qu&aelig; in <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> nece&longs;&longs;ariarum <expan abbr="intellig&etilde;tia">intelligentia</expan> ver&longs;atur, atque altera qu&ecedil; <lb/>mutabilia concipit. </s>                                                                <s>de po&longs;tremis hi&longs;ce exi&longs;tit opinio. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m ea qu&aelig; aliter eueniunt, aut con&longs;ide&shy;<lb/>rantur vt talem habent naturam, aut quo pacto pertinent ad nos &amp; in no&longs;tra manu &longs;unt. </s>                                                                <s>prior il&shy;<lb/>la animaduer&longs;io &longs;oli opinioni relinquitur, <expan abbr="de&qacute;">deque</expan>. </s>                                                                <s>iis nulla, neque &longs;cientia, neque ars exi&longs;tit. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> Po&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg471"></arrow.to.target><lb/>&longs;teriorum aliqu&aelig; &longs;ub effectionem cadunt, ide&longs;t, relinquunt ex operatione opus aliquod perma&shy;<lb/>nens, vt &aelig;dificium &amp; nauem qu&aelig; Gr&aelig;ci <foreign lang="greek">poihta\</foreign> vocant, aliqu&aelig; actionem &longs;olam continent, <lb/>nihil ex actione &longs;uper&longs;tes habent, h&aelig;c Gr&aelig;ci <foreign lang="greek">prakta\</foreign> dicunt. </s>                                                                <s>quorum item duo genera &longs;unt, vel <lb/>enim &agrave; con&longs;ilio pendent, &amp; attenditur <foreign lang="greek">proairesi_s</foreign>, vnde boni mali&uacute;e iudicamur, vel nulla con&longs;i&shy; <arrow.to.target n="marg471"></arrow.to.target><lb/>&longs;teriorum aliqu&aelig; &longs;ub effectionem cadunt, ide&longs;t, relinquunt ex operatione opus aliquod perma&shy;<lb/>nens, vt &aelig;dificium &amp; nauem qu&aelig; Gr&aelig;ci <foreign lang="greek">poihta\</foreign> vocant, aliqu&aelig; actionem &longs;olam continent, <lb/>nihil ex actione &longs;uper&longs;tes habent, h&aelig;c Gr&aelig;ci <foreign lang="greek">prakta\</foreign> dicunt. </s>                                                                <s>quorum item duo genera &longs;unt, vel <lb/>enim &agrave; con&longs;ilio pendent, &amp; attenditur <foreign lang="greek">proairesi=s</foreign>, vnde boni mali&uacute;e iudicamur, vel nulla con&longs;i&shy;
 <pb pagenum="50"/>lij ratio habetur, &longs;ed finis qui voluptas e&longs;t. </s>                                                                <s>in his, c&ugrave;m agendi ratio &longs;olo opere excepto &longs;it eadem <lb/> <pb pagenum="50"/>lij ratio habetur, &longs;ed finis qui voluptas e&longs;t. </s>                                                                <s>in his, c&ugrave;m agendi ratio &longs;olo opere excepto &longs;it eadem <lb/>
 <arrow.to.target n="marg472"></arrow.to.target><lb/>atque in aliis qu&ecedil; opus relinquunt, neque enim deliberant quid ex quo agendum, &longs;ed hoc ex hoc <lb/>efficiunt nece&longs;&longs;ari&ograve;, &longs;i finem con&longs;equi volunt, &amp; ab illis non con&longs;ilium &longs;olum, &longs;ed actio de&longs;idera&shy;<lb/>tur; ad eam mentis partem h&aelig;c relegantur qu&aelig; tractat illa quorum finis e&longs;t opus. </s>                                                                <s>ali&aelig; practic&aelig; <lb/>nuncupantur. </s>                                                                <s>Itaque tres habitus mentis exi&longs;tunt, vnus practicus, alter artificio&longs;us. </s>                                                                <s>po&longs;tremus <lb/>contemplans qui &longs;i principiorum e&longs;t aut ea &longs;olum concipit &amp; e&longs;t propri&egrave; mens, aut illa contem&shy;<lb/>platur &amp; euoluit, &amp; &longs;ic e&longs;t &longs;apientia. </s>                                                                <s>aut contemplatur conclu&longs;iones ex principiis, &amp; e&longs;t &longs;cientia. <lb/></s>                                                                <s>Mens propri&egrave; vtriu&longs;que principium e&longs;t &amp; pari cum illis gradu procedit, vt &longs;cienti&aelig; <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> ad <lb/>&longs;cientiam referatur, &amp; principium &longs;apienti&aelig; ad &longs;apientiam, quand&ograve; principiorum <expan abbr="c&otilde;&longs;ideratio">con&longs;ideratio</expan> ad <lb/>eandem pertinet methodum cuius principia &longs;unt. </s>                                                                <s>quare etiam dimi&longs;&longs;amente qu&aelig; e&longs;t comprehen&shy;<lb/>&longs;io pura principiorum, de &longs;apientia <expan abbr="&longs;cientia&qacute;">&longs;cientiaque</expan>. </s>                                                                <s>di&longs;putemus quas item, qu&ograve;d in con&longs;titutione me&shy;<lb/>thodi &longs;imiles &longs;unt, vtra&longs;que communibus regulis metiemur. </s>                                                                <s>Porr&ograve; <expan abbr="c&otilde;templari">contemplari</expan> nil aliud e&longs;t qu&agrave;m <lb/>rerum e&longs;&longs;entias explorare, cau&longs;&longs;as perquirere &amp; veritatem propter &longs;e <expan abbr="expet&etilde;dam">expetendam</expan>, per &longs;e &amp; liber&egrave;, <lb/>non ad alterius v&longs;um inuenire. </s>                                                                <s>Tamet&longs;i genus hoc cognitionis omnes omnium <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> naturas per&shy;<lb/>uagatur. </s>                                                                <s>&longs;iquidem omnia per &longs;eip&longs;a, aut qu&agrave;m ad v&longs;um <expan abbr="aliqu&etilde;">aliquem</expan> applicentur, <expan abbr="c&otilde;templationi">contemplationi</expan> &longs;ubii&shy;<lb/>ciantur. </s>                                                                <s>&amp; prius hoc in contemplationem cecidi&longs;&longs;e oportet, qu&agrave;m nos moueat ad agendum. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Sic <lb/> <arrow.to.target n="marg472"></arrow.to.target><lb/>atque in aliis qu&ecedil; opus relinquunt, neque enim deliberant quid ex quo agendum, &longs;ed hoc ex hoc <lb/>efficiunt nece&longs;&longs;ari&ograve;, &longs;i finem con&longs;equi volunt, &amp; ab illis non con&longs;ilium &longs;olum, &longs;ed actio de&longs;idera&shy;<lb/>tur; ad eam mentis partem h&aelig;c relegantur qu&aelig; tractat illa quorum finis e&longs;t opus. </s>                                                                <s>ali&aelig; practic&aelig; <lb/>nuncupantur. </s>                                                                <s>Itaque tres habitus mentis exi&longs;tunt, vnus practicus, alter artificio&longs;us. </s>                                                                <s>po&longs;tremus <lb/>contemplans qui &longs;i principiorum e&longs;t aut ea &longs;olum concipit &amp; e&longs;t propri&egrave; mens, aut illa contem&shy;<lb/>platur &amp; euoluit, &amp; &longs;ic e&longs;t &longs;apientia. </s>                                                                <s>aut contemplatur conclu&longs;iones ex principiis, &amp; e&longs;t &longs;cientia. <lb/></s>                                                                <s>Mens propri&egrave; vtriu&longs;que principium e&longs;t &amp; pari cum illis gradu procedit, vt &longs;cienti&aelig; <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> ad <lb/>&longs;cientiam referatur, &amp; principium &longs;apienti&aelig; ad &longs;apientiam, quand&ograve; principiorum <expan abbr="c&otilde;&longs;ideratio">con&longs;ideratio</expan> ad <lb/>eandem pertinet methodum cuius principia &longs;unt. </s>                                                                <s>quare etiam dimi&longs;&longs;amente qu&aelig; e&longs;t comprehen&shy;<lb/>&longs;io pura principiorum, de &longs;apientia <expan abbr="&longs;cientia&qacute;">&longs;cientiaque</expan>. </s>                                                                <s>di&longs;putemus quas item, qu&ograve;d in con&longs;titutione me&shy;<lb/>thodi &longs;imiles &longs;unt, vtra&longs;que communibus regulis metiemur. </s>                                                                <s>Porr&ograve; <expan abbr="c&otilde;templari">contemplari</expan> nil aliud e&longs;t qu&agrave;m <lb/>rerum e&longs;&longs;entias explorare, cau&longs;&longs;as perquirere &amp; veritatem propter &longs;e <expan abbr="expet&etilde;dam">expetendam</expan>, per &longs;e &amp; liber&egrave;, <lb/>non ad alterius v&longs;um inuenire. </s>                                                                <s>Tamet&longs;i genus hoc cognitionis omnes omnium <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> naturas per&shy;<lb/>uagatur. </s>                                                                <s>&longs;iquidem omnia per &longs;eip&longs;a, aut qu&agrave;m ad v&longs;um <expan abbr="aliqu&etilde;">aliquem</expan> applicentur, <expan abbr="c&otilde;templationi">contemplationi</expan> &longs;ubii&shy;<lb/>ciantur. </s>                                                                <s>&amp; prius hoc in contemplationem cecidi&longs;&longs;e oportet, qu&agrave;m nos moueat ad agendum. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Sic <lb/>
 <arrow.to.target n="marg473"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg473"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg474"></arrow.to.target><lb/>&amp; caduca &amp; contingentia &longs;ubiacent contemplationi, <expan abbr="de&qacute;">deque</expan>. </s>                                                                <s>illis philo&longs;ophia exi&longs;tet, quia &longs;ic etiam <lb/>nece&longs;sitatem quandam pr&aelig;&longs;eferunt. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> tamen c&ugrave;m ea qu&ecedil; contemplati &longs;umus, ad v&longs;um <expan abbr="traduc&etilde;da">traducenda</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg474"></arrow.to.target><lb/>&amp; caduca &amp; contingentia &longs;ubiacent contemplationi, <expan abbr="de&qacute;">deque</expan>. </s>                                                                <s>illis philo&longs;ophia exi&longs;tet, quia &longs;ic etiam <lb/>nece&longs;sitatem quandam pr&aelig;&longs;eferunt. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> tamen c&ugrave;m ea qu&ecedil; contemplati &longs;umus, ad v&longs;um <expan abbr="traduc&etilde;da">traducenda</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg475"></arrow.to.target><lb/>&longs;unt, philo&longs;ophia &longs;e&longs;e tenet in ijs qu&aelig; agi po&longs;&longs;unt <expan abbr="faci&etilde;da">facienda</expan> <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> vilia re&longs;puit, nec libero homine <lb/>digna. </s>                                                                <s>Quocirca animi perfectio, non &longs;ine optima cau&longs;&longs;a philo&longs;ophia perhibetur. </s>                                                                <s>Nam t&ugrave;m res <lb/>perfecta exi&longs;timatur, vbi &longs;it idonea fungi munerib. illis ad qu&aelig; in&longs;tituta e&longs;t &agrave; natura velut equus, <lb/>cum &agrave; domitore factus idoneus e&longs;t ad vehendum placid&egrave; &longs;e&longs;&longs;orem, &amp; ad currendum, aut certan&shy;<lb/>dum &amp; domus, &longs;i commod&egrave; inhabitari queat. </s>                                                                <s>huius enim rei gratia ex&aelig;dificata e&longs;t. </s>                                                                <s>&longs;ic homo per&shy;<lb/>fectus e&longs;t, po&longs;tqu&agrave;m ea pr&aelig;&longs;tare pote&longs;t qu&aelig; hominis propria &longs;unt &amp; quorum gratia producitur &agrave; <lb/>natura. </s>                                                                <s>Atqui duo &longs;unt in homine principia, mens &amp; appetitus. </s>                                                                <s>atque hic quidem homini datus <lb/>e&longs;t, vt bona per&longs;equatur, mala declinet: illa ver&ograve; vt <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> naturas percipiat, &amp; agenda fugienda&uacute;e <lb/>pr&aelig;&longs;cribat. </s>                                                                <s>Hominis ergo perfectio po&longs;ita erit in eo, vt bona per&longs;equi, mala autem vitare con&longs;ue&shy;<lb/>&longs;cat, &amp; <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> naturas optim&egrave; &longs;crutetur. </s>                                                                <s><expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> agendo <expan abbr="c&otilde;paratur">comparatur</expan>, qu&ograve;d Gr&aelig;ci dixerunt <foreign lang="greek">prai\ttein</foreign>, <lb/>alterum contemplando, quod ijdem appellarunt <foreign lang="greek">qewrei)/n</foreign>. </s>                                                                <s>H&aelig;c officia &longs;ola homine libero digna <lb/>reputarunt, &amp; ad ea pr&aelig;rogatiuam philo&longs;ophia pertinere voluerunt. </s>                                                                <s>&longs;iquidem ab hi&longs;ce duobus <lb/> <arrow.to.target n="marg475"></arrow.to.target><lb/>&longs;unt, philo&longs;ophia &longs;e&longs;e tenet in ijs qu&aelig; agi po&longs;&longs;unt <expan abbr="faci&etilde;da">facienda</expan> <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> vilia re&longs;puit, nec libero homine <lb/>digna. </s>                                                                <s>Quocirca animi perfectio, non &longs;ine optima cau&longs;&longs;a philo&longs;ophia perhibetur. </s>                                                                <s>Nam t&ugrave;m res <lb/>perfecta exi&longs;timatur, vbi &longs;it idonea fungi munerib. illis ad qu&aelig; in&longs;tituta e&longs;t &agrave; natura velut equus, <lb/>cum &agrave; domitore factus idoneus e&longs;t ad vehendum placid&egrave; &longs;e&longs;&longs;orem, &amp; ad currendum, aut certan&shy;<lb/>dum &amp; domus, &longs;i commod&egrave; inhabitari queat. </s>                                                                <s>huius enim rei gratia ex&aelig;dificata e&longs;t. </s>                                                                <s>&longs;ic homo per&shy;<lb/>fectus e&longs;t, po&longs;tqu&agrave;m ea pr&aelig;&longs;tare pote&longs;t qu&aelig; hominis propria &longs;unt &amp; quorum gratia producitur &agrave; <lb/>natura. </s>                                                                <s>Atqui duo &longs;unt in homine principia, mens &amp; appetitus. </s>                                                                <s>atque hic quidem homini datus <lb/>e&longs;t, vt bona per&longs;equatur, mala declinet: illa ver&ograve; vt <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> naturas percipiat, &amp; agenda fugienda&uacute;e <lb/>pr&aelig;&longs;cribat. </s>                                                                <s>Hominis ergo perfectio po&longs;ita erit in eo, vt bona per&longs;equi, mala autem vitare con&longs;ue&shy;<lb/>&longs;cat, &amp; <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> naturas optim&egrave; &longs;crutetur. </s>                                                                <s><expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> agendo <expan abbr="c&otilde;paratur">comparatur</expan>, qu&ograve;d Gr&aelig;ci dixerunt <foreign lang="greek">prai\ttein</foreign>, <lb/>alterum contemplando, quod ijdem appellarunt <foreign lang="greek">qewrei)/n</foreign>. </s>                                                                <s>H&aelig;c officia &longs;ola homine libero digna <lb/>reputarunt, &amp; ad ea pr&aelig;rogatiuam philo&longs;ophia pertinere voluerunt. </s>                                                                <s>&longs;iquidem ab hi&longs;ce duobus <lb/>
 <arrow.to.target n="marg476"></arrow.to.target><lb/>officiis extitit duplex philo&longs;ophandi genus, alterum quod appellatur practicum, atque alterum, <lb/>quod dicitur contemplans, quod per habitus illos pertinet qui &longs;cienti&aelig; vocantur. </s>                                                                <s><expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> igitur hoc <lb/>philo&longs;ophandi genus, in rerum naturis &amp; e&longs;&longs;entiis explorandis <expan abbr="po&longs;it&utilde;">po&longs;itum</expan> &longs;it, planum e&longs;t, qu&ograve;d quot <lb/>erunt <expan abbr="e&longs;&longs;entiar&utilde;">e&longs;&longs;entiarum</expan> genera, totidem quoque habitus <expan abbr="cont&etilde;plantes">contemplantes</expan>, &longs;iue &longs;cientias e&longs;&longs;e oportet. </s>                                                                <s>quand&ograve; <lb/>habitus ex fine &amp; obiecta &longs;pecie di&longs;tinguuntur. </s>                                                                <s>At ver&ograve; rerum <expan abbr="definiendar&utilde;">definiendarum</expan> &amp; <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> definitio &amp; <lb/>quid e&longs;t a&longs;signatur, ali&aelig; ita cum corpore &amp; materia &longs;en&longs;ili coniunct&aelig; &longs;unt, vt &longs;ine illis neque con&shy;<lb/>&longs;i&longs;tere, neque concipi queant, vt &longs;imum &amp; ambulare, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> in altero nares, in altero crura conti&shy;<lb/>nentur. </s>                                                                <s>Ali&ecedil; &longs;unt in materia, vt &longs;ine ip&longs;a <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> con&longs;eruentur, veruntamen &longs;ine ip&longs;a intelligan&shy;<lb/>tur, veluti <expan abbr="rect&utilde;">rectum</expan> &amp; curuum, qu&aelig; &longs;unt &longs;emper in ligno &amp; lapide, nihilominus, non &longs;emper lapidi <lb/>ligno&uacute;e affiguntur; &longs;ed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> corpore cogitantur &agrave; qualitatibus &longs;en&longs;ilibus ab&longs;oluto &amp; citra <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> .i. <lb/></s>                                                                <s>non includunt <expan abbr="aliqu&atilde;">aliquam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> agendi &amp; patiendi, <expan abbr="&longs;olo&qacute;">&longs;oloque</expan>. </s>                                                                <s>interuallo <expan abbr="c&otilde;tenta">contenta</expan> &longs;unt; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> c&ecedil;ter&aelig; form&ecedil; <lb/>&longs;int, aut in certa materia, aut pr&aelig;&longs;eferant <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> agendi &amp; patiendi, vt prim&ecedil; qualitates, aut cert&egrave; <lb/>ratio agendi <expan abbr="pati&etilde;di&qacute;">patiendique</expan>. </s>                                                                <s>ip&longs;is &longs;upponatur, vt reliquis qu&aelig; ex primis qualitatib. oriuntur. </s>                                                                <s>Ali&aelig; &longs;unt, <lb/>qu&aelig; <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> obtinent ab <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> materia <expan abbr="liber&atilde;">liberam</expan>. </s>                                                                <s>vt D. O. M. <expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> igitur aliqua &longs;int qu&aelig; principia motus <lb/>in &longs;e contineant, motus ver&ograve; <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> &longs;it natura. </s>                                                                <s>ex hoc &longs;cientia qu&aelig; in <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="cont&etilde;platione">contemplatione</expan> poni&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg476"></arrow.to.target><lb/>officiis extitit duplex philo&longs;ophandi genus, alterum quod appellatur practicum, atque alterum, <lb/>quod dicitur contemplans, quod per habitus illos pertinet qui &longs;cienti&aelig; vocantur. </s>                                                                <s><expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> igitur hoc <lb/>philo&longs;ophandi genus, in rerum naturis &amp; e&longs;&longs;entiis explorandis <expan abbr="po&longs;it&utilde;">po&longs;itum</expan> &longs;it, planum e&longs;t, qu&ograve;d quot <lb/>erunt <expan abbr="e&longs;&longs;entiar&utilde;">e&longs;&longs;entiarum</expan> genera, totidem quoque habitus <expan abbr="cont&etilde;plantes">contemplantes</expan>, &longs;iue &longs;cientias e&longs;&longs;e oportet. </s>                                                                <s>quand&ograve; <lb/>habitus ex fine &amp; obiecta &longs;pecie di&longs;tinguuntur. </s>                                                                <s>At ver&ograve; rerum <expan abbr="definiendar&utilde;">definiendarum</expan> &amp; <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> definitio &amp; <lb/>quid e&longs;t a&longs;signatur, ali&aelig; ita cum corpore &amp; materia &longs;en&longs;ili coniunct&aelig; &longs;unt, vt &longs;ine illis neque con&shy;<lb/>&longs;i&longs;tere, neque concipi queant, vt &longs;imum &amp; ambulare, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> in altero nares, in altero crura conti&shy;<lb/>nentur. </s>                                                                <s>Ali&ecedil; &longs;unt in materia, vt &longs;ine ip&longs;a <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> con&longs;eruentur, veruntamen &longs;ine ip&longs;a intelligan&shy;<lb/>tur, veluti <expan abbr="rect&utilde;">rectum</expan> &amp; curuum, qu&aelig; &longs;unt &longs;emper in ligno &amp; lapide, nihilominus, non &longs;emper lapidi <lb/>ligno&uacute;e affiguntur; &longs;ed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> corpore cogitantur &agrave; qualitatibus &longs;en&longs;ilibus ab&longs;oluto &amp; citra <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> .i. <lb/></s>                                                                <s>non includunt <expan abbr="aliqu&atilde;">aliquam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> agendi &amp; patiendi, <expan abbr="&longs;olo&qacute;">&longs;oloque</expan>. </s>                                                                <s>interuallo <expan abbr="c&otilde;tenta">contenta</expan> &longs;unt; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> c&ecedil;ter&aelig; form&ecedil; <lb/>&longs;int, aut in certa materia, aut pr&aelig;&longs;eferant <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> agendi &amp; patiendi, vt prim&ecedil; qualitates, aut cert&egrave; <lb/>ratio agendi <expan abbr="pati&etilde;di&qacute;">patiendique</expan>. </s>                                                                <s>ip&longs;is &longs;upponatur, vt reliquis qu&aelig; ex primis qualitatib. oriuntur. </s>                                                                <s>Ali&aelig; &longs;unt, <lb/>qu&aelig; <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> obtinent ab <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> materia <expan abbr="liber&atilde;">liberam</expan>. </s>                                                                <s>vt D. O. M. <expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> igitur aliqua &longs;int qu&aelig; principia motus <lb/>in &longs;e contineant, motus ver&ograve; <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> &longs;it natura. </s>                                                                <s>ex hoc &longs;cientia qu&aelig; in <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="cont&etilde;platione">contemplatione</expan> poni&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg477"></arrow.to.target><lb/>tur, appellatur naturalis, qu&aelig; ver&ograve; tractat res qu&aelig; &longs;ine motu <expan abbr="c&otilde;cipi">concipi</expan> po&longs;&longs;unt, dicitur &agrave; certitudine <lb/>mathematica, <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> ea qu&aelig; &longs;ine motu concipiuntur in abaco de&longs;cribi &amp; oculis &longs;ubijci po&longs;sint, <lb/><foreign lang="greek">maqei_n</foreign> enim idem valet &agrave;c videre; qu&ecedil; con&longs;iderat ea <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> e&longs;&longs;entia vel ratione, vel reip&longs;a &longs;epara&shy;<lb/>tur &agrave; materia &longs;en&longs;ili, cuiu&longs;modi &longs;unt vniuer&longs;alia <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> &amp; natura diuina &agrave; <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> gradu prima phi&shy;<lb/>lo&longs;ophia, &longs;eu theologia; ab ordine doctrin&aelig; po&longs;t naturalia vocatur. </s>                                                                <s>Eius methodi partes du&ecedil; <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan>, <lb/><expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> item ea qu&aelig; &agrave; materia &longs;en&longs;ili &longs;eparantur, vel vniuer&longs;alia &longs;unt qu&aelig; idcirco indiffe&shy;<lb/>rentia dicuntur, vel ab omni concretione materi&aelig; &longs;ecreta, vt Deus. </s>                                                                <s>cuius <expan abbr="&longs;peculation&etilde;">&longs;peculationem</expan> <expan abbr="per&longs;equ&etilde;s">per&longs;equens</expan> <lb/>humana mens, &amp; huc omnia <expan abbr="dirig&etilde;s">dirigens</expan> ex illius intelligenti&aelig; pr&aelig;&longs;cripto <expan abbr="c&utilde;cta">cuncta</expan> di&longs;ponit. </s>                                                                <s>itaque duas <lb/>partes &longs;u&ecedil; methodi facit, <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> qu&aelig; e&longs;t <foreign lang="greek">paraskeuh\</foreign> &amp; apparatus qua exponitur, quid ip&longs;i conue&shy;<lb/>niat, quatenus <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> beneficio qu&ecedil; tractantur, habet <expan abbr="imperi&utilde;">imperium</expan> in c&ecedil;teras, atque <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> qua res ip&longs;&ecedil; <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> <lb/>explicantur. </s>                                                                <s>Mathematic&aelig; mult&aelig; &longs;unt partes. </s>                                                                <s>Nam &longs;icut duplex e&longs;t genus quantitatis, <expan abbr="continu&utilde;">continuum</expan>, <lb/>&longs;. </s>                                                                <s>&amp; <expan abbr="di&longs;cret&utilde;">di&longs;cretum</expan>, &amp; vtrunque vel per &longs;e <expan abbr="c&otilde;&longs;ideratur">con&longs;ideratur</expan>, vel vt re&longs;picit aliud, &longs;ic per &longs;e geometria de conti&shy;<lb/>nuo di&longs;&longs;erit, arithmetica de di&longs;creto. </s>                                                                <s>In &longs;en&longs;ilibus quantitas di&longs;creta ab harmonico &longs;pectatur, con&shy;<lb/>tinua ab A&longs;trologo &amp; optico. </s>                                                                <s>multas alias eius partes con&longs;ult&ograve; dimitto, <expan abbr="c&otilde;tentus">contentus</expan> pr&ecedil;cipuis, <expan abbr="qu&atilde;d&ograve;">quand&ograve;</expan>  <arrow.to.target n="marg477"></arrow.to.target><lb/>tur, appellatur naturalis, qu&aelig; ver&ograve; tractat res qu&aelig; &longs;ine motu <expan abbr="c&otilde;cipi">concipi</expan> po&longs;&longs;unt, dicitur &agrave; certitudine <lb/>mathematica, <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> ea qu&aelig; &longs;ine motu concipiuntur in abaco de&longs;cribi &amp; oculis &longs;ubijci po&longs;sint, <lb/><foreign lang="greek">maqei=n</foreign> enim idem valet &agrave;c videre; qu&ecedil; con&longs;iderat ea <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> e&longs;&longs;entia vel ratione, vel reip&longs;a &longs;epara&shy;<lb/>tur &agrave; materia &longs;en&longs;ili, cuiu&longs;modi &longs;unt vniuer&longs;alia <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> &amp; natura diuina &agrave; <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> gradu prima phi&shy;<lb/>lo&longs;ophia, &longs;eu theologia; ab ordine doctrin&aelig; po&longs;t naturalia vocatur. </s>                                                                <s>Eius methodi partes du&ecedil; <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan>, <lb/><expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> item ea qu&aelig; &agrave; materia &longs;en&longs;ili &longs;eparantur, vel vniuer&longs;alia &longs;unt qu&aelig; idcirco indiffe&shy;<lb/>rentia dicuntur, vel ab omni concretione materi&aelig; &longs;ecreta, vt Deus. </s>                                                                <s>cuius <expan abbr="&longs;peculation&etilde;">&longs;peculationem</expan> <expan abbr="per&longs;equ&etilde;s">per&longs;equens</expan> <lb/>humana mens, &amp; huc omnia <expan abbr="dirig&etilde;s">dirigens</expan> ex illius intelligenti&aelig; pr&aelig;&longs;cripto <expan abbr="c&utilde;cta">cuncta</expan> di&longs;ponit. </s>                                                                <s>itaque duas <lb/>partes &longs;u&ecedil; methodi facit, <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> qu&aelig; e&longs;t <foreign lang="greek">paraskeuh\</foreign> &amp; apparatus qua exponitur, quid ip&longs;i conue&shy;<lb/>niat, quatenus <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> beneficio qu&ecedil; tractantur, habet <expan abbr="imperi&utilde;">imperium</expan> in c&ecedil;teras, atque <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> qua res ip&longs;&ecedil; <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> <lb/>explicantur. </s>                                                                <s>Mathematic&aelig; mult&aelig; &longs;unt partes. </s>                                                                <s>Nam &longs;icut duplex e&longs;t genus quantitatis, <expan abbr="continu&utilde;">continuum</expan>, <lb/>&longs;. </s>                                                                <s>&amp; <expan abbr="di&longs;cret&utilde;">di&longs;cretum</expan>, &amp; vtrunque vel per &longs;e <expan abbr="c&otilde;&longs;ideratur">con&longs;ideratur</expan>, vel vt re&longs;picit aliud, &longs;ic per &longs;e geometria de conti&shy;<lb/>nuo di&longs;&longs;erit, arithmetica de di&longs;creto. </s>                                                                <s>In &longs;en&longs;ilibus quantitas di&longs;creta ab harmonico &longs;pectatur, con&shy;<lb/>tinua ab A&longs;trologo &amp; optico. </s>                                                                <s>multas alias eius partes con&longs;ult&ograve; dimitto, <expan abbr="c&otilde;tentus">contentus</expan> pr&ecedil;cipuis, <expan abbr="qu&atilde;d&ograve;">quand&ograve;</expan>
 <pb pagenum="51"/> <pb pagenum="51"/>
 <arrow.to.target n="marg478"></arrow.to.target><lb/>reliqu&aelig; nihil ad Ari&longs;totelem. </s>                                                                <s>Practicarum finis e&longs;t generatim bonum humanum cuius habitus <lb/>prudentia nominatur. </s>                                                                <s>eius ver&ograve; tria &longs;unt membra &longs;icut etiam bonum humanum tres <expan abbr="c&otilde;tinet">continet</expan> ha&shy;<lb/>bitudines, aut enim habenti ip&longs;i bonum e&longs;t, quod c&ugrave;m ex a&longs;&longs;uetudine partum &longs;it <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> Gr&ecedil;ci <expan abbr="voc&atilde;t">vocant</expan> <lb/><foreign lang="greek">e)/qos, h)qiko\n</foreign> appellatur, aut e&longs;t bonum famili&aelig; &amp; <foreign lang="greek">tw_| o_ikw|</foreign>. </s>                                                                <s>cuius gubernatio dicitur &oelig;conomia, <lb/>&agrave; qua prudentia &oelig;conomica denominatur aut e&longs;t bonum reip. </s>                                                                <s>cuius gubernatio c&ugrave;m politia dica&shy;<lb/>tur &agrave; Gr&ecedil;cis etiam facultati &amp; prudenti&ecedil; politic&ecedil; nomen dedit. </s>                                                                <s>H&ecedil;c ergo philo&longs;ophia &longs;pectat, qu&ecedil; <lb/>in &longs;e&longs;e rationem continet boni, quod agendo <expan abbr="c&otilde;paratur">comparatur</expan>, &amp; pulchri qu&ograve;d contemplando accedit, <lb/>nihil infra ip&longs;a re&longs;piciens, qua&longs;i quicquid infra e&longs;t, &longs;eruile habendum &longs;it. </s>                                                                <s>C&ugrave;m tamen &amp; &longs;&ecedil;pe de <lb/>artibus incidat &longs;ermo, in methodis Ari&longs;toteleis, aliqua de ip&longs;is vniuers&egrave; &longs;cribere placet qu&ecedil; <expan abbr="vale&atilde;t">valeant</expan> <lb/>&longs;cilicet ad pr&ecedil;ceptoris no&longs;tri &longs;ententias illu&longs;trandas. </s>                                                                <s>Iam docuimus, vt in artibus ill&aelig; quoque re&shy;<lb/>ponantur qu&ecedil; <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> opus ex operatione relinquunt, qu&ograve;d non ex con&longs;ilio &amp; electione <expan abbr="profici&longs;c&atilde;-tur">profici&longs;can&shy;<lb/>tur</expan>, vt ill&aelig; quas practicas propri&egrave; dicimus. </s>                                                                <s>&amp; qu&ograve;d imitantur. </s>                                                                <s>artes operando, non con&longs;ultantes <lb/>quid ex quo agendum &longs;it, &amp; &longs;i nihil ex operatione relinquunt, non ex eo na&longs;citur, quia &longs;int actio&shy;<lb/>nes animi, ex eorum genere quas immanentes vocant; &longs;ed qu&ograve;d in ea materia &longs;e exercent qu&ecedil; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>retinet &longs;peciem impre&longs;&longs;am ab artifice, vt lignum retinet &longs;camni formam, exempli g. &longs;oni <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> <lb/>e&longs;t a&euml;r, &longs;ed eius &longs;pecies ex ab&longs;entia &longs;onantis euane&longs;cit. </s>                                                                <s>ita &amp; motionis &longs;pecies qu&aelig; oritur ex arte <lb/> <arrow.to.target n="marg478"></arrow.to.target><lb/>reliqu&aelig; nihil ad Ari&longs;totelem. </s>                                                                <s>Practicarum finis e&longs;t generatim bonum humanum cuius habitus <lb/>prudentia nominatur. </s>                                                                <s>eius ver&ograve; tria &longs;unt membra &longs;icut etiam bonum humanum tres <expan abbr="c&otilde;tinet">continet</expan> ha&shy;<lb/>bitudines, aut enim habenti ip&longs;i bonum e&longs;t, quod c&ugrave;m ex a&longs;&longs;uetudine partum &longs;it <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> Gr&ecedil;ci <expan abbr="voc&atilde;t">vocant</expan> <lb/><foreign lang="greek">e)/qos, h)qiko\n</foreign> appellatur, aut e&longs;t bonum famili&aelig; &amp; <foreign lang="greek">tw=| o=ikw|</foreign>. </s>                                                                <s>cuius gubernatio dicitur &oelig;conomia, <lb/>&agrave; qua prudentia &oelig;conomica denominatur aut e&longs;t bonum reip. </s>                                                                <s>cuius gubernatio c&ugrave;m politia dica&shy;<lb/>tur &agrave; Gr&ecedil;cis etiam facultati &amp; prudenti&ecedil; politic&ecedil; nomen dedit. </s>                                                                <s>H&ecedil;c ergo philo&longs;ophia &longs;pectat, qu&ecedil; <lb/>in &longs;e&longs;e rationem continet boni, quod agendo <expan abbr="c&otilde;paratur">comparatur</expan>, &amp; pulchri qu&ograve;d contemplando accedit, <lb/>nihil infra ip&longs;a re&longs;piciens, qua&longs;i quicquid infra e&longs;t, &longs;eruile habendum &longs;it. </s>                                                                <s>C&ugrave;m tamen &amp; &longs;&ecedil;pe de <lb/>artibus incidat &longs;ermo, in methodis Ari&longs;toteleis, aliqua de ip&longs;is vniuers&egrave; &longs;cribere placet qu&ecedil; <expan abbr="vale&atilde;t">valeant</expan> <lb/>&longs;cilicet ad pr&ecedil;ceptoris no&longs;tri &longs;ententias illu&longs;trandas. </s>                                                                <s>Iam docuimus, vt in artibus ill&aelig; quoque re&shy;<lb/>ponantur qu&ecedil; <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> opus ex operatione relinquunt, qu&ograve;d non ex con&longs;ilio &amp; electione <expan abbr="profici&longs;c&atilde;-tur">profici&longs;can&shy;<lb/>tur</expan>, vt ill&aelig; quas practicas propri&egrave; dicimus. </s>                                                                <s>&amp; qu&ograve;d imitantur. </s>                                                                <s>artes operando, non con&longs;ultantes <lb/>quid ex quo agendum &longs;it, &amp; &longs;i nihil ex operatione relinquunt, non ex eo na&longs;citur, quia &longs;int actio&shy;<lb/>nes animi, ex eorum genere quas immanentes vocant; &longs;ed qu&ograve;d in ea materia &longs;e exercent qu&ecedil; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>retinet &longs;peciem impre&longs;&longs;am ab artifice, vt lignum retinet &longs;camni formam, exempli g. &longs;oni <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> <lb/>e&longs;t a&euml;r, &longs;ed eius &longs;pecies ex ab&longs;entia &longs;onantis euane&longs;cit. </s>                                                                <s>ita &amp; motionis &longs;pecies qu&aelig; oritur ex arte <lb/>
 <arrow.to.target n="marg479"></arrow.to.target><lb/>&longs;altandi, manet in ip&longs;a motione, &amp; cum ip&longs;a tantum propagatur. </s>                                                                <s>itaque &amp; mens qu&ecedil; in eiu&longs;modi <lb/>ver&longs;atur operationibus effectricis non autem practic&ecedil; nomine digna e&longs;t habita. </s>                                                                <s>Nunc eas multi&shy;<lb/>fariam partiri philo&longs;ophi videntur. </s>                                                                <s>Prim&ugrave;m quidem ex modo quo finem &longs;uum <expan abbr="c&otilde;&longs;equi">con&longs;equi</expan> po&longs;&longs;unt, <lb/>aut enim earum finis e&longs;t in facientis pote&longs;tate po&longs;itus, ita vt nunqu&agrave;m artifex &longs;uo fine fru&longs;tretur, <lb/>&longs;i omnia apt&egrave; &amp; appo&longs;it&egrave; fecerit, vt finem <expan abbr="c&otilde;&longs;equatur">con&longs;equatur</expan>. </s>                                                                <s>Sunt &amp; artes quarum finis non ab artifice, <lb/>&longs;ed ab alio pendet, in quibus etiam magnam partem &longs;olet habere fortuna, has facultatis nomine <lb/>notare voluerunt, quia facultas incertum euentum pr&aelig;&longs;eferat, &amp; <expan abbr="infinitat&etilde;">infinitatem</expan>. </s>                                                                <s>&amp; c&ugrave;m incertos &longs;uc&shy;<lb/>ce&longs;&longs;us habeant, locum dare <expan abbr="c&otilde;&longs;ultationi">con&longs;ultationi</expan> videntur, qua vel &longs;ic vel aliter faciendum e&longs;&longs;e iudicetur, <lb/>vt propo&longs;ito fine potiantur, (&longs;emper <expan abbr=".n.">enim</expan> re&longs;piciunt finem, licet ip&longs;um non &longs;emper a&longs;&longs;equi po&longs;sint) <lb/>&agrave; <expan abbr="c&otilde;iectura">coniectura</expan> coniectrices dict&aelig; &longs;unt. </s>                                                                <s>tales &longs;unt Dialectica, Oratoria, Medicina, Nautica, Militaris. <lb/></s>                                                                <s>Proinde c&ugrave;m finis in <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> pote&longs;tate non &longs;it, ab iis non &longs;olet finis, &longs;ed officium de&longs;iderati duntaxat. <lb/></s>                                                                <s>Secund&ograve; di&longs;tribuuntur artes ex modo faciendi. </s>                                                                <s>vt quamuis &amp; marmorarius &amp; lutarius &amp; fu&longs;or <lb/>&longs;tatuam faciant, quia <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;it idem omnium faciendi modus, artifices ijdem <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt. </s>                                                                <s>Non &longs;an&egrave; dico <lb/>eo&longs;dem non e&longs;&longs;e artifices, qu&ograve;d <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> materiam non tractent: &longs;ed non <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> modo. </s>                                                                <s>Nanque <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg479"></arrow.to.target><lb/>&longs;altandi, manet in ip&longs;a motione, &amp; cum ip&longs;a tantum propagatur. </s>                                                                <s>itaque &amp; mens qu&ecedil; in eiu&longs;modi <lb/>ver&longs;atur operationibus effectricis non autem practic&ecedil; nomine digna e&longs;t habita. </s>                                                                <s>Nunc eas multi&shy;<lb/>fariam partiri philo&longs;ophi videntur. </s>                                                                <s>Prim&ugrave;m quidem ex modo quo finem &longs;uum <expan abbr="c&otilde;&longs;equi">con&longs;equi</expan> po&longs;&longs;unt, <lb/>aut enim earum finis e&longs;t in facientis pote&longs;tate po&longs;itus, ita vt nunqu&agrave;m artifex &longs;uo fine fru&longs;tretur, <lb/>&longs;i omnia apt&egrave; &amp; appo&longs;it&egrave; fecerit, vt finem <expan abbr="c&otilde;&longs;equatur">con&longs;equatur</expan>. </s>                                                                <s>Sunt &amp; artes quarum finis non ab artifice, <lb/>&longs;ed ab alio pendet, in quibus etiam magnam partem &longs;olet habere fortuna, has facultatis nomine <lb/>notare voluerunt, quia facultas incertum euentum pr&aelig;&longs;eferat, &amp; <expan abbr="infinitat&etilde;">infinitatem</expan>. </s>                                                                <s>&amp; c&ugrave;m incertos &longs;uc&shy;<lb/>ce&longs;&longs;us habeant, locum dare <expan abbr="c&otilde;&longs;ultationi">con&longs;ultationi</expan> videntur, qua vel &longs;ic vel aliter faciendum e&longs;&longs;e iudicetur, <lb/>vt propo&longs;ito fine potiantur, (&longs;emper <expan abbr=".n.">enim</expan> re&longs;piciunt finem, licet ip&longs;um non &longs;emper a&longs;&longs;equi po&longs;sint) <lb/>&agrave; <expan abbr="c&otilde;iectura">coniectura</expan> coniectrices dict&aelig; &longs;unt. </s>                                                                <s>tales &longs;unt Dialectica, Oratoria, Medicina, Nautica, Militaris. <lb/></s>                                                                <s>Proinde c&ugrave;m finis in <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> pote&longs;tate non &longs;it, ab iis non &longs;olet finis, &longs;ed officium de&longs;iderati duntaxat. <lb/></s>                                                                <s>Secund&ograve; di&longs;tribuuntur artes ex modo faciendi. </s>                                                                <s>vt quamuis &amp; marmorarius &amp; lutarius &amp; fu&longs;or <lb/>&longs;tatuam faciant, quia <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;it idem omnium faciendi modus, artifices ijdem <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt. </s>                                                                <s>Non &longs;an&egrave; dico <lb/>eo&longs;dem non e&longs;&longs;e artifices, qu&ograve;d <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> materiam non tractent: &longs;ed non <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> modo. </s>                                                                <s>Nanque <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg480"></arrow.to.target><lb/>idem artifex e&longs;&longs;e pote&longs;t, qui fundendo &longs;tatuam facit ex auro &amp; plumbo. </s>                                                                <s>Itaque notabat Galenus <lb/><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &ecedil;tatis &longs;u&ecedil; medicos qui <expan abbr="medicin&atilde;">medicinam</expan> &longs;ecarent in <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> partes, quot &longs;unt corporis humani &amp; <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg480"></arrow.to.target><lb/>idem artifex e&longs;&longs;e pote&longs;t, qui fundendo &longs;tatuam facit ex auro &amp; plumbo. </s>                                                                <s>Itaque notabat Galenus <lb/><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &ecedil;tatis &longs;u&ecedil; medicos qui <expan abbr="medicin&atilde;">medicinam</expan> &longs;ecarent in <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> partes, quot &longs;unt corporis humani &amp; <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg481"></arrow.to.target><lb/>Rom&ecedil; e&longs;&longs;ent ocularij medici, nonnulli auricularij, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> id ex artis natura c&ugrave;m vna &longs;it <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> <lb/><expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> medicina: &longs;ed ex <expan abbr="c&otilde;moditate">commoditate</expan> na&longs;cebatur. </s>                                                                <s><expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> eam artis <expan abbr="portion&etilde;">portionem</expan> profiterentur &egrave; qua <lb/>victum &longs;ibi parare po&longs;&longs;e &longs;perarent, c&ecedil;teras negligebant. </s>                                                                <s>qu&ograve;d &longs;i victui nece&longs;&longs;aria <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;uppedita&longs;&longs;et <lb/>ea portio medicin&ecedil;, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> euenire &longs;olebat in Gr&ecedil;cia, aut &longs;olum vertere cogebantur, aut <lb/>alias artis medic&ecedil; partes exercere. </s>                                                                <s>Terti&ograve; vel artes materiam faciunt, vel parant, vel perficiunt id <lb/>quod natura <expan abbr="n&otilde;">non</expan> potuit ab&longs;oluere, vel <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> mini&longs;tr&ecedil; &longs;unt ad quas etiam referri dicimus organicas. <lb/></s>                                                                <s>faciunt <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> figuli, dum lateres &ecedil;dificatori efficiunt, <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> parant fabri qui <expan abbr="ferr&utilde;">ferrum</expan> repurgant. <lb/></s>                                                                <s>ab&longs;oluunt ea qu&ecedil; natura pr&ecedil;&longs;tare non pote&longs;t, vt lanifices; mini&longs;trant, vel qu&ecedil; faciunt in&longs;trumenta. <lb/></s>                                                                <s>vt frenorum fabricatrix eque&longs;tri, vel qu&ecedil; impedimenta remouent, &amp; applicant agentia principia <lb/>ad patientia. </s>                                                                <s>Quamobrem Medici clamant, Naturas e&longs;&longs;e <expan abbr="morbor&utilde;">morborum</expan> curatrices, modicos <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> mini&shy;<lb/>&longs;tros. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; ex fine di&longs;tinguuntur. </s>                                                                <s>qu&ograve;d variis modis ad humanos v&longs;us <expan abbr="acc&otilde;modentur">accommodentur</expan>. </s>                                                                <s>etenim <lb/>aut nece&longs;sitatis erg&ograve; operantur, aut <expan abbr="c&otilde;modi">commodi</expan>, aut voluptatis. </s>                                                                <s>ex hoc ordine &longs;unt <foreign lang="greek">kosmhtikai\</foreign> dict&aelig;, <lb/>ide&longs;t ornatrices &amp; fort&egrave; <foreign lang="greek">memhtikai\</foreign>, i. </s>                                                                <s>imitatrices, vt po&euml;tica. </s>                                                                <s>h&aelig; qu&ecedil; in &longs;olam <expan abbr="voluptat&etilde;">voluptatem</expan> <expan abbr="collim&atilde;t">collimant</expan>, <lb/> <arrow.to.target n="marg481"></arrow.to.target><lb/>Rom&ecedil; e&longs;&longs;ent ocularij medici, nonnulli auricularij, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> id ex artis natura c&ugrave;m vna &longs;it <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> <lb/><expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> medicina: &longs;ed ex <expan abbr="c&otilde;moditate">commoditate</expan> na&longs;cebatur. </s>                                                                <s><expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> eam artis <expan abbr="portion&etilde;">portionem</expan> profiterentur &egrave; qua <lb/>victum &longs;ibi parare po&longs;&longs;e &longs;perarent, c&ecedil;teras negligebant. </s>                                                                <s>qu&ograve;d &longs;i victui nece&longs;&longs;aria <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;uppedita&longs;&longs;et <lb/>ea portio medicin&ecedil;, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> euenire &longs;olebat in Gr&ecedil;cia, aut &longs;olum vertere cogebantur, aut <lb/>alias artis medic&ecedil; partes exercere. </s>                                                                <s>Terti&ograve; vel artes materiam faciunt, vel parant, vel perficiunt id <lb/>quod natura <expan abbr="n&otilde;">non</expan> potuit ab&longs;oluere, vel <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> mini&longs;tr&ecedil; &longs;unt ad quas etiam referri dicimus organicas. <lb/></s>                                                                <s>faciunt <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> figuli, dum lateres &ecedil;dificatori efficiunt, <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> parant fabri qui <expan abbr="ferr&utilde;">ferrum</expan> repurgant. <lb/></s>                                                                <s>ab&longs;oluunt ea qu&ecedil; natura pr&ecedil;&longs;tare non pote&longs;t, vt lanifices; mini&longs;trant, vel qu&ecedil; faciunt in&longs;trumenta. <lb/></s>                                                                <s>vt frenorum fabricatrix eque&longs;tri, vel qu&ecedil; impedimenta remouent, &amp; applicant agentia principia <lb/>ad patientia. </s>                                                                <s>Quamobrem Medici clamant, Naturas e&longs;&longs;e <expan abbr="morbor&utilde;">morborum</expan> curatrices, modicos <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> mini&shy;<lb/>&longs;tros. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; ex fine di&longs;tinguuntur. </s>                                                                <s>qu&ograve;d variis modis ad humanos v&longs;us <expan abbr="acc&otilde;modentur">accommodentur</expan>. </s>                                                                <s>etenim <lb/>aut nece&longs;sitatis erg&ograve; operantur, aut <expan abbr="c&otilde;modi">commodi</expan>, aut voluptatis. </s>                                                                <s>ex hoc ordine &longs;unt <foreign lang="greek">kosmhtikai\</foreign> dict&aelig;, <lb/>ide&longs;t ornatrices &amp; fort&egrave; <foreign lang="greek">memhtikai\</foreign>, i. </s>                                                                <s>imitatrices, vt po&euml;tica. </s>                                                                <s>h&aelig; qu&ecedil; in &longs;olam <expan abbr="voluptat&etilde;">voluptatem</expan> <expan abbr="collim&atilde;t">collimant</expan>, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg482"></arrow.to.target><lb/>mea quidem &longs;ententia &longs;unt omnium abiecti&longs;sim&ecedil;; quippe qu&ecedil; &longs;olum illam animi no&longs;tri partem <lb/>re&longs;piciant, qu&ecedil; bruta e&longs;t. </s>                                                                <s>qu&ecedil; <expan abbr="c&otilde;modum">commodum</expan> <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> intendunt, c&ecedil;teris pr&ecedil;ferend&aelig;, &longs;unt enim vt bene ho&shy;<lb/>mini &longs;it: atqui mult&ograve; pr&ecedil;&longs;tantius e&longs;t e&longs;&longs;e bene, qu&agrave;m e&longs;&longs;e &longs;impliciter. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Omnes <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> vniuers&egrave; lon&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg482"></arrow.to.target><lb/>mea quidem &longs;ententia &longs;unt omnium abiecti&longs;sim&ecedil;; quippe qu&ecedil; &longs;olum illam animi no&longs;tri partem <lb/>re&longs;piciant, qu&ecedil; bruta e&longs;t. </s>                                                                <s>qu&ecedil; <expan abbr="c&otilde;modum">commodum</expan> <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> intendunt, c&ecedil;teris pr&ecedil;ferend&aelig;, &longs;unt enim vt bene ho&shy;<lb/>mini &longs;it: atqui mult&ograve; pr&ecedil;&longs;tantius e&longs;t e&longs;&longs;e bene, qu&agrave;m e&longs;&longs;e &longs;impliciter. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Omnes <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> vniuers&egrave; lon&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg483"></arrow.to.target><lb/>gi&longs;simo tractu practicis &amp; contemplantibus cedunt, &amp; ip&longs;is origine &amp; natura po&longs;teriores, &longs;unt: <lb/>etenim politic&aelig; &longs;eruiunt cuius vniuer&longs;a officia po&longs;ita &longs;unt in eo qu&ograve;d ocios&egrave; contemplari valea&shy;<lb/>mus, ill&ecedil; <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> infim&aelig; qu&ecedil; reponuntur in mini&longs;tris, qu&ograve;d natura cedant, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> in aliarum <expan abbr="grati&atilde;">gratiam</expan> <expan abbr="in-u&etilde;t&aelig;">in&shy;<lb/>uent&aelig;</expan> fuerint, &amp; origine po&longs;teriores &longs;int. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> veri&longs;imile e&longs;t, ni&longs;i vtens e&longs;&longs;et, <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> fore <expan abbr="offici&utilde;">officium</expan> in&longs;tru&shy;<lb/>menti, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> vt ni&longs;i fuerit qui colat domum, fru&longs;tra futura &longs;it domus. </s>                                                                <s>Omnibus his analytica vilior &amp; <lb/> <arrow.to.target n="marg483"></arrow.to.target><lb/>gi&longs;simo tractu practicis &amp; contemplantibus cedunt, &amp; ip&longs;is origine &amp; natura po&longs;teriores, &longs;unt: <lb/>etenim politic&aelig; &longs;eruiunt cuius vniuer&longs;a officia po&longs;ita &longs;unt in eo qu&ograve;d ocios&egrave; contemplari valea&shy;<lb/>mus, ill&ecedil; <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> infim&aelig; qu&ecedil; reponuntur in mini&longs;tris, qu&ograve;d natura cedant, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> in aliarum <expan abbr="grati&atilde;">gratiam</expan> <expan abbr="in-u&etilde;t&aelig;">in&shy;<lb/>uent&aelig;</expan> fuerint, &amp; origine po&longs;teriores &longs;int. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> veri&longs;imile e&longs;t, ni&longs;i vtens e&longs;&longs;et, <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> fore <expan abbr="offici&utilde;">officium</expan> in&longs;tru&shy;<lb/>menti, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> vt ni&longs;i fuerit qui colat domum, fru&longs;tra futura &longs;it domus. </s>                                                                <s>Omnibus his analytica vilior &amp; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg484"></arrow.to.target><lb/>origine po&longs;terior. </s>                                                                <s><expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> &longs;cienti&aelig; &amp; artes recta ratione vtuntur, ill&aelig; <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="cont&etilde;plantes">contemplantes</expan>, h&aelig; ver&ograve; <lb/>efficientes, &amp; practic&aelig; recta ratione agentes, qu&aelig; <expan abbr="prud&etilde;tia">prudentia</expan> nominatur. </s>                                                                <s>Porr&ograve; rect&aelig; rationis regu&shy;<lb/>las analytica docet: itaque omnibus ancillatur. </s>                                                                <s>&amp; prius generatim bon&ecedil; <expan abbr="artific&utilde;">artificum</expan> operationes exti&shy;<lb/>terunt qu&agrave;m regul&ecedil; tradit&aelig;, vt prius aliquis <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> <expan abbr="cont&etilde;plando">contemplando</expan> conclu&longs;it, ex hoc regul&ecedil; ob&longs;eruat&ecedil; <lb/>quibus <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> <expan abbr="c&otilde;cludi">concludi</expan> po&longs;&longs;et. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> Igitur analytica omnibus his &amp; origine &amp; natura po&longs;terior. </s>                                                                <s>Sed his <lb/> <arrow.to.target n="marg484"></arrow.to.target><lb/>origine po&longs;terior. </s>                                                                <s><expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> &longs;cienti&aelig; &amp; artes recta ratione vtuntur, ill&aelig; <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="cont&etilde;plantes">contemplantes</expan>, h&aelig; ver&ograve; <lb/>efficientes, &amp; practic&aelig; recta ratione agentes, qu&aelig; <expan abbr="prud&etilde;tia">prudentia</expan> nominatur. </s>                                                                <s>Porr&ograve; rect&aelig; rationis regu&shy;<lb/>las analytica docet: itaque omnibus ancillatur. </s>                                                                <s>&amp; prius generatim bon&ecedil; <expan abbr="artific&utilde;">artificum</expan> operationes exti&shy;<lb/>terunt qu&agrave;m regul&ecedil; tradit&aelig;, vt prius aliquis <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> <expan abbr="cont&etilde;plando">contemplando</expan> conclu&longs;it, ex hoc regul&ecedil; ob&longs;eruat&ecedil; <lb/>quibus <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> <expan abbr="c&otilde;cludi">concludi</expan> po&longs;&longs;et. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> Igitur analytica omnibus his &amp; origine &amp; natura po&longs;terior. </s>                                                                <s>Sed his <lb/>
 <arrow.to.target n="marg485"></arrow.to.target><lb/>omi&longs;sis in qu&aelig; nulla dubitatio cadit, ad practicas accedamus &amp; eas <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;peculantibus <expan abbr="c&otilde;paremus">comparemus</expan>.  <arrow.to.target n="marg485"></arrow.to.target><lb/>omi&longs;sis in qu&aelig; nulla dubitatio cadit, ad practicas accedamus &amp; eas <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;peculantibus <expan abbr="c&otilde;paremus">comparemus</expan>.
 <pb pagenum="52"/>Profect&ograve; &longs;i pr&aelig;&longs;tantius e&longs;t imperare, qu&agrave;m &longs;eruire <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &amp; imperat ciuilis artes in ciuitate <expan abbr="c&otilde;&longs;tituens">con&longs;tituens</expan>, <lb/> <pb pagenum="52"/>Profect&ograve; &longs;i pr&aelig;&longs;tantius e&longs;t imperare, qu&agrave;m &longs;eruire <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &amp; imperat ciuilis artes in ciuitate <expan abbr="c&otilde;&longs;tituens">con&longs;tituens</expan>, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg486"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg486"></arrow.to.target><lb/>
Line 2379 
Line 2379 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Iam ver&ograve; dij ab&longs;ci&longs;si, exoleti, ver&longs;ipelles, fures, in vinculis habiti, fulminibus appetiti, vulnera&shy;<lb/>ti, qui dies &longs;upremos obierint, <expan abbr="terrenas&qacute;">terrenasque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;epulturas meruerint, omnes &longs;tultiti&ecedil; terminos &longs;uperat. <lb/></s>                                                                <s>Saturnus item cum obunca falce cu&longs;tos ruris, vt aliquis ramorum <expan abbr="luxurianti&utilde;">luxuriantium</expan> ton&longs;or; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> peta&longs;o <lb/>gnatus Mai&ecedil;, <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> vias aggredi pr&ecedil;paret; &amp; <expan abbr="&longs;ol&etilde;">&longs;olem</expan> <expan abbr="puluer&etilde;&qacute;">puluerenque</expan>. </s>                                                                <s>declinet, <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> priuatus <foreign lang="greek">a)rgeifo/nths</foreign>.  <s>Iam ver&ograve; dij ab&longs;ci&longs;si, exoleti, ver&longs;ipelles, fures, in vinculis habiti, fulminibus appetiti, vulnera&shy;<lb/>ti, qui dies &longs;upremos obierint, <expan abbr="terrenas&qacute;">terrenasque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;epulturas meruerint, omnes &longs;tultiti&ecedil; terminos &longs;uperat. <lb/></s>                                                                <s>Saturnus item cum obunca falce cu&longs;tos ruris, vt aliquis ramorum <expan abbr="luxurianti&utilde;">luxuriantium</expan> ton&longs;or; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> peta&longs;o <lb/>gnatus Mai&ecedil;, <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> vias aggredi pr&ecedil;paret; &amp; <expan abbr="&longs;ol&etilde;">&longs;olem</expan> <expan abbr="puluer&etilde;&qacute;">puluerenque</expan>. </s>                                                                <s>declinet, <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> priuatus <foreign lang="greek">a)rgeifo/nths</foreign>.
 <pb pagenum="53"/> <pb pagenum="53"/>
 <arrow.to.target n="marg492"></arrow.to.target><lb/>Deum mater cum tympano, cum tibijs &amp; p&longs;alterijs mu&longs;&aelig;. </s>                                                                <s>Meminit Plutarchus in eo libro, quo <lb/>di&longs;putat, &longs;it'ne &longs;eni admini&longs;tranda Re&longs;p. </s>                                                                <s>&longs;eniores Mercurios &agrave; veteribus, ita fingi &longs;olitos &longs;ine ma&shy;<lb/>nibus &amp; pedibus membris virilibus arrectis: quanqu&agrave;m &longs;ignificare voluerunt &longs;enes &agrave; c&ecedil;teris mu&shy;<lb/>neribus qu&aelig; corpore obeuntur, immunes; oratione, &amp; con&longs;ilio remp. </s>                                                                <s>adiuuare, &amp; publicorum <lb/>commodorum e&longs;&longs;e f&oelig;cundos: non erat nihil ominus qu&ograve;d &longs;ymbolum tam ob&longs;c&oelig;num excogita&shy;<lb/>rent. </s>                                                                <s>Plena erant non modo po&euml;tarum volumina con&longs;imilibus figmentis, &longs;ed &aelig;des &amp; templa. <lb/></s>                                                                <s>Quanto &longs;tultius illi qui brutorum formas attribuebant dijs immortalibus; qui error etiam per&shy;<lb/>man&longs;it v&longs;que ad tempora Num&ecedil;. </s>                                                                <s>Quamobrem illi eo nomine gratia e&longs;t habenda, qu&ograve;d primus <lb/>vetuerit Romanos (vt Plutarchi verbis vtar) <foreign lang="greek">anqrwpoeidh_ kai\ zwomo\rfon qeou_ di)kona nomi/zein</foreign>, <lb/>ide&longs;t imaginem Dei &longs;peciem pr&aelig;&longs;eferre hominis aut bellu&ecedil; putare. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m h&ecedil;c mi&longs;&longs;a faciamus, &amp; <lb/>redeamus ad Deos, quos neque otio contabe&longs;cere natura rerum patitur, neque ratione vti, aut <lb/>manere in officio, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> imbecillitas humana requireret. </s>                                                                <s>Siqua igitur functio <expan abbr="propria&qacute;">propriaque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>voluptas e&longs;t, eam omnem in contemplatione merit&ograve; collocabimus. </s>                                                                <s>Itaque c&ecedil;teris <expan abbr="homin&utilde;">hominum</expan> fun&shy;<lb/>ctionibus contemplatio pr&aelig;&longs;tabit, &amp; quamuis prudentia <expan abbr="politica&qacute;">politicaque</expan>. </s>                                                                <s>facultas de &longs;cientiis &amp; con&shy;<lb/>templandi ratione multa con&longs;tituat, vt ip&longs;i &longs;apienti&ecedil; quodammodo imperare videatur; &longs;cire licet <lb/>permagni intere&longs;&longs;e imperare de aliquo, &amp; illi imperare. </s>                                                                <s>Nanque imperare de aliquo &longs;ignificat <lb/> <arrow.to.target n="marg492"></arrow.to.target><lb/>Deum mater cum tympano, cum tibijs &amp; p&longs;alterijs mu&longs;&aelig;. </s>                                                                <s>Meminit Plutarchus in eo libro, quo <lb/>di&longs;putat, &longs;it'ne &longs;eni admini&longs;tranda Re&longs;p. </s>                                                                <s>&longs;eniores Mercurios &agrave; veteribus, ita fingi &longs;olitos &longs;ine ma&shy;<lb/>nibus &amp; pedibus membris virilibus arrectis: quanqu&agrave;m &longs;ignificare voluerunt &longs;enes &agrave; c&ecedil;teris mu&shy;<lb/>neribus qu&aelig; corpore obeuntur, immunes; oratione, &amp; con&longs;ilio remp. </s>                                                                <s>adiuuare, &amp; publicorum <lb/>commodorum e&longs;&longs;e f&oelig;cundos: non erat nihil ominus qu&ograve;d &longs;ymbolum tam ob&longs;c&oelig;num excogita&shy;<lb/>rent. </s>                                                                <s>Plena erant non modo po&euml;tarum volumina con&longs;imilibus figmentis, &longs;ed &aelig;des &amp; templa. <lb/></s>                                                                <s>Quanto &longs;tultius illi qui brutorum formas attribuebant dijs immortalibus; qui error etiam per&shy;<lb/>man&longs;it v&longs;que ad tempora Num&ecedil;. </s>                                                                <s>Quamobrem illi eo nomine gratia e&longs;t habenda, qu&ograve;d primus <lb/>vetuerit Romanos (vt Plutarchi verbis vtar) <foreign lang="greek">anqrwpoeidh= kai\ zwomo\rfon qeou= di)kona nomi/zein</foreign>, <lb/>ide&longs;t imaginem Dei &longs;peciem pr&aelig;&longs;eferre hominis aut bellu&ecedil; putare. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m h&ecedil;c mi&longs;&longs;a faciamus, &amp; <lb/>redeamus ad Deos, quos neque otio contabe&longs;cere natura rerum patitur, neque ratione vti, aut <lb/>manere in officio, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> imbecillitas humana requireret. </s>                                                                <s>Siqua igitur functio <expan abbr="propria&qacute;">propriaque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>voluptas e&longs;t, eam omnem in contemplatione merit&ograve; collocabimus. </s>                                                                <s>Itaque c&ecedil;teris <expan abbr="homin&utilde;">hominum</expan> fun&shy;<lb/>ctionibus contemplatio pr&aelig;&longs;tabit, &amp; quamuis prudentia <expan abbr="politica&qacute;">politicaque</expan>. </s>                                                                <s>facultas de &longs;cientiis &amp; con&shy;<lb/>templandi ratione multa con&longs;tituat, vt ip&longs;i &longs;apienti&ecedil; quodammodo imperare videatur; &longs;cire licet <lb/>permagni intere&longs;&longs;e imperare de aliquo, &amp; illi imperare. </s>                                                                <s>Nanque imperare de aliquo &longs;ignificat <lb/>
 <arrow.to.target n="marg493"></arrow.to.target><lb/>imperare gratia illius, alicui ver&ograve; imperare idem e&longs;t atque illo vti tanquam mini&longs;tro. </s>                                                                <s>hoc &longs;upe&shy;<lb/>rioris officium e&longs;t, illud arguit &longs;eruitutem. </s>                                                                <s>Porr&ograve; in &aelig;dibus atrien&longs;is omnibus pr&aelig;e&longs;t, <expan abbr="omnia&qacute;ue">omniaque</expan> <lb/>di&longs;pen&longs;at; &longs;ed nondum idem imperat omnibus; ver&ugrave;m domino otium parat, ne is pr&aelig;peditus <lb/>rerum nece&longs;sitate di&longs;&longs;oluatur, quominus hone&longs;t&egrave; <expan abbr="quippi&atilde;">quippiam</expan> &amp; officio&longs;i agat. </s>                                                                <s>Sed dominus atrien&longs;i <lb/>imperat. </s>                                                                <s>Eadem ratione prudentia tanquam &longs;apienti&aelig; quidam atrien&longs;is illi otium parat, vt &longs;uo <lb/>fungatur officio cohibendo affectus, <expan abbr="eos&qacute;">eosque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="n&otilde;">non</expan> tollendo pror&longs;us, hoc enim neque fieri pote&longs;t, nec <lb/>humanum ingenium tolerat; &longs;ed temperando &longs;ol&ugrave;m. </s>                                                                <s>Non ergo pr&aelig;cipit politica &longs;apienti&aelig;, &longs;ed <lb/>ip&longs;ius gratia tantum. </s>                                                                <s>Quare tantum abe&longs;t vt hic imperandi modus indicet politic&aelig; nobilitatem, <lb/>vt potius conuincat oppo&longs;itum; &longs;icut etiam qu&ograve;d Deos curet non &longs;ignificat ip&longs;am dijs e&longs;&longs;e pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;tantiorem. </s>                                                                <s>nec qu&ograve;d medicina magis eligenda <expan abbr="potior&qacute;">potiorque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;it qu&agrave;m bona valetudo, quamuis pa&shy;<lb/>ret valetudinem &amp; imperet &aelig;gro; quia imperat propter illam. </s>                                                                <s>Hactenus igitur o&longs;ten&longs;um e&longs;t con&shy;<lb/>templationem actioni pr&aelig;&longs;tare &amp; idcirco &longs;cientias facultati ciuili anteponendas e&longs;&longs;e.</s></p> <arrow.to.target n="marg493"></arrow.to.target><lb/>imperare gratia illius, alicui ver&ograve; imperare idem e&longs;t atque illo vti tanquam mini&longs;tro. </s>                                                                <s>hoc &longs;upe&shy;<lb/>rioris officium e&longs;t, illud arguit &longs;eruitutem. </s>                                                                <s>Porr&ograve; in &aelig;dibus atrien&longs;is omnibus pr&aelig;e&longs;t, <expan abbr="omnia&qacute;ue">omniaque</expan> <lb/>di&longs;pen&longs;at; &longs;ed nondum idem imperat omnibus; ver&ugrave;m domino otium parat, ne is pr&aelig;peditus <lb/>rerum nece&longs;sitate di&longs;&longs;oluatur, quominus hone&longs;t&egrave; <expan abbr="quippi&atilde;">quippiam</expan> &amp; officio&longs;i agat. </s>                                                                <s>Sed dominus atrien&longs;i <lb/>imperat. </s>                                                                <s>Eadem ratione prudentia tanquam &longs;apienti&aelig; quidam atrien&longs;is illi otium parat, vt &longs;uo <lb/>fungatur officio cohibendo affectus, <expan abbr="eos&qacute;">eosque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="n&otilde;">non</expan> tollendo pror&longs;us, hoc enim neque fieri pote&longs;t, nec <lb/>humanum ingenium tolerat; &longs;ed temperando &longs;ol&ugrave;m. </s>                                                                <s>Non ergo pr&aelig;cipit politica &longs;apienti&aelig;, &longs;ed <lb/>ip&longs;ius gratia tantum. </s>                                                                <s>Quare tantum abe&longs;t vt hic imperandi modus indicet politic&aelig; nobilitatem, <lb/>vt potius conuincat oppo&longs;itum; &longs;icut etiam qu&ograve;d Deos curet non &longs;ignificat ip&longs;am dijs e&longs;&longs;e pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;tantiorem. </s>                                                                <s>nec qu&ograve;d medicina magis eligenda <expan abbr="potior&qacute;">potiorque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;it qu&agrave;m bona valetudo, quamuis pa&shy;<lb/>ret valetudinem &amp; imperet &aelig;gro; quia imperat propter illam. </s>                                                                <s>Hactenus igitur o&longs;ten&longs;um e&longs;t con&shy;<lb/>templationem actioni pr&aelig;&longs;tare &amp; idcirco &longs;cientias facultati ciuili anteponendas e&longs;&longs;e.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg492"></margin.target>A</s></p> <s><margin.target id="marg492"></margin.target>A</s></p>
Line 2403 
Line 2403 
 <arrow.to.target n="marg503"></arrow.to.target><lb/>&longs;uppeteret; &amp; ab Alexandro de&longs;ignationes illas p&longs;eudographos habitas. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> Nec id prohiberet, <lb/> <arrow.to.target n="marg503"></arrow.to.target><lb/>&longs;uppeteret; &amp; ab Alexandro de&longs;ignationes illas p&longs;eudographos habitas. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> Nec id prohiberet, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg504"></arrow.to.target><lb/>quominus e&longs;&longs;et alia &longs;cientia ad quam earum rerum tractatio pertineret, tamet&longs;i pauc&aelig; forent, <lb/>quia &longs;cienti&aelig; non ex rerum magnitudine, &longs;ed fine, v&longs;u, &amp; modo di&longs;tinguuntur: nec tollit quomi&shy;<lb/>nus &longs;it ars ludendi &longs;cacchis &agrave; c&ecedil;teris &longs;eparata, quamuis paucis admodum verbis <expan abbr="c&otilde;prehendatur">comprehendatur</expan>. <lb/></s>                                                                <s> <arrow.to.target n="marg504"></arrow.to.target><lb/>quominus e&longs;&longs;et alia &longs;cientia ad quam earum rerum tractatio pertineret, tamet&longs;i pauc&aelig; forent, <lb/>quia &longs;cienti&aelig; non ex rerum magnitudine, &longs;ed fine, v&longs;u, &amp; modo di&longs;tinguuntur: nec tollit quomi&shy;<lb/>nus &longs;it ars ludendi &longs;cacchis &agrave; c&ecedil;teris &longs;eparata, quamuis paucis admodum verbis <expan abbr="c&otilde;prehendatur">comprehendatur</expan>. <lb/></s>                                                                <s>
 <arrow.to.target n="marg505"></arrow.to.target><lb/>Sed hoc mi&longs;&longs;o &longs;pectemus argumenta oppo&longs;ita. </s>                                                                <s>Profect&ograve; ni&longs;i &longs;it aliqua &longs;ub&longs;tantia &longs;eparata, ne&longs;cio <lb/>futura'ne &longs;it aliqua &longs;cientia de communibus rei naturali &amp; mathematic&aelig;, quia reip&longs;a eadem e&longs;t <lb/>magnitudo naturalis: nec vlla communis &longs;cientia nece&longs;&longs;aria foret. </s>                                                                <s>Ac &longs;i rect&egrave; rem animaduertas, <lb/>omnis tran&longs;cendentia (&longs;ic enim notionem nouam nouo nomine appellare mihi liceat) na&longs;citur <lb/>ex affinitate &amp; pendentia qu&aelig; inter &longs;ub&longs;tantias naturales &amp; &longs;eparatas intercedit. </s>                                                                <s>his ergo &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tiis de medio &longs;ublatis pendentia, &amp; &longs;ubinde tran&longs;cendentis ratio tolleretur. </s>                                                                <s>Adde qu&ograve;d &longs;iqua fo&shy;<lb/>ret &longs;cientia de tra&longs;cendentibus illis e&longs;&longs;et natura po&longs;terior, vt o&longs;tendemus qua de illorum vi di&longs;&longs;e&shy;<lb/>retur, aut ad &longs;ummum prior &longs;ecundum rationem. </s>                                                                <s>itaque adhuc phy&longs;ica &amp; origine &amp; natura an&shy;<lb/>teiret. </s>                                                                <s>Ergo &longs;i &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;eparat&aelig; non e&longs;&longs;ent; nec philo&longs;ophia diuina; prima omnium foret na&shy;<lb/>turalis. </s>                                                                <s>Mathematic&aelig; c&ugrave;m ex notis nobis, &amp; natura &longs;imul efficiant id quod cupiunt, &longs;ic c&ecedil;teris <lb/>demon&longs;trationis per&longs;picuitate pr&aelig;ponentur, nam vis rerum quas ip&longs;&aelig; tractant, non e&longs;t <expan abbr="admod&utilde;">admodum</expan> <lb/>nobilis; quippe qu&ograve;d &longs;int accidentia, ide&longs;t habeat rationem &longs;ub&longs;tanti&aelig; quatenus &longs;ubiicitur, &amp; de&shy;<lb/>terminatur quanto; <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s>                                                                <s>con&longs;iderentur long&egrave; &longs;ecus atque in natura exi&longs;tant; v&longs;que ade&ograve; vt non&shy;<lb/>nullis non natur&aelig;, &longs;ed mentis opera e&longs;&longs;e credatur. </s>                                                                <s>Attamen nonnullarum rerum ingenium tale  <arrow.to.target n="marg505"></arrow.to.target><lb/>Sed hoc mi&longs;&longs;o &longs;pectemus argumenta oppo&longs;ita. </s>                                                                <s>Profect&ograve; ni&longs;i &longs;it aliqua &longs;ub&longs;tantia &longs;eparata, ne&longs;cio <lb/>futura'ne &longs;it aliqua &longs;cientia de communibus rei naturali &amp; mathematic&aelig;, quia reip&longs;a eadem e&longs;t <lb/>magnitudo naturalis: nec vlla communis &longs;cientia nece&longs;&longs;aria foret. </s>                                                                <s>Ac &longs;i rect&egrave; rem animaduertas, <lb/>omnis tran&longs;cendentia (&longs;ic enim notionem nouam nouo nomine appellare mihi liceat) na&longs;citur <lb/>ex affinitate &amp; pendentia qu&aelig; inter &longs;ub&longs;tantias naturales &amp; &longs;eparatas intercedit. </s>                                                                <s>his ergo &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tiis de medio &longs;ublatis pendentia, &amp; &longs;ubinde tran&longs;cendentis ratio tolleretur. </s>                                                                <s>Adde qu&ograve;d &longs;iqua fo&shy;<lb/>ret &longs;cientia de tra&longs;cendentibus illis e&longs;&longs;et natura po&longs;terior, vt o&longs;tendemus qua de illorum vi di&longs;&longs;e&shy;<lb/>retur, aut ad &longs;ummum prior &longs;ecundum rationem. </s>                                                                <s>itaque adhuc phy&longs;ica &amp; origine &amp; natura an&shy;<lb/>teiret. </s>                                                                <s>Ergo &longs;i &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;eparat&aelig; non e&longs;&longs;ent; nec philo&longs;ophia diuina; prima omnium foret na&shy;<lb/>turalis. </s>                                                                <s>Mathematic&aelig; c&ugrave;m ex notis nobis, &amp; natura &longs;imul efficiant id quod cupiunt, &longs;ic c&ecedil;teris <lb/>demon&longs;trationis per&longs;picuitate pr&aelig;ponentur, nam vis rerum quas ip&longs;&aelig; tractant, non e&longs;t <expan abbr="admod&utilde;">admodum</expan> <lb/>nobilis; quippe qu&ograve;d &longs;int accidentia, ide&longs;t habeat rationem &longs;ub&longs;tanti&aelig; quatenus &longs;ubiicitur, &amp; de&shy;<lb/>terminatur quanto; <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s>                                                                <s>con&longs;iderentur long&egrave; &longs;ecus atque in natura exi&longs;tant; v&longs;que ade&ograve; vt non&shy;<lb/>nullis non natur&aelig;, &longs;ed mentis opera e&longs;&longs;e credatur. </s>                                                                <s>Attamen nonnullarum rerum ingenium tale
  <pb pagenum="55"/>
  <arrow.to.target n="marg505a"></arrow.to.target>
  e&longs;&longs;e comperimus, vt ad certam materiam &longs;e&longs;e non applicent, neque motum con&longs;equantur.</s>
  <s>quia <lb/>tamen in natura quicquid e&longs;t, cum motu exi&longs;tet;</s>
  <s>opus e&longs;t ab&longs;tractione, cuius beneficio quantum <lb/>motu non comprehen&longs;o in eo munere contemplamur;</s>
  <s>&amp; c&ugrave;m talis &longs;it earum natura, nihil ab&longs;urd&shy;<lb/>di exoritur.</s>
  <s>Qu&ograve;d item confirmatur, qu&ograve;d mens in omni habitu verum dicit; </s>
  <s>atqui verum e&longs;t <lb/>ex eo, qu&ograve;d res ita e&longs;t. </s>
  <s>Huc accedit, quod Ari&longs;toteles di&longs;tinguit &longs;cientias non ex ratione <expan abbr="notion&utilde;">notionum</expan>, <arrow.to.target n="marg505b"></arrow.to.target><lb/>&longs;ed entium.</s>
  <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> C&ecedil;ter&ugrave;m &amp; mathematic&aelig; gradus habent: quando ea qu&aelig; con&longs;iderat quantum <lb/>di&longs;cretum certior e&longs;t qu&agrave;m ea qu&aelig; tractat continuum, c&ugrave;m &longs;uperet per&longs;picuitate demon&longs;tratio&shy;<lb/>nis, &amp; &longs;implicitate &longs;ubiecti. </s>
  <s>nam quantum continuum, c&ugrave;m &longs;e habet ad di&longs;cretum vt includens po&longs;i&shy;<lb/>tionem, punctus enim e&longs;t vnitas cum po&longs;itione.<emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/></s>
  <s>Et multo pr&aelig;&longs;tantior e&longs;t A&longs;trologia; quippe <arrow.to.target n="marg505c"></arrow.to.target> <lb/>qu&ograve;d &longs;ola &egrave; mathimaticis de &longs;ub&longs;tantia atque illa quidem perpetua &amp; cau&longs;&longs;as inuariabilis ha&shy;<lb/>bente differat. </s>
  <s><expan abbr="ideo&qgrave;.">ideoque</expan> &longs;it omnium maxime affinis prim&aelig; philo&longs;ophi&aelig;. </s>
  <s>Sed quantum pertinet <lb/> ad id no&longs;cendum vtra &longs;it origine prior arithmetica an geometria, cadere po&longs;sit in qu&aelig;&longs;tionem, <lb/>propterea qu&ograve;d dubium e&longs;t, &longs;it'ne numerus an magnitudo prior. </s>
  <s>exi&longs;timabit enim qui&longs;piam ma&shy;<lb/>gnitudinem numero priorem e&longs;&longs;e, &longs;iquidem &egrave; continui &longs;ectione numerus oriatur; </s>
  <s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/>&amp; tamen <arrow.to.target n="marg505d"></arrow.to.target><lb/>geometriam doceat Ari&longs;toteles e&longs;&longs;e arithmetica po&longs;teriorem, quia minus &longs;implicia tractet, &amp; ea <lb/><arrow.to.target n="marg505e"></arrow.to.target> qu&aelig; po&longs;itionem habent. </s>
  <s><expan abbr="Idem&qgrave;.">Idemque</expan> pr&aelig;terea docet po&longs;teriorem e&longs;&longs;e habitum illum qui res ex ap&shy;<lb/>po&longs;itione con&longs;iderat, eo qui illas citra appo&longs;itionem &longs;pectat. </s>
  <s>C&ugrave;m ergo geometria &longs;it cum appo&shy;<lb/>&longs;itione non item arithmetica, planum e&longs;t qu&ograve; geometria po&longs;terior e&longs;t arithmetica.</s>
  <s>Mihi tamen <lb/>placet ex rei natura magnitudinem numero priorem e&longs;&longs;e; </s>
  <s>&amp; quamuis appo&longs;itio geometri&aelig; tri&shy;<lb/>buatur, e&longs;t illa appo&longs;itio &longs;ecundum rationem, potius qu&agrave;m &longs;ecundum rem. </s>
  <s>e&longs;t vero appo&longs;itio &longs;e&shy;<lb/>cundum rem, <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/>ubi quid priori accedat, &longs;ine quo prius exi&longs;tere pote&longs;t; </s>
  <s>at quod accedit, non &longs;ine <arrow.to.target n="marg505f"></arrow.to.target><lb/>illo, vt accidens &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;uperveniat, qu&ograve; &longs;ub&longs;tantia &longs;ine accidente illo con&longs;eruatur; </s>
  <s>&longs;ine <lb/>&longs;ub&longs;tantia tamen accidens non exi&longs;tet; </s>
  <s>&longs;ecundum rationem ver&ograve;, &longs;iquod in alio exi&longs;tet, &longs;ine illo <lb/>cogitetur, in quo e&longs;t; </s>
  <s>p&ograve;&longs;t ad illud idem applicetur, &longs;ine quo non exi&longs;tet, velut albedo qu&aelig; e&longs;t in <lb/>homine, non exi&longs;tet &longs;ine homine, verumtamen &longs;ine homine cogitatur. </s>
  <s>&longs;i prius &longs;ine homine, p&ograve;&longs;t <lb/>in homine cogitetur, ea e&longs;t appo&longs;itio &longs;ecundum rationem; </s>
  <s> hic quod &longs;ecundum rationem prius <lb/>e&longs;t, non nece&longs;&longs;ari&ograve; prius e&longs;t &longs;ecundum naturam. </s>
  <s><emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> Geometer igitur, &amp; Arithmeticus ita &longs;e habent, <lb/>vt Geometer addat numero po&longs;itionem, ea ver&ograve; additio &longs;fit ope mentis, quia quantum &longs;ine po&longs;i&shy;<arrow.to.target n="marg505g"></arrow.to.target><lb/>tione concipitur. </s>
  <s>Itaque ex eo qu&ograve;d prior &longs;it &longs;ecundum rationem, non efficitur arithmeticen e&longs;&longs;e <lb/>natura priorem, quinimm&ograve; c&ugrave;m habitus &longs;it priuatione prior natura; numerus autem videatur <lb/><arrow.to.target n="marg505h"></arrow.to.target>e&longs;&longs;e priuatio continui, magnitudo prior erit natura, qu&agrave;m numerus. </s>
  <s>Con&longs;imili di&longs;tinctione de&shy;<lb/>fendi poterit, mathematicen e&longs;&longs;e priorem naturali: quand&ograve; naturalis materiam quanto apponit, <lb/>&longs;ine qua con&longs;ideratur &agrave; mathematico: prior enim &longs;ecundum rationem erit mathematica, licet <lb/>natura po&longs;terior. </s>
  <s>Ex his qu&aelig; dicta &longs;unt, facil&egrave; apparet ordo qui inter habitus contemplantes in&shy;<lb/>tercedit.</s>
  <s>Nam &longs;i &longs;cienti&aelig; pr&aelig;&longs;tantiam ex &longs;ubiecti nobilitate metiamur, &amp; ex ordine cau&longs;&longs;arum. </s>
  <s>Diuin&aelig; philo&longs;ophi&aelig; prim&aelig; dabuntur; &longs;ecund&aelig; naturali; terti&aelig; mathematic&aelig; </s>
  <s><emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/>Videntur ver&ograve; <lb/><arrow.to.target n="marg505i"></arrow.to.target><lb/>Gr&ecedil;ci, Ammonius, Philoponus, Simplicius, Olympiodorus, &amp; po&longs;t hos Albertus medias collo&shy;<lb/>ca&longs;&longs;e mathematicas inter naturalem &amp; diuinam; qua&longs;i via qu&aelig;dam &longs;it quam tran&longs;eat mens, dum <lb/> &agrave; naturalibus qu&aelig; materia con&longs;tant, ad illa a&longs;pirat qu&aelig; pror&longs;us &agrave; materia &longs;eiuncta &longs;unt. </s>
  <s>etenim mathimatica media &longs;unt, quia per &longs;e &longs;unt in materia, ver&ugrave;m &longs;ine illa cogitari queunt; </s>
  <s><expan abbr="ideo&qgrave;.">ideoque</expan> <lb/><foreign lang="greek">a)fh|rhmena</foreign> dicuntur &amp; <foreign lang="greek">e)c a)faire/sews</foreign>, cum diuina, <foreign lang="greek">xwrista\</foreign>, &longs;eu <foreign lang="greek">kexwrisme/na</foreign> vocentur.</s>
  <s>tamet&longs;i nonnunquam voces i&longs;t&aelig; permi&longs;centur.</s>
  <s><emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/>Sicut ergo natura ab extremo perueniat ad extre&shy;<arrow.to.target n="marg505j"></arrow.to.target><lb/>mum per media; &longs;ic &amp; mentem no&longs;tram facere voluerunt. </s>
  <s>&amp; plan&egrave; ita per&longs;uadet v&longs;us. </s>
  <s>Nam &longs;i&shy;<lb/>cut ij qui fuere diutius in tenebris &amp; compedibus facil&egrave; &longs;upplantantur <emph type="sup"/>h<emph.end type="sup"/>&amp; c&ecedil;cutiunt, &longs;i in lucem <arrow.to.target n="marg505k"></arrow.to.target><lb/><arrow.to.target n="marg505l"></arrow.to.target>illic&ograve; prodire &amp; ambulare cogantur, <expan abbr="ideo&qgrave;.">ideoque</expan> leuiorem motum <expan abbr="lumen&qgrave;.">lumenque</expan> debilius requirunt, vt <lb/> paullatim mouendo <expan abbr="videndo&qgrave;.">videndoque</expan> a&longs;&longs;ue&longs;cant: </s>
  <s>&longs;ic mens no&longs;tra in rebus materiatis occupata, &longs;i in di&shy;<lb/>uinam philosophiam &longs;ubita feratur, facil&egrave; offu&longs;catur, &amp; &agrave; comprehensione illius aberrat. </s>
  <s> Itaque <lb/>opus fuit, vt per mathematica tran&longs;iret, &amp; rerum ab&longs;tractarum contemplationi paullatim in&longs;ue&shy;<lb/>&longs;ceret, &longs;icut enim oculus noctu&aelig; &agrave; &longs;plendore &longs;olis afficitur;</s>
  <s>&longs;ic quoque mens no&longs;tra &agrave; lumine di&shy;<lb/>uinio obc&ecedil;catur. </s>
  <s>Sed dicam, quod ego de hoc ordine &longs;entio.</s>
  <s>is nunqu&agrave;m ab Ari&longs;totele animad&shy;<lb/>uer&longs;us e&longs;t, &longs;ed aut ordinem ip&longs;e natur&aelig;, aut doctrin&ecedil; approbauit.</s>
  <s>Neque hic progre&longs;&longs;us congruit <lb/>cum placitis Ari&longs;totelis, aut Platonis. </s>
  <s>(&longs;i modo antedictum ordinem ad doctrin&aelig; ordinem referre <lb/> placeat, ut faciendum videtur.)</s>
  <s>&longs;iquidem Ari&longs;toteles con&longs;tituit mathematicen in primo gradu <lb/>certitudinis, <expan abbr="eam&qgrave;.">eamque</expan> ita facilem, ut &agrave; pueris <emph type="sup"/>i<emph.end type="sup"/> etiam optim&egrave; di&longs;catur. </s>
  <s>Neque repugnat huic &longs;enten&shy;<arrow.to.target n="marg505m"></arrow.to.target><lb/>ti&aelig; Plato, &longs;i <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> e&longs;t id qu&ograve;d in gymna&longs;ij foribus in&longs;criptum fuerit.</s>
  <s><foreign lang="greek">mhdeis a)gewme/trhios ei)de/tw</foreign> ide&longs;t nullus geometri&aelig; ne&longs;cius ingrediatur. </s>
  <s>qu&ograve; factum e&longs;t etiam, vt vbicunque res ob&longs;curior ex&shy;<lb/>plananda fuerit, ab vtroque exemplis mathematicis illu&longs;tretur. </s>
  <s>Et Ari&longs;toteles ip&longs;e in &longs;uis in&longs;titu&shy;<lb/>tionibus ciuilibus <emph type="sup"/>k<emph.end type="sup"/> iubeat pueris, vt &longs;e in mathematicis exerceant. </s>
  <s>non ita iudicat de naturalibus <arrow.to.target n="marg505n"></arrow.to.target><lb/> aut moralibus, quando maximum requirant v&longs;um qui &longs;ine longiore tempore non pote&longs;t haberi.</s>
  <pb pagenum="56"/>
  <s>Secund&ograve; loco di&longs;cetur philosophia naturalis. </s>
  <s>ab hac conuertemus nos ad diuinam qu&aelig; ideo po&longs;t <arrow.to.target n="marg505o"></arrow.to.target><lb/>naturalia vocata e&longs;t, &longs;ic ordini doctrin&aelig; con&longs;uletur. </s>
  <s>Nec media mathematica de&longs;iderabitur: c&ugrave;m <lb/> ex motu ip&longs;o diuin&aelig; &longs;ubstanti&aelig; note&longs;cant, vt &longs;uo loco videbimus. </s>
  <s>Nec vllus ordo natur&aelig; apud <lb/>Ari&longs;totelem ob&longs;seruetur, pr&aelig;terquam qu&ograve;d mathematic&ecedil; natura po&longs;teriores &longs;int naturalibus, vt&shy;<lb/>pot&egrave;, qui in veteres inuehatur qui mathematica madia fecerint inter res naturales &amp; diuinas, nec <lb/>de ordine doctrin&aelig; loquerentur, &longs;ed natur&aelig;;</s>
  <s>c&ugrave;m ip&longs;i mathematica rerum naturalium principia <lb/>con&longs;tituerint. </s>
  <s>Verumenimver&ograve; &longs;iquis curio&longs;ior accurat&egrave; &longs;ibi velit explicari ordinem qui e&longs;t inter <lb/>contemplantes habitus &amp; c&ecedil;terois ijs qu&aelig; &longs;upra dicta &longs;unt de pr&aelig;&longs;tantia <expan abbr="c&otilde;templationis">contemplationis</expan>, h&aelig;c &longs;ub&shy;<lb/>&longs;cribat. </s>
  <s>ordinem hunc &agrave; pluribus initijs duci po&longs;&longs;e: etenim, aut inter has facultates exi&longs;tit, qu&agrave; <lb/>methodi &longs;unt, &amp; docentur, aut quia &longs;unt habitus. </s>
  <s>Rur&longs;us aut e&longs;t ordo doctrin&aelig;, aut natur&aelig;; at&shy;<lb/>que hic quidem originis, vel perfectionis. </s>
  <s>Et &longs;an&egrave; quatenus methodi &longs;unt, nullis legibus &longs;ubiici <lb/>videntur, &longs;i dialecticen excipias, h&aelig;c enim methodus omnibus anteponenda e&longs;t, vt &longs;upr&agrave; docui&shy;<lb/>mus. </s>
  <s>De ordine perfectionis, nihil addam. </s>
  <s>&longs;ed monebo &longs;ol&ugrave;m, origine pr&aelig;cedere contemplan&shy;<lb/>tibus c&ecedil;teras facultates. </s>
  <s>Nam repertis nece&longs;&longs;ariis philo&longs;ophari c&oelig;tum e&longs;t. </s>
  <s>h&aelig;c ver&ograve; ab artibus <lb/>&longs;ubmini&longs;trantur.</s>
  <s>&amp; h&aelig; prius qu&agrave;m mores excult&aelig; &longs;unt. </s>
  <s>Proinde cecinit Phocylides. </s><lb/>
  <lb/>
  <s><foreign lang="greek">*dei= zhtei=n bio th/n a)rethn de o(tan bios ei=h</foreign></s><lb/>
  <s>Victus qu&aelig;rendus; virtus c&ugrave;m &longs;uppetit ip&longs;e.<arrow.to.target n="marg505p"></arrow.to.target><lb/></s>
  <s>Sed neque illud pr&aelig;termittendum quod &agrave; Simplicio primum, t&ugrave;m deinde ab Auerroe memo&shy;<lb/>ri&aelig; commendatum e&longs;t: &longs;i rerum naturam per&longs;pexerimus, quod e&longs;t contemplari, nos etiam nece&longs;&shy;<lb/>&longs;ari&ograve; fore &longs;tudio&longs;os ex quo efficitur, ordine quoque t&ugrave;m natur&aelig;, t&ugrave;m doctrin&aelig; antecedere con&shy;<lb/>templantes, &amp; poti&longs;sim&egrave; naturalem de qua ibi &longs;ermonem faciunt illi auctores. </s>
  <s>Equidem, noui ha&shy;<lb/>bitus ex actibus fieri frequentatis, idque per &longs;e: dabo igitur eam rerum notitiam per accidens &amp; <lb/><foreign lang="greek">kataxrhstikw=s</foreign> ad propagationem virtutis iuuare; </s>
  <s>quatenus cogno&longs;ceret mores cum natur&aelig; or&shy;<lb/>dine congruere. </s>
  <s>Neque ver&ograve; te in &longs;chola Peripatetica velim &longs;ic vtilitatem illam accipere, qua&longs;i <lb/>vnu&longs;qui&longs;que bonus &longs;it in eo cuius e&longs;t &longs;ciens, vt Socrates opinatur, omnemque virtutem &longs;cientia <lb/>comparari; </s>
  <s>ex quo dictum e&longs;t, omnem ignarum e&longs;&longs;e malum; &amp; tanti viri admonitu &longs;criptum illud <lb/>Homine imperito nunquam quicquam iniu&longs;tius. </s>
  <s>qu&ograve; in eo di&longs;&longs;entit virtus &agrave; &longs;cientia; </s>
  <s>&longs;iquidem <lb/>vbi &longs;cientia teneatur, &longs;cientem facit. </s>
  <s>at quicunque nouit quid &longs;it virtus; non idcirco virtutem ha&shy;<lb/>bet: Sed virtus &amp; mos a&longs;&longs;uetudine parantur. </s>
  <s>nam quia ben&egrave; agimus euadimus boni. </s>
  <s>Atque h&aelig;c <lb/> de ordine contemplantium pr&aelig;cipu&egrave; naturalis ad reliquas abund&egrave; dicta forent, ni&longs;i nos ad &longs;e re&shy;<lb/>uocarent aliqua qu&aelig; &agrave; iunioribus de conditione mathematicarum tractata accepimus.<arrow.to.target n="marg505q"></arrow.to.target><lb/></s></p>
  <p type="head">
  <s><emph type="italics"/>Iure'ne Mathematic&aelig; ex ordine &longs;cientiarum expugungantur. </s>
  <s>Cap. XI.<emph.end type="italics"/></s></p>
  <p type="main">
  <s>ERGO hoc loco vim mathematicarum exploremus; &amp; doceamus quemadmodum mathe&shy;<lb/>matic&aelig; &longs;int &longs;cienti&aelig; &longs;ecus &agrave;c fecerint veteres de quibus meminit Ari&longs;toteles, &amp; aliqui &egrave; no&shy;<lb/>&longs;tris qui in eas acerrim&egrave; inuecti &longs;unt. </s>
  <s>Nanque nouimus antiquos in in&longs;trumentorum &amp; adiuuan&shy;<lb/>tium genere colloca&longs;&longs;e mathimaticas. </s>
  <s>&longs;iquidem Socrates per&longs;uadeat Arithmeticen, <expan abbr="Geometri&atilde;">Geometriam</expan> <lb/>A&longs;tronomiam, Mu&longs;icam, Dialecticam, vtiles e&longs;&longs;e quidem ad &longs;apientiam cape&longs;&longs;endam, &longs;apienti&aelig; <lb/>ver&ograve; nomine, &longs;eu &longs;cienti&aelig; non e&longs;&longs;e dignas; </s>
  <s>&amp; de cuntis es pronuntiant, &longs;icut illa &longs;olutio <expan abbr="conuer&longs;io&qgrave;.">conuer&shy;<lb/>&longs;ioque</expan> ab vmbris &amp; ex antro ad &longs;imulachra, <expan abbr="&longs;olis&qgrave;">&longs;olisque</expan> lumen, ibique animalium &amp; plantarum in&longs;pe&shy;<lb/>ctio <expan abbr="&longs;olis&qgrave;">&longs;olisque</expan> &amp; &longs;iderum in aqua propter imbecillitatem oculorum obtuts, ip&longs;um quod on corpo&shy;<lb/>ribus e&longs;t clari&longs;simum, ad id conuertunt quod e&longs;t in corporea <expan abbr="vi&longs;ili&qgrave;.">vi&longs;ilique</expan> regione omnium fulgenti&longs;&amp;<lb/>&longs;imum; </s>
  <s>&longs;ic omnium &longs;upradictum artium &longs;tudium deducit animum per vmbras non &longs;imula&shy;<lb/>chrorum, &longs;ed eorum potius qu&aelig; ver&egrave; &longs;unt, <expan abbr="facit&qgrave;.">facitque</expan> vt eas iudicemus apparentes ad aliud quod&shy;<arrow.to.target n="marg505r"></arrow.to.target><lb/>dam lumen tanquam ad &longs;olem, <expan abbr="habet&qgrave;">habetque</expan> vim extollendi id quod e&longs;t in animo pr&aelig;&longs;tanti&longs;simum, <lb/>ad cotemplationem eius quod in ordine rerum optimum e&longs;t. </s>
  <s>Itaque veluti mini&longs;tr&aelig; &longs;unt ma&shy;<lb/>thematic&ecedil;, nec honore dign&aelig;, &amp; habit&aelig; <foreign lang="greek">propaidei/a</foreign>, ide&longs;t, apparatus quidam ad alias di&longs;ci<lb/><arrow.to.target n="marg505s"></arrow.to.target>plinas. </s>
  <s>ob eamque poti&longs;sim&egrave; cau&longs;&longs;am, qu&ograve;d de bono mentionem facere non videntur. </s>
  <s>Etenim <lb/>omne bonum e&longs;t finis, is ver&ograve; cuiu&longs;dam actus e&longs;t. </s>
  <s>Omnis ver&ograve; actus e&longs;t cum motu. </s>
  <s>Mathematic&ecedil; <lb/><arrow.to.target n="marg505t"></arrow.to.target>autem motum non re&longs;piciunt. </s>
  <s>H&aelig;c no&longs;tri addunt. </s>
  <s>Omnem &longs;ientiam ex propriis effici: propria <lb/> ver&ograve; &longs;unt nece&longs;&longs;aria qu&aelig; quatenus ip&longs;um &amp; per &longs;e in&longs;unt. </s>
  <s>Atqui talia principia mathematic%aelig; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>habent. </s>
  <s>Qu&ograve; enim triangulus contineat duos rectos ex angulo externo demon&longs;trant qui <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>e&longs;t accidens; quand&ograve; &longs;ine ip&longs;o &amp; cogitari &amp; exi&longs;tere pote&longs;t triangulum. </s>
  <s>Pr&aelig;tere&agrave; probant ex his <lb/> qu&aelig; communia &longs;unt, vtpot&egrave;. </s>
  <s>ex eo quod omne totum &longs;ua parte maius e&longs;t, &amp; qu&ograve;d &longs;i ab &aelig;quis <lb/> &aelig;qua tollantur, ea qu&aelig; &longs;uper&longs;unt &aelig;qua &longs;unt. </s>
  <s>T&ugrave;m etiam medium non e&longs;t ratio formalis conclu&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg505u"></arrow.to.target>&longs;ionis; quia vna <expan abbr="eadem&qgrave;.">eademque</expan> cau&longs;&longs;a plurimum effectuum e&longs;&longs;e pote&longs;t. </s>
  <s>Deinde nullum cau&longs;&longs;&aelig; genus ac&shy;<lb/>cipit. </s>
  <s>manife&longs;te enim finem <expan abbr="efficiens&qgrave;.">efficiensque</expan> repuit. </s>
  <s>Caret forma, igitur &amp; materia. </s>
  <s>Nanque h&aelig; &longs;e&longs;e <lb/>vici&longs;im re&longs;piciunt. </s>
  <s>Qu&ograve;d forma careant, o&longs;tenditur, quia quantum e&longs;t accidens, non forma.</s>
 <pb pagenum="57"/> <pb pagenum="57"/>
 <arrow.to.target n="marg506"></arrow.to.target><lb/>T&ugrave;m etiam eius forma non e&longs;t, quoniam eius e&longs;&longs;et definitio: huius enim munus e&longs;t explicare for&shy;<lb/> <s><arrow.to.target n="marg506"></arrow.to.target><lb/>T&ugrave;m etiam eius forma non e&longs;t, quoniam eius e&longs;&longs;et definitio: huius enim munus e&longs;t explicare for&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg507"></arrow.to.target><lb/>mam. </s>                                                                <s>Sed eius e&longs;t non definitio, ver&ugrave;m de&longs;criptio, nec forma igitur. </s>                                                                <s>Nec non ea qu&aelig; probantur, <lb/> <arrow.to.target n="marg507"></arrow.to.target><lb/>mam. </s>                                                                <s>Sed eius e&longs;t non definitio, ver&ugrave;m de&longs;criptio, nec forma igitur. </s>                                                                <s>Nec non ea qu&aelig; probantur, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg508"></arrow.to.target><lb/>externa &longs;unt, nec intrin&longs;ecus &agrave; rei &longs;ub&longs;tantia pendent. </s>                                                                <s>Et ad idem confirmandum valet auctoritas <lb/>Ari&longs;totelis aientis, principia mathematices e&longs;&longs;e per &longs;imilitudinem, neque propria. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <expan abbr="Idem&qacute;">Idemque</expan>. </s>                                                                <s>non <lb/> <arrow.to.target n="marg508"></arrow.to.target><lb/>externa &longs;unt, nec intrin&longs;ecus &agrave; rei &longs;ub&longs;tantia pendent. </s>                                                                <s>Et ad idem confirmandum valet auctoritas <lb/>Ari&longs;totelis aientis, principia mathematices e&longs;&longs;e per &longs;imilitudinem, neque propria. </s>                                                                
  <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <expan abbr="Idem&qacute;.">Idemque</expan> non <lb/>
 <arrow.to.target n="marg509"></arrow.to.target><lb/>&longs;ine cau&longs;&longs;a ab Ari&longs;totele acceptum; proptere&agrave; qu&ograve;d omnes cau&longs;&longs;&aelig; definiuntur per motum: effi&shy;<lb/>ciens enim e&longs;t principium motus, finis cuius gratia motus e&longs;t, forma &amp; materia &longs;unt natur&aelig;; &amp; mo&shy;<lb/>tus igitur principia &longs;int nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>At ver&ograve; mathematica &longs;unt immobilia. </s>                                                                <s>Et nullum igitur ibi <lb/> <arrow.to.target n="marg509"></arrow.to.target><lb/>&longs;ine cau&longs;&longs;a ab Ari&longs;totele acceptum; proptere&agrave; qu&ograve;d omnes cau&longs;&longs;&aelig; definiuntur per motum: effi&shy;<lb/>ciens enim e&longs;t principium motus, finis cuius gratia motus e&longs;t, forma &amp; materia &longs;unt natur&aelig;; &amp; mo&shy;<lb/>tus igitur principia &longs;int nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>At ver&ograve; mathematica &longs;unt immobilia. </s>                                                                <s>Et nullum igitur ibi <lb/>
 <arrow.to.target n="marg510"></arrow.to.target><lb/>cau&longs;&longs;&aelig; genus exi&longs;tit. </s>                                                                <s>T&ugrave;m etiam nulla affertur poti&longs;sima demon&longs;tratio. </s>                                                                <s>Siquidem definitio non <lb/>a&longs;&longs;umitur: &amp; e&longs;to qu&ograve;d a&longs;&longs;umatur, ea non interna e&longs;t, &longs;ed externa. </s>                                                                <s>Quin etiam vna e&longs;t cuiu&longs;que <lb/>rei demon&longs;tratio. </s>                                                                <s>Sed in his plures exhibentur; &amp; recta, &amp; qu&aelig; deducat ad id quod fieri nequit; <lb/> <arrow.to.target n="marg510"></arrow.to.target><lb/>cau&longs;&longs;&aelig; genus exi&longs;tit. </s>                                                                <s>T&ugrave;m etiam nulla affertur poti&longs;sima demon&longs;tratio. </s>                                                                <s>Siquidem definitio non <lb/>a&longs;&longs;umitur: &amp; e&longs;to qu&ograve;d a&longs;&longs;umatur, ea non interna e&longs;t, &longs;ed externa. </s>                                                                <s>Quin etiam vna e&longs;t cuiu&longs;que <lb/>rei demon&longs;tratio. </s>                                                                <s>Sed in his plures exhibentur; &amp; recta, &amp; qu&aelig; deducat ad id quod fieri nequit; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg511"></arrow.to.target><lb/>&amp; mediis ade&ograve; diuer&longs;is eadem conclu&longs;io <expan abbr="c&otilde;prehenditur">comprehenditur</expan>. </s>                                                                <s>Mathematic&aelig; quoque rationibus vtun&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg511"></arrow.to.target><lb/>&amp; mediis ade&ograve; diuer&longs;is eadem conclu&longs;io <expan abbr="c&otilde;prehenditur">comprehenditur</expan>. </s>                                                                <s>Mathematic&aelig; quoque rationibus vtun&shy;<lb/>
Line 2425 
Line 2534 
 <pb pagenum="58"/>Ver&ugrave;m fac illud fui&longs;&longs;e decretum Philo&longs;ophi ex numero &longs;ub&longs;tantiarum colligi &longs;cientiarum mul&shy;<lb/> <pb pagenum="58"/>Ver&ugrave;m fac illud fui&longs;&longs;e decretum Philo&longs;ophi ex numero &longs;ub&longs;tantiarum colligi &longs;cientiarum mul&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg524"></arrow.to.target><lb/>titudinem: culpandi &longs;unt mathematici qui quantum ab omni &longs;ub&longs;tanti&aelig; genere &longs;eparatum <expan abbr="c&otilde;-mini&longs;cuntur">con&shy;<lb/>mini&longs;cuntur</expan>, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>mathematico &longs;ub&longs;ternunt, neque ius &longs;uum retinent. </s>                                                                <s>Vt enim ante &longs;ignificaui&shy;<lb/>mus, accidens &longs;ine &longs;ub&longs;tantia neque e&longs;&longs;e, neque cogitari pote&longs;t, &amp; in mathematica &longs;ic &longs;ubit ab&longs;tra&shy;<lb/>ctionem, vt prim&ugrave;m fit in ab&longs;tractione aliorum accidentium, determinando notionem &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>ti&aelig; tali forma accidentis, vt con&longs;iderando &longs;ub&longs;tantiam quatenus e&longs;t quanta, non vt &longs;ubiectum <lb/>quanti, deinde liberatur quantum conditionibus materi&aelig; &longs;en&longs;ilis, hoc e&longs;t, alteratricibus calore &amp; <lb/>frigore, &amp; qu&aelig; na&longs;cuntur ex illis, &longs;ibi relinquens extentionem &longs;olam <foreign lang="greek">dia\sthma</foreign>, &longs;iue <foreign lang="greek">dia\stasi+n</foreign>, au&shy;<lb/>xilio no&longs;tr&aelig; mentis: e&longs;t autem di&longs;tantia infinitum quid, &amp; intrin&longs;ecus inh&aelig;ret in materia, imm&ograve; <lb/>e&longs;t ip&longs;a materies, vt &longs;uo loco demon&longs;trabitur. </s>                                                                <s>&amp; quamuis non &longs;it &longs;en&longs;ilis, e&longs;t <foreign lang="greek">nohth/</foreign>, &amp; intelligen&shy;<lb/>da: infinita ver&ograve; non qu&ograve;d omni termino excedat, &longs;ed quia mens in ea terminum vbicunque fi&shy;<lb/>gere queat, &amp; quadrans &amp; rotundans. </s>                                                                <s>nam termini naturales &longs;unt in materia iam qualitatibus <lb/>alteratricibus &amp; &longs;en&longs;ilibus affecta. </s>                                                                <s>Accedit eodem qu&ograve;d nomen &longs;ub&longs;tanti&ecedil; multiplex e&longs;t, &amp; inter <lb/>c&ecedil;tera comprehendit <foreign lang="greek">to\ ti/ e)sti\</foreign>, quod quid e&longs;t, atque hoc e&longs;t &longs;cienti&aelig; caput, vt dixi. </s>                                                                <s>Proinde tria <lb/>&longs;unt genera ip&longs;ius quid e&longs;t, vnum formarum ab omni materi&aelig; &longs;ecretarum, quod e&longs;t primi philo&shy;<lb/>&longs;ophi, alterum quod e&longs;t in materia &longs;en&longs;ili &amp; naturale, &amp; tertium quod &longs;ecernitur &agrave; materia &longs;en&longs;i&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg524"></arrow.to.target><lb/>titudinem: culpandi &longs;unt mathematici qui quantum ab omni &longs;ub&longs;tanti&aelig; genere &longs;eparatum <expan abbr="c&otilde;-mini&longs;cuntur">con&shy;<lb/>mini&longs;cuntur</expan>, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>mathematico &longs;ub&longs;ternunt, neque ius &longs;uum retinent. </s>                                                                <s>Vt enim ante &longs;ignificaui&shy;<lb/>mus, accidens &longs;ine &longs;ub&longs;tantia neque e&longs;&longs;e, neque cogitari pote&longs;t, &amp; in mathematica &longs;ic &longs;ubit ab&longs;tra&shy;<lb/>ctionem, vt prim&ugrave;m fit in ab&longs;tractione aliorum accidentium, determinando notionem &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>ti&aelig; tali forma accidentis, vt con&longs;iderando &longs;ub&longs;tantiam quatenus e&longs;t quanta, non vt &longs;ubiectum <lb/>quanti, deinde liberatur quantum conditionibus materi&aelig; &longs;en&longs;ilis, hoc e&longs;t, alteratricibus calore &amp; <lb/>frigore, &amp; qu&aelig; na&longs;cuntur ex illis, &longs;ibi relinquens extentionem &longs;olam <foreign lang="greek">dia\sthma</foreign>, &longs;iue <foreign lang="greek">dia\stasi+n</foreign>, au&shy;<lb/>xilio no&longs;tr&aelig; mentis: e&longs;t autem di&longs;tantia infinitum quid, &amp; intrin&longs;ecus inh&aelig;ret in materia, imm&ograve; <lb/>e&longs;t ip&longs;a materies, vt &longs;uo loco demon&longs;trabitur. </s>                                                                <s>&amp; quamuis non &longs;it &longs;en&longs;ilis, e&longs;t <foreign lang="greek">nohth/</foreign>, &amp; intelligen&shy;<lb/>da: infinita ver&ograve; non qu&ograve;d omni termino excedat, &longs;ed quia mens in ea terminum vbicunque fi&shy;<lb/>gere queat, &amp; quadrans &amp; rotundans. </s>                                                                <s>nam termini naturales &longs;unt in materia iam qualitatibus <lb/>alteratricibus &amp; &longs;en&longs;ilibus affecta. </s>                                                                <s>Accedit eodem qu&ograve;d nomen &longs;ub&longs;tanti&ecedil; multiplex e&longs;t, &amp; inter <lb/>c&ecedil;tera comprehendit <foreign lang="greek">to\ ti/ e)sti\</foreign>, quod quid e&longs;t, atque hoc e&longs;t &longs;cienti&aelig; caput, vt dixi. </s>                                                                <s>Proinde tria <lb/>&longs;unt genera ip&longs;ius quid e&longs;t, vnum formarum ab omni materi&aelig; &longs;ecretarum, quod e&longs;t primi philo&shy;<lb/>&longs;ophi, alterum quod e&longs;t in materia &longs;en&longs;ili &amp; naturale, &amp; tertium quod &longs;ecernitur &agrave; materia &longs;en&longs;i&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg525"></arrow.to.target><lb/>li, &amp; e&longs;t mathematicum. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i accidens &longs;pectare dicuntur; ita accipito, quia <expan abbr="n&otilde;">non</expan> re&longs;oluunt &longs;uas <lb/>demon&longs;trationes in principia &longs;ub&longs;tanti&aelig;, quemadmodum ali&aelig; &longs;cienti&aelig;, &longs;ed in principia quanti <lb/><expan abbr="t&atilde;tummod&ograve;">tantummod&ograve;</expan>; nihilominus &amp; ip&longs;a rei principia <expan abbr="perhib&etilde;tur">perhibentur</expan> ab Ari&longs;totele; <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> vt quid tetragoni&longs;mus? <lb/></s>                                                                <s> <arrow.to.target n="marg525"></arrow.to.target><lb/>li, &amp; e&longs;t mathematicum. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i accidens &longs;pectare dicuntur; ita accipito, quia <expan abbr="n&otilde;">non</expan> re&longs;oluunt &longs;uas <lb/>demon&longs;trationes in principia &longs;ub&longs;tanti&aelig;, quemadmodum ali&aelig; &longs;cienti&aelig;, &longs;ed in principia quanti <lb/><expan abbr="t&atilde;tummod&ograve;">tantummod&ograve;</expan>; nihilominus &amp; ip&longs;a rei principia <expan abbr="perhib&etilde;tur">perhibentur</expan> ab Ari&longs;totele; <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> vt quid tetragoni&longs;mus? <lb/></s>                                                                <s>
 <arrow.to.target n="marg526"></arrow.to.target><lb/>inuentio medi&aelig;. </s>                                                                <s>Quanquam illud &longs;atis e&longs;&longs;e poterat ad per&longs;uadendum in mathematicis e&longs;&longs;e rei <lb/>cau&longs;&longs;am &amp; &longs;i illis <expan abbr="c&otilde;cedebatur">concedebatur</expan> quid e&longs;t. </s>                                                                <s>H&aelig;c <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;unt Ari&longs;totelis verba 5. prim&aelig; phil. </s>                                                                <s>c. de termino. <lb/></s>                                                                <s><foreign lang="greek">to\ ti/ e)sti\ pe/rws gnw/seas, kai\ tou_ pragma/tos</foreign>. </s>                                                                <s>Ip&longs;um quid e&longs;t e&longs;&longs;e terminum cognitionis, &longs;i ver&ograve; <lb/>cognitionis &amp; rei. </s>                                                                <s>Et plan&egrave; &longs;i ita res e&longs;t veram habeat cau&longs;&longs;am tetragoni&longs;mus; propter quam &longs;it <lb/>oportet, aut &longs;it <foreign lang="greek">a)nai/tios</foreign> &amp; &longs;ine cau&longs;&longs;a, quod e&longs;t principium. </s>                                                                <s>Quapropter et&longs;i non &longs;unt ver&ecedil; cau&longs;&shy;<lb/>&longs;&aelig;, ide&longs;t, pr&aelig;cipu&ecedil;, &longs;unt tamen prim&aelig;, &longs;i referantur ad &longs;uos effectus, id quod <expan abbr="dem&otilde;&longs;trationi">demon&longs;trationi</expan> &longs;at e&longs;t. <lb/></s>                                                                <s>Memento ver&ograve; ip&longs;um quid e&longs;t e&longs;&longs;e duplex vel propri&egrave;, quod rei formam <expan abbr="c&otilde;tinet">continet</expan>, vel logic&egrave;, quod <lb/>per omnia cau&longs;&longs;arum genera &longs;eor&longs;um tradi pote&longs;t. </s>                                                                <s>Atqui ea definitio, qu&aelig; continet formam, &longs;u&shy;<lb/>mitur &agrave; Mathematicis, nec &agrave; phy&longs;ica definitione differt: quand&ograve; non aliter definiret phy&longs;icus re&shy;<lb/>ctum, aut curuum, vel Sexagonum, cum docet cur iris lapis &longs;it Hexagonus; itaque etiam nos do&shy;<lb/>cuit Ari&longs;toteles <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> ip&longs;um cur in ip&longs;um quid e&longs;t re&longs;olui, vt in definitionem recti, &amp; eius, cuius po&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg526"></arrow.to.target><lb/>inuentio medi&aelig;. </s>                                                                <s>Quanquam illud &longs;atis e&longs;&longs;e poterat ad per&longs;uadendum in mathematicis e&longs;&longs;e rei <lb/>cau&longs;&longs;am &amp; &longs;i illis <expan abbr="c&otilde;cedebatur">concedebatur</expan> quid e&longs;t. </s>                                                                <s>H&aelig;c <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;unt Ari&longs;totelis verba 5. prim&aelig; phil. </s>                                                                <s>c. de termino. <lb/></s>                                                                <s><foreign lang="greek">to\ ti/ e)sti\ pe/rws gnw/seas, kai\ tou= pragma/tos</foreign>. </s>                                                                <s>Ip&longs;um quid e&longs;t e&longs;&longs;e terminum cognitionis, &longs;i ver&ograve; <lb/>cognitionis &amp; rei. </s>                                                                <s>Et plan&egrave; &longs;i ita res e&longs;t veram habeat cau&longs;&longs;am tetragoni&longs;mus; propter quam &longs;it <lb/>oportet, aut &longs;it <foreign lang="greek">a)nai/tios</foreign> &amp; &longs;ine cau&longs;&longs;a, quod e&longs;t principium. </s>                                                                <s>Quapropter et&longs;i non &longs;unt ver&ecedil; cau&longs;&shy;<lb/>&longs;&aelig;, ide&longs;t, pr&aelig;cipu&ecedil;, &longs;unt tamen prim&aelig;, &longs;i referantur ad &longs;uos effectus, id quod <expan abbr="dem&otilde;&longs;trationi">demon&longs;trationi</expan> &longs;at e&longs;t. <lb/></s>                                                                <s>Memento ver&ograve; ip&longs;um quid e&longs;t e&longs;&longs;e duplex vel propri&egrave;, quod rei formam <expan abbr="c&otilde;tinet">continet</expan>, vel logic&egrave;, quod <lb/>per omnia cau&longs;&longs;arum genera &longs;eor&longs;um tradi pote&longs;t. </s>                                                                <s>Atqui ea definitio, qu&aelig; continet formam, &longs;u&shy;<lb/>mitur &agrave; Mathematicis, nec &agrave; phy&longs;ica definitione differt: quand&ograve; non aliter definiret phy&longs;icus re&shy;<lb/>ctum, aut curuum, vel Sexagonum, cum docet cur iris lapis &longs;it Hexagonus; itaque etiam nos do&shy;<lb/>cuit Ari&longs;toteles <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> ip&longs;um cur in ip&longs;um quid e&longs;t re&longs;olui, vt in definitionem recti, &amp; eius, cuius po&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg527"></arrow.to.target><lb/>te&longs;t e&longs;&longs;e commen&longs;io. </s>                                                                <s>Vtitur etiam materia Mathematicus, vt c&ugrave;m totum rectum ex duobus &longs;e&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg527"></arrow.to.target><lb/>te&longs;t e&longs;&longs;e commen&longs;io. </s>                                                                <s>Vtitur etiam materia Mathematicus, vt c&ugrave;m totum rectum ex duobus &longs;e&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg528"></arrow.to.target><lb/>mirectis concludit. </s>                                                                <s>&amp; c&ugrave;m in omni pr&aelig;dicamento contineatur ratio pote&longs;tatis &amp; actus, &amp; quod <lb/>e&longs;t in&longs;tar materi&aelig; ac form&aelig;, vtrunque principiorum genus v&longs;urpat; &amp; quamuis non &longs;int ab&longs;olu&shy;<lb/>t&egrave; prima, &longs;at e&longs;t &longs;i in &longs;uo genere &longs;int huiu&longs;modi. </s>                                                                <s>Neque tibi negotium face&longs;&longs;at, &longs;iquando ex nobis <lb/>audies dimidia, aut aliud &longs;imile partium genus e&longs;&longs;e toto po&longs;teriora; proptere&agrave; non po&longs;&longs;e ex illis <lb/>demon&longs;trationem confici; aut &longs;i <expan abbr="c&otilde;ficit">conficit</expan> demon&longs;tratio; ex his tanqu&agrave;m prioribus verearis ne fals&ograve; <lb/>pronunciatum &longs;it ab Ari&longs;totele, eas partes e&longs;&longs;e toto po&longs;teriores. </s>                                                                <s>Etenim alia ratio e&longs;t eiu&longs;modi <lb/>partium apud mathematicum &amp; c&ecedil;teros philo&longs;ophos: apud hos enim &longs;unt accidentia e&longs;&longs;enti&aelig;; <lb/>proptere&agrave; toto po&longs;teriores habentur; at apud mathematicum qui di&longs;tantiam per &longs;e con&longs;iderat <lb/> <arrow.to.target n="marg528"></arrow.to.target><lb/>mirectis concludit. </s>                                                                <s>&amp; c&ugrave;m in omni pr&aelig;dicamento contineatur ratio pote&longs;tatis &amp; actus, &amp; quod <lb/>e&longs;t in&longs;tar materi&aelig; ac form&aelig;, vtrunque principiorum genus v&longs;urpat; &amp; quamuis non &longs;int ab&longs;olu&shy;<lb/>t&egrave; prima, &longs;at e&longs;t &longs;i in &longs;uo genere &longs;int huiu&longs;modi. </s>                                                                <s>Neque tibi negotium face&longs;&longs;at, &longs;iquando ex nobis <lb/>audies dimidia, aut aliud &longs;imile partium genus e&longs;&longs;e toto po&longs;teriora; proptere&agrave; non po&longs;&longs;e ex illis <lb/>demon&longs;trationem confici; aut &longs;i <expan abbr="c&otilde;ficit">conficit</expan> demon&longs;tratio; ex his tanqu&agrave;m prioribus verearis ne fals&ograve; <lb/>pronunciatum &longs;it ab Ari&longs;totele, eas partes e&longs;&longs;e toto po&longs;teriores. </s>                                                                <s>Etenim alia ratio e&longs;t eiu&longs;modi <lb/>partium apud mathematicum &amp; c&ecedil;teros philo&longs;ophos: apud hos enim &longs;unt accidentia e&longs;&longs;enti&aelig;; <lb/>proptere&agrave; toto po&longs;teriores habentur; at apud mathematicum qui di&longs;tantiam per &longs;e con&longs;iderat <lb/>
 <arrow.to.target n="marg529"></arrow.to.target><lb/>qu&aelig; per &longs;e con&longs;tat ex iis partibus iure principia reputantur. </s>                                                                <s>In&longs;uper &longs;cire licet certitudinem &longs;eu <lb/>per&longs;picuitatem e&longs;&longs;e vel per <expan abbr="dem&otilde;&longs;trationem">demon&longs;trationem</expan>, vel etiam mult&ograve; maiorem, qualis e&longs;t principiorum, <lb/>qu&ecedil; &longs;an&egrave; per&longs;picuitas &longs;cientiam non oppugnat. </s>                                                                <s>hoc autem modo multa note&longs;cunt in mathema&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg529"></arrow.to.target><lb/>qu&aelig; per &longs;e con&longs;tat ex iis partibus iure principia reputantur. </s>                                                                <s>In&longs;uper &longs;cire licet certitudinem &longs;eu <lb/>per&longs;picuitatem e&longs;&longs;e vel per <expan abbr="dem&otilde;&longs;trationem">demon&longs;trationem</expan>, vel etiam mult&ograve; maiorem, qualis e&longs;t principiorum, <lb/>qu&ecedil; &longs;an&egrave; per&longs;picuitas &longs;cientiam non oppugnat. </s>                                                                <s>hoc autem modo multa note&longs;cunt in mathema&shy;<lb/>
Line 2437 
Line 2546 
 <arrow.to.target n="marg534"></arrow.to.target><lb/>afferunt mathematica theoremata ex communibus effici; negatur. </s>                                                                <s>&longs;iquidem ad rem propo&longs;itam <lb/>ex analytico pr&aelig;cepto contrahantur. </s>                                                                <s>Et illud etiam qu&ograve;d medium non &longs;it ratio formalis conclu&shy;<lb/>&longs;ionis; &amp; qu&ograve;d vna <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s>                                                                <s>cau&longs;&longs;a plurium effectuum e&longs;&longs;e pote&longs;t. </s>                                                                <s>An id &longs;ufficit, vt talis &longs;it cau&longs;&longs;a <lb/>qua po&longs;ita ponatur effectus, qu&aelig;cunque illa cau&longs;&longs;a &longs;it, aut in eam re&longs;oluatur: &amp; &longs;i plura &longs;int me&shy;<lb/>dia, vt ex ijs vna cau&longs;&longs;a fiat, aut ni&longs;i res ita &longs;e habeat, vitium in ratione latebit; &amp; erit p&longs;eudogra&shy;<lb/>phema, neque mathematic&aelig; conditio; &longs;ed demon&longs;trantis error erit culpandus. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d forma ca&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg534"></arrow.to.target><lb/>afferunt mathematica theoremata ex communibus effici; negatur. </s>                                                                <s>&longs;iquidem ad rem propo&longs;itam <lb/>ex analytico pr&aelig;cepto contrahantur. </s>                                                                <s>Et illud etiam qu&ograve;d medium non &longs;it ratio formalis conclu&shy;<lb/>&longs;ionis; &amp; qu&ograve;d vna <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s>                                                                <s>cau&longs;&longs;a plurium effectuum e&longs;&longs;e pote&longs;t. </s>                                                                <s>An id &longs;ufficit, vt talis &longs;it cau&longs;&longs;a <lb/>qua po&longs;ita ponatur effectus, qu&aelig;cunque illa cau&longs;&longs;a &longs;it, aut in eam re&longs;oluatur: &amp; &longs;i plura &longs;int me&shy;<lb/>dia, vt ex ijs vna cau&longs;&longs;a fiat, aut ni&longs;i res ita &longs;e habeat, vitium in ratione latebit; &amp; erit p&longs;eudogra&shy;<lb/>phema, neque mathematic&aelig; conditio; &longs;ed demon&longs;trantis error erit culpandus. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d forma ca&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg535"></arrow.to.target><lb/>reant mathematic&aelig;, aut materia: t&ugrave;m patebit, cum docebimus terminos e&longs;&longs;e formam interualli <lb/>quod mathematico &longs;ubijcitur. </s>                                                                <s>&amp; in rebus mathematicis e&longs;t materia, &longs;i non &longs;en&longs;ilis; at qu&aelig; men&shy;<lb/>te comprehendi queat; &amp; partes qu&aelig; materi&aelig; vim obtinent: carent plan&egrave; fine &amp; efficiente, quo&shy;<lb/>niam cau&longs;&longs;&aelig; i&longs;t&aelig; &longs;unt principia motus; mathematica ver&ograve; &longs;unt immobilia: &longs;ed materia qu&aelig; &longs;ub <lb/>mentem cadit &amp; forma qu&aelig; re&longs;pondeat illi, nequaqu&agrave;m. </s>                                                                <s>&amp; id fal&longs;um e&longs;t, qu&ograve;d talium <expan abbr="quantor&utilde;">quantorum</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg535"></arrow.to.target><lb/>reant mathematic&aelig;, aut materia: t&ugrave;m patebit, cum docebimus terminos e&longs;&longs;e formam interualli <lb/>quod mathematico &longs;ubijcitur. </s>                                                                <s>&amp; in rebus mathematicis e&longs;t materia, &longs;i non &longs;en&longs;ilis; at qu&aelig; men&shy;<lb/>te comprehendi queat; &amp; partes qu&aelig; materi&aelig; vim obtinent: carent plan&egrave; fine &amp; efficiente, quo&shy;<lb/>niam cau&longs;&longs;&aelig; i&longs;t&aelig; &longs;unt principia motus; mathematica ver&ograve; &longs;unt immobilia: &longs;ed materia qu&aelig; &longs;ub <lb/>mentem cadit &amp; forma qu&aelig; re&longs;pondeat illi, nequaqu&agrave;m. </s>                                                                <s>&amp; id fal&longs;um e&longs;t, qu&ograve;d talium <expan abbr="quantor&utilde;">quantorum</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg536"></arrow.to.target><lb/>non &longs;it definitio. </s>                                                                <s>Ea, qu&aelig; probantur externa e&longs;&longs;e; &longs;i extr&agrave; idem &longs;ubiectum, fateor. </s>                                                                <s>&longs;i ver&ograve; extra <lb/>genus; id ver&ograve; pernego. </s>                                                                <s>Addis auctoritatem Ari&longs;totelis negantis principia propria mathemati&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg536"></arrow.to.target><lb/>non &longs;it definitio. </s>                                                                <s>Ea, qu&aelig; probantur externa e&longs;&longs;e; &longs;i extr&agrave; idem &longs;ubiectum, fateor. </s>                                                                <s>&longs;i ver&ograve; extra <lb/>genus; id ver&ograve; pernego. </s>                                                                <s>Addis auctoritatem Ari&longs;totelis negantis principia propria mathemati&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg537"></arrow.to.target><lb/>cis, te deludit ambiguum, quod culpa interpretis in codicem latinum irrep&longs;it. </s>                                                                <s>nanque du&aelig; &longs;unt <lb/>voces apud Gr&aelig;cos, quas vnico nomine proprij Latini verterunt. <foreign lang="greek">ku/rion &amp; o/ikei_on</foreign>. </s>                                                                <s>Porr&ograve; <foreign lang="greek">oi)kei_a</foreign><lb/>requiruntur in &longs;cientiis; <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <foreign lang="greek">ku/ria</foreign> non in omni &longs;cientia, &longs;unt ver&ograve; <foreign lang="greek">ku/ria</foreign> pr&aelig;cipua &amp; poti&longs;sima <lb/> <arrow.to.target n="marg537"></arrow.to.target><lb/>cis, te deludit ambiguum, quod culpa interpretis in codicem latinum irrep&longs;it. </s>                                                                <s>nanque du&aelig; &longs;unt <lb/>voces apud Gr&aelig;cos, quas vnico nomine proprij Latini verterunt. <foreign lang="greek">ku/rion &amp; o/ikei=on</foreign>. </s>                                                                <s>Porr&ograve; <foreign lang="greek">oi)kei=a</foreign><lb/>requiruntur in &longs;cientiis; <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <foreign lang="greek">ku/ria</foreign> non in omni &longs;cientia, &longs;unt ver&ograve; <foreign lang="greek">ku/ria</foreign> pr&aelig;cipua &amp; poti&longs;sima <lb/>
 <arrow.to.target n="marg538"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg538"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg539"></arrow.to.target><lb/>cau&longs;&longs;arum genera nimirum finis &amp; efficiens, &amp; <foreign lang="greek">ku/rion</foreign> e&longs;t auctor &amp; caput. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> h&aelig;c ergo negantur <lb/> <arrow.to.target n="marg539"></arrow.to.target><lb/>cau&longs;&longs;arum genera nimirum finis &amp; efficiens, &amp; <foreign lang="greek">ku/rion</foreign> e&longs;t auctor &amp; caput. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> h&aelig;c ergo negantur <lb/>
 <arrow.to.target n="marg540"></arrow.to.target><lb/>ab Ari&longs;totele mathematicis. </s>                                                                <s>Dices h&aelig;c e&longs;&longs;e principia metaphoric&egrave;. </s>                                                                <s>An &longs;unt principia metapho&shy;<lb/>ric&egrave; mutationis, non principia &longs;impliciter accepta, qu&ograve;d aliquid de illorum ratione minuatur. <lb/></s>                                                                <s>imm&ograve; &longs;unt principia maxim&egrave;; vnde aliquid pendeat; cuius &longs;ignum qu&ograve;d illo immutato, aliquid <lb/>etiam &longs;ecum immutetur, qu&aelig; nonnulli &egrave; Latinis &longs;ic explicant, qu&ograve;d &longs;int efficientia formaliter, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>effectiu&egrave;. </s>                                                                <s>quemadmodum forma &amp; priuatio dicuntur agere, non quia moueant; &longs;ed qu&ograve;d &longs;ui pr&ecedil;&shy;<lb/>&longs;entia faciant aliud. </s>                                                                <s>&amp; ratio peccat &agrave; coniunctis ad diui&longs;a. </s>                                                                <s>De his ergo, qu&aelig; <foreign lang="greek">ku/ria</foreign> &longs;unt; agebat <lb/>Ari&longs;toteles, non de propriis, qu&aelig; quatenus ip&longs;um in&longs;unt. </s>                                                                <s>Neque ver&ograve; rationem &longs;cienti&aelig; tollit, <lb/>qu&ograve;d principia &longs;int metaphoric&egrave;; &longs;iquidem etiam inibi conce&longs;&longs;erit Philo&longs;ophus idem <expan abbr="principior&utilde;">principiorum</expan> <lb/>genus prim&aelig; philo&longs;ophi&aelig;, qu&aelig; e&longs;t omnium maxim&egrave; &longs;cientia. </s>                                                                <s>Quanqu&agrave;m non erat etiam, vt ve&shy;<lb/>reremur a&longs;signare principia propria mathematicis, qui ob&longs;erua&longs;&longs;emus notari <expan abbr="Bry&longs;&longs;on&etilde;">Bry&longs;&longs;onem</expan> <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> qu&ograve;d in <lb/> <arrow.to.target n="marg540"></arrow.to.target><lb/>ab Ari&longs;totele mathematicis. </s>                                                                <s>Dices h&aelig;c e&longs;&longs;e principia metaphoric&egrave;. </s>                                                                <s>An &longs;unt principia metapho&shy;<lb/>ric&egrave; mutationis, non principia &longs;impliciter accepta, qu&ograve;d aliquid de illorum ratione minuatur. <lb/></s>                                                                <s>imm&ograve; &longs;unt principia maxim&egrave;; vnde aliquid pendeat; cuius &longs;ignum qu&ograve;d illo immutato, aliquid <lb/>etiam &longs;ecum immutetur, qu&aelig; nonnulli &egrave; Latinis &longs;ic explicant, qu&ograve;d &longs;int efficientia formaliter, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>effectiu&egrave;. </s>                                                                <s>quemadmodum forma &amp; priuatio dicuntur agere, non quia moueant; &longs;ed qu&ograve;d &longs;ui pr&ecedil;&shy;<lb/>&longs;entia faciant aliud. </s>                                                                <s>&amp; ratio peccat &agrave; coniunctis ad diui&longs;a. </s>                                                                <s>De his ergo, qu&aelig; <foreign lang="greek">ku/ria</foreign> &longs;unt; agebat <lb/>Ari&longs;toteles, non de propriis, qu&aelig; quatenus ip&longs;um in&longs;unt. </s>                                                                <s>Neque ver&ograve; rationem &longs;cienti&aelig; tollit, <lb/>qu&ograve;d principia &longs;int metaphoric&egrave;; &longs;iquidem etiam inibi conce&longs;&longs;erit Philo&longs;ophus idem <expan abbr="principior&utilde;">principiorum</expan> <lb/>genus prim&aelig; philo&longs;ophi&aelig;, qu&aelig; e&longs;t omnium maxim&egrave; &longs;cientia. </s>                                                                <s>Quanqu&agrave;m non erat etiam, vt ve&shy;<lb/>reremur a&longs;signare principia propria mathematicis, qui ob&longs;erua&longs;&longs;emus notari <expan abbr="Bry&longs;&longs;on&etilde;">Bry&longs;&longs;onem</expan> <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> qu&ograve;d in <lb/>
Line 2471 
Line 2580 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg505"></margin.target>H</s></p> <s><margin.target id="marg505"></margin.target>H</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg505a"></margin.target>A</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg505b"></margin.target>a 6. Met. <lb/>c.1.</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg505c"></margin.target>b I. Po&longs;t. <lb/> T. 42</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg505d"></margin.target>c 3. Phy&longs;</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg505e"></margin.target>B</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg505f"></margin.target>d 3. de c&ecedil;<lb/>lo T. 6.</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg505g"></margin.target>e 13. Met. <lb/> c.3.</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg505h"></margin.target>C</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg505i"></margin.target>f D.T.</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg505j"></margin.target>g I. de an.</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg505k"></margin.target>h Pl. 7. de <lb/> Rep.</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg505l"></margin.target>D</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg505m"></margin.target>i 6. Eth.</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg505n"></margin.target>k 8. Polit.</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg505o"></margin.target>E</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg505p"></margin.target>F</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg505q"></margin.target>G</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg505r"></margin.target>H</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg505s"></margin.target>I.</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg505t"></margin.target>II.</s></p>
  <p type="margin">
  <s><margin.target id="marg505u"></margin.target>III.</s></p>
  <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg506"></margin.target>A</s></p> <s><margin.target id="marg506"></margin.target>A</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg507"></margin.target>IIII.</s></p> <s><margin.target id="marg507"></margin.target>IIII.</s></p>
Line 2584 
Line 2735 
 <arrow.to.target n="marg570"></arrow.to.target><lb/>Accedit eodem, qu&ograve;d termini communes qui ab Ari&longs;totele 5. prim&aelig; philo&longs;ophi&aelig; de&longs;cribuntur, <lb/>ex omnium philo&longs;ophorum &longs;ententia &longs;unt eius methodi. </s>                                                                <s>ergo &amp; cau&longs;&longs;&aelig;. </s>                                                                <s>quare etiam cau&longs;&longs;a effi&shy;<lb/>ciens. </s>                                                                <s>Atqui genus hoc cau&longs;&longs;&aelig; per motum definitur. </s>                                                                <s>&amp; eius igitur definitio <expan abbr="partes&qacute;">partesque</expan>. </s>                                                                <s>definitionis. <lb/></s>                                                                <s>quamobrem &amp; motus per quem cau&longs;&longs;a efficiens definitur. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;eparat&aelig; aliquid <lb/>efficiunt in entibus &amp; rebus naturalibus per motum. </s>                                                                <s>itaque etiam phy&longs;ice mouent. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>p<emph.end type="sup"/> Sed &agrave; pri&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg570"></arrow.to.target><lb/>Accedit eodem, qu&ograve;d termini communes qui ab Ari&longs;totele 5. prim&aelig; philo&longs;ophi&aelig; de&longs;cribuntur, <lb/>ex omnium philo&longs;ophorum &longs;ententia &longs;unt eius methodi. </s>                                                                <s>ergo &amp; cau&longs;&longs;&aelig;. </s>                                                                <s>quare etiam cau&longs;&longs;a effi&shy;<lb/>ciens. </s>                                                                <s>Atqui genus hoc cau&longs;&longs;&aelig; per motum definitur. </s>                                                                <s>&amp; eius igitur definitio <expan abbr="partes&qacute;">partesque</expan>. </s>                                                                <s>definitionis. <lb/></s>                                                                <s>quamobrem &amp; motus per quem cau&longs;&longs;a efficiens definitur. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;eparat&aelig; aliquid <lb/>efficiunt in entibus &amp; rebus naturalibus per motum. </s>                                                                <s>itaque etiam phy&longs;ice mouent. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>p<emph.end type="sup"/> Sed &agrave; pri&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg571"></arrow.to.target><lb/>mo philo&longs;opho cogno&longs;cend&aelig; &longs;unt, vt efficiunt: ergo &amp; per motum cogno&longs;cantur oportet. </s>                                                                <s>Motus <lb/>igitur ad primum philo&longs;ophum pertinebit. </s>                                                                <s>ergo &amp; demon&longs;tratio qu&aelig; vtitur motu, non erit ab <lb/>ip&longs;o aliena. </s>                                                                <s>Sed h&aelig;c &longs;atis hactenus dubitata &longs;int. </s>                                                                <s>nunc docebo quid &longs;entiam. </s>                                                                <s>id ver&ograve; <expan abbr="duor&utilde;">duorum</expan> <expan abbr="capit&utilde;">capitum</expan>  <arrow.to.target n="marg571"></arrow.to.target><lb/>mo philo&longs;opho cogno&longs;cend&aelig; &longs;unt, vt efficiunt: ergo &amp; per motum cogno&longs;cantur oportet. </s>                                                                <s>Motus <lb/>igitur ad primum philo&longs;ophum pertinebit. </s>                                                                <s>ergo &amp; demon&longs;tratio qu&aelig; vtitur motu, non erit ab <lb/>ip&longs;o aliena. </s>                                                                <s>Sed h&aelig;c &longs;atis hactenus dubitata &longs;int. </s>                                                                <s>nunc docebo quid &longs;entiam. </s>                                                                <s>id ver&ograve; <expan abbr="duor&utilde;">duorum</expan> <expan abbr="capit&utilde;">capitum</expan>
 <pb pagenum="61"/> <pb pagenum="61"/>
 <arrow.to.target n="marg572"></arrow.to.target><lb/>explicatione continetur. </s>                                                                <s>Primo quidem. </s>                                                                <s>Philo&longs;ophum naturalem no&longs;&longs;e &longs;olum qu&ograve;d &longs;ub&longs;tanti&aelig; <lb/>materi&aelig; immunes exi&longs;tant. </s>                                                                <s>Altero ver&ograve; Philo&longs;ophum diuinum no&longs;&longs;e qu&ograve;d &longs;unt &amp; quid &longs;int. </s>                                                                <s>Ve&shy;<lb/>runtamen <expan abbr="admod&utilde;">admodum</expan> di&longs;parem e&longs;&longs;e <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> qua illas e&longs;&longs;e vtrique <expan abbr="cogno&longs;c&utilde;t">cogno&longs;cunt</expan>. </s>                                                                <s>quand&ograve; naturalis illas <lb/>e&longs;&longs;e cogno&longs;cit per accidens potius <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> per &longs;e, <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan> ex &longs;olo motu. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m non id dico, <expan abbr="phy&longs;ic&utilde;">phy&longs;icum</expan> <lb/>in earum <expan abbr="notiti&atilde;">notitiam</expan> ex &longs;olo motu peruenire, tanquam medio, c&ugrave;m &amp; id etiam in diuina methodo <lb/>contingat: &longs;ed qu&ograve;d notio <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> habet de &longs;ub&longs;tantia illa philo&longs;ophus naturalis, &longs;emper includit mo&shy;<lb/>tum, vel qu&ograve;d efficiat <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>, mouet <expan abbr=".n.">enim</expan> phy&longs;ic&egrave;; vel quia notatur per <expan abbr="priuation&etilde;">priuationem</expan> motus. </s>                                                                <s>Nam quia <lb/>e&longs;t nobis ignota, &longs;ic de&longs;cribatur oportet per ea qu&ecedil; &longs;unt nota nobis. </s>                                                                <s>ob <expan abbr="e&atilde;&qacute;">eanque</expan>. </s>                                                                <s>cau&longs;&longs;am octauus phy&shy;<lb/>&longs;icorum pars erit methodi naturalis, tamet&longs;i explicat <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> &agrave; materia <expan abbr="&longs;eparat&atilde;">&longs;eparatam</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Q&mtilde;">Qmm</expan> ver&ograve; tale <lb/>&longs;ub&longs;tanti&ecedil; genus non mod&ograve; mouet <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>, &longs;ed habet functiones proprias citr&agrave; <expan abbr="omn&etilde;">omnem</expan> materi&ecedil; co&shy;<lb/>gnationem; neque &longs;unt <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> principia &longs;ub&longs;tanti&ecedil; mobilis, <expan abbr="verumeti&atilde;">verumetiam</expan> &longs;ub&longs;tanti&ecedil; &longs;impliciter &amp; &longs;unt <lb/>entia beati&longs;sima; nece&longs;&longs;e e&longs;t <expan abbr="it&etilde;">item</expan> &longs;it alia &longs;cientia qu&ecedil; in <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> &longs;peculatione ver&longs;etur qu&ecedil; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> re&longs;piciat <lb/><expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>, licet auxilio motus eius <expan abbr="cognition&etilde;">cognitionem</expan> adipi&longs;catur. </s>                                                                <s>Itaque vt hanc <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> pr&ecedil;&longs;eferunt, &longs;pectat <lb/>ad <expan abbr="diuin&utilde;">diuinum</expan> <expan abbr="philo&longs;oph&utilde;">philo&longs;ophum</expan> no&longs;&longs;e, qu&ograve;d e&longs;t hoc &longs;ub&longs;tanti&aelig; genus. </s>                                                                <s>Ita fit, vt eius <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> ab&longs;oluere <lb/>nequeat philo&longs;ophus naturalis, qu&ograve;d habeat <expan abbr="it&etilde;">item</expan> alias functiones qu&ecedil; lateant ip&longs;um, quia non in&shy;<lb/>cludant <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>. </s>                                                                <s>c&ugrave;m ver&ograve; primus philo&longs;ophus con&longs;ideret ens quod e&longs;t, vel &longs;en&longs;ile, vel &longs;eparatum, &amp; <lb/> <arrow.to.target n="marg572"></arrow.to.target><lb/>explicatione continetur. </s>                                                                <s>Primo quidem. </s>                                                                <s>Philo&longs;ophum naturalem no&longs;&longs;e &longs;olum qu&ograve;d &longs;ub&longs;tanti&aelig; <lb/>materi&aelig; immunes exi&longs;tant. </s>                                                                <s>Altero ver&ograve; Philo&longs;ophum diuinum no&longs;&longs;e qu&ograve;d &longs;unt &amp; quid &longs;int. </s>                                                                <s>Ve&shy;<lb/>runtamen <expan abbr="admod&utilde;">admodum</expan> di&longs;parem e&longs;&longs;e <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> qua illas e&longs;&longs;e vtrique <expan abbr="cogno&longs;c&utilde;t">cogno&longs;cunt</expan>. </s>                                                                <s>quand&ograve; naturalis illas <lb/>e&longs;&longs;e cogno&longs;cit per accidens potius <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> per &longs;e, <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan> ex &longs;olo motu. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m non id dico, <expan abbr="phy&longs;ic&utilde;">phy&longs;icum</expan> <lb/>in earum <expan abbr="notiti&atilde;">notitiam</expan> ex &longs;olo motu peruenire, tanquam medio, c&ugrave;m &amp; id etiam in diuina methodo <lb/>contingat: &longs;ed qu&ograve;d notio <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> habet de &longs;ub&longs;tantia illa philo&longs;ophus naturalis, &longs;emper includit mo&shy;<lb/>tum, vel qu&ograve;d efficiat <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>, mouet <expan abbr=".n.">enim</expan> phy&longs;ic&egrave;; vel quia notatur per <expan abbr="priuation&etilde;">priuationem</expan> motus. </s>                                                                <s>Nam quia <lb/>e&longs;t nobis ignota, &longs;ic de&longs;cribatur oportet per ea qu&ecedil; &longs;unt nota nobis. </s>                                                                <s>ob <expan abbr="e&atilde;&qacute;">eanque</expan>. </s>                                                                <s>cau&longs;&longs;am octauus phy&shy;<lb/>&longs;icorum pars erit methodi naturalis, tamet&longs;i explicat <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> &agrave; materia <expan abbr="&longs;eparat&atilde;">&longs;eparatam</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> ver&ograve; tale <lb/>&longs;ub&longs;tanti&ecedil; genus non mod&ograve; mouet <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>, &longs;ed habet functiones proprias citr&agrave; <expan abbr="omn&etilde;">omnem</expan> materi&ecedil; co&shy;<lb/>gnationem; neque &longs;unt <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> principia &longs;ub&longs;tanti&ecedil; mobilis, <expan abbr="verumeti&atilde;">verumetiam</expan> &longs;ub&longs;tanti&ecedil; &longs;impliciter &amp; &longs;unt <lb/>entia beati&longs;sima; nece&longs;&longs;e e&longs;t <expan abbr="it&etilde;">item</expan> &longs;it alia &longs;cientia qu&ecedil; in <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> &longs;peculatione ver&longs;etur qu&ecedil; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> re&longs;piciat <lb/><expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>, licet auxilio motus eius <expan abbr="cognition&etilde;">cognitionem</expan> adipi&longs;catur. </s>                                                                <s>Itaque vt hanc <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> pr&ecedil;&longs;eferunt, &longs;pectat <lb/>ad <expan abbr="diuin&utilde;">diuinum</expan> <expan abbr="philo&longs;oph&utilde;">philo&longs;ophum</expan> no&longs;&longs;e, qu&ograve;d e&longs;t hoc &longs;ub&longs;tanti&aelig; genus. </s>                                                                <s>Ita fit, vt eius <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> ab&longs;oluere <lb/>nequeat philo&longs;ophus naturalis, qu&ograve;d habeat <expan abbr="it&etilde;">item</expan> alias functiones qu&ecedil; lateant ip&longs;um, quia non in&shy;<lb/>cludant <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>. </s>                                                                <s>c&ugrave;m ver&ograve; primus philo&longs;ophus con&longs;ideret ens quod e&longs;t, vel &longs;en&longs;ile, vel &longs;eparatum, &amp; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg573"></arrow.to.target><lb/>cau&longs;&longs;as eius, liceat illi eius <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> ab&longs;olut&egrave; tractare. </s>                                                                <s>&amp; qu&agrave; <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> e&longs;t <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> &longs;en&longs;ilium, &amp; qua e&longs;t <lb/>res <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> &agrave; materia &longs;ecreta. </s>                                                                <s><expan abbr="Quant&utilde;">Quantum</expan> ver&ograve; e&longs;t de qu&ecedil;&longs;tione quid e&longs;t, a&longs;&longs;ero <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> nullo modo ad <expan abbr="phy&longs;i-c&utilde;">phy&longs;i&shy;<lb/>cum</expan> pertinere. </s>                                                                <s><expan abbr="n&atilde;">nam</expan> ver&longs;atur in eius cognitione per accidens, &amp; <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan> cogno&longs;cit, qu&agrave; re&longs;picit <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Sed primus philo&longs;ophus illius vniuer&longs;as functiones intelligens attingit <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan>. (&longs;iquidem in his <lb/>operari &amp; e&longs;&longs;e <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> &longs;int, &amp; <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> quoque e&longs;&longs;e &amp; e&longs;&longs;entia.) &amp; ita per &longs;eip&longs;am cogno&longs;cit &amp; quid &longs;it, &amp; <lb/>qu&ograve;d &longs;it. </s>                                                                <s>quanqu&agrave;m habitus huiu&longs;ce notiti&ecedil; nulla methodo explicatur; <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &longs;ed e&ograve; nos deducit me&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg573"></arrow.to.target><lb/>cau&longs;&longs;as eius, liceat illi eius <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> ab&longs;olut&egrave; tractare. </s>                                                                <s>&amp; qu&agrave; <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> e&longs;t <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> &longs;en&longs;ilium, &amp; qua e&longs;t <lb/>res <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> &agrave; materia &longs;ecreta. </s>                                                                <s><expan abbr="Quant&utilde;">Quantum</expan> ver&ograve; e&longs;t de qu&ecedil;&longs;tione quid e&longs;t, a&longs;&longs;ero <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> nullo modo ad <expan abbr="phy&longs;i-c&utilde;">phy&longs;i&shy;<lb/>cum</expan> pertinere. </s>                                                                <s><expan abbr="n&atilde;">nam</expan> ver&longs;atur in eius cognitione per accidens, &amp; <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan> cogno&longs;cit, qu&agrave; re&longs;picit <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Sed primus philo&longs;ophus illius vniuer&longs;as functiones intelligens attingit <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan>. (&longs;iquidem in his <lb/>operari &amp; e&longs;&longs;e <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> &longs;int, &amp; <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> quoque e&longs;&longs;e &amp; e&longs;&longs;entia.) &amp; ita per &longs;eip&longs;am cogno&longs;cit &amp; quid &longs;it, &amp; <lb/>qu&ograve;d &longs;it. </s>                                                                <s>quanqu&agrave;m habitus huiu&longs;ce notiti&ecedil; nulla methodo explicatur; <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &longs;ed e&ograve; nos deducit me&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg574"></arrow.to.target><lb/>thodus, vt <expan abbr="po&longs;tqu&atilde;">po&longs;tquam</expan> notuerit, maxim&egrave; intelligatur, &amp; per &longs;eip&longs;am. </s>                                                                <s>Ergo, inquies tu, cogno&longs;cetur &agrave; <lb/>nobis e&longs;&longs;entia &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;eparat&aelig;, quod <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> &agrave; probatioribus philo&longs;ophis <expan abbr="n&otilde;">non</expan> conceditur. </s>                                                                <s>Pr&ecedil;tere&agrave; <lb/>&longs;i <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> e&longs;t e&longs;&longs;e, &amp; e&longs;&longs;entia in hoc genere &longs;ub&longs;tanti&aelig;. </s>                                                                <s>Si igitur nouit phy&longs;icus quae &longs;unt; <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> quoque <expan abbr="e&longs;-&longs;enti&atilde;">e&longs;&shy;<lb/>&longs;entiam</expan> no&longs;cat oportet. </s>                                                                <s>Velim <expan abbr="equid&etilde;">equidem</expan> h&ecedil;c dicta accipi in <expan abbr="bon&atilde;">bonam</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan>. </s>                                                                <s>quae .&longs;. </s>                                                                <s>illam attingimus, quia &longs;e&longs;e <lb/>nobis maxim&egrave; prodit: attamen quia mens <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan> lumen &longs;u&longs;tinere nequit; ideo negant philo&longs;ophi <lb/><expan abbr="c&otilde;prehendi">comprehendi</expan> &longs;eparatorum e&longs;&longs;entias. </s>                                                                <s>Et plan&egrave; <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> oculus noctu&ecedil; <expan abbr="font&etilde;">fontem</expan> lucis attingit, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/><expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> ip&longs;um ferre pote&longs;t ob <expan abbr="nimi&utilde;">nimium</expan> <expan abbr="&longs;plendor&etilde;">&longs;plendorem</expan>; &longs;ic menti no&longs;tr&aelig; dicimus euenire. </s>                                                                <s>Iam ver&ograve; qu&ograve;d phy&shy;<lb/>&longs;icus no&longs;&longs;e nequeat <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> &longs;ub&longs;tanti&ecedil; &longs;eparat&ecedil;, id omne na&longs;citur ex notione quam habet de illa, <lb/> <arrow.to.target n="marg574"></arrow.to.target><lb/>thodus, vt <expan abbr="po&longs;tqu&atilde;">po&longs;tquam</expan> notuerit, maxim&egrave; intelligatur, &amp; per &longs;eip&longs;am. </s>                                                                <s>Ergo, inquies tu, cogno&longs;cetur &agrave; <lb/>nobis e&longs;&longs;entia &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;eparat&aelig;, quod <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> &agrave; probatioribus philo&longs;ophis <expan abbr="n&otilde;">non</expan> conceditur. </s>                                                                <s>Pr&ecedil;tere&agrave; <lb/>&longs;i <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> e&longs;t e&longs;&longs;e, &amp; e&longs;&longs;entia in hoc genere &longs;ub&longs;tanti&aelig;. </s>                                                                <s>Si igitur nouit phy&longs;icus quae &longs;unt; <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> quoque <expan abbr="e&longs;-&longs;enti&atilde;">e&longs;&shy;<lb/>&longs;entiam</expan> no&longs;cat oportet. </s>                                                                <s>Velim <expan abbr="equid&etilde;">equidem</expan> h&ecedil;c dicta accipi in <expan abbr="bon&atilde;">bonam</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan>. </s>                                                                <s>quae .&longs;. </s>                                                                <s>illam attingimus, quia &longs;e&longs;e <lb/>nobis maxim&egrave; prodit: attamen quia mens <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan> lumen &longs;u&longs;tinere nequit; ideo negant philo&longs;ophi <lb/><expan abbr="c&otilde;prehendi">comprehendi</expan> &longs;eparatorum e&longs;&longs;entias. </s>                                                                <s>Et plan&egrave; <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> oculus noctu&ecedil; <expan abbr="font&etilde;">fontem</expan> lucis attingit, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/><expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> ip&longs;um ferre pote&longs;t ob <expan abbr="nimi&utilde;">nimium</expan> <expan abbr="&longs;plendor&etilde;">&longs;plendorem</expan>; &longs;ic menti no&longs;tr&aelig; dicimus euenire. </s>                                                                <s>Iam ver&ograve; qu&ograve;d phy&shy;<lb/>&longs;icus no&longs;&longs;e nequeat <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> &longs;ub&longs;tanti&ecedil; &longs;eparat&ecedil;, id omne na&longs;citur ex notione quam habet de illa, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg575"></arrow.to.target><lb/>cogno&longs;cit <expan abbr=".n.">enim</expan> ip&longs;am cum habitudine ad materiam, atqui illa habitudo facit, quominus <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> &longs;int e&longs;&longs;e <lb/>&amp; e&longs;&longs;entia in &longs;ub&longs;tantia &longs;eparata. </s>                                                                <s>&longs;iue vt rectius dicam, qu&ograve;d nos h&ecedil;c, veluti diuer&longs;a concipimus <lb/>qu&ecedil; <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> idem reip&longs;a &longs;unt; &amp; quod per &longs;eip&longs;um <expan abbr="indiuidu&utilde;">indiuiduum</expan> e&longs;t, diuidu&egrave; <expan abbr="c&otilde;prehendatur">comprehendatur</expan>; neque <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> <lb/>ea &longs;it <expan abbr="c&otilde;plexa">complexa</expan> notitia, &amp; in quam cadere valeat error: &longs;ed per integumenta cogno&longs;citur, vt &longs;i <expan abbr="&longs;ol&etilde;">&longs;olem</expan> <lb/>per nubem ad&longs;pexeris, totus <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> cernitur, &longs;ed <expan abbr="n&otilde;">non</expan> dilucid&egrave;: ac veluti notitia &longs;implici no&longs;cuntur <lb/>homo &amp; animal rationis compos, &amp; ex toto, &longs;ed homo <expan abbr="c&otilde;fus&egrave;">confus&egrave;</expan>, &amp; imperfect&egrave;, animal vtens <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> <lb/>di&longs;tinct&egrave; &amp; perfect&egrave;; &longs;ic mentes diuin&ecedil; tot&ecedil;, &longs;ed confus&egrave; no&longs;cuntur &agrave; phy&longs;ico, &agrave; primo ver&ograve; philo&shy;<lb/>&longs;opho di&longs;tinct&egrave;. </s>                                                                <s>Itaque accurata explicatio <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&ecedil;">&longs;ub&longs;tanti&ecedil;</expan> &longs;eparat&ecedil; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t muneris naturalis, &longs;ed diuini: <lb/>&amp; id &longs;ibi voluit Ari&longs;toteles, vbi <expan abbr="con&longs;ideration&etilde;">con&longs;iderationem</expan> <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> philo&longs;opho naturali denegauit. </s>                                                                <s>Ex his <expan abbr="c&otilde;uerto">conuerto</expan> <lb/>me ad rationes in fronte capitis allatas. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> <expan abbr="m&etilde;tis">mentis</expan> dicimus e&longs;&longs;e no&longs;&longs;e &longs;it'ne res, &amp; quid <lb/>e&longs;t, vbi ip&longs;am per &longs;e cogno&longs;camus; &longs;ecus &longs;i no&longs;catur per accidens; <expan abbr="quanqu&atilde;">quanquam</expan> eiu&longs;modi verborum <lb/>verus e&longs;t &longs;en&longs;us, &longs;icuti qu&ograve;d e&longs;t, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;it qu&ecedil;&longs;tio &longs;implex, &longs;yllogi&longs;mo non o&longs;tenditur; &longs;ic neque ip&longs;um <lb/>quid e&longs;t: ide&ograve; nihil ad nos: &longs;ed detur hoc. </s>                                                                <s>Ergo quia primus philo&longs;ophus nouit &longs;ub&longs;tantias &longs;epa&shy;<lb/>ratas per &longs;e, &longs;imul explicat vtranque qu&ecedil;&longs;tionem. </s>                                                                <s>non &longs;ic philo&longs;ophus naturalis. </s>                                                                <s>c&ugrave;m ens ex acci&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg575"></arrow.to.target><lb/>cogno&longs;cit <expan abbr=".n.">enim</expan> ip&longs;am cum habitudine ad materiam, atqui illa habitudo facit, quominus <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> &longs;int e&longs;&longs;e <lb/>&amp; e&longs;&longs;entia in &longs;ub&longs;tantia &longs;eparata. </s>                                                                <s>&longs;iue vt rectius dicam, qu&ograve;d nos h&ecedil;c, veluti diuer&longs;a concipimus <lb/>qu&ecedil; <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> idem reip&longs;a &longs;unt; &amp; quod per &longs;eip&longs;um <expan abbr="indiuidu&utilde;">indiuiduum</expan> e&longs;t, diuidu&egrave; <expan abbr="c&otilde;prehendatur">comprehendatur</expan>; neque <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> <lb/>ea &longs;it <expan abbr="c&otilde;plexa">complexa</expan> notitia, &amp; in quam cadere valeat error: &longs;ed per integumenta cogno&longs;citur, vt &longs;i <expan abbr="&longs;ol&etilde;">&longs;olem</expan> <lb/>per nubem ad&longs;pexeris, totus <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> cernitur, &longs;ed <expan abbr="n&otilde;">non</expan> dilucid&egrave;: ac veluti notitia &longs;implici no&longs;cuntur <lb/>homo &amp; animal rationis compos, &amp; ex toto, &longs;ed homo <expan abbr="c&otilde;fus&egrave;">confus&egrave;</expan>, &amp; imperfect&egrave;, animal vtens <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> <lb/>di&longs;tinct&egrave; &amp; perfect&egrave;; &longs;ic mentes diuin&ecedil; tot&ecedil;, &longs;ed confus&egrave; no&longs;cuntur &agrave; phy&longs;ico, &agrave; primo ver&ograve; philo&shy;<lb/>&longs;opho di&longs;tinct&egrave;. </s>                                                                <s>Itaque accurata explicatio <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&ecedil;">&longs;ub&longs;tanti&ecedil;</expan> &longs;eparat&ecedil; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t muneris naturalis, &longs;ed diuini: <lb/>&amp; id &longs;ibi voluit Ari&longs;toteles, vbi <expan abbr="con&longs;ideration&etilde;">con&longs;iderationem</expan> <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> philo&longs;opho naturali denegauit. </s>                                                                <s>Ex his <expan abbr="c&otilde;uerto">conuerto</expan> <lb/>me ad rationes in fronte capitis allatas. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> <expan abbr="m&etilde;tis">mentis</expan> dicimus e&longs;&longs;e no&longs;&longs;e &longs;it'ne res, &amp; quid <lb/>e&longs;t, vbi ip&longs;am per &longs;e cogno&longs;camus; &longs;ecus &longs;i no&longs;catur per accidens; <expan abbr="quanqu&atilde;">quanquam</expan> eiu&longs;modi verborum <lb/>verus e&longs;t &longs;en&longs;us, &longs;icuti qu&ograve;d e&longs;t, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;it qu&ecedil;&longs;tio &longs;implex, &longs;yllogi&longs;mo non o&longs;tenditur; &longs;ic neque ip&longs;um <lb/>quid e&longs;t: ide&ograve; nihil ad nos: &longs;ed detur hoc. </s>                                                                <s>Ergo quia primus philo&longs;ophus nouit &longs;ub&longs;tantias &longs;epa&shy;<lb/>ratas per &longs;e, &longs;imul explicat vtranque qu&ecedil;&longs;tionem. </s>                                                                <s>non &longs;ic philo&longs;ophus naturalis. </s>                                                                <s>c&ugrave;m ens ex acci&shy;<lb/>
Line 2593 
Line 2744 
 <arrow.to.target n="marg578"></arrow.to.target><lb/>ratio procedat, dicam ego <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>, quia notus nobis ab omni methodo v&longs;urpari, tamet&longs;i nihil ab&longs;ur&shy;<lb/>di <expan abbr="c&otilde;&longs;equetur">con&longs;equetur</expan>, &longs;i etiam accipiamus ip&longs;um e&longs;&longs;e <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>, quod pertineat ad philo&longs;ophiam diuinam. <lb/></s>                                                                <s> <arrow.to.target n="marg578"></arrow.to.target><lb/>ratio procedat, dicam ego <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>, quia notus nobis ab omni methodo v&longs;urpari, tamet&longs;i nihil ab&longs;ur&shy;<lb/>di <expan abbr="c&otilde;&longs;equetur">con&longs;equetur</expan>, &longs;i etiam accipiamus ip&longs;um e&longs;&longs;e <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>, quod pertineat ad philo&longs;ophiam diuinam. <lb/></s>                                                                <s>
 <arrow.to.target n="marg579"></arrow.to.target><lb/>Quod obiicitur eius &longs;cienti&aelig; <expan abbr="dem&otilde;&longs;tration&etilde;">demon&longs;trationem</expan> e&longs;&longs;e, vnde &longs;umitur <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> dabo &longs;i <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> fuerit prius. <lb/></s>                                                                <s>&longs;i po&longs;terius &longs;it facil&egrave; negabo, vt patet, &longs;i &longs;ubalternans accipiat qu&ograve;d e&longs;t &agrave; &longs;ubalterna. </s>                                                                <s>Ad <expan abbr="vltim&utilde;">vltimum</expan> ne&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg579"></arrow.to.target><lb/>Quod obiicitur eius &longs;cienti&aelig; <expan abbr="dem&otilde;&longs;tration&etilde;">demon&longs;trationem</expan> e&longs;&longs;e, vnde &longs;umitur <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> dabo &longs;i <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> fuerit prius. <lb/></s>                                                                <s>&longs;i po&longs;terius &longs;it facil&egrave; negabo, vt patet, &longs;i &longs;ubalternans accipiat qu&ograve;d e&longs;t &agrave; &longs;ubalterna. </s>                                                                <s>Ad <expan abbr="vltim&utilde;">vltimum</expan> ne&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg580"></arrow.to.target><lb/>gamus <expan abbr="cognition&etilde;">cognitionem</expan> &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;eparat&aelig; ab&longs;olui 8. Phy&longs;. c&ugrave;m ibi &longs;ol&ugrave;m explicetur quoad re&longs;picit <lb/><expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>: ip&longs;a ver&ograve; alias habeat functiones &agrave; motu di&longs;iunctas qu&aelig; &longs;unt officij &longs;uperioris. </s>                                                                <s>Video te his <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> acquie&longs;cere, &longs;ed nouis telis adhuc <expan abbr="c&otilde;tr&agrave;">contr&agrave;</expan> nos in&longs;urgere, quippe quae motus <expan abbr="n&otilde;">non</expan> po&longs;sit e&longs;&longs;e <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> de <lb/>prima philo&longs;ophia. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> motus quo <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan> &longs;eparat&aelig; <expan abbr="dem&otilde;&longs;trant">demon&longs;trant</expan> &aelig;ternus e&longs;t. </s>                                                                <s>atqui <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <expan abbr="&ecedil;tern&utilde;">&ecedil;ternum</expan> <lb/>e&longs;&longs;e e&longs;t theorema <expan abbr="phy&longs;ic&utilde;">phy&longs;icum</expan>, nec vllo <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> primi philo&longs;ophi: proinde Ari&longs;t. </s>                                                                <s>vtit hoc medio, <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> in  <arrow.to.target n="marg580"></arrow.to.target><lb/>gamus <expan abbr="cognition&etilde;">cognitionem</expan> &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;eparat&aelig; ab&longs;olui 8. Phy&longs;. c&ugrave;m ibi &longs;ol&ugrave;m explicetur quoad re&longs;picit <lb/><expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>: ip&longs;a ver&ograve; alias habeat functiones &agrave; motu di&longs;iunctas qu&aelig; &longs;unt officij &longs;uperioris. </s>                                                                <s>Video te his <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> acquie&longs;cere, &longs;ed nouis telis adhuc <expan abbr="c&otilde;tr&agrave;">contr&agrave;</expan> nos in&longs;urgere, quippe quae motus <expan abbr="n&otilde;">non</expan> po&longs;sit e&longs;&longs;e <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> de <lb/>prima philo&longs;ophia. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> motus quo <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan> &longs;eparat&aelig; <expan abbr="dem&otilde;&longs;trant">demon&longs;trant</expan> &aelig;ternus e&longs;t. </s>                                                                <s>atqui <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <expan abbr="&ecedil;tern&utilde;">&ecedil;ternum</expan> <lb/>e&longs;&longs;e e&longs;t theorema <expan abbr="phy&longs;ic&utilde;">phy&longs;icum</expan>, nec vllo <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> primi philo&longs;ophi: proinde Ari&longs;t. </s>                                                                <s>vtit hoc medio, <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> in
 <pb pagenum="63"/> <pb pagenum="62"/><arrow.to.target n="marg581a"></arrow.to.target>
 <arrow.to.target n="marg581"></arrow.to.target><lb/>do comparatur, quod e&longs;t corpus humanum. </s>                                                                <s>nanque illud e&longs;t, quod affici oportet vt bene valeat: <lb/>hoc &longs;ecatur, vritur, purgatur, inediam patitur, in hoc e&longs;t bona valetudo, vt in &longs;ubiecto. </s>                                                                <s>Sed in me&shy;<lb/>thodo non erit finis opus, vt bona valetudo; nihil enim docendo efficitur; &longs;ed explicari volunt <lb/>cau&longs;&longs;&aelig;, proprietates, &amp; partes eius &longs;ubiecti quod pote&longs;t obtinere bonam valetudinem, quatenus <lb/>huiu&longs;modi. </s>                                                                <s>nanque horum no&longs;cendorum gratia laboramus, <expan abbr="eis&qacute;">eisque</expan>. </s>                                                                <s>cognitis acquie&longs;cimus, <expan abbr="cum&qacute;">cumque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>talem reddiderit medicus auditorem, vt h&aelig;c optim&egrave; teneat, finem &longs;e <expan abbr="doc&etilde;do">docendo</expan> feci&longs;&longs;e putat. </s>                                                                <s>&amp; hoc <lb/>e&longs;t &longs;ubiectum, quia &longs;ubiectum e&longs;t id cuius principia, partes, &amp; affectiones <expan abbr="expon&utilde;tur">exponuntur</expan>. </s>                                                                <s>Itaque <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <lb/>e&longs;t in methodo finis &amp; &longs;ubiectum. </s>                                                                <s>In &longs;cientiis igitur, in quibus nulla ratio operis habetur, idem <lb/>erit &longs;ubiectum, <expan abbr="idem&qacute;ue">idemque</expan> finis habitus &amp; methodi. </s>                                                                <s>quapropter etiam <foreign lang="greek">skopo\s<gap/></foreign> &longs;eu propo&longs;itum <lb/>vocatur &agrave; Gr&ecedil;cis. </s>                                                                <s>Quanqu&agrave;m ego latius patere puto vim &longs;copi, qu&agrave;m &longs;ubiecti. </s>                                                                <s>Quand&ograve; <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> <lb/>&longs;cienti&aelig; totius appello, ad quod omnia referuntur in illa &longs;cientia, &amp; quod per &longs;e expetitur &amp; ex&shy;<lb/>plicatur, <foreign lang="greek">skapo\n</foreign> ver&ograve;, quod etiam alterius gratia tractatur. </s>                                                                <s>Sic ortum &amp; interitum, non &longs;ubie&shy;<lb/>ctum, &longs;ed &longs;copum con&longs;tituam, quia propter aliud tractatur, illud &longs;ubiectum perhibebo propter <lb/>quod con&longs;ideratur ortus. </s>                                                                <s>Itaque faciam, vt &longs;ubiectum per omnes partes alicuius &longs;cienti&aelig; perti&shy;<lb/>neat, vt id ad quod &longs;emper ea referantur qu&aelig; in &longs;ingulis &longs;cienti&aelig; partibus exponuntur non ali&shy;<lb/>quod generale quod partes &amp; proprietates contineat, motus auctoritate. </s>                                                                <s>Ari&longs;totelis 1. Po&longs;t. <lb/> phy&longs;icis <expan abbr="o&longs;t&etilde;&longs;o">o&longs;ten&longs;o</expan>, &amp; ibi noto ex hypothe&longs;i.<emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/></s>
  <s>Et <expan abbr="qu&atilde;uis">quamuis</expan> motus ad <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> <expan abbr="philo&longs;oph&utilde;">philo&longs;ophum</expan> quoquo pacto <arrow.to.target n="marg581b"></arrow.to.target><lb/>pertineat: at <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ex motu &longs;impliciter efficit ille <expan abbr="propo&longs;it&utilde;">propo&longs;itum</expan>, &longs;ed ex motu &aelig;terno, quod <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> e&longs;t philo&longs;o<lb/>phi naturalis. </s>
  <s><expan abbr="Eti&atilde;">Etiam</expan> <expan abbr="q&dtilde;">quoddam</expan> aimus, <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tias">&longs;ub&longs;tantias</expan> &agrave; materia &longs;ecretas, quoad &longs;unt principia motus, attinere ad <lb/><expan abbr="natural&etilde;">naturalem</expan>; </s>
  <s>vt ver&ograve; principia &longs;impliciter entis ad <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> <expan abbr="philo&longs;oph&utilde;">philo&longs;ophum</expan>; ita oppugnabis e&ograve; promoueri <lb/> <expan abbr="c&otilde;clu&longs;ionem">conclu&longs;ionem</expan> quo <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> effert medium. </s>
  <s>C&utilde;m igitur <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> &longs;it motus &ecedil;ternus, &longs;ol&utilde;m euehet hanc <expan abbr="demon&longs;tration&etilde;">de<lb/>mon&longs;trationem</expan> ad <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> motus, quatenus huiu&longs;modi, nec <expan abbr="quidqu&atilde;">quidquam</expan> amplius efficiet. </s>
  <s>Quod <expan abbr="it&etilde;">item</expan> <lb/>confirmatur, qu&otilde;d auctore Ari&longs;totele mouentia, qu&aelig; &longs;unt immobilia, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt phy&longs;ic&aelig; <expan abbr="c&otilde;templationis">contempla<lb/>tionis</expan>.</s>
  <s>At .n. (vt mea fert opinio) <expan abbr="n&otilde;">non</expan> mod&ograve; motus e&longs;t aliquid entis, <expan abbr="ideo&qgrave;.">ideoque</expan> de prima philo&longs;ophia; &longs;ed <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> motus &ecedil;ternus: </s>
  <s>ergo vt motus &agrave; primo philo&longs;opho tractari po&longs;&longs;et, &longs;ic <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> motus &ecedil;ternus; qui tamet&longs;i phy&longs;ic&egrave; <expan abbr="c&otilde;cluditur">concluditur</expan>, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> repugnat ordini methodi, vt ei&longs;dem fer&egrave; modis &amp; <expan abbr="par&utilde;">parum</expan> diffe&shy;<lb/>rentibus attributis &agrave; diuino concludatur ea facta tran$umptione, vt quod in tali corpore naturali <lb/>&longs;pectatur, &amp; in hoc corpore accommodetur ad &longs;ub&longs;tantiam &longs;en&longs;ilem &amp; <expan abbr="c&otilde;muniter">communiter</expan> <expan abbr="con&longs;iderat&atilde;">con&longs;ideratam</expan>; <lb/></s>
  <s>veruntamen qu&ograve;d non rerum <expan abbr="ip&longs;ar&utilde;">ip&longs;arum</expan> foret hoc di&longs;crimen, &longs;ed modi quo res ip&longs;&aelig; &longs;pectantur: hinc <lb/> factum e&longs;&longs;e veri&longs;imile e&longs;t, vt in methodo diuina pro <expan abbr="dem&otilde;&longs;tratis">demon&longs;tratis</expan> accipiatur, quod item alibi nos <lb/>in materi&aelig; contemplatione factum fui&longs;&longs;e diximus. </s>
  <s>Itaque &amp; alibi demon&longs;tratum, &amp; propter <expan abbr="c&otilde;moditatem">com&shy;<lb/>moditatem</expan> in prima philo&longs;ophia &longs;uppo&longs;itum potuit e&longs;&longs;e medium. </s>
  <s>Ad illud item quod &longs;ecundo <arrow.to.target n="marg581c"></arrow.to.target><lb/>loco opponitur. </s>
  <s>Aeternitatem motus attollere mentem <expan abbr="no&longs;tr&atilde;">no&longs;tram</expan> ad intium motus per &longs;e, nec quic&shy;<lb/>quam pr&ecedil;tere&agrave; de entis principio &longs;ignificare. </s>
  <s>Tamet&longs;i e&longs;t infringere auctoritatem Philo&longs;ophi, qui <lb/>8. Phy&longs;. vtilem &longs;peculationem motus e&longs;&longs;e te&longs;tatur, qu&ograve;d etiam recludit viam ad <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan>, <lb/><foreign lang="greek">pro\s me/qodon peri\ apxh=s th=s prw/ths</foreign>, quibus nubis manife&longs;to indicatur vel diuina methodus, vel via qua diuinus perducit nos in <expan abbr="notiti&atilde;">notitiam</expan> primi principij, &amp; eius <expan abbr="c&otilde;&longs;ilium">con&longs;ilium</expan>, qui nullam aliam <expan abbr="vi&atilde;">viam</expan> <lb/> fuerit ingre&longs;&longs;us; </s>
  <s>etiam re&longs;pondemus, c&utilde;m ex motu primo <expan abbr="c&otilde;cluditur">concluditur</expan> primus motor; <expan abbr="n&otilde;">non</expan>excludi <lb/>primum principium: </s>
  <s>nanque non excluditur primus motor ratione finis.</s>
  <s>At hoc modo primus <lb/> motor e&longs;t principium etiam in prima philo&longs;ophia: </s>
  <s>&longs;ic enim e&longs;t principium omnis entis. </s>
  <s>Ergo <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> <lb/> &longs;ic tractatur; tractatur item vt principium entis.</s>
  <s>Idcirco &amp; o&longs;ten&longs;io diuina. </s>
  <s>Atqui, inquies, id non <lb/>poterit pr&aelig;stare motus, quamuis &aelig;ternus: neque .n. ali&ograve; mentem no&longs;tram deducet, ni&longs;i e&ograve; vt <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> cum relatione ad motum cogno&longs;camus. </s>
  <s>At tu nihil <expan abbr="c&otilde;cedis">concedis</expan> &amp; aliis attributis qu&aelig; con&longs;equantur <lb/>entia &longs;ine materia, nec viribus principiorum qu&aelig;, c&utilde; patefacta &longs;unt, illu&longs;trant mentem, vt &longs;eip&longs;a <lb/>nobis o&longs;tendant, &amp; illuminent alia qu&aelig; na&longs;cuntur ex ip&longs;is. </s>
  <s>Ad tertium patet ea qu&aelig; adducuntur <lb/>non privare phy&longs;icum aliqua contemplatione primarum mentium; </s>
  <s>&longs;ed exqui&longs;ita earum &longs;pecu&shy;<arrow.to.target n="marg581d"></arrow.to.target><lb/>latione. </s>
  <s>Et <expan abbr="quanqu&atilde;">quanquam</expan> non &longs;unt entia naturalia; nihilominus quia mouent naturaliter; &amp; &longs;unt prin&shy;<lb/>cipia motus naturalis, e&longs;&longs;e item phy&longs;ic&ecedil; contemplationis. </s>
  <s>Ita igitur vterque philo&longs;ophus, licet di&shy;<lb/>uer&longs;a ratione tractabit entia &longs;eparata <expan abbr="motu&qgrave;.">motuque</expan> vtetur.</s></p>
  <p type="head">
  <s><emph type="italics"/>Genus &longs;ubiectum naturalis philo&longs;ophi&aelig; con&longs;tituitur </s>
  <s>Cap. XII<emph.end type="italics"/>.</s></p>
  <p type="main">
  <s>TAMETSI &longs;atis notuit quod'nam &longs;it propo&longs;itum methodi naturalis, du ex obiectis rebus <lb/> &longs;cientias &longs;eparauimus; nanque ea &longs;ibi vendicat phy&longs;icus qu&ecedil; materiam <expan abbr="motum&qgrave;">motumque</expan> <expan abbr="re&longs;pici&utilde;t">re&longs;piciunt</expan>: </s>
  <s>attamen h&aelig; omnia &longs;olent ad vnum genus referri, quod vnum propri&ecedil; &longs;ubiectum e&longs;t, quod pro&shy;<lb/>pter euidentiam excitat mentem no&longs;tram ad eius principia, partes, <expan abbr="proprietates&qgrave;.">proprietatesque</expan> perquirendas. </s>
  <s>&amp; valet, opinor, multum ad <expan abbr="ab&longs;oluend&atilde;">ab&longs;oluendam</expan> methodum &amp; dirigendas demon&longs;trationes quibus &longs;cien<lb/>tia <expan abbr="c&otilde;paranda">comparanda</expan> e&longs;t. </s>
  <s>Nam dum in pauca atque illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> generalia res <expan abbr="c&otilde;trahuntur">contrahuntur</expan>, euitatur inanis <lb/>repetitio, dum qu&ecedil; <expan abbr="c&otilde;muniter">communiter</expan> in&longs;unt, in &longs;ingulis recen&longs;ere cogimur, &amp; dum qu&ecedil; &longs;ingulis per acci&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg581e"></arrow.to.target>dens inh&ecedil;rent, ad ea reuocantur quibus per &longs;e conueniunt.<emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/></s>
  <s>Itaque &amp; hoc <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> <expan abbr="ve&longs;tigand&utilde;">ve&longs;tigandum</expan> e&longs;t; &amp; <lb/> nos rem qu&aelig; pluribus atque illis <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> non &longs;atis certis argumentis peragi &longs;olet, in pauca confere<lb/>mus, illa <expan abbr="tant&utilde;modo">tantummodo</expan> <expan abbr="per&longs;equ&etilde;tes">per&longs;equentes</expan> qu&ecedil; firmitatis aliquid &amp; nouitastis in Lyc&ecedil;o pr&ecedil;&longs;eferre videbun<lb/><arrow.to.target n="marg581f"></arrow.to.target>tur. </s>
  <s>Etenim illud in primis accipiemus. <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/></s>
  <s>Vnamquanque <expan abbr="art&etilde;">artem</expan>, &longs;iue &longs;cientiam con&longs;iderari po&longs;&longs;e, vel <arrow.to.target n="marg581g"></arrow.to.target><lb/> vt <expan abbr="habit&utilde;">habitum</expan> eius, qui &longs;cit &amp; exercet; ex quo &longs;cientia definita e&longs;t habitus demon&longs;tratione vtens; </s>
  <s>ars <lb/>ver&ograve; habitus recta ratione efficiens: vel <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan>, vt <expan abbr="method&utilde;">methodum</expan>, hoc e&longs;t, quatenus <expan abbr="literar&utilde;">literarum</expan> monimentis <lb/> <expan abbr="c&otilde;mendatur">commendatur</expan>, &amp; traditur &agrave; pr&ecedil;ceptore di&longs;centi. </s>
  <s>Sic non <expan abbr=" ead&etilde;">eadem</expan> e&longs;t ethice vt habitus, &amp; vt methodus. </s>
  <s>&amp; habitus, vt in hac &amp; c&ecedil;teris artibus opere definitur. </s>
  <s>fru&longs;tra .n. &longs;it medicus, ni&longs;i medeatur, &amp; &ecedil;difi<lb/>cator, ni&longs;i &aelig;dificet. </s>
  <s>At methodus acquie&longs;cit in &longs;ola cognitione, <expan abbr="eius&qgrave;">eiusque</expan> <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> e&longs;t oportuno <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> <lb/>illa exquirere qu&ecedil; in &longs;ola contemplatione &longs;unt po&longs;ita. </s>
  <s>Nam medico &longs;atis e&longs;t, &longs;i de loco &longs;uperiore <lb/>doceat <expan abbr="art&etilde;">artem</expan>, &amp; <expan abbr="auditor&etilde;">auditorem</expan> pr&ecedil;ceptis medicis informet. </s>
  <s>quicquid vlterius exhibebitur iam id <expan abbr="n&otilde;">non</expan> me<lb/>thodi, &longs;ed habitus erit <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan>, quod e&longs;t actio, vel opus. </s>
  <s>Non de&longs;unt habitus, &agrave; quibus actio &amp; ef&shy;<lb/>fectio nulla expectatur, &longs;ed &longs;ola veritas attenditur, quos &longs;cienti&aelig; nomine decoramus. </s>
  <s>C&ugrave;m igitur <lb/> habitus &longs;it duplex, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> varia finis <expan abbr="&longs;ubiecti&qgrave;">&longs;ubiectique</expan> ratio, vnde habitus definiri &longs;olent, &longs;atuenda erit. </s>
  <s>At&shy;<lb/>que in arte qu&ecedil; re&longs;picit opus vltra <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan>, alius erit finis eius partis qu&ecedil; methodus e&longs;t. </s>
  <s>alia ma&shy;<lb/>teria; atque habitus ip&longs;ius. </s>
  <s><expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> finis huius &longs;it opus: methodi ver&ograve; id quod cognoscendum e&longs;t.</s>
  <s>&amp; h&ecedil;c <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> materia methodi; habitus autem alia materia. </s>
  <s>Exemplig. facultatis medic&aelig; finis e&longs;t bona <lb/>valetudo, huc enim vniver&longs;a medici munera &longs;pectant &amp; hic finiuntur. </s>
  <s><expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> cui bona valetu<pb pagenum="63"/><arrow.to.target n="marg581"></arrow.to.target><lb/>do comparatur, quod e&longs;t corpus humanum. </s>                                                                <s>nanque illud e&longs;t, quod affici oportet vt bene valeat: <lb/>hoc &longs;ecatur, vritur, purgatur, inediam patitur, in hoc e&longs;t bona valetudo, vt in &longs;ubiecto. </s>                                                                <s>Sed in me&shy;<lb/>thodo non erit finis opus, vt bona valetudo; nihil enim docendo efficitur; &longs;ed explicari volunt <lb/>cau&longs;&longs;&aelig;, proprietates, &amp; partes eius &longs;ubiecti quod pote&longs;t obtinere bonam valetudinem, quatenus <lb/>huiu&longs;modi. </s>                                                                <s>nanque horum no&longs;cendorum gratia laboramus, <expan abbr="eis&qacute;">eisque</expan>. </s>                                                                <s>cognitis acquie&longs;cimus, <expan abbr="cum&qacute;">cumque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>talem reddiderit medicus auditorem, vt h&aelig;c optim&egrave; teneat, finem &longs;e <expan abbr="doc&etilde;do">docendo</expan> feci&longs;&longs;e putat. </s>                                                                <s>&amp; hoc <lb/>e&longs;t &longs;ubiectum, quia &longs;ubiectum e&longs;t id cuius principia, partes, &amp; affectiones <expan abbr="expon&utilde;tur">exponuntur</expan>. </s>                                                                <s>Itaque <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <lb/>e&longs;t in methodo finis &amp; &longs;ubiectum. </s>                                                                <s>In &longs;cientiis igitur, in quibus nulla ratio operis habetur, idem <lb/>erit &longs;ubiectum, <expan abbr="idem&qacute;ue">idemque</expan> finis habitus &amp; methodi. </s>                                                                <s>quapropter etiam <foreign lang="greek">skopo\s<gap/></foreign> &longs;eu propo&longs;itum <lb/>vocatur &agrave; Gr&ecedil;cis. </s>                                                                <s>Quanqu&agrave;m ego latius patere puto vim &longs;copi, qu&agrave;m &longs;ubiecti. </s>                                                                <s>Quand&ograve; <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> <lb/>&longs;cienti&aelig; totius appello, ad quod omnia referuntur in illa &longs;cientia, &amp; quod per &longs;e expetitur &amp; ex&shy;<lb/>plicatur, <foreign lang="greek">skapo\n</foreign> ver&ograve;, quod etiam alterius gratia tractatur. </s>                                                                <s>Sic ortum &amp; interitum, non &longs;ubie&shy;<lb/>ctum, &longs;ed &longs;copum con&longs;tituam, quia propter aliud tractatur, illud &longs;ubiectum perhibebo propter <lb/>quod con&longs;ideratur ortus. </s>                                                                <s>Itaque faciam, vt &longs;ubiectum per omnes partes alicuius &longs;cienti&aelig; perti&shy;<lb/>neat, vt id ad quod &longs;emper ea referantur qu&aelig; in &longs;ingulis &longs;cienti&aelig; partibus exponuntur non ali&shy;<lb/>quod generale quod partes &amp; proprietates contineat, motus auctoritate. </s>                                                                <s>Ari&longs;totelis 1. Po&longs;t. <lb/>
 <arrow.to.target n="marg582"></arrow.to.target><lb/>analyt. </s>                                                                <s>&amp; 4. prim&aelig; philo&longs;ophi&aelig;, vbi ens ip&longs;e con&longs;tituit &longs;ubiectum, non quod omnia generatim <lb/>complectitur, &longs;ed cuius principia, partes, &amp; propria ve&longs;tigantur. </s>                                                                <s>Hoc ver&ograve; vnum e&longs;&longs;e debet, vel <lb/>vniuoc&egrave;, vel vt ad vnum quod &longs;an&egrave; latius accipiendum e&longs;&longs;e duco, vt non mod&ograve; illud, cuius id <lb/>quod primum e&longs;t in notione formali reliquorum includatur, velut &longs;ub&longs;tantia in notione acciden&shy;<lb/>tis, ver&ugrave;m etiam quomodocunque in alio includatur, vt cau&longs;&longs;a, per quam explicatur quid e&longs;t lo&shy;<lb/>gic&egrave;. </s>                                                                <s>Genus igitur, quod res materiatas &amp; &longs;en&longs;iles complecteretur, variis modis con&longs;titu&ecirc;re, qui <lb/>Ari&longs;totelis ve&longs;tigia &longs;ecuti &longs;unt. </s>                                                                <s>C&ugrave;m enim ens &longs;impliciter &agrave; primo philo&longs;opho tractaretur, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> reli&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg582"></arrow.to.target><lb/>analyt. </s>                                                                <s>&amp; 4. prim&aelig; philo&longs;ophi&aelig;, vbi ens ip&longs;e con&longs;tituit &longs;ubiectum, non quod omnia generatim <lb/>complectitur, &longs;ed cuius principia, partes, &amp; propria ve&longs;tigantur. </s>                                                                <s>Hoc ver&ograve; vnum e&longs;&longs;e debet, vel <lb/>vniuoc&egrave;, vel vt ad vnum quod &longs;an&egrave; latius accipiendum e&longs;&longs;e duco, vt non mod&ograve; illud, cuius id <lb/>quod primum e&longs;t in notione formali reliquorum includatur, velut &longs;ub&longs;tantia in notione acciden&shy;<lb/>tis, ver&ugrave;m etiam quomodocunque in alio includatur, vt cau&longs;&longs;a, per quam explicatur quid e&longs;t lo&shy;<lb/>gic&egrave;. </s>                                                                <s>Genus igitur, quod res materiatas &amp; &longs;en&longs;iles complecteretur, variis modis con&longs;titu&ecirc;re, qui <lb/>Ari&longs;totelis ve&longs;tigia &longs;ecuti &longs;unt. </s>                                                                <s>C&ugrave;m enim ens &longs;impliciter &agrave; primo philo&longs;opho tractaretur, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> reli&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg583"></arrow.to.target><lb/>qu&aelig; &longs;cienti&aelig; portionem entis acciperent, eam entis portionem vel generis &longs;ubalterni nomine ex&shy;<lb/>pre&longs;&longs;ere, vtputa, &longs;ub&longs;tanti&aelig; corporis, vel aliquam conditionem ad ens, &longs;ub&longs;tantiam, corpus&uacute;e ad&shy;<lb/>iecere, velut qu&ograve;d &longs;it mobile, aut naturale. </s>                                                                <s>Sic c&ugrave;m corpus e&longs;&longs;et per &longs;e quantum quod mathema&shy;<lb/>tic&aelig; con&longs;iderationis e&longs;&longs;e videbatur, vt ip&longs;um &agrave; mathematico &longs;eiungerent, adiunxere quoque <expan abbr="c&otilde;-&longs;imiles">con&shy;<lb/>&longs;imiles</expan> differentias qu&aelig; ip&longs;um limitarent. </s>                                                                <s>Videamus nunc, quid mouerit illos, vt hoc potius, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg583"></arrow.to.target><lb/>qu&aelig; &longs;cienti&aelig; portionem entis acciperent, eam entis portionem vel generis &longs;ubalterni nomine ex&shy;<lb/>pre&longs;&longs;ere, vtputa, &longs;ub&longs;tanti&aelig; corporis, vel aliquam conditionem ad ens, &longs;ub&longs;tantiam, corpus&uacute;e ad&shy;<lb/>iecere, velut qu&ograve;d &longs;it mobile, aut naturale. </s>                                                                <s>Sic c&ugrave;m corpus e&longs;&longs;et per &longs;e quantum quod mathema&shy;<lb/>tic&aelig; con&longs;iderationis e&longs;&longs;e videbatur, vt ip&longs;um &agrave; mathematico &longs;eiungerent, adiunxere quoque <expan abbr="c&otilde;-&longs;imiles">con&shy;<lb/>&longs;imiles</expan> differentias qu&aelig; ip&longs;um limitarent. </s>                                                                <s>Videamus nunc, quid mouerit illos, vt hoc potius, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg584"></arrow.to.target><lb/>illud approbarent. </s>                                                                <s>D. quidem Thomas accepit ens ea ratione per&longs;ua&longs;us, nimirum. </s>                                                                <s>Illud e&longs;&longs;e &longs;ub&shy;<lb/>iectum, cui primo &a