Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to buona_demot_014_la_1591.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

Colored diff for /texts/archimedes/xml/buona_demot_014_la_1591.xml between version 1.42 and 1.43

version 1.42, 2007/07/10 15:32:30 version 1.43, 2007/07/11 17:16:29
Line 3217 
Line 3217 
 <pb pagenum="86"/><expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> ver&ograve; hic <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> a&longs;signat <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> ille ver&ograve; <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> &amp; <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>. </s>                                                                <s>&longs;unt <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <foreign lang="greek">lo/gos &amp; ei=dos. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek">o( men ga/r</foreign><lb/> <pb pagenum="86"/><expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> ver&ograve; hic <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> a&longs;signat <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> ille ver&ograve; <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> &amp; <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>. </s>                                                                <s>&longs;unt <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <foreign lang="greek">lo/gos &amp; ei=dos. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek">o( men ga/r</foreign><lb/>
 <arrow.to.target n="marg764"></arrow.to.target><lb/><foreign lang="greek">lo/gos o( de\ tou= pra/gmatos</foreign>. </s>                                                                <s>h&ecedil;c <expan abbr=".n.">enim</expan> ratio .i. </s>                                                                <s>definitio, <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan> appetitus vltionis e&longs;t ratio, hoc e&longs;t, froma <lb/><foreign lang="greek"> de\ tou= pra/gmatos</foreign>, illa ver&ograve; rei, i. </s>                                                                <s>illa definitio feruor &longs;anguinis qui <expan abbr="circ&utilde;">circum</expan> cor, aut calidi e&longs;t rei quod<lb/>e&longs;t <expan abbr="c&otilde;po&longs;itum">compo&longs;itum</expan>, <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> quod exi&longs;tit actu e&longs;t: atqui <expan abbr="n&otilde;">non</expan> forma extra <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>, &longs;ed in materia; hoc ver&ograve; <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> e&longs;t <expan abbr="c&otilde;-po&longs;itum">con&shy;<lb/>po&longs;itum</expan>. </s>                                                                <s>oportet <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> in tali materia, &longs;i exi&longs;tet, vt in &ecedil;dificio ratio talis e&longs;&longs;e poterit, quae e&longs;t <expan abbr="integu-ment&utilde;">integu&shy;<lb/>mentum</expan>, quod prohibet <expan abbr="nox&atilde;">noxam</expan> qu&ecedil; infertur &agrave; ventis, &amp; imbribus &amp; &ecedil;&longs;tib. Hic ver&ograve; .&longs;. </s>                                                                <s>definiens dicet lapi&shy;<lb/>des, &amp; lateres, &amp; ligna: alter <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> in his <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> gratia. <foreign lang="greek">*tis ou=n o( fusi)ku\s tou=twn</foreign>; Quis <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> na&shy;<lb/>turalis? </s>                                                                <s>En tibi Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="dubitant&etilde;">dubitantem</expan>, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="a&longs;&longs;erent&etilde;">a&longs;&longs;erentem</expan> <expan abbr="dialectic&utilde;">dialecticum</expan> definite per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>. </s>                                                                <s>Nunquid ilie qui <expan abbr="circ&utilde;">circum</expan> <expan abbr="ma-teri&atilde;">ma&shy;<lb/>teriam</expan>, <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">rationem</expan> ver&ograve; <expan abbr="ignor&atilde;s">ignorans</expan>, an qui per <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">rationem</expan> <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan>; an potius qui ex vtri&longs;que? </s>                                                                <s>Vbi <expan abbr="it&etilde;">item</expan> videre potes ab Ari&longs;t. <lb/></s>                                                                <s>nihil e&longs;&longs;e <expan abbr="a&longs;&longs;ert&utilde;">a&longs;&longs;ertum</expan>, quae definitio p <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &longs;it naturalis. </s>                                                                <s>Rur&longs;us interrogat <foreign lang="greek">e)xq/nwn de/ th\tis e(xatezos</foreign>; <lb/>ide&longs;t, <expan abbr="vterq;">vterque</expan> <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> quis erit? </s>                                                                <s>i. qui aut per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan>, aut per <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> definiet; phy&longs;icus'ne <lb/>an dialecticus; an alius <expan abbr="qui&longs;pi&atilde;">qui&longs;piam</expan> pr&ecedil;ter hos? </s>                                                                <s>qu&ecedil; verba <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> relata &longs;unt ab interpretibus ad <foreign lang="greek">lo(gon</foreign>, vt &longs;i <lb/><expan abbr="&longs;ermon&etilde;">&longs;ermonem</expan> dixeris <expan abbr="explicant&etilde;">explicantem</expan> quid e&longs;t; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="refer&etilde;da">referenda</expan> &longs;int ad <foreign lang="greek">to\n o(zicon<gap/>a</foreign>. </s>                                                                <s>&amp; &longs;imilitudo generis in cau&longs;&longs;a <lb/>fuit erroris. </s>                                                                <s><expan abbr="R&ntilde;det">Respondet</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;tituta">con&longs;tituta</expan> di&longs;tinctione <expan abbr="&longs;cientiar&utilde;">&longs;cientiarum</expan>, quae <expan abbr="qu&aelig;d&atilde;">qu&aelig;dam</expan> e&longs;t de rebus in materia, quatenus <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan>; <lb/>alia de reb. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt in materia <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan>, non quoad &longs;unt in materia, tertia qu&ecedil; de &longs;eparatis &agrave; materia: <lb/><expan abbr="itaq;">itaque</expan> inquit. </s>                                                                <s>An <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t aliquis qui ver&longs;etur in materi&aelig; pa&longs;sionib. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt &longs;eparabiles <foreign lang="greek">mh d' h(=xwrista\</foreign>. <lb/></s>                                                                <s>i. </s>                                                                <s>quatenus <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt &longs;eparabiles; &longs;ed phy&longs;icus de <expan abbr="o&itilde;bus">omnibus</expan> <expan abbr="qu&ecedil;c&utilde;q;">qu&ecedil;cunque</expan> talis &longs;unt corporis, &amp; <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan> materi&aelig; <lb/> <arrow.to.target n="marg764"></arrow.to.target><lb/><foreign lang="greek">lo/gos o( de\ tou= pra/gmatos</foreign>. </s>                                                                <s>h&ecedil;c <expan abbr=".n.">enim</expan> ratio .i. </s>                                                                <s>definitio, <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan> appetitus vltionis e&longs;t ratio, hoc e&longs;t, froma <lb/><foreign lang="greek"> de\ tou= pra/gmatos</foreign>, illa ver&ograve; rei, i. </s>                                                                <s>illa definitio feruor &longs;anguinis qui <expan abbr="circ&utilde;">circum</expan> cor, aut calidi e&longs;t rei quod<lb/>e&longs;t <expan abbr="c&otilde;po&longs;itum">compo&longs;itum</expan>, <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> quod exi&longs;tit actu e&longs;t: atqui <expan abbr="n&otilde;">non</expan> forma extra <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>, &longs;ed in materia; hoc ver&ograve; <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> e&longs;t <expan abbr="c&otilde;-po&longs;itum">con&shy;<lb/>po&longs;itum</expan>. </s>                                                                <s>oportet <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> in tali materia, &longs;i exi&longs;tet, vt in &ecedil;dificio ratio talis e&longs;&longs;e poterit, quae e&longs;t <expan abbr="integu-ment&utilde;">integu&shy;<lb/>mentum</expan>, quod prohibet <expan abbr="nox&atilde;">noxam</expan> qu&ecedil; infertur &agrave; ventis, &amp; imbribus &amp; &ecedil;&longs;tib. Hic ver&ograve; .&longs;. </s>                                                                <s>definiens dicet lapi&shy;<lb/>des, &amp; lateres, &amp; ligna: alter <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> in his <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> gratia. <foreign lang="greek">*tis ou=n o( fusi)ku\s tou=twn</foreign>; Quis <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> na&shy;<lb/>turalis? </s>                                                                <s>En tibi Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="dubitant&etilde;">dubitantem</expan>, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="a&longs;&longs;erent&etilde;">a&longs;&longs;erentem</expan> <expan abbr="dialectic&utilde;">dialecticum</expan> definite per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>. </s>                                                                <s>Nunquid ilie qui <expan abbr="circ&utilde;">circum</expan> <expan abbr="ma-teri&atilde;">ma&shy;<lb/>teriam</expan>, <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">rationem</expan> ver&ograve; <expan abbr="ignor&atilde;s">ignorans</expan>, an qui per <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">rationem</expan> <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan>; an potius qui ex vtri&longs;que? </s>                                                                <s>Vbi <expan abbr="it&etilde;">item</expan> videre potes ab Ari&longs;t. <lb/></s>                                                                <s>nihil e&longs;&longs;e <expan abbr="a&longs;&longs;ert&utilde;">a&longs;&longs;ertum</expan>, quae definitio p <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &longs;it naturalis. </s>                                                                <s>Rur&longs;us interrogat <foreign lang="greek">e)xq/nwn de/ th\tis e(xatezos</foreign>; <lb/>ide&longs;t, <expan abbr="vterq;">vterque</expan> <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> quis erit? </s>                                                                <s>i. qui aut per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan>, aut per <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> definiet; phy&longs;icus'ne <lb/>an dialecticus; an alius <expan abbr="qui&longs;pi&atilde;">qui&longs;piam</expan> pr&ecedil;ter hos? </s>                                                                <s>qu&ecedil; verba <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> relata &longs;unt ab interpretibus ad <foreign lang="greek">lo(gon</foreign>, vt &longs;i <lb/><expan abbr="&longs;ermon&etilde;">&longs;ermonem</expan> dixeris <expan abbr="explicant&etilde;">explicantem</expan> quid e&longs;t; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="refer&etilde;da">referenda</expan> &longs;int ad <foreign lang="greek">to\n o(zicon<gap/>a</foreign>. </s>                                                                <s>&amp; &longs;imilitudo generis in cau&longs;&longs;a <lb/>fuit erroris. </s>                                                                <s><expan abbr="R&ntilde;det">Respondet</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;tituta">con&longs;tituta</expan> di&longs;tinctione <expan abbr="&longs;cientiar&utilde;">&longs;cientiarum</expan>, quae <expan abbr="qu&aelig;d&atilde;">qu&aelig;dam</expan> e&longs;t de rebus in materia, quatenus <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan>; <lb/>alia de reb. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt in materia <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan>, non quoad &longs;unt in materia, tertia qu&ecedil; de &longs;eparatis &agrave; materia: <lb/><expan abbr="itaq;">itaque</expan> inquit. </s>                                                                <s>An <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t aliquis qui ver&longs;etur in materi&aelig; pa&longs;sionib. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt &longs;eparabiles <foreign lang="greek">mh d' h(=xwrista\</foreign>. <lb/></s>                                                                <s>i. </s>                                                                <s>quatenus <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt &longs;eparabiles; &longs;ed phy&longs;icus de <expan abbr="o&itilde;bus">omnibus</expan> <expan abbr="qu&ecedil;c&utilde;q;">qu&ecedil;cunque</expan> talis &longs;unt corporis, &amp; <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan> materi&aelig; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg765"></arrow.to.target><lb/>opera, &amp; pa&longs;siones. </s>                                                                <s><expan abbr="qu&ecedil;cunq;">qu&ecedil;cunque</expan> ver&ograve; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> fuerint eiu&longs;modi, alius; &amp; de <expan abbr="quibu&longs;d&atilde;">quibu&longs;dam</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> artifex, &longs;i euene&shy;<lb/>rit, i. </s>                                                                <s>fort&egrave;, vt faber, aut medicus. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> faber de naturalibus <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan>, non vt naturalia &longs;unt agit, vt qui de ma&shy;<lb/>chinis: etenim aliqua de mathematicis a&longs;&longs;umit; &amp; fort&egrave; medicus, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> tractat vulnera circularia, <expan abbr="t&utilde;c">tunc</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>ad <expan abbr="geometr&atilde;">geometram</expan> confugit. </s>                                                                <s>Reliqua &longs;unt per&longs;picua. </s>                                                                <s>Ex qua interpretatione, qua nulla <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> verbis Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="c&otilde;-gruit">con&shy;<lb/>gruit</expan> magis; optim&egrave; cernis nihil ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="con&longs;titut&utilde;">con&longs;titutum</expan> de definitione dialectica, &amp; hinc <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> <expan abbr="Latinor&utilde;">Latinorum</expan> <lb/>nugas atque dubitationes pro&longs;terni, &amp; profligari. </s>                                                                <s>Sic igitur con&longs;ideratio <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan> in materia &longs;en&longs;ili, <lb/>quatenus <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan>, vniuer&longs;a e&longs;t phy&longs;ica, ex quo definitiones <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> naturales ab&longs;olut&aelig; ex materia con&longs;ta&shy;<lb/>bunt, &amp; illa, <expan abbr="vbicunq;">vbicunque</expan> facta fuerit intelligenda, hoc e&longs;t, &agrave; <expan abbr="c&otilde;ditionib">conditionib</expan>. </s>                                                                <s>indiuidui &longs;ecreta, qu&ecedil; toto prior <lb/>erit, form&aelig; pars erit &amp; quiditatis naturalis; quae ab eo forma nequeat, <expan abbr="neq;">neque</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> cogitationis virtute di&shy;<lb/>uelli. </s>                                                                <s><expan abbr="&ptilde;&ptilde;e&agrave;">Propterea</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> male Lat. 1. de ortu diui&longs;erunt partes in materiales, <expan abbr="atq;">atque</expan> formales has, quae form&ecedil; partes <lb/>e&longs;&longs;e <expan abbr="cen&longs;er&etilde;t">cen&longs;erent</expan>, illas quae &longs;olius materi&aelig; <expan abbr="vic&etilde;">vicem</expan> <expan abbr="&longs;u&longs;tiner&etilde;t">&longs;u&longs;tinerent</expan>. </s>                                                                <s>Et ill&aelig; materia &agrave; Philo&longs;opho propri&egrave; nuncupat&ecedil;, <lb/>&amp; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> docuerit partes e&longs;&longs;e rei qu&aelig; <expan abbr="defini&etilde;da">definienda</expan> e&longs;t, &amp; definitionem docere &longs;an&egrave; quid e&longs;t <expan abbr="c&otilde;po&longs;it&utilde;">compo&longs;itum</expan> ex ea <lb/>materia in qua actu forma con&longs;i&longs;tit, &longs;ed <expan abbr="euolution&etilde;">euolutionem</expan> eius quod &agrave; tali materia &longs;ecretum e&longs;t quod e&longs;t <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> &agrave;c <lb/>quiditas qu&aelig; e&longs;t ex forma; monuit h&aelig;c <expan abbr="it&etilde;">item</expan> <expan abbr="&longs;ec&utilde;">&longs;ecum</expan> <expan abbr="c&otilde;gruere">congruere</expan> partes rei, partes definitionis, <expan abbr="r&otilde;nis">rationis</expan>, quidi&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg765"></arrow.to.target><lb/>opera, &amp; pa&longs;siones. </s>                                                                <s><expan abbr="qu&ecedil;cunq;">qu&ecedil;cunque</expan> ver&ograve; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> fuerint eiu&longs;modi, alius; &amp; de <expan abbr="quibu&longs;d&atilde;">quibu&longs;dam</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> artifex, &longs;i euene&shy;<lb/>rit, i. </s>                                                                <s>fort&egrave;, vt faber, aut medicus. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> faber de naturalibus <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan>, non vt naturalia &longs;unt agit, vt qui de ma&shy;<lb/>chinis: etenim aliqua de mathematicis a&longs;&longs;umit; &amp; fort&egrave; medicus, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> tractat vulnera circularia, <expan abbr="t&utilde;c">tunc</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>ad <expan abbr="geometr&atilde;">geometram</expan> confugit. </s>                                                                <s>Reliqua &longs;unt per&longs;picua. </s>                                                                <s>Ex qua interpretatione, qua nulla <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> verbis Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="c&otilde;-gruit">con&shy;<lb/>gruit</expan> magis; optim&egrave; cernis nihil ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="con&longs;titut&utilde;">con&longs;titutum</expan> de definitione dialectica, &amp; hinc <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> <expan abbr="Latinor&utilde;">Latinorum</expan> <lb/>nugas atque dubitationes pro&longs;terni, &amp; profligari. </s>                                                                <s>Sic igitur con&longs;ideratio <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan> in materia &longs;en&longs;ili, <lb/>quatenus <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan>, vniuer&longs;a e&longs;t phy&longs;ica, ex quo definitiones <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> naturales ab&longs;olut&aelig; ex materia con&longs;ta&shy;<lb/>bunt, &amp; illa, <expan abbr="vbicunq;">vbicunque</expan> facta fuerit intelligenda, hoc e&longs;t, &agrave; <expan abbr="c&otilde;ditionib">conditionib</expan>. </s>                                                                <s>indiuidui &longs;ecreta, qu&ecedil; toto prior <lb/>erit, form&aelig; pars erit &amp; quiditatis naturalis; quae ab eo forma nequeat, <expan abbr="neq;">neque</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> cogitationis virtute di&shy;<lb/>uelli. </s>                                                                <s><expan abbr="&ptilde;&ptilde;e&agrave;">Propterea</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> male Lat. 1. de ortu diui&longs;erunt partes in materiales, <expan abbr="atq;">atque</expan> formales has, quae form&ecedil; partes <lb/>e&longs;&longs;e <expan abbr="cen&longs;er&etilde;t">cen&longs;erent</expan>, illas quae &longs;olius materi&aelig; <expan abbr="vic&etilde;">vicem</expan> <expan abbr="&longs;u&longs;tiner&etilde;t">&longs;u&longs;tinerent</expan>. </s>                                                                <s>Et ill&aelig; materia &agrave; Philo&longs;opho propri&egrave; nuncupat&ecedil;, <lb/>&amp; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> docuerit partes e&longs;&longs;e rei qu&aelig; <expan abbr="defini&etilde;da">definienda</expan> e&longs;t, &amp; definitionem docere &longs;an&egrave; quid e&longs;t <expan abbr="c&otilde;po&longs;it&utilde;">compo&longs;itum</expan> ex ea <lb/>materia in qua actu forma con&longs;i&longs;tit, &longs;ed <expan abbr="euolution&etilde;">euolutionem</expan> eius quod &agrave; tali materia &longs;ecretum e&longs;t quod e&longs;t <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> &agrave;c <lb/>quiditas qu&aelig; e&longs;t ex forma; monuit h&aelig;c <expan abbr="it&etilde;">item</expan> <expan abbr="&longs;ec&utilde;">&longs;ecum</expan> <expan abbr="c&otilde;gruere">congruere</expan> partes rei, partes definitionis, <expan abbr="r&otilde;nis">rationis</expan>, quidi&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg766"></arrow.to.target><lb/>tatis, ac form&ecedil;: <expan abbr="neq;">neque</expan> <expan abbr="&ptilde;&ptilde;e&agrave;">propterea</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> <expan abbr="&longs;equi&ttilde;">&longs;equitur</expan> has e&longs;&longs;e formas &amp; quid e&longs;t: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> quiditas &amp; forma &longs;unt indiuidua <lb/>&amp; tota formaliter, vt <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;t, <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> partes <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> e&longs;&longs;e qu&ecedil; &longs;unt materia per &longs;eip&longs;as, vti partes domus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>&longs;eparat&ecedil; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt domus, &longs;ed partes &amp; materia. </s>                                                                <s>Re&longs;tat nunc vt nonnullus <expan abbr="antagoni&longs;tar&utilde;">antagoni&longs;tarum</expan> <expan abbr="r&otilde;nes">rationes</expan> di&longs;&longs;ol&shy;<lb/>uamus, &longs;iquid fallaci&ecedil; <expan abbr="c&otilde;tinent">continent</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &egrave; no&longs;tris dictis &longs;eor&longs;um &longs;it <expan abbr="indic&atilde;da">indicanda</expan>. </s>                                                                <s>Occurrit <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> nobis Auerro&euml;s <lb/><expan abbr="inqui&etilde;s">inquiens</expan>, <expan abbr="ho&itilde;s">hominis</expan> <expan abbr="quiditat&etilde;">quiditatem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> vno modo, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> ver&ograve; alio modo; e&longs;&longs;e <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan>, i. </s>                                                                <s><expan abbr="for-m&atilde;">for&shy;<lb/>mam</expan> <expan abbr="ho&itilde;s">hominis</expan>, non e&longs;&longs;e <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan>, qui e&longs;t <expan abbr="c&otilde;gregatus">congregatus</expan> ex materia &amp; forma, qu&aelig; <expan abbr="it&etilde;">item</expan> &longs;unt Ari&longs;t. </s>                                                                <s>ip&longs;ius dicta; ex <lb/>quib. apparet <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="ho&itilde;s">hominis</expan> <expan abbr="quiditat&etilde;">quiditatem</expan>, <expan abbr="neuti&qtilde;">neutiquam</expan> ver&ograve; <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>. </s>                                                                <s>Et ver&ograve; id <expan abbr="a&longs;&longs;euerat&utilde;">a&longs;&longs;eueratum</expan> e&longs;t. </s>                                                                <s>Sed me&shy;<lb/>mini&longs;&longs;e oportet, <expan abbr="duplic&etilde;">duplicem</expan> nobis <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> offerri <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> <expan abbr="vniuer&longs;al&etilde;">vniuer&longs;alem</expan> <expan abbr="collect&utilde;">collectum</expan> ex hi&longs;ce &longs;ingularib. in quo, <lb/>vel vt rectius <expan abbr="dic&atilde;">dicam</expan>, in notione cuius continetur <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> materies in qua &longs;ub&longs;i&longs;tit actu forma quippe car&shy;<lb/>nes, &amp; o&longs;&longs;a, qu&ecedil; toto po&longs;terior e&longs;t; <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> ver&ograve;, qui e&longs;t homo <expan abbr="m&etilde;tis">mentis</expan> officio &longs;eparatus ab hac materia, <lb/>&longs;ola ea re&longs;eruata, &longs;ine qua forma <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> nec e&longs;&longs;e neque cogitari, vt corpus <expan abbr="organic&utilde;">organicum</expan>, qui e&longs;t alius ab <lb/><expan abbr="ho&itilde;e">homine</expan> illo primo, &amp; e&longs;t <expan abbr="id&etilde;">idem</expan>, atque e&longs;&longs;entia &amp; quiditas ac forma qu&ecedil; definitione euoluitur: atqui <expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> <lb/>pars e&longs;t ea materia, qu&ecedil; toto prior e&longs;t; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="c&otilde;prehenditur">comprehenditur</expan> &agrave; forma, vt <expan abbr="quic&utilde;que">quicunque</expan> dicit <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>&longs;ignificet vn&agrave; tale materi&ecedil; genus. </s>                                                                <s><expan abbr="Verunt&ntilde;">Veruntnm</expan> definitur ille primus homo, quia prim&ograve; nobis obiicitur, <lb/> <arrow.to.target n="marg766"></arrow.to.target><lb/>tatis, ac form&ecedil;: <expan abbr="neq;">neque</expan> <expan abbr="&ptilde;&ptilde;e&agrave;">propterea</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> <expan abbr="&longs;equi&ttilde;">&longs;equitur</expan> has e&longs;&longs;e formas &amp; quid e&longs;t: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> quiditas &amp; forma &longs;unt indiuidua <lb/>&amp; tota formaliter, vt <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;t, <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> partes <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> e&longs;&longs;e qu&ecedil; &longs;unt materia per &longs;eip&longs;as, vti partes domus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>&longs;eparat&ecedil; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt domus, &longs;ed partes &amp; materia. </s>                                                                <s>Re&longs;tat nunc vt nonnullus <expan abbr="antagoni&longs;tar&utilde;">antagoni&longs;tarum</expan> <expan abbr="r&otilde;nes">rationes</expan> di&longs;&longs;ol&shy;<lb/>uamus, &longs;iquid fallaci&ecedil; <expan abbr="c&otilde;tinent">continent</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &egrave; no&longs;tris dictis &longs;eor&longs;um &longs;it <expan abbr="indic&atilde;da">indicanda</expan>. </s>                                                                <s>Occurrit <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> nobis Auerro&euml;s <lb/><expan abbr="inqui&etilde;s">inquiens</expan>, <expan abbr="ho&itilde;s">hominis</expan> <expan abbr="quiditat&etilde;">quiditatem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> vno modo, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> ver&ograve; alio modo; e&longs;&longs;e <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan>, i. </s>                                                                <s><expan abbr="for-m&atilde;">for&shy;<lb/>mam</expan> <expan abbr="ho&itilde;s">hominis</expan>, non e&longs;&longs;e <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan>, qui e&longs;t <expan abbr="c&otilde;gregatus">congregatus</expan> ex materia &amp; forma, qu&aelig; <expan abbr="it&etilde;">item</expan> &longs;unt Ari&longs;t. </s>                                                                <s>ip&longs;ius dicta; ex <lb/>quib. apparet <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="ho&itilde;s">hominis</expan> <expan abbr="quiditat&etilde;">quiditatem</expan>, <expan abbr="neuti&qtilde;">neutiquam</expan> ver&ograve; <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>. </s>                                                                <s>Et ver&ograve; id <expan abbr="a&longs;&longs;euerat&utilde;">a&longs;&longs;eueratum</expan> e&longs;t. </s>                                                                <s>Sed me&shy;<lb/>mini&longs;&longs;e oportet, <expan abbr="duplic&etilde;">duplicem</expan> nobis <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> offerri <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> <expan abbr="vniuer&longs;al&etilde;">vniuer&longs;alem</expan> <expan abbr="collect&utilde;">collectum</expan> ex hi&longs;ce &longs;ingularib. in quo, <lb/>vel vt rectius <expan abbr="dic&atilde;">dicam</expan>, in notione cuius continetur <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> materies in qua &longs;ub&longs;i&longs;tit actu forma quippe car&shy;<lb/>nes, &amp; o&longs;&longs;a, qu&ecedil; toto po&longs;terior e&longs;t; <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> ver&ograve;, qui e&longs;t homo <expan abbr="m&etilde;tis">mentis</expan> officio &longs;eparatus ab hac materia, <lb/>&longs;ola ea re&longs;eruata, &longs;ine qua forma <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> nec e&longs;&longs;e neque cogitari, vt corpus <expan abbr="organic&utilde;">organicum</expan>, qui e&longs;t alius ab <lb/><expan abbr="ho&itilde;e">homine</expan> illo primo, &amp; e&longs;t <expan abbr="id&etilde;">idem</expan>, atque e&longs;&longs;entia &amp; quiditas ac forma qu&ecedil; definitione euoluitur: atqui <expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> <lb/>pars e&longs;t ea materia, qu&ecedil; toto prior e&longs;t; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="c&otilde;prehenditur">comprehenditur</expan> &agrave; forma, vt <expan abbr="quic&utilde;que">quicunque</expan> dicit <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>&longs;ignificet vn&agrave; tale materi&ecedil; genus. </s>                                                                <s><expan abbr="verunt&ntilde;">veruntamen</expan> definitur ille primus homo, quia prim&ograve; nobis obiicitur, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg767"></arrow.to.target><lb/>&amp; nos cupimus no&longs;&longs;e quid e&longs;t: ergo eius e&longs;t definitio, &longs;ed per <expan abbr="definition&etilde;">definitionem</expan> explicatur alter ille homo <lb/>qui pars e&longs;t huius: nanque hic ex materia con&longs;tat qu&ecedil; toto po&longs;terior e&longs;t, &amp; infinita, ille ver&ograve; e&longs;t for&shy;<lb/>ma ip&longs;a &amp; quiditas cuius <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> pars &longs;it materia toto prior, ergo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> per tale materi&aelig; genus <expan abbr="explica&ttilde;">explicatur</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Igitur quiditas <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t homo ille primus, &longs;ed hic po&longs;terior, ille habet <expan abbr="quiditat&etilde;">quiditatem</expan> &amp; in eo materia toto <lb/>po&longs;terior &longs;umitur qu&ecedil; excluditur quiditate: altera <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> forma, vtpot&egrave; pars form&ecedil; <expan abbr="numera&ttilde;">numeratur</expan>. </s>                                                                <s>H&ecedil;c pars, <lb/><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> toto prior &longs;it, &agrave; po&longs;teriore &longs;euocari pote&longs;t; itaque &longs;ine forma concipitur; at &longs;ine ip&longs;a forma nullo <lb/>modo cogitatione <expan abbr="c&otilde;prehenditur">comprehenditur</expan>. </s>                                                                <s>ex quo efficitur, vt per &longs;eip&longs;am ab&longs;oluat <expan abbr="q&otilde;nem">qonnem</expan>, ex quo res e&longs;t, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>re&longs;oluitur in <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>; vt &longs;i qu&ecedil;ratur ex quo <expan abbr="anim&atilde;s">animans</expan> exi&longs;tat, dicam ex corpore difformi, &longs;ed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> qu&ecedil;&shy;<lb/>ritur quid, quod re&longs;oluitur in <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;it eius pars, <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> forma <expan abbr="c&otilde;cipitur">concipitur</expan>, nec ab eo materi&ecedil; genere <lb/><expan abbr="&longs;epara&ttilde;">&longs;eparatur</expan> in &longs;olutione <expan abbr="q&otilde;nis">quaestionis</expan>. </s>                                                                <s>animans <expan abbr=".n.">enim</expan> i. quod <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> ex <expan abbr="a&itilde;o">animo</expan> qui e&longs;t actus eiu&longs;modi corporis. </s>                                                                <s>Hinc noto <lb/><expan abbr="q&otilde;n&etilde;">quaestionem</expan> de materia <expan abbr="&ptilde;cedere">procedere</expan> <expan abbr="q&otilde;ni">quaestioni</expan> de forma <expan abbr="t&ptilde;e">tempore</expan> &amp; origine, <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> quae &agrave; forma <expan abbr="&longs;egrega&ttilde;">&longs;egregatur</expan>, <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> quae e&longs;t in genera&shy;<lb/>tione, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> forma ab&longs;it, &amp; ea pr&aelig;&longs;ente motui terminus imponatur: neque <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> &longs;impliciter, qu&ograve;d forma <lb/>&amp; actus natura pote&longs;tati <expan abbr="form&ecedil;&qacute;">form&ecedil;que</expan>. </s>                                                                <s>pr&ecedil;cedunt. </s>                                                                <s>Qu&aelig; ver&ograve; opponit Achillinus, de illa materia dantur <lb/>qu&aelig; po&longs;terior e&longs;t toto: h&ecedil;c enim non e&longs;t pars quiditatis, &longs;ed pars &longs;ub&longs;tanti&ecedil; compo&longs;it&ecedil;, &amp; vehicu&shy;<lb/>lum quiditatis; de illa qu&aelig; toto prior e&longs;t, h&ecedil;c nos a&longs;&longs;erimus e&longs;&longs;e partem quiditatis &amp; form&ecedil;, &amp; par&shy; <arrow.to.target n="marg767"></arrow.to.target><lb/>&amp; nos cupimus no&longs;&longs;e quid e&longs;t: ergo eius e&longs;t definitio, &longs;ed per <expan abbr="definition&etilde;">definitionem</expan> explicatur alter ille homo <lb/>qui pars e&longs;t huius: nanque hic ex materia con&longs;tat qu&ecedil; toto po&longs;terior e&longs;t, &amp; infinita, ille ver&ograve; e&longs;t for&shy;<lb/>ma ip&longs;a &amp; quiditas cuius <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> pars &longs;it materia toto prior, ergo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> per tale materi&aelig; genus <expan abbr="explica&ttilde;">explicatur</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Igitur quiditas <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t homo ille primus, &longs;ed hic po&longs;terior, ille habet <expan abbr="quiditat&etilde;">quiditatem</expan> &amp; in eo materia toto <lb/>po&longs;terior &longs;umitur qu&ecedil; excluditur quiditate: altera <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> forma, vtpot&egrave; pars form&ecedil; <expan abbr="numera&ttilde;">numeratur</expan>. </s>                                                                <s>H&ecedil;c pars, <lb/><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> toto prior &longs;it, &agrave; po&longs;teriore &longs;euocari pote&longs;t; itaque &longs;ine forma concipitur; at &longs;ine ip&longs;a forma nullo <lb/>modo cogitatione <expan abbr="c&otilde;prehenditur">comprehenditur</expan>. </s>                                                                <s>ex quo efficitur, vt per &longs;eip&longs;am ab&longs;oluat <expan abbr="q&otilde;nem">quaestionem</expan>, ex quo res e&longs;t, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>re&longs;oluitur in <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>; vt &longs;i qu&ecedil;ratur ex quo <expan abbr="anim&atilde;s">animans</expan> exi&longs;tat, dicam ex corpore difformi, &longs;ed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> qu&ecedil;&shy;<lb/>ritur quid, quod re&longs;oluitur in <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;it eius pars, <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> forma <expan abbr="c&otilde;cipitur">concipitur</expan>, nec ab eo materi&ecedil; genere <lb/><expan abbr="&longs;epara&ttilde;">&longs;eparatur</expan> in &longs;olutione <expan abbr="q&otilde;nis">quaestionis</expan>. </s>                                                                <s>animans <expan abbr=".n.">enim</expan> i. quod <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> ex <expan abbr="a&itilde;o">animo</expan> qui e&longs;t actus eiu&longs;modi corporis. </s>                                                                <s>Hinc noto <lb/><expan abbr="q&otilde;n&etilde;">quaestionem</expan> de materia <expan abbr="&ptilde;cedere">procedere</expan> <expan abbr="q&otilde;ni">quaestioni</expan> de forma <expan abbr="t&ptilde;e">tempore</expan> &amp; origine, <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> quae &agrave; forma <expan abbr="&longs;egrega&ttilde;">&longs;egregatur</expan>, <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> quae e&longs;t in genera&shy;<lb/>tione, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> forma ab&longs;it, &amp; ea pr&aelig;&longs;ente motui terminus imponatur: neque <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> &longs;impliciter, qu&ograve;d forma <lb/>&amp; actus natura pote&longs;tati <expan abbr="form&ecedil;&qacute;">form&ecedil;que</expan>. </s>                                                                <s>pr&ecedil;cedunt. </s>                                                                <s>Qu&aelig; ver&ograve; opponit Achillinus, de illa materia dantur <lb/>qu&aelig; po&longs;terior e&longs;t toto: h&ecedil;c enim non e&longs;t pars quiditatis, &longs;ed pars &longs;ub&longs;tanti&ecedil; compo&longs;it&ecedil;, &amp; vehicu&shy;<lb/>lum quiditatis; de illa qu&aelig; toto prior e&longs;t, h&ecedil;c nos a&longs;&longs;erimus e&longs;&longs;e partem quiditatis &amp; form&ecedil;, &amp; par&shy;
 <pb pagenum="87"/> <pb pagenum="87"/>
 <arrow.to.target n="marg768"></arrow.to.target><lb/>tem e&longs;&longs;entialem non modo compo&longs;iti, &longs;ed illius totius quod mens &agrave; conditionibus &longs;en&longs;ilibus &amp; <lb/>materia po&longs;teriore &longs;ecernit, quod iam e&longs;t idem cum e&longs;&longs;entia. </s>                                                                <s>Atque ita interpretor auctoritates <lb/>omnium eorum qui materiam definitione pellunt, aut ab illis di&longs;&longs;entio, &longs;i omne materi&ecedil; genus ex&shy;<lb/>cludunt quiditate. </s>                                                                <s>&amp; eam autumo <expan abbr="nece&longs;&longs;ari&atilde;">nece&longs;&longs;ariam</expan> in exponendis rebus qu&ecedil; materia con&longs;tant, quatenus <lb/>huiu&longs;modi &amp; in naturali philo&longs;ophia poti&longs;sim&egrave;. </s>                                                                <s>Ergo phy&longs;icus adhibet in &longs;ua definitione mate&shy;<lb/>riam. </s>                                                                <s>Quid de fine, &amp; efficientes? </s>                                                                <s>An etiam ille, c&ugrave;m &longs;pectet non mod&ograve; rei naturam, &longs;ed exortus &amp; <lb/>mutationes, ea qu&aelig; illorum principia &longs;unt, &longs;unt ver&ograve; efficiens &amp; finis in <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> definitione cogetur <lb/>v&longs;urpare, &amp; in hoc &agrave; primo philo&longs;opho &amp; mathematico &longs;eparabitur, qui c&ugrave;m <expan abbr="tract&etilde;t">tractent</expan> immobilia, <lb/>negligunt eiu&longs;modi genera <expan abbr="cau&longs;&longs;ar&utilde;">cau&longs;&longs;arum</expan>. </s>                                                                <s>Nec quanuis primus philo&longs;ophus di&longs;&longs;erat de primo fine &amp; <lb/>per ip&longs;um aliqua <expan abbr="dem&otilde;&longs;tret">demon&longs;tret</expan>, ide&ograve; tractat principia motus, e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> finis rei genit&ecedil; &amp; <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> qu&ecedil; <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan>, qua&shy;<lb/>tenus &longs;unt, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> generationis, qualis ponitur phy&longs;ico: <expan abbr="&ptilde;&ptilde;ea">propterea</expan> &longs;ecretus ille &agrave; motu, no&longs;ter recipit <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>.</s></p> <arrow.to.target n="marg768"></arrow.to.target><lb/>tem e&longs;&longs;entialem non modo compo&longs;iti, &longs;ed illius totius quod mens &agrave; conditionibus &longs;en&longs;ilibus &amp; <lb/>materia po&longs;teriore &longs;ecernit, quod iam e&longs;t idem cum e&longs;&longs;entia. </s>                                                                <s>Atque ita interpretor auctoritates <lb/>omnium eorum qui materiam definitione pellunt, aut ab illis di&longs;&longs;entio, &longs;i omne materi&ecedil; genus ex&shy;<lb/>cludunt quiditate. </s>                                                                <s>&amp; eam autumo <expan abbr="nece&longs;&longs;ari&atilde;">nece&longs;&longs;ariam</expan> in exponendis rebus qu&ecedil; materia con&longs;tant, quatenus <lb/>huiu&longs;modi &amp; in naturali philo&longs;ophia poti&longs;sim&egrave;. </s>                                                                <s>Ergo phy&longs;icus adhibet in &longs;ua definitione mate&shy;<lb/>riam. </s>                                                                <s>Quid de fine, &amp; efficientes? </s>                                                                <s>An etiam ille, c&ugrave;m &longs;pectet non mod&ograve; rei naturam, &longs;ed exortus &amp; <lb/>mutationes, ea qu&aelig; illorum principia &longs;unt, &longs;unt ver&ograve; efficiens &amp; finis in <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> definitione cogetur <lb/>v&longs;urpare, &amp; in hoc &agrave; primo philo&longs;opho &amp; mathematico &longs;eparabitur, qui c&ugrave;m <expan abbr="tract&etilde;t">tractent</expan> immobilia, <lb/>negligunt eiu&longs;modi genera <expan abbr="cau&longs;&longs;ar&utilde;">cau&longs;&longs;arum</expan>. </s>                                                                <s>Nec quanuis primus philo&longs;ophus di&longs;&longs;erat de primo fine &amp; <lb/>per ip&longs;um aliqua <expan abbr="dem&otilde;&longs;tret">demon&longs;tret</expan>, ide&ograve; tractat principia motus, e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> finis rei genit&ecedil; &amp; <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> qu&ecedil; <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan>, qua&shy;<lb/>tenus &longs;unt, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> generationis, qualis ponitur phy&longs;ico: <expan abbr="&ptilde;&ptilde;ea">propterea</expan> &longs;ecretus ille &agrave; motu, no&longs;ter recipit <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 4492 
Line 4492 
 <arrow.to.target n="marg1108"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="c&otilde;&longs;ilio">con&longs;ilio</expan> veteres ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>laudati, quae <expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan> <expan abbr="qd">quod</expan> <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> e&longs;&longs;e a&longs;&longs;euera&longs;&longs;ent: neque <expan abbr=".n.">enim</expan> erat <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> <expan abbr="cert&utilde;">certum</expan> genus <lb/><expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan>, quippe quae ad diuer&longs;a <expan abbr="&ptilde;dicam&etilde;ta">praedicamenta</expan> pertineret, <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> qu&aelig; fit, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt quattuor; ad <expan abbr="action&etilde;">actionem</expan> &amp; <expan abbr="pa&longs;-&longs;ion&etilde;">pa&longs;&shy;<lb/>&longs;ionem</expan> <expan abbr="referre&ttilde;">referretur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt ad aliquid. </s>                                                                <s>Porr&ograve; actio &amp; pa&longs;sio reip&longs;a <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> &longs;unt; <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;an&egrave; quae <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> &longs;it <expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> <lb/>materia &longs;iue termini, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> actio <expan abbr="ag&etilde;te">agente</expan> <expan abbr="funda&ttilde;">fundatur</expan>, pa&longs;sio ver&ograve; patiente, &longs;ed &longs;ubiecto, hoc e&longs;t, natura &amp; hy&shy;<lb/>po&longs;ta&longs;i; quia &longs;it vna <expan abbr="ead&etilde;&qacute;">eadenque</expan>. </s>                                                                <s>natura &amp; hypo&longs;ta&longs;is, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> diuer&longs;as i&longs;tas habitudines admittat. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> <expan abbr="ob&longs;t&atilde;t">ob&longs;tant</expan> <lb/>illa <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> nobis <expan abbr="opponun&ttilde;">opponuntur</expan> eo <expan abbr="no&itilde;e">nomine</expan>, quae motus <expan abbr="refera&ttilde;">referatur</expan> ad aliquid, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> in Alexandri <expan abbr="&longs;n&itilde;am">&longs;ententiam</expan> obiecta fuere. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="Prim&utilde;">Primum</expan>, &longs;. </s>                                                                <s>quia &longs;ic haberet id quod &longs;ibi vici&longs;sim <expan abbr="r&ntilde;deret">responderet</expan>, atqui <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> habet, etenim e&longs;&longs;et id mouens, aut <lb/>mobile: <expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t e&ograve; quae illa e&longs;t habitudo effectus ad <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;t vald&egrave; impropri&egrave;, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> <lb/>&longs;ic <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt in vniuer&longs;o, <expan abbr="referun&ttilde;">referuntur</expan> ad D. O. M. vtpot&egrave;, &longs;ui <expan abbr="ip&longs;or&utilde;">ip&longs;orum</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan>: <expan abbr="neq;">neque</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> po&longs;&longs;et id e&longs;&longs;e mo&shy;<lb/>bile, <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> h&aelig;c e&longs;&longs;et habitudo <expan abbr="accid&etilde;tis">accidentis</expan> ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> &agrave; qua <expan abbr="itid&etilde;">itidem</expan> ver&aelig; habitudinis, i. </s>                                                                <s><expan abbr="&ptilde;dicamenti">praedicamenti</expan> e&longs;&longs;en&shy;<lb/>tia <expan abbr="&longs;egrega&ttilde;">&longs;egregatur</expan>. </s>                                                                <s>Rur&longs;us &longs;i motus ab habitudine <expan abbr="c&otilde;plere&ttilde;">compleretur</expan>, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ea &longs;it ad <expan abbr="ag&etilde;s">agens</expan> &amp; <expan abbr="pati&etilde;s">patiens</expan> &longs;imul; profect&ograve; vtriu&longs;&shy;<lb/>que <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="referun&ttilde;">referuntur</expan> ad ip&longs;um, par e&longs;&longs;et ad <expan abbr="eund&etilde;">eundem</expan> <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> eiu&longs;modi <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t: <expan abbr="nanq;">nanque</expan> &agrave; &longs;ubiecto prima <lb/>eius ratio <expan abbr="peti&ttilde;">petitur</expan>, ab <expan abbr="effici&etilde;te">efficiente</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan>: elucet <expan abbr=".n.">enim</expan> motus immobili, &amp; id <expan abbr="per&longs;picu&utilde;">per&longs;picuum</expan> &longs;emper e&longs;t. </s>                                                                <s>At nihil ad <lb/><expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> pertinere primo a&longs;pectu <expan abbr="vide&ttilde;">videtur</expan> &amp; <expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> &longs;&ecedil;pi&longs;sim&egrave; latet. </s>                                                                <s>H&ecedil;c <expan abbr="atq;">atque</expan> alia <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan> &longs;olent opponi, <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan>, ni&longs;i fallimur, &longs;ine vllo negotio dilui po&longs;&longs;unt. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> concedimus habere <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> id quod &longs;ibi vici&longs;sim <lb/> <arrow.to.target n="marg1108"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="c&otilde;&longs;ilio">con&longs;ilio</expan> veteres ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>laudati, quae <expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan> <expan abbr="qd">quod</expan> <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> e&longs;&longs;e a&longs;&longs;euera&longs;&longs;ent: neque <expan abbr=".n.">enim</expan> erat <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> <expan abbr="cert&utilde;">certum</expan> genus <lb/><expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan>, quippe quae ad diuer&longs;a <expan abbr="&ptilde;dicam&etilde;ta">praedicamenta</expan> pertineret, <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> qu&aelig; fit, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt quattuor; ad <expan abbr="action&etilde;">actionem</expan> &amp; <expan abbr="pa&longs;-&longs;ion&etilde;">pa&longs;&shy;<lb/>&longs;ionem</expan> <expan abbr="referre&ttilde;">referretur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt ad aliquid. </s>                                                                <s>Porr&ograve; actio &amp; pa&longs;sio reip&longs;a <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> &longs;unt; <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;an&egrave; quae <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> &longs;it <expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> <lb/>materia &longs;iue termini, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> actio <expan abbr="ag&etilde;te">agente</expan> <expan abbr="funda&ttilde;">fundatur</expan>, pa&longs;sio ver&ograve; patiente, &longs;ed &longs;ubiecto, hoc e&longs;t, natura &amp; hy&shy;<lb/>po&longs;ta&longs;i; quia &longs;it vna <expan abbr="ead&etilde;&qacute;">eadenque</expan>. </s>                                                                <s>natura &amp; hypo&longs;ta&longs;is, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> diuer&longs;as i&longs;tas habitudines admittat. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> <expan abbr="ob&longs;t&atilde;t">ob&longs;tant</expan> <lb/>illa <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> nobis <expan abbr="opponun&ttilde;">opponuntur</expan> eo <expan abbr="no&itilde;e">nomine</expan>, quae motus <expan abbr="refera&ttilde;">referatur</expan> ad aliquid, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> in Alexandri <expan abbr="&longs;n&itilde;am">&longs;ententiam</expan> obiecta fuere. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="Prim&utilde;">Primum</expan>, &longs;. </s>                                                                <s>quia &longs;ic haberet id quod &longs;ibi vici&longs;sim <expan abbr="r&ntilde;deret">responderet</expan>, atqui <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> habet, etenim e&longs;&longs;et id mouens, aut <lb/>mobile: <expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t e&ograve; quae illa e&longs;t habitudo effectus ad <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;t vald&egrave; impropri&egrave;, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> <lb/>&longs;ic <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt in vniuer&longs;o, <expan abbr="referun&ttilde;">referuntur</expan> ad D. O. M. vtpot&egrave;, &longs;ui <expan abbr="ip&longs;or&utilde;">ip&longs;orum</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan>: <expan abbr="neq;">neque</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> po&longs;&longs;et id e&longs;&longs;e mo&shy;<lb/>bile, <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> h&aelig;c e&longs;&longs;et habitudo <expan abbr="accid&etilde;tis">accidentis</expan> ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> &agrave; qua <expan abbr="itid&etilde;">itidem</expan> ver&aelig; habitudinis, i. </s>                                                                <s><expan abbr="&ptilde;dicamenti">praedicamenti</expan> e&longs;&longs;en&shy;<lb/>tia <expan abbr="&longs;egrega&ttilde;">&longs;egregatur</expan>. </s>                                                                <s>Rur&longs;us &longs;i motus ab habitudine <expan abbr="c&otilde;plere&ttilde;">compleretur</expan>, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ea &longs;it ad <expan abbr="ag&etilde;s">agens</expan> &amp; <expan abbr="pati&etilde;s">patiens</expan> &longs;imul; profect&ograve; vtriu&longs;&shy;<lb/>que <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="referun&ttilde;">referuntur</expan> ad ip&longs;um, par e&longs;&longs;et ad <expan abbr="eund&etilde;">eundem</expan> <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> eiu&longs;modi <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t: <expan abbr="nanq;">nanque</expan> &agrave; &longs;ubiecto prima <lb/>eius ratio <expan abbr="peti&ttilde;">petitur</expan>, ab <expan abbr="effici&etilde;te">efficiente</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan>: elucet <expan abbr=".n.">enim</expan> motus immobili, &amp; id <expan abbr="per&longs;picu&utilde;">per&longs;picuum</expan> &longs;emper e&longs;t. </s>                                                                <s>At nihil ad <lb/><expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> pertinere primo a&longs;pectu <expan abbr="vide&ttilde;">videtur</expan> &amp; <expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> &longs;&ecedil;pi&longs;sim&egrave; latet. </s>                                                                <s>H&ecedil;c <expan abbr="atq;">atque</expan> alia <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan> &longs;olent opponi, <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan>, ni&longs;i fallimur, &longs;ine vllo negotio dilui po&longs;&longs;unt. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> concedimus habere <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> id quod &longs;ibi vici&longs;sim <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1109"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="r&ntilde;deat">respondeat</expan>, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>duplex e&longs;&longs;e &amp; mouens &amp; mobile, licet habitudo ad mobile long&egrave; alia &longs;it, ac <expan abbr="admou&etilde;s">admouens</expan> <lb/>&amp; ad mobile interna, <expan abbr="admou&etilde;s">admouens</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> externa, &amp; <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> mutet <expan abbr="&ptilde;dicament&utilde;">praedicamentum</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> vllius roboris e&longs;&longs;e id opi&shy;<lb/>namur <expan abbr="qd">quod</expan> <expan abbr="opponi&ttilde;">opponitur</expan>, <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan>, &longs;. </s>                                                                <s><expan abbr="relat&utilde;">relatum</expan> iri ad <expan abbr="De&utilde;">Deum</expan>: damus <expan abbr=".n.">enim</expan> hoc, nec ab&longs;urdi <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> inde <expan abbr="c&otilde;&longs;equi&ttilde;">con&longs;equitur</expan>. </s>                                                                <s>Quis <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>neget ea <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="c&atilde;s">causas</expan> habent, referri ad <expan abbr="c&atilde;m">causam</expan>, &amp; ad D. O. M. veluti <expan abbr="c&atilde;m">causam</expan> <expan abbr="prim&atilde;">primam</expan>? </s>                                                                <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> illud impedit quae <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;-tia">&longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tia</expan> &longs;it res ab&longs;oluta; neque <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;ub&longs;tantia res ita e&longs;t ab&longs;oluta, quin pendeat ex nullo, &longs;ed quia p &longs;e &longs;ub&shy;<lb/>&longs;i&longs;tit, cui <expan abbr="n&otilde;">non</expan> repugnat aliud habere cau&longs;&longs;&aelig; genus, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="intern&utilde;">internum</expan>, &longs;ed &agrave; quo <expan abbr="guberne&ttilde;">gubernetur</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> illud per &longs;e <lb/>exi&longs;tere &longs;ic e&longs;t, vt <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> genus relationis excludat; <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> materi&ecedil; beneficio talis e&longs;t: quae <expan abbr=".n.">enim</expan> exi&longs;tat <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;po&longs;ita">compo&longs;ita</expan> materi&ecedil; <expan abbr="accept&utilde;">acceptum</expan> refert, &amp; ita per &longs;e e&longs;t: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> per &longs;e <foreign lang="greek">u(pa/rxei</foreign>, i.&longs;ub&longs;i&longs;tit: <expan abbr="atq;">atque</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> forma <expan abbr="&longs;em&ptilde;">&longs;emper</expan> <lb/>aliud requirit quo <expan abbr="imita&ttilde;">imitatur</expan>, vel <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan>, vel <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;emper aliud in eo <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t &longs;ub&longs;i&longs;tere, intue&shy;<lb/>ri <expan abbr="vide&ttilde;">videtur</expan>. </s>                                                                <s>Accedit <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan>, quae Ari&longs;t. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <expan abbr="c&atilde;s">causas</expan> &amp; <expan abbr="c&atilde;s">causas</expan> habentia &longs;tatuit inter ea, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="re&longs;pici&utilde;t">re&longs;piciunt</expan> aliud, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> &longs;unt actu; <lb/> <arrow.to.target n="marg1109"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="r&ntilde;deat">respondeat</expan>, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>duplex e&longs;&longs;e &amp; mouens &amp; mobile, licet habitudo ad mobile long&egrave; alia &longs;it, ac <expan abbr="admou&etilde;s">admouens</expan> <lb/>&amp; ad mobile interna, <expan abbr="admou&etilde;s">admouens</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> externa, &amp; <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> mutet <expan abbr="&ptilde;dicament&utilde;">praedicamentum</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> vllius roboris e&longs;&longs;e id opi&shy;<lb/>namur <expan abbr="qd">quod</expan> <expan abbr="opponi&ttilde;">opponitur</expan>, <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan>, &longs;. </s>                                                                <s><expan abbr="relat&utilde;">relatum</expan> iri ad <expan abbr="De&utilde;">Deum</expan>: damus <expan abbr=".n.">enim</expan> hoc, nec ab&longs;urdi <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> inde <expan abbr="c&otilde;&longs;equi&ttilde;">con&longs;equitur</expan>. </s>                                                                <s>Quis <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>neget ea <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="c&atilde;s">causas</expan> habent, referri ad <expan abbr="c&atilde;m">causam</expan>, &amp; ad D. O. M. veluti <expan abbr="c&atilde;m">causam</expan> <expan abbr="prim&atilde;">primam</expan>? </s>                                                                <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> illud impedit quae <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;-tia">&longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tia</expan> &longs;it res ab&longs;oluta; neque <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;ub&longs;tantia res ita e&longs;t ab&longs;oluta, quin pendeat ex nullo, &longs;ed quia p &longs;e &longs;ub&shy;<lb/>&longs;i&longs;tit, cui <expan abbr="n&otilde;">non</expan> repugnat aliud habere cau&longs;&longs;&aelig; genus, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="intern&utilde;">internum</expan>, &longs;ed &agrave; quo <expan abbr="guberne&ttilde;">gubernetur</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> illud per &longs;e <lb/>exi&longs;tere &longs;ic e&longs;t, vt <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> genus relationis excludat; <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> materi&ecedil; beneficio talis e&longs;t: quae <expan abbr=".n.">enim</expan> exi&longs;tat <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;po&longs;ita">compo&longs;ita</expan> materi&ecedil; <expan abbr="accept&utilde;">acceptum</expan> refert, &amp; ita per &longs;e e&longs;t: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> per &longs;e <foreign lang="greek">u(pa/rxei</foreign>, i.&longs;ub&longs;i&longs;tit: <expan abbr="atq;">atque</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> forma <expan abbr="&longs;em&ptilde;">&longs;emper</expan> <lb/>aliud requirit quo <expan abbr="imita&ttilde;">imitatur</expan>, vel <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan>, vel <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;emper aliud in eo <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t &longs;ub&longs;i&longs;tere, intue&shy;<lb/>ri <expan abbr="vide&ttilde;">videtur</expan>. </s>                                                                <s>Accedit <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan>, quae Ari&longs;t. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <expan abbr="c&atilde;s">causas</expan> &amp; <expan abbr="c&atilde;s">causas</expan> habentia &longs;tatuit inter ea, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="re&longs;pici&utilde;t">re&longs;piciunt</expan> aliud, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> &longs;unt actu; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1110"></arrow.to.target><lb/>motus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <expan abbr="qd&atilde;">quoddam</expan> actus e&longs;t, <expan abbr="&longs;peci&etilde;&qacute;">&longs;peciemque</expan>. </s>                                                                <s>obtinet effectus. </s>                                                                <s>Motus <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> re&longs;picit mobile, <expan abbr="eius&qacute;">eiusque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> duplex e&longs;t, <lb/>vel quoad <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> quod <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> quod, &amp; ita e&longs;t illius <expan abbr="pfectio">perfectio</expan>, vel quoad <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> <expan abbr="qd">quod</expan> <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> tran&longs;&shy;<lb/>mutari, &amp; ita ine&longs;t <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> forma &longs;iue &longs;ub&longs;tanti&aelig;, &longs;iue accidentis, ide&ograve; <expan abbr="quoq;">quoque</expan> <expan abbr="fals&utilde;">falsum</expan>, quae in&longs;it in &longs;ubiecto <lb/><expan abbr="qu&etilde;admod&utilde;">quenadmodum</expan> <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="quan&qtilde;">quanquam</expan> &amp; id ab&longs;olut&egrave; negari poterat accidens <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> re&longs;picere, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;ub&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1110"></arrow.to.target><lb/>motus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <expan abbr="qd&atilde;">quoddam</expan> actus e&longs;t, <expan abbr="&longs;peci&etilde;&qacute;">&longs;peciemque</expan>. </s>                                                                <s>obtinet effectus. </s>                                                                <s>Motus <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> re&longs;picit mobile, <expan abbr="eius&qacute;">eiusque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> duplex e&longs;t, <lb/>vel quoad <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> quod <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> quod, &amp; ita e&longs;t illius <expan abbr="pfectio">perfectio</expan>, vel quoad <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> <expan abbr="qd">quod</expan> <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> tran&longs;&shy;<lb/>mutari, &amp; ita ine&longs;t <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> forma &longs;iue &longs;ub&longs;tanti&aelig;, &longs;iue accidentis, ide&ograve; <expan abbr="quoq;">quoque</expan> <expan abbr="fals&utilde;">falsum</expan>, quae in&longs;it in &longs;ubiecto <lb/><expan abbr="qu&etilde;admod&utilde;">quenadmodum</expan> <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="quan&qtilde;">quanquam</expan> &amp; id ab&longs;olut&egrave; negari poterat accidens <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> re&longs;picere, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;ub&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1111"></arrow.to.target><lb/>&longs;tantia <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> &longs;it, &amp; <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan> eius habitus; <expan abbr="pr&ecedil;ter&qtilde;">pr&ecedil;terquae</expan> quae <expan abbr="accid&etilde;ti&utilde;">accidentium</expan> habitudo ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan>, e&longs;t <expan abbr="tran&longs;c&etilde;-dens">tran&longs;cen&shy;<lb/>dens</expan> &amp; interna, nec, ni&longs;i ex figura dictionis in eo <expan abbr="&ptilde;dicamento">praedicamento</expan> <expan abbr="c&otilde;tine&ttilde;">continetur</expan>. </s>                                                                <s>Ex hoc <expan abbr="&longs;olui&ttilde;">&longs;oluitur</expan> obiectio <expan abbr="&longs;ec&utilde;da">&longs;ecunda</expan> <lb/>inficiando, &longs;. </s>                                                                <s><expan abbr="connex&utilde;">connexum</expan>; quia motus aliter &longs;e habet ad efficiens, ac patiens; fit <expan abbr=".n.">enim</expan> in hoc &amp; <expan abbr="contrahi&ttilde;">contrahitur</expan> in <lb/>&longs;ubiecto in quo manet ea forma qua <expan abbr="termina&ttilde;">terminatur</expan>. </s>                                                                <s>ob id <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> illi familiare &amp; <expan abbr="intern&utilde;">internum</expan> e&longs;t, &amp; in eius <lb/>definitione <expan abbr="capi&ttilde;">capitur</expan>; <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan> ver&ograve; <expan abbr="nequa&qtilde;">nequaque</expan>, ni&longs;i definitio logic&egrave; <expan abbr="capia&ttilde;">capiatur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ex &longs;ingulis <expan abbr="cau&longs;&longs;ar&utilde;">cau&longs;&longs;arum</expan> generib. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="c&otilde;&longs;titui">con&longs;titui</expan> <expan abbr="&ptilde;t">potest</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> po&longs;trem&ograve; <expan abbr="&qtilde;ritur">quaritur</expan>, referatur'ne motus ad ea <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt ad aliquid, vt motus e&longs;t, an <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan><expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> <lb/><expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>? </s>                                                                <s>ac &longs;i <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan><expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> dixerim. </s>                                                                <s>ergo, inquis, erit aliud <expan abbr="&ptilde;dicament&utilde;">praedicamentum</expan> in quo <expan abbr="continebi&ttilde;">continebitur</expan> motus, <lb/><expan abbr="pp">propter</expan> <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>, quatenus, &longs;. </s>                                                                <s>e&longs;t motus. </s>                                                                <s>H&icirc;c dubito <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> de nece&longs;sitate <expan abbr="c&otilde;&longs;ecutionis">con&longs;ecutionis</expan>: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> retorqueo <lb/><expan abbr="arg&mtilde;">argmentum</expan> <expan abbr="&qtilde;rens">quarens</expan> in primis Alexandri, qui &longs;unt ambigui, referuntur&uacute;e ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> quatenus <expan abbr="Alex&atilde;dri">Alexandri</expan>, <lb/>an <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan>aliam <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>? </s>                                                                <s><expan abbr="r&ntilde;">responsionem</expan> debis, &longs;cio, <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan><expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>. </s>                                                                <s>Ergo'ne <expan abbr="&longs;eque&ttilde;">&longs;equetur</expan> Alexandros, quatenus <expan abbr="Alex&atilde;dri">Alexandri</expan> <lb/>&longs;unt, fore in quadam <expan abbr="&ptilde;dicamento">praedicamento</expan> per &longs;e? </s>                                                                <s>erit &longs;an&egrave; alia <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> notio; nec <expan abbr="&ptilde;&ptilde;e&agrave;">propterea</expan> qu&aelig; per &longs;e <expan abbr="reijcia&ttilde;">reijciatur</expan> in <lb/><expan abbr="aliqd">aliquod</expan> genus. </s>                                                                <s>Atqui oppones, <expan abbr="qd">quod</expan> <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> quatenus &longs;ignificare <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> <expan abbr="c&otilde;em">conem</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Ver&utilde;">Verum</expan> hoc <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;t <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> <lb/>idcirco notio <expan abbr="ratio&qacute;">ratioque</expan>. </s>                                                                <s>illa erit vniuoca, &longs;ed <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> quatenus pertinere <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> ad ea qu&ecedil; &longs;unt ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>. </s>                                                                <s>ex quo <lb/><expan abbr="effici&ttilde;">efficitur</expan>, vt <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ea vox &amp; <expan abbr="vniuoc&utilde;">vniuocum</expan> <expan abbr="amplecta&ttilde;">amplectatur</expan> &amp; id <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, <expan abbr="c&otilde;mitta&ttilde;">committatur</expan> in <expan abbr="argt&otilde;">argumento</expan> cauillus ex figura di&shy;<lb/>ctionis, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> id <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t in eo <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, accipimus &longs;icut <expan abbr="vniuoc&utilde;">vniuocum</expan>, quale e&longs;&longs;e debet, &longs;i ad <expan abbr="&ptilde;dicament&utilde;">praedicamentum</expan>  <arrow.to.target n="marg1111"></arrow.to.target><lb/>&longs;tantia <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> &longs;it, &amp; <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan> eius habitus; <expan abbr="pr&ecedil;ter&qtilde;">pr&ecedil;terquae</expan> quae <expan abbr="accid&etilde;ti&utilde;">accidentium</expan> habitudo ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan>, e&longs;t <expan abbr="tran&longs;c&etilde;-dens">tran&longs;cen&shy;<lb/>dens</expan> &amp; interna, nec, ni&longs;i ex figura dictionis in eo <expan abbr="&ptilde;dicamento">praedicamento</expan> <expan abbr="c&otilde;tine&ttilde;">continetur</expan>. </s>                                                                <s>Ex hoc <expan abbr="&longs;olui&ttilde;">&longs;oluitur</expan> obiectio <expan abbr="&longs;ec&utilde;da">&longs;ecunda</expan> <lb/>inficiando, &longs;. </s>                                                                <s><expan abbr="connex&utilde;">connexum</expan>; quia motus aliter &longs;e habet ad efficiens, ac patiens; fit <expan abbr=".n.">enim</expan> in hoc &amp; <expan abbr="contrahi&ttilde;">contrahitur</expan> in <lb/>&longs;ubiecto in quo manet ea forma qua <expan abbr="termina&ttilde;">terminatur</expan>. </s>                                                                <s>ob id <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> illi familiare &amp; <expan abbr="intern&utilde;">internum</expan> e&longs;t, &amp; in eius <lb/>definitione <expan abbr="capi&ttilde;">capitur</expan>; <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan> ver&ograve; <expan abbr="nequa&qtilde;">nequaque</expan>, ni&longs;i definitio logic&egrave; <expan abbr="capia&ttilde;">capiatur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ex &longs;ingulis <expan abbr="cau&longs;&longs;ar&utilde;">cau&longs;&longs;arum</expan> generib. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="c&otilde;&longs;titui">con&longs;titui</expan> <expan abbr="&ptilde;t">potest</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> po&longs;trem&ograve; <expan abbr="&qtilde;ritur">quaritur</expan>, referatur'ne motus ad ea <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt ad aliquid, vt motus e&longs;t, an <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan><expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> <lb/><expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>? </s>                                                                <s>ac &longs;i <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan><expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> dixerim. </s>                                                                <s>ergo, inquis, erit aliud <expan abbr="&ptilde;dicament&utilde;">praedicamentum</expan> in quo <expan abbr="continebi&ttilde;">continebitur</expan> motus, <lb/><expan abbr="pp">propter</expan> <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>, quatenus, &longs;. </s>                                                                <s>e&longs;t motus. </s>                                                                <s>H&icirc;c dubito <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> de nece&longs;sitate <expan abbr="c&otilde;&longs;ecutionis">con&longs;ecutionis</expan>: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> retorqueo <lb/><expan abbr="arg&mtilde;">argumentum</expan> <expan abbr="&qtilde;rens">quarens</expan> in primis Alexandri, qui &longs;unt ambigui, referuntur&uacute;e ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> quatenus <expan abbr="Alex&atilde;dri">Alexandri</expan>, <lb/>an <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan>aliam <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>? </s>                                                                <s><expan abbr="r&ntilde;">responsionem</expan> debis, &longs;cio, <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan><expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>. </s>                                                                <s>Ergo'ne <expan abbr="&longs;eque&ttilde;">&longs;equetur</expan> Alexandros, quatenus <expan abbr="Alex&atilde;dri">Alexandri</expan> <lb/>&longs;unt, fore in quadam <expan abbr="&ptilde;dicamento">praedicamento</expan> per &longs;e? </s>                                                                <s>erit &longs;an&egrave; alia <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> notio; nec <expan abbr="&ptilde;&ptilde;e&agrave;">propterea</expan> qu&aelig; per &longs;e <expan abbr="reijcia&ttilde;">reijciatur</expan> in <lb/><expan abbr="aliqd">aliquod</expan> genus. </s>                                                                <s>Atqui oppones, <expan abbr="qd">quod</expan> <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> quatenus &longs;ignificare <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> <expan abbr="c&otilde;em">conem</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Ver&utilde;">Verum</expan> hoc <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;t <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> <lb/>idcirco notio <expan abbr="ratio&qacute;">ratioque</expan>. </s>                                                                <s>illa erit vniuoca, &longs;ed <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> quatenus pertinere <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> ad ea qu&ecedil; &longs;unt ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>. </s>                                                                <s>ex quo <lb/><expan abbr="effici&ttilde;">efficitur</expan>, vt <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ea vox &amp; <expan abbr="vniuoc&utilde;">vniuocum</expan> <expan abbr="amplecta&ttilde;">amplectatur</expan> &amp; id <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, <expan abbr="c&otilde;mitta&ttilde;">committatur</expan> in <expan abbr="argt&otilde;">argumento</expan> cauillus ex figura di&shy;<lb/>ctionis, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> id <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t in eo <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, accipimus &longs;icut <expan abbr="vniuoc&utilde;">vniuocum</expan>, quale e&longs;&longs;e debet, &longs;i ad <expan abbr="&ptilde;dicament&utilde;">praedicamentum</expan>
 <pb pagenum="147"/> <pb pagenum="147"/>
 <arrow.to.target n="marg1112"></arrow.to.target><lb/>reuocari debeat. </s>                                                                <s>At &longs;i non habet <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> ad <expan abbr="qd">quod</expan> referatur; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> igitur omnia <expan abbr="c&otilde;tinebuntur">continebuntur</expan> in <lb/><expan abbr="&ptilde;dicamentis">praedicamentis</expan>, <expan abbr="neq;">neque</expan> notiones <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> in &longs;umma terum genera redigentur. </s>                                                                <s>An non ita <expan abbr="intelligend&utilde;">intelligendum</expan> e&longs;t <lb/><expan abbr="quid&qacute;">quidque</expan>. </s>                                                                <s>ad <expan abbr="&ptilde;dicamenta">praedicamenta</expan> reduci per quanque <expan abbr="notion&etilde;">notionem</expan>, &longs;ed per eam <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;it vniuoca &amp; <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> rationis. <lb/></s>                                                                <s>Proptere&agrave; qu&aelig; &longs;unt ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>; addo <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ambigua, <expan abbr="referun&ttilde;">referuntur</expan> ad <expan abbr="&ptilde;dicamenta">praedicamenta</expan>: nanque et&longs;i non vt <expan abbr="c&otilde;ia">conia</expan> <lb/>referuntur; at quia partes eorum prim&aelig; &longs;unt vnius rationis; <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan>illas in certo genere collocantur. <lb/></s>                                                                <s>Itaque referri ad <expan abbr="&ptilde;dicamenta">praedicamenta</expan> qu&aelig;que dicemus, vel vt <expan abbr="c&otilde;ia">conia</expan>, vel per &longs;uas partei: illud <expan abbr="vniuocor&utilde;">vniuocorum</expan> <lb/>e&longs;t <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan>; hoc ad ea pertinet qu&aelig; &longs;unt ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, &amp; <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ambigua. </s>                                                                <s>Admonebo etiam te <lb/>e&longs;&longs;e in aliquo <expan abbr="&ptilde;dicamento">praedicamento</expan> non vnica ratione contingere; vel enim formaliter, vbi, &longs;cilicet, recto <lb/>nomine pr&aelig;dicatio profertur; vel etiam (vtar h&icirc;c voce trita) reductiu&egrave;, vbi alio quouis modo <expan abbr="&ptilde;-dicatio">prae&shy;<lb/>dicatio</expan> pronunciatur. </s>                                                                <s>Non e&longs;t ver&ograve; <expan abbr="ab&longs;urd&otilde;">ab&longs;urdum</expan>, vt <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> res in diuer&longs;is generib. atque etiam in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <lb/>pr&aelig;dicamento formaliter &longs;it &amp; reductiu&egrave;, vt <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan>, quod formaliter e&longs;t numerus; attamen quia <lb/>numerus continui; in quantitate continua reponitur. </s>                                                                <s>Sic ego de motu dico: ip&longs;e <expan abbr=".n.">enim</expan> formaliter e&longs;t <lb/>ad aliquid; quoniam pa&longs;sio, vel actio &longs;uo qu&aelig;que modo, vt &longs;upr&agrave; con&longs;tituimus; reductiu&egrave; <expan abbr="quali-tat&etilde;">quali&shy;<lb/>tatem</expan>; qu&ograve;d e&longs;t quidam modus qualitatis. </s>                                                                <s>Ergo ad <expan abbr="argument&utilde;">argumentum</expan>. </s>                                                                <s>Si refertur ad aliquid per <expan abbr="qualitat&etilde;">qualitatem</expan>; <lb/>re&longs;tat ratio per <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> e&longs;t motus; aut h&aelig;c e&longs;t alia &agrave; &longs;uperiore, aut non? </s>                                                                <s>alia cert&egrave;. </s>                                                                <s>Ergo e&longs;t aliud pr&ecedil;&shy;<lb/>dicamentum ad quod refertur, quatenus e&longs;t motus. </s>                                                                <s>Hoc &longs;an&egrave; non <expan abbr="nece&longs;&longs;ari&utilde;">nece&longs;&longs;arium</expan> e&longs;t: nanque &amp; in <lb/> <arrow.to.target n="marg1112"></arrow.to.target><lb/>reuocari debeat. </s>                                                                <s>At &longs;i non habet <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> ad <expan abbr="qd">quod</expan> referatur; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> igitur omnia <expan abbr="c&otilde;tinebuntur">continebuntur</expan> in <lb/><expan abbr="&ptilde;dicamentis">praedicamentis</expan>, <expan abbr="neq;">neque</expan> notiones <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> in &longs;umma terum genera redigentur. </s>                                                                <s>An non ita <expan abbr="intelligend&utilde;">intelligendum</expan> e&longs;t <lb/><expan abbr="quid&qacute;">quidque</expan>. </s>                                                                <s>ad <expan abbr="&ptilde;dicamenta">praedicamenta</expan> reduci per quanque <expan abbr="notion&etilde;">notionem</expan>, &longs;ed per eam <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;it vniuoca &amp; <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> rationis. <lb/></s>                                                                <s>Proptere&agrave; qu&aelig; &longs;unt ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>; addo <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ambigua, <expan abbr="referun&ttilde;">referuntur</expan> ad <expan abbr="&ptilde;dicamenta">praedicamenta</expan>: nanque et&longs;i non vt <expan abbr="c&otilde;ia">conia</expan> <lb/>referuntur; at quia partes eorum prim&aelig; &longs;unt vnius rationis; <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan>illas in certo genere collocantur. <lb/></s>                                                                <s>Itaque referri ad <expan abbr="&ptilde;dicamenta">praedicamenta</expan> qu&aelig;que dicemus, vel vt <expan abbr="c&otilde;ia">conia</expan>, vel per &longs;uas partei: illud <expan abbr="vniuocor&utilde;">vniuocorum</expan> <lb/>e&longs;t <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan>; hoc ad ea pertinet qu&aelig; &longs;unt ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, &amp; <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ambigua. </s>                                                                <s>Admonebo etiam te <lb/>e&longs;&longs;e in aliquo <expan abbr="&ptilde;dicamento">praedicamento</expan> non vnica ratione contingere; vel enim formaliter, vbi, &longs;cilicet, recto <lb/>nomine pr&aelig;dicatio profertur; vel etiam (vtar h&icirc;c voce trita) reductiu&egrave;, vbi alio quouis modo <expan abbr="&ptilde;-dicatio">prae&shy;<lb/>dicatio</expan> pronunciatur. </s>                                                                <s>Non e&longs;t ver&ograve; <expan abbr="ab&longs;urd&otilde;">ab&longs;urdum</expan>, vt <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> res in diuer&longs;is generib. atque etiam in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <lb/>pr&aelig;dicamento formaliter &longs;it &amp; reductiu&egrave;, vt <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan>, quod formaliter e&longs;t numerus; attamen quia <lb/>numerus continui; in quantitate continua reponitur. </s>                                                                <s>Sic ego de motu dico: ip&longs;e <expan abbr=".n.">enim</expan> formaliter e&longs;t <lb/>ad aliquid; quoniam pa&longs;sio, vel actio &longs;uo qu&aelig;que modo, vt &longs;upr&agrave; con&longs;tituimus; reductiu&egrave; <expan abbr="quali-tat&etilde;">quali&shy;<lb/>tatem</expan>; qu&ograve;d e&longs;t quidam modus qualitatis. </s>                                                                <s>Ergo ad <expan abbr="argument&utilde;">argumentum</expan>. </s>                                                                <s>Si refertur ad aliquid per <expan abbr="qualitat&etilde;">qualitatem</expan>; <lb/>re&longs;tat ratio per <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> e&longs;t motus; aut h&aelig;c e&longs;t alia &agrave; &longs;uperiore, aut non? </s>                                                                <s>alia cert&egrave;. </s>                                                                <s>Ergo e&longs;t aliud pr&ecedil;&shy;<lb/>dicamentum ad quod refertur, quatenus e&longs;t motus. </s>                                                                <s>Hoc &longs;an&egrave; non <expan abbr="nece&longs;&longs;ari&utilde;">nece&longs;&longs;arium</expan> e&longs;t: nanque &amp; in <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1113"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> referri continget, &amp; in idem <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> &longs;ub alia ratione. </s>                                                                <s>Propria <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> <lb/>igitur, atque formali refertur ad ea qu&aelig; &longs;unt ad aliquid, per <expan abbr="qualitat&etilde;">qualitatem</expan> ver&ograve; reductiu&egrave; &longs;ol&ugrave;m: ne&shy;<lb/>que <expan abbr=".n.">enim</expan> qualitas e&longs;t eius ratio formalis; <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> nec motus e&longs;t qualitas, nec qualitas e&longs;t ad aliquid, &longs;ed <lb/><expan abbr="reduci&ttilde;">reducitur</expan>, vt <expan abbr="dem&utilde;">demum</expan> e&longs;t, ad aliquid obliqu&egrave; per <expan abbr="qualitat&etilde;">qualitatem</expan>. </s>                                                                <s>Hac ergo ratione defendimus <expan abbr="Alexandr&utilde;">Alexandrum</expan>.</s></p> <arrow.to.target n="marg1113"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> referri continget, &amp; in idem <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> &longs;ub alia ratione. </s>                                                                <s>Propria <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> <lb/>igitur, atque formali refertur ad ea qu&aelig; &longs;unt ad aliquid, per <expan abbr="qualitat&etilde;">qualitatem</expan> ver&ograve; reductiu&egrave; &longs;ol&ugrave;m: ne&shy;<lb/>que <expan abbr=".n.">enim</expan> qualitas e&longs;t eius ratio formalis; <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> nec motus e&longs;t qualitas, nec qualitas e&longs;t ad aliquid, &longs;ed <lb/><expan abbr="reduci&ttilde;">reducitur</expan>, vt <expan abbr="dem&utilde;">demum</expan> e&longs;t, ad aliquid obliqu&egrave; per <expan abbr="qualitat&etilde;">qualitatem</expan>. </s>                                                                <s>Hac ergo ratione defendimus <expan abbr="Alexandr&utilde;">Alexandrum</expan>.</s></p>
Line 5498 
Line 5498 
 <arrow.to.target n="marg1403"></arrow.to.target><lb/>parata &agrave; materia, aut <expan abbr="effici&etilde;te">efficiente</expan>. </s>                                                                <s>Verumenimuer&ograve; quid dicendum; vbi, aut agens, <expan abbr="ante&qtilde;">antequam</expan> inducatur, <lb/>corruptum &longs;it, aut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> per aliquod &longs;patium &agrave; materia &longs;eparatum? </s>                                                                <s>Ad id <expan abbr="r&ntilde;debat">rnndebat</expan> Ari&longs;t. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> virtutem <lb/> <arrow.to.target n="marg1403"></arrow.to.target><lb/>parata &agrave; materia, aut <expan abbr="effici&etilde;te">efficiente</expan>. </s>                                                                <s>Verumenimuer&ograve; quid dicendum; vbi, aut agens, <expan abbr="ante&qtilde;">antequam</expan> inducatur, <lb/>corruptum &longs;it, aut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> per aliquod &longs;patium &agrave; materia &longs;eparatum? </s>                                                                <s>Ad id <expan abbr="r&ntilde;debat">rnndebat</expan> Ari&longs;t. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> virtutem <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1404"></arrow.to.target><lb/>agentis per affectiones pr&aelig;uias <expan abbr="c&otilde;icari">conicari</expan> materi&aelig; &amp; in illis contineri. </s>                                                                <s>&longs;ic <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> in medio &amp; &longs;patio. </s>                                                                <s>Nec <lb/><expan abbr="&ptilde;&ptilde;e&agrave;">propterea</expan> &longs;equitur id quod &longs;u&longs;picaretur qui&longs;piam, &longs;i ibi e&longs;&longs;et forma, medium <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> e&longs;&longs;e tale, quale <expan abbr="futur&utilde;">futurum</expan> <lb/>e&longs;t id, quo intendit efficiens: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> form&aelig; dantur pro materi&aelig; meritis: &longs;icut <expan abbr=".n.">enim</expan> torpor &agrave; torpedine <lb/>incu&longs;&longs;us non afficit rete, &longs;ed &longs;i fort&egrave; alio <expan abbr="m&otilde;">modo</expan>, vt frigefaciendo: afficit <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <expan abbr="man&utilde;">manum</expan>, &longs;ic de formis i&longs;tis <lb/><expan abbr="a&longs;&longs;euerand&utilde;">a&longs;&longs;euerandum</expan> e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> <expan abbr="mir&utilde;">mirum</expan> e&longs;t, <expan abbr="tal&etilde;">talem</expan> <expan abbr="virtut&emacr;">virtutem</expan> in pr&aelig;uiis affectionib. contineri, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> non &longs;unt ill&aelig; qua&shy;<lb/>litates &longs;impliciter, &longs;ed in&longs;trumenta <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="formar&umacr;">formarum</expan>. </s>                                                                <s>Sicut ergo in&longs;trumenta po&longs;&longs;unt moueri, &amp; moue&shy;<lb/>re <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ce&longs;&longs;ante illo quod prim&ograve; mouit; ita <expan abbr="quoq.">quoque</expan> de pr&aelig;uiis affectionib. e&longs;t <expan abbr="dicend&utilde;">dicendum</expan>. </s>                                                                <s>Sed h&aelig;c <expan abbr="it&etilde;">item</expan> co&shy;<lb/>pio&longs;ius infr&agrave;. </s>                                                                <s>Vtrum'ne ver&ograve; <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> agens &longs;peciale quod e&longs;t actu, po&longs;sit dare &longs;uam formam, v. </s>                                                                <s>g. &longs;icut <lb/>ignis facit ignim, &longs;ic equus equum, &amp; <expan abbr="h&otilde;">homo</expan> <expan abbr="ho&itilde;em">hoinem</expan>, alia qu&aelig;&longs;tio e&longs;t. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> Ari&longs;t. </s>                                                                <s>eius mentis fui&longs;&longs;e <lb/><expan abbr="v&rtilde;">vrm</expan>, vt <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ad alentem formam perueniant agentia &longs;pecialia, <emph type="sup"/>h<emph.end type="sup"/> nec <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> &longs;upr&agrave; po&longs;sint. </s>                                                                <s>at ad &longs;en&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1404"></arrow.to.target><lb/>agentis per affectiones pr&aelig;uias <expan abbr="c&otilde;icari">conicari</expan> materi&aelig; &amp; in illis contineri. </s>                                                                <s>&longs;ic <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> in medio &amp; &longs;patio. </s>                                                                <s>Nec <lb/><expan abbr="&ptilde;&ptilde;e&agrave;">propterea</expan> &longs;equitur id quod &longs;u&longs;picaretur qui&longs;piam, &longs;i ibi e&longs;&longs;et forma, medium <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> e&longs;&longs;e tale, quale <expan abbr="futur&utilde;">futurum</expan> <lb/>e&longs;t id, quo intendit efficiens: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> form&aelig; dantur pro materi&aelig; meritis: &longs;icut <expan abbr=".n.">enim</expan> torpor &agrave; torpedine <lb/>incu&longs;&longs;us non afficit rete, &longs;ed &longs;i fort&egrave; alio <expan abbr="m&otilde;">modo</expan>, vt frigefaciendo: afficit <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <expan abbr="man&utilde;">manum</expan>, &longs;ic de formis i&longs;tis <lb/><expan abbr="a&longs;&longs;euerand&utilde;">a&longs;&longs;euerandum</expan> e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> <expan abbr="mir&utilde;">mirum</expan> e&longs;t, <expan abbr="tal&etilde;">talem</expan> <expan abbr="virtut&emacr;">virtutem</expan> in pr&aelig;uiis affectionib. contineri, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> non &longs;unt ill&aelig; qua&shy;<lb/>litates &longs;impliciter, &longs;ed in&longs;trumenta <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="formar&umacr;">formarum</expan>. </s>                                                                <s>Sicut ergo in&longs;trumenta po&longs;&longs;unt moueri, &amp; moue&shy;<lb/>re <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ce&longs;&longs;ante illo quod prim&ograve; mouit; ita <expan abbr="quoq.">quoque</expan> de pr&aelig;uiis affectionib. e&longs;t <expan abbr="dicend&utilde;">dicendum</expan>. </s>                                                                <s>Sed h&aelig;c <expan abbr="it&etilde;">item</expan> co&shy;<lb/>pio&longs;ius infr&agrave;. </s>                                                                <s>Vtrum'ne ver&ograve; <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> agens &longs;peciale quod e&longs;t actu, po&longs;sit dare &longs;uam formam, v. </s>                                                                <s>g. &longs;icut <lb/>ignis facit ignim, &longs;ic equus equum, &amp; <expan abbr="h&otilde;">homo</expan> <expan abbr="ho&itilde;em">hoinem</expan>, alia qu&aelig;&longs;tio e&longs;t. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> Ari&longs;t. </s>                                                                <s>eius mentis fui&longs;&longs;e <lb/><expan abbr="v&rtilde;">vrm</expan>, vt <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ad alentem formam perueniant agentia &longs;pecialia, <emph type="sup"/>h<emph.end type="sup"/> nec <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> &longs;upr&agrave; po&longs;sint. </s>                                                                <s>at ad &longs;en&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1405"></arrow.to.target><lb/>tientem, <expan abbr="multo&qacute;">multoque</expan>. </s>                                                                <s>magis ad mentem requiri vim c&ecedil;le&longs;tem, &amp; agens non vniuocum, <expan abbr="neq.">neque</expan> in mate&shy;<lb/>ria conueniens, &longs;pecialia ver&ograve; agentia e&longs;&longs;e in&longs;trumenta, <expan abbr="atq.">atque</expan> ade&ograve; vt c&ecedil;lum quod e&longs;t agens vniuer&shy;<lb/>&longs;ale, &aelig;qualiter ad <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> concurrens in productione <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan> formarum, &longs;it <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> agens &longs;peciale, lic&egrave;t vir&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1405"></arrow.to.target><lb/>tientem, <expan abbr="multo&qacute;">multoque</expan>. </s>                                                                <s>magis ad mentem requiri vim c&ecedil;le&longs;tem, &amp; agens non vniuocum, <expan abbr="neq.">neque</expan> in mate&shy;<lb/>ria conueniens, &longs;pecialia ver&ograve; agentia e&longs;&longs;e in&longs;trumenta, <expan abbr="atq.">atque</expan> ade&ograve; vt c&ecedil;lum quod e&longs;t agens vniuer&shy;<lb/>&longs;ale, &aelig;qualiter ad <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> concurrens in productione <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan> formarum, &longs;it <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> agens &longs;peciale, lic&egrave;t vir&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1406"></arrow.to.target><lb/>tute, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> actu, &amp;, vt dici con&longs;ueuit, formaliter. </s>                                                                <s>Non ergo equus facit equum, aut <expan abbr="h&otilde;">homo</expan> <expan abbr="ho&itilde;em">hoinem</expan>, <lb/>&longs;ed &longs;ol &amp; equus, &longs;ol &amp; <expan abbr="h&otilde;">homo</expan>. </s>                                                                <s>Ex his liquet mult&ograve; magis <expan abbr="&qtilde;tum">quantum</expan> ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="&longs;n&imacr;a">&longs;ententia</expan> di&longs;ce&longs;&longs;erint Themi&longs;tius, <lb/>Ioannes Grammaticus, Auicenna, qui in <expan abbr="o&imacr;bus">oimbus</expan> <expan abbr="ali&qtilde;">aliquae</expan> &egrave; &longs;ub&longs;tantiis &longs;eparatis efficiens &longs;peciale pofue&shy;<lb/>runt, &longs;icut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ij qui putant c&ecedil;lum e&longs;&longs;e &longs;ol&ugrave;m agens vniuer&longs;ale, e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> in <expan abbr="a&imacr;&aelig;">ain&aelig;</expan> cognitricis productio&shy;<lb/>ne, aut forte in iis qu&aelig; gignuntur ex putri, agens &longs;peciale, in productione ver&ograve; <expan abbr="c&aelig;terar&utilde;">c&aelig;terarum</expan> <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan> <lb/>vniuer&longs;ale. </s>                                                                <s>Po&longs;&longs;es h&icirc;c forta&longs;&longs;e dubitate curio&longs;ius, &longs;i form&aelig; ita traduntur materi&aelig; ab efficiente, vt <lb/>non <expan abbr="educan&ttilde;">educantur</expan> ex eius &longs;inu, &longs;ed <expan abbr="inducan&ttilde;">inducantur</expan> in ip&longs;am: ergo extrin&longs;ecus ip&longs;&ecedil; accedunt. </s>                                                                <s>ver&ugrave;m &longs;i hoc ita <lb/>e&longs;t, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> differentia erit inter <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan> &amp; alias formas, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ip&longs;&aelig; <expan abbr="it&etilde;">item</expan> accedant extrin&longs;ec&ugrave;s? </s>                                                                <s>pr&aelig;tere&agrave; quo <lb/>pacto <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan> <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> extrin&longs;ec&ugrave;s accedere <expan abbr="te&longs;ta&ttilde;">te&longs;tatur</expan> philo&longs;ophus, &longs;i ali&aelig; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> form&aelig; &longs;unt <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan>, aut &longs;i <lb/>ea &longs;ola talis e&longs;t, quo pacto defendemus <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> alias extrin&longs;ec&ugrave;s aduenire. </s>                                                                <s>An ita <expan abbr="acced&utilde;t">accedunt</expan> extrin&longs;ec&ugrave;s, <lb/>quia &longs;unt formaliter in efficiente, <expan abbr="atq.">atque</expan> ita, vt in materia nihil habeant quod <expan abbr="&ptilde;cedat">pncedat</expan>, ni&longs;i <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> pote&shy;<lb/>&longs;tatem. </s>                                                                <s>at <expan abbr="a&itilde;a">aina</expan> cogno&longs;cens, pr&aelig;ter id quae in materia non pr&aelig;ce&longs;sit, hoc <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> obtinuit, vt nece&longs;&longs;ari&ograve; fiat  <arrow.to.target n="marg1406"></arrow.to.target><lb/>tute, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> actu, &amp;, vt dici con&longs;ueuit, formaliter. </s>                                                                <s>Non ergo equus facit equum, aut <expan abbr="h&otilde;">homo</expan> <expan abbr="ho&itilde;em">hoinem</expan>, <lb/>&longs;ed &longs;ol &amp; equus, &longs;ol &amp; <expan abbr="h&otilde;">homo</expan>. </s>                                                                <s>Ex his liquet mult&ograve; magis <expan abbr="&qtilde;tum">quantum</expan> ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="&longs;n&imacr;a">&longs;ententia</expan> di&longs;ce&longs;&longs;erint Themi&longs;tius, <lb/>Ioannes Grammaticus, Auicenna, qui in <expan abbr="o&imacr;bus">oimbus</expan> <expan abbr="ali&qtilde;">aliquae</expan> &egrave; &longs;ub&longs;tantiis &longs;eparatis efficiens &longs;peciale pofue&shy;<lb/>runt, &longs;icut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ij qui putant c&ecedil;lum e&longs;&longs;e &longs;ol&ugrave;m agens vniuer&longs;ale, e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> in <expan abbr="a&imacr;&aelig;">ain&aelig;</expan> cognitricis productio&shy;<lb/>ne, aut forte in iis qu&aelig; gignuntur ex putri, agens &longs;peciale, in productione ver&ograve; <expan abbr="c&aelig;terar&utilde;">c&aelig;terarum</expan> <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan> <lb/>vniuer&longs;ale. </s>                                                                <s>Po&longs;&longs;es h&icirc;c forta&longs;&longs;e dubitate curio&longs;ius, &longs;i form&aelig; ita traduntur materi&aelig; ab efficiente, vt <lb/>non <expan abbr="educan&ttilde;">educantur</expan> ex eius &longs;inu, &longs;ed <expan abbr="inducan&ttilde;">inducantur</expan> in ip&longs;am: ergo extrin&longs;ecus ip&longs;&ecedil; accedunt. </s>                                                                <s>ver&ugrave;m &longs;i hoc ita <lb/>e&longs;t, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> differentia erit inter <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan> &amp; alias formas, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ip&longs;&aelig; <expan abbr="it&etilde;">item</expan> accedant extrin&longs;ec&ugrave;s? </s>                                                                <s>pr&aelig;tere&agrave; quo <lb/>pacto <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan> <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> extrin&longs;ec&ugrave;s accedere <expan abbr="te&longs;ta&ttilde;">te&longs;tatur</expan> philo&longs;ophus, &longs;i ali&aelig; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> form&aelig; &longs;unt <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan>, aut &longs;i <lb/>ea &longs;ola talis e&longs;t, quo pacto defendemus <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> alias extrin&longs;ec&ugrave;s aduenire. </s>                                                                <s>An ita <expan abbr="acced&utilde;t">accedunt</expan> extrin&longs;ec&ugrave;s, <lb/>quia &longs;unt formaliter in efficiente, <expan abbr="atq.">atque</expan> ita, vt in materia nihil habeant quod <expan abbr="&ptilde;cedat">pncedat</expan>, ni&longs;i <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> pote&shy;<lb/>&longs;tatem. </s>                                                                <s>at <expan abbr="a&itilde;a">anima</expan> cogno&longs;cens, pr&aelig;ter id quae in materia non pr&aelig;ce&longs;sit, hoc <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> obtinuit, vt nece&longs;&longs;ari&ograve; fiat
 <pb pagenum="195"/> <pb pagenum="195"/>
 <arrow.to.target n="marg1407"></arrow.to.target><lb/>ab agente non vniuoco &longs;eparato, hoc e&longs;t, alterius omnin&ograve; natur&aelig; ab hi&longs;ce nobis familiaribus, &amp; <lb/>quan &longs;ola; non qu&ograve;d &longs;ola ab extrin&longs;eco, &longs;ed qu&ograve;d ab extrin&longs;eco &longs;ol&ugrave;m &amp; &aelig;quiuoco, quod in ma&shy;<lb/>teria cum his no&longs;tratibus non conuenit: nullo autem pacto ab vniuoco. </s>                                                                <s>c&ecedil;tera ab vniuoco &amp; ean&shy;<lb/>dem materiam participante fieri queunt vel in &longs;pecie con&longs;imili, vel in genere, vt calidum &agrave; calido; <lb/>&longs;iccum &agrave; &longs;icco; &amp; &longs;iccum &amp; calidum ab vtroque &longs;imul, nec alio plan&egrave; modo, ac fuerit acceptum <lb/>12. Met. vbi quod ab vniuoco fit, vt plurimum fit in natura; intrin&longs;ec&ugrave;s fieri te&longs;tatus e&longs;t Ari&longs;to&shy;<lb/>teles, itaque vbi non ab vniuoco, id etiam ab externo fieri optim&egrave; dicatur. </s>                                                                <s>Idem quoque iudi&shy;<lb/>cium de accidentium formis ferendum e&longs;&longs;e ratio per&longs;uadet. </s>                                                                <s>Nanque, vt &longs;&aelig;pe dictum e&longs;t dans for&shy;<lb/>mam dat con&longs;equentia formam. </s>                                                                <s>&longs;ic etiam terminos imponens materi&aelig;, de di&longs;tantia &amp; potentia <lb/>quanto facit actu quantum. </s>                                                                <s>Ni&longs;i fiat ab aliquo principio, quod in efficientis externi virtute ope&shy;<lb/>retur. </s>                                                                <s>Sed plan&egrave; virtus form&aelig; datrix externa e&longs;t, &amp; ab externo forma, tanquam extra materiam <lb/>&longs;it, exhibetur materi&aelig;. </s>                                                                <s>Mox ab his etiam decerni poterit de theoremate illo quo ve&longs;tigatur, &longs;it'ne <lb/>idem agens quod afficit materiam, &amp; po&longs;te&agrave; formam inducit. </s>                                                                <s>Nanque et&longs;i homo vt in&longs;trumen&shy;<lb/>tum, non vt efficiens habendus e&longs;t. </s>                                                                <s>Sol autem generationem ab&longs;oluit. </s>                                                                <s>T&ugrave;m etiam Sect. 2. Probl. <lb/>11. docet Ari&longs;toteles non e&longs;&longs;e eundem calorem qui afficit, atque efficit &longs;udorem. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; quo&shy;<lb/>niam afficere qualis e&longs;t, generare autem &longs;ub&longs;tanti&aelig;, tamen de agente vniuoco a&longs;&longs;erimus; idem e&longs;&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1407"></arrow.to.target><lb/>ab agente non vniuoco &longs;eparato, hoc e&longs;t, alterius omnin&ograve; natur&aelig; ab hi&longs;ce nobis familiaribus, &amp; <lb/>quan &longs;ola; non qu&ograve;d &longs;ola ab extrin&longs;eco, &longs;ed qu&ograve;d ab extrin&longs;eco &longs;ol&ugrave;m &amp; &aelig;quiuoco, quod in ma&shy;<lb/>teria cum his no&longs;tratibus non conuenit: nullo autem pacto ab vniuoco. </s>                                                                <s>c&ecedil;tera ab vniuoco &amp; ean&shy;<lb/>dem materiam participante fieri queunt vel in &longs;pecie con&longs;imili, vel in genere, vt calidum &agrave; calido; <lb/>&longs;iccum &agrave; &longs;icco; &amp; &longs;iccum &amp; calidum ab vtroque &longs;imul, nec alio plan&egrave; modo, ac fuerit acceptum <lb/>12. Met. vbi quod ab vniuoco fit, vt plurimum fit in natura; intrin&longs;ec&ugrave;s fieri te&longs;tatus e&longs;t Ari&longs;to&shy;<lb/>teles, itaque vbi non ab vniuoco, id etiam ab externo fieri optim&egrave; dicatur. </s>                                                                <s>Idem quoque iudi&shy;<lb/>cium de accidentium formis ferendum e&longs;&longs;e ratio per&longs;uadet. </s>                                                                <s>Nanque, vt &longs;&aelig;pe dictum e&longs;t dans for&shy;<lb/>mam dat con&longs;equentia formam. </s>                                                                <s>&longs;ic etiam terminos imponens materi&aelig;, de di&longs;tantia &amp; potentia <lb/>quanto facit actu quantum. </s>                                                                <s>Ni&longs;i fiat ab aliquo principio, quod in efficientis externi virtute ope&shy;<lb/>retur. </s>                                                                <s>Sed plan&egrave; virtus form&aelig; datrix externa e&longs;t, &amp; ab externo forma, tanquam extra materiam <lb/>&longs;it, exhibetur materi&aelig;. </s>                                                                <s>Mox ab his etiam decerni poterit de theoremate illo quo ve&longs;tigatur, &longs;it'ne <lb/>idem agens quod afficit materiam, &amp; po&longs;te&agrave; formam inducit. </s>                                                                <s>Nanque et&longs;i homo vt in&longs;trumen&shy;<lb/>tum, non vt efficiens habendus e&longs;t. </s>                                                                <s>Sol autem generationem ab&longs;oluit. </s>                                                                <s>T&ugrave;m etiam Sect. 2. Probl. <lb/>11. docet Ari&longs;toteles non e&longs;&longs;e eundem calorem qui afficit, atque efficit &longs;udorem. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; quo&shy;<lb/>niam afficere qualis e&longs;t, generare autem &longs;ub&longs;tanti&aelig;, tamen de agente vniuoco a&longs;&longs;erimus; idem e&longs;&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1408"></arrow.to.target><lb/>&longs;e agens &amp; afficiens, &amp; de eo, quod quanuis differat &longs;ecund&ugrave;m plus &amp; minus, &longs;pecie tamen idem <lb/>&longs;it &amp; de principe non in&longs;trumento.</s></p> <arrow.to.target n="marg1408"></arrow.to.target><lb/>&longs;e agens &amp; afficiens, &amp; de eo, quod quanuis differat &longs;ecund&ugrave;m plus &amp; minus, &longs;pecie tamen idem <lb/>&longs;it &amp; de principe non in&longs;trumento.</s></p>
Line 7613 
Line 7613 
 <s>ENERGIAE &longs;unt, vel vniformium, vel difformium: horum quidem organic&ecedil; &longs;unt qu&aelig; .&longs;. <lb/></s>                                                                <s>actiones &longs;pectant, <expan abbr="quib.">quibus</expan> aut animalis partes inter &longs;e agitant, aut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> aliud ab animali <expan abbr="diuers&utilde;">diuersum</expan> <lb/>extrin&longs;ec&ugrave;s cient: illorum potius &longs;unt perpen&longs;iones. </s>                                                                <s>Ergo dicet aliquis, actiones etiam &longs;pectan&shy;<lb/>tur in ip&longs;is: idcirco item efficiendi ratio qu&aelig; &agrave; nob. </s>                                                                <s>ab eodem indiuiduo repul&longs;a e&longs;t. </s>                                                                <s>Rur&longs;us, &longs;i <lb/>reliquorum &longs;unt perpe&longs;siones, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa quidem &longs;unt materia: ergo propri&ecedil; functiones &agrave; materia <lb/><expan abbr="quoq.">quoque</expan> profici&longs;cuntur, &amp; ita functio non erit forma operans, quod iis aduer&longs;atur qu&aelig; nos ant&egrave; de&shy;<lb/>creuimus. </s>                                                                <s>Tollitur &longs;an&egrave; prior illa dubitatio, quia c&ugrave;m &longs;int partes organic&ecedil; &amp; difformes &egrave; multis <lb/>aliis con&longs;titut&aelig;, ita <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> animal totum &egrave; pluribus <expan abbr="in&longs;trum&etilde;tis">in&longs;trumentis</expan> coagmentatum, vna ex illis alteram <lb/>ciere <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> c&ugrave;m <expan abbr="c&otilde;moueat">commoueat</expan> alteram &agrave; &longs;e diuer&longs;am, inibi <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> efficientis &amp; patientis e&longs;&longs;e da&shy;<lb/>mus, tendit neruus tenditur os, vertit mu&longs;culus vertitur membrum, calefacit caro calefit venter, <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;eip&longs;am caro calefacit. </s>                                                                <s>Neque tum e&longs;t vnum &longs;impliciter indiuiduum, quod &longs;imul agat &amp; pa&shy;<lb/>tiatur ad idem, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> in omnino continuis eueniret. </s>                                                                <s>Altera ver&ograve; &longs;pecies functionis po&shy;<lb/> <s>ENERGIAE &longs;unt, vel vniformium, vel difformium: horum quidem organic&ecedil; &longs;unt qu&aelig; .&longs;. <lb/></s>                                                                <s>actiones &longs;pectant, <expan abbr="quib.">quibus</expan> aut animalis partes inter &longs;e agitant, aut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> aliud ab animali <expan abbr="diuers&utilde;">diuersum</expan> <lb/>extrin&longs;ec&ugrave;s cient: illorum potius &longs;unt perpen&longs;iones. </s>                                                                <s>Ergo dicet aliquis, actiones etiam &longs;pectan&shy;<lb/>tur in ip&longs;is: idcirco item efficiendi ratio qu&aelig; &agrave; nob. </s>                                                                <s>ab eodem indiuiduo repul&longs;a e&longs;t. </s>                                                                <s>Rur&longs;us, &longs;i <lb/>reliquorum &longs;unt perpe&longs;siones, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa quidem &longs;unt materia: ergo propri&ecedil; functiones &agrave; materia <lb/><expan abbr="quoq.">quoque</expan> profici&longs;cuntur, &amp; ita functio non erit forma operans, quod iis aduer&longs;atur qu&aelig; nos ant&egrave; de&shy;<lb/>creuimus. </s>                                                                <s>Tollitur &longs;an&egrave; prior illa dubitatio, quia c&ugrave;m &longs;int partes organic&ecedil; &amp; difformes &egrave; multis <lb/>aliis con&longs;titut&aelig;, ita <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> animal totum &egrave; pluribus <expan abbr="in&longs;trum&etilde;tis">in&longs;trumentis</expan> coagmentatum, vna ex illis alteram <lb/>ciere <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> c&ugrave;m <expan abbr="c&otilde;moueat">commoueat</expan> alteram &agrave; &longs;e diuer&longs;am, inibi <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> efficientis &amp; patientis e&longs;&longs;e da&shy;<lb/>mus, tendit neruus tenditur os, vertit mu&longs;culus vertitur membrum, calefacit caro calefit venter, <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;eip&longs;am caro calefacit. </s>                                                                <s>Neque tum e&longs;t vnum &longs;impliciter indiuiduum, quod &longs;imul agat &amp; pa&shy;<lb/>tiatur ad idem, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> in omnino continuis eueniret. </s>                                                                <s>Altera ver&ograve; &longs;pecies functionis po&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1971"></arrow.to.target><lb/>nitur in <expan abbr="c&otilde;po&longs;ito">compo&longs;ito</expan> per <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>, nihilominus, quae illa materia non e&longs;t pura pote&longs;tas, &longs;ed actu quodam <lb/>pr&aelig;dita, <expan abbr="quicunq.">quicunque</expan> ille &longs;it, idem iudicium de illa <expan abbr="faciend&utilde;">faciendum</expan> e&longs;t, <expan abbr="atq.">atque</expan> de ea qu&aelig; con&longs;equitur formam: <lb/><expan abbr="nanq.">nanque</expan> eius materi&aelig; qu&aelig; &longs;ola pote&longs;tas e&longs;t &longs;ine forma, nulla e&longs;t <expan abbr="vtiq.">vtique</expan> functio. </s>                                                                <s>Neque tamen e&longs;t ea <lb/>functio &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, vt tamen &longs;it ab eius ip&longs;ius forma, quod mouetur. </s>                                                                <s>Nam &longs;ol&ugrave;m hoc acci&shy;<lb/>dit animato, quod &agrave; &longs;ua ip&longs;ius forma concitatur &amp; &agrave; &longs;eip&longs;o, quia &longs;ol&ugrave;m diuiditur in partem per &longs;e <lb/><expan abbr="mouent&etilde;">mouentem</expan>, &amp; partem per &longs;e <expan abbr="mobil&etilde;">mobilem</expan>, &amp; in motu totius, quo animatum, quatenus animatum moue&shy;<lb/>tur: &longs;iquid &longs;it aliud, habet in &longs;eip&longs;o &longs;olam <expan abbr="habilitat&etilde;">habilitatem</expan>, actum aliunde expectans, vt puta, pars mol&shy;<lb/>lis facil&egrave; laxatur; at laxans externum e&longs;t. </s>                                                                <s>Laxatur ergo, qu&agrave; mollis e&longs;t, &amp; &longs;ic habet <expan abbr="initi&utilde;">initium</expan> in &longs;eip&longs;a <lb/>patiendi, &amp; oneri e&longs;t non &longs;ibi, &longs;ed alij. </s>                                                                <s>Verumeninuero <expan abbr="neq.">neque</expan> illud a&longs;pernandum e&longs;t, vt motus &longs;it <lb/>energia form&aelig;: quand&ograve; energia tota &longs;imul e&longs;&longs;e videtur: motus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ponitur in &longs;ucce&longs;sione. </s>                                                                <s>Pr&aelig;&shy;<lb/>tere&agrave; qu&aelig;'nam pendentia &longs;it functionis ab externo, dum e&longs;t imperfecta, vt inde colligi queat id <lb/>quod &longs;uperiore capite acceptum &longs;an&egrave; e&longs;t, neutiquam ver&ograve; explicatum. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m, quod attinet <lb/>ad primum. </s>                                                                <s>Finge tibi &longs;patium, quod inter mouendum mobile permetiri debet: hoc e&longs;t diui&shy;<lb/>duum in &longs;emper diuidua, quia <expan abbr="continu&utilde;">continuum</expan>. </s>                                                                <s>partes eius aliquo termino impo&longs;ito finiti non incon&shy; <arrow.to.target n="marg1971"></arrow.to.target><lb/>nitur in <expan abbr="c&otilde;po&longs;ito">compo&longs;ito</expan> per <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>, nihilominus, quae illa materia non e&longs;t pura pote&longs;tas, &longs;ed actu quodam <lb/>pr&aelig;dita, <expan abbr="quicunq.">quicunque</expan> ille &longs;it, idem iudicium de illa <expan abbr="faciend&utilde;">faciendum</expan> e&longs;t, <expan abbr="atq.">atque</expan> de ea qu&aelig; con&longs;equitur formam: <lb/><expan abbr="nanq.">nanque</expan> eius materi&aelig; qu&aelig; &longs;ola pote&longs;tas e&longs;t &longs;ine forma, nulla e&longs;t <expan abbr="vtiq.">vtique</expan> functio. </s>                                                                <s>Neque tamen e&longs;t ea <lb/>functio &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, vt tamen &longs;it ab eius ip&longs;ius forma, quod mouetur. </s>                                                                <s>Nam &longs;ol&ugrave;m hoc acci&shy;<lb/>dit animato, quod &agrave; &longs;ua ip&longs;ius forma concitatur &amp; &agrave; &longs;eip&longs;o, quia &longs;ol&ugrave;m diuiditur in partem per &longs;e <lb/><expan abbr="mouent&etilde;">mouentem</expan>, &amp; partem per &longs;e <expan abbr="mobil&etilde;">mobilem</expan>, &amp; in motu totius, quo animatum, quatenus animatum moue&shy;<lb/>tur: &longs;iquid &longs;it aliud, habet in &longs;eip&longs;o &longs;olam <expan abbr="habilitat&etilde;">habilitatem</expan>, actum aliunde expectans, vt puta, pars mol&shy;<lb/>lis facil&egrave; laxatur; at laxans externum e&longs;t. </s>                                                                <s>Laxatur ergo, qu&agrave; mollis e&longs;t, &amp; &longs;ic habet <expan abbr="initi&utilde;">initium</expan> in &longs;eip&longs;a <lb/>patiendi, &amp; oneri e&longs;t non &longs;ibi, &longs;ed alij. </s>                                                                <s>Verumeninuero <expan abbr="neq.">neque</expan> illud a&longs;pernandum e&longs;t, vt motus &longs;it <lb/>energia form&aelig;: quand&ograve; energia tota &longs;imul e&longs;&longs;e videtur: motus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ponitur in &longs;ucce&longs;sione. </s>                                                                <s>Pr&aelig;&shy;<lb/>tere&agrave; qu&aelig;'nam pendentia &longs;it functionis ab externo, dum e&longs;t imperfecta, vt inde colligi queat id <lb/>quod &longs;uperiore capite acceptum &longs;an&egrave; e&longs;t, neutiquam ver&ograve; explicatum. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m, quod attinet <lb/>ad primum. </s>                                                                <s>Finge tibi &longs;patium, quod inter mouendum mobile permetiri debet: hoc e&longs;t diui&shy;<lb/>duum in &longs;emper diuidua, quia <expan abbr="continu&utilde;">continuum</expan>. </s>                                                                <s>partes eius aliquo termino impo&longs;ito finiti non incon&shy;
 <pb pagenum="299"/> <pb pagenum="299"/>
 <arrow.to.target n="marg1972"></arrow.to.target><lb/>uenit: in earum fine &longs;ignare lic&egrave;t aliquod, vbi <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> <expan abbr="imperfect&utilde;">imperfectum</expan>, in quo quieuerit id quod <expan abbr="moue&ttilde;">mouetur</expan>. <lb/></s>                                                                <s>&amp; aliquod <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> e&longs;&longs;e, &longs;icut in generatione factum, quod &longs;an&egrave; vbi nolim, te inane <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> <expan abbr="nudum&qacute;">nudumque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>&longs;umere, &amp; citra <expan abbr="o&etilde;m">omnem</expan> <expan abbr="differenti&atilde;">differentiam</expan> &longs;en&longs;ilem: &longs;ed, vt in vniuer&longs;o vires certas obtinuit, ex participatio&shy;<lb/>ne boni illius quod c&ecedil;lum <expan abbr="c&otilde;icat">conicat</expan> iis qu&aelig; rect&agrave; mouentur pro vicini&aelig; di&longs;tanti&aelig;&uacute;e ratione, veluti <lb/>dictum e&longs;t 1. de c&aelig;lo. </s>                                                                <s>Sume deinde mobile, quod intere&agrave; gignitur. </s>                                                                <s>in eius <expan abbr="it&etilde;">item</expan> motu duo con&longs;idera&shy;<lb/>re poteris, &amp; <expan abbr="aliqu&etilde;">aliquem</expan> perfectionis <expan abbr="grad&utilde;">gradum</expan>, qui per mutata e&longs;&longs;e &longs;ignificatur, &amp; <expan abbr="c&otilde;tinuation&etilde;">continuationem</expan>. </s>                                                                <s>H&aelig;c duo <lb/>contra &longs;e habent. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> illa <expan abbr="indic&atilde;t">indicant</expan> terminum &amp; diui&longs;ionem <expan abbr="extant&etilde;">extantem</expan>: h&aelig;c infinitatis affinia &longs;unt. <lb/></s>                                                                <s>Terminus e&longs;t ex forma, infinitas <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> &amp; continuatio <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> ex materia. </s>                                                                <s>Ergo in quolibet &longs;patij &longs;al&shy;<lb/>tem &longs;en&longs;ilis puncto certus e&longs;t &amp; locus qui certam <expan abbr="perfection&etilde;">perfectionem</expan> mobilis notat in qua c&ugrave;m &longs;it, pro il&shy;<lb/>lius form&aelig;, perfectione <expan abbr="gradu&qacute;">graduque</expan>. </s>                                                                <s>operatur, qui iam ade&longs;t: quia ver&ograve; con&longs;tat ex materia qu&aelig; diuidi <lb/><expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> in infinitum, &amp; diuidu&egrave; gradus illos perfectionis accepit: hinc exoriri <expan abbr="c&otilde;tinuation&etilde;">continuationem</expan> dicemus, <lb/>&amp; <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="quan&qtilde;">quanquam</expan> h&icirc;c te memini&longs;&longs;e volo <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> qu&aelig; de gradib. form&aelig; &amp; partib. eius olim <expan abbr="c&otilde;&longs;titui-mus">con&longs;titui&shy;<lb/>mus</expan>. </s>                                                                <s>referuntur <expan abbr=".n.">enim</expan> ad materiam, quia forma <expan abbr="nond&utilde;">nondum</expan> ab&longs;oluta e&longs;t. </s>                                                                <s>Ergo c&ugrave;m e&longs;&longs;e in loco &longs;it energia <lb/>propri&egrave;, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> moueri, fit ex hoc, vt, licet moueatur elementum, habeat item <expan abbr="energi&atilde;">energiam</expan> &longs;uam <expan abbr="to-t&atilde;">to&shy;<lb/>tam</expan> &longs;imul, <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> imperfectam .i. </s>                                                                <s>indiuiduam, &amp; vt aiunt, in facto e&longs;&longs;e, non in fieri, <expan abbr="verunt&ntilde;">veruntnm</expan> eiu&longs;modi, <lb/>vt vlterius promoueri queat. </s>                                                                <s>H&aelig;c ex Ari&longs;t. </s>                                                                <s>colliges ita dicente. <foreign lang="greek">kai\ e)nergh/sei eu)qu\s, e)an ti mh\ kw&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1972"></arrow.to.target><lb/>uenit: in earum fine &longs;ignare lic&egrave;t aliquod, vbi <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> <expan abbr="imperfect&utilde;">imperfectum</expan>, in quo quieuerit id quod <expan abbr="moue&ttilde;">mouetur</expan>. <lb/></s>                                                                <s>&amp; aliquod <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> e&longs;&longs;e, &longs;icut in generatione factum, quod &longs;an&egrave; vbi nolim, te inane <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> <expan abbr="nudum&qacute;">nudumque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>&longs;umere, &amp; citra <expan abbr="o&etilde;m">omnem</expan> <expan abbr="differenti&atilde;">differentiam</expan> &longs;en&longs;ilem: &longs;ed, vt in vniuer&longs;o vires certas obtinuit, ex participatio&shy;<lb/>ne boni illius quod c&ecedil;lum <expan abbr="c&otilde;icat">conicat</expan> iis qu&aelig; rect&agrave; mouentur pro vicini&aelig; di&longs;tanti&aelig;&uacute;e ratione, veluti <lb/>dictum e&longs;t 1. de c&aelig;lo. </s>                                                                <s>Sume deinde mobile, quod intere&agrave; gignitur. </s>                                                                <s>in eius <expan abbr="it&etilde;">item</expan> motu duo con&longs;idera&shy;<lb/>re poteris, &amp; <expan abbr="aliqu&etilde;">aliquem</expan> perfectionis <expan abbr="grad&utilde;">gradum</expan>, qui per mutata e&longs;&longs;e &longs;ignificatur, &amp; <expan abbr="c&otilde;tinuation&etilde;">continuationem</expan>. </s>                                                                <s>H&aelig;c duo <lb/>contra &longs;e habent. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> illa <expan abbr="indic&atilde;t">indicant</expan> terminum &amp; diui&longs;ionem <expan abbr="extant&etilde;">extantem</expan>: h&aelig;c infinitatis affinia &longs;unt. <lb/></s>                                                                <s>Terminus e&longs;t ex forma, infinitas <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> &amp; continuatio <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> ex materia. </s>                                                                <s>Ergo in quolibet &longs;patij &longs;al&shy;<lb/>tem &longs;en&longs;ilis puncto certus e&longs;t &amp; locus qui certam <expan abbr="perfection&etilde;">perfectionem</expan> mobilis notat in qua c&ugrave;m &longs;it, pro il&shy;<lb/>lius form&aelig;, perfectione <expan abbr="gradu&qacute;">graduque</expan>. </s>                                                                <s>operatur, qui iam ade&longs;t: quia ver&ograve; con&longs;tat ex materia qu&aelig; diuidi <lb/><expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> in infinitum, &amp; diuidu&egrave; gradus illos perfectionis accepit: hinc exoriri <expan abbr="c&otilde;tinuation&etilde;">continuationem</expan> dicemus, <lb/>&amp; <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="quan&qtilde;">quanquam</expan> h&icirc;c te memini&longs;&longs;e volo <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> qu&aelig; de gradib. form&aelig; &amp; partib. eius olim <expan abbr="c&otilde;&longs;titui-mus">con&longs;titui&shy;<lb/>mus</expan>. </s>                                                                <s>referuntur <expan abbr=".n.">enim</expan> ad materiam, quia forma <expan abbr="nond&utilde;">nondum</expan> ab&longs;oluta e&longs;t. </s>                                                                <s>Ergo c&ugrave;m e&longs;&longs;e in loco &longs;it energia <lb/>propri&egrave;, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> moueri, fit ex hoc, vt, licet moueatur elementum, habeat item <expan abbr="energi&atilde;">energiam</expan> &longs;uam <expan abbr="to-t&atilde;">to&shy;<lb/>tam</expan> &longs;imul, <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> imperfectam .i. </s>                                                                <s>indiuiduam, &amp; vt aiunt, in facto e&longs;&longs;e, non in fieri, <expan abbr="verunt&ntilde;">veruntamen</expan> eiu&longs;modi, <lb/>vt vlterius promoueri queat. </s>                                                                <s>H&aelig;c ex Ari&longs;t. </s>                                                                <s>colliges ita dicente. <foreign lang="greek">kai\ e)nergh/sei eu)qu\s, e)an ti mh\ kw&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1973"></arrow.to.target><lb/>lu/sh| e)ne/rgeia de\ tou= kou/fou to\ pou= ei)=nai kai\ a)/nw</foreign>. </s>                                                                <s>Et operabitur &longs;tatim, ni&longs;i quid prohibeat; actus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <lb/>leuis, [non quidem moueri &longs;ur&longs;um] &longs;ed ip&longs;um vbi &amp; locus &longs;uperior. </s>                                                                <s>Ob id verendum non e&longs;t, ne <lb/>e&longs;&longs;e in loco &longs;it externa pa&longs;sio mobilis (ni&longs;i vi fuerit) quia .&longs;. </s>                                                                <s>ab efficiente pend&ecirc;re videatur, dum fit: <lb/>nec quin illi habitus <expan abbr="qui&longs;&qtilde;">qui&longs;quae</expan> &longs;upponatur: neque <expan abbr=".n.">enim</expan> diuidu&egrave; pendet &amp; proxim&egrave;; &longs;ed indiuidu&egrave; &amp; p <lb/><expan abbr="form&atilde;">formam</expan> &longs;eu partem eius. </s>                                                                <s><expan abbr="Quant&utilde;">Quantum</expan> ver&ograve; e&longs;t de po&longs;teriore dubitatione; accipiam id in primis, ita mo&shy;<lb/>ueri coniunctum, quae habeat certam formam: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> forma e&longs;t ratio, cur <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> moueatur, quae hoc <lb/>&longs;it ex eius ip&longs;ius natura. </s>                                                                <s>Sequitur ergo ea forma po&longs;ita nece&longs;&longs;ari&ograve; locus ip&longs;i conueniens, &amp; hoc <lb/>modo cau&longs;&longs;a interna e&longs;t, &amp; ita cau&longs;&longs;a, vt forma <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> &longs;ecum ip&longs;a apportans, id quod alij nulli cau&longs;&shy;<lb/>&longs;&aelig; conceditur, quatenus e&longs;t cau&longs;&longs;a. </s>                                                                <s>&longs;iquidem materia per &longs;eip&longs;am accipiat: efficiens &amp; finis alij <lb/>tribuant &agrave; &longs;eip&longs;is. </s>                                                                <s>Id ver&ograve; &longs;ic e&longs;&longs;e mon&longs;trant Ari&longs;totelis verba qu&aelig; &longs;unt huiu&longs;modi. </s>                                                                <s>Siquis &egrave; no&shy;<lb/>bis qu&aelig;rat, cur grauia <expan abbr="leuia&qacute;">leuiaque</expan>. </s>                                                                <s>diuer&longs;is ac certis motibus concitentur; cau&longs;&longs;a e&longs;t <foreign lang="greek">o(ti pe/fuke\npoi <lb/>kai\ tou=to e)sti\ to\ kou/fw| kai\ barei\ ei)=nai</foreign> .i. quae nata apta &longs;unt ad id, quae alicubi &longs;int, &amp; hoc e&longs;t leui &amp; graui <lb/>e&longs;&longs;e, vt <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> videas &longs;crip&longs;i&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am e&longs;&longs;e, cur grauia moueantur, &amp; leuia: ex quo conclu&longs;it in <lb/>fine contextus; <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;&longs;e principium, nec quidem agendi &amp; mouendi, &longs;ed patiendi, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <lb/>&longs;ententiam re petiit idem auctor 4. de C&ecedil;lo. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quae &longs;i moueret vt efficiens ip&longs;a forma; nec modo &longs;ui <lb/> <arrow.to.target n="marg1973"></arrow.to.target><lb/>lu/sh| e)ne/rgeia de\ tou= kou/fou to\ pou= ei)=nai kai\ a)/nw</foreign>. </s>                                                                <s>Et operabitur &longs;tatim, ni&longs;i quid prohibeat; actus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <lb/>leuis, [non quidem moueri &longs;ur&longs;um] &longs;ed ip&longs;um vbi &amp; locus &longs;uperior. </s>                                                                <s>Ob id verendum non e&longs;t, ne <lb/>e&longs;&longs;e in loco &longs;it externa pa&longs;sio mobilis (ni&longs;i vi fuerit) quia .&longs;. </s>                                                                <s>ab efficiente pend&ecirc;re videatur, dum fit: <lb/>nec quin illi habitus <expan abbr="qui&longs;&qtilde;">qui&longs;quae</expan> &longs;upponatur: neque <expan abbr=".n.">enim</expan> diuidu&egrave; pendet &amp; proxim&egrave;; &longs;ed indiuidu&egrave; &amp; p <lb/><expan abbr="form&atilde;">formam</expan> &longs;eu partem eius. </s>                                                                <s><expan abbr="Quant&utilde;">Quantum</expan> ver&ograve; e&longs;t de po&longs;teriore dubitatione; accipiam id in primis, ita mo&shy;<lb/>ueri coniunctum, quae habeat certam formam: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> forma e&longs;t ratio, cur <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> moueatur, quae hoc <lb/>&longs;it ex eius ip&longs;ius natura. </s>                                                                <s>Sequitur ergo ea forma po&longs;ita nece&longs;&longs;ari&ograve; locus ip&longs;i conueniens, &amp; hoc <lb/>modo cau&longs;&longs;a interna e&longs;t, &amp; ita cau&longs;&longs;a, vt forma <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> &longs;ecum ip&longs;a apportans, id quod alij nulli cau&longs;&shy;<lb/>&longs;&aelig; conceditur, quatenus e&longs;t cau&longs;&longs;a. </s>                                                                <s>&longs;iquidem materia per &longs;eip&longs;am accipiat: efficiens &amp; finis alij <lb/>tribuant &agrave; &longs;eip&longs;is. </s>                                                                <s>Id ver&ograve; &longs;ic e&longs;&longs;e mon&longs;trant Ari&longs;totelis verba qu&aelig; &longs;unt huiu&longs;modi. </s>                                                                <s>Siquis &egrave; no&shy;<lb/>bis qu&aelig;rat, cur grauia <expan abbr="leuia&qacute;">leuiaque</expan>. </s>                                                                <s>diuer&longs;is ac certis motibus concitentur; cau&longs;&longs;a e&longs;t <foreign lang="greek">o(ti pe/fuke\npoi <lb/>kai\ tou=to e)sti\ to\ kou/fw| kai\ barei\ ei)=nai</foreign> .i. quae nata apta &longs;unt ad id, quae alicubi &longs;int, &amp; hoc e&longs;t leui &amp; graui <lb/>e&longs;&longs;e, vt <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> videas &longs;crip&longs;i&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am e&longs;&longs;e, cur grauia moueantur, &amp; leuia: ex quo conclu&longs;it in <lb/>fine contextus; <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;&longs;e principium, nec quidem agendi &amp; mouendi, &longs;ed patiendi, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <lb/>&longs;ententiam re petiit idem auctor 4. de C&ecedil;lo. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quae &longs;i moueret vt efficiens ip&longs;a forma; nec modo &longs;ui <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1974"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg1974"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg1975"></arrow.to.target><lb/>ip&longs;ius proprio, non coh&aelig;reret con&longs;equens cum antecedente qu&aelig; &longs;ic habent. </s>                                                                <s>Mouetur <expan abbr="elem&etilde;tum">elementum</expan>, <lb/>quia forma e&longs;t cau&longs;&longs;a motus. </s>                                                                <s>Ergo natura <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> patiendi, &amp; antecedens latius pateret qu&agrave;m <lb/>con&longs;equens, quae forma qu&aelig; e&longs;t natura, moueret, vt agens. </s>                                                                <s>Itaque non &longs;impliciter natura talis e&longs;&longs;et; <lb/>imm&ograve; nec id ex antecedente prob&egrave; inferretur, quia forma non e&longs;&longs;et principium patiendi, nec alia <lb/>cau&longs;&longs;a motus interna recitata fuerat ab Ari&longs;totele, quomodo valebat igitur: Naturam e&longs;&longs;e cau&longs;&shy;<lb/>&longs;am motus, atque illam quidem patiendi, non agendi? </s>                                                                <s>His ita po&longs;itis ad Alexandrum redeo, vt, <lb/>&longs;i quo pacto mihi &longs;uccedat, tantum philo&longs;ophum quem primum habemus, qui in hanc &longs;enten&shy;<lb/>tiam &longs;crip&longs;erit, ab omni calumnia purgem. </s>                                                                <s>Ip&longs;e igitur vbi dixit, generans illud e&longs;&longs;e, quod facit <lb/>&egrave; pote&longs;tate vbi actu vbi, faciendo .&longs;. </s>                                                                <s>&egrave; potentia leui actu leue, accepit formam, non vt actum pri&shy;<lb/>mum, &longs;ed vt &longs;ecundum, &amp; c&ugrave;m in eo quod gignitur, &longs;it pote&longs;tas qu&aelig; na&longs;citur &agrave; materia, qu&aelig; per <lb/>gradus <expan abbr="quo&longs;d&atilde;">quo&longs;dam</expan> promouetur ad formam, forma <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> inanimi perfecta fit e&longs;&longs;e in &longs;uo loco: pote&longs;tas <lb/>ver&ograve; qu&aelig; e&longs;t in materia ad <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> perfectionem, &longs;it grauitas, aut leuitas; eam <expan abbr="promotion&etilde;">promotionem</expan> qu&aelig; e&longs;t ad <lb/><expan abbr="form&atilde;">formam</expan> perfectam, &longs;ignificare voluit, c&ugrave;m &longs;tatuit generans quod facit ignem &amp; <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan>, facere actu le&shy;<lb/>ue, aut graue, per grauitatem <expan abbr=".n.">enim</expan> &amp; leuitatem <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> materi&aelig; affectiones in &longs;uo loco inanima <expan abbr="collo-c&atilde;tur">collo&shy;<lb/>cantur</expan>. </s>                                                                <s>&amp; vt &longs;ecund&ugrave;m naturam &longs;e habet forma, natura autem ip&longs;ius e&longs;t e&longs;&longs;e in officio, &longs;ic <expan abbr="vtrunq.">vtrunque</expan> <lb/>actum iungere con&longs;tituit: <expan abbr="ide&ograve;&qacute;">ide&ograve;que</expan>. </s>                                                                <s>actum &longs;ub&longs;tanti&aelig;, qui &longs;ine functione imperfectus e&longs;t, cum actu <lb/> <arrow.to.target n="marg1975"></arrow.to.target><lb/>ip&longs;ius proprio, non coh&aelig;reret con&longs;equens cum antecedente qu&aelig; &longs;ic habent. </s>                                                                <s>Mouetur <expan abbr="elem&etilde;tum">elementum</expan>, <lb/>quia forma e&longs;t cau&longs;&longs;a motus. </s>                                                                <s>Ergo natura <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> patiendi, &amp; antecedens latius pateret qu&agrave;m <lb/>con&longs;equens, quae forma qu&aelig; e&longs;t natura, moueret, vt agens. </s>                                                                <s>Itaque non &longs;impliciter natura talis e&longs;&longs;et; <lb/>imm&ograve; nec id ex antecedente prob&egrave; inferretur, quia forma non e&longs;&longs;et principium patiendi, nec alia <lb/>cau&longs;&longs;a motus interna recitata fuerat ab Ari&longs;totele, quomodo valebat igitur: Naturam e&longs;&longs;e cau&longs;&shy;<lb/>&longs;am motus, atque illam quidem patiendi, non agendi? </s>                                                                <s>His ita po&longs;itis ad Alexandrum redeo, vt, <lb/>&longs;i quo pacto mihi &longs;uccedat, tantum philo&longs;ophum quem primum habemus, qui in hanc &longs;enten&shy;<lb/>tiam &longs;crip&longs;erit, ab omni calumnia purgem. </s>                                                                <s>Ip&longs;e igitur vbi dixit, generans illud e&longs;&longs;e, quod facit <lb/>&egrave; pote&longs;tate vbi actu vbi, faciendo .&longs;. </s>                                                                <s>&egrave; potentia leui actu leue, accepit formam, non vt actum pri&shy;<lb/>mum, &longs;ed vt &longs;ecundum, &amp; c&ugrave;m in eo quod gignitur, &longs;it pote&longs;tas qu&aelig; na&longs;citur &agrave; materia, qu&aelig; per <lb/>gradus <expan abbr="quo&longs;d&atilde;">quo&longs;dam</expan> promouetur ad formam, forma <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> inanimi perfecta fit e&longs;&longs;e in &longs;uo loco: pote&longs;tas <lb/>ver&ograve; qu&aelig; e&longs;t in materia ad <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> perfectionem, &longs;it grauitas, aut leuitas; eam <expan abbr="promotion&etilde;">promotionem</expan> qu&aelig; e&longs;t ad <lb/><expan abbr="form&atilde;">formam</expan> perfectam, &longs;ignificare voluit, c&ugrave;m &longs;tatuit generans quod facit ignem &amp; <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan>, facere actu le&shy;<lb/>ue, aut graue, per grauitatem <expan abbr=".n.">enim</expan> &amp; leuitatem <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> materi&aelig; affectiones in &longs;uo loco inanima <expan abbr="collo-c&atilde;tur">collo&shy;<lb/>cantur</expan>. </s>                                                                <s>&amp; vt &longs;ecund&ugrave;m naturam &longs;e habet forma, natura autem ip&longs;ius e&longs;t e&longs;&longs;e in officio, &longs;ic <expan abbr="vtrunq.">vtrunque</expan> <lb/>actum iungere con&longs;tituit: <expan abbr="ide&ograve;&qacute;">ide&ograve;que</expan>. </s>                                                                <s>actum &longs;ub&longs;tanti&aelig;, qui &longs;ine functione imperfectus e&longs;t, cum actu <lb/>
Line 9007 
Line 9007 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>quod item facit in mari magno circa Taprobanen in&longs;ulam pi&longs;cis huic cognominis, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>ille ar&shy;<lb/>tificio&longs;o nomine <foreign lang="greek">a)kai=a</foreign>, quia &longs;e&longs;e &longs;timulat <foreign lang="greek">ei)s a)rkh\n</foreign>, appellatus. </s>                                                                <s>Etiam taurus &longs;e cauda <expan abbr="verber&atilde;s">verberans</expan> <lb/>acuit &longs;e in iras. </s>                                                                <s>Quamobrem illa promotio de qua meminit Ari&longs;toteles, communius quid notat, <lb/>qu&agrave;m pul&longs;ionem &agrave; tergo qu&ecedil; cert&egrave; &longs;ol&ugrave;m exi&longs;tit in motu <expan abbr="n&otilde;">non</expan> naturali, in naturali autem, cur ad&longs;it <lb/>nulla e&longs;t cau&longs;&longs;a, in <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s>                                                                <s>manet &longs;imilitudo, quae cedens &agrave; lateribus excipiat mobile. </s>                                                                <s>Neque id officit <lb/>quod ab Ari&longs;totele dicitur [eodem modo] qua&longs;i intelligendum &longs;it, vt vniu&longs;modi penitus <expan abbr="vtro-biq.">vtro&shy;<lb/>bique</expan> &longs;it ratio efficiendi motus, &longs;ed &longs;imilitudo <expan abbr="r&otilde;nis">rationis</expan>, &amp; conuenientia qu&ecedil;dam generalis qu&aelig; manet <lb/>in eo, vt medium &longs;it motus <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> cau&longs;&longs;a, tum in leuibus, tum in grauibus. </s>                                                                <s>quoniam participat <lb/><expan abbr="vtramq.">vtramque</expan> naturam. </s>                                                                <s>Et per&longs;picu&egrave; cernitur prima illius loci verba de motu violento fui&longs;&longs;e pronun&shy;<lb/>ciata. </s>                                                                <s>Ita etiam quod obiicitur ex ambiguitate &longs;ententi&aelig; dilucidari <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> ex hoc, qu&ograve;d non &longs;cru&shy;<lb/>tetur hic Ari&longs;toteles vniuer&longs;a principia motus naturalis, &longs;ed officium <expan abbr="t&atilde;tummod&ograve;">tantummod&ograve;</expan> potenti&ecedil;, c&ugrave;m <lb/>in motu naturali, tum in eo qui e&longs;t pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>&ldquo;C&ecedil;ter&ugrave;m &amp; hanc &longs;ententiam Themi&longs;tius <lb/>approbauit, cuius h&aelig;c &longs;unt verba. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Etenim ex ea parte, vnde terra mouetur, pellit corpus &longs;ibi <arrow.to.target n="marg2341"></arrow.to.target><lb/>oppo&longs;itum: vis <expan abbr=".n.">enim</expan> ac impetus pellentis erit grauitas, quoniam a&euml;r, tamet&longs;i leuis &longs;it, &amp; &longs;imiliter <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan>  <s>quod item facit in mari magno circa Taprobanen in&longs;ulam pi&longs;cis huic cognominis, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>ille ar&shy;<lb/>tificio&longs;o nomine <foreign lang="greek">a)kai=a</foreign>, quia &longs;e&longs;e &longs;timulat <foreign lang="greek">ei)s a)rkh\n</foreign>, appellatus. </s>                                                                <s>Etiam taurus &longs;e cauda <expan abbr="verber&atilde;s">verberans</expan> <lb/>acuit &longs;e in iras. </s>                                                                <s>Quamobrem illa promotio de qua meminit Ari&longs;toteles, communius quid notat, <lb/>qu&agrave;m pul&longs;ionem &agrave; tergo qu&ecedil; cert&egrave; &longs;ol&ugrave;m exi&longs;tit in motu <expan abbr="n&otilde;">non</expan> naturali, in naturali autem, cur ad&longs;it <lb/>nulla e&longs;t cau&longs;&longs;a, in <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s>                                                                <s>manet &longs;imilitudo, quae cedens &agrave; lateribus excipiat mobile. </s>                                                                <s>Neque id officit <lb/>quod ab Ari&longs;totele dicitur [eodem modo] qua&longs;i intelligendum &longs;it, vt vniu&longs;modi penitus <expan abbr="vtro-biq.">vtro&shy;<lb/>bique</expan> &longs;it ratio efficiendi motus, &longs;ed &longs;imilitudo <expan abbr="r&otilde;nis">rationis</expan>, &amp; conuenientia qu&ecedil;dam generalis qu&aelig; manet <lb/>in eo, vt medium &longs;it motus <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> cau&longs;&longs;a, tum in leuibus, tum in grauibus. </s>                                                                <s>quoniam participat <lb/><expan abbr="vtramq.">vtramque</expan> naturam. </s>                                                                <s>Et per&longs;picu&egrave; cernitur prima illius loci verba de motu violento fui&longs;&longs;e pronun&shy;<lb/>ciata. </s>                                                                <s>Ita etiam quod obiicitur ex ambiguitate &longs;ententi&aelig; dilucidari <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> ex hoc, qu&ograve;d non &longs;cru&shy;<lb/>tetur hic Ari&longs;toteles vniuer&longs;a principia motus naturalis, &longs;ed officium <expan abbr="t&atilde;tummod&ograve;">tantummod&ograve;</expan> potenti&ecedil;, c&ugrave;m <lb/>in motu naturali, tum in eo qui e&longs;t pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>&ldquo;C&ecedil;ter&ugrave;m &amp; hanc &longs;ententiam Themi&longs;tius <lb/>approbauit, cuius h&aelig;c &longs;unt verba. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Etenim ex ea parte, vnde terra mouetur, pellit corpus &longs;ibi <arrow.to.target n="marg2341"></arrow.to.target><lb/>oppo&longs;itum: vis <expan abbr=".n.">enim</expan> ac impetus pellentis erit grauitas, quoniam a&euml;r, tamet&longs;i leuis &longs;it, &amp; &longs;imiliter <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan>
 <pb pagenum="368"/>pilus hominis, cuius tamen, &longs;i pars aliqua &longs;umatur, deor&longs;um pellitur, a&euml;r autem grauis apparebit <lb/> <pb pagenum="368"/>pilus hominis, cuius tamen, &longs;i pars aliqua &longs;umatur, deor&longs;um pellitur, a&euml;r autem grauis apparebit <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2342"></arrow.to.target><lb/>propter pul&longs;ionem &egrave; &longs;ublimi. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> h&aelig;c quidem ille. </s>                                                                <s>Ita deor&longs;um <expan abbr="c&otilde;citatur">concitatur</expan>, c&ugrave;m &longs;it leuis: quare <lb/>etiam, quia leuis, eget pul&longs;ione, quoniam re&longs;i&longs;tit.&rdquo; Sic ergo, vt dictum e&longs;t, in elemento genito mo&shy;<lb/>tus &longs;ecund&ugrave;m naturam admini&longs;tratur. </s>                                                                <s>Ab his ego tran&longs;eo ad explicandos modos, &amp; formulas <lb/>huiu&longs;ce motus: quibus peractis facile erit qu&ecedil;&longs;tionum propo&longs;itarum exitum inuenire. </s>                                                                <s>Princi&shy;<lb/>pi&ograve; igitur ab alio mutatur elementum cum per &longs;e, tum per accidens iis ip&longs;is modis quos ante&agrave; <lb/>narrauimus. </s>                                                                <s>Deinde mouetur medium per &longs;e, ea &longs;cilicet motione qu&aelig; propri&egrave; non e&longs;t <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> <lb/>locum, licet ad eiu&longs;modi <expan abbr="&longs;peci&etilde;">&longs;peciem</expan> motus redigatur, quand&ograve; mutatur aliqua ex parte locus, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <lb/>omnino, quemadmodum in ab&longs;oluta latione contingebat. </s>                                                                <s>A medio per accidens <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> <expan abbr="ips&utilde;">ipsum</expan> <lb/>mouetur, quia c&ugrave;m &longs;it eius propria functio, <expan abbr="atq.">atque</expan> perfecta, e&longs;&longs;e in &longs;uo loco. </s>                                                                <s><expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>quant&ugrave;m e&longs;t meri&shy;<lb/>to principiorum &longs;u&aelig; functionis, in temporis puncto fieri deberet; proptereaquae non cedit illi ex to&shy;<lb/>to elementum; ex hoc efficitur, vt ibi <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> intercedat, <expan abbr="atq.">atque</expan> &longs;ucce&longs;sio non &longs;an&egrave; form&aelig;, quoniam <lb/>ip&longs;ius opus indiuiduum e&longs;t, &amp; totum &longs;imul. </s>                                                                <s>&longs;ed propter magnitudinem &amp; di&longs;tantiam, non cert&egrave; <lb/>&longs;patij ip&longs;ius ab&longs;olut&egrave;, quandoquidem &amp; in vacuo po&longs;&longs;et fieri motus, &longs;ed medij quod aliquo pa&shy;<lb/>cto re&longs;i&longs;tit, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ic, vt nullo pacto cedat, &longs;ed paullatim ip&longs;i det locum: vnde tempus interueniat <lb/>in ea loci adeptione, &amp; &longs;ubinde motus, vt optim&egrave; <expan abbr="re&longs;p&otilde;deat">re&longs;pondeat</expan> motus hic motui &longs;olarij, qui per pon&shy;<lb/>derum appen&longs;ionem admini&longs;tratur: ade&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> ibi pondus maximum, quod talem habet proportio&shy;<lb/>nem ad trochleas &amp; rotulas, vt eas, ni&longs;i quippiam ob&longs;taret, temporis puncto, vel exiguo <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> &longs;pa&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2342"></arrow.to.target><lb/>propter pul&longs;ionem &egrave; &longs;ublimi. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> h&aelig;c quidem ille. </s>                                                                <s>Ita deor&longs;um <expan abbr="c&otilde;citatur">concitatur</expan>, c&ugrave;m &longs;it leuis: quare <lb/>etiam, quia leuis, eget pul&longs;ione, quoniam re&longs;i&longs;tit.&rdquo; Sic ergo, vt dictum e&longs;t, in elemento genito mo&shy;<lb/>tus &longs;ecund&ugrave;m naturam admini&longs;tratur. </s>                                                                <s>Ab his ego tran&longs;eo ad explicandos modos, &amp; formulas <lb/>huiu&longs;ce motus: quibus peractis facile erit qu&ecedil;&longs;tionum propo&longs;itarum exitum inuenire. </s>                                                                <s>Princi&shy;<lb/>pi&ograve; igitur ab alio mutatur elementum cum per &longs;e, tum per accidens iis ip&longs;is modis quos ante&agrave; <lb/>narrauimus. </s>                                                                <s>Deinde mouetur medium per &longs;e, ea &longs;cilicet motione qu&aelig; propri&egrave; non e&longs;t <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> <lb/>locum, licet ad eiu&longs;modi <expan abbr="&longs;peci&etilde;">&longs;peciem</expan> motus redigatur, quand&ograve; mutatur aliqua ex parte locus, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <lb/>omnino, quemadmodum in ab&longs;oluta latione contingebat. </s>                                                                <s>A medio per accidens <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> <expan abbr="ips&utilde;">ipsum</expan> <lb/>mouetur, quia c&ugrave;m &longs;it eius propria functio, <expan abbr="atq.">atque</expan> perfecta, e&longs;&longs;e in &longs;uo loco. </s>                                                                <s><expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>quant&ugrave;m e&longs;t meri&shy;<lb/>to principiorum &longs;u&aelig; functionis, in temporis puncto fieri deberet; proptereaquae non cedit illi ex to&shy;<lb/>to elementum; ex hoc efficitur, vt ibi <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> intercedat, <expan abbr="atq.">atque</expan> &longs;ucce&longs;sio non &longs;an&egrave; form&aelig;, quoniam <lb/>ip&longs;ius opus indiuiduum e&longs;t, &amp; totum &longs;imul. </s>                                                                <s>&longs;ed propter magnitudinem &amp; di&longs;tantiam, non cert&egrave; <lb/>&longs;patij ip&longs;ius ab&longs;olut&egrave;, quandoquidem &amp; in vacuo po&longs;&longs;et fieri motus, &longs;ed medij quod aliquo pa&shy;<lb/>cto re&longs;i&longs;tit, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ic, vt nullo pacto cedat, &longs;ed paullatim ip&longs;i det locum: vnde tempus interueniat <lb/>in ea loci adeptione, &amp; &longs;ubinde motus, vt optim&egrave; <expan abbr="re&longs;p&otilde;deat">re&longs;pondeat</expan> motus hic motui &longs;olarij, qui per pon&shy;<lb/>derum a<expan abbr="ppen&longs;ionem">perpen&longs;ionem</expan> admini&longs;tratur: ade&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> ibi pondus maximum, quod talem habet proportio&shy;<lb/>nem ad trochleas &amp; rotulas, vt eas, ni&longs;i quippiam ob&longs;taret, temporis puncto, vel exiguo <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> &longs;pa&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2343"></arrow.to.target><lb/>tio volueret, adhibentur <expan abbr="vtrinq.">vtrinque</expan> &longs;u&longs;pen&longs;a &longs;ingula pondiu&longs;cula qu&aelig; maioris illius ponderis impe&shy;<lb/>tum remorantia, <expan abbr="quanq.">quanque</expan> rotularum conuer&longs;ionem attemperant, &amp; ad hor&aelig; vnius interuallum <lb/>producunt. </s>                                                                <s>Sic tempus in ea conuer&longs;ione ponitur, &amp; ita fit motus. </s>                                                                <s>Itidem ex medij re&longs;i&longs;tentia <lb/>tempus, &amp; ab hoc motus efficitur. </s>                                                                <s>Idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> per &longs;e mouetur, quatenus in <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> locum mutat. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="Deniq.">Denique</expan> hoc e&longs;t verum &longs;ubiectum motus, qui &longs;ecund&ugrave;m locum e&longs;t, quando illud e&longs;t, nec per aliud <lb/>id facit quod in <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> mutat vniuer&longs;um locum. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> is e&longs;t ordo cau&longs;&longs;arum efficientium hunc <lb/>motum. </s>                                                                <s>Prim&ugrave;m ade&longs;t remouens prohibens, quod tant&ugrave;m mutat elementum, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> mouet, <lb/>deinde elementi grauitas, qu&aelig; medium pellit, terti&ograve; medium, quae eo commoto &longs;tatim producitur <lb/>motus, qui tamet&longs;i proxim&egrave; fundetur elemento, tamen habet <expan abbr="quippi&atilde;">quippiam</expan> accidentis, c&ugrave;m eiu&longs;modi <lb/>affectio, <expan abbr="cau&longs;&longs;a&qacute;">cau&longs;&longs;aque</expan>. </s>                                                                <s>motus pr&aelig;ter natur&aelig; <expan abbr="ordin&etilde;">ordinem</expan> in ip&longs;o &longs;int. </s>                                                                <s>Idcirco c&ugrave;m ab alio mutetur, non mo&shy;<lb/>uet &longs;e per &longs;e prim&ograve;, c&ugrave;m moueat <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>, ab <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s>                                                                <s>vici&longs;sim per accidens moueatur, neque <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;e per <lb/>&longs;e mouet: oporteret enim vt per &longs;e moueret medium, &amp; &agrave; medio per &longs;e moueretur; per &longs;e autem <lb/>dico, tanquam &agrave; cau&longs;&longs;a, vt aiunt, e&longs;&longs;entialiter ordinata. </s>                                                                <s>Po&longs;&longs;et ver&ograve; qui&longs;piam hic opponere: <lb/>prim&ugrave;m quidem, a&longs;&longs;umptum fals&ograve; fui&longs;&longs;e, pelli <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> ab elementi grauitate, grauitas <expan abbr=".n.">enim</expan> pote&longs;tas <lb/> <arrow.to.target n="marg2343"></arrow.to.target><lb/>tio volueret, adhibentur <expan abbr="vtrinq.">vtrinque</expan> &longs;u&longs;pen&longs;a &longs;ingula pondiu&longs;cula qu&aelig; maioris illius ponderis impe&shy;<lb/>tum remorantia, <expan abbr="quanq.">quanque</expan> rotularum conuer&longs;ionem attemperant, &amp; ad hor&aelig; vnius interuallum <lb/>producunt. </s>                                                                <s>Sic tempus in ea conuer&longs;ione ponitur, &amp; ita fit motus. </s>                                                                <s>Itidem ex medij re&longs;i&longs;tentia <lb/>tempus, &amp; ab hoc motus efficitur. </s>                                                                <s>Idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> per &longs;e mouetur, quatenus in <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> locum mutat. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="Deniq.">Denique</expan> hoc e&longs;t verum &longs;ubiectum motus, qui &longs;ecund&ugrave;m locum e&longs;t, quando illud e&longs;t, nec per aliud <lb/>id facit quod in <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> mutat vniuer&longs;um locum. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> is e&longs;t ordo cau&longs;&longs;arum efficientium hunc <lb/>motum. </s>                                                                <s>Prim&ugrave;m ade&longs;t remouens prohibens, quod tant&ugrave;m mutat elementum, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> mouet, <lb/>deinde elementi grauitas, qu&aelig; medium pellit, terti&ograve; medium, quae eo commoto &longs;tatim producitur <lb/>motus, qui tamet&longs;i proxim&egrave; fundetur elemento, tamen habet <expan abbr="quippi&atilde;">quippiam</expan> accidentis, c&ugrave;m eiu&longs;modi <lb/>affectio, <expan abbr="cau&longs;&longs;a&qacute;">cau&longs;&longs;aque</expan>. </s>                                                                <s>motus pr&aelig;ter natur&aelig; <expan abbr="ordin&etilde;">ordinem</expan> in ip&longs;o &longs;int. </s>                                                                <s>Idcirco c&ugrave;m ab alio mutetur, non mo&shy;<lb/>uet &longs;e per &longs;e prim&ograve;, c&ugrave;m moueat <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>, ab <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s>                                                                <s>vici&longs;sim per accidens moueatur, neque <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;e per <lb/>&longs;e mouet: oporteret enim vt per &longs;e moueret medium, &amp; &agrave; medio per &longs;e moueretur; per &longs;e autem <lb/>dico, tanquam &agrave; cau&longs;&longs;a, vt aiunt, e&longs;&longs;entialiter ordinata. </s>                                                                <s>Po&longs;&longs;et ver&ograve; qui&longs;piam hic opponere: <lb/>prim&ugrave;m quidem, a&longs;&longs;umptum fals&ograve; fui&longs;&longs;e, pelli <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> ab elementi grauitate, grauitas <expan abbr=".n.">enim</expan> pote&longs;tas <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2344"></arrow.to.target><lb/>qu&aelig;dam e&longs;t, vt po&longs;te&agrave; docebimus: atqui pote&longs;tas efficiens e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;a non <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="itaq.">itaque</expan> medium ab <lb/>ip&longs;a non pelletur. </s>                                                                <s>Tum deinde elementi motus &longs;implex non erit, &longs;ed compo&longs;itus &egrave; pluribus cer&shy;<lb/>to ordine inter &longs;e di&longs;po&longs;itis; quinimmo non tant&ugrave;m ex naturalibus, &longs;ed ex violentis motus ille <lb/>con&longs;tabit: nam pul&longs;io motus violentus e&longs;&longs;e reputatur, vt <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> eo nomine notarit Antiquos Ari&shy;<lb/>&longs;toteles <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> qui pul&longs;ionem <expan abbr="naturali&utilde;">naturalium</expan> motuum cau&longs;&longs;am fecerint. </s>                                                                <s>quod item eo magis ab&longs;urdum e&longs;t, <lb/> <arrow.to.target n="marg2344"></arrow.to.target><lb/>qu&aelig;dam e&longs;t, vt po&longs;te&agrave; docebimus: atqui pote&longs;tas efficiens e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;a non <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="itaq.">itaque</expan> medium ab <lb/>ip&longs;a non pelletur. </s>                                                                <s>Tum deinde elementi motus &longs;implex non erit, &longs;ed compo&longs;itus &egrave; pluribus cer&shy;<lb/>to ordine inter &longs;e di&longs;po&longs;itis; quinimmo non tant&ugrave;m ex naturalibus, &longs;ed ex violentis motus ille <lb/>con&longs;tabit: nam pul&longs;io motus violentus e&longs;&longs;e reputatur, vt <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> eo nomine notarit Antiquos Ari&shy;<lb/>&longs;toteles <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> qui pul&longs;ionem <expan abbr="naturali&utilde;">naturalium</expan> motuum cau&longs;&longs;am fecerint. </s>                                                                <s>quod item eo magis ab&longs;urdum e&longs;t, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2345"></arrow.to.target><lb/>quo cum id quod &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;t, violento pr&aelig;cedat, h&icirc;c &longs;it prior ille qui e&longs;t contra <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>. <lb/></s>                                                                <s>proptere&agrave; non e&longs;&longs;et motus i&longs;te &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> &longs;impliciter. </s>                                                                <s>Adde etiam, quia, &longs;i motus hic per <lb/>accidens habendus e&longs;t, non igitur &longs;ecund&ugrave;m naturam, non <expan abbr=".n.">enim</expan> coh&ecedil;rere h&aelig;c po&longs;&longs;e videntur. </s>                                                                <s>Po&longs;tre&shy;<lb/>m&ograve;, quoniam hic motus &longs;ine diui&longs;ione medij non admini&longs;tratur; at diui&longs;io e&longs;t ad interitum. </s>                                                                <s>igi&shy;<lb/>tur pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m aduerte ob&longs;ecro, grauitatem, &longs;iue formam illam, vnde profici&longs;citur <lb/>grauitas, obtinere quidem pote&longs;tati <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan> in eo in quo e&longs;t: c&ugrave;m &longs;ignificet ordinem ad <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> <lb/>locum, &longs;ed &longs;impliciter eam e&longs;&longs;e <expan abbr="act&utilde;">actum</expan>, &amp; veluti forma principium patibile &agrave; nobis <expan abbr="c&otilde;&longs;titutum">con&longs;titutum</expan> e&longs;t; <lb/>nihilominus aliquid ab ip&longs;a extra <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> in quo exi&longs;tit, profici&longs;ci nil prohibet, &longs;ic grauitas &longs;eu <lb/> <arrow.to.target n="marg2345"></arrow.to.target><lb/>quo cum id quod &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;t, violento pr&aelig;cedat, h&icirc;c &longs;it prior ille qui e&longs;t contra <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>. <lb/></s>                                                                <s>proptere&agrave; non e&longs;&longs;et motus i&longs;te &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> &longs;impliciter. </s>                                                                <s>Adde etiam, quia, &longs;i motus hic per <lb/>accidens habendus e&longs;t, non igitur &longs;ecund&ugrave;m naturam, non <expan abbr=".n.">enim</expan> coh&ecedil;rere h&aelig;c po&longs;&longs;e videntur. </s>                                                                <s>Po&longs;tre&shy;<lb/>m&ograve;, quoniam hic motus &longs;ine diui&longs;ione medij non admini&longs;tratur; at diui&longs;io e&longs;t ad interitum. </s>                                                                <s>igi&shy;<lb/>tur pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m aduerte ob&longs;ecro, grauitatem, &longs;iue formam illam, vnde profici&longs;citur <lb/>grauitas, obtinere quidem pote&longs;tati <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan> in eo in quo e&longs;t: c&ugrave;m &longs;ignificet ordinem ad <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> <lb/>locum, &longs;ed &longs;impliciter eam e&longs;&longs;e <expan abbr="act&utilde;">actum</expan>, &amp; veluti forma principium patibile &agrave; nobis <expan abbr="c&otilde;&longs;titutum">con&longs;titutum</expan> e&longs;t; <lb/>nihilominus aliquid ab ip&longs;a extra <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> in quo exi&longs;tit, profici&longs;ci nil prohibet, &longs;ic grauitas &longs;eu <lb/>
Line 9676 
Line 9676 
 <arrow.to.target n="marg2513"></arrow.to.target><lb/>tur, ens <expan abbr="r&otilde;nis">rationis</expan>, vt aut <expan abbr="productur&utilde;">producturum</expan> &longs;it id quod reip&longs;a futurum e&longs;t, aut idemmet reip&longs;a futurum. <lb/></s>                                                                <s>Rur&longs;us, &longs;i medici finis e&longs;t id quod e&longs;t in <expan abbr="a&itilde;o">animo</expan>, nullis opus erit <expan abbr="in&longs;trum&etilde;tis">in&longs;trumentis</expan>, aut operationibus quib^{9} <lb/>finis ip&longs;e <expan abbr="c&otilde;paretur">comparetur</expan>, &longs;ed per &longs;e nulla ope <expan abbr="ali&utilde;de">aliunde</expan> implorata &longs;anitatem con&longs;equi poterit: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> &longs;a&shy;<lb/>nitatem &longs;emper habebit &longs;ibi pr&aelig;&longs;entem. </s>                                                                <s>Addo etiam qu&ograve;d iam finis e&longs;&longs;et, <expan abbr="neq.">neque</expan> vlla actione opus <lb/>in&longs;uper foret, nihil <expan abbr=".n.">enim</expan> differret forma &longs;anitatis &aelig;gro re&longs;tituend&aelig;, ab ea qu&aelig; e&longs;t in mente medici. <lb/></s>                                                                <s>In&longs;uper forma &amp; finis idem ad numerum exi&longs;tunt, <expan abbr="&longs;ola&qacute;">&longs;olaque</expan>. </s>                                                                <s>ratione <expan abbr="&longs;eiung&utilde;tur">&longs;eiunguntur</expan>. </s>                                                                <s>Atqui forma <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t <lb/>illa qu&ecedil; in mente medici pr&aelig;ce&longs;sit, &longs;ed alia numero diuer&longs;a. </s>                                                                <s>H&aelig;c <expan abbr="quoq.">quoque</expan> pertinent aliquo pacto <lb/>ad ea <expan abbr="c&otilde;uellenda">conuellenda</expan> qu&aelig; de fine naturali dicuntur, qui <expan abbr="effici&etilde;tis">efficientis</expan> appetitu fundatur. </s>                                                                <s>Et quanuis adie&shy;<lb/>cerit Zimata <expan abbr="h&utilde;i">huiu&longs;modi</expan> appetitui, quam <expan abbr="voc&atilde;t">vocant</expan> <expan abbr="intention&etilde;">intentionem</expan>, <expan abbr="tendenti&atilde;">tendentiam</expan> ad <expan abbr="bonitat&etilde;">bonitatem</expan> qu&aelig; reip&longs;a e&longs;t, &amp; ob id <lb/>appetenda: non plen&egrave; <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> &longs;atisfacit, <expan abbr="nanq.">nanque</expan> tendentia h&aelig;c, aut e&longs;t propen&longs;io naturalis, &longs;iue efficien&shy;<lb/>tis, &longs;iue materi&ecedil;, aut progre&longs;&longs;us, &amp; actus eius quod <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> mouet, aut mouetur. </s>                                                                <s>&longs;ed <expan abbr="q&utilde;ocunq.">qunocunque</expan> &longs;umatur, <lb/><expan abbr="s&etilde;per">semper</expan> re&longs;picit id quod non e&longs;t. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i dixerit <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e hanc <expan abbr="ips&atilde;">ipsam</expan> bonitatem; e&longs;&longs;e <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> <expan abbr="bonitat&etilde;">bonitatem</expan> &longs;im&shy;<lb/>pliciter &agrave; qua mouetur. </s>                                                                <s>At inquam ego efficiens <expan abbr="n&otilde;">non</expan> cupere <expan abbr="bonitat&etilde;">bonitatem</expan> &longs;impliciter, <expan abbr="neq.">neque</expan> talem com&shy;<lb/>municare materi&aelig;, &longs;ed hanc huic, &amp; eam quam <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, &amp; cuius id cui dat <expan abbr="ips&atilde;">ipsam</expan>, capax e&longs;t. </s>                                                                <s>Dantur <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg2513"></arrow.to.target><lb/>tur, ens <expan abbr="r&otilde;nis">rationis</expan>, vt aut <expan abbr="productur&utilde;">producturum</expan> &longs;it id quod reip&longs;a futurum e&longs;t, aut idemmet reip&longs;a futurum. <lb/></s>                                                                <s>Rur&longs;us, &longs;i medici finis e&longs;t id quod e&longs;t in <expan abbr="a&itilde;o">animo</expan>, nullis opus erit <expan abbr="in&longs;trum&etilde;tis">in&longs;trumentis</expan>, aut operationibus quib^{9} <lb/>finis ip&longs;e <expan abbr="c&otilde;paretur">comparetur</expan>, &longs;ed per &longs;e nulla ope <expan abbr="ali&utilde;de">aliunde</expan> implorata &longs;anitatem con&longs;equi poterit: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> &longs;a&shy;<lb/>nitatem &longs;emper habebit &longs;ibi pr&aelig;&longs;entem. </s>                                                                <s>Addo etiam qu&ograve;d iam finis e&longs;&longs;et, <expan abbr="neq.">neque</expan> vlla actione opus <lb/>in&longs;uper foret, nihil <expan abbr=".n.">enim</expan> differret forma &longs;anitatis &aelig;gro re&longs;tituend&aelig;, ab ea qu&aelig; e&longs;t in mente medici. <lb/></s>                                                                <s>In&longs;uper forma &amp; finis idem ad numerum exi&longs;tunt, <expan abbr="&longs;ola&qacute;">&longs;olaque</expan>. </s>                                                                <s>ratione <expan abbr="&longs;eiung&utilde;tur">&longs;eiunguntur</expan>. </s>                                                                <s>Atqui forma <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t <lb/>illa qu&ecedil; in mente medici pr&aelig;ce&longs;sit, &longs;ed alia numero diuer&longs;a. </s>                                                                <s>H&aelig;c <expan abbr="quoq.">quoque</expan> pertinent aliquo pacto <lb/>ad ea <expan abbr="c&otilde;uellenda">conuellenda</expan> qu&aelig; de fine naturali dicuntur, qui <expan abbr="effici&etilde;tis">efficientis</expan> appetitu fundatur. </s>                                                                <s>Et quanuis adie&shy;<lb/>cerit Zimata <expan abbr="h&utilde;i">huiu&longs;modi</expan> appetitui, quam <expan abbr="voc&atilde;t">vocant</expan> <expan abbr="intention&etilde;">intentionem</expan>, <expan abbr="tendenti&atilde;">tendentiam</expan> ad <expan abbr="bonitat&etilde;">bonitatem</expan> qu&aelig; reip&longs;a e&longs;t, &amp; ob id <lb/>appetenda: non plen&egrave; <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> &longs;atisfacit, <expan abbr="nanq.">nanque</expan> tendentia h&aelig;c, aut e&longs;t propen&longs;io naturalis, &longs;iue efficien&shy;<lb/>tis, &longs;iue materi&ecedil;, aut progre&longs;&longs;us, &amp; actus eius quod <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> mouet, aut mouetur. </s>                                                                <s>&longs;ed <expan abbr="q&utilde;ocunq.">qunocunque</expan> &longs;umatur, <lb/><expan abbr="s&etilde;per">semper</expan> re&longs;picit id quod non e&longs;t. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i dixerit <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e hanc <expan abbr="ips&atilde;">ipsam</expan> bonitatem; e&longs;&longs;e <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> <expan abbr="bonitat&etilde;">bonitatem</expan> &longs;im&shy;<lb/>pliciter &agrave; qua mouetur. </s>                                                                <s>At inquam ego efficiens <expan abbr="n&otilde;">non</expan> cupere <expan abbr="bonitat&etilde;">bonitatem</expan> &longs;impliciter, <expan abbr="neq.">neque</expan> talem com&shy;<lb/>municare materi&aelig;, &longs;ed hanc huic, &amp; eam quam <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, &amp; cuius id cui dat <expan abbr="ips&atilde;">ipsam</expan>, capax e&longs;t. </s>                                                                <s>Dantur <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2514"></arrow.to.target><lb/>form&ecedil; pro viribus efficientium, &amp; qu&ecedil; &longs;unt merita materi&aelig;. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> h&ecedil;c rationicatio diuer&longs;a e&longs;t ab ea <lb/>quam intulit Ari&longs;t. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> aduer&longs;us Ideas o&longs;tendens eas <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;as actionis. </s>                                                                <s>&ldquo;Dubium <expan abbr=".n.">enim</expan> inquit, e&longs;t, <lb/> <arrow.to.target n="marg2514"></arrow.to.target><lb/>form&ecedil; pro viribus efficientium, &amp; qu&ecedil; &longs;unt merita materi&aelig;. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> h&ecedil;c rationicatio diuer&longs;a e&longs;t ab ea <lb/>quam intulit Ari&longs;t. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> aduer&longs;us Ideas o&longs;tendens eas <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;as actionis. </s>                                                                <s>&ldquo;Dubium <expan abbr=".n.">enim</expan> inquit, e&longs;t, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2515"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="vtilitat&etilde;">vtilitatem</expan> con&longs;equatur faber, aut textor in arte &longs;ua, &longs;i <expan abbr="bon&utilde;">bonum</expan> ip&longs;um (hoc ver&ograve; e&longs;t vniuer&longs;ale) co&shy;<lb/>gnorit, vel <expan abbr="q&utilde;o">quoniam</expan> medicus ad <expan abbr="medend&utilde;">medendum</expan>, aut dux ad <expan abbr="imperand&utilde;">imperandum</expan> peritior reddetur, &longs;i <expan abbr="ide&atilde;">ideam</expan> ip&longs;am <expan abbr="con-t&etilde;platus">con&shy;<lb/>templatus</expan> fuerit. </s>                                                                <s>Nam <expan abbr="neq.">neque</expan> ita &longs;peculari <expan abbr="&longs;anitat&etilde;">&longs;anitatem</expan> medicus videtur, &longs;ed hominis <expan abbr="&longs;anitat&etilde;">&longs;anitatem</expan>; im&ograve; ver&ograve; <lb/>forta&longs;&longs;e huius hominis &longs;anitatem; quippe c&ugrave;m &longs;ingulis medeatur.&rdquo; Proptere&agrave; quidam &agrave; pondere <lb/>difficultatis oppre&longs;si genus <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> finis in cogitatione collocarunt. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> de <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> fine qui agunt vo&shy;<lb/>luntari&egrave;, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="dubitand&utilde;">dubitandum</expan>, <expan abbr="naturali&utilde;">naturalium</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <expan abbr="efficienti&utilde;">efficientium</expan> finem <expan abbr="pon&utilde;t">ponunt</expan> in intentione prim&aelig; men&shy;<lb/>tis in <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> nullus error cadere <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>. </s>                                                                <s>Deinde, c&ugrave;m intentio <expan abbr="n&otilde;">non</expan> efficiat <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> finis eiu&longs;modi, vt moueat <lb/>actu, <expan abbr="rem&qacute;">remque</expan>. </s>                                                                <s>producat; aiunt finem e&longs;&longs;e partim in re partim abe&longs;&longs;e, veluti &longs;anitas qu&aelig; &agrave; medico re&shy;<lb/>&longs;tituenda e&longs;t, partim e&longs;t in humoribus, partim <expan abbr="n&otilde;dum">nondum</expan> pr&ecedil;&longs;ens e&longs;t. </s>                                                                <s>Ea igitur <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> qua pr&ecedil;&longs;ens e&longs;t, <lb/>vim habet mouendi, quatenus ver&ograve; abe&longs;t, habet <expan abbr="facultat&etilde;">facultatem</expan> excitandi appetitus; &amp; e&longs;t, vt inquiunt, <lb/>pr&ecedil;&longs;t&ograve; facultas, ab&longs;olutio <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> dee&longs;t. </s>                                                                <s>in efficientis ver&ograve; intentione vniuer&longs;um <expan abbr="fin&etilde;">finem</expan> refulgere: ex hoc <lb/>autem effici, vt ab efficientis ip&longs;ius mente totus anticipetur, appetatur, <expan abbr="atq.">atque</expan> ita moueat efficiens. <lb/></s>                                                                <s> <arrow.to.target n="marg2515"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="vtilitat&etilde;">vtilitatem</expan> con&longs;equatur faber, aut textor in arte &longs;ua, &longs;i <expan abbr="bon&utilde;">bonum</expan> ip&longs;um (hoc ver&ograve; e&longs;t vniuer&longs;ale) co&shy;<lb/>gnorit, vel <expan abbr="q&utilde;o">quoniam</expan> medicus ad <expan abbr="medend&utilde;">medendum</expan>, aut dux ad <expan abbr="imperand&utilde;">imperandum</expan> peritior reddetur, &longs;i <expan abbr="ide&atilde;">ideam</expan> ip&longs;am <expan abbr="con-t&etilde;platus">con&shy;<lb/>templatus</expan> fuerit. </s>                                                                <s>Nam <expan abbr="neq.">neque</expan> ita &longs;peculari <expan abbr="&longs;anitat&etilde;">&longs;anitatem</expan> medicus videtur, &longs;ed hominis <expan abbr="&longs;anitat&etilde;">&longs;anitatem</expan>; im&ograve; ver&ograve; <lb/>forta&longs;&longs;e huius hominis &longs;anitatem; quippe c&ugrave;m &longs;ingulis medeatur.&rdquo; Proptere&agrave; quidam &agrave; pondere <lb/>difficultatis oppre&longs;si genus <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> finis in cogitatione collocarunt. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> de <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> fine qui agunt vo&shy;<lb/>luntari&egrave;, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="dubitand&utilde;">dubitandum</expan>, <expan abbr="naturali&utilde;">naturalium</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <expan abbr="efficienti&utilde;">efficientium</expan> finem <expan abbr="pon&utilde;t">ponunt</expan> in intentione prim&aelig; men&shy;<lb/>tis in <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> nullus error cadere <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>. </s>                                                                <s>Deinde, c&ugrave;m intentio <expan abbr="n&otilde;">non</expan> efficiat <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> finis eiu&longs;modi, vt moueat <lb/>actu, <expan abbr="rem&qacute;">remque</expan>. </s>                                                                <s>producat; aiunt finem e&longs;&longs;e partim in re partim abe&longs;&longs;e, veluti &longs;anitas qu&aelig; &agrave; medico re&shy;<lb/>&longs;tituenda e&longs;t, partim e&longs;t in humoribus, partim <expan abbr="n&otilde;dum">nondum</expan> pr&ecedil;&longs;ens e&longs;t. </s>                                                                <s>Ea igitur <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> qua pr&ecedil;&longs;ens e&longs;t, <lb/>vim habet mouendi, quatenus ver&ograve; abe&longs;t, habet <expan abbr="facultat&etilde;">facultatem</expan> excitandi appetitus; &amp; e&longs;t, vt inquiunt, <lb/>pr&ecedil;&longs;t&ograve; facultas, ab&longs;olutio <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> dee&longs;t. </s>                                                                <s>in efficientis ver&ograve; intentione vniuer&longs;um <expan abbr="fin&etilde;">finem</expan> refulgere: ex hoc <lb/>autem effici, vt ab efficientis ip&longs;ius mente totus anticipetur, appetatur, <expan abbr="atq.">atque</expan> ita moueat efficiens. <lb/></s>                                                                <s>
 <arrow.to.target n="marg2516"></arrow.to.target><lb/>Qu&ograve;d &longs;i dubites, quia totus finis in <expan abbr="a&itilde;o">animo</expan> medici &longs;it impre&longs;&longs;us: ergo &amp; e&longs;&longs;e actu <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> tribuunt id <expan abbr="a&itilde;">aim</expan> <lb/>vtribus qui plus <expan abbr="interd&utilde;">interdum</expan> <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ip&longs;a natura. </s>                                                                <s>H&aelig;c docent viri &longs;apienti&longs;simi. </s>                                                                <s>Mirabile ver&ograve; e&longs;t id <lb/>mouere, quod e&longs;t facultate, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> &longs;i &longs;anitas <expan abbr="ponere&ttilde;">poneretur</expan> in humoribus, e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> ibi vt in pote&longs;ta&shy;<lb/>te patibili, &amp; vt in materia, &amp; vt qu&ecedil; futura &longs;it, &amp; actu in materia ine&longs;t eius priuatio. </s>                                                                <s>Pr&ecedil;tere&agrave;, <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> <lb/>mouet; qu&ecedil;ro, an'ne moueat, <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan>, an vt finis, &longs;i <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> dederis; hoc nihil ad <expan abbr="r&etilde;">rem</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="pr&aelig;ter&qtilde;">pr&aelig;terquae</expan> <expan abbr="quaeinc&otilde;gru&utilde;">quae<lb/>incongruum</expan> e&longs;t, <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> mouere vt <expan abbr="fin&etilde;">finem</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> vt efficiens ad <expan abbr="&longs;eips&utilde;">&longs;eipsum</expan>: &longs;imul <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;&longs;et &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;et: haberet &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>haberet, quae &longs;i, quatenus finis; at mouet ille <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> optabilis; optabile <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan>, quatenus <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, finis igitur <lb/>ita mouet, quatenus <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t. </s>                                                                <s>Confugies, opinor, ad <expan abbr="m&etilde;t&etilde;">mentem</expan> in <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> nullus cadit error. </s>                                                                <s>Atqui &longs;ic efficies, <lb/>eam tant&ugrave;m abe&longs;&longs;e &agrave; fine, vt &amp; ip&longs;a gratia finis alicuius agat: <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s>                                                                <s>pr&aelig;&longs;ertim id pro fal&longs;o haben&shy;<lb/>dum e&longs;t, quo credimus ex &longs;ententia Peripateticorum mentes beatas nil infra &longs;eip&longs;as intelligere. <lb/></s>                                                                <s>Mitto quae Ari&longs;t. </s>                                                                <s>&amp; motus illius qui ab efficiente pr&ecedil;&longs;tatur, &amp; eius qui fit in materia, cau&longs;&longs;am ita red&shy;<lb/>dere con&longs;ueuit, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> illa &longs;it eorum vis, &amp; natura, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> quia &longs;ic &agrave; mente concitetur. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> &amp; <lb/>finis appetitur &longs;uapte natura, &amp; efficiens &longs;uopte impul&longs;u <expan abbr="bon&utilde;">bonum</expan> con&longs;ectatur, &amp; materia &longs;ecund&ugrave;m <lb/>naturam appetit. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> ver&ograve; cogitare debemus, res naturales ferri in finem &longs;uum, veluti &longs;agittam  <arrow.to.target n="marg2516"></arrow.to.target><lb/>Qu&ograve;d &longs;i dubites, quia totus finis in <expan abbr="a&itilde;o">animo</expan> medici &longs;it impre&longs;&longs;us: ergo &amp; e&longs;&longs;e actu <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> tribuunt id <expan abbr="a&itilde;">aim</expan> <lb/>vtribus qui plus <expan abbr="interd&utilde;">interdum</expan> <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ip&longs;a natura. </s>                                                                <s>H&aelig;c docent viri &longs;apienti&longs;simi. </s>                                                                <s>Mirabile ver&ograve; e&longs;t id <lb/>mouere, quod e&longs;t facultate, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> &longs;i &longs;anitas <expan abbr="ponere&ttilde;">poneretur</expan> in humoribus, e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> ibi vt in pote&longs;ta&shy;<lb/>te patibili, &amp; vt in materia, &amp; vt qu&ecedil; futura &longs;it, &amp; actu in materia ine&longs;t eius priuatio. </s>                                                                <s>Pr&ecedil;tere&agrave;, <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> <lb/>mouet; qu&ecedil;ro, an'ne moueat, <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan>, an vt finis, &longs;i <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> dederis; hoc nihil ad <expan abbr="r&etilde;">rem</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="pr&aelig;ter&qtilde;">pr&aelig;terquam</expan> <expan abbr="quaeinc&otilde;gru&utilde;">quae<lb/>incongruum</expan> e&longs;t, <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> mouere vt <expan abbr="fin&etilde;">finem</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> vt efficiens ad <expan abbr="&longs;eips&utilde;">&longs;eipsum</expan>: &longs;imul <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;&longs;et &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;et: haberet &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>haberet, quae &longs;i, quatenus finis; at mouet ille <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> optabilis; optabile <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan>, quatenus <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, finis igitur <lb/>ita mouet, quatenus <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t. </s>                                                                <s>Confugies, opinor, ad <expan abbr="m&etilde;t&etilde;">mentem</expan> in <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> nullus cadit error. </s>                                                                <s>Atqui &longs;ic efficies, <lb/>eam tant&ugrave;m abe&longs;&longs;e &agrave; fine, vt &amp; ip&longs;a gratia finis alicuius agat: <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s>                                                                <s>pr&aelig;&longs;ertim id pro fal&longs;o haben&shy;<lb/>dum e&longs;t, quo credimus ex &longs;ententia Peripateticorum mentes beatas nil infra &longs;eip&longs;as intelligere. <lb/></s>                                                                <s>Mitto quae Ari&longs;t. </s>                                                                <s>&amp; motus illius qui ab efficiente pr&ecedil;&longs;tatur, &amp; eius qui fit in materia, cau&longs;&longs;am ita red&shy;<lb/>dere con&longs;ueuit, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> illa &longs;it eorum vis, &amp; natura, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> quia &longs;ic &agrave; mente concitetur. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> &amp; <lb/>finis appetitur &longs;uapte natura, &amp; efficiens &longs;uopte impul&longs;u <expan abbr="bon&utilde;">bonum</expan> con&longs;ectatur, &amp; materia &longs;ecund&ugrave;m <lb/>naturam appetit. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> ver&ograve; cogitare debemus, res naturales ferri in finem &longs;uum, veluti &longs;agittam
 <pb pagenum="400"/>qu&aelig; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> cieretur aliqu&ograve;, ni&longs;i dirigeretur &agrave; iaculante: quandoquidem <expan abbr="habe&atilde;t">habeant</expan> res naturales ingeni&shy;<lb/> <pb pagenum="400"/>qu&aelig; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> cieretur aliqu&ograve;, ni&longs;i dirigeretur &agrave; iaculante: quandoquidem <expan abbr="habe&atilde;t">habeant</expan> res naturales ingeni&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2517"></arrow.to.target><lb/>tam <expan abbr="propen&longs;ion&etilde;">propen&longs;ionem</expan> per quam <expan abbr="vnumquodq.">vnumquodque</expan> afficitur, prout <expan abbr="c&otilde;uenit">conuenit</expan> &longs;u&aelig; <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> natur&aelig;. </s>                                                                <s>Sed &amp; ip&longs;a <lb/>prima mens mouet vt finis, quae eam &longs;ingula cupiunt imitari, &amp; imitando, quoad po&longs;&longs;unt, a&longs;&longs;equun&shy;<lb/>tur: dum imitari <expan abbr="vol&utilde;t">volunt</expan>, nondum habent, <expan abbr="atq.">atque</expan> idem e&longs;t &agrave;c &longs;i abe&longs;&longs;et, igitur &amp; de illa qu&aelig;rendum <lb/>e&longs;t, quemadmodum moueat. </s>                                                                <s>Hanc ego video nunc vagari &longs;ententiam. </s>                                                                <s>Nempe in fine duo con&shy;<lb/>tineri, prim&ugrave;m quod e&longs;t res ip&longs;a vt forma, &amp; &longs;anitas, alterum quod e&longs;t <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> mouendi, nimir&ugrave;m quia <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;it, &amp; quae &longs;it in <expan abbr="int&etilde;tione">intentione</expan>: illud plan&egrave; monere quod e&longs;t forma, qu&aelig; <expan abbr="it&etilde;">item</expan> futura e&longs;t, non e&longs;&longs;e ver&ograve;, <lb/>aut e&longs;&longs;e in intentione <expan abbr="n&otilde;">non</expan> mouere, &longs;ed e&longs;&longs;e <expan abbr="condition&etilde;">conditionem</expan> mouentis: veluti conditio <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <expan abbr="ag&etilde;tis">agentis</expan> e&longs;t, <lb/>collocari in conueniente di&longs;tantia: qua&longs;i res moueat quidem, attamen qu&aelig; non &longs;it adhuc ni&longs;i in <lb/>intentione. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> id ab&longs;urdum videri debere, quae etiam &longs;i non &longs;it, moueat tamen, quia <expan abbr="n&otilde;">non</expan> mouet <lb/>propri&egrave;, &longs;ed metaphoric&egrave;. </s>                                                                <s>id ver&ograve;, quae propri&egrave; mouet, actu e&longs;&longs;e oportere; alterum ver&ograve; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> nece&longs;&longs;ari&ograve;. <lb/></s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m, quo magis e&longs;t cau&longs;&longs;a, perfectio, <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="optim&utilde;">optimum</expan>, eo <expan abbr="quoq.">quoque</expan> magis e&longs;&longs;e, <expan abbr="actu&qacute;">actuque</expan>. </s>                                                                <s>e&longs;&longs;e <expan abbr="c&etilde;&longs;end&utilde;">cen&longs;endum</expan> <expan abbr="&etilde;">est</expan>. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> ob&longs;tat, quae motus ille &longs;it metaphoricus, <expan abbr="quamobr&etilde;">quamobrem</expan> ab eo quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t pr&aelig;&longs;tari po&longs;sit; nanque <lb/>et&longs;i talis, tamen mult&ograve; principalior e&longs;t, <expan abbr="atq.">atque</expan> pr&aelig;&longs;tantior, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ille &longs;it qui verus e&longs;t motus, nec &longs;ine il&shy;<lb/>lo reliqui con&longs;i&longs;tunt, &amp; &agrave; mult&ograve; nobiliore cau&longs;&longs;a profici&longs;citur. </s>                                                                <s>Quate tum beneficio cau&longs;&longs;&aelig;, tum <lb/>etiam <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> propria fit, vt actus ille &longs;it &agrave; quo <expan abbr="de&longs;c&etilde;dit">de&longs;cendit</expan> motus, velut &agrave; fine. </s>                                                                <s>Hoc cert&egrave; dictum ma&shy;<lb/>xim&egrave; repudiaret Alexander, &amp; <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> illi contemnerent qui, c&ugrave;m Deum mouere <expan abbr="c&otilde;tendant">contendant</expan>, vt <expan abbr="fin&etilde;">finem</expan>, <lb/>nec <expan abbr="ali&utilde;">alium</expan> e&longs;&longs;e mouendi <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan>, qui 8. Phy&longs;. explanetur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> finis, re&longs;oluturi <expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> in <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> definitionem, <lb/> <arrow.to.target n="marg2517"></arrow.to.target><lb/>tam <expan abbr="propen&longs;ion&etilde;">propen&longs;ionem</expan> per quam <expan abbr="vnumquodq.">vnumquodque</expan> afficitur, prout <expan abbr="c&otilde;uenit">conuenit</expan> &longs;u&aelig; <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> natur&aelig;. </s>                                                                <s>Sed &amp; ip&longs;a <lb/>prima mens mouet vt finis, quae eam &longs;ingula cupiunt imitari, &amp; imitando, quoad po&longs;&longs;unt, a&longs;&longs;equun&shy;<lb/>tur: dum imitari <expan abbr="vol&utilde;t">volunt</expan>, nondum habent, <expan abbr="atq.">atque</expan> idem e&longs;t &agrave;c &longs;i abe&longs;&longs;et, igitur &amp; de illa qu&aelig;rendum <lb/>e&longs;t, quemadmodum moueat. </s>                                                                <s>Hanc ego video nunc vagari &longs;ententiam. </s>                                                                <s>Nempe in fine duo con&shy;<lb/>tineri, prim&ugrave;m quod e&longs;t res ip&longs;a vt forma, &amp; &longs;anitas, alterum quod e&longs;t <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> mouendi, nimir&ugrave;m quia <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;it, &amp; quae &longs;it in <expan abbr="int&etilde;tione">intentione</expan>: illud plan&egrave; monere quod e&longs;t forma, qu&aelig; <expan abbr="it&etilde;">item</expan> futura e&longs;t, non e&longs;&longs;e ver&ograve;, <lb/>aut e&longs;&longs;e in intentione <expan abbr="n&otilde;">non</expan> mouere, &longs;ed e&longs;&longs;e <expan abbr="condition&etilde;">conditionem</expan> mouentis: veluti conditio <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <expan abbr="ag&etilde;tis">agentis</expan> e&longs;t, <lb/>collocari in conueniente di&longs;tantia: qua&longs;i res moueat quidem, attamen qu&aelig; non &longs;it adhuc ni&longs;i in <lb/>intentione. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> id ab&longs;urdum videri debere, quae etiam &longs;i non &longs;it, moueat tamen, quia <expan abbr="n&otilde;">non</expan> mouet <lb/>propri&egrave;, &longs;ed metaphoric&egrave;. </s>                                                                <s>id ver&ograve;, quae propri&egrave; mouet, actu e&longs;&longs;e oportere; alterum ver&ograve; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> nece&longs;&longs;ari&ograve;. <lb/></s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m, quo magis e&longs;t cau&longs;&longs;a, perfectio, <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="optim&utilde;">optimum</expan>, eo <expan abbr="quoq.">quoque</expan> magis e&longs;&longs;e, <expan abbr="actu&qacute;">actuque</expan>. </s>                                                                <s>e&longs;&longs;e <expan abbr="c&etilde;&longs;end&utilde;">cen&longs;endum</expan> <expan abbr="&etilde;">est</expan>. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> ob&longs;tat, quae motus ille &longs;it metaphoricus, <expan abbr="quamobr&etilde;">quamobrem</expan> ab eo quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t pr&aelig;&longs;tari po&longs;sit; nanque <lb/>et&longs;i talis, tamen mult&ograve; principalior e&longs;t, <expan abbr="atq.">atque</expan> pr&aelig;&longs;tantior, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ille &longs;it qui verus e&longs;t motus, nec &longs;ine il&shy;<lb/>lo reliqui con&longs;i&longs;tunt, &amp; &agrave; mult&ograve; nobiliore cau&longs;&longs;a profici&longs;citur. </s>                                                                <s>Quate tum beneficio cau&longs;&longs;&aelig;, tum <lb/>etiam <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> propria fit, vt actus ille &longs;it &agrave; quo <expan abbr="de&longs;c&etilde;dit">de&longs;cendit</expan> motus, velut &agrave; fine. </s>                                                                <s>Hoc cert&egrave; dictum ma&shy;<lb/>xim&egrave; repudiaret Alexander, &amp; <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> illi contemnerent qui, c&ugrave;m Deum mouere <expan abbr="c&otilde;tendant">contendant</expan>, vt <expan abbr="fin&etilde;">finem</expan>, <lb/>nec <expan abbr="ali&utilde;">alium</expan> e&longs;&longs;e mouendi <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan>, qui 8. Phy&longs;. explanetur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> finis, re&longs;oluturi <expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> in <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> definitionem, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2518"></arrow.to.target><lb/>qu&ecedil; a&longs;signata e&longs;t 3. Phy&longs;. inueniant, illud quod mouet, actu e&longs;&longs;e debere. </s>                                                                <s>Rur&longs;us mihi <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan>, <lb/><expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> finis ille &longs;it aliquid per &longs;e, ni&longs;i <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> eo <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan>, tum ver&ograve; non habet <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> finis, <lb/>&longs;ed form&aelig;, e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> ille, qui terminus e&longs;t operationis, &amp; accedit materi&aelig;: nam talis ille e&longs;t cui pote&shy;<lb/>&longs;tas attribuitur. </s>                                                                <s><expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s>                                                                <s>maxim&egrave; quae fieri pote&longs;t, vt appetens non patiatur eo quod appetit, atque ita <lb/>finis ille pror&longs;us erit nihil, &amp; in natura poti&longs;sim&egrave;, in qua nullum e&longs;t phanta&longs;i&aelig; munus qu&aelig; &longs;ani&shy;<lb/>tatis &longs;peciem <expan abbr="formam&qacute;">formamque</expan>. </s>                                                                <s>retineat, cuius bonitatem experiens, inclinet animal ad appetendum <lb/>atque agendum pro ratione talis impul&longs;us.</s></p> <arrow.to.target n="marg2518"></arrow.to.target><lb/>qu&ecedil; a&longs;signata e&longs;t 3. Phy&longs;. inueniant, illud quod mouet, actu e&longs;&longs;e debere. </s>                                                                <s>Rur&longs;us mihi <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan>, <lb/><expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> finis ille &longs;it aliquid per &longs;e, ni&longs;i <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> eo <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan>, tum ver&ograve; non habet <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> finis, <lb/>&longs;ed form&aelig;, e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> ille, qui terminus e&longs;t operationis, &amp; accedit materi&aelig;: nam talis ille e&longs;t cui pote&shy;<lb/>&longs;tas attribuitur. </s>                                                                <s><expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s>                                                                <s>maxim&egrave; quae fieri pote&longs;t, vt appetens non patiatur eo quod appetit, atque ita <lb/>finis ille pror&longs;us erit nihil, &amp; in natura poti&longs;sim&egrave;, in qua nullum e&longs;t phanta&longs;i&aelig; munus qu&aelig; &longs;ani&shy;<lb/>tatis &longs;peciem <expan abbr="formam&qacute;">formamque</expan>. </s>                                                                <s>retineat, cuius bonitatem experiens, inclinet animal ad appetendum <lb/>atque agendum pro ratione talis impul&longs;us.</s></p>
Line 10877 
Line 10877 
 <p type="head"> <p type="head">
 <s><emph type="italics"/>Aduer&longs;us antiquos de cau&longs;&longs;is quietis terr&ecedil;. </s>                                                                <s>Cap. </s>                                                                <s>VI<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Aduer&longs;us antiquos de cau&longs;&longs;is quietis terr&ecedil;. </s>                                                                <s>Cap. </s>                                                                <s>VI<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>ERGO terram nulli obnoxiam motui <expan abbr="pr&aelig;ter&qtilde;">pr&aelig;terquae</expan> affectioni, &amp; ortui fateamur ingenu&egrave;, &longs;ed ip&longs;am <lb/>in &longs;uo loco maximam agere quietem. </s>                                                                <s>Vtrum'ne ver&ograve; cau&longs;&longs;&ecedil; quietis ill&aelig; &longs;int quas ante&agrave; <expan abbr="rec&etilde;-&longs;uimus">recen&shy;<lb/>&longs;uimus</expan> ex antiquorum monumentis, mox &longs;pectandum e&longs;t. </s>                                                                <s>At <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;i infinitum natura non patitur, <lb/> <s>ERGO terram nulli obnoxiam motui <expan abbr="pr&aelig;ter&qtilde;">pr&aelig;terquam</expan> affectioni, &amp; ortui fateamur ingenu&egrave;, &longs;ed ip&longs;am <lb/>in &longs;uo loco maximam agere quietem. </s>                                                                <s>Vtrum'ne ver&ograve; cau&longs;&longs;&ecedil; quietis ill&aelig; &longs;int quas ante&agrave; <expan abbr="rec&etilde;-&longs;uimus">recen&shy;<lb/>&longs;uimus</expan> ex antiquorum monumentis, mox &longs;pectandum e&longs;t. </s>                                                                <s>At <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;i infinitum natura non patitur, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2801"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>certi&longs;simis <expan abbr="r&otilde;nibus">rationibus</expan> ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>confectum e&longs;t; profect&ograve; terra illa Xenophanis Colophonij fuit in <lb/>aliquod barathrum non habens vbi radices &longs;uas infigat. </s>                                                                <s>Porr&ograve; Thales &longs;uo &longs;eip&longs;um gladio iugulat, <lb/>facit <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> in eo firmari quod per &longs;e <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tere">con&longs;i&longs;tere</expan> nequeat, &longs;ed &longs;i manere <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> oportet, eget adhuc alia ter&shy;<lb/>ra, aqua <expan abbr=".n.">enim</expan> per &longs;e ip&longs;am <expan abbr="n&otilde;">non</expan> manet, &longs;ed innititur terra. </s>                                                                <s>Rur&longs;us ea grauium e&longs;t natura, vt quod gra&shy;<lb/>uius e&longs;t &longs;ub&longs;idat, minus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> graue enatet; &longs;ic a&euml;r in aquis &longs;upereminet. </s>                                                                <s>c&ugrave;m ergo terra grauior &longs;it, <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> aqua, tantum abe&longs;t, vt aqua &longs;ub&longs;idat, vt potius aqu&aelig; terra &longs;ubiicienda &longs;it. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave;, &longs;i eadem e&longs;t <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> <lb/>totius &amp; partium in vniformibus; &longs;icut &longs;uperuenit aqu&aelig; terra, &longs;ic <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> qu&aelig;uis eius particula &longs;ecun&shy;<lb/>d&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> enataret: at terr&aelig; partes in aqua <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> merguntur: ergo &amp; tota terra: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> <lb/>non tota &longs;u&longs;tinetur ab aquis, quemadmodum profe&longs;&longs;us e&longs;t Thales. </s>                                                                <s>Facil&egrave; ver&ograve; e&longs;&longs;et vnica ratione, <lb/><expan abbr="atq.">atque</expan> illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> acuti&longs;sima confligere cum Anaximandro, Anaxagora, Democrito, &amp; Empedocle: <lb/>qui <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> vertigine <expan abbr="c&otilde;motam">commotam</expan> <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> in medio quie&longs;cere putent, vel quae ob pernicitatem motus pr&aelig;uer&shy;<lb/>tatur, ne po&longs;sit moueri &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, vt dixit Empedocles, vel <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> pr&aelig; latitudine vehemen&shy;<lb/>tius acta, multum a&euml;ris intercipiat, quemadmodum reliqui dixere: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> &longs;tatuunt omnes motum <lb/>&amp; quietem in terra pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>At &longs;i motus e&longs;t pr&aelig;ter naturam: ergo &amp; motus &longs;ecund&ugrave;m na&shy;<lb/>turam pr&aelig;ter quem ille e&longs;t, qui dicitur pr&aelig;ter naturam, &longs;ed nullus eorum <expan abbr="&longs;ent&etilde;tia">&longs;ententia</expan> motus e&longs;t &longs;ecun&shy;<lb/>d&ugrave;m naturam: ergo <expan abbr="neq.">neque</expan> illius erit pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i motus <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> aut &longs;ecund&ugrave;m, aut pr&aelig;ter  <arrow.to.target n="marg2801"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>certi&longs;simis <expan abbr="r&otilde;nibus">rationibus</expan> ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>confectum e&longs;t; profect&ograve; terra illa Xenophanis Colophonij fuit in <lb/>aliquod barathrum non habens vbi radices &longs;uas infigat. </s>                                                                <s>Porr&ograve; Thales &longs;uo &longs;eip&longs;um gladio iugulat, <lb/>facit <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> in eo firmari quod per &longs;e <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tere">con&longs;i&longs;tere</expan> nequeat, &longs;ed &longs;i manere <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> oportet, eget adhuc alia ter&shy;<lb/>ra, aqua <expan abbr=".n.">enim</expan> per &longs;e ip&longs;am <expan abbr="n&otilde;">non</expan> manet, &longs;ed innititur terra. </s>                                                                <s>Rur&longs;us ea grauium e&longs;t natura, vt quod gra&shy;<lb/>uius e&longs;t &longs;ub&longs;idat, minus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> graue enatet; &longs;ic a&euml;r in aquis &longs;upereminet. </s>                                                                <s>c&ugrave;m ergo terra grauior &longs;it, <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> aqua, tantum abe&longs;t, vt aqua &longs;ub&longs;idat, vt potius aqu&aelig; terra &longs;ubiicienda &longs;it. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave;, &longs;i eadem e&longs;t <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> <lb/>totius &amp; partium in vniformibus; &longs;icut &longs;uperuenit aqu&aelig; terra, &longs;ic <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> qu&aelig;uis eius particula &longs;ecun&shy;<lb/>d&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> enataret: at terr&aelig; partes in aqua <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> merguntur: ergo &amp; tota terra: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> <lb/>non tota &longs;u&longs;tinetur ab aquis, quemadmodum profe&longs;&longs;us e&longs;t Thales. </s>                                                                <s>Facil&egrave; ver&ograve; e&longs;&longs;et vnica ratione, <lb/><expan abbr="atq.">atque</expan> illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> acuti&longs;sima confligere cum Anaximandro, Anaxagora, Democrito, &amp; Empedocle: <lb/>qui <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> vertigine <expan abbr="c&otilde;motam">commotam</expan> <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> in medio quie&longs;cere putent, vel quae ob pernicitatem motus pr&aelig;uer&shy;<lb/>tatur, ne po&longs;sit moueri &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, vt dixit Empedocles, vel <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> pr&aelig; latitudine vehemen&shy;<lb/>tius acta, multum a&euml;ris intercipiat, quemadmodum reliqui dixere: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> &longs;tatuunt omnes motum <lb/>&amp; quietem in terra pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>At &longs;i motus e&longs;t pr&aelig;ter naturam: ergo &amp; motus &longs;ecund&ugrave;m na&shy;<lb/>turam pr&aelig;ter quem ille e&longs;t, qui dicitur pr&aelig;ter naturam, &longs;ed nullus eorum <expan abbr="&longs;ent&etilde;tia">&longs;ententia</expan> motus e&longs;t &longs;ecun&shy;<lb/>d&ugrave;m naturam: ergo <expan abbr="neq.">neque</expan> illius erit pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i motus <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> aut &longs;ecund&ugrave;m, aut pr&aelig;ter
 <pb pagenum="454"/>naturam fuerit; <expan abbr="neq.">neque</expan> ex his motibus vllus e&longs;t: nihil ergo <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> moueri. </s>                                                                <s>Eodem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> pacto iu&shy;<lb/> <pb pagenum="454"/>naturam fuerit; <expan abbr="neq.">neque</expan> ex his motibus vllus e&longs;t: nihil ergo <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> moueri. </s>                                                                <s>Eodem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> pacto iu&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2802"></arrow.to.target><lb/>dicium de quiete ferre lic&egrave;t, aut <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;t, aut pr&aelig;ter naturam: ac &longs;i naturalis non fue&shy;<lb/>rit quies, <expan abbr="neq.">neque</expan> item erit quies pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>naturalis <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> quies e&longs;&longs;e non <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>; quoniam &longs;i motus <lb/>naturalis non e&longs;t, <expan abbr="neq.">neque</expan> item <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> e&longs;&longs;e quies naturalis: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> quies illa &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> qu&aelig; finit mo&shy;<lb/>tum &longs;ecund&ugrave;m naturam: proptereaquae h&ecedil;c &longs;ecund&ugrave;m naturam mouentur, vt a&longs;&longs;ecuta locum &longs;ibi <expan abbr="c&otilde;-uenient&etilde;">con&shy;<lb/>uenientem</expan>, in eo &longs;ecund&ugrave;m naturam quie&longs;cant. </s>                                                                <s>quae &longs;i motus e&longs;t naturalis: ergo etiam erit quies natu&shy;<lb/>ralis: ita vt altero ex his, velint nolint, implicentur; aut h&aelig;c nulla <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> moueri, aut &longs;i <expan abbr="mouen&ttilde;">mouentur</expan>, mo&shy;<lb/>tum illum &amp; <expan abbr="quiet&etilde;">quietem</expan> non &longs;an&egrave; violentam e&longs;&longs;e, &longs;ed naturalem. </s>                                                                <s>Et quanuis aliquis illarum partium <lb/>ad Ari&longs;t. </s>                                                                <s>dicere po&longs;&longs;e videretur ita argumentantem: &longs;i motus &agrave; natura non e&longs;t, neque violentus fue&shy;<lb/>rit: ergo nullus e&longs;t motus. </s>                                                                <s>fateor id tamen nihil ad me, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> a&longs;&longs;ero ego <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> moueri, &longs;ed quie&shy;<lb/>&longs;cere: &longs;i nullus ergo e&longs;t motus; e&longs;t igitur quies. </s>                                                                <s>&longs;ciat hic, &longs;ublato motu bifariam <expan abbr="quoq.">quoque</expan> tolli <expan abbr="quiet&etilde;">quietem</expan>, <lb/>vel quoniam ea quies extrin&longs;ec&ugrave;s fiat ab eo corpore, quod circumuertitur: ni&longs;i ergo <expan abbr="circumuerta&ttilde;">circumuertatur</expan>, <lb/>profect&ograve; quietis cau&longs;&longs;a <expan abbr="tolle&ttilde;">tolletur</expan>, vel quia &longs;ublato motu narurali tollatur <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> quies pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, quam <lb/>illi <expan abbr="tribu&utilde;t">tribuunt</expan> terr&aelig;, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> id quod pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;t, perpetuum e&longs;&longs;e <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>: igitur olim mouebitur; at <lb/>motus hic inde, vbi manet pr&aelig;ter naturam, naturalis e&longs;t: &longs;i igitur naturalis motus non e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> <lb/>quies e&longs;t pr&aelig;ter naturam, vt vides. </s>                                                                <s>Sigillatim ver&ograve; contra Anaximenem &amp; alios eius &longs;ect&aelig; viros, <lb/>h&aelig;c dicere licebit. </s>                                                                <s>Si latitudo terr&ecedil; cau&longs;&longs;a e&longs;t, cur maneat ip&longs;a immobilis: ergo &longs;i talem figuram <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg2802"></arrow.to.target><lb/>dicium de quiete ferre lic&egrave;t, aut <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;t, aut pr&aelig;ter naturam: ac &longs;i naturalis non fue&shy;<lb/>rit quies, <expan abbr="neq.">neque</expan> item erit quies pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>naturalis <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> quies e&longs;&longs;e non <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>; quoniam &longs;i motus <lb/>naturalis non e&longs;t, <expan abbr="neq.">neque</expan> item <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> e&longs;&longs;e quies naturalis: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> quies illa &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> qu&aelig; finit mo&shy;<lb/>tum &longs;ecund&ugrave;m naturam: proptereaquae h&ecedil;c &longs;ecund&ugrave;m naturam mouentur, vt a&longs;&longs;ecuta locum &longs;ibi <expan abbr="c&otilde;-uenient&etilde;">con&shy;<lb/>uenientem</expan>, in eo &longs;ecund&ugrave;m naturam quie&longs;cant. </s>                                                                <s>quae &longs;i motus e&longs;t naturalis: ergo etiam erit quies natu&shy;<lb/>ralis: ita vt altero ex his, velint nolint, implicentur; aut h&aelig;c nulla <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> moueri, aut &longs;i <expan abbr="mouen&ttilde;">mouentur</expan>, mo&shy;<lb/>tum illum &amp; <expan abbr="quiet&etilde;">quietem</expan> non &longs;an&egrave; violentam e&longs;&longs;e, &longs;ed naturalem. </s>                                                                <s>Et quanuis aliquis illarum partium <lb/>ad Ari&longs;t. </s>                                                                <s>dicere po&longs;&longs;e videretur ita argumentantem: &longs;i motus &agrave; natura non e&longs;t, neque violentus fue&shy;<lb/>rit: ergo nullus e&longs;t motus. </s>                                                                <s>fateor id tamen nihil ad me, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> a&longs;&longs;ero ego <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> moueri, &longs;ed quie&shy;<lb/>&longs;cere: &longs;i nullus ergo e&longs;t motus; e&longs;t igitur quies. </s>                                                                <s>&longs;ciat hic, &longs;ublato motu bifariam <expan abbr="quoq.">quoque</expan> tolli <expan abbr="quiet&etilde;">quietem</expan>, <lb/>vel quoniam ea quies extrin&longs;ec&ugrave;s fiat ab eo corpore, quod circumuertitur: ni&longs;i ergo <expan abbr="circumuerta&ttilde;">circumuertatur</expan>, <lb/>profect&ograve; quietis cau&longs;&longs;a <expan abbr="tolle&ttilde;">tolletur</expan>, vel quia &longs;ublato motu narurali tollatur <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> quies pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, quam <lb/>illi <expan abbr="tribu&utilde;t">tribuunt</expan> terr&aelig;, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> id quod pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;t, perpetuum e&longs;&longs;e <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>: igitur olim mouebitur; at <lb/>motus hic inde, vbi manet pr&aelig;ter naturam, naturalis e&longs;t: &longs;i igitur naturalis motus non e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> <lb/>quies e&longs;t pr&aelig;ter naturam, vt vides. </s>                                                                <s>Sigillatim ver&ograve; contra Anaximenem &amp; alios eius &longs;ect&aelig; viros, <lb/>h&aelig;c dicere licebit. </s>                                                                <s>Si latitudo terr&ecedil; cau&longs;&longs;a e&longs;t, cur maneat ip&longs;a immobilis: ergo &longs;i talem figuram <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>
Line 11085 
Line 11085 
 <arrow.to.target n="marg2856"></arrow.to.target><lb/>alia po&longs;terior e&longs;t: quamobrem &longs;icuti prior actus e&longs;t ratio &longs;ecundi; con&longs;imiliter priuatio prior haben&shy;<lb/>da e&longs;t analogic&egrave; ratio po&longs;terioris. </s>                                                                <s>Ex hoc ver&ograve; efficitur, vt grauitas terr&aelig; qu&aelig; e&longs;t priuatio primi gra&shy;<lb/>dus, &longs;it vt <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> grauitatis aqu&aelig; qu&aelig; e&longs;t gradus &longs;ecundi: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> quod &longs;pectat ad motum, terra erit natura <lb/>prior <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> aqua: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>motum aqu&aelig; optimo iure terminabit: tamet&longs;i, quantum e&longs;t de gradib. actus <lb/>qui&agrave; primo ente deriuantur, aqua e&longs;t long&egrave; prior, <expan abbr="atq.">atque</expan> perfectior. </s>                                                                <s>Proin aqua item &longs;ic iudicari pote&shy;<lb/>rit locus terr&aelig;: erit <expan abbr=".n.">enim</expan> terr&aelig; perfectio, quippe nobiliorib. in&longs;ignita qualitatib. Sed, c&ugrave;m locus per &longs;e <lb/>&longs;it terminus motus, long&egrave; prius &amp; antiquius e&longs;t, <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> e&longs;&longs;e locum aqu&aelig;. </s>                                                                <s>Ergo leue &amp; graue &longs;unt du&aelig; <lb/>form&aelig; &agrave; natura con&longs;titut&aelig;, non ad nos, vt cen&longs;uit Plato; quapropter, quemadmodum reliqu&ecedil; form&ecedil; <lb/>&longs;e habent, &longs;ic <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> has &longs;e habere oportebit. </s>                                                                <s>At ver&ograve; in c&ecedil;teris formis pote&longs;tas duplex ob&longs;eruatur, altera <lb/>per quam exi&longs;tunt in materia, <expan abbr="atq.">atque</expan> altera per quam erumpunt in actus &longs;ecundos: idem nunc de gra&shy;<lb/>ui &amp; leui dicendum e&longs;t. </s>                                                                <s>Nam &longs;i graue &amp; leue <expan abbr="calid&utilde;">calidum</expan> <expan abbr="frigidum&qacute;">frigidumque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="c&otilde;&longs;equuntur">con&longs;equuntur</expan>, planum quae id quod ca&shy;<lb/>lidum e&longs;&longs;e <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> item e&longs;&longs;e leue, &amp; id quod e&longs;t pote&longs;tate frigidum, itidem pote&longs;tate graue e&longs;t: qua&shy;<lb/>re pote&longs;tas <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> ad motus &amp; loca naturalia in calido <expan abbr="frigido&qacute;">frigidoque</expan>. </s>                                                                <s>radices egi&longs;&longs;e videtur. </s>                                                                <s>Ob id igitur, &longs;i&shy;<lb/>cut eadem e&longs;t calidi <expan abbr="frigidi&qacute;">frigidique</expan>. </s>                                                                <s>materia; &longs;ic e&longs;t <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> grauis &amp; leuis, &longs;ed illorum prim&ograve;, horum ver&ograve; ex con&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2856"></arrow.to.target><lb/>alia po&longs;terior e&longs;t: quamobrem &longs;icuti prior actus e&longs;t ratio &longs;ecundi; con&longs;imiliter priuatio prior haben&shy;<lb/>da e&longs;t analogic&egrave; ratio po&longs;terioris. </s>                                                                <s>Ex hoc ver&ograve; efficitur, vt grauitas terr&aelig; qu&aelig; e&longs;t priuatio primi gra&shy;<lb/>dus, &longs;it vt <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> grauitatis aqu&aelig; qu&aelig; e&longs;t gradus &longs;ecundi: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> quod &longs;pectat ad motum, terra erit natura <lb/>prior <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> aqua: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>motum aqu&aelig; optimo iure terminabit: tamet&longs;i, quantum e&longs;t de gradib. actus <lb/>qui&agrave; primo ente deriuantur, aqua e&longs;t long&egrave; prior, <expan abbr="atq.">atque</expan> perfectior. </s>                                                                <s>Proin aqua item &longs;ic iudicari pote&shy;<lb/>rit locus terr&aelig;: erit <expan abbr=".n.">enim</expan> terr&aelig; perfectio, quippe nobiliorib. in&longs;ignita qualitatib. Sed, c&ugrave;m locus per &longs;e <lb/>&longs;it terminus motus, long&egrave; prius &amp; antiquius e&longs;t, <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> e&longs;&longs;e locum aqu&aelig;. </s>                                                                <s>Ergo leue &amp; graue &longs;unt du&aelig; <lb/>form&aelig; &agrave; natura con&longs;titut&aelig;, non ad nos, vt cen&longs;uit Plato; quapropter, quemadmodum reliqu&ecedil; form&ecedil; <lb/>&longs;e habent, &longs;ic <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> has &longs;e habere oportebit. </s>                                                                <s>At ver&ograve; in c&ecedil;teris formis pote&longs;tas duplex ob&longs;eruatur, altera <lb/>per quam exi&longs;tunt in materia, <expan abbr="atq.">atque</expan> altera per quam erumpunt in actus &longs;ecundos: idem nunc de gra&shy;<lb/>ui &amp; leui dicendum e&longs;t. </s>                                                                <s>Nam &longs;i graue &amp; leue <expan abbr="calid&utilde;">calidum</expan> <expan abbr="frigidum&qacute;">frigidumque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="c&otilde;&longs;equuntur">con&longs;equuntur</expan>, planum quae id quod ca&shy;<lb/>lidum e&longs;&longs;e <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> item e&longs;&longs;e leue, &amp; id quod e&longs;t pote&longs;tate frigidum, itidem pote&longs;tate graue e&longs;t: qua&shy;<lb/>re pote&longs;tas <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> ad motus &amp; loca naturalia in calido <expan abbr="frigido&qacute;">frigidoque</expan>. </s>                                                                <s>radices egi&longs;&longs;e videtur. </s>                                                                <s>Ob id igitur, &longs;i&shy;<lb/>cut eadem e&longs;t calidi <expan abbr="frigidi&qacute;">frigidique</expan>. </s>                                                                <s>materia; &longs;ic e&longs;t <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> grauis &amp; leuis, &longs;ed illorum prim&ograve;, horum ver&ograve; ex con&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2857"></arrow.to.target><lb/>&longs;ecutione. </s>                                                                <s>Vt <expan abbr=".n.">enim</expan> ex frigido calidum <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan>, qu&ograve;d erat pote&longs;tate &longs;ic, inquit Ari&longs;t. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quare &amp; paruitas &amp; <lb/> <arrow.to.target n="marg2857"></arrow.to.target><lb/>&longs;ecutione. </s>                                                                <s>Vt <expan abbr=".n.">enim</expan> ex frigido calidum <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan>, qu&ograve;d erat pote&longs;tate &longs;ic, inquit Ari&longs;t. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quare &amp; paruitas &amp; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2858"></arrow.to.target><lb/>magnitudo cuiu&longs;piam &longs;en&longs;ilis molis, &ldquo;non in&longs;uper aliquid accipiente materia extenditur, &longs;ed quia po&shy;<lb/>te&longs;tate e&longs;t materia <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> quare e&longs;t idem rarum &amp; den&longs;um, &amp; vna materia ip&longs;orum e&longs;t. </s>                                                                <s>e&longs;t <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ip&shy;<lb/>&longs;um quidem den&longs;um graue, rarum <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> leue.&rdquo; Vbi etiam vides naturam &agrave; frigido per den&longs;um, &agrave; calido <lb/>per rarum, graue &amp; leue efficere: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> raritas calidi, frigidi ver&ograve; den&longs;itas e&longs;t propago. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d ver&ograve; per&shy;<lb/>tinet ad actum &longs;ecund&ugrave;m, graue, &amp; leue &longs;unt pote&longs;tates, per quas res ita comparatur in certo quo&shy;<lb/>dam loco e&longs;&longs;e queunt, nec in loco &longs;impliciter, <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> in loco naturali, quippe quae &longs;int &longs;en&longs;iles form&ecedil;, &amp; &agrave; <lb/>formis &longs;en&longs;ilib. ortum ducant: &amp; c&ugrave;m certum locum a&longs;&longs;equantur per motus naturales: e&longs;&longs;e in loco <lb/>&longs;uo naturali pr&aelig;cipuus erit eorum actus origine prior, &amp; natura po&longs;terior erit motus. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> hi qui&shy;<lb/>dem actus ad categoriam ip&longs;ius vbi referentur, nihilominus &agrave; forma &longs;ub&longs;tanti&aelig; non &longs;egregabuntur <lb/>eo modo quem ante&agrave; &longs;ignificauimus, dum de &longs;ecundi actus ingenio verba faceremus. </s>                                                                <s>&amp; motus qui&shy;<lb/>dem propter mutata e&longs;&longs;e, ac locus, quia form&ecedil; complementum. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> graue &amp; leue in naturis opti&shy;<lb/>m&egrave; numerari valent. </s>                                                                <s>H&aelig;c c&ugrave;m &longs;it grauis <expan abbr="leuis&qacute;">leuisque</expan>. </s>                                                                <s>natura non rect&egrave; ea definiri poterunt, quae ex pluribus <lb/>paucioribus'ue partib. <expan abbr="c&otilde;&longs;tituta">con&longs;tituta</expan> &longs;int. </s>                                                                <s>immo nihil ob&longs;tabit, quae in maiore corpore &longs;int partes mult&ograve; plu&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2858"></arrow.to.target><lb/>magnitudo cuiu&longs;piam &longs;en&longs;ilis molis, &ldquo;non in&longs;uper aliquid accipiente materia extenditur, &longs;ed quia po&shy;<lb/>te&longs;tate e&longs;t materia <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> quare e&longs;t idem rarum &amp; den&longs;um, &amp; vna materia ip&longs;orum e&longs;t. </s>                                                                <s>e&longs;t <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ip&shy;<lb/>&longs;um quidem den&longs;um graue, rarum <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> leue.&rdquo; Vbi etiam vides naturam &agrave; frigido per den&longs;um, &agrave; calido <lb/>per rarum, graue &amp; leue efficere: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> raritas calidi, frigidi ver&ograve; den&longs;itas e&longs;t propago. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d ver&ograve; per&shy;<lb/>tinet ad actum &longs;ecund&ugrave;m, graue, &amp; leue &longs;unt pote&longs;tates, per quas res ita comparatur in certo quo&shy;<lb/>dam loco e&longs;&longs;e queunt, nec in loco &longs;impliciter, <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> in loco naturali, quippe quae &longs;int &longs;en&longs;iles form&ecedil;, &amp; &agrave; <lb/>formis &longs;en&longs;ilib. ortum ducant: &amp; c&ugrave;m certum locum a&longs;&longs;equantur per motus naturales: e&longs;&longs;e in loco <lb/>&longs;uo naturali pr&aelig;cipuus erit eorum actus origine prior, &amp; natura po&longs;terior erit motus. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> hi qui&shy;<lb/>dem actus ad categoriam ip&longs;ius vbi referentur, nihilominus &agrave; forma &longs;ub&longs;tanti&aelig; non &longs;egregabuntur <lb/>eo modo quem ante&agrave; &longs;ignificauimus, dum de &longs;ecundi actus ingenio verba faceremus. </s>                                                                <s>&amp; motus qui&shy;<lb/>dem propter mutata e&longs;&longs;e, ac locus, quia form&ecedil; complementum. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> graue &amp; leue in naturis opti&shy;<lb/>m&egrave; numerari valent. </s>                                                                <s>H&aelig;c c&ugrave;m &longs;it grauis <expan abbr="leuis&qacute;">leuisque</expan>. </s>                                                                <s>natura non rect&egrave; ea definiri poterunt, quae ex pluribus <lb/>paucioribus'ue partib. <expan abbr="c&otilde;&longs;tituta">con&longs;tituta</expan> &longs;int. </s>                                                                <s>immo nihil ob&longs;tabit, quae in maiore corpore &longs;int partes mult&ograve; plu&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2859"></arrow.to.target><lb/>res, leuius <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> exi&longs;tat: &longs;ed illud potius erit graue cen&longs;endum, quod ea&longs;dem partes &longs;imul habet <expan abbr="c&otilde;cre-tas">concre&shy;<lb/>tas</expan>, quas antea leue habuerat di&longs;sipatas: <expan abbr="pr&aelig;ter&qtilde;">pr&aelig;terquae</expan> quae leuitas &amp; grauitas ita &longs;umpt&aelig;, non erunt &longs;impli&shy;<lb/>citer, ver&ugrave;m &amp; ill&ecedil; comparat&egrave;, c&ugrave;m tamen ex his &longs;impliciter in natura &longs;int, quippe quae calidum &amp; fri&shy;<lb/>gidum in natura &longs;umma reperiantur, vt vltra eos terminos non con&longs;i&longs;tant, &amp; den&longs;itas &amp; raritas: er&shy;<lb/>go &amp; grauitas item ac leuitas, ita, vt, &longs;icut in mundo extrema reip&longs;a &longs;unt infimum &amp; &longs;upremum in <lb/>quib. h&aelig;c &longs;ecund&ugrave;m naturam manent, &longs;ic &amp; illa &longs;umma reperiantur. </s>                                                                <s>Sed h&aelig;c mox plurib. agentur. <lb/></s>                                                                <s>Inde omnia concinunt, &amp; mirabilis e&longs;t rerum contextus, ac re&longs;pondent extrema primis, media vtri&longs;&shy;<lb/>que, <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> omnib. optimo ordine &agrave; &longs;ummo rerum opifice di&longs;pen&longs;ata. </s>                                                                <s>nec pr&aelig;ter hunc ip&longs;um infimum <lb/>locum, qui e&longs;t medium mundi, graui&longs;simum quie&longs;cere pote&longs;t, nec pr&aelig;ter &longs;upremum illud, quod e&longs;t <lb/>c&ecedil;li concauum, alibi &longs;impliciter leue con&longs;i&longs;tere valet: <expan abbr="neq.">neque</expan> vbi contra vllum aliud <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;impliciter le&shy;<lb/>ue, vt nihil aliud apud nos <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> graue &longs;impliciter. </s>                                                                <s>Et extrema igitur &amp; media &longs;ecund&ugrave;m naturam &longs;ua <lb/>loca &longs;ortita &longs;unt, non &longs;an&egrave; qu&ecedil; &longs;int huiu&longs;modi ex in&longs;tituto, aut propter aliam quandam <expan abbr="habitudin&etilde;">habitudinem</expan>.</s></p> <arrow.to.target n="marg2859"></arrow.to.target><lb/>res, leuius <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> exi&longs;tat: &longs;ed illud potius erit graue cen&longs;endum, quod ea&longs;dem partes &longs;imul habet <expan abbr="c&otilde;cre-tas">concre&shy;<lb/>tas</expan>, quas antea leue habuerat di&longs;sipatas: <expan abbr="pr&aelig;ter&qtilde;">pr&aelig;terquam</expan> quae leuitas &amp; grauitas ita &longs;umpt&aelig;, non erunt &longs;impli&shy;<lb/>citer, ver&ugrave;m &amp; ill&ecedil; comparat&egrave;, c&ugrave;m tamen ex his &longs;impliciter in natura &longs;int, quippe quae calidum &amp; fri&shy;<lb/>gidum in natura &longs;umma reperiantur, vt vltra eos terminos non con&longs;i&longs;tant, &amp; den&longs;itas &amp; raritas: er&shy;<lb/>go &amp; grauitas item ac leuitas, ita, vt, &longs;icut in mundo extrema reip&longs;a &longs;unt infimum &amp; &longs;upremum in <lb/>quib. h&aelig;c &longs;ecund&ugrave;m naturam manent, &longs;ic &amp; illa &longs;umma reperiantur. </s>                                                                <s>Sed h&aelig;c mox plurib. agentur. <lb/></s>                                                                <s>Inde omnia concinunt, &amp; mirabilis e&longs;t rerum contextus, ac re&longs;pondent extrema primis, media vtri&longs;&shy;<lb/>que, <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> omnib. optimo ordine &agrave; &longs;ummo rerum opifice di&longs;pen&longs;ata. </s>                                                                <s>nec pr&aelig;ter hunc ip&longs;um infimum <lb/>locum, qui e&longs;t medium mundi, graui&longs;simum quie&longs;cere pote&longs;t, nec pr&aelig;ter &longs;upremum illud, quod e&longs;t <lb/>c&ecedil;li concauum, alibi &longs;impliciter leue con&longs;i&longs;tere valet: <expan abbr="neq.">neque</expan> vbi contra vllum aliud <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;impliciter le&shy;<lb/>ue, vt nihil aliud apud nos <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> graue &longs;impliciter. </s>                                                                <s>Et extrema igitur &amp; media &longs;ecund&ugrave;m naturam &longs;ua <lb/>loca &longs;ortita &longs;unt, non &longs;an&egrave; qu&ecedil; &longs;int huiu&longs;modi ex in&longs;tituto, aut propter aliam quandam <expan abbr="habitudin&etilde;">habitudinem</expan>.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2855"></margin.target>A</s></p> <s><margin.target id="marg2855"></margin.target>A</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 11146 
Line 11146 
 <s><emph type="italics"/>Vtr&ugrave;m definitio grauis &amp; leuis per motum tradita &longs;it, an per quietem. </s>                                                                <s>Cap. </s>                                                                <s>XII<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Vtr&ugrave;m definitio grauis &amp; leuis per motum tradita &longs;it, an per quietem. </s>                                                                <s>Cap. </s>                                                                <s>XII<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>HAEC qu&aelig; &longs;impliciter talia &longs;unt, vti dictum e&longs;t, nomine exuperantiam notante exprimuntur; <lb/>c&ugrave;m graui&longs;sima &amp; leui&longs;sima <expan abbr="dic&atilde;tur">dicantur</expan>: quanquam &amp; h&aelig;c <expan abbr="no&itilde;e">nomine</expan> po&longs;itiuo &longs;atis apt&egrave; &longs;ignificari po&longs;&shy;<lb/>&longs;unt, quando <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> po&longs;itiuum <expan abbr="in&longs;titut&utilde;">in&longs;titutum</expan> e&longs;t ad &longs;ignificandum id quod prim&ograve; &amp; &longs;umm&egrave; tale e&longs;t. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> <lb/> <s>HAEC qu&aelig; &longs;impliciter talia &longs;unt, vti dictum e&longs;t, nomine exuperantiam notante exprimuntur; <lb/>c&ugrave;m graui&longs;sima &amp; leui&longs;sima <expan abbr="dic&atilde;tur">dicantur</expan>: quanquam &amp; h&aelig;c <expan abbr="no&itilde;e">nomine</expan> po&longs;itiuo &longs;atis apt&egrave; &longs;ignificari po&longs;&shy;<lb/>&longs;unt, quando <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> po&longs;itiuum <expan abbr="in&longs;titut&utilde;">in&longs;titutum</expan> e&longs;t ad &longs;ignificandum id quod prim&ograve; &amp; &longs;umm&egrave; tale e&longs;t. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2869"></arrow.to.target><lb/>facilius no&longs;tra mens a&longs;&longs;equitur id, quod primo &amp; &longs;umm&egrave; tale e&longs;t, c&ugrave;m collatione facta cum iis qu&aelig; <lb/>non &longs;unt eiu&longs;modi, graui&longs;sima &amp; leui&longs;sima qu&ecedil; talem collationem pr&aelig;&longs;eferunt, definita &longs;unt. </s>                                                                <s>Gra&shy;<lb/>ui&longs;simi definitio fuit h&aelig;c <foreign lang="greek">to\ pa=sin u(fista/menon toi=s xa/tw ferome/nois</foreign> .i. </s>                                                                <s>quod omnibus &longs;ub&longs;idit, <lb/>qu&aelig; deor&longs;um feruntur. </s>                                                                <s>Leui&longs;simi ver&ograve;, <foreign lang="greek">to\ pasi=n e)pipolazon toi=s a)/nw ferome/gois</foreign>. </s>                                                                <s>quod e&longs;t, quod <lb/>euehitur &longs;upra omnia qu&aelig; &longs;ur&longs;um feruntur. </s>                                                                <s>Alias <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> grauis &amp; leuis &longs;impliciter allatas e&longs;&longs;e per&longs;pi&shy;<lb/>cimus: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> hoc ita definitum e&longs;t, quod &longs;ur&longs;um fertur &amp; ad extremum. </s>                                                                <s>illud <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> quod deor&longs;um, <lb/>fertur &amp; ad medium. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr=".n.">enim</expan> multa ad horum definitiones pertinentia, t&ugrave;m de &longs;en&longs;u &amp; veritate, t&ugrave;m <lb/><expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> de ip&longs;arum formula qu&aelig;&longs;ita fui&longs;&longs;e animaduertimus qu&aelig; tacitis pr&aelig;terire non licet. </s>                                                                <s>Nam <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> <lb/>&longs;u&longs;picari po&longs;&longs;et qui&longs;piam, non eandem viam tenui&longs;&longs;e Philo&longs;ophum in graui&longs;simo &amp; leui&longs;simo, ac <lb/>graui &amp; leui definiendis, quanuis graue &amp; leue &longs;impliciter idem reip&longs;a &longs;int, <expan abbr="atq.">atque</expan> graui&longs;simum &amp; le&shy;<lb/>ui&longs;simum: quippe quae graue &amp; leue per motum definita fuerint, contra ea qu&aelig; maxim&egrave; &longs;unt huiu&longs;&shy;<lb/>modi, per quietem definita fui&longs;&longs;e credatur. </s>                                                                <s><expan abbr="Pr&aelig;ter&qtilde;">Pr&aelig;terquae</expan> quae definitionis officium illud e&longs;&longs;e con&longs;tat, vt nob. <lb/></s>                                                                <s>ante oculos ip&longs;am rem cum &longs;umma perfectione ponat: quoniam rei naturam explicare debeat, at&shy;<lb/>que id quidem per cau&longs;&longs;as, &amp; vt dici &longs;olet, &agrave; priori: at tum rei natura exi&longs;tit, vbiiam adepta e&longs;t per&shy;<lb/>fectionem, qu&aelig; item cau&longs;&longs;a e&longs;t pr&aelig;&longs;tanti&longs;sima &amp; omnium prima. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m talis e&longs;t ea definitio, qu&ecedil;  <arrow.to.target n="marg2869"></arrow.to.target><lb/>facilius no&longs;tra mens a&longs;&longs;equitur id, quod primo &amp; &longs;umm&egrave; tale e&longs;t, c&ugrave;m collatione facta cum iis qu&aelig; <lb/>non &longs;unt eiu&longs;modi, graui&longs;sima &amp; leui&longs;sima qu&ecedil; talem collationem pr&aelig;&longs;eferunt, definita &longs;unt. </s>                                                                <s>Gra&shy;<lb/>ui&longs;simi definitio fuit h&aelig;c <foreign lang="greek">to\ pa=sin u(fista/menon toi=s xa/tw ferome/nois</foreign> .i. </s>                                                                <s>quod omnibus &longs;ub&longs;idit, <lb/>qu&aelig; deor&longs;um feruntur. </s>                                                                <s>Leui&longs;simi ver&ograve;, <foreign lang="greek">to\ pasi=n e)pipolazon toi=s a)/nw ferome/gois</foreign>. </s>                                                                <s>quod e&longs;t, quod <lb/>euehitur &longs;upra omnia qu&aelig; &longs;ur&longs;um feruntur. </s>                                                                <s>Alias <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> grauis &amp; leuis &longs;impliciter allatas e&longs;&longs;e per&longs;pi&shy;<lb/>cimus: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> hoc ita definitum e&longs;t, quod &longs;ur&longs;um fertur &amp; ad extremum. </s>                                                                <s>illud <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> quod deor&longs;um, <lb/>fertur &amp; ad medium. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr=".n.">enim</expan> multa ad horum definitiones pertinentia, t&ugrave;m de &longs;en&longs;u &amp; veritate, t&ugrave;m <lb/><expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> de ip&longs;arum formula qu&aelig;&longs;ita fui&longs;&longs;e animaduertimus qu&aelig; tacitis pr&aelig;terire non licet. </s>                                                                <s>Nam <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> <lb/>&longs;u&longs;picari po&longs;&longs;et qui&longs;piam, non eandem viam tenui&longs;&longs;e Philo&longs;ophum in graui&longs;simo &amp; leui&longs;simo, ac <lb/>graui &amp; leui definiendis, quanuis graue &amp; leue &longs;impliciter idem reip&longs;a &longs;int, <expan abbr="atq.">atque</expan> graui&longs;simum &amp; le&shy;<lb/>ui&longs;simum: quippe quae graue &amp; leue per motum definita fuerint, contra ea qu&aelig; maxim&egrave; &longs;unt huiu&longs;&shy;<lb/>modi, per quietem definita fui&longs;&longs;e credatur. </s>                                                                <s><expan abbr="pr&aelig;ter&qtilde;">pr&aelig;terquam</expan> quae definitionis officium illud e&longs;&longs;e con&longs;tat, vt nob. <lb/></s>                                                                <s>ante oculos ip&longs;am rem cum &longs;umma perfectione ponat: quoniam rei naturam explicare debeat, at&shy;<lb/>que id quidem per cau&longs;&longs;as, &amp; vt dici &longs;olet, &agrave; priori: at tum rei natura exi&longs;tit, vbiiam adepta e&longs;t per&shy;<lb/>fectionem, qu&aelig; item cau&longs;&longs;a e&longs;t pr&aelig;&longs;tanti&longs;sima &amp; omnium prima. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m talis e&longs;t ea definitio, qu&ecedil;
 <pb pagenum="466"/>traditur per quietem: &longs;iquidem quies &longs;it finis omnis motus naturalis: quicquid <expan abbr=".n.">enim</expan> mouetur; idcir&shy;<lb/> <pb pagenum="466"/>traditur per quietem: &longs;iquidem quies &longs;it finis omnis motus naturalis: quicquid <expan abbr=".n.">enim</expan> mouetur; idcir&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2870"></arrow.to.target><lb/>co mouetur, vt ad finem &longs;ui motus perueniat, &amp; <expan abbr="po&longs;t&qtilde;">po&longs;tquam</expan> con&longs;ecutum fuerit illam formam, ad quam <lb/>propendebat, &amp; cuius habebat pote&longs;tatem: in talem <expan abbr=".n.">enim</expan> formam in&longs;tituitur, quicquid &longs;ecund&ugrave;m na&shy;<lb/>turam mouetur. </s>                                                                <s>cum ce&longs;&longs;at motus, &amp; vniuer&longs;us natur&aelig; conatus; qui ex loco poti&longs;sim&egrave; cogno&longs;citur, <lb/><expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> tum forma e&longs;t omnib. numeris &amp; partib. ab&longs;oluta <expan abbr="atq.">atque</expan> perfecta qu&aelig; iam ad actum <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan>, <lb/>&amp; illum quidem integrum perducta fuerit. </s>                                                                <s>Quamobrem varia de hac definitione iudicia facta fui&longs;&shy;<lb/>&longs;e comperio, nonnullis a&longs;&longs;erentib. graue &amp; leue per motum, <expan abbr="graui&longs;sim&utilde;">graui&longs;simum</expan> ver&ograve; &amp; <expan abbr="leui&longs;sim&utilde;">leui&longs;simum</expan> per quie&shy;<lb/>tem fui&longs;&longs;e definita, <expan abbr="neq.">neque</expan> id incon&longs;ult&egrave; factum, &longs;iquidem con&longs;imilis rerum natur&aelig; definitio <expan abbr="redd&etilde;da">reddenda</expan> <lb/>&longs;it, nimirum imperfectis ea qu&aelig; &longs;it imperfecta; perfecta ver&ograve; perfectis. </s>                                                                <s>Sed c&ugrave;m elementa per &longs;e mo&shy;<lb/>ueantur, c&ugrave;m gignuntur, tum <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> imperfecta &longs;unt: vbi ver&ograve; perfecta fuerint, ni&longs;i quid ob&longs;i&longs;tat, iam <lb/>quietem adepta &longs;unt: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> motu quies e&longs;t perfectior: &amp; graui&longs;simum, &longs;i cum graui conferatur; per&shy;<lb/>fectum &amp; ab&longs;olutum quid e&longs;t: proptere&agrave; grauis definitio per motum, vt imperfecti per &longs;imile im&shy;<lb/>perfectum; graui&longs;simi ver&ograve; per quietem, quae <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> perfecta &longs;int, a&longs;signata fui&longs;&longs;e cen&longs;etur. </s>                                                                <s>Satis <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ap&shy;<lb/>po&longs;it&egrave; &longs;ic ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>factum, qui c&ugrave;m 1. de c&ecedil;lo corporum perfectionem exploraret, &amp; de c&ecedil;lo di&longs;&longs;ere&shy;<lb/>ret, quod e&longs;t <expan abbr="o&itilde;um">omnium</expan> corporum perfecti&longs;simum, acceperit <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> graue &amp; leue, <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> perfecta, <expan abbr="ei&longs;&qacute;">ei&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>defini&shy;<lb/>tiones perfectas a&longs;signarit: alibi ver&ograve; non curarit, vbi de graui &amp; leui &longs;eor&longs;um verba facturus fui&longs;&shy;<lb/>&longs;et. </s>                                                                <s>lncertus con&longs;ilij fuit Simplicius: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> interdum eorum definitionem, in <expan abbr="quib.">quibus</expan> exuperantia <expan abbr="c&otilde;-">con&shy;<lb/></expan> <arrow.to.target n="marg2870"></arrow.to.target><lb/>co mouetur, vt ad finem &longs;ui motus perueniat, &amp; <expan abbr="po&longs;t&qtilde;">po&longs;tquam</expan> con&longs;ecutum fuerit illam formam, ad quam <lb/>propendebat, &amp; cuius habebat pote&longs;tatem: in talem <expan abbr=".n.">enim</expan> formam in&longs;tituitur, quicquid &longs;ecund&ugrave;m na&shy;<lb/>turam mouetur. </s>                                                                <s>cum ce&longs;&longs;at motus, &amp; vniuer&longs;us natur&aelig; conatus; qui ex loco poti&longs;sim&egrave; cogno&longs;citur, <lb/><expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> tum forma e&longs;t omnib. numeris &amp; partib. ab&longs;oluta <expan abbr="atq.">atque</expan> perfecta qu&aelig; iam ad actum <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan>, <lb/>&amp; illum quidem integrum perducta fuerit. </s>                                                                <s>Quamobrem varia de hac definitione iudicia facta fui&longs;&shy;<lb/>&longs;e comperio, nonnullis a&longs;&longs;erentib. graue &amp; leue per motum, <expan abbr="graui&longs;sim&utilde;">graui&longs;simum</expan> ver&ograve; &amp; <expan abbr="leui&longs;sim&utilde;">leui&longs;simum</expan> per quie&shy;<lb/>tem fui&longs;&longs;e definita, <expan abbr="neq.">neque</expan> id incon&longs;ult&egrave; factum, &longs;iquidem con&longs;imilis rerum natur&aelig; definitio <expan abbr="redd&etilde;da">reddenda</expan> <lb/>&longs;it, nimirum imperfectis ea qu&aelig; &longs;it imperfecta; perfecta ver&ograve; perfectis. </s>                                                                <s>Sed c&ugrave;m elementa per &longs;e mo&shy;<lb/>ueantur, c&ugrave;m gignuntur, tum <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> imperfecta &longs;unt: vbi ver&ograve; perfecta fuerint, ni&longs;i quid ob&longs;i&longs;tat, iam <lb/>quietem adepta &longs;unt: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> motu quies e&longs;t perfectior: &amp; graui&longs;simum, &longs;i cum graui conferatur; per&shy;<lb/>fectum &amp; ab&longs;olutum quid e&longs;t: proptere&agrave; grauis definitio per motum, vt imperfecti per &longs;imile im&shy;<lb/>perfectum; graui&longs;simi ver&ograve; per quietem, quae <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> perfecta &longs;int, a&longs;signata fui&longs;&longs;e cen&longs;etur. </s>                                                                <s>Satis <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ap&shy;<lb/>po&longs;it&egrave; &longs;ic ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>factum, qui c&ugrave;m 1. de c&ecedil;lo corporum perfectionem exploraret, &amp; de c&ecedil;lo di&longs;&longs;ere&shy;<lb/>ret, quod e&longs;t <expan abbr="o&itilde;um">omnium</expan> corporum perfecti&longs;simum, acceperit <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> graue &amp; leue, <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> perfecta, <expan abbr="ei&longs;&qacute;">ei&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>defini&shy;<lb/>tiones perfectas a&longs;signarit: alibi ver&ograve; non curarit, vbi de graui &amp; leui &longs;eor&longs;um verba facturus fui&longs;&shy;<lb/>&longs;et. </s>                                                                <s>lncertus con&longs;ilij fuit Simplicius: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> interdum eorum definitionem, in <expan abbr="quib.">quibus</expan> exuperantia <expan abbr="c&otilde;-">con&shy;<lb/></expan>
 <arrow.to.target n="marg2871"></arrow.to.target><lb/>tinetur, per quietem &longs;an&egrave; traditas fui&longs;&longs;e te&longs;tatur (fuerat <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> h&aelig;c opinio <expan abbr="c&otilde;is">conis</expan>) &longs;ed tamen &amp; <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> in qua <lb/>ine&longs;&longs;et quies, imperfectam e&longs;&longs;e opinatur, quae vniuer&longs;am rei naturam <expan abbr="n&otilde;">non</expan> exprimeret: etenim corpora <lb/>naturalia geminas habent facultates &amp; monendi &amp; quie&longs;cendi; quandoquidem muneris <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> <lb/>fons e&longs;t ip&longs;a natura. </s>                                                                <s>ide&ograve; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> definitio alterutrum tantummod&ograve; munus accipiat, perfecta e&longs;&longs;e <lb/>non <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>: &longs;ed <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> ex <expan abbr="vtri&longs;q.">vtri&longs;que</expan> vna, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa quidem ab&longs;oluta extabit, vt puta, quod fertur ad <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>, &amp; <lb/>in medio quie&longs;cit: quod <expan abbr="fer&ttilde;">fertur</expan> ad vltimum, &amp; ibi manet <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam. </s>                                                                <s>Idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> videtur ali&agrave;s exi&shy;<lb/>&longs;tima&longs;&longs;e <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> has definitiones per motum fui&longs;&longs;e traditas, &amp; leui&longs;simi definitionem &longs;ic <expan abbr="interpretand&atilde;">interpretandam</expan> <lb/>putauit, quod euolaret .i. </s>                                                                <s>aut citius, aut &longs;ublimius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> reliqua, &longs;erretur. </s>                                                                <s><expan abbr="graui&longs;simi&qacute;">graui&longs;simique</expan>. </s>                                                                <s>identidem, quod <lb/>pari <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> deor&longs;um cieri po&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>Equidem ita credo, <expan abbr="vtranq.">vtranque</expan> definitionem ex motu fui&longs;&longs;e <expan abbr="con&longs;titut&atilde;">con&longs;titutam</expan>: <lb/>&amp; talem huius methodi magis e&longs;&longs;e propriam. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> illud ob&longs;tat, quae enatare &amp; &longs;ub&longs;tare v&longs;urpentur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>ignaro <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> <expan abbr="naturali&utilde;">naturalium</expan> quietem &longs;ignificare videantur: <expan abbr="neq.">neque</expan> n. </s>                                                                <s>voces i&longs;t&aelig; iudicant quietem, &longs;ed motum <lb/>pr&aelig;&longs;eferunt: tamet&longs;i <foreign lang="greek">i(/stastei &amp; sta/si=s</foreign> quietem notant in&longs;tantem <expan abbr="atq.">atque</expan> iam iam imminentem. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> illud <lb/> <arrow.to.target n="marg2871"></arrow.to.target><lb/>tinetur, per quietem &longs;an&egrave; traditas fui&longs;&longs;e te&longs;tatur (fuerat <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> h&aelig;c opinio <expan abbr="c&otilde;is">conis</expan>) &longs;ed tamen &amp; <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> in qua <lb/>ine&longs;&longs;et quies, imperfectam e&longs;&longs;e opinatur, quae vniuer&longs;am rei naturam <expan abbr="n&otilde;">non</expan> exprimeret: etenim corpora <lb/>naturalia geminas habent facultates &amp; monendi &amp; quie&longs;cendi; quandoquidem muneris <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> <lb/>fons e&longs;t ip&longs;a natura. </s>                                                                <s>ide&ograve; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> definitio alterutrum tantummod&ograve; munus accipiat, perfecta e&longs;&longs;e <lb/>non <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>: &longs;ed <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> ex <expan abbr="vtri&longs;q.">vtri&longs;que</expan> vna, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa quidem ab&longs;oluta extabit, vt puta, quod fertur ad <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>, &amp; <lb/>in medio quie&longs;cit: quod <expan abbr="fer&ttilde;">fertur</expan> ad vltimum, &amp; ibi manet <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam. </s>                                                                <s>Idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> videtur ali&agrave;s exi&shy;<lb/>&longs;tima&longs;&longs;e <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> has definitiones per motum fui&longs;&longs;e traditas, &amp; leui&longs;simi definitionem &longs;ic <expan abbr="interpretand&atilde;">interpretandam</expan> <lb/>putauit, quod euolaret .i. </s>                                                                <s>aut citius, aut &longs;ublimius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> reliqua, &longs;erretur. </s>                                                                <s><expan abbr="graui&longs;simi&qacute;">graui&longs;simique</expan>. </s>                                                                <s>identidem, quod <lb/>pari <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> deor&longs;um cieri po&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>Equidem ita credo, <expan abbr="vtranq.">vtranque</expan> definitionem ex motu fui&longs;&longs;e <expan abbr="con&longs;titut&atilde;">con&longs;titutam</expan>: <lb/>&amp; talem huius methodi magis e&longs;&longs;e propriam. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> illud ob&longs;tat, quae enatare &amp; &longs;ub&longs;tare v&longs;urpentur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>ignaro <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> <expan abbr="naturali&utilde;">naturalium</expan> quietem &longs;ignificare videantur: <expan abbr="neq.">neque</expan> n. </s>                                                                <s>voces i&longs;t&aelig; iudicant quietem, &longs;ed motum <lb/>pr&aelig;&longs;eferunt: tamet&longs;i <foreign lang="greek">i(/stastei &amp; sta/si=s</foreign> quietem notant in&longs;tantem <expan abbr="atq.">atque</expan> iam iam imminentem. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> illud <lb/>
Line 11251 
Line 11251 
 <s><emph type="italics"/>Alexandri <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> de pote&longs;tate grauis &amp; leuis, &amp; qu&aelig; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ip&longs;o Themistius &amp; Auerroes di&longs;&longs;erat. </s>                                                                <s>C. XV<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Alexandri <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> de pote&longs;tate grauis &amp; leuis, &amp; qu&aelig; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ip&longs;o Themistius &amp; Auerroes di&longs;&longs;erat. </s>                                                                <s>C. XV<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>VERVM enimuero <expan abbr="neq.">neque</expan> definitio &longs;ola grauis &amp; leuis ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>a&longs;signata, qu&aelig; &longs;olum motum ac&shy;<lb/>cipere <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan>: <expan abbr="neq.">neque</expan> notio grauis &amp; leuis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> continet pote&longs;tatem ad motum, <expan abbr="c&otilde;mouer&utilde;t">commouerunt</expan> <expan abbr="Alex&atilde;drum">Alexandrum</expan>, <lb/><expan abbr="alio&longs;q.">alio&longs;que</expan> philo&longs;ophos, vt ita &longs;entirent, &longs;ed illa <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan>, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> obiecit Anaximandro Ari&longs;t. </s>                                                                <s>exi&longs;timanti cau&longs;&longs;am <lb/>terr&aelig; quietis e&longs;&longs;e &longs;imilitudinem, quod item c&ugrave;m ad <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> <expan abbr="no&longs;tr&atilde;">no&longs;tram</expan>, faciat, &amp; per &longs;e ip&longs;um &longs;it difficile, vt &agrave; <lb/>maximis &longs;ect&aelig; Peripatetic&ecedil; patronis Alexandro, Themi&longs;tio, &amp; Auerroe in <expan abbr="controuer&longs;i&atilde;">controuer&longs;iam</expan> reuocatum, <lb/>&amp; admod&ugrave;m perplex&egrave; &longs;criptum fuerit &agrave; Themi&longs;tio; <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> loco ip&longs;o nos admonente conabimur Alexan&shy;<lb/>dri <expan abbr="Themi&longs;tijq.">Themi&longs;tijque</expan> <expan abbr="&longs;n&itilde;as">&longs;ninas</expan> explanare. </s>                                                                <s>Quemadmodum ergo &longs;upra dictum e&longs;t, Ari&longs;t. </s>                                                                <s>probaturus immo&shy;<lb/>bilem non ob id manere <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan>: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> &longs;imiliter <expan abbr="vndiq.">vndique</expan> &longs;e haberet ad c&ecedil;lum, argumentabatur <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> hunc in <lb/>modum. </s>                                                                <s>Qu&ograve; <expan abbr="fer&ttilde;">fertur</expan> pars, <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> ferri totum <expan abbr="&longs;&mtilde;">&longs;ummum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>: &amp; qu&ograve; <expan abbr="ferun&ttilde;">feruntur</expan> h&ecedil;c <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, ibi <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <lb/>manere <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>: transferebat Alexander has <expan abbr="r&otilde;nes">rationes</expan> ad cau&longs;&longs;as: quia .&longs;. </s>                                                                <s>eadem foret cau&longs;&longs;a motus <lb/>&amp; quietis: &longs;ed c&ugrave;m &longs;imilitudo, quam <foreign lang="greek">o(mh/wsin</foreign> appellat Ari&longs;t. <foreign lang="greek">i)sor)ro(pi/an</foreign> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ip&longs;e Alexander, non &longs;it <lb/> <s>VERVM enimuero <expan abbr="neq.">neque</expan> definitio &longs;ola grauis &amp; leuis ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>a&longs;signata, qu&aelig; &longs;olum motum ac&shy;<lb/>cipere <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan>: <expan abbr="neq.">neque</expan> notio grauis &amp; leuis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> continet pote&longs;tatem ad motum, <expan abbr="c&otilde;mouer&utilde;t">commouerunt</expan> <expan abbr="Alex&atilde;drum">Alexandrum</expan>, <lb/><expan abbr="alio&longs;q.">alio&longs;que</expan> philo&longs;ophos, vt ita &longs;entirent, &longs;ed illa <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan>, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> obiecit Anaximandro Ari&longs;t. </s>                                                                <s>exi&longs;timanti cau&longs;&longs;am <lb/>terr&aelig; quietis e&longs;&longs;e &longs;imilitudinem, quod item c&ugrave;m ad <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> <expan abbr="no&longs;tr&atilde;">no&longs;tram</expan>, faciat, &amp; per &longs;e ip&longs;um &longs;it difficile, vt &agrave; <lb/>maximis &longs;ect&aelig; Peripatetic&ecedil; patronis Alexandro, Themi&longs;tio, &amp; Auerroe in <expan abbr="controuer&longs;i&atilde;">controuer&longs;iam</expan> reuocatum, <lb/>&amp; admod&ugrave;m perplex&egrave; &longs;criptum fuerit &agrave; Themi&longs;tio; <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> loco ip&longs;o nos admonente conabimur Alexan&shy;<lb/>dri <expan abbr="Themi&longs;tijq.">Themi&longs;tijque</expan> <expan abbr="&longs;n&itilde;as">&longs;ninas</expan> explanare. </s>                                                                <s>Quemadmodum ergo &longs;upra dictum e&longs;t, Ari&longs;t. </s>                                                                <s>probaturus immo&shy;<lb/>bilem non ob id manere <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan>: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> &longs;imiliter <expan abbr="vndiq.">vndique</expan> &longs;e haberet ad c&ecedil;lum, argumentabatur <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> hunc in <lb/>modum. </s>                                                                <s>Qu&ograve; <expan abbr="fer&ttilde;">fertur</expan> pars, <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> ferri totum <expan abbr="&longs;&mtilde;">&longs;ummum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>: &amp; qu&ograve; <expan abbr="ferun&ttilde;">feruntur</expan> h&ecedil;c <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, ibi <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <lb/>manere <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>: transferebat Alexander has <expan abbr="r&otilde;nes">rationes</expan> ad cau&longs;&longs;as: quia .&longs;. </s>                                                                <s>eadem foret cau&longs;&longs;a motus <lb/>&amp; quietis: &longs;ed c&ugrave;m &longs;imilitudo, quam <foreign lang="greek">o(mh/wsin</foreign> appellat Ari&longs;t. <foreign lang="greek">i)sor)ro(pi/an</foreign> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ip&longs;e Alexander, non &longs;it <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2896"></arrow.to.target><lb/>cau&longs;&longs;a motus, <expan abbr="&longs;equi&ttilde;">&longs;equitur</expan> item, vt cau&longs;&longs;a quietis e&longs;&longs;e non po&longs;sit. </s>                                                                <s>Agitat ver&ograve; Themi&longs;tius hanc explicatio&shy;<lb/>nem <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> ob&longs;curam; vtrum&uacute;e ver&ograve; <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> fal&longs;am repudiet, haud au&longs;im affirmare, &longs;ed <expan abbr="creder&etilde;">crederem</expan> potius <lb/>eum illi conari lucem afferre. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> conuenit inter ip&longs;os <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am motus &amp; quietis, <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> ab&shy;<lb/>&longs;it <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> &longs;imilitudo. </s>                                                                <s>&longs;ed <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> hoc <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan> aduer&longs;ari: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan>, &longs;icut videndi facultas e&longs;t cau&longs;&longs;a vi&longs;ionis, qu&aelig; &longs;imilis e&longs;t <lb/>quieti: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> functio perfecta, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ambulationis, ita <expan abbr="qui&longs;pi&atilde;">qui&longs;piam</expan> cen&longs;ere po&longs;&longs;et <expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan> e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am <expan abbr="qetis">quietis</expan>, <lb/><expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> ver&ograve; motus. </s>                                                                <s><expan abbr="Pr&aelig;ter&qtilde;">Pr&aelig;terquae</expan> quae fal&longs;um e&longs;t, eandem e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am &longs;impliciter motus &amp; quietis. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> <expan abbr="ea-d&etilde;">ea&shy;<lb/>dem</expan> cau&longs;&longs;a, <expan abbr="eodem&qacute;">eodemque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="m&otilde;">modo</expan> &longs;umpta &longs;emper eiu&longs;dem cau&longs;&longs;a e&longs;t: atqui motus &amp; quies <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> non &longs;unt. </s>                                                                <s><expan abbr="N&otilde;">non</expan> <lb/><expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> <expan abbr="eodem&qacute;">eodemque</expan>. </s>                                                                <s>modo &longs;e <expan abbr="h&ntilde;s">habens</expan> cau&longs;&longs;a motus &amp; quietis e&longs;&longs;e <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> hoc <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> per&longs;piciens Alexander <lb/>&longs;tatuit, <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan>, dum quie&longs;cit <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>; hoc ver&ograve; fit in proprio loco: graue <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e, aut leue; qua&longs;i <lb/>&longs;it alia <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> natur&aelig; mouentis &amp; &longs;edantis. </s>                                                                <s><expan abbr="neq.">neque</expan> n. </s>                                                                <s>vno <expan abbr="eodem&qacute;">eodemque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="m&otilde;">modo</expan> &longs;e <expan abbr="h&ntilde;s">habens</expan> pote&longs;t e&longs;&longs;e <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> functionis <lb/>cau&longs;&longs;a. </s>                                                                <s>Si grauitas igitur e&longs;t cau&longs;&longs;a motus, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> poterit vllo <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> auctor e&longs;&longs;e quietis: aliter vna <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>cau&longs;&longs;a <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> &longs;e <expan abbr="h&ntilde;s">habens</expan> e&longs;&longs;et effectuum diuer&longs;orum, imm&ograve; oppo&longs;itorum. </s>                                                                <s>Sed tum qu&aelig;ro, &longs;i terra ad&shy;<lb/>huc graui exi&longs;tente, quies in ea reperitur, an h&aelig;c ex impedimento <expan abbr="na&longs;ca&ttilde;">na&longs;catur</expan>; an nihil ad&longs;it, quod impe&shy;<lb/>diat. </s>                                                                <s>Si primum dederis, <expan abbr="vtiq.">vtique</expan> fuerit ea quies violenta &amp; contra naturam. </s>                                                                <s>quae &longs;i <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> ad&longs;it impediens,  <arrow.to.target n="marg2896"></arrow.to.target><lb/>cau&longs;&longs;a motus, <expan abbr="&longs;equi&ttilde;">&longs;equitur</expan> item, vt cau&longs;&longs;a quietis e&longs;&longs;e non po&longs;sit. </s>                                                                <s>Agitat ver&ograve; Themi&longs;tius hanc explicatio&shy;<lb/>nem <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> ob&longs;curam; vtrum&uacute;e ver&ograve; <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> fal&longs;am repudiet, haud au&longs;im affirmare, &longs;ed <expan abbr="creder&etilde;">crederem</expan> potius <lb/>eum illi conari lucem afferre. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> conuenit inter ip&longs;os <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am motus &amp; quietis, <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> ab&shy;<lb/>&longs;it <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> &longs;imilitudo. </s>                                                                <s>&longs;ed <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> hoc <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan> aduer&longs;ari: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan>, &longs;icut videndi facultas e&longs;t cau&longs;&longs;a vi&longs;ionis, qu&aelig; &longs;imilis e&longs;t <lb/>quieti: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> functio perfecta, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ambulationis, ita <expan abbr="qui&longs;pi&atilde;">qui&longs;piam</expan> cen&longs;ere po&longs;&longs;et <expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan> e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am <expan abbr="qetis">quietis</expan>, <lb/><expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> ver&ograve; motus. </s>                                                                <s><expan abbr="pr&aelig;ter&qtilde;">pr&aelig;terquam</expan> quae fal&longs;um e&longs;t, eandem e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am &longs;impliciter motus &amp; quietis. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> <expan abbr="ea-d&etilde;">ea&shy;<lb/>dem</expan> cau&longs;&longs;a, <expan abbr="eodem&qacute;">eodemque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="m&otilde;">modo</expan> &longs;umpta &longs;emper eiu&longs;dem cau&longs;&longs;a e&longs;t: atqui motus &amp; quies <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> non &longs;unt. </s>                                                                <s><expan abbr="N&otilde;">non</expan> <lb/><expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> <expan abbr="eodem&qacute;">eodemque</expan>. </s>                                                                <s>modo &longs;e <expan abbr="h&ntilde;s">habens</expan> cau&longs;&longs;a motus &amp; quietis e&longs;&longs;e <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> hoc <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> per&longs;piciens Alexander <lb/>&longs;tatuit, <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan>, dum quie&longs;cit <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>; hoc ver&ograve; fit in proprio loco: graue <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e, aut leue; qua&longs;i <lb/>&longs;it alia <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> natur&aelig; mouentis &amp; &longs;edantis. </s>                                                                <s><expan abbr="neq.">neque</expan> n. </s>                                                                <s>vno <expan abbr="eodem&qacute;">eodemque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="m&otilde;">modo</expan> &longs;e <expan abbr="h&ntilde;s">habens</expan> pote&longs;t e&longs;&longs;e <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> functionis <lb/>cau&longs;&longs;a. </s>                                                                <s>Si grauitas igitur e&longs;t cau&longs;&longs;a motus, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> poterit vllo <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> auctor e&longs;&longs;e quietis: aliter vna <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>cau&longs;&longs;a <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> &longs;e <expan abbr="h&ntilde;s">habens</expan> e&longs;&longs;et effectuum diuer&longs;orum, imm&ograve; oppo&longs;itorum. </s>                                                                <s>Sed tum qu&aelig;ro, &longs;i terra ad&shy;<lb/>huc graui exi&longs;tente, quies in ea reperitur, an h&aelig;c ex impedimento <expan abbr="na&longs;ca&ttilde;">na&longs;catur</expan>; an nihil ad&longs;it, quod impe&shy;<lb/>diat. </s>                                                                <s>Si primum dederis, <expan abbr="vtiq.">vtique</expan> fuerit ea quies violenta &amp; contra naturam. </s>                                                                <s>quae &longs;i <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> ad&longs;it impediens,
 <pb pagenum="471"/> <pb pagenum="471"/>
 <arrow.to.target n="marg2897"></arrow.to.target><lb/>&amp; <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> ip&longs;a manet; profect&ograve; per &longs;e immobilis &longs;it nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>Planum igitur quae grauitas e&longs;t cau&longs;&longs;a quietis <lb/>non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> motus, aut non huius <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> &longs;impliciter, &longs;ed vbi non ad&longs;it impedimentum: <expan abbr="atq.">atque</expan> id, vbi terra <lb/>&longs;it extra proprium locum. </s>                                                                <s><expan abbr="qua&ptail;&ptail;">quapropter</expan> ad id, vt natura &longs;it cau&longs;&longs;a motus; h&aelig;c duo requiri videntur; vt &longs;it <lb/>extra proprium locum id quod graue e&longs;t, <expan abbr="neq.">neque</expan> ad&longs;it impediens. </s>                                                                <s>Alexander igitur cau&longs;&longs;am <expan abbr="gnnaliter">generaliter</expan> <lb/>accepit, qu&aelig; &longs;an&egrave; variatis conditionib. e&longs;&longs;et cau&longs;&longs;a motus &amp; quietis, <expan abbr="n&etilde;pe">nempe</expan> natura per <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan> <expan abbr="eiu&longs;&qacute;">eiu&longs;que</expan>. <lb/></s>                                                                <s>priuationem; &amp; &longs;ic potuit Anaximandri placitum confutare. </s>                                                                <s>Hic tu <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> vides, vt <expan abbr="n&otilde;">non</expan> id refutet Themi&shy;<lb/>&longs;tius, quae elementum in proprio loco graue non e&longs;&longs;e, co&longs;titutum &longs;it; qua&longs;i accedat Alexandro; &longs;ed illud <lb/>&longs;ol&ugrave;m, quae grauitas non efficit <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> in actu, ni&longs;i ad&longs;int ill&ecedil; <expan abbr="c&otilde;ditiones">conditiones</expan>, Et cert&egrave; &agrave; <expan abbr="Peripateticor&utilde;">Peripateticorum</expan> doctri&shy;<lb/>na <expan abbr="n&otilde;">non</expan> abhorret, <expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="oppo&longs;itor&utilde;">oppo&longs;itorum</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> <expan abbr="g&ntilde;alem">generalem</expan>, proprias ver&ograve; <expan abbr="&longs;ingulor&utilde;">&longs;ingulorum</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> medicus e&longs;t artifex &longs;a&shy;<lb/>lutis &amp; interitus <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> ad <expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;it, ver&ugrave;m &longs;alutis per &longs;e, &amp; <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="art&etilde;">artem</expan>, interitus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> <expan abbr="&ptilde;cepta">pncepta</expan> ar&shy;<lb/>tis, &amp; per accidens. </s>                                                                <s>&longs;ic natura cau&longs;&longs;a motus e&longs;t &amp; quietis, &longs;ed motus per <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> per <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> &longs;impli&shy;<lb/>citer; ver&ugrave;m vbi &longs;it <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> extra &longs;uum <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> ad&longs;it <expan abbr="impediment&utilde;">impedimentum</expan>. </s>                                                                <s>Etenim ad <expan abbr="argument&utilde;">argumentum</expan> illud <lb/><expan abbr="Themi&longs;tian&utilde;">Themi&longs;tianum</expan> facil&egrave; <expan abbr="r&ntilde;dere">respondere</expan> po&longs;&longs;et Alexander, <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> includi in hypothe&longs;i <expan abbr="repugnanti&atilde;">repugnantiam</expan>; <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan> mane&shy;<lb/>re <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> ex vi interni principij, &amp; <expan abbr="&longs;uper&longs;tit&etilde;">&longs;uper&longs;titem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan>. </s>                                                                <s>Deinde doceret, vt <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> in <expan abbr="elem&etilde;to">elemento</expan>, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> <expan abbr="gigni&ttilde;">gignitur</expan> <lb/>aliquid <expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> &longs;upere&longs;t, aliquid a&longs;sidu&egrave; fit, ita <expan abbr="quoq.">quoque</expan> id <expan abbr="qd">quod</expan> in eo <expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> e&longs;t, e&longs;&longs;e <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> quietis, vtputa, quae<lb/>vapor <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="eueha&ttilde;">euehatur</expan> &longs;upra <expan abbr="&longs;cdam ">&longs;ecundam</expan><expan abbr="region&etilde;">regionem</expan> a&euml;ris, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> negaret e&longs;&longs;e <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan> aut <expan abbr="leuitat&etilde;">leuitatem</expan>. </s>                                                                <s>Qu&aelig; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;int; &longs;pe&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2897"></arrow.to.target><lb/>&amp; <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> ip&longs;a manet; profect&ograve; per &longs;e immobilis &longs;it nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>Planum igitur quae grauitas e&longs;t cau&longs;&longs;a quietis <lb/>non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> motus, aut non huius <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> &longs;impliciter, &longs;ed vbi non ad&longs;it impedimentum: <expan abbr="atq.">atque</expan> id, vbi terra <lb/>&longs;it extra proprium locum. </s>                                                                <s><expan abbr="qua&ptail;&ptail;">quapropter</expan> ad id, vt natura &longs;it cau&longs;&longs;a motus; h&aelig;c duo requiri videntur; vt &longs;it <lb/>extra proprium locum id quod graue e&longs;t, <expan abbr="neq.">neque</expan> ad&longs;it impediens. </s>                                                                <s>Alexander igitur cau&longs;&longs;am <expan abbr="gnnaliter">generaliter</expan> <lb/>accepit, qu&aelig; &longs;an&egrave; variatis conditionib. e&longs;&longs;et cau&longs;&longs;a motus &amp; quietis, <expan abbr="n&etilde;pe">nempe</expan> natura per <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan> <expan abbr="eiu&longs;&qacute;">eiu&longs;que</expan>. <lb/></s>                                                                <s>priuationem; &amp; &longs;ic potuit Anaximandri placitum confutare. </s>                                                                <s>Hic tu <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> vides, vt <expan abbr="n&otilde;">non</expan> id refutet Themi&shy;<lb/>&longs;tius, quae elementum in proprio loco graue non e&longs;&longs;e, co&longs;titutum &longs;it; qua&longs;i accedat Alexandro; &longs;ed illud <lb/>&longs;ol&ugrave;m, quae grauitas non efficit <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> in actu, ni&longs;i ad&longs;int ill&ecedil; <expan abbr="c&otilde;ditiones">conditiones</expan>, Et cert&egrave; &agrave; <expan abbr="Peripateticor&utilde;">Peripateticorum</expan> doctri&shy;<lb/>na <expan abbr="n&otilde;">non</expan> abhorret, <expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="oppo&longs;itor&utilde;">oppo&longs;itorum</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> <expan abbr="g&ntilde;alem">generalem</expan>, proprias ver&ograve; <expan abbr="&longs;ingulor&utilde;">&longs;ingulorum</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> medicus e&longs;t artifex &longs;a&shy;<lb/>lutis &amp; interitus <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> ad <expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;it, ver&ugrave;m &longs;alutis per &longs;e, &amp; <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="art&etilde;">artem</expan>, interitus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> <expan abbr="&ptilde;cepta">pncepta</expan> ar&shy;<lb/>tis, &amp; per accidens. </s>                                                                <s>&longs;ic natura cau&longs;&longs;a motus e&longs;t &amp; quietis, &longs;ed motus per <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> per <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> &longs;impli&shy;<lb/>citer; ver&ugrave;m vbi &longs;it <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> extra &longs;uum <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> ad&longs;it <expan abbr="impediment&utilde;">impedimentum</expan>. </s>                                                                <s>Etenim ad <expan abbr="argument&utilde;">argumentum</expan> illud <lb/><expan abbr="Themi&longs;tian&utilde;">Themi&longs;tianum</expan> facil&egrave; <expan abbr="r&ntilde;dere">respondere</expan> po&longs;&longs;et Alexander, <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> includi in hypothe&longs;i <expan abbr="repugnanti&atilde;">repugnantiam</expan>; <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan> mane&shy;<lb/>re <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> ex vi interni principij, &amp; <expan abbr="&longs;uper&longs;tit&etilde;">&longs;uper&longs;titem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan>. </s>                                                                <s>Deinde doceret, vt <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> in <expan abbr="elem&etilde;to">elemento</expan>, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> <expan abbr="gigni&ttilde;">gignitur</expan> <lb/>aliquid <expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> &longs;upere&longs;t, aliquid a&longs;sidu&egrave; fit, ita <expan abbr="quoq.">quoque</expan> id <expan abbr="qd">quod</expan> in eo <expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> e&longs;t, e&longs;&longs;e <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> quietis, vtputa, quae<lb/>vapor <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="eueha&ttilde;">euehatur</expan> &longs;upra <expan abbr="&longs;cdam ">&longs;ecundam</expan><expan abbr="region&etilde;">regionem</expan> a&euml;ris, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> negaret e&longs;&longs;e <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan> aut <expan abbr="leuitat&etilde;">leuitatem</expan>. </s>                                                                <s>Qu&aelig; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;int; &longs;pe&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2898"></arrow.to.target><lb/>ctemus nunc, <expan abbr="&qtilde;t&utilde;">quantum</expan> ea <expan abbr="vale&atilde;t">valeant</expan>, <expan abbr="&qacute;">que</expan> Auerroes attulit in Themi&longs;tium. </s>                                                                <s><expan abbr="Ead&etilde;">Eadem</expan> e&longs;t cau&longs;&longs;a, inquit, finis &amp; <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>&longs;unt <expan abbr="g&rtilde;a">gratia</expan> finis. </s>                                                                <s>Sed quies e&longs;t finis motus. </s>                                                                <s>Ergo <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> e&longs;t cau&longs;&longs;a motus &amp; quietis <expan abbr="elem&etilde;tor&utilde;">elementorum</expan>. </s>                                                                <s>Si <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> cau&longs;&shy;<lb/>&longs;a motus <expan abbr="elem&etilde;tor&utilde;">elementorum</expan> e&longs;t, e&longs;&longs;e extra <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>; cau&longs;&longs;a <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> quietis <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> ip&longs;a <expan abbr="quoq.">quoque</expan> fuerit, &amp; contra: <expan abbr="qa">quam</expan> <lb/>&longs;int in proprio loco, erit cau&longs;&longs;a, vt ad loca &longs;ua <expan abbr="c&otilde;citen&ttilde;">concitentur</expan>. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; po&longs;itis cau&longs;sis primis, effectus <expan abbr="it&etilde;">item</expan> qui <lb/>ab illis proxim&egrave; <expan abbr="p&etilde;d&etilde;t">pendent</expan>, &amp; ip&longs;i <expan abbr="ponen&ttilde;">ponentur</expan>: &longs;ed e&longs;&longs;e extra <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> e&longs;t cau&longs;&longs;a, cur terra <expan abbr="mouea&ttilde;">moueatur</expan> ad <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>. </s>                                                                <s>&amp; <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> <lb/><expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> quod erit extra medium, <expan abbr="mouebi&ttilde;">mouebitur</expan> ad <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>; &amp; <expan abbr="c&otilde;tr&agrave;">contr&agrave;</expan> &longs;i e&longs;&longs;e in medio cau&longs;&longs;a e&longs;t, cur quie&longs;cat cor&shy;<lb/>pus: ignis <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan>, c&ugrave;m fuerit in medio, <expan abbr="&ptail;maneat">permaneat</expan> <expan abbr="ibid&etilde;">ibidem</expan> nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> ad primum <expan abbr="Alex&atilde;der">Alexander</expan> &amp; The&shy;<lb/>mi&longs;tius optim&egrave; dicere <expan abbr="p&ntilde;t">po&longs;&longs;unt</expan>, <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> finis &amp; eorum, <expan abbr="&qacute;">que</expan> &longs;unt in&longs;tituta in <expan abbr="fin&etilde;">finem</expan>, &longs;ed <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="m&otilde;">modo</expan>, <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="&longs;pecial&etilde;">&longs;pecialem</expan>, &longs;ed <expan abbr="g&ntilde;alem">generalem</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan>, &amp; hui^{9} <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> prim&ograve;, alterius <expan abbr="&longs;cdo">&longs;ecundo</expan>, huius proxim&egrave;, illius <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> remot&egrave;, <lb/>vtputa, <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> tum e&longs;t cau&longs;&longs;a mot^{9}, vbi elementa &longs;int extra <expan abbr="&longs;u&atilde;">&longs;uam</expan> <expan abbr="&longs;ed&etilde;">&longs;edem</expan>: <expan abbr="qetis">quietis</expan> <expan abbr="&atilde;t">aut</expan>, vbi <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> <expan abbr="propri&atilde;">propriam</expan> &longs;edem oc&shy;<lb/>cuparunt: mot^{9} <expan abbr="it&etilde;">item</expan> cau&longs;&longs;a, dum <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> manebit impfectum, quietis <expan abbr="&atilde;t">aut</expan>, c&ugrave;m <expan abbr="perfect&utilde;">perfectum</expan> fuerit: <expan abbr="&ptilde;tere&agrave;">praetere&agrave;</expan> <lb/>cau&longs;&longs;a motus, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="impedit&utilde;">impeditum</expan> fuerit, ne dum <expan abbr="gigneba&ttilde;">gignebatur</expan>, in &longs;uum locum peruenerit, &amp; hoc <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> forma&shy;<lb/>liter <expan abbr="&ptilde;&longs;tabit">pn&longs;tabit</expan>, illud <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> vt eius <expan abbr="g&rtilde;a">gratia</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> <expan abbr="itid&etilde;">itidem</expan> e&longs;&longs;e in loco proprio, quia &longs;it cau&longs;&longs;a quietis, erit cau&longs;&longs;a proxi&shy;<lb/>ma, cur e&ograve; <expan abbr="c&otilde;cite&ttilde;">concitetur</expan>, &longs;ed cau&longs;&longs;a <expan abbr="g&ntilde;alis">gnnalis</expan> &longs;ol&ugrave;m qu&ecedil; <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan><expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan> di&longs;po&longs;itionem, vel <expan abbr="c&aelig;terar&utilde;">c&aelig;terarum</expan> cau&longs;&longs;arum &longs;ocieta&shy;<lb/>tem, erit cau&longs;&longs;a mot^{9}, aliter ver&ograve; &longs;e <expan abbr="h&ntilde;s">habens</expan>, &amp; ab alijs cau&longs;sis adiuta <expan abbr="quiet&etilde;">quietem</expan> efficiet. </s>                                                                <s>ita vt in <expan abbr="arg&otilde;">argumento</expan> fallacia <lb/> <arrow.to.target n="marg2898"></arrow.to.target><lb/>ctemus nunc, <expan abbr="&qtilde;t&utilde;">quantum</expan> ea <expan abbr="vale&atilde;t">valeant</expan>, <expan abbr="&qacute;">que</expan> Auerroes attulit in Themi&longs;tium. </s>                                                                <s><expan abbr="Ead&etilde;">Eadem</expan> e&longs;t cau&longs;&longs;a, inquit, finis &amp; <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>&longs;unt <expan abbr="g&rtilde;a">gratia</expan> finis. </s>                                                                <s>Sed quies e&longs;t finis motus. </s>                                                                <s>Ergo <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> e&longs;t cau&longs;&longs;a motus &amp; quietis <expan abbr="elem&etilde;tor&utilde;">elementorum</expan>. </s>                                                                <s>Si <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> cau&longs;&shy;<lb/>&longs;a motus <expan abbr="elem&etilde;tor&utilde;">elementorum</expan> e&longs;t, e&longs;&longs;e extra <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>; cau&longs;&longs;a <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> quietis <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> ip&longs;a <expan abbr="quoq.">quoque</expan> fuerit, &amp; contra: <expan abbr="qa">quam</expan> <lb/>&longs;int in proprio loco, erit cau&longs;&longs;a, vt ad loca &longs;ua <expan abbr="c&otilde;citen&ttilde;">concitentur</expan>. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; po&longs;itis cau&longs;sis primis, effectus <expan abbr="it&etilde;">item</expan> qui <lb/>ab illis proxim&egrave; <expan abbr="p&etilde;d&etilde;t">pendent</expan>, &amp; ip&longs;i <expan abbr="ponen&ttilde;">ponentur</expan>: &longs;ed e&longs;&longs;e extra <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> e&longs;t cau&longs;&longs;a, cur terra <expan abbr="mouea&ttilde;">moueatur</expan> ad <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>. </s>                                                                <s>&amp; <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> <lb/><expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> quod erit extra medium, <expan abbr="mouebi&ttilde;">mouebitur</expan> ad <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>; &amp; <expan abbr="c&otilde;tr&agrave;">contr&agrave;</expan> &longs;i e&longs;&longs;e in medio cau&longs;&longs;a e&longs;t, cur quie&longs;cat cor&shy;<lb/>pus: ignis <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan>, c&ugrave;m fuerit in medio, <expan abbr="&ptail;maneat">permaneat</expan> <expan abbr="ibid&etilde;">ibidem</expan> nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> ad primum <expan abbr="Alex&atilde;der">Alexander</expan> &amp; The&shy;<lb/>mi&longs;tius optim&egrave; dicere <expan abbr="p&ntilde;t">po&longs;&longs;unt</expan>, <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> finis &amp; eorum, <expan abbr="&qacute;">que</expan> &longs;unt in&longs;tituta in <expan abbr="fin&etilde;">finem</expan>, &longs;ed <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="m&otilde;">modo</expan>, <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="&longs;pecial&etilde;">&longs;pecialem</expan>, &longs;ed <expan abbr="g&ntilde;alem">generalem</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan>, &amp; hui^{9} <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> prim&ograve;, alterius <expan abbr="&longs;cdo">&longs;ecundo</expan>, huius proxim&egrave;, illius <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> remot&egrave;, <lb/>vtputa, <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> tum e&longs;t cau&longs;&longs;a mot^{9}, vbi elementa &longs;int extra <expan abbr="&longs;u&atilde;">&longs;uam</expan> <expan abbr="&longs;ed&etilde;">&longs;edem</expan>: <expan abbr="qetis">quietis</expan> <expan abbr="&atilde;t">aut</expan>, vbi <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> <expan abbr="propri&atilde;">propriam</expan> &longs;edem oc&shy;<lb/>cuparunt: mot^{9} <expan abbr="it&etilde;">item</expan> cau&longs;&longs;a, dum <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> manebit impfectum, quietis <expan abbr="&atilde;t">aut</expan>, c&ugrave;m <expan abbr="perfect&utilde;">perfectum</expan> fuerit: <expan abbr="&ptilde;tere&agrave;">praetere&agrave;</expan> <lb/>cau&longs;&longs;a motus, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="impedit&utilde;">impeditum</expan> fuerit, ne dum <expan abbr="gigneba&ttilde;">gignebatur</expan>, in &longs;uum locum peruenerit, &amp; hoc <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> forma&shy;<lb/>liter <expan abbr="&ptilde;&longs;tabit">pn&longs;tabit</expan>, illud <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> vt eius <expan abbr="g&rtilde;a">gratia</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> <expan abbr="itid&etilde;">itidem</expan> e&longs;&longs;e in loco proprio, quia &longs;it cau&longs;&longs;a quietis, erit cau&longs;&longs;a proxi&shy;<lb/>ma, cur e&ograve; <expan abbr="c&otilde;cite&ttilde;">concitetur</expan>, &longs;ed cau&longs;&longs;a <expan abbr="g&ntilde;alis">gnnalis</expan> &longs;ol&ugrave;m qu&ecedil; <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan><expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan> di&longs;po&longs;itionem, vel <expan abbr="c&aelig;terar&utilde;">c&aelig;terarum</expan> cau&longs;&longs;arum &longs;ocieta&shy;<lb/>tem, erit cau&longs;&longs;a mot^{9}, aliter ver&ograve; &longs;e <expan abbr="h&ntilde;s">habens</expan>, &amp; ab alijs cau&longs;sis adiuta <expan abbr="quiet&etilde;">quietem</expan> efficiet. </s>                                                                <s>ita vt in <expan abbr="arg&otilde;">argumento</expan> fallacia <lb/>
Line 11268 
Line 11268 
 <s><emph type="italics"/>Qu&ograve;d omnia, qu&aelig; rect&agrave; mouentur habeant aliquem motum naturalem Cap. </s>                                                                <s>XVI<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Qu&ograve;d omnia, qu&aelig; rect&agrave; mouentur habeant aliquem motum naturalem Cap. </s>                                                                <s>XVI<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>OMNIA ver&ograve; corpora naturalia <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> recta <expan abbr="mouen&ttilde;">mouentur</expan>, &amp; <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> moueri, &amp; manere, &amp; e&longs;&longs;e gra&shy;<lb/>uia aut leuia nos olim ab initio docuimus. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> id ad rudiorem <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="d&atilde;">dam</expan> <expan abbr="intelligenti&atilde;">intelligentiam</expan> <expan abbr="faci&etilde;d&atilde;">faciendam</expan> eo <lb/><expan abbr="tpe">tempore</expan> fuerat v&longs;urpatum, nunc &longs;ubtilius <expan abbr="exquira&ttilde;">exquiratur</expan>. </s>                                                                <s>hoc ver&ograve; <expan abbr="di&longs;ce&ttilde;">di&longs;cetur</expan> ex his. </s>                                                                <s>Etenim h&aelig;c moueri, <expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>mutare &longs;en&longs;ui <expan abbr="&ptail;&longs;picuum">per&longs;picuum</expan> &longs;ic e&longs;t, vt illi nihil <expan abbr="euid&etilde;tius">euidentius</expan>. </s>                                                                <s>aut <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> ille mot^{9} ine&longs;t in corpore naturali, <expan abbr="t&atilde;&qtilde;">tanquae</expan> <lb/>eius proprius, aut <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> alienus, &amp; intrin&longs;ecus ad eum motum emanante propen&longs;ione, aut aliena <expan abbr="quad&atilde;">quadam</expan> <lb/>vi. </s>                                                                <s><expan abbr="nanq.">nanque</expan> h&aelig; &longs;unt prim&aelig; differenti&aelig; motus, <expan abbr="quib.">quibus</expan> po&longs;te&agrave; mult&aelig; <expan abbr="comitan&ttilde;">comitantur</expan>: vtputa quae motus naturalis <lb/> <s>OMNIA ver&ograve; corpora naturalia <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> recta <expan abbr="mouen&ttilde;">mouentur</expan>, &amp; <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> moueri, &amp; manere, &amp; e&longs;&longs;e gra&shy;<lb/>uia aut leuia nos olim ab initio docuimus. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> id ad rudiorem <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="d&atilde;">dam</expan> <expan abbr="intelligenti&atilde;">intelligentiam</expan> <expan abbr="faci&etilde;d&atilde;">faciendam</expan> eo <lb/><expan abbr="tpe">tempore</expan> fuerat v&longs;urpatum, nunc &longs;ubtilius <expan abbr="exquira&ttilde;">exquiratur</expan>. </s>                                                                <s>hoc ver&ograve; <expan abbr="di&longs;ce&ttilde;">di&longs;cetur</expan> ex his. </s>                                                                <s>Etenim h&aelig;c moueri, <expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>mutare &longs;en&longs;ui <expan abbr="&ptail;&longs;picuum">per&longs;picuum</expan> &longs;ic e&longs;t, vt illi nihil <expan abbr="euid&etilde;tius">euidentius</expan>. </s>                                                                <s>aut <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> ille mot^{9} ine&longs;t in corpore naturali, <expan abbr="t&atilde;&qtilde;">tanquae</expan> <lb/>eius proprius, aut <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> alienus, &amp; intrin&longs;ecus ad eum motum emanante propen&longs;ione, aut aliena <expan abbr="quad&atilde;">quadam</expan> <lb/>vi. </s>                                                                <s><expan abbr="nanq.">nanque</expan> h&aelig; &longs;unt prim&aelig; differenti&aelig; motus, <expan abbr="quib.">quibus</expan> po&longs;te&agrave; mult&aelig; <expan abbr="comitan&ttilde;">comitantur</expan>: vtputa quae motus naturalis <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2900"></arrow.to.target><lb/>vnus &longs;it, natura <expan abbr="&longs;p">&longs;emper</expan> vnum exquirente, &amp; <expan abbr="multitudin&etilde;">multitudinem</expan>, <expan abbr="&qtilde;to">quanto</expan> <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> odio, pro&longs;equente: <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> vnum &longs;it ini&shy;<lb/>tium, &amp; <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> perfectionis, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="profici&longs;ci&ttilde;">profici&longs;citur</expan> &agrave; forma, cuius vis e&longs;t terminare, &amp; vnum facere, c&ugrave;m alioqui mul&shy;<lb/>titudo <expan abbr="na&longs;ca&ttilde;">na&longs;catur</expan> &agrave; materia, <expan abbr="v&ntilde;">vnde</expan> <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> extentio, diui&longs;io, <expan abbr="atq.">atque</expan> imperfectionis <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> permanat. </s>                                                                <s>vt <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> in &longs;ub&longs;tanti&aelig; <lb/>partib. <expan abbr="&qacute;">que</expan> p definitionem <expan abbr="explica&ttilde;">explicatur</expan>, ordo &longs;it nullus, quia nulla multitudo: tota e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> indiuidua defini&shy;<lb/>tio, <expan abbr="neq.">neque</expan> inde <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> auferri <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, quin totum protinus <expan abbr="euerta&ttilde;">euertatur</expan>: non <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="r&otilde;nis">rationis</expan>, ac mentis <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan> <expan abbr="&longs;epara&ttilde;">&longs;eparatur</expan> <lb/>ab <expan abbr="a&itilde;ali">ainali</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;en&longs;us ab&longs;trahi <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, quin protinus <expan abbr="h&otilde;">homo</expan> intereat. </s>                                                                <s><expan abbr="i&otilde;">ideo</expan> qui <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> definitionis ignorat, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> partim <lb/>quidem &longs;cit, partim ne&longs;cit, &longs;ed omnino totum incognitum habeat nece&longs;&longs;e e&longs;t, quae &longs;i quis ordo &longs;pecte&shy;<lb/>tur inter partes definitionis, non pertinet ille quidem ad partes &longs;ub&longs;tanti&aelig;, qua &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;unt, &longs;ed <lb/>ad mentem no&longs;tram, qu&aelig; comprehendit ordine partes illarum notionum <expan abbr="quib.">quibus</expan> e&longs;&longs;entia con&longs;i&longs;tit, ita <lb/>ex forma <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> e&longs;t, abe&longs;t <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> multitudo: vt non &longs;ol&ugrave;m ab ea multitudo &longs;impliciter, ver&ugrave;m <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ordi&shy;<lb/>nata multitudo profici&longs;ci po&longs;sit. </s>                                                                <s>Sed redeo ad motum. </s>                                                                <s>Naturalis igitur vnus. </s>                                                                <s>violentus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan>, &amp; pr&aelig;&shy;<lb/>ter naturam multiplex, atque ade&ograve; infinitus, &longs;iquidem id quod <expan abbr="rect&utilde;">rectum</expan>, <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> &longs;it, &agrave; recto ver&ograve; declinare <lb/>contingit plurib. modis. </s>                                                                <s>proinde virtus vna, qu&aelig; medio <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tit">con&longs;i&longs;tit</expan>: vitia vno plura, &amp; vna &longs;anitas, qu&aelig; <lb/>in <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> calidorum frigidorum, humidorum, <expan abbr="&longs;iccorum&qacute;">&longs;iccorumque</expan>. </s>                                                                <s>po&longs;ita e&longs;t, accidit <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> miris eam variari mo&shy; <arrow.to.target n="marg2900"></arrow.to.target><lb/>vnus &longs;it, natura <expan abbr="&longs;p">&longs;emper</expan> vnum exquirente, &amp; <expan abbr="multitudin&etilde;">multitudinem</expan>, <expan abbr="&qtilde;to">quanto</expan> <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> odio, pro&longs;equente: <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> vnum &longs;it ini&shy;<lb/>tium, &amp; <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> perfectionis, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="profici&longs;ci&ttilde;">profici&longs;citur</expan> &agrave; forma, cuius vis e&longs;t terminare, &amp; vnum facere, c&ugrave;m alioqui mul&shy;<lb/>titudo <expan abbr="na&longs;ca&ttilde;">na&longs;catur</expan> &agrave; materia, <expan abbr="v&ntilde;">vnde</expan> <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> extentio, diui&longs;io, <expan abbr="atq.">atque</expan> imperfectionis <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> permanat. </s>                                                                <s>vt <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> in &longs;ub&longs;tanti&aelig; <lb/>partib. <expan abbr="&qacute;">que</expan> p definitionem <expan abbr="explica&ttilde;">explicatur</expan>, ordo &longs;it nullus, quia nulla multitudo: tota e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> indiuidua defini&shy;<lb/>tio, <expan abbr="neq.">neque</expan> inde <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> auferri <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, quin totum protinus <expan abbr="euerta&ttilde;">euertatur</expan>: non <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="r&otilde;nis">rationis</expan>, ac mentis <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan> <expan abbr="&longs;epara&ttilde;">&longs;eparatur</expan> <lb/>ab <expan abbr="a&itilde;ali">ainali</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;en&longs;us ab&longs;trahi <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, quin protinus <expan abbr="h&otilde;">homo</expan> intereat. </s>                                                                <s><expan abbr="i&otilde;">ideo</expan> qui <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> definitionis ignorat, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> partim <lb/>quidem &longs;cit, partim ne&longs;cit, &longs;ed omnino totum incognitum habeat nece&longs;&longs;e e&longs;t, quae &longs;i quis ordo &longs;pecte&shy;<lb/>tur inter partes definitionis, non pertinet ille quidem ad partes &longs;ub&longs;tanti&aelig;, qua &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;unt, &longs;ed <lb/>ad mentem no&longs;tram, qu&aelig; comprehendit ordine partes illarum notionum <expan abbr="quib.">quibus</expan> e&longs;&longs;entia con&longs;i&longs;tit, ita <lb/>ex forma <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> e&longs;t, abe&longs;t <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> multitudo: vt non &longs;ol&ugrave;m ab ea multitudo &longs;impliciter, ver&ugrave;m <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ordi&shy;<lb/>nata multitudo profici&longs;ci po&longs;sit. </s>                                                                <s>Sed redeo ad motum. </s>                                                                <s>Naturalis igitur vnus. </s>                                                                <s>violentus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan>, &amp; pr&aelig;&shy;<lb/>ter naturam multiplex, atque ade&ograve; infinitus, &longs;iquidem id quod <expan abbr="rect&utilde;">rectum</expan>, <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> &longs;it, &agrave; recto ver&ograve; declinare <lb/>contingit plurib. modis. </s>                                                                <s>proinde virtus vna, qu&aelig; medio <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tit">con&longs;i&longs;tit</expan>: vitia vno plura, &amp; vna &longs;anitas, qu&aelig; <lb/>in <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> calidorum frigidorum, humidorum, <expan abbr="&longs;iccorum&qacute;">&longs;iccorumque</expan>. </s>                                                                <s>po&longs;ita e&longs;t, accidit <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> miris eam variari mo&shy;<pb pagenum="472"/>dis, &amp; quanuis Ari&longs;t. </s>                                                                <s>vnum pr&aelig;ter naturam opponat vni, qui e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam. </s>                                                                <s>at ibi agit de <lb/>
 <pb pagenum="472"/>dis, &amp; quanuis Ari&longs;t. </s>                                                                <s>vnum pr&aelig;ter naturam opponat vni, qui e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam. </s>                                                                <s>at ibi agit de <lb/> 
 <arrow.to.target n="marg2901"></arrow.to.target><lb/>motu &longs;implici &amp; de vno primo ad quem c&aelig;teri referuntur qui &longs;unt pr&aelig;ter naturam: nanque et&longs;i <lb/>terra direct&ograve; tendit ad <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam: illi contrarius qui &agrave; centro item fit. </s>                                                                <s><expan abbr="atq.">atque</expan> ille <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> di&shy;<lb/>rect&ograve;. </s>                                                                <s>&longs;ed &amp; pr&aelig;ter naturam erit <expan abbr="quicunq.">quicunque</expan> ab eodem puncto aliter fiet, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ad perpendiculum: <expan abbr="atta-m&etilde;">atta&shy;<lb/>men</expan> erit ob id pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, quia refertur ad hunc ip&longs;um qui &longs;impliciter talis e&longs;t: nam &longs;ic corpus il&shy;<lb/>lud contrario motu agitatum e&longs;&longs;e cen&longs;ebitur <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> &longs;upputata ex interuallo, quod linea &agrave; centro ad <lb/>perpendiculum erecta permetitur, lic&egrave;t in latus fuerit motum. </s>                                                                <s>Naturalis item motus e&longs;t &agrave; loco <expan abbr="&ptilde;ter">praeter</expan> <lb/>naturam, &amp; properat in <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> naturalem, &amp; ibi terminatur. </s>                                                                <s>ade&ograve; vt corpus ibidem quie&longs;cat, <expan abbr="neq.">neque</expan> in&shy;<lb/>de &longs;ine aliqua vi queat auelli. </s>                                                                <s>motus violentus contr&agrave; e&longs;t &agrave; loco naturali; <expan abbr="neq.">neque</expan> ad <expan abbr="alien&utilde;">alienum</expan> fe&longs;tinat: &longs;ed <lb/><expan abbr="&qtilde;tum">quantum</expan> aliena vi concitatur, nec manet in eo loco, ad quem fertur, ni&longs;i detineatur ab alio: ac &longs;i dimit&shy;<lb/>tatur, ab eo &longs;ine vlla vi di&longs;cedit. </s>                                                                <s>Idcirco motus naturalis e&longs;t perfectio &amp; vita, violentus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> imperfe&shy;<lb/>ctio &amp; interitus. </s>                                                                <s>Naturalis in principio &longs;egnior, in fine velocior: violentus <expan abbr="c&otilde;tr&agrave;">contr&agrave;</expan> celerior in principio, <lb/>in fine ver&ograve; inertior. </s>                                                                <s>Naturalis perpetuus <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> in &longs;uum locum, &amp; a&longs;siduus: <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> extra proprium <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <lb/>moretur, nec vi detineatur elementum. </s>                                                                <s>ex aduer&longs;o violentus interruptus, &amp; toties, quoties accidit <lb/>elangue&longs;cere vim qu&ecedil; <expan abbr="c&otilde;icatur">conicatur</expan> extrin&longs;ec&ugrave;s, qu&aelig; olim nece&longs;&longs;ari&ograve; ce&longs;&longs;abit. </s>                                                                <s>Naturalis in plurib. ine&longs;t, <lb/>violentus in paucis, qui <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> fit, ordinem <expan abbr="h&etilde;t">habet</expan>, qui ver&ograve; pr&aelig;ter naturam, ordine vacat. </s>                                                                <s>Hi&longs;ce <lb/>modis c&ugrave;m varietur motus naturalis, qu&aelig;ritur nunc, an ille motus, quo <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> afficitur, ingeni&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2901"></arrow.to.target><lb/>motu &longs;implici &amp; de vno primo ad quem c&aelig;teri referuntur qui &longs;unt pr&aelig;ter naturam: nanque et&longs;i <lb/>terra direct&ograve; tendit ad <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam: illi contrarius qui &agrave; centro item fit. </s>                                                                <s><expan abbr="atq.">atque</expan> ille <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> di&shy;<lb/>rect&ograve;. </s>                                                                <s>&longs;ed &amp; pr&aelig;ter naturam erit <expan abbr="quicunq.">quicunque</expan> ab eodem puncto aliter fiet, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ad perpendiculum: <expan abbr="atta-m&etilde;">atta&shy;<lb/>men</expan> erit ob id pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, quia refertur ad hunc ip&longs;um qui &longs;impliciter talis e&longs;t: nam &longs;ic corpus il&shy;<lb/>lud contrario motu agitatum e&longs;&longs;e cen&longs;ebitur <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> &longs;upputata ex interuallo, quod linea &agrave; centro ad <lb/>perpendiculum erecta permetitur, lic&egrave;t in latus fuerit motum. </s>                                                                <s>Naturalis item motus e&longs;t &agrave; loco <expan abbr="&ptilde;ter">praeter</expan> <lb/>naturam, &amp; properat in <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> naturalem, &amp; ibi terminatur. </s>                                                                <s>ade&ograve; vt corpus ibidem quie&longs;cat, <expan abbr="neq.">neque</expan> in&shy;<lb/>de &longs;ine aliqua vi queat auelli. </s>                                                                <s>motus violentus contr&agrave; e&longs;t &agrave; loco naturali; <expan abbr="neq.">neque</expan> ad <expan abbr="alien&utilde;">alienum</expan> fe&longs;tinat: &longs;ed <lb/><expan abbr="&qtilde;tum">quantum</expan> aliena vi concitatur, nec manet in eo loco, ad quem fertur, ni&longs;i detineatur ab alio: ac &longs;i dimit&shy;<lb/>tatur, ab eo &longs;ine vlla vi di&longs;cedit. </s>                                                                <s>Idcirco motus naturalis e&longs;t perfectio &amp; vita, violentus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> imperfe&shy;<lb/>ctio &amp; interitus. </s>                                                                <s>Naturalis in principio &longs;egnior, in fine velocior: violentus <expan abbr="c&otilde;tr&agrave;">contr&agrave;</expan> celerior in principio, <lb/>in fine ver&ograve; inertior. </s>                                                                <s>Naturalis perpetuus <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> in &longs;uum locum, &amp; a&longs;siduus: <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> extra proprium <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <lb/>moretur, nec vi detineatur elementum. </s>                                                                <s>ex aduer&longs;o violentus interruptus, &amp; toties, quoties accidit <lb/>elangue&longs;cere vim qu&ecedil; <expan abbr="c&otilde;icatur">conicatur</expan> extrin&longs;ec&ugrave;s, qu&aelig; olim nece&longs;&longs;ari&ograve; ce&longs;&longs;abit. </s>                                                                <s>Naturalis in plurib. ine&longs;t, <lb/>violentus in paucis, qui <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> fit, ordinem <expan abbr="h&etilde;t">habet</expan>, qui ver&ograve; pr&aelig;ter naturam, ordine vacat. </s>                                                                <s>Hi&longs;ce <lb/>modis c&ugrave;m varietur motus naturalis, qu&aelig;ritur nunc, an ille motus, quo <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> afficitur, ingeni&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2902"></arrow.to.target><lb/>tus'ne an ab aliena vi &longs;it impre&longs;&longs;us, quae &longs;i proprius &longs;it ille motus, &amp; exoriens ab ea <expan abbr="prop&etilde;&longs;ione">propen&longs;ione</expan> qu&aelig; co&shy;<lb/>mitatur form&aelig; eius quod mouetur; <expan abbr="vtiq.">vtique</expan> iam erit ille quem qu&aelig;rimus, &longs;i ver&ograve; alienus, &amp; ab externa <lb/>vi <expan abbr="c&otilde;icatus">conicatus</expan>, nulla ad ip&longs;um pr&aelig;cedente propen&longs;ione, iam erit violentus. </s>                                                                <s>id ver&ograve; e&longs;t, pr&aelig;ter naturam, <lb/>at &longs;i pr&aelig;ter naturam antecedere item oportet alium quempiam qui &longs;it naturalis, vel ip&longs;i contrarius. <lb/></s>                                                                <s>vel idem, &longs;ed in alio corpore, <expan abbr="nanq.">nanque</expan> &amp; &longs;i vnus ine&longs;t in vno corpore pr&aelig;ter naturam, alter illi contra&shy;<lb/>rius inerit <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam: vt &longs;i a&longs;cen&longs;us in&longs;it in terra pr&aelig;ter naturam, illi inerit <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam de&longs;cen&shy;<lb/>&longs;us; &amp; a&longs;cen&longs;us idem qui terr&aelig; in&longs;it pr&ecedil;ter naturam, in igni <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam in&longs;idebit. </s>                                                                <s>quare, &longs;iquis <expan abbr="o&itilde;-no">omni&shy;<lb/>no</expan> &longs;it motus, nece&longs;&longs;e <expan abbr="quoq.">quoque</expan> e&longs;t e&longs;&longs;e motum naturalem: <expan abbr="quodcunq.">quodcunque</expan> illud corpus naturale &longs;it, quod <lb/>mouetur: &amp; <expan abbr="quicunq.">quicunque</expan> &longs;it ille, quo agitur motu. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ol&ugrave;m <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ol&ugrave;m ab ip&longs;o motu, &longs;ed <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &agrave; quiete <expan abbr="c&otilde;-cludi">con&shy;<lb/>cludi</expan> <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> e&longs;&longs;e motum naturalem: proptere&agrave; quae ip&longs;a quies aut e&longs;t naturalis, aut pr&aelig;ter naturam: quae &longs;i <lb/>pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>ergo <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> alia quies erit naturalis: etenim aut illi contraria .i. </s>                                                                <s>in contrario loco; aut al&shy;<lb/>terius corporis in eodem; quia &longs;i terra manet aliqua vi &longs;ur&longs;um, deor&longs;um manere fuerit illi <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> na&shy;<lb/>turam: fuerit <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> igni <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam manere &longs;uperius. </s>                                                                <s>Si ver&ograve; <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam quie&longs;cit v&longs;piam terra, <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <lb/>e&ograve; mouetur <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam: nam motus naturalis, vt dictum e&longs;t, ad eum e&longs;t locum, in quo maneat <lb/>corpus <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam. </s>                                                                <s>Ita ergo procedunt Ari&longs;totelic&aelig; <expan abbr="r&otilde;nes">rationes</expan> &agrave; motu &amp; quiete tanquam in <expan abbr="c&otilde;muni-">communi&shy;<lb/></expan> <arrow.to.target n="marg2902"></arrow.to.target><lb/>tus'ne an ab aliena vi &longs;it impre&longs;&longs;us, quae &longs;i proprius &longs;it ille motus, &amp; exoriens ab ea <expan abbr="prop&etilde;&longs;ione">propen&longs;ione</expan> qu&aelig; co&shy;<lb/>mitatur form&aelig; eius quod mouetur; <expan abbr="vtiq.">vtique</expan> iam erit ille quem qu&aelig;rimus, &longs;i ver&ograve; alienus, &amp; ab externa <lb/>vi <expan abbr="c&otilde;icatus">conicatus</expan>, nulla ad ip&longs;um pr&aelig;cedente propen&longs;ione, iam erit violentus. </s>                                                                <s>id ver&ograve; e&longs;t, pr&aelig;ter naturam, <lb/>at &longs;i pr&aelig;ter naturam antecedere item oportet alium quempiam qui &longs;it naturalis, vel ip&longs;i contrarius. <lb/></s>                                                                <s>vel idem, &longs;ed in alio corpore, <expan abbr="nanq.">nanque</expan> &amp; &longs;i vnus ine&longs;t in vno corpore pr&aelig;ter naturam, alter illi contra&shy;<lb/>rius inerit <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam: vt &longs;i a&longs;cen&longs;us in&longs;it in terra pr&aelig;ter naturam, illi inerit <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam de&longs;cen&shy;<lb/>&longs;us; &amp; a&longs;cen&longs;us idem qui terr&aelig; in&longs;it pr&ecedil;ter naturam, in igni <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam in&longs;idebit. </s>                                                                <s>quare, &longs;iquis <expan abbr="o&itilde;-no">omni&shy;<lb/>no</expan> &longs;it motus, nece&longs;&longs;e <expan abbr="quoq.">quoque</expan> e&longs;t e&longs;&longs;e motum naturalem: <expan abbr="quodcunq.">quodcunque</expan> illud corpus naturale &longs;it, quod <lb/>mouetur: &amp; <expan abbr="quicunq.">quicunque</expan> &longs;it ille, quo agitur motu. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ol&ugrave;m <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ol&ugrave;m ab ip&longs;o motu, &longs;ed <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &agrave; quiete <expan abbr="c&otilde;-cludi">con&shy;<lb/>cludi</expan> <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> e&longs;&longs;e motum naturalem: proptere&agrave; quae ip&longs;a quies aut e&longs;t naturalis, aut pr&aelig;ter naturam: quae &longs;i <lb/>pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>ergo <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> alia quies erit naturalis: etenim aut illi contraria .i. </s>                                                                <s>in contrario loco; aut al&shy;<lb/>terius corporis in eodem; quia &longs;i terra manet aliqua vi &longs;ur&longs;um, deor&longs;um manere fuerit illi <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> na&shy;<lb/>turam: fuerit <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> igni <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam manere &longs;uperius. </s>                                                                <s>Si ver&ograve; <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam quie&longs;cit v&longs;piam terra, <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <lb/>e&ograve; mouetur <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam: nam motus naturalis, vt dictum e&longs;t, ad eum e&longs;t locum, in quo maneat <lb/>corpus <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam. </s>                                                                <s>Ita ergo procedunt Ari&longs;totelic&aelig; <expan abbr="r&otilde;nes">rationes</expan> &agrave; motu &amp; quiete tanquam in <expan abbr="c&otilde;muni-">communi&shy;<lb/></expan>
 <arrow.to.target n="marg2903"></arrow.to.target><lb/>bus ad vnum. </s>                                                                <s>&longs;i primum non e&longs;t, ergo nec reliqua: &longs;i reliqua &longs;unt; ergo &amp; illud primum: primum <lb/>ver&ograve; e&longs;t motus naturalis. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> h&aelig;c rerum natur&aelig; con&longs;entiunt; non illa, qu&aelig; Tim&aelig;us, Democritus, <lb/>aut Anaxagoras olim profe&longs;si &longs;unt. </s>                                                                <s>Democritus quidem <expan abbr="dic&etilde;s">dicens</expan> moueri prima corpora; &longs;unt ver&ograve; h&ecedil;c <lb/>atomi &amp; magnitudines in&longs;ectiles, per vacuum <expan abbr="tpe">tempore</expan> infinito. </s>                                                                <s>Tim&aelig;us <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> elementa &longs;ine ordine moue&shy;<lb/>ri, <expan abbr="ante&qtilde;">antequam</expan> mundus genitus e&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>quicquid <expan abbr=".n.">enim</expan> erat, quod in cernendi &longs;en&longs;um caderet, id &longs;ibi a&longs;&longs;ump&longs;it <lb/>Deus, non tranquillum &amp; quietum, &longs;ed immoderat&egrave; agitatum &amp; fluctuans: <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>ex inordinato in or&shy;<lb/>dinem adduxit. </s>                                                                <s>Atque Empedocles &longs;ine ordine, mi&longs;ceri partes, &amp; prout in mixtura conuenirent, <lb/>etiam naturalia corpora <expan abbr="qu&aelig;q.">qu&aelig;que</expan> con&longs;titui. </s>                                                                <s>ita enim cecinit.</s></p> <arrow.to.target n="marg2903"></arrow.to.target><lb/>bus ad vnum. </s>                                                                <s>&longs;i primum non e&longs;t, ergo nec reliqua: &longs;i reliqua &longs;unt; ergo &amp; illud primum: primum <lb/>ver&ograve; e&longs;t motus naturalis. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> h&aelig;c rerum natur&aelig; con&longs;entiunt; non illa, qu&aelig; Tim&aelig;us, Democritus, <lb/>aut Anaxagoras olim profe&longs;si &longs;unt. </s>                                                                <s>Democritus quidem <expan abbr="dic&etilde;s">dicens</expan> moueri prima corpora; &longs;unt ver&ograve; h&ecedil;c <lb/>atomi &amp; magnitudines in&longs;ectiles, per vacuum <expan abbr="tpe">tempore</expan> infinito. </s>                                                                <s>Tim&aelig;us <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> elementa &longs;ine ordine moue&shy;<lb/>ri, <expan abbr="ante&qtilde;">antequam</expan> mundus genitus e&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>quicquid <expan abbr=".n.">enim</expan> erat, quod in cernendi &longs;en&longs;um caderet, id &longs;ibi a&longs;&longs;ump&longs;it <lb/>Deus, non tranquillum &amp; quietum, &longs;ed immoderat&egrave; agitatum &amp; fluctuans: <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>ex inordinato in or&shy;<lb/>dinem adduxit. </s>                                                                <s>Atque Empedocles &longs;ine ordine, mi&longs;ceri partes, &amp; prout in mixtura conuenirent, <lb/>etiam naturalia corpora <expan abbr="qu&aelig;q.">qu&aelig;que</expan> con&longs;titui. </s>                                                                <s>ita enim cecinit.</s></p>
Line 11286 
Line 11285 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>vbi .&longs;. </s>                                                                <s>nondum obtinuerit amicitia; &longs;ed iam rerum po&longs;itura &longs;it. </s>                                                                <s>hoc <expan abbr=".n.">enim</expan> ea mon&longs;trant, qu&aelig; cecinit idem <lb/>auctor hi&longs;ce verbis <foreign lang="greek">ou)/pw <s>vbi .&longs;. </s>                                                                <s>nondum obtinuerit amicitia; &longs;ed iam rerum po&longs;itura &longs;it. </s>                                                                <s>hoc <expan abbr=".n.">enim</expan> ea mon&longs;trant, qu&aelig; cecinit idem <lb/>auctor hi&longs;ce verbis <foreign lang="greek">ou)/pw
 <lb/> <lb/>
 *ne=ikos a(pan u)pexw/risen e(/p' e)/xata te/rmataku/klou. *nei=kos a(pan u)pexw/risen e(/p' e)/xata te/rmataku/klou.
  
 <lb/> <lb/>
 *alla\ ta\ me\n mele/wn e)nemimnen, ta\ d' e)bebh/kei. *alla\ ta\ me\n mele/wn e)nemimnen, ta\ d' e)bebh/kei.
Line 11300 
Line 11299 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="greek">*a)uta\r e)pei\ kata\ meizon e)misgeto daimoni daimwn <s><foreign lang="greek">*a)uta\r e)pei\ kata\ meizon e)misgeto daimoni daimwn
 <lb/> <lb/>
 *tau=q) a(temh\ po/pteskon o(ph sunh/kursein e(kasta *tau=q' a(temh\ po/pteskon o(ph sunh/kursein e(kasta
 <lb/> <lb/>
 *a)/lla/ te pro\s toi=s polla) dihnekh= e)cege/nonto</foreign>.</s></p> *a)/lla/ te pro\s toi=s polla) dihnekh= e)cege/nonto</foreign>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> occurrere licebit, eos motus in <expan abbr="tpe">tempore</expan> infinito aut e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, aut <expan abbr="&ptilde;ter">praeter</expan> <expan abbr="ips&atilde;">ipsam</expan>: ac &longs;i <expan abbr="&ptilde;ter">praeter</expan> <expan abbr="ips&atilde;">ipsam</expan> <lb/>fuerint, oportere <expan abbr="it&etilde;">item</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="quempi&atilde;">quempiam</expan> <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <expan abbr="natural&etilde;">naturalem</expan>, <expan abbr="&ptilde;ter">praeter</expan> <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> ille &longs;it <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> <expan abbr="&ptilde;ter">praeter</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> vocamus. </s>                                                                <s><expan abbr="Pr&aelig;ter&qtilde;">Pr&aelig;terquae</expan> <lb/>quae oportet id, quod prim&ograve; mouet, non mouere <expan abbr="quad&atilde;">quadam</expan> vi &amp; contra propen&longs;ionem, &longs;ed <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>: <expan abbr="q&ntilde;-quid&etilde;">qnn&shy;<lb/>quidem</expan> &longs;i vi moueret, nece&longs;&longs;e foret, vt <expan abbr="mouere&ttilde;">moueretur</expan>: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> moueretur ab alio. </s>                                                                <s>ita fieret abitio mouentium in <lb/><expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> quod mouet <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, vel ita mouet, vt <expan abbr="intern&utilde;">internum</expan> <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan>, velut <expan abbr="a&itilde;a">aina</expan>, vel quae per quali&shy;<lb/>tates, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> vim <expan abbr="h&ntilde;t">habent</expan> afficiendi, form&ecedil; <expan abbr="appetit&utilde;">appetitum</expan>, &longs;eu <expan abbr="propen&longs;ion&etilde;">propen&longs;ionem</expan> mobili incutiat; quod &longs;an&egrave; citra motum <lb/>mouentis fieri contingit, vt &longs;upr&agrave; diximus. </s>                                                                <s>h&aelig;c ab&longs;unt ab eo, quod mouet <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>: aliter moue&shy;<lb/>ret <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, hoc ver&ograve; oppugnat hypothe&longs;in. </s>                                                                <s>idcirco id quod mouet <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> mouet, <expan abbr="mo-uea&ttilde;">mo&shy;<lb/>ueatur</expan> nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>addo <expan abbr="it&etilde;">item</expan> &amp; <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> motu. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> vllus e&longs;&longs;et motor. </s>                                                                <s>vbi <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> id, <lb/>qd <expan abbr="&longs;eq&ttilde;">&longs;eqtur</expan>: nec vbi <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;it <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan>, <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="c&otilde;tingit">contingit</expan>. </s>                                                                <s>Et illud vrget <expan abbr="Tim&ecedil;&utilde;">Tim&ecedil;um</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="qa">quam</expan> &longs;i <expan abbr="moueb&atilde;&ttilde;">mouebantur</expan> <expan abbr="elem&etilde;ta">elementa</expan> <lb/><expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, illo <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> motu nece&longs;&longs;e erat ip&longs;a cieri, quo <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> <expan abbr="mou&etilde;&ttilde;">mouentur</expan>: grauia <expan abbr="dors&utilde;">dorsum</expan>, &amp; leuia <expan abbr="&longs;urs&utilde;">&longs;ursum</expan>, <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> &longs;i <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> </s></p> <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> occurrere licebit, eos motus in <expan abbr="tpe">tempore</expan> infinito aut e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, aut <expan abbr="&ptilde;ter">praeter</expan> <expan abbr="ips&atilde;">ipsam</expan>: ac &longs;i <expan abbr="&ptilde;ter">praeter</expan> <expan abbr="ips&atilde;">ipsam</expan> <lb/>fuerint, oportere <expan abbr="it&etilde;">item</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="quempi&atilde;">quempiam</expan> <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <expan abbr="natural&etilde;">naturalem</expan>, <expan abbr="&ptilde;ter">praeter</expan> <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> ille &longs;it <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> <expan abbr="&ptilde;ter">praeter</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> vocamus. </s>                                                                <s><expan abbr="pr&aelig;ter&qtilde;">pr&aelig;terquam</expan> <lb/>quae oportet id, quod prim&ograve; mouet, non mouere <expan abbr="quad&atilde;">quadam</expan> vi &amp; contra propen&longs;ionem, &longs;ed <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>: <expan abbr="q&ntilde;-quid&etilde;">quando&shy;<lb/>quidem</expan> &longs;i vi moueret, nece&longs;&longs;e foret, vt <expan abbr="mouere&ttilde;">moueretur</expan>: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> moueretur ab alio. </s>                                                                <s>ita fieret abitio mouentium in <lb/><expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> quod mouet <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, vel ita mouet, vt <expan abbr="intern&utilde;">internum</expan> <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan>, velut <expan abbr="a&itilde;a">anima</expan>, vel quae per quali&shy;<lb/>tates, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> vim <expan abbr="h&ntilde;t">habent</expan> afficiendi, form&ecedil; <expan abbr="appetit&utilde;">appetitum</expan>, &longs;eu <expan abbr="propen&longs;ion&etilde;">propen&longs;ionem</expan> mobili incutiat; quod &longs;an&egrave; citra motum <lb/>mouentis fieri contingit, vt &longs;upr&agrave; diximus. </s>                                                                <s>h&aelig;c ab&longs;unt ab eo, quod mouet <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>: aliter moue&shy;<lb/>ret <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, hoc ver&ograve; oppugnat hypothe&longs;in. </s>                                                                <s>idcirco id quod mouet <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> mouet, <expan abbr="mo-uea&ttilde;">mo&shy;<lb/>ueatur</expan> nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>addo <expan abbr="it&etilde;">item</expan> &amp; <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> motu. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> vllus e&longs;&longs;et motor. </s>                                                                <s>vbi <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> id, <lb/><expan abbr="qd">quod</expan> <expan abbr="&longs;eq&ttilde;">&longs;equitur</expan>: nec vbi <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;it <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan>, <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="c&otilde;tingit">contingit</expan>. </s>                                                                <s>Et illud vrget <expan abbr="Tim&ecedil;&utilde;">Tim&ecedil;um</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="qa">quam</expan> &longs;i <expan abbr="moueb&atilde;&ttilde;">mouebantur</expan> <expan abbr="elem&etilde;ta">elementa</expan> <lb/><expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, illo <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> motu nece&longs;&longs;e erat ip&longs;a cieri, quo <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> <expan abbr="mou&etilde;&ttilde;">mouentur</expan>: grauia <expan abbr="dors&utilde;">dorsum</expan>, &amp; leuia <expan abbr="&longs;urs&utilde;">&longs;ursum</expan>, <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> &longs;i <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> </s></p>
 <pb pagenum="473"/> <pb pagenum="473"/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
Line 11320 
Line 11319 
 <s>QVOD autem hic &longs;it grauium <expan abbr="leuium&qacute;">leuiumque</expan>. </s>                                                                <s>motus, po&longs;th&agrave;c <expan abbr="&longs;pectand&utilde;">&longs;pectandum</expan> e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>luculenti&longs;simis de&shy;<lb/>mon&longs;trationib. &longs;ignificat nobis Ari&longs;t. </s>                                                                <s>quarum prima &longs;uper his omnib. &longs;truitur. </s>                                                                <s>Motum e&longs;&longs;e, <expan abbr="atq.">atque</expan> <lb/> <s>QVOD autem hic &longs;it grauium <expan abbr="leuium&qacute;">leuiumque</expan>. </s>                                                                <s>motus, po&longs;th&agrave;c <expan abbr="&longs;pectand&utilde;">&longs;pectandum</expan> e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>luculenti&longs;simis de&shy;<lb/>mon&longs;trationib. &longs;ignificat nobis Ari&longs;t. </s>                                                                <s>quarum prima &longs;uper his omnib. &longs;truitur. </s>                                                                <s>Motum e&longs;&longs;e, <expan abbr="atq.">atque</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2907"></arrow.to.target><lb/>ade&ograve;, vt id pror&longs;us nece&longs;&longs;arium &longs;it: nam &longs;iue corpora c&ecedil;le&longs;tia, &longs;iue <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ea qu&ecedil; nobis familiaria &longs;unt, in&shy;<lb/>tuemur: motus <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> nece&longs;&longs;arius e&longs;t. </s>                                                                <s>illa <expan abbr=".n.">enim</expan> perpetuo &amp; <expan abbr="nunqu&atilde;">nunquam</expan> interituro motu voluuntur, &agrave; quo p <lb/>a&longs;trorum adductionem <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> generatio propagatur, per abductionem ver&ograve; fit interitus. </s>                                                                <s><expan abbr="atq.">atque</expan> id perpe&shy;<lb/>tua quadam vici&longs;situdine, dum ver&ograve; fiunt ortus &amp; interitus, fit <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> motus elementorum. </s>                                                                <s><expan abbr="mou&etilde;tur">mouentur</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>dum gignuntur; &amp; quoniam dum intereunt: alia <expan abbr="quoq.">quoque</expan> illis oppo&longs;ita producuntur: ob id <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &amp; illa <lb/>moueantur opportet. </s>                                                                <s>Deinde motum aut &agrave; medio, aut ad medium &longs;ine propen&longs;ione quadam exer&shy;<lb/>ceri non po&longs;&longs;e: ex eo <expan abbr=".n.">enim</expan> h&aelig;c mouentur ad centrum; <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> habent propen&longs;ionem ad hunc locum. </s>                                                                <s>c&ecedil;&shy;<lb/>tera qu&aelig; tali carent propen&longs;ione, non quidem ad <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan>, &longs;ed ali&ograve; mouentur. </s>                                                                <s>ac &longs;i forte ali&ograve; mouean&shy;<lb/>tur, vtputa ad vltimum, eo <expan abbr="quoq.">quoque</expan> propen&longs;ionem habeant nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>Terti&ograve; &longs;it totum in aliquo tem&shy;<lb/>pore per quoddam &longs;patium mouetur, <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> dimidium in eodem tempore per dimidium &longs;patij feretur, <lb/>&amp; ea demum erit proportio &longs;patij ad &longs;patium qu&aelig; fuerit mobilium. </s>                                                                <s>Probabile item e&longs;t, id quod ha&shy;<lb/>bet aliqu&ograve; propen&longs;ionem, velocius eo ferri, qu&agrave;m id quod ea careat. </s>                                                                <s>His ita po&longs;itis <expan abbr="argument&utilde;">argumentum</expan> con&shy;<lb/>&longs;tituitur hoc pacto. </s>                                                                <s>Prim&ugrave;m in motib. naturalib. Si naturalia corpora carent grauitate, aut leuitate, <lb/>ergo in eodem <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> mouebitur id quod <expan abbr="h&etilde;t">habet</expan> grauitatem, &amp; id quod ea caret. </s>                                                                <s>Ita ver&ograve; probatur <expan abbr="c&otilde;-">con&shy;<lb/></expan> <arrow.to.target n="marg2907"></arrow.to.target><lb/>ade&ograve;, vt id pror&longs;us nece&longs;&longs;arium &longs;it: nam &longs;iue corpora c&ecedil;le&longs;tia, &longs;iue <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ea qu&ecedil; nobis familiaria &longs;unt, in&shy;<lb/>tuemur: motus <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> nece&longs;&longs;arius e&longs;t. </s>                                                                <s>illa <expan abbr=".n.">enim</expan> perpetuo &amp; <expan abbr="nunqu&atilde;">nunquam</expan> interituro motu voluuntur, &agrave; quo p <lb/>a&longs;trorum adductionem <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> generatio propagatur, per abductionem ver&ograve; fit interitus. </s>                                                                <s><expan abbr="atq.">atque</expan> id perpe&shy;<lb/>tua quadam vici&longs;situdine, dum ver&ograve; fiunt ortus &amp; interitus, fit <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> motus elementorum. </s>                                                                <s><expan abbr="mou&etilde;tur">mouentur</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>dum gignuntur; &amp; quoniam dum intereunt: alia <expan abbr="quoq.">quoque</expan> illis oppo&longs;ita producuntur: ob id <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &amp; illa <lb/>moueantur opportet. </s>                                                                <s>Deinde motum aut &agrave; medio, aut ad medium &longs;ine propen&longs;ione quadam exer&shy;<lb/>ceri non po&longs;&longs;e: ex eo <expan abbr=".n.">enim</expan> h&aelig;c mouentur ad centrum; <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> habent propen&longs;ionem ad hunc locum. </s>                                                                <s>c&ecedil;&shy;<lb/>tera qu&aelig; tali carent propen&longs;ione, non quidem ad <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan>, &longs;ed ali&ograve; mouentur. </s>                                                                <s>ac &longs;i forte ali&ograve; mouean&shy;<lb/>tur, vtputa ad vltimum, eo <expan abbr="quoq.">quoque</expan> propen&longs;ionem habeant nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>Terti&ograve; &longs;it totum in aliquo tem&shy;<lb/>pore per quoddam &longs;patium mouetur, <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> dimidium in eodem tempore per dimidium &longs;patij feretur, <lb/>&amp; ea demum erit proportio &longs;patij ad &longs;patium qu&aelig; fuerit mobilium. </s>                                                                <s>Probabile item e&longs;t, id quod ha&shy;<lb/>bet aliqu&ograve; propen&longs;ionem, velocius eo ferri, qu&agrave;m id quod ea careat. </s>                                                                <s>His ita po&longs;itis <expan abbr="argument&utilde;">argumentum</expan> con&shy;<lb/>&longs;tituitur hoc pacto. </s>                                                                <s>Prim&ugrave;m in motib. naturalib. Si naturalia corpora carent grauitate, aut leuitate, <lb/>ergo in eodem <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> mouebitur id quod <expan abbr="h&etilde;t">habet</expan> grauitatem, &amp; id quod ea caret. </s>                                                                <s>Ita ver&ograve; probatur <expan abbr="c&otilde;-">con&shy;<lb/></expan>
 <arrow.to.target n="marg2908"></arrow.to.target><lb/>nexum per illud euidenti&ecedil; genus quod Gr&aelig;ci nuncupant <foreign lang="greek">e)/kqesin</foreign>, nos <expan abbr="expo&longs;ition&etilde;">expo&longs;itionem</expan> dicamus, <expan abbr="verb&utilde;">verbum</expan> <lb/>ex verbo reddentes. </s>                                                                <s>etenim &longs;it aliquod mobile grauitate carens, vt A. quod <expan abbr="mouea&ttilde;">moueatur</expan> per <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> C.D. <lb/>in toto <expan abbr="tpe">tempore</expan> F.G. &amp; B. graue quod <expan abbr="mouea&ttilde;">moueatur</expan> per <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> C.H. in eodem <expan abbr="tpe">tempore</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> maior &longs;it, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> C.D. quod <expan abbr=".n.">enim</expan> gra&shy;<lb/>ue e&longs;t, velocius fertur, quam alterum illud quod caret grauitate. </s>                                                                <s>diuidat hoc graue. </s>                                                                <s>ita vt <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> ha&shy;<lb/>beat <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan> pondus B. ad alterum pondus, quam <expan abbr="h&etilde;t">habet</expan> linea C.H. ad C.D. ergo mouebitur eodem <expan abbr="tpe">tempore</expan> <lb/>pars ip&longs;ius B. per <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> C.D. &amp; per idem &longs;patium mouebatur illud corpus. </s>                                                                <s>quod grauitate carebat. <lb/></s>                                                                <s>per <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="tpe">tempore</expan> <expan abbr="mouebi&ttilde;">mouebitur</expan> corpus aliquod graue, &amp; alterum <expan abbr="qd">quod</expan> careat grauitate c&ecedil;teris <lb/>parib. ad <expan abbr="eund&etilde;">eundem</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>. </s>                                                                <s>hoc ver&ograve; <expan abbr="ab&longs;urd&utilde;">ab&longs;urdum</expan> e&longs;t, ne <expan abbr="dic&atilde;">dicam</expan> fieri non po&longs;&longs;e. </s>                                                                <s><expan abbr="Id&etilde;">Idem</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &longs;ecunda <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> <expan abbr="concludi&ttilde;">concluditur</expan> <lb/>in motib. violentis. </s>                                                                <s>in ea ver&ograve; <expan abbr="c&otilde;cipitur">concipitur</expan> <expan abbr="iter&utilde;">iterum</expan>. </s>                                                                <s>quod minus e&longs;t, <expan abbr="atq.">atque</expan> leuius ab eadem facultate magis <lb/>moueri, &amp; <expan abbr="t&atilde;t&utilde;">tantum</expan> &longs;patij plus meare, <expan abbr="&qtilde;ta">quanta</expan> e&longs;t exuperantia virtutis mouentis ad mobile. </s>                                                                <s>facultatem ver&ograve; <lb/>h&icirc;c externam intelligo, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ab eodem Ari&longs;t. </s>                                                                <s>accepta <expan abbr="q&ntilde;q.">quandoque</expan> e&longs;t, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> qu&aelig; vim affert, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg2908"></arrow.to.target><lb/>nexum per illud euidenti&ecedil; genus quod Gr&aelig;ci nuncupant <foreign lang="greek">e)/kqesin</foreign>, nos <expan abbr="expo&longs;ition&etilde;">expo&longs;itionem</expan> dicamus, <expan abbr="verb&utilde;">verbum</expan> <lb/>ex verbo reddentes. </s>                                                                <s>etenim &longs;it aliquod mobile grauitate carens, vt A. quod <expan abbr="mouea&ttilde;">moueatur</expan> per <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> C.D. <lb/>in toto <expan abbr="tpe">tempore</expan> F.G. &amp; B. graue quod <expan abbr="mouea&ttilde;">moueatur</expan> per <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> C.H. in eodem <expan abbr="tpe">tempore</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> maior &longs;it, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> C.D. quod <expan abbr=".n.">enim</expan> gra&shy;<lb/>ue e&longs;t, velocius fertur, quam alterum illud quod caret grauitate. </s>                                                                <s>diuidat hoc graue. </s>                                                                <s>ita vt <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> ha&shy;<lb/>beat <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan> pondus B. ad alterum pondus, quam <expan abbr="h&etilde;t">habet</expan> linea C.H. ad C.D. ergo mouebitur eodem <expan abbr="tpe">tempore</expan> <lb/>pars ip&longs;ius B. per <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> C.D. &amp; per idem &longs;patium mouebatur illud corpus. </s>                                                                <s>quod grauitate carebat. <lb/></s>                                                                <s>per <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="tpe">tempore</expan> <expan abbr="mouebi&ttilde;">mouebitur</expan> corpus aliquod graue, &amp; alterum <expan abbr="qd">quod</expan> careat grauitate c&ecedil;teris <lb/>parib. ad <expan abbr="eund&etilde;">eundem</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>. </s>                                                                <s>hoc ver&ograve; <expan abbr="ab&longs;urd&utilde;">ab&longs;urdum</expan> e&longs;t, ne <expan abbr="dic&atilde;">dicam</expan> fieri non po&longs;&longs;e. </s>                                                                <s><expan abbr="Id&etilde;">Idem</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &longs;ecunda <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> <expan abbr="concludi&ttilde;">concluditur</expan> <lb/>in motib. violentis. </s>                                                                <s>in ea ver&ograve; <expan abbr="c&otilde;cipitur">concipitur</expan> <expan abbr="iter&utilde;">iterum</expan>. </s>                                                                <s>quod minus e&longs;t, <expan abbr="atq.">atque</expan> leuius ab eadem facultate magis <lb/>moueri, &amp; <expan abbr="t&atilde;t&utilde;">tantum</expan> &longs;patij plus meare, <expan abbr="&qtilde;ta">quanta</expan> e&longs;t exuperantia virtutis mouentis ad mobile. </s>                                                                <s>facultatem ver&ograve; <lb/>h&icirc;c externam intelligo, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ab eodem Ari&longs;t. </s>                                                                <s>accepta <expan abbr="q&ntilde;q.">quandoque</expan> e&longs;t, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> qu&aelig; vim affert, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2909"></arrow.to.target><lb/>mouet <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam, leuius <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> id quod minus graue e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="arg&mtilde;">argmentum</expan> ver&ograve; &amp; <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan>. </s>                                                                <s>Si corpus grauitate ca&shy;<lb/>ret: ergo in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="tpe">tempore</expan> <expan abbr="mouebi&ttilde;">mouebitur</expan> per <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> id <expan abbr="qd">quod</expan> grauitate caret, &amp; graue. </s>                                                                <s>hoc <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <expan abbr="ab&longs;urd&utilde;">ab&longs;urdum</expan> e&longs;t: ergo <lb/>&amp; id ex quo <expan abbr="&longs;eq&ttilde;">&longs;eqtur</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="C&otilde;iunct&utilde;">Coniunctum</expan> ver&ograve; <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> methodo <expan abbr="m&otilde;&longs;tra&ttilde;">mon&longs;tratur</expan>. </s>                                                                <s>Sint <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> mobilia, vn&ugrave;m <expan abbr="qd">quod</expan> grauitate ca&shy;<lb/>ret A. <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t graue B. p duo &longs;patia <expan abbr="mouean&ttilde;">moueantur</expan>: A. <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> p CH.B. ver&ograve; per C.D. <expan abbr="tpe">tempore</expan> &ecedil;quali, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>e&longs;t pars ip&longs;ius C.H. <expan abbr="diuida&ttilde;">diuidatur</expan> <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> mobile B. in <expan abbr="tal&etilde;">talem</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="h&etilde;t">habet</expan> <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">rationem</expan> ad <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <expan abbr="h&etilde;t">habet</expan> C.D. ad  <arrow.to.target n="marg2909"></arrow.to.target><lb/>mouet <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam, leuius <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> id quod minus graue e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="arg&mtilde;">argumentum</expan> ver&ograve; &amp; <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan>. </s>                                                                <s>Si corpus grauitate ca&shy;<lb/>ret: ergo in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="tpe">tempore</expan> <expan abbr="mouebi&ttilde;">mouebitur</expan> per <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> id <expan abbr="qd">quod</expan> grauitate caret, &amp; graue. </s>                                                                <s>hoc <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <expan abbr="ab&longs;urd&utilde;">ab&longs;urdum</expan> e&longs;t: ergo <lb/>&amp; id ex quo <expan abbr="&longs;eq&ttilde;">&longs;equitur</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="C&otilde;iunct&utilde;">Coniunctum</expan> ver&ograve; <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> methodo <expan abbr="m&otilde;&longs;tra&ttilde;">mon&longs;tratur</expan>. </s>                                                                <s>Sint <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> mobilia, vn&ugrave;m <expan abbr="qd">quod</expan> grauitate ca&shy;<lb/>ret A. <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t graue B. p duo &longs;patia <expan abbr="mouean&ttilde;">moueantur</expan>: A. <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> p CH.B. ver&ograve; per C.D. <expan abbr="tpe">tempore</expan> &ecedil;quali, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>e&longs;t pars ip&longs;ius C.H. <expan abbr="diuida&ttilde;">diuidatur</expan> <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> mobile B. in <expan abbr="tal&etilde;">talem</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="h&etilde;t">habet</expan> <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">rationem</expan> ad <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <expan abbr="h&etilde;t">habet</expan> C.D. ad
 <pb pagenum="474"/>C.H. ergo in &aelig;quali tempore mouebitur pars ip&longs;ius B. per lineam C.H. <expan abbr="atq.">atque</expan> moueretur B. per &longs;pa&shy;<lb/> <pb pagenum="474"/>C.H. ergo in &aelig;quali tempore mouebitur pars ip&longs;ius B. per lineam C.H. <expan abbr="atq.">atque</expan> moueretur B. per &longs;pa&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2910"></arrow.to.target><lb/>tium C.D. tantum enim ratio velocitatis augetur in minore, quant&ograve; maius erat totum mobile, <lb/>qu&agrave;m pars. </s>                                                                <s>Atqui in eodem tempore mouebatur id quod grauitate caret, &amp; graue, quod &longs;i e&longs;t. </s>                                                                <s>ne&shy;<lb/>que virtus ocyus mouebit id quod e&longs;t minus graue: hoc ver&ograve; iam acceptis aduer&longs;atur. </s>                                                                <s>Itaque &longs;i mo&shy;<lb/>bile &longs;ine grauitate mouetur, debet tran&longs;ilire omne id &longs;patium quod conficit graue &amp; tant&ograve; plus <lb/>quanto virtutis ratio ad id quod grau&ecedil; non e&longs;t, &longs;uperat rationem virtutis ad id quod graue e&longs;t, ita&shy;<lb/>que ducetur grauitate carens vltra omne &longs;patium: ergo in infinitum: c&ugrave;m <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> hoc ab&longs;urdum &longs;it, di&shy;<lb/>cemus tale non e&longs;&longs;e corpus illud quod careat pondere. </s>                                                                <s>Sic &amp; &agrave; propen&longs;ione naturali &amp; ab alien&aelig; <lb/>virtutis conditione concluditur omne corpus, quod recta mouetur, e&longs;&longs;e nece&longs;&longs;ari&ograve; graue, aut leue: <lb/>graue id &longs;cilicet, quod ad medium agitur, leue autem, quod &agrave; medio. </s>                                                                <s>Quanquam h&ecedil;c po&longs;trema ra&shy;<lb/>tionis huiu&longs;ce pars valde accedit ad veritatem demon&longs;tratiuam, c&ugrave;m c&aelig;teroqui par&ugrave;m pr&aelig;&longs;eferat <lb/>ab&longs;urditatis, ita enim differt ab&longs;urdum ab eo quod fieri nequit, vt id &longs;it contr&agrave; opinionem; alterum <lb/>ver&ograve; oppugnet naturam. </s>                                                                <s>quandoquidem infinitum bifariam acceptum e&longs;t; &longs;ecund&ugrave;m veritatem, &amp; <lb/>&longs;ecund&ugrave;m opinionem Antiquorum: ita enim &longs;tatuit Ari&longs;toteles infinitum, id cui pote&longs;t additio fie&shy;<lb/>ri, &amp; quod ad terminum quendam perduci pote&longs;t; atque ade&ograve;, vt finitum &longs;it &longs;patium, quod intra <lb/>c&ecedil;li ambitum continetur. </s>                                                                <s>intra hoc tamen &longs;it infinitum. </s>                                                                <s>Antiqui contra dicebant, infinitum omnia <lb/>complecti, &amp; e&longs;&longs;e illud, extra quod nil accipi po&longs;&longs;et; ita &longs;uperare finitum. </s>                                                                <s>In hoc ergo &longs;ignificato <lb/> <arrow.to.target n="marg2910"></arrow.to.target><lb/>tium C.D. tantum enim ratio velocitatis augetur in minore, quant&ograve; maius erat totum mobile, <lb/>qu&agrave;m pars. </s>                                                                <s>Atqui in eodem tempore mouebatur id quod grauitate caret, &amp; graue, quod &longs;i e&longs;t. </s>                                                                <s>ne&shy;<lb/>que virtus ocyus mouebit id quod e&longs;t minus graue: hoc ver&ograve; iam acceptis aduer&longs;atur. </s>                                                                <s>Itaque &longs;i mo&shy;<lb/>bile &longs;ine grauitate mouetur, debet tran&longs;ilire omne id &longs;patium quod conficit graue &amp; tant&ograve; plus <lb/>quanto virtutis ratio ad id quod grau&ecedil; non e&longs;t, &longs;uperat rationem virtutis ad id quod graue e&longs;t, ita&shy;<lb/>que ducetur grauitate carens vltra omne &longs;patium: ergo in infinitum: c&ugrave;m <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> hoc ab&longs;urdum &longs;it, di&shy;<lb/>cemus tale non e&longs;&longs;e corpus illud quod careat pondere. </s>                                                                <s>Sic &amp; &agrave; propen&longs;ione naturali &amp; ab alien&aelig; <lb/>virtutis conditione concluditur omne corpus, quod recta mouetur, e&longs;&longs;e nece&longs;&longs;ari&ograve; graue, aut leue: <lb/>graue id &longs;cilicet, quod ad medium agitur, leue autem, quod &agrave; medio. </s>                                                                <s>Quanquam h&ecedil;c po&longs;trema ra&shy;<lb/>tionis huiu&longs;ce pars valde accedit ad veritatem demon&longs;tratiuam, c&ugrave;m c&aelig;teroqui par&ugrave;m pr&aelig;&longs;eferat <lb/>ab&longs;urditatis, ita enim differt ab&longs;urdum ab eo quod fieri nequit, vt id &longs;it contr&agrave; opinionem; alterum <lb/>ver&ograve; oppugnet naturam. </s>                                                                <s>quandoquidem infinitum bifariam acceptum e&longs;t; &longs;ecund&ugrave;m veritatem, &amp; <lb/>&longs;ecund&ugrave;m opinionem Antiquorum: ita enim &longs;tatuit Ari&longs;toteles infinitum, id cui pote&longs;t additio fie&shy;<lb/>ri, &amp; quod ad terminum quendam perduci pote&longs;t; atque ade&ograve;, vt finitum &longs;it &longs;patium, quod intra <lb/>c&ecedil;li ambitum continetur. </s>                                                                <s>intra hoc tamen &longs;it infinitum. </s>                                                                <s>Antiqui contra dicebant, infinitum omnia <lb/>complecti, &amp; e&longs;&longs;e illud, extra quod nil accipi po&longs;&longs;et; ita &longs;uperare finitum. </s>                                                                <s>In hoc ergo &longs;ignificato <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2911"></arrow.to.target><lb/>quod e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m famam, acceptum infinitum, concederetur ab illis: ide&ograve;que non e&longs;&longs;et apud ip&longs;os <lb/>ab&longs;urdum. </s>                                                                <s>apud eos autem inuenit fidem demon&longs;tratiuam, qui receperunt ea qu&aelig; de infinito, t&ugrave;m <lb/>3. Phy&longs;. t&ugrave;m etiam 1. de c&ecedil;lo demon&longs;trata &longs;unt. </s>                                                                <s>Sic ergo duo &longs;unt genera corporum: duo quoque <lb/>genera motuum. </s>                                                                <s>&longs;pecies autem, aut partes quattuor; bin&ecedil; <expan abbr="cuiusq.">cuiusque</expan> generis, atque ade&ograve;, vt motuum <lb/><expan abbr="corporum&qacute;ue">corporumque</expan> &longs;pecies &longs;ibi vici&longs;sim re&longs;pondere videantur. </s>                                                                <s>ex quo factum fui&longs;&longs;e puto, vt philo&longs;ophi <lb/>&longs;tatuerint, vnum motum vnius e&longs;&longs;e corporis; &amp; contr&agrave; vnum corpus vnico motu agitari; &amp; &longs;i fue&shy;<lb/>rit &longs;implex, vno &longs;implici, ac compo&longs;itum, vno qui &longs;it compo&longs;itus: licet is redoleat eius motum, qui <lb/>primas obtinet in compo&longs;itione.</s></p> <arrow.to.target n="marg2911"></arrow.to.target><lb/>quod e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m famam, acceptum infinitum, concederetur ab illis: ide&ograve;que non e&longs;&longs;et apud ip&longs;os <lb/>ab&longs;urdum. </s>                                                                <s>apud eos autem inuenit fidem demon&longs;tratiuam, qui receperunt ea qu&aelig; de infinito, t&ugrave;m <lb/>3. Phy&longs;. t&ugrave;m etiam 1. de c&ecedil;lo demon&longs;trata &longs;unt. </s>                                                                <s>Sic ergo duo &longs;unt genera corporum: duo quoque <lb/>genera motuum. </s>                                                                <s>&longs;pecies autem, aut partes quattuor; bin&ecedil; <expan abbr="cuiusq.">cuiusque</expan> generis, atque ade&ograve;, vt motuum <lb/><expan abbr="corporum&qacute;ue">corporumque</expan> &longs;pecies &longs;ibi vici&longs;sim re&longs;pondere videantur. </s>                                                                <s>ex quo factum fui&longs;&longs;e puto, vt philo&longs;ophi <lb/>&longs;tatuerint, vnum motum vnius e&longs;&longs;e corporis; &amp; contr&agrave; vnum corpus vnico motu agitari; &amp; &longs;i fue&shy;<lb/>rit &longs;implex, vno &longs;implici, ac compo&longs;itum, vno qui &longs;it compo&longs;itus: licet is redoleat eius motum, qui <lb/>primas obtinet in compo&longs;itione.</s></p>
Line 11342 
Line 11341 
 <arrow.to.target n="marg2913"></arrow.to.target><lb/>nantur omnes alios motus, quibus aguntur i&longs;ta corpora, pr&aelig;ter illum &longs;olum qui manife&longs;te <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <lb/>naturam e&longs;t, e&longs;&longs;e pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>Aut &longs;i &longs;ecund&ugrave;m naturam, e&longs;&longs;e non quidem per &longs;e, ver&ugrave;m per acci&shy;<lb/>dens, hoc e&longs;t, non e&longs;&longs;e, vt locum &longs;uum con&longs;equantur, cuius rei gratia mouentur, nec &agrave; cau&longs;&longs;a pr&aelig;fini&shy;<lb/>ta, &amp; aliquem ordinem habente in natura: &longs;ed vt nullius rei gratia, aut alterius cuiu&longs;piam alien&aelig;, at&shy;<lb/>que extern&aelig;, &amp; ab incerta &amp; inordinata cau&longs;&longs;a. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m ego ex illis libenti&longs;sim&egrave; <expan abbr="qu&aelig;rer&etilde;">qu&aelig;rerem</expan>, non'ne de&shy;<lb/>finitur motus termino ad quem? </s>                                                                <s>vtique qu&ograve;d &longs;i terminus ad quem e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam: ergo e&shy;<lb/>tiam motus ad eum terminum erit naturalis. </s>                                                                <s>E&longs;&longs;e ver&ograve; naturalem locum aqu&aelig; aut a&euml;ri quem nos <lb/>antea &longs;ignificauimus, ex eo per&longs;picitur, quia manet ibi corpus &longs;ecund&ugrave;m naturam, <expan abbr="neq.">neque</expan> inde ab&longs;tra&shy;<lb/>hitur &longs;ine vi, ac &longs;i alibi c&ugrave;m &longs;it, &longs;u&aelig; natur&aelig; permittatur, ad eum continu&ograve; fertur. </s>                                                                <s>Sit ergo terr&aelig; &longs;uper&shy;<lb/>ficies. </s>                                                                <s>ad eam <expan abbr="vndecunq.">vndecunque</expan> fertur aqua, <expan abbr="ibidem&qacute;">ibidemque</expan>. </s>                                                                <s>manet, neque inde, ni&longs;i vi diuelli pote&longs;t ergo locus il&shy;<lb/>le e&longs;t ei naturalis, <expan abbr="vndecunq.">vndecunque</expan> ill&ograve; commigret. </s>                                                                <s>Dices forta&longs;&longs;e terminum eius motus e&longs;&longs;e per accidens; <lb/>ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>cau&longs;&longs;am &amp; &longs;patium illud per accidens pertran&longs;iri, &amp; motum e&longs;&longs;e per accidens &amp; idcirc&ograve; <lb/>non ex rei natura. </s>                                                                <s>Nam id quod e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam: omnino repugnat accidenti, c&ugrave;m hoc fiat <lb/>in&longs;olenter, &amp; rar&ograve;, frequentius autem <expan abbr="vulgo&qacute;">vulgoque</expan>. </s>                                                                <s>illud. </s>                                                                <s>Quamobrem alij detrahentes Ari&longs;totelic&aelig; hy&shy;<lb/>pothe&longs;i concedunt, nonmod&ograve; varios motus aqu&aelig; naturales e&longs;&longs;e, ver&ugrave;m etiam aquam tres ob cau&longs;&shy; <arrow.to.target n="marg2913"></arrow.to.target><lb/>nantur omnes alios motus, quibus aguntur i&longs;ta corpora, pr&aelig;ter illum &longs;olum qui manife&longs;te <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <lb/>naturam e&longs;t, e&longs;&longs;e pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>Aut &longs;i &longs;ecund&ugrave;m naturam, e&longs;&longs;e non quidem per &longs;e, ver&ugrave;m per acci&shy;<lb/>dens, hoc e&longs;t, non e&longs;&longs;e, vt locum &longs;uum con&longs;equantur, cuius rei gratia mouentur, nec &agrave; cau&longs;&longs;a pr&aelig;fini&shy;<lb/>ta, &amp; aliquem ordinem habente in natura: &longs;ed vt nullius rei gratia, aut alterius cuiu&longs;piam alien&aelig;, at&shy;<lb/>que extern&aelig;, &amp; ab incerta &amp; inordinata cau&longs;&longs;a. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m ego ex illis libenti&longs;sim&egrave; <expan abbr="qu&aelig;rer&etilde;">qu&aelig;rerem</expan>, non'ne de&shy;<lb/>finitur motus termino ad quem? </s>                                                                <s>vtique qu&ograve;d &longs;i terminus ad quem e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam: ergo e&shy;<lb/>tiam motus ad eum terminum erit naturalis. </s>                                                                <s>E&longs;&longs;e ver&ograve; naturalem locum aqu&aelig; aut a&euml;ri quem nos <lb/>antea &longs;ignificauimus, ex eo per&longs;picitur, quia manet ibi corpus &longs;ecund&ugrave;m naturam, <expan abbr="neq.">neque</expan> inde ab&longs;tra&shy;<lb/>hitur &longs;ine vi, ac &longs;i alibi c&ugrave;m &longs;it, &longs;u&aelig; natur&aelig; permittatur, ad eum continu&ograve; fertur. </s>                                                                <s>Sit ergo terr&aelig; &longs;uper&shy;<lb/>ficies. </s>                                                                <s>ad eam <expan abbr="vndecunq.">vndecunque</expan> fertur aqua, <expan abbr="ibidem&qacute;">ibidemque</expan>. </s>                                                                <s>manet, neque inde, ni&longs;i vi diuelli pote&longs;t ergo locus il&shy;<lb/>le e&longs;t ei naturalis, <expan abbr="vndecunq.">vndecunque</expan> ill&ograve; commigret. </s>                                                                <s>Dices forta&longs;&longs;e terminum eius motus e&longs;&longs;e per accidens; <lb/>ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>cau&longs;&longs;am &amp; &longs;patium illud per accidens pertran&longs;iri, &amp; motum e&longs;&longs;e per accidens &amp; idcirc&ograve; <lb/>non ex rei natura. </s>                                                                <s>Nam id quod e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam: omnino repugnat accidenti, c&ugrave;m hoc fiat <lb/>in&longs;olenter, &amp; rar&ograve;, frequentius autem <expan abbr="vulgo&qacute;">vulgoque</expan>. </s>                                                                <s>illud. </s>                                                                <s>Quamobrem alij detrahentes Ari&longs;totelic&aelig; hy&shy;<lb/>pothe&longs;i concedunt, nonmod&ograve; varios motus aqu&aelig; naturales e&longs;&longs;e, ver&ugrave;m etiam aquam tres ob cau&longs;&shy;
 <pb pagenum="475"/> <pb pagenum="475"/>
 <arrow.to.target n="marg2914"></arrow.to.target><lb/>&longs;as a&longs;cendere pro &longs;ua natura po&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>Prim&ugrave;m quidem quando corpori graui &longs;ubiiciatur, vtputa, terr&ecedil;, <lb/>aut plumbo: &amp; terra qu&aelig;rendo &longs;uum locum irrepat in eum, quem ant&egrave; occupauerit aqua, &amp; qua&longs;i <lb/>extrudens <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> pellat &longs;ur&longs;um: nam c&ugrave;m &longs;it motus i&longs;t&ecedil; aqu&aelig;ad &longs;uum locum qui e&longs;t &longs;upra terram erit <lb/>ille naturalis. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> ob&longs;tat (vt etiam hoc in ea cau&longs;&longs;a pro illis addam) quae &longs;it pul&longs;us qui c&ugrave;m fit motus <lb/>ab alio, po&longs;sit exi&longs;timari violentus: quand&ograve; non &longs;impliciter e&longs;t <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan>, quia non ad aliquem <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, qui <lb/>&longs;it aqu&aelig; pr&aelig;ter naturam, nec &longs;ecus, &agrave;c &longs;iquis lapidem pellat deor&longs;um, efficit <expan abbr=".n.">enim</expan> motum illum velocio&shy;<lb/>rem, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;uapte natura fui&longs;&longs;et, at velocitas e&longs;t affectio qu&aelig;dam, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> differentia motus, &amp; variat q&shy;<lb/>dem motum &longs;ecund&ugrave;m accidens, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> per &longs;e, &amp; &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="tantum&qacute;">tantumque</expan>. </s>                                                                <s>tribuerunt huic cau&longs;&shy;<lb/>&longs;&aelig; viri docti&longs;simi, vt &amp; tale pondus <expan abbr="atq.">atque</expan> onus &longs;ibi ip&longs;is <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ab aquis, &amp; in proprio loco imponi, &amp; <expan abbr="c&otilde;-tra">con&shy;<lb/>tra</expan> &longs;e admini&longs;trari putarint: &amp; eo cau&longs;&longs;am reddiderint, cur in editi&longs;simis montib. gelid&aelig; fontium pe&shy;<lb/>rennitates in magna copia &longs;caturiant, arbitror <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> eos idem e&longs;&longs;e dicturos, vbi rationem explicare ve&shy;<lb/>lint, cur per aqu&aelig;ductus a&longs;cendat aqua tantum, quantum ip&longs;a de&longs;cendit, aut paullominus. </s>                                                                <s>Alteram <lb/>ver&ograve; cau&longs;&longs;am ad&longs;cribunt a&longs;cen&longs;us in aqua, ad vacuum .&longs;. </s>                                                                <s>tollendum: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> id naturale, vt vacuum <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>&longs;it, &amp; corpora naturalia &longs;imul iuncta &longs;int, vt omnis eorum virtus &agrave; c&ecedil;lo regi po&longs;sit, &amp; proximis de&shy;<lb/>inceps impertiri, &longs;ic <expan abbr=".n.">enim</expan> virtutes naturales <expan abbr="c&otilde;icari">conicari</expan> &longs;olent. </s>                                                                <s>ita c&ugrave;m &longs;it talis motus ad rerum naturam tu <lb/>tandam in&longs;titutus, erit <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ip&longs;e &longs;ecund&ugrave;m naturam. </s>                                                                <s>Adiiciunt <expan abbr="quoq.">quoque</expan> tertiam, qu&aelig; e&longs;t affectio materi&aelig;, <lb/> <arrow.to.target n="marg2914"></arrow.to.target><lb/>&longs;as a&longs;cendere pro &longs;ua natura po&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>Prim&ugrave;m quidem quando corpori graui &longs;ubiiciatur, vtputa, terr&ecedil;, <lb/>aut plumbo: &amp; terra qu&aelig;rendo &longs;uum locum irrepat in eum, quem ant&egrave; occupauerit aqua, &amp; qua&longs;i <lb/>extrudens <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> pellat &longs;ur&longs;um: nam c&ugrave;m &longs;it motus i&longs;t&ecedil; aqu&aelig;ad &longs;uum locum qui e&longs;t &longs;upra terram erit <lb/>ille naturalis. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> ob&longs;tat (vt etiam hoc in ea cau&longs;&longs;a pro illis addam) quae &longs;it pul&longs;us qui c&ugrave;m fit motus <lb/>ab alio, po&longs;sit exi&longs;timari violentus: quand&ograve; non &longs;impliciter e&longs;t <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan>, quia non ad aliquem <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, qui <lb/>&longs;it aqu&aelig; pr&aelig;ter naturam, nec &longs;ecus, &agrave;c &longs;iquis lapidem pellat deor&longs;um, efficit <expan abbr=".n.">enim</expan> motum illum velocio&shy;<lb/>rem, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;uapte natura fui&longs;&longs;et, at velocitas e&longs;t affectio qu&aelig;dam, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> differentia motus, &amp; variat q&shy;<lb/>dem motum &longs;ecund&ugrave;m accidens, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> per &longs;e, &amp; &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="tantum&qacute;">tantumque</expan>. </s>                                                                <s>tribuerunt huic cau&longs;&shy;<lb/>&longs;&aelig; viri docti&longs;simi, vt &amp; tale pondus <expan abbr="atq.">atque</expan> onus &longs;ibi ip&longs;is <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ab aquis, &amp; in proprio loco imponi, &amp; <expan abbr="c&otilde;-tra">con&shy;<lb/>tra</expan> &longs;e admini&longs;trari putarint: &amp; eo cau&longs;&longs;am reddiderint, cur in editi&longs;simis montib. gelid&aelig; fontium pe&shy;<lb/>rennitates in magna copia &longs;caturiant, arbitror <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> eos idem e&longs;&longs;e dicturos, vbi rationem explicare ve&shy;<lb/>lint, cur per aqu&aelig;ductus a&longs;cendat aqua tantum, quantum ip&longs;a de&longs;cendit, aut paullominus. </s>                                                                <s>Alteram <lb/>ver&ograve; cau&longs;&longs;am ad&longs;cribunt a&longs;cen&longs;us in aqua, ad vacuum .&longs;. </s>                                                                <s>tollendum: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> id naturale, vt vacuum <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>&longs;it, &amp; corpora naturalia &longs;imul iuncta &longs;int, vt omnis eorum virtus &agrave; c&ecedil;lo regi po&longs;sit, &amp; proximis de&shy;<lb/>inceps impertiri, &longs;ic <expan abbr=".n.">enim</expan> virtutes naturales <expan abbr="c&otilde;icari">conicari</expan> &longs;olent. </s>                                                                <s>ita c&ugrave;m &longs;it talis motus ad rerum naturam tu <lb/>tandam in&longs;titutus, erit <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ip&longs;e &longs;ecund&ugrave;m naturam. </s>                                                                <s>Adiiciunt <expan abbr="quoq.">quoque</expan> tertiam, qu&aelig; e&longs;t affectio materi&aelig;, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2915"></arrow.to.target><lb/>veluti c&ugrave;m a&longs;cendit aqua &longs;uper filum, &amp; <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> &longs;uperat corpus quod ip&longs;am &longs;upereminet. </s>                                                                <s><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> ibi &longs;int <lb/>a&euml;ris partes, qu&aelig; ex aqu&aelig; <expan abbr="c&otilde;tactu">contactu</expan> verti po&longs;sint in aquam; <expan abbr="ita&qacute;">itaque</expan>. </s>                                                                <s>minorem <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> occupare, vt &longs;patium <lb/>quod de&longs;ertum e&longs;t, &longs;uppleant; fit vt locum &longs;uperiorem &longs;ibi <expan abbr="c&otilde;paret">comparet</expan>, &amp; a&longs;cendat. </s>                                                                <s>Hinc ip&longs;i dicere po&longs;&shy;<lb/>&longs;unt ad allatas in&longs;tantias: &amp; ad motum a&euml;ris in terr&ecedil; cauitates, &amp; ad aqu&aelig; a&longs;cen&longs;um: talem <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> e&longs;&shy;<lb/>&longs;e naturalem quae &agrave; natura efficiatur ad vacuum tollendum. </s>                                                                <s>&longs;ic vbi &egrave; terr&aelig; centro ad eius &longs;uperficiem <lb/>aqua feratur, hic motus e&longs;t naturalis: <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> &amp; motus terr&aelig; <expan abbr="deprim&etilde;tis">deprimentis</expan> fit ad &longs;uum locum <expan abbr="adipi&longs;c&etilde;-dum">adipi&longs;cen&shy;<lb/>dum</expan>, &amp; aqua <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ex illo motu &longs;uum locum a&longs;&longs;equitur. </s>                                                                <s>Ignem ver&ograve; de&longs;cendere ob affectionem mate&shy;<lb/>ri&aelig; ferunt. </s>                                                                <s>Equidem <expan abbr="&qtilde;tum">quantum</expan> &longs;pectat ad id, quod e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam, &amp; &longs;i &longs;cio naturam vniuers&egrave; ac&shy;<lb/>cipi ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>t&ugrave;m vbi dictum e&longs;t, Deum &amp; naturam nihil efficere fru&longs;tra: t&ugrave;m <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> vbi a&longs;&longs;eueratum e&longs;t: <lb/>&agrave; primo <expan abbr="o&itilde;um">omnium</expan> c&ecedil;lum &amp; naturam pendere. </s>                                                                <s>pr&ecedil;tere&agrave; &longs;igillatim materiam &amp; formam appellatas e&longs;&longs;e <lb/>naturas. </s>                                                                <s>Tamen ea e&longs;&longs;e v&longs;um <expan abbr="nus&qtilde;">nusquam</expan> mihi contingit ob&longs;eruare, aut ad &longs;ummum vno in loco, &amp; ex alio&shy;<lb/>rum <expan abbr="&longs;n&itilde;a">&longs;ententia</expan>, &amp; vt puto, Anaximenis, qui etiam vniuer&longs;alem quandam naturam a&longs;signauit a&euml;rem nimi&shy;<lb/>r&ugrave;m. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> quod &longs;cribit Ari&longs;t. </s>                                                                <s>me per&longs;uadet, &amp; occa&longs;ionem pr&ecedil;bet tollendi maculam, &egrave; contextu Ari&longs;t. <lb/></s>                                                                <s><foreign lang="greek">to\ me\n o(/lon e)/oiken a)i/tion e=inai kaqa/pezi *a)nacago/zasle/gei</foreign> qu&aelig; &longs;i vertere velimus vt Theodo&shy;<lb/>rus, admodum pr&ecedil;cis&egrave; locutus fuerit Philo&longs;ophus, nec ea re&longs;pondent qu&aelig; &longs;equuntur, nam de a&euml;re <lb/> <arrow.to.target n="marg2915"></arrow.to.target><lb/>veluti c&ugrave;m a&longs;cendit aqua &longs;uper filum, &amp; <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> &longs;uperat corpus quod ip&longs;am &longs;upereminet. </s>                                                                <s><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> ibi &longs;int <lb/>a&euml;ris partes, qu&aelig; ex aqu&aelig; <expan abbr="c&otilde;tactu">contactu</expan> verti po&longs;sint in aquam; <expan abbr="ita&qacute;">itaque</expan>. </s>                                                                <s>minorem <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> occupare, vt &longs;patium <lb/>quod de&longs;ertum e&longs;t, &longs;uppleant; fit vt locum &longs;uperiorem &longs;ibi <expan abbr="c&otilde;paret">comparet</expan>, &amp; a&longs;cendat. </s>                                                                <s>Hinc ip&longs;i dicere po&longs;&shy;<lb/>&longs;unt ad allatas in&longs;tantias: &amp; ad motum a&euml;ris in terr&ecedil; cauitates, &amp; ad aqu&aelig; a&longs;cen&longs;um: talem <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> e&longs;&shy;<lb/>&longs;e naturalem quae &agrave; natura efficiatur ad vacuum tollendum. </s>                                                                <s>&longs;ic vbi &egrave; terr&aelig; centro ad eius &longs;uperficiem <lb/>aqua feratur, hic motus e&longs;t naturalis: <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> &amp; motus terr&aelig; <expan abbr="deprim&etilde;tis">deprimentis</expan> fit ad &longs;uum locum <expan abbr="adipi&longs;c&etilde;-dum">adipi&longs;cen&shy;<lb/>dum</expan>, &amp; aqua <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ex illo motu &longs;uum locum a&longs;&longs;equitur. </s>                                                                <s>Ignem ver&ograve; de&longs;cendere ob affectionem mate&shy;<lb/>ri&aelig; ferunt. </s>                                                                <s>Equidem <expan abbr="&qtilde;tum">quantum</expan> &longs;pectat ad id, quod e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam, &amp; &longs;i &longs;cio naturam vniuers&egrave; ac&shy;<lb/>cipi ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>t&ugrave;m vbi dictum e&longs;t, Deum &amp; naturam nihil efficere fru&longs;tra: t&ugrave;m <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> vbi a&longs;&longs;eueratum e&longs;t: <lb/>&agrave; primo <expan abbr="o&itilde;um">omnium</expan> c&ecedil;lum &amp; naturam pendere. </s>                                                                <s>pr&ecedil;tere&agrave; &longs;igillatim materiam &amp; formam appellatas e&longs;&longs;e <lb/>naturas. </s>                                                                <s>Tamen ea e&longs;&longs;e v&longs;um <expan abbr="nus&qtilde;">nusquam</expan> mihi contingit ob&longs;eruare, aut ad &longs;ummum vno in loco, &amp; ex alio&shy;<lb/>rum <expan abbr="&longs;n&itilde;a">&longs;ententia</expan>, &amp; vt puto, Anaximenis, qui etiam vniuer&longs;alem quandam naturam a&longs;signauit a&euml;rem nimi&shy;<lb/>r&ugrave;m. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> quod &longs;cribit Ari&longs;t. </s>                                                                <s>me per&longs;uadet, &amp; occa&longs;ionem pr&ecedil;bet tollendi maculam, &egrave; contextu Ari&longs;t. <lb/></s>                                                                <s><foreign lang="greek">to\ me\n o(/lon e)/oiken a)i/tion ei=nai kaqa/peri *a)nacago/ras le/gei</foreign> qu&aelig; &longs;i vertere velimus vt Theodo&shy;<lb/>rus, admodum pr&ecedil;cis&egrave; locutus fuerit Philo&longs;ophus, nec ea re&longs;pondent qu&aelig; &longs;equuntur, nam de a&euml;re <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2916"></arrow.to.target><lb/>&longs;peciatim nihil Anaxagoras. </s>                                                                <s>At &longs;i ita conuertamus totum quidem videtur e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;a, quemadmo&shy;<lb/>dum dicit pro Anaxagora Anaximenes: ip&longs;e <expan abbr=".n.">enim</expan> totum a&euml;rem pr&aelig;dicabat, vt 1. Met. cap. 3. &amp; de cau&longs;&shy;<lb/>&longs;a vniuer&longs;ali enuntiatum fuerit, &amp; &longs;ecum congruent, qu&aelig; &longs;cripta &longs;unt &agrave; Philo&longs;opho: nam de a&euml;re <expan abbr="m&etilde;-tionem">men&shy;<lb/>tionem</expan> fecit mox Ari&longs;t. </s>                                                                <s>Quin etiam &longs;ecund&ugrave;m naturam duplex ego comperio, &amp; quod e&longs;t &longs;implici&shy;<lb/>ter &longs;ecund&ugrave;m naturam form&aelig; &longs;imul, ac materi&aelig;, &amp; &longs;ecund&ugrave;m quid, vt quod e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam <lb/>materi&aelig; id .&longs;. </s>                                                                <s>quod oritur ex nece&longs;sitate materi&aelig;, hoc <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> e&longs;t, quod forma non &longs;uperante frequentius <lb/>fieri &longs;olet, aliter nullo modo foret &longs;ecund&ugrave;m naturam, &longs;ed omnino &amp; &longs;impliciter pr&aelig;ter illius ordi&shy;<lb/>nem. </s>                                                                <s>proinde mon&longs;tra, qu&aelig; &longs;u&longs;picari po&longs;sis e&longs;&longs;e &longs;ecund&ugrave;m naturam; quia &longs;ecund&ugrave;m vniuer&longs;alem il&shy;<lb/>lam, <expan abbr="atq.">atque</expan> communem, ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>ponuntur omnino pr&aelig;ter naturam, nec in vniuer&longs;o ordinem vllum <lb/>habere videntur, propter quem in illis ob&longs;eruari ratio natur&aelig; po&longs;sit qu&aelig; tota pendet ab ordine: &longs;ed <lb/>in c&ecedil;teris ordo e&longs;t <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> form&aelig; per &longs;eip&longs;am, &amp; elementa &amp; mixta cum animata, tum inanima ab <lb/>vno primo pendent per &longs;uam propriam ip&longs;orum formam, <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ade&ograve; vt &longs;ingulorum natura conue&shy;<lb/>niat ad ordinis huiu&longs;ce con&longs;eruationem, vt nos ante&agrave; copio&longs;ius o&longs;tendimus: nihil <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> ex vniuer&longs;a&shy;<lb/>li natura, <expan abbr="Neq.">Neque</expan> videtur nece&longs;&longs;arium e&longs;&longs;e quippiam quod &longs;it &longs;ecund&ugrave;m naturam illam quam i&longs;ti vo&shy;<lb/>cant vniuer&longs;alem; quia quicquid e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam, aut &longs;impliciter e&longs;t, aut &longs;ecund&ugrave;m naturam, <lb/> <arrow.to.target n="marg2916"></arrow.to.target><lb/>&longs;peciatim nihil Anaxagoras. </s>                                                                <s>At &longs;i ita conuertamus totum quidem videtur e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;a, quemadmo&shy;<lb/>dum dicit pro Anaxagora Anaximenes: ip&longs;e <expan abbr=".n.">enim</expan> totum a&euml;rem pr&aelig;dicabat, vt 1. Met. cap. 3. &amp; de cau&longs;&shy;<lb/>&longs;a vniuer&longs;ali enuntiatum fuerit, &amp; &longs;ecum congruent, qu&aelig; &longs;cripta &longs;unt &agrave; Philo&longs;opho: nam de a&euml;re <expan abbr="m&etilde;-tionem">men&shy;<lb/>tionem</expan> fecit mox Ari&longs;t. </s>                                                                <s>Quin etiam &longs;ecund&ugrave;m naturam duplex ego comperio, &amp; quod e&longs;t &longs;implici&shy;<lb/>ter &longs;ecund&ugrave;m naturam form&aelig; &longs;imul, ac materi&aelig;, &amp; &longs;ecund&ugrave;m quid, vt quod e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam <lb/>materi&aelig; id .&longs;. </s>                                                                <s>quod oritur ex nece&longs;sitate materi&aelig;, hoc <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> e&longs;t, quod forma non &longs;uperante frequentius <lb/>fieri &longs;olet, aliter nullo modo foret &longs;ecund&ugrave;m naturam, &longs;ed omnino &amp; &longs;impliciter pr&aelig;ter illius ordi&shy;<lb/>nem. </s>                                                                <s>proinde mon&longs;tra, qu&aelig; &longs;u&longs;picari po&longs;sis e&longs;&longs;e &longs;ecund&ugrave;m naturam; quia &longs;ecund&ugrave;m vniuer&longs;alem il&shy;<lb/>lam, <expan abbr="atq.">atque</expan> communem, ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>ponuntur omnino pr&aelig;ter naturam, nec in vniuer&longs;o ordinem vllum <lb/>habere videntur, propter quem in illis ob&longs;eruari ratio natur&aelig; po&longs;sit qu&aelig; tota pendet ab ordine: &longs;ed <lb/>in c&ecedil;teris ordo e&longs;t <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> form&aelig; per &longs;eip&longs;am, &amp; elementa &amp; mixta cum animata, tum inanima ab <lb/>vno primo pendent per &longs;uam propriam ip&longs;orum formam, <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ade&ograve; vt &longs;ingulorum natura conue&shy;<lb/>niat ad ordinis huiu&longs;ce con&longs;eruationem, vt nos ante&agrave; copio&longs;ius o&longs;tendimus: nihil <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> ex vniuer&longs;a&shy;<lb/>li natura, <expan abbr="Neq.">Neque</expan> videtur nece&longs;&longs;arium e&longs;&longs;e quippiam quod &longs;it &longs;ecund&ugrave;m naturam illam quam i&longs;ti vo&shy;<lb/>cant vniuer&longs;alem; quia quicquid e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam, aut &longs;impliciter e&longs;t, aut &longs;ecund&ugrave;m naturam, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2917"></arrow.to.target><lb/>materi&aelig;, qu&aelig; &longs;unt natur&aelig; &longs;ingulares. </s>                                                                <s>Ergo naturale &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="c&otilde;em">conem</expan> naturam &longs;impliciter dari non <lb/>puto: &longs;ed elementorum naturam propriam &amp; &longs;ingularem e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am talis &longs;ucce&longs;sionis, &longs;iue ea ma&shy;<lb/>teria &longs;it, &longs;iue forma: quod in repul&longs;ione vacui, credo materiam potius e&longs;&longs;e, qu&agrave;m formam. </s>                                                                <s>quia .&longs;. </s>                                                                <s>ea <lb/>proxim&egrave; profici&longs;citur ab humore, cuius beneficio corpora inter &longs;e&longs;e connectuntur, atque continuan&shy;<lb/>tur arcti&longs;sim&egrave;: &longs;igno illud e&longs;t: quoniam a&longs;cen&longs;us grauis pror&longs;us e&longs;t violentus, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &amp; quae ex vi vacui ter&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2917"></arrow.to.target><lb/>materi&aelig;, qu&aelig; &longs;unt natur&aelig; &longs;ingulares. </s>                                                                <s>Ergo naturale &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="c&otilde;em">conem</expan> naturam &longs;impliciter dari non <lb/>puto: &longs;ed elementorum naturam propriam &amp; &longs;ingularem e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am talis &longs;ucce&longs;sionis, &longs;iue ea ma&shy;<lb/>teria &longs;it, &longs;iue forma: quod in repul&longs;ione vacui, credo materiam potius e&longs;&longs;e, qu&agrave;m formam. </s>                                                                <s>quia .&longs;. </s>                                                                <s>ea <lb/>proxim&egrave; profici&longs;citur ab humore, cuius beneficio corpora inter &longs;e&longs;e connectuntur, atque continuan&shy;<lb/>tur arcti&longs;sim&egrave;: &longs;igno illud e&longs;t: quoniam a&longs;cen&longs;us grauis pror&longs;us e&longs;t violentus, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &amp; quae ex vi vacui ter&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2918"></arrow.to.target><lb/>ra non a&longs;cendit, c&ugrave;m pr&ecedil; &longs;iccitate non continuetur; fort&egrave; <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> quia &longs;impliciter grauis, &longs;icut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="neq.">neque</expan> de&shy;<lb/>&longs;cenderet ignis, quoniam &longs;impliciter leuis, &amp; <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> cau&longs;&longs;a potius, &longs;ed ea pr&aelig;cipua nempe continua&shy;<lb/>tio, propter quam inter &longs;e media elementa con&longs;equuntur, <expan abbr="qu&aelig;cunq.">qu&aelig;cunque</expan> cau&longs;&longs;a fuerit, qu&aelig; illa concita&shy;<lb/>uerit, &longs;eu corrumpens alteram ex ip&longs;is, &longs;eu de loco pellens. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> ver&ograve; mihi placet illud quod attu&shy;<lb/>lit Alexander rationem reddens, cur va&longs;a qu&aelig; vocantur harpagia, &longs;i digito admoto foramen eorum <lb/>&longs;uperius obturetur, aquam nullam per fui fundi meatus emittant, &longs;ed &longs;i apertum &longs;it, liber&egrave; emittere <lb/>queant: ac docens ob id ita fieri, quoniam ore aperto a&euml;r ingrediens aquam deor&longs;um compellit: <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/><expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> humor ip&longs;e &longs;ponte deor&longs;um labatur, &amp; a&euml;r maneat &longs;u&longs;pen&longs;us, <expan abbr="neq.">neque</expan> opprimat, &longs;ed quae <expan abbr="interrumpi&ttilde;">interrumpitur</expan> <lb/>humidorum continuatio, nequit egredi humor. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m h&aelig;c <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> po&longs;th&agrave;c clarius intelligentur. </s>                                                                <s>Inte&shy;<lb/>rim ad euertendam hanc opinionem his contenti &longs;imus, <expan abbr="neq.">neque</expan> n. </s>                                                                <s>Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="&longs;n&itilde;&ecedil;">&longs;nin&ecedil;</expan> defenduntur prim&ugrave;m di&shy; <arrow.to.target n="marg2918"></arrow.to.target><lb/>ra non a&longs;cendit, c&ugrave;m pr&ecedil; &longs;iccitate non continuetur; fort&egrave; <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> quia &longs;impliciter grauis, &longs;icut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="neq.">neque</expan> de&shy;<lb/>&longs;cenderet ignis, quoniam &longs;impliciter leuis, &amp; <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> cau&longs;&longs;a potius, &longs;ed ea pr&aelig;cipua nempe continua&shy;<lb/>tio, propter quam inter &longs;e media elementa con&longs;equuntur, <expan abbr="qu&aelig;cunq.">qu&aelig;cunque</expan> cau&longs;&longs;a fuerit, qu&aelig; illa concita&shy;<lb/>uerit, &longs;eu corrumpens alteram ex ip&longs;is, &longs;eu de loco pellens. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> ver&ograve; mihi placet illud quod attu&shy;<lb/>lit Alexander rationem reddens, cur va&longs;a qu&aelig; vocantur harpagia, &longs;i digito admoto foramen eorum <lb/>&longs;uperius obturetur, aquam nullam per fui fundi meatus emittant, &longs;ed &longs;i apertum &longs;it, liber&egrave; emittere <lb/>queant: ac docens ob id ita fieri, quoniam ore aperto a&euml;r ingrediens aquam deor&longs;um compellit: <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/><expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> humor ip&longs;e &longs;ponte deor&longs;um labatur, &amp; a&euml;r maneat &longs;u&longs;pen&longs;us, <expan abbr="neq.">neque</expan> opprimat, &longs;ed quae <expan abbr="interrumpi&ttilde;">interrumpitur</expan> <lb/>humidorum continuatio, nequit egredi humor. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m h&aelig;c <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> po&longs;th&agrave;c clarius intelligentur. </s>                                                                <s>Inte&shy;<lb/>rim ad euertendam hanc opinionem his contenti &longs;imus, <expan abbr="neq.">neque</expan> n. </s>                                                                <s>Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="&longs;n&itilde;&ecedil;">&longs;ententi&ecedil;</expan> defenduntur prim&ugrave;m di&shy;
 <pb pagenum="476"/>centis, vnicum motum, <expan abbr="atq.">atque</expan> vnicum corpus reciprocari. </s>                                                                <s>pr&aelig;tere&agrave; monentis, &longs;i quando minus grauia <lb/> <pb pagenum="476"/>centis, vnicum motum, <expan abbr="atq.">atque</expan> vnicum corpus reciprocari. </s>                                                                <s>pr&aelig;tere&agrave; monentis, &longs;i quando minus grauia <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2919"></arrow.to.target><lb/>per extru&longs;ionem factam &agrave; magis grauib. a&longs;cendant, illum non fore motum naturalem, deinde te&longs;tan&shy;<lb/>tis <expan abbr="o&etilde;m">omnem</expan> motum grauium qui fit &longs;ur&longs;um, e&longs;&longs;e pr&aelig;ter naturam, vbi etiam meminit de motu qui fit ad <lb/>vacuum euertendum; po&longs;trem&ograve; a&longs;&longs;euerantis ignem &longs;ecund&ugrave;m naturam nullo pacto po&longs;&longs;e de&longs;cende&shy;<lb/>re, <expan abbr="multo&qacute;">multoque</expan>. </s>                                                                <s>minus euehi terram, &amp; ni&longs;i pr&aelig;ter naturam.</s></p> <arrow.to.target n="marg2919"></arrow.to.target><lb/>per extru&longs;ionem factam &agrave; magis grauib. a&longs;cendant, illum non fore motum naturalem, deinde te&longs;tan&shy;<lb/>tis <expan abbr="o&etilde;m">omnem</expan> motum grauium qui fit &longs;ur&longs;um, e&longs;&longs;e pr&aelig;ter naturam, vbi etiam meminit de motu qui fit ad <lb/>vacuum euertendum; po&longs;trem&ograve; a&longs;&longs;euerantis ignem &longs;ecund&ugrave;m naturam nullo pacto po&longs;&longs;e de&longs;cende&shy;<lb/>re, <expan abbr="multo&qacute;">multoque</expan>. </s>                                                                <s>minus euehi terram, &amp; ni&longs;i pr&aelig;ter naturam.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 11368 
Line 11367 
 <s><emph type="italics"/>Spectatur &longs;igillatim vtr&ugrave;m a&longs;cen&longs;us aqu&aelig; &longs;it naturalis, an pror&longs;us contra <lb/>naturam. </s>                                                                <s>Cap. </s>                                                                <s>XIX<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Spectatur &longs;igillatim vtr&ugrave;m a&longs;cen&longs;us aqu&aelig; &longs;it naturalis, an pror&longs;us contra <lb/>naturam. </s>                                                                <s>Cap. </s>                                                                <s>XIX<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>QVANTO ver&ograve; illud ab Ari&longs;totelis doctrina remotius, aquam &longs;uopt&egrave; pondere pr&aelig;grauatam <lb/>ferri &longs;ur&longs;um. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m quanuis id facil&egrave; a&longs;&longs;en&longs;um apud Peripateticos inunenitet, quia <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> inter iu&shy;<lb/>niores philo&longs;ophos, <expan abbr="atq.">atque</expan> illos quidem magni nominis, &amp; mult&ecedil; lectionis <expan abbr="eruditionis&qacute;">eruditionisque</expan>. </s>                                                                <s>perfect&aelig;; de <lb/>hoc exorta controuer&longs;ia e&longs;t, &amp; magnis agitata contentionib. &amp; officij no&longs;tri duximus e&longs;&longs;e, quantum <lb/>in nobis e&longs;t, illarum librare rationes, &amp; pro Ari&longs;t. </s>                                                                <s>aduer&longs;us tantos viros, de re qu&aelig; ad motuum noti&shy;<lb/>tiam &longs;pectat, animi no&longs;tri &longs;ententiam proferre. </s>                                                                <s>Mouebant h&ecedil;c Cardanum ad credendum, <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> &egrave; ma&shy;<lb/>ri ad montium cauitates a&longs;cendere non po&longs;&longs;e, vnde flumina exorirentur. </s>                                                                <s>Prim&ugrave;m, quae per tantam alti&shy;<lb/>tudinem quanta e&longs;t &egrave; mari ad <expan abbr="monti&utilde;">montium</expan> vertices ip&longs;am a&longs;cendere veri&longs;imile non e&longs;t, &amp; <expan abbr="ante&qtilde;">antequam</expan> ad <expan abbr="m&otilde;-">mon&shy;<lb/></expan> <s>QVANTO ver&ograve; illud ab Ari&longs;totelis doctrina remotius, aquam &longs;uopt&egrave; pondere pr&aelig;grauatam <lb/>ferri &longs;ur&longs;um. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m quanuis id facil&egrave; a&longs;&longs;en&longs;um apud Peripateticos inunenitet, quia <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> inter iu&shy;<lb/>niores philo&longs;ophos, <expan abbr="atq.">atque</expan> illos quidem magni nominis, &amp; mult&ecedil; lectionis <expan abbr="eruditionis&qacute;">eruditionisque</expan>. </s>                                                                <s>perfect&aelig;; de <lb/>hoc exorta controuer&longs;ia e&longs;t, &amp; magnis agitata contentionib. &amp; officij no&longs;tri duximus e&longs;&longs;e, quantum <lb/>in nobis e&longs;t, illarum librare rationes, &amp; pro Ari&longs;t. </s>                                                                <s>aduer&longs;us tantos viros, de re qu&aelig; ad motuum noti&shy;<lb/>tiam &longs;pectat, animi no&longs;tri &longs;ententiam proferre. </s>                                                                <s>Mouebant h&ecedil;c Cardanum ad credendum, <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> &egrave; ma&shy;<lb/>ri ad montium cauitates a&longs;cendere non po&longs;&longs;e, vnde flumina exorirentur. </s>                                                                <s>Prim&ugrave;m, quae per tantam alti&shy;<lb/>tudinem quanta e&longs;t &egrave; mari ad <expan abbr="monti&utilde;">montium</expan> vertices ip&longs;am a&longs;cendere veri&longs;imile non e&longs;t, &amp; <expan abbr="ante&qtilde;">antequam</expan> ad <expan abbr="m&otilde;-">mon&shy;<lb/></expan>
 <arrow.to.target n="marg2920"></arrow.to.target><lb/>tes perueniat nullam e&longs;&longs;e <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan>, quin <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> erumpat. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; <expan abbr="nun&qtilde;">nunquam</expan> flumina <expan abbr="diminut&utilde;">diminutum</expan> iri. </s>                                                                <s><expan abbr="T&ugrave;m&etilde;t">T&ugrave;ment</expan> <lb/>mare ip&longs;um fluminib. non &longs;uffecturum, <expan abbr="qu&atilde;d&ograve;">quand&ograve;</expan> maxima pars aquarum calore &longs;olis euane&longs;cat. </s>                                                                <s>Quin <lb/><expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> motum aqu&aelig; &longs;ub terra concu&longs;sionem in ea facturum. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> &longs;uppetere rationem, cur ab illo mon&shy;<lb/>te fluat aqua, ab alio non item. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; veri&longs;imile non e&longs;&longs;e tantopere <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan> &agrave; &longs;al&longs;edine repugnari. <lb/></s>                                                                <s>H&aelig;c quidem ille. </s>                                                                <s>ver&ugrave;m quia roboris parum pr&aelig;&longs;eferrent, aduer&longs;arium eius Scaligerum <expan abbr="ho&longs;tem&qacute;">ho&longs;temque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>acerrimum excitarunt ad <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> partem problematis <expan abbr="defend&etilde;dam">defendendam</expan>, vt qua&longs;i in hoc eos imitatus &longs;it, <lb/>de quibus aliquando Ari&longs;t. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quibus id &longs;at e&longs;t, de <expan abbr="quaq.">quaque</expan> re tantum decernere, quantum qui&longs;que &longs;e&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2920"></arrow.to.target><lb/>tes perueniat nullam e&longs;&longs;e <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan>, quin <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> erumpat. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; <expan abbr="nun&qtilde;">nunquam</expan> flumina <expan abbr="diminut&utilde;">diminutum</expan> iri. </s>                                                                <s><expan abbr="T&ugrave;m&etilde;t">T&ugrave;ment</expan> <lb/>mare ip&longs;um fluminib. non &longs;uffecturum, <expan abbr="qu&atilde;d&ograve;">quand&ograve;</expan> maxima pars aquarum calore &longs;olis euane&longs;cat. </s>                                                                <s>Quin <lb/><expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> motum aqu&aelig; &longs;ub terra concu&longs;sionem in ea facturum. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> &longs;uppetere rationem, cur ab illo mon&shy;<lb/>te fluat aqua, ab alio non item. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; veri&longs;imile non e&longs;&longs;e tantopere <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan> &agrave; &longs;al&longs;edine repugnari. <lb/></s>                                                                <s>H&aelig;c quidem ille. </s>                                                                <s>ver&ugrave;m quia roboris parum pr&aelig;&longs;eferrent, aduer&longs;arium eius Scaligerum <expan abbr="ho&longs;tem&qacute;">ho&longs;temque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>acerrimum excitarunt ad <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> partem problematis <expan abbr="defend&etilde;dam">defendendam</expan>, vt qua&longs;i in hoc eos imitatus &longs;it, <lb/>de quibus aliquando Ari&longs;t. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quibus id &longs;at e&longs;t, de <expan abbr="quaq.">quaque</expan> re tantum decernere, quantum qui&longs;que &longs;e <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2921"></arrow.to.target><lb/>tueri po&longs;&longs;e confidat, neque rei <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, quantum ip&longs;a po&longs;tulat, intro&longs;picere. </s>                                                                <s>quamobrem ip&longs;e e&ograve; ma&shy;<lb/>gis <expan abbr="&longs;ententi&atilde;">&longs;ententiam</expan> <expan abbr="&longs;u&atilde;">&longs;uam</expan> affirmauit, quo &longs;e hi&longs;ce obiectionibus &longs;atisfacere po&longs;&longs;e videret, nec &longs;iquid aliud vt <lb/>gere po&longs;&longs;et animaduertit. </s>                                                                <s>Nobis nunc id reliquum e&longs;t, vt alias afferamus qu&aelig; plus &longs;an&egrave; po&longs;sint in <lb/>&longs;peculatione motus quam ad placita Ari&longs;t. </s>                                                                <s>exaramus. </s>                                                                <s>Nam qu&ograve;d ea qu&aelig; Cardanus afferebat, nihil <lb/>habeant momenti, facil&egrave; cogno&longs;ci pote&longs;t ex his qu&aelig; &longs;ubiiciemus. </s>                                                                <s>Quod <expan abbr=".n.">enim</expan> attinet ad id quod &agrave; &longs;al&shy;<lb/>&longs;edinis ingenio ducebatur (hinc <expan abbr=".n.">enim</expan> initium capiemus <expan abbr="explor&atilde;di">explorandi</expan> rationes illas, cum ex &longs;olutione pri&shy;<lb/>m&aelig;, aduer&longs;arij &longs;ententia <expan abbr="c&otilde;firmetur">confirmetur</expan>) <expan abbr="nanq.">nanque</expan> &longs;al&longs;edinem aqua per <expan abbr="colation&etilde;">colationem</expan> amittit, etiam &longs;i per mo&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2921"></arrow.to.target><lb/>tueri po&longs;&longs;e confidat, neque rei <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, quantum ip&longs;a po&longs;tulat, intro&longs;picere. </s>                                                                <s>quamobrem ip&longs;e e&ograve; ma&shy;<lb/>gis <expan abbr="&longs;ententi&atilde;">&longs;ententiam</expan> <expan abbr="&longs;u&atilde;">&longs;uam</expan> affirmauit, quo &longs;e hi&longs;ce obiectionibus &longs;atisfacere po&longs;&longs;e videret, nec &longs;iquid aliud vt <lb/>gere po&longs;&longs;et animaduertit. </s>                                                                <s>Nobis nunc id reliquum e&longs;t, vt alias afferamus qu&aelig; plus &longs;an&egrave; po&longs;sint in <lb/>&longs;peculatione motus quam ad placita Ari&longs;t. </s>                                                                <s>exaramus. </s>                                                                <s>Nam qu&ograve;d ea qu&aelig; Cardanus afferebat, nihil <lb/>habeant momenti, facil&egrave; cogno&longs;ci pote&longs;t ex his qu&aelig; &longs;ubiiciemus. </s>                                                                <s>Quod <expan abbr=".n.">enim</expan> attinet ad id quod &agrave; &longs;al&shy;<lb/>&longs;edinis ingenio ducebatur (hinc <expan abbr=".n.">enim</expan> initium capiemus <expan abbr="explor&atilde;di">explorandi</expan> rationes illas, cum ex &longs;olutione pri&shy;<lb/>m&aelig;, aduer&longs;arij &longs;ententia <expan abbr="c&otilde;firmetur">confirmetur</expan>) <expan abbr="nanq.">nanque</expan> &longs;al&longs;edinem aqua per <expan abbr="colation&etilde;">colationem</expan> amittit, etiam &longs;i per mo&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2922"></arrow.to.target><lb/>dicum &longs;patium fiat, &longs;icuti quotidiano experimento per&longs;picuum e&longs;t: quoniam in Afric&aelig; littoribus <lb/>iuxt&agrave; mare &longs;crobe facta dulces hauriuntur: id, quod non latuit Iulium C&ecedil;&longs;arem, qui ill&ograve; artificio <lb/>milites &longs;iti enectos Alexandri&aelig; tumultuantes retinuit. </s>                                                                <s>C&ugrave;m <expan abbr=".n.">enim</expan> pars maris tenumor &longs;it dulcis; cra&longs;&longs;a <lb/>&longs;al&longs;ior, quod tenuuius e&longs;t &amp; dulce, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> perterr&aelig; foramina <expan abbr="tr&atilde;&longs;mi&longs;&longs;um">tran&longs;mi&longs;&longs;um</expan>, <expan abbr="liquatum&qacute;">liquatumque</expan>. </s>                                                                <s>in ip&longs;am terram &longs;e <lb/> <arrow.to.target n="marg2922"></arrow.to.target><lb/>dicum &longs;patium fiat, &longs;icuti quotidiano experimento per&longs;picuum e&longs;t: quoniam in Afric&aelig; littoribus <lb/>iuxt&agrave; mare &longs;crobe facta dulces hauriuntur: id, quod non latuit Iulium C&ecedil;&longs;arem, qui ill&ograve; artificio <lb/>milites &longs;iti enectos Alexandri&aelig; tumultuantes retinuit. </s>                                                                <s>C&ugrave;m <expan abbr=".n.">enim</expan> pars maris tenuuior &longs;it dulcis; cra&longs;&longs;a <lb/>&longs;al&longs;ior, quod tenuuius e&longs;t &amp; dulce, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> per terr&aelig; foramina <expan abbr="tr&atilde;&longs;mi&longs;&longs;um">tran&longs;mi&longs;&longs;um</expan>, <expan abbr="liquatum&qacute;">liquatumque</expan>. </s>                                                                <s>in ip&longs;am terram &longs;e <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2923"></arrow.to.target><lb/>condit, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s>                                                                <s>effo&longs;&longs;a <expan abbr="c&otilde;peritur">comperitur</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="itaq.">itaque</expan> &longs;i littore laxiore continetur, &longs;al&longs;a idcirco e&longs;t, quia cra&longs;sior humor, <lb/>qui &longs;al&longs;us e&longs;t terram per <expan abbr="meatu&utilde;">meatuum</expan> amplitudinem &longs;ubire pote&longs;t. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tereo prudens alia experimenta, <lb/>vt va&longs;culorum in mare <expan abbr="deiector&utilde;">deiectorum</expan>; ne chartas aliena collinam indu&longs;tria. </s>                                                                <s><expan abbr="Cum&qacute;">Cumque</expan>. </s>                                                                <s>id opponitur, nul&shy;<lb/>lam e&longs;&longs;e <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan>, cur ab illo monte potius aqua fluat, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ab alio. </s>                                                                <s>immo e&longs;t, inquam, nempe vari&aelig; m&ograve;&shy;<lb/>tium differenti&aelig;, qu&ograve;d alij &longs;olidi &longs;int, <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> creto&longs;i, nonnulli glareo&longs;i; vnde pote&longs;t hos aqua pene&shy;<lb/>trare, non illos, qu&ograve;d autem motus ille qui fit intra vi&longs;cera terr&aelig; non concutiat ip&longs;am, in cau&longs;&longs;a e&longs;t <lb/>fluxus &aelig;quabilitas, &amp; amplitudo canalium &longs;iue repurgatio. </s>                                                                <s>Mare autem Huminibus. </s>                                                                <s>non <expan abbr="&longs;uffectu-r&utilde;">&longs;uffectu&shy;<lb/>rum</expan>, qu&ograve;d maxima pars aqu&aelig; calore &longs;olis ab&longs;umatur, parum cogit ob <expan abbr="mutu&atilde;">mutuam</expan> grati&aelig; depen&longs;ionem: <lb/>tantundem <expan abbr=".n.">enim</expan> mari redditur ex pluuiis, quantum de ip&longs;o exhauritur &agrave; &longs;ole. </s>                                                                <s>Iam ver&ograve; flumina non <lb/>iri diminutum, <expan abbr="fid&etilde;">fidem</expan> inueniat apud illos qui flumina &longs;ol&ugrave;m ex aquis &egrave; mari attractis <expan abbr="c&otilde;&longs;tare">con&longs;tare</expan> opinan&shy;<lb/>tur, &longs;ed <expan abbr="magn&atilde;">magnam</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> ad illa afferunt pluui&aelig;, <expan abbr="niue&longs;&qacute;">niue&longs;que</expan>., c&ugrave;m &longs;oluuntur, non <expan abbr="paru&atilde;">paruam</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> fontes. <lb/></s>                                                                <s> <arrow.to.target n="marg2923"></arrow.to.target><lb/>condit, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s>                                                                <s>effo&longs;&longs;a <expan abbr="c&otilde;peritur">comperitur</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="itaq.">itaque</expan> &longs;i littore laxiore continetur, &longs;al&longs;a idcirco e&longs;t, quia cra&longs;sior humor, <lb/>qui &longs;al&longs;us e&longs;t terram per <expan abbr="meatu&utilde;">meatuum</expan> amplitudinem &longs;ubire pote&longs;t. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tereo prudens alia experimenta, <lb/>vt va&longs;culorum in mare <expan abbr="deiector&utilde;">deiectorum</expan>; ne chartas aliena collinam indu&longs;tria. </s>                                                                <s><expan abbr="Cum&qacute;">Cumque</expan>. </s>                                                                <s>id opponitur, nul&shy;<lb/>lam e&longs;&longs;e <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan>, cur ab illo monte potius aqua fluat, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ab alio. </s>                                                                <s>immo e&longs;t, inquam, nempe vari&aelig; m&ograve;&shy;<lb/>tium differenti&aelig;, qu&ograve;d alij &longs;olidi &longs;int, <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> creto&longs;i, nonnulli glareo&longs;i; vnde pote&longs;t hos aqua pene&shy;<lb/>trare, non illos, qu&ograve;d autem motus ille qui fit intra vi&longs;cera terr&aelig; non concutiat ip&longs;am, in cau&longs;&longs;a e&longs;t <lb/>fluxus &aelig;quabilitas, &amp; amplitudo canalium &longs;iue repurgatio. </s>                                                                <s>Mare autem Huminibus. </s>                                                                <s>non <expan abbr="&longs;uffectu-r&utilde;">&longs;uffectu&shy;<lb/>rum</expan>, qu&ograve;d maxima pars aqu&aelig; calore &longs;olis ab&longs;umatur, parum cogit ob <expan abbr="mutu&atilde;">mutuam</expan> grati&aelig; depen&longs;ionem: <lb/>tantundem <expan abbr=".n.">enim</expan> mari redditur ex pluuiis, quantum de ip&longs;o exhauritur &agrave; &longs;ole. </s>                                                                <s>Iam ver&ograve; flumina non <lb/>iri diminutum, <expan abbr="fid&etilde;">fidem</expan> inueniat apud illos qui flumina &longs;ol&ugrave;m ex aquis &egrave; mari attractis <expan abbr="c&otilde;&longs;tare">con&longs;tare</expan> opinan&shy;<lb/>tur, &longs;ed <expan abbr="magn&atilde;">magnam</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> ad illa afferunt pluui&aelig;, <expan abbr="niue&longs;&qacute;">niue&longs;que</expan>., c&ugrave;m &longs;oluuntur, non <expan abbr="paru&atilde;">paruam</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> fontes. <lb/></s>                                                                <s>
 <arrow.to.target n="marg2924"></arrow.to.target><lb/>Prima <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ratio efficacior haberi poterit; quippe qu&aelig; ab aquilegorum experientia ducta &longs;it. </s>                                                                <s>Non <lb/>enim pote&longs;t aqua motu &longs;ublimius euehi, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;it eius &longs;uperficies, vnde deriuatur. </s>                                                                <s>At id non &longs;implici&shy;<lb/>ter verum e&longs;t; &longs;ed, ni&longs;i plus re&longs;i&longs;tatur ab ea portione, qu&aelig; &longs;ur&longs;um pellitur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> prematur ab illius vi &amp; <lb/>pondere qu&aelig; vrget. </s>                                                                <s>c&ecedil;ter&ugrave;m vbi vis, &amp; pondus opprimentis maiora &longs;unt, tum &longs;ur&longs;um pellitur aqua <lb/>ad <expan abbr="&longs;uperfici&etilde;">&longs;uperficiem</expan> &longs;ublimiorem, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ea &longs;it, &agrave; qua de&longs;cendit. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur hoc accidat humano ingenio, quid <lb/>vetat <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> quoque machinam fui&longs;&longs;e naturam: plurima <expan abbr=".n.">enim</expan> aqu&aelig; pars extra &longs;uum locum e&longs;t, &amp; terra <lb/>multis peruia &longs;pecubus, eo in loco qui debebatur aqu&aelig;, &amp; &agrave; terra occupatus e&longs;t, &agrave; cau&longs;&longs;a illa qu&aelig; <lb/>montes produxit, de qua <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;t &longs;upr&agrave;. </s>                                                                <s>igitur in illa terr&aelig; loca &longs;e&longs;e indidit, &amp; c&ugrave;m angu&longs;ta &longs;int <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> tantam maris <expan abbr="mol&etilde;">molem</expan> capere queant, compre&longs;&longs;a illa aqu&aelig; portio ab extrin&longs;ec&ugrave;s incumbente ma&shy;<lb/>ri, &amp; &longs;uas &longs;edes repetente, egredi &longs;tudet, ex quo &longs;catebr&aelig; efficiuntur. </s>                                                                <s>Allata e&longs;t <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ad euidentiam <lb/>more mathematico <foreign lang="greek">e)/ktesi+s</foreign>, ide&longs;t, expo&longs;itio, qua intelligatur <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan> extra &longs;uum <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> e&longs;&longs;e, &amp; ad cen&shy;<lb/>trum mundi prouolui qu&aelig; c&ugrave;m cau&longs;&longs;am non contineat, neque argumentum, &agrave; nobis de indu&longs;tria <lb/>pr&ecedil;termittitur. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m libet h&icirc;c mihi rem di&longs;cutere accuratius; exordiar autem &egrave; leuioribus ete&shy;<lb/>nim in huius viri dictis extat &longs;u&longs;picio repugnanti&aelig;; quandoquidem vbi ad Cardanum reddidit <lb/>rationem, cur ex eo motu terra non concuteretur, id canalium, vt puto, amplitudini tribuebat. </s>                                                                <s>aut,  <arrow.to.target n="marg2924"></arrow.to.target><lb/>Prima <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ratio efficacior haberi poterit; quippe qu&aelig; ab aquilegorum experientia ducta &longs;it. </s>                                                                <s>Non <lb/>enim pote&longs;t aqua motu &longs;ublimius euehi, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;it eius &longs;uperficies, vnde deriuatur. </s>                                                                <s>At id non &longs;implici&shy;<lb/>ter verum e&longs;t; &longs;ed, ni&longs;i plus re&longs;i&longs;tatur ab ea portione, qu&aelig; &longs;ur&longs;um pellitur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> prematur ab illius vi &amp; <lb/>pondere qu&aelig; vrget. </s>                                                                <s>c&ecedil;ter&ugrave;m vbi vis, &amp; pondus opprimentis maiora &longs;unt, tum &longs;ur&longs;um pellitur aqua <lb/>ad <expan abbr="&longs;uperfici&etilde;">&longs;uperficiem</expan> &longs;ublimiorem, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ea &longs;it, &agrave; qua de&longs;cendit. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur hoc accidat humano ingenio, quid <lb/>vetat <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> quoque machinam fui&longs;&longs;e naturam: plurima <expan abbr=".n.">enim</expan> aqu&aelig; pars extra &longs;uum locum e&longs;t, &amp; terra <lb/>multis peruia &longs;pecubus, eo in loco qui debebatur aqu&aelig;, &amp; &agrave; terra occupatus e&longs;t, &agrave; cau&longs;&longs;a illa qu&aelig; <lb/>montes produxit, de qua <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;t &longs;upr&agrave;. </s>                                                                <s>igitur in illa terr&aelig; loca &longs;e&longs;e indidit, &amp; c&ugrave;m angu&longs;ta &longs;int <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> tantam maris <expan abbr="mol&etilde;">molem</expan> capere queant, compre&longs;&longs;a illa aqu&aelig; portio ab extrin&longs;ec&ugrave;s incumbente ma&shy;<lb/>ri, &amp; &longs;uas &longs;edes repetente, egredi &longs;tudet, ex quo &longs;catebr&aelig; efficiuntur. </s>                                                                <s>Allata e&longs;t <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ad euidentiam <lb/>more mathematico <foreign lang="greek">e)/ktesis</foreign>, ide&longs;t, expo&longs;itio, qua intelligatur <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan> extra &longs;uum <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> e&longs;&longs;e, &amp; ad cen&shy;<lb/>trum mundi prouolui qu&aelig; c&ugrave;m cau&longs;&longs;am non contineat, neque argumentum, &agrave; nobis de indu&longs;tria <lb/>pr&ecedil;termittitur. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m libet h&icirc;c mihi rem di&longs;cutere accuratius; exordiar autem &egrave; leuioribus ete&shy;<lb/>nim in huius viri dictis extat &longs;u&longs;picio repugnanti&aelig;; quandoquidem vbi ad Cardanum reddidit <lb/>rationem, cur ex eo motu terra non concuteretur, id canalium, vt puto, amplitudini tribuebat. </s>                                                                <s>aut,
 <pb pagenum="477"/> <pb pagenum="477"/>
 <arrow.to.target n="marg2925"></arrow.to.target><lb/>&longs;i placet, purgationi <expan abbr="viar&utilde;">viarum</expan>, per quas liber&egrave; aqua vagari po&longs;&longs;et; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>nullam vim terr&aelig; faceret. </s>                                                                <s>mox <lb/>ip&longs;e canalium <expan abbr="angu&longs;ti&atilde;">angu&longs;tiam</expan> &longs;catebr&aelig; cau&longs;&longs;am ponit; non igitur patent meatus, aut &longs;i iter in offen&longs;um e&longs;t, <lb/>quia <expan abbr="purgat&utilde;">purgatum</expan>, quo pacto id a&longs;&longs;erere <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> qui glareo&longs;os montes &longs;tatuit per quos aqua fluat. </s>                                                                <s>mirum <lb/>profect&ograve; ni natura capillos ordine ita di&longs;po&longs;uerit, vt &egrave; regione collocati, nec a&euml;ri aditum, nec aqu&aelig; <lb/>ip&longs;i <expan abbr="flex&utilde;">flexum</expan> vllum v&longs;piam pr&aelig;beant. </s>                                                                <s><expan abbr="quamobr&etilde;">quamobrem</expan> explicet, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> ibi vis ad&longs;it qu&aelig; comprimat: <lb/>neque <expan abbr=".n.">enim</expan> e&ograve; confugere <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, vt terr&aelig; canales &longs;int &aelig;quales, veluti tubi <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> &aelig;nei, neque item aqu&aelig; <lb/><expan abbr="continuitat&etilde;">continuitatem</expan> afferre <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> inanitatibus <expan abbr="c&otilde;pluribus">compluribus</expan> apparentibus, &amp; per <expan abbr="vapor&etilde;">vaporem</expan> aqua multa ex <expan abbr="cauer-nat&utilde;">cauer&shy;<lb/>natum</expan> fornicibus ad imum confluente. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; ponit auctor i&longs;te <expan abbr="c&otilde;pul&longs;ionem">compul&longs;ionem</expan>, cau&longs;&longs;am motus na&shy;<lb/>turalis; at id &agrave; nobis olim <expan abbr="confutat&utilde;">confutatum</expan> fuit, c&ugrave;m docuimus cau&longs;&longs;as, propter quas ea qu&aelig; naturali motu <lb/>mouentur, in fine velociora &longs;unt; nihil <expan abbr=".n.">enim</expan> vel <expan abbr="c&otilde;pre&longs;sionem">compre&longs;sionem</expan> vel pul&longs;ionem in eo motu momenti ha&shy;<lb/>bere, vel Ari&longs;t. </s>                                                                <s>ip&longs;o pr&aelig;mon&longs;trante docuimus. </s>                                                                <s>Accedit eodem, quae &longs;iqua e&longs;t aqu&aelig; oppre&longs;sio, quia, <lb/>&longs;it extra <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> locum; non quidem illis aqu&aelig;ductibus, &longs;ed litoribus terminatur &amp; exundat, quemad&shy;<lb/>modum in Belgico litore quotidiana docet experientia. </s>                                                                <s>Quin etiam dum mate excre&longs;cit ad lito&shy;<lb/>ra, tum fluuij deberent excre&longs;cere. </s>                                                                <s>Neque credendum e&longs;t, pondus partium &longs;uperiorum &egrave; &longs;uo lo&shy;<lb/>co detrudere partes inferiores, &longs;ed id &longs;ol&ugrave;m efficere, vt magis accedant ad <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, ad quem <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> <lb/>conatu contendunt. </s>                                                                <s><expan abbr="inde&qacute;">indeque</expan>. </s>                                                                <s>reddita cau&longs;&longs;a e&longs;t ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>cur terra rotunda &longs;it qu&aelig; <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ad <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan> optim&egrave; <lb/> <arrow.to.target n="marg2925"></arrow.to.target><lb/>&longs;i placet, purgationi <expan abbr="viar&utilde;">viarum</expan>, per quas liber&egrave; aqua vagari po&longs;&longs;et; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>nullam vim terr&aelig; faceret. </s>                                                                <s>mox <lb/>ip&longs;e canalium <expan abbr="angu&longs;ti&atilde;">angu&longs;tiam</expan> &longs;catebr&aelig; cau&longs;&longs;am ponit; non igitur patent meatus, aut &longs;i iter in offen&longs;um e&longs;t, <lb/>quia <expan abbr="purgat&utilde;">purgatum</expan>, quo pacto id a&longs;&longs;erere <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> qui glareo&longs;os montes &longs;tatuit per quos aqua fluat. </s>                                                                <s>mirum <lb/>profect&ograve; ni natura capillos ordine ita di&longs;po&longs;uerit, vt &egrave; regione collocati, nec a&euml;ri aditum, nec aqu&aelig; <lb/>ip&longs;i <expan abbr="flex&utilde;">flexum</expan> vllum v&longs;piam pr&aelig;beant. </s>                                                                <s><expan abbr="quamobr&etilde;">quamobrem</expan> explicet, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> ibi vis ad&longs;it qu&aelig; comprimat: <lb/>neque <expan abbr=".n.">enim</expan> e&ograve; confugere <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, vt terr&aelig; canales &longs;int &aelig;quales, veluti tubi <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> &aelig;nei, neque item aqu&aelig; <lb/><expan abbr="continuitat&etilde;">continuitatem</expan> afferre <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> inanitatibus <expan abbr="c&otilde;pluribus">compluribus</expan> apparentibus, &amp; per <expan abbr="vapor&etilde;">vaporem</expan> aqua multa ex <expan abbr="cauer-nat&utilde;">cauer&shy;<lb/>natum</expan> fornicibus ad imum confluente. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; ponit auctor i&longs;te <expan abbr="c&otilde;pul&longs;ionem">compul&longs;ionem</expan>, cau&longs;&longs;am motus na&shy;<lb/>turalis; at id &agrave; nobis olim <expan abbr="confutat&utilde;">confutatum</expan> fuit, c&ugrave;m docuimus cau&longs;&longs;as, propter quas ea qu&aelig; naturali motu <lb/>mouentur, in fine velociora &longs;unt; nihil <expan abbr=".n.">enim</expan> vel <expan abbr="c&otilde;pre&longs;sionem">compre&longs;sionem</expan> vel pul&longs;ionem in eo motu momenti ha&shy;<lb/>bere, vel Ari&longs;t. </s>                                                                <s>ip&longs;o pr&aelig;mon&longs;trante docuimus. </s>                                                                <s>Accedit eodem, quae &longs;iqua e&longs;t aqu&aelig; oppre&longs;sio, quia, <lb/>&longs;it extra <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> locum; non quidem illis aqu&aelig;ductibus, &longs;ed litoribus terminatur &amp; exundat, quemad&shy;<lb/>modum in Belgico litore quotidiana docet experientia. </s>                                                                <s>Quin etiam dum mate excre&longs;cit ad lito&shy;<lb/>ra, tum fluuij deberent excre&longs;cere. </s>                                                                <s>Neque credendum e&longs;t, pondus partium &longs;uperiorum &egrave; &longs;uo lo&shy;<lb/>co detrudere partes inferiores, &longs;ed id &longs;ol&ugrave;m efficere, vt magis accedant ad <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, ad quem <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> <lb/>conatu contendunt. </s>                                                                <s><expan abbr="inde&qacute;">indeque</expan>. </s>                                                                <s>reddita cau&longs;&longs;a e&longs;t ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>cur terra rotunda &longs;it qu&aelig; <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ad <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan> optim&egrave; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2926"></arrow.to.target><lb/>accommodari pote&longs;t. </s>                                                                <s>Sed qu&aelig;'nam, ob&longs;ecro, cau&longs;&longs;a e&longs;t, cur &longs;ibi vim aqua con&longs;i&longs;tat, vt prodeat &egrave; &longs;uo <lb/>loco, quem &longs;ibi tantopere expetebat? </s>                                                                <s>vt non minus <expan abbr="contemnend&utilde;">contemnendum</expan> &longs;it natur&aelig; <expan abbr="negoci&utilde;">negocium</expan>, qu&agrave;m aucu&shy;<lb/>pis illius qui captas auiculas amittat. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; re&longs;i&longs;tentia na&longs;citur &agrave; grauitate; quo igitur aliquid <lb/>grauius e&longs;t, eo magis re&longs;i&longs;tet. </s>                                                                <s>at quo &longs;uo loco pondero&longs;a viciniora &longs;unt, eo item &longs;unt grauiora: cur <lb/>ergo non magis vrgenti re&longs;i&longs;tent, quam &agrave; minus graui comprimantur? </s>                                                                <s>ita maior erit labor quo hu&shy;<lb/>milior aqua e&longs;t, eam extrudere de &longs;uo loco, &amp; &longs;ic cau&longs;&longs;a ce&longs;&longs;at, quapropter &agrave; pondere opprimente <lb/>&longs;upra &longs;uperficiem, vnde de&longs;cendit, aqua tollatur.</s></p> <arrow.to.target n="marg2926"></arrow.to.target><lb/>accommodari pote&longs;t. </s>                                                                <s>Sed qu&aelig;'nam, ob&longs;ecro, cau&longs;&longs;a e&longs;t, cur &longs;ibi vim aqua con&longs;i&longs;tat, vt prodeat &egrave; &longs;uo <lb/>loco, quem &longs;ibi tantopere expetebat? </s>                                                                <s>vt non minus <expan abbr="contemnend&utilde;">contemnendum</expan> &longs;it natur&aelig; <expan abbr="negoci&utilde;">negocium</expan>, qu&agrave;m aucu&shy;<lb/>pis illius qui captas auiculas amittat. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; re&longs;i&longs;tentia na&longs;citur &agrave; grauitate; quo igitur aliquid <lb/>grauius e&longs;t, eo magis re&longs;i&longs;tet. </s>                                                                <s>at quo &longs;uo loco pondero&longs;a viciniora &longs;unt, eo item &longs;unt grauiora: cur <lb/>ergo non magis vrgenti re&longs;i&longs;tent, quam &agrave; minus graui comprimantur? </s>                                                                <s>ita maior erit labor quo hu&shy;<lb/>milior aqua e&longs;t, eam extrudere de &longs;uo loco, &amp; &longs;ic cau&longs;&longs;a ce&longs;&longs;at, quapropter &agrave; pondere opprimente <lb/>&longs;upra &longs;uperficiem, vnde de&longs;cendit, aqua tollatur.</s></p>
Line 11393 
Line 11392 
 <p type="head"> <p type="head">
 <s><emph type="italics"/>Auctoris &longs;ententia de aqu&ecedil; a&longs;cen&longs;u pronuntiatur, &amp; tolluntur obiectiones. </s>                                                                <s>Cap: XX<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Auctoris &longs;ententia de aqu&ecedil; a&longs;cen&longs;u pronuntiatur, &amp; tolluntur obiectiones. </s>                                                                <s>Cap: XX<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>NOBIS igitur alia via tenenda e&longs;t, &amp; ex iis qu&ecedil; leguntur apud Ari&longs;t. </s>                                                                <s>omnis extricanda difficul&shy;<lb/>tas. </s>                                                                <s>Facil&egrave; autem hoc &longs;ucce&longs;&longs;urum confido: &longs;i nonnulla in primis accipiamus, &amp; <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> &longs;er&shy;<lb/>monis no&longs;tri firmamenta ponamus. </s>                                                                <s>Ac primum quidem grauia <expan abbr="leuia&qacute;">leuiaque</expan>. </s>                                                                <s>vel ab&longs;olut&egrave; e&longs;&longs;e, vel <expan abbr="quo-d&atilde;modo">quo&shy;<lb/>dammodo</expan>: ac &longs;i &longs;impliciter eiu&longs;modi fuerint, quie&longs;cere in terminis ip&longs;ius vniuer&longs;i; grauia quidem in <lb/>medio mundi, leuia <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> in eius extremis: &longs;i ver&ograve; fuetint talia quadam ex parte, terminari illorum <lb/> <s>NOBIS igitur alia via tenenda e&longs;t, &amp; ex iis qu&ecedil; leguntur apud Ari&longs;t. </s>                                                                <s>omnis extricanda difficul&shy;<lb/>tas. </s>                                                                <s>Facil&egrave; autem hoc &longs;ucce&longs;&longs;urum confido: &longs;i nonnulla in primis accipiamus, &amp; <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> &longs;er&shy;<lb/>monis no&longs;tri firmamenta ponamus. </s>                                                                <s>Ac primum quidem grauia <expan abbr="leuia&qacute;">leuiaque</expan>. </s>                                                                <s>vel ab&longs;olut&egrave; e&longs;&longs;e, vel <expan abbr="quo-d&atilde;modo">quo&shy;<lb/>dammodo</expan>: ac &longs;i &longs;impliciter eiu&longs;modi fuerint, quie&longs;cere in terminis ip&longs;ius vniuer&longs;i; grauia quidem in <lb/>medio mundi, leuia <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> in eius extremis: &longs;i ver&ograve; fuerint talia quadam ex parte, terminari illorum <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2927"></arrow.to.target><lb/>motus &longs;uperficie <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="corpor&utilde;">corporum</expan> qu&aelig; &longs;impliciter talia &longs;unt, <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan> &longs;an&egrave; conuexa terr&aelig; &longs;uperficie, a&euml;re <lb/>ver&ograve; concaua ip&longs;ius ignis. </s>                                                                <s>Quoniam ver&ograve; terra &amp; ignis &longs;unt <expan abbr="h&utilde;i">huiu&longs;modi</expan> &longs;impliciter; ex hoc efficitur, vt <expan abbr="nun-qu&atilde;">nun&shy;<lb/>quam</expan> &egrave; &longs;uo loco dimoueri po&longs;sint; ni&longs;i pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, qu&aelig;cunque fuerit illa cau&longs;&longs;a, qu&aelig; pellat ip&longs;a &egrave; <lb/>&longs;uis locis. </s>                                                                <s>At <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> reliqua <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> elementa pondus habent, &amp; a&euml;r <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> in &longs;uo loco magis vergit deor&shy;<lb/>&longs;um, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;ur&longs;um: inde e&longs;t, vt a&euml;r &longs;uo motu non terminetur prim&ugrave;m concaua ignis &longs;uperficie, &longs;ed &longs;u&shy;<lb/>perficie aqu&aelig; conuexa, aut <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> terr&aelig;, &amp; aqua ip&longs;a non feratur &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> ad <expan abbr="&longs;uperfici&etilde;">&longs;uperficiem</expan> a&euml;ris; <lb/>neque <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;equitur ip&longs;um, ni&longs;i velocior fuerit motus trahentis &longs;ur&longs;um, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cur&longs;us eius deor&longs;um, vt fit <lb/>in fi&longs;tulis vitreis, qui motus violentus e&longs;t. </s>                                                                <s>Omnia ver&ograve; in <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> &longs;ubtracti elementi &longs;uccedant, &longs;i fue&shy;<lb/>rit in&longs;erius, pr&aelig;ter <expan abbr="ign&etilde;">ignem</expan> <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> a&euml;r in locum aqu&aelig; &amp; terr&aelig;, &amp; aqua in <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> terr&aelig;. </s>                                                                <s>Proptere&agrave; <lb/>duo ex his qu&aelig; dicta &longs;unt, colligere licebit. </s>                                                                <s>Primum quidem. </s>                                                                <s>Ea, qu&aelig; <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> quid talia fuerint, <lb/>&longs;i extra &longs;ua loca ferantur &longs;ur&longs;um, <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> motum e&longs;&longs;e pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, quae &longs;i deor&longs;um; illum <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> fore <expan abbr="&longs;&mtilde;">&longs;ummam</expan> <lb/><expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> vllo pacto vi vacui <expan abbr="futur&utilde;">futurum</expan>, &longs;ed propen&longs;ione quam habent elementa igni excepto ad <expan abbr="lo-c&utilde;">lo&shy;<lb/>cum</expan> infimum, &amp; ad medium. </s>                                                                <s>Alterum ver&ograve;. </s>                                                                <s>&longs;i redeunt in &longs;ua loca; <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> pror&longs;us e&longs;&longs;e <expan abbr="natural&etilde;">naturalem</expan> <lb/>ob <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> nimir&ugrave;m cau&longs;&longs;am de qua &longs;uperius <expan abbr="expo&longs;it&utilde;">expo&longs;itum</expan> e&longs;t. </s>                                                                <s>&longs;ed &longs;iue &egrave; centro terr&aelig; euehantur ad eius <expan abbr="&longs;u-perfici&etilde;">&longs;u&shy;<lb/>perficiem</expan>, &longs;iue ex alto recidant, <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan>; ibi manent &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>. </s>                                                                <s>ergo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> e&ograve; &longs;ecund&ugrave;m naturam <lb/> <arrow.to.target n="marg2927"></arrow.to.target><lb/>motus &longs;uperficie <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="corpor&utilde;">corporum</expan> qu&aelig; &longs;impliciter talia &longs;unt, <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan> &longs;an&egrave; conuexa terr&aelig; &longs;uperficie, a&euml;re <lb/>ver&ograve; concaua ip&longs;ius ignis. </s>                                                                <s>Quoniam ver&ograve; terra &amp; ignis &longs;unt <expan abbr="h&utilde;i">huiu&longs;modi</expan> &longs;impliciter; ex hoc efficitur, vt <expan abbr="nun-qu&atilde;">nun&shy;<lb/>quam</expan> &egrave; &longs;uo loco dimoueri po&longs;sint; ni&longs;i pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, qu&aelig;cunque fuerit illa cau&longs;&longs;a, qu&aelig; pellat ip&longs;a &egrave; <lb/>&longs;uis locis. </s>                                                                <s>At <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> reliqua <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> elementa pondus habent, &amp; a&euml;r <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> in &longs;uo loco magis vergit deor&shy;<lb/>&longs;um, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;ur&longs;um: inde e&longs;t, vt a&euml;r &longs;uo motu non terminetur prim&ugrave;m concaua ignis &longs;uperficie, &longs;ed &longs;u&shy;<lb/>perficie aqu&aelig; conuexa, aut <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> terr&aelig;, &amp; aqua ip&longs;a non feratur &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> ad <expan abbr="&longs;uperfici&etilde;">&longs;uperficiem</expan> a&euml;ris; <lb/>neque <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;equitur ip&longs;um, ni&longs;i velocior fuerit motus trahentis &longs;ur&longs;um, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cur&longs;us eius deor&longs;um, vt fit <lb/>in fi&longs;tulis vitreis, qui motus violentus e&longs;t. </s>                                                                <s>Omnia ver&ograve; in <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> &longs;ubtracti elementi &longs;uccedant, &longs;i fue&shy;<lb/>rit in&longs;erius, pr&aelig;ter <expan abbr="ign&etilde;">ignem</expan> <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> a&euml;r in locum aqu&aelig; &amp; terr&aelig;, &amp; aqua in <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> terr&aelig;. </s>                                                                <s>Proptere&agrave; <lb/>duo ex his qu&aelig; dicta &longs;unt, colligere licebit. </s>                                                                <s>Primum quidem. </s>                                                                <s>Ea, qu&aelig; <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> quid talia fuerint, <lb/>&longs;i extra &longs;ua loca ferantur &longs;ur&longs;um, <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> motum e&longs;&longs;e pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, quae &longs;i deor&longs;um; illum <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> fore <expan abbr="&longs;&mtilde;">&longs;ummam</expan> <lb/><expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> vllo pacto vi vacui <expan abbr="futur&utilde;">futurum</expan>, &longs;ed propen&longs;ione quam habent elementa igni excepto ad <expan abbr="lo-c&utilde;">lo&shy;<lb/>cum</expan> infimum, &amp; ad medium. </s>                                                                <s>Alterum ver&ograve;. </s>                                                                <s>&longs;i redeunt in &longs;ua loca; <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> pror&longs;us e&longs;&longs;e <expan abbr="natural&etilde;">naturalem</expan> <lb/>ob <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> nimir&ugrave;m cau&longs;&longs;am de qua &longs;uperius <expan abbr="expo&longs;it&utilde;">expo&longs;itum</expan> e&longs;t. </s>                                                                <s>&longs;ed &longs;iue &egrave; centro terr&aelig; euehantur ad eius <expan abbr="&longs;u-perfici&etilde;">&longs;u&shy;<lb/>perficiem</expan>, &longs;iue ex alto recidant, <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan>; ibi manent &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>. </s>                                                                <s>ergo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> e&ograve; &longs;ecund&ugrave;m naturam <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2928"></arrow.to.target><lb/>mouentur. </s>                                                                <s>Attamen, inquies tu &amp; hinc &longs;equi, vt duo motus vnius corporis &longs;implicis e&longs;&longs;e po&longs;sint &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>; alter &longs;an&egrave; &longs;ur&longs;um, vt cum aqua e&longs;t in loco terr&aelig;, <expan abbr="atq.">atque</expan> alter deor&longs;um, vt cum in a&euml;ris <lb/>loco detinetur. </s>                                                                <s>Deinde ver&ograve;, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> locus in a&euml;ris confinio non erit aqu&aelig; naturalis, <expan abbr="neq.">neque</expan> in proxi&shy;<lb/>mo ignis inerit a&euml;ri <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> naturam. </s>                                                                <s>Hoc ver&ograve; quod accipimus, ita probamus: quoniam ille e&longs;t <lb/>locus naturalis, &agrave; quo mouetur aliquid pr&aelig;ter naturam, &longs;ed a&euml;r &amp; aqua <expan abbr="n&otilde;">non</expan> mouetur ex illis pr&aelig;ter <lb/><expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, vt c&ugrave;m de&longs;cendunt ad opplendas terr&ecedil; cauitates: ergo <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t ille locus naturalis eorum cor&shy;<lb/>porum. </s>                                                                <s>At ver&ograve; nos ita prim&ugrave;m tollemus, interpretantes Ari&longs;t. </s>                                                                <s>vbi inquit vnum motum vnius e&longs;&longs;e <lb/>corporis &longs;implicis: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> <expan abbr="intelligun&ttilde;">intelliguntur</expan> motus &amp; locus generatim. </s>                                                                <s>etenim <expan abbr="accipi&ttilde;">accipitur</expan> motus grauium, vt <lb/>grauia &longs;unt, &amp; leuium, quatenus leuia: <expan abbr="neq.">neque</expan> in &longs;uas partes <expan abbr="di&longs;tribuun&ttilde;">di&longs;tribuuntur</expan>. </s>                                                                <s>&longs;ic locus &longs;ur&longs;um, &amp; deor&longs;um <lb/>generatim <expan abbr="capi&ttilde;">capitur</expan>. </s>                                                                <s>quatenus .&longs;. </s>                                                                <s><expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan> id quod &longs;impliciter tale e&longs;t, &amp; quod e&longs;t eiu&longs;modi <expan abbr="&longs;&mtilde;">&longs;ummum</expan> quid. <lb/></s>                                                                <s>quare <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> a&euml;r &amp; aqua &longs;ub <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> qua&longs;i genere <expan abbr="c&otilde;tinen&ttilde;">continentur</expan>, <expan abbr="nimir&utilde;m">nimirumm</expan> grauis &amp; leuis, &amp; propterea quae <expan abbr="graui-tat&etilde;">graui&shy;<lb/>tatem</expan> &amp; <expan abbr="leuitat&etilde;">leuitatem</expan> &longs;imul <expan abbr="particip&atilde;t">participant</expan>: ob <expan abbr="ancipit&etilde;">ancipitem</expan> <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> hanc <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, quanuis habeant duos motus, vnus <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> <lb/>vnius corporis e&longs;t. </s>                                                                <s>c&ugrave;m <expan abbr=".n.">enim</expan> deor&longs;um <expan abbr="mouen&ttilde;">mouentur</expan>, id faciunt, quatenus grauia &longs;unt, idcirco grauium e&longs;t il&shy;<lb/>le motus: cum ver&ograve; &longs;ur&longs;um, mouentur, vt leuia: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>ille motus <expan abbr="leui&utilde;">leuium</expan> pror&longs;us e&longs;t, atque vnus e&longs;t <lb/><expan abbr="graui&utilde;">grauium</expan> motus, alter <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> leuium, non <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> vnus e&longs;t a&euml;ris motus, vt a&euml;r e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> vt res clarius explicetur.  <arrow.to.target n="marg2928"></arrow.to.target><lb/>mouentur. </s>                                                                <s>Attamen, inquies tu &amp; hinc &longs;equi, vt duo motus vnius corporis &longs;implicis e&longs;&longs;e po&longs;sint &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>; alter &longs;an&egrave; &longs;ur&longs;um, vt cum aqua e&longs;t in loco terr&aelig;, <expan abbr="atq.">atque</expan> alter deor&longs;um, vt cum in a&euml;ris <lb/>loco detinetur. </s>                                                                <s>Deinde ver&ograve;, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> locus in a&euml;ris confinio non erit aqu&aelig; naturalis, <expan abbr="neq.">neque</expan> in proxi&shy;<lb/>mo ignis inerit a&euml;ri <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> naturam. </s>                                                                <s>Hoc ver&ograve; quod accipimus, ita probamus: quoniam ille e&longs;t <lb/>locus naturalis, &agrave; quo mouetur aliquid pr&aelig;ter naturam, &longs;ed a&euml;r &amp; aqua <expan abbr="n&otilde;">non</expan> mouetur ex illis pr&aelig;ter <lb/><expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, vt c&ugrave;m de&longs;cendunt ad opplendas terr&ecedil; cauitates: ergo <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t ille locus naturalis eorum cor&shy;<lb/>porum. </s>                                                                <s>At ver&ograve; nos ita prim&ugrave;m tollemus, interpretantes Ari&longs;t. </s>                                                                <s>vbi inquit vnum motum vnius e&longs;&longs;e <lb/>corporis &longs;implicis: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> <expan abbr="intelligun&ttilde;">intelliguntur</expan> motus &amp; locus generatim. </s>                                                                <s>etenim <expan abbr="accipi&ttilde;">accipitur</expan> motus grauium, vt <lb/>grauia &longs;unt, &amp; leuium, quatenus leuia: <expan abbr="neq.">neque</expan> in &longs;uas partes <expan abbr="di&longs;tribuun&ttilde;">di&longs;tribuuntur</expan>. </s>                                                                <s>&longs;ic locus &longs;ur&longs;um, &amp; deor&longs;um <lb/>generatim <expan abbr="capi&ttilde;">capitur</expan>. </s>                                                                <s>quatenus .&longs;. </s>                                                                <s><expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan> id quod &longs;impliciter tale e&longs;t, &amp; quod e&longs;t eiu&longs;modi <expan abbr="&longs;&mtilde;">&longs;ummum</expan> quid. <lb/></s>                                                                <s>quare <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> a&euml;r &amp; aqua &longs;ub <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> qua&longs;i genere <expan abbr="c&otilde;tinen&ttilde;">continentur</expan>, <expan abbr="nimir&utilde;m">nimirum</expan> grauis &amp; leuis, &amp; propterea quae <expan abbr="graui-tat&etilde;">graui&shy;<lb/>tatem</expan> &amp; <expan abbr="leuitat&etilde;">leuitatem</expan> &longs;imul <expan abbr="particip&atilde;t">participant</expan>: ob <expan abbr="ancipit&etilde;">ancipitem</expan> <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> hanc <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, quanuis habeant duos motus, vnus <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> <lb/>vnius corporis e&longs;t. </s>                                                                <s>c&ugrave;m <expan abbr=".n.">enim</expan> deor&longs;um <expan abbr="mouen&ttilde;">mouentur</expan>, id faciunt, quatenus grauia &longs;unt, idcirco grauium e&longs;t il&shy;<lb/>le motus: cum ver&ograve; &longs;ur&longs;um, mouentur, vt leuia: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>ille motus <expan abbr="leui&utilde;">leuium</expan> pror&longs;us e&longs;t, atque vnus e&longs;t <lb/><expan abbr="graui&utilde;">grauium</expan> motus, alter <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> leuium, non <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> vnus e&longs;t a&euml;ris motus, vt a&euml;r e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> vt res clarius explicetur.
 <pb pagenum="478"/>Corpora naturalia, vel vt talia corpora &longs;pectantur, vtputa ignis &amp; a&euml;r, vel <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> propen&longs;iones, &amp; <lb/> <pb pagenum="478"/>Corpora naturalia, vel vt talia corpora &longs;pectantur, vtputa ignis &amp; a&euml;r, vel <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> propen&longs;iones, &amp; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2929"></arrow.to.target><lb/>differenti&aelig;, vnde <expan abbr="motu&utilde;">motuum</expan> &longs;pecies exoriuntur. </s>                                                                <s>h&aelig; ver&ograve; quattuor &longs;unt: c&ugrave;m graue &amp; leue <expan abbr="bifari&atilde;">bifariam</expan> &longs;umi <lb/>po&longs;sint &amp; &longs;impliciter, &amp; aliqua ex parte &amp; plan&egrave; pro <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> <expan abbr="propen&longs;ion&utilde;">propen&longs;ionum</expan> &amp; <expan abbr="differentiar&utilde;">differentiarum</expan> &longs;icuti quat&shy;<lb/>tuor &longs;unt propen&longs;iones, qu&aelig; graui &amp; leui notantur, ita quattuor &longs;unt motus &longs;implices, &amp; quattuor <lb/>corpora &longs;implicia, qu&aelig; inter &longs;e reciprocantur. </s>                                                                <s>&longs;i corpora ip&longs;a &longs;pectes; ea <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> in &longs;e coniunctim re&shy;<lb/>tinent differentias <expan abbr="motu&utilde;">motuum</expan>, non reip&longs;a <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, &longs;ed <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> di&longs;tinctas, quia &longs;icuti quattuor &longs;unt motus, &amp; <lb/>quattuor propen&longs;iones, ita &longs;unt quattuor elementa, qu&aelig; &longs;implici motu cientur. </s>                                                                <s>diui&longs;im ver&ograve;, vt vnus <lb/><expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan> &longs;it elementi <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> motus, <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="nece&longs;&longs;ari&utilde;">nece&longs;&longs;arium</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> verum e&longs;t. </s>                                                                <s>Proinde ille qui <expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan> <expan abbr="propen-&longs;ion&utilde;">propen&shy;<lb/>&longs;ionum</expan> ac <expan abbr="differentiar&utilde;">differentiarum</expan> corporum <expan abbr="&longs;implici&utilde;">&longs;implicium</expan> <expan abbr="acc&otilde;modare">accommodare</expan> voluit &longs;eor&longs;um ad quodque <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan>, is &longs;e <lb/>eo &longs;allaci&aelig; genere implicauit, quod e&longs;t &agrave; <expan abbr="coni&utilde;ctis">coniunctis</expan> ad diui&longs;a, &amp; ad corpora ip&longs;a retulit qu&aelig; Ari&longs;t. 1. <lb/>de C&ecedil;lo con&longs;tituerat de <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> propen&longs;ionibus &amp; differentiis. </s>                                                                <s>Ita c&ugrave;m corpora &longs;int grauia <expan abbr="leuia&qacute;">leuiaque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>&longs;impliciter, aut <expan abbr="quod&atilde;mod&ograve;">quodammod&ograve;</expan>; &longs;ic mouentur &longs;upr&agrave;, aut infr&agrave; &longs;impliciter aut <expan abbr="quod&atilde;mod&ograve;">quodammod&ograve;</expan>. </s>                                                                <s>&amp; &longs;ic vnus <lb/>e&longs;t motus <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> corporis &longs;implicis, &amp; <expan abbr="c&otilde;meat">commeat</expan> cum corpore &longs;implici motus &longs;implex &amp; vnus. </s>                                                                <s>at <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>a&euml;re &amp; aqua non <expan abbr="it&etilde;">item</expan>; &longs;icut &longs;als&ograve; <expan abbr="a&longs;&longs;umpt&utilde;">a&longs;&longs;umptum</expan> fuerat in argumento. </s>                                                                <s>Eadem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> via videtur in&longs;titi&longs;&longs;e <lb/>Philo&longs;ophus <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> c&ugrave;m ex <expan abbr="medior&utilde;">mediorum</expan> &longs;eu <expan abbr="organor&utilde;">organorum</expan> numero concludebat plures non e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="quinq.">quinque</expan> <expan abbr="s&etilde;&longs;us">sen&longs;us</expan>. <lb/></s>                                                                <s> <arrow.to.target n="marg2929"></arrow.to.target><lb/>differenti&aelig;, vnde <expan abbr="motu&utilde;">motuum</expan> &longs;pecies exoriuntur. </s>                                                                <s>h&aelig; ver&ograve; quattuor &longs;unt: c&ugrave;m graue &amp; leue <expan abbr="bifari&atilde;">bifariam</expan> &longs;umi <lb/>po&longs;sint &amp; &longs;impliciter, &amp; aliqua ex parte &amp; plan&egrave; pro <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> <expan abbr="propen&longs;ion&utilde;">propen&longs;ionum</expan> &amp; <expan abbr="differentiar&utilde;">differentiarum</expan> &longs;icuti quat&shy;<lb/>tuor &longs;unt propen&longs;iones, qu&aelig; graui &amp; leui notantur, ita quattuor &longs;unt motus &longs;implices, &amp; quattuor <lb/>corpora &longs;implicia, qu&aelig; inter &longs;e reciprocantur. </s>                                                                <s>&longs;i corpora ip&longs;a &longs;pectes; ea <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> in &longs;e coniunctim re&shy;<lb/>tinent differentias <expan abbr="motu&utilde;">motuum</expan>, non reip&longs;a <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, &longs;ed <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> di&longs;tinctas, quia &longs;icuti quattuor &longs;unt motus, &amp; <lb/>quattuor propen&longs;iones, ita &longs;unt quattuor elementa, qu&aelig; &longs;implici motu cientur. </s>                                                                <s>diui&longs;im ver&ograve;, vt vnus <lb/><expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan> &longs;it elementi <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> motus, <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="nece&longs;&longs;ari&utilde;">nece&longs;&longs;arium</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> verum e&longs;t. </s>                                                                <s>Proinde ille qui <expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan> <expan abbr="propen-&longs;ion&utilde;">propen&shy;<lb/>&longs;ionum</expan> ac <expan abbr="differentiar&utilde;">differentiarum</expan> corporum <expan abbr="&longs;implici&utilde;">&longs;implicium</expan> <expan abbr="acc&otilde;modare">accommodare</expan> voluit &longs;eor&longs;um ad quodque <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan>, is &longs;e <lb/>eo fallaci&aelig; genere implicauit, quod e&longs;t &agrave; <expan abbr="coni&utilde;ctis">coniunctis</expan> ad diui&longs;a, &amp; ad corpora ip&longs;a retulit qu&aelig; Ari&longs;t. 1. <lb/>de C&ecedil;lo con&longs;tituerat de <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> propen&longs;ionibus &amp; differentiis. </s>                                                                <s>Ita c&ugrave;m corpora &longs;int grauia <expan abbr="leuia&qacute;">leuiaque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>&longs;impliciter, aut <expan abbr="quod&atilde;mod&ograve;">quodammod&ograve;</expan>; &longs;ic mouentur &longs;upr&agrave;, aut infr&agrave; &longs;impliciter aut <expan abbr="quod&atilde;mod&ograve;">quodammod&ograve;</expan>. </s>                                                                <s>&amp; &longs;ic vnus <lb/>e&longs;t motus <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> corporis &longs;implicis, &amp; <expan abbr="c&otilde;meat">commeat</expan> cum corpore &longs;implici motus &longs;implex &amp; vnus. </s>                                                                <s>at <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>a&euml;re &amp; aqua non <expan abbr="it&etilde;">item</expan>; &longs;icut &longs;als&ograve; <expan abbr="a&longs;&longs;umpt&utilde;">a&longs;&longs;umptum</expan> fuerat in argumento. </s>                                                                <s>Eadem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> via videtur in&longs;titi&longs;&longs;e <lb/>Philo&longs;ophus <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> c&ugrave;m ex <expan abbr="medior&utilde;">mediorum</expan> &longs;eu <expan abbr="organor&utilde;">organorum</expan> numero concludebat plures non e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="quinq.">quinque</expan> <expan abbr="s&etilde;&longs;us">sen&longs;us</expan>. <lb/></s>                                                                <s>
 <arrow.to.target n="marg2930"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> c&ugrave;m enumera&longs;&longs;et ea ex quibus media con&longs;i&longs;tunt, quibus cum habent organa <expan abbr="affinitat&etilde;">affinitatem</expan>, ex eo quae<lb/> <arrow.to.target n="marg2930"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> c&ugrave;m enumera&longs;&longs;et ea ex quibus media con&longs;i&longs;tunt, quibus cum habent organa <expan abbr="affinitat&etilde;">affinitatem</expan>, ex eo quae<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2931"></arrow.to.target><lb/>ignis in <expan abbr="o&itilde;bus">omnibus</expan> <expan abbr="c&otilde;muniter">communiter</expan>, terra non &longs;implex, aqua &amp; a&euml;r in&longs;unt, qu&aelig; &longs;pecies accipere po&longs;&longs;unt, &longs;en&longs;us <lb/><expan abbr="o&itilde;um">omnium</expan> <expan abbr="&longs;en&longs;ili&utilde;">&longs;en&longs;ilium</expan> ine&longs;&longs;e inferebat. </s>                                                                <s>ergo &amp; <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> &longs;en&longs;us: attamen nihil de eo quod ex aqua &amp; a&euml;re <expan abbr="c&otilde;&longs;taret">con&longs;taret</expan>: <lb/><expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> &longs;iue tale &longs;it, &longs;eu <expan abbr="n&otilde;">non</expan>; &longs;atis e&longs;t e&longs;&longs;e id quod fit capax <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="&longs;en&longs;ili&utilde;">&longs;en&longs;ilium</expan> qu&aelig; eminus &longs;entiuntur. </s>                                                                <s><expan abbr="itaq.">itaque</expan> <lb/>ex <expan abbr="accipienti&utilde;">accipientium</expan> numero &amp; &longs;en&longs;oriis &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, non &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> con&longs;ideratis de nume&shy;<lb/>ro <expan abbr="&longs;en&longs;u&utilde;">&longs;en&longs;uum</expan> tulit <expan abbr="iudici&utilde;">iudicium</expan>, pari pror&longs;us <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> h&icirc;c eum v&longs;um fui&longs;&longs;e credito. </s>                                                                <s>Quod ver&ograve; &longs;ubiicitur, quia <lb/>locus a&euml;ris ad <expan abbr="&longs;uperfici&etilde;">&longs;uperficiem</expan> <expan abbr="interipr&etilde;">interiprem</expan> ignis non erit illi naturalis, eo quae non moueretur ex illo &longs;ecund&ugrave;m <lb/><expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <expan abbr="tolli&ttilde;">tollitur</expan> &longs;ic. </s>                                                                <s>quia motus ille e&longs;t graui naturalis, vt graue e&longs;t: ill&ograve; <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> fertur, vt leuis. </s>                                                                <s>tamet&longs;i <lb/>magis &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;t, vt inde, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ill&ograve; moueatur. </s>                                                                <s><expan abbr="nanq.">nanque</expan> audiuimus a&euml;rem <expan abbr="propen&longs;iot&etilde;">propen&longs;iotem</expan> e&longs;&longs;e ad <lb/>de&longs;cen&longs;um, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ad a&longs;cen&longs;um. </s>                                                                <s>ita de aqua <expan abbr="intelligend&utilde;">intelligendum</expan> e&longs;t. </s>                                                                <s>quapropter <expan abbr="eti&atilde;&longs;i">etian&longs;i</expan> <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> h&aelig;c <foreign lang="greek">e)pamfote&shy;<lb/>zizonta</foreign>. </s>                                                                <s>ide&longs;t, ambigua &longs;int appellata. </s>                                                                <s>&amp; dixerit Ari&longs;t. </s>                                                                <s>elementa media e&longs;&longs;e <expan abbr="motion&utilde;">motionum</expan> <expan abbr="o&itilde;um">omnium</expan> <expan abbr="in&longs;tru-m&etilde;ta">in&longs;tru&shy;<lb/>menta</expan>, quia grauia &longs;int &amp; leuia &longs;imul; quapropter <expan abbr="impet&utilde;">impetum</expan> quoquouer&longs;us excipiunt, <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> tamen pro&shy;<lb/>pen&longs;io long&egrave; maior e&longs;t ad centrum. </s>                                                                <s>Obiiciebat tamen Simplicius &longs;i <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> id quod &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> <lb/>cietur, ad <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> profici&longs;citur, &amp; &longs;uperiora form&aelig; &longs;unt inferiorum: ergo po&longs;tulabit ordo natur&aelig;, vt <lb/>inferiora moueantur ad &longs;uperiora. </s>                                                                <s>Dubium hoc tetigit &longs;an&egrave; Simplicius. </s>                                                                <s>&longs;ed cicatricem refricauit, <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> pegma adiecit. </s>                                                                <s>Atqui ita forta&longs;&longs;e vlcus <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> repurgabitur. </s>                                                                <s>vel &longs;i &longs;pectemus in elementis geminas <lb/>vires, eam qu&aelig; vim habet afficiendi &amp; <expan abbr="motric&etilde;">motricem</expan>, &amp; quantum e&longs;t de afficiendi facultate: &longs;uperiora, <lb/> <arrow.to.target n="marg2931"></arrow.to.target><lb/>ignis in <expan abbr="o&itilde;bus">omnibus</expan> <expan abbr="c&otilde;muniter">communiter</expan>, terra non &longs;implex, aqua &amp; a&euml;r in&longs;unt, qu&aelig; &longs;pecies accipere po&longs;&longs;unt, &longs;en&longs;us <lb/><expan abbr="o&itilde;um">omnium</expan> <expan abbr="&longs;en&longs;ili&utilde;">&longs;en&longs;ilium</expan> ine&longs;&longs;e inferebat. </s>                                                                <s>ergo &amp; <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> &longs;en&longs;us: attamen nihil de eo quod ex aqua &amp; a&euml;re <expan abbr="c&otilde;&longs;taret">con&longs;taret</expan>: <lb/><expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> &longs;iue tale &longs;it, &longs;eu <expan abbr="n&otilde;">non</expan>; &longs;atis e&longs;t e&longs;&longs;e id quod fit capax <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="&longs;en&longs;ili&utilde;">&longs;en&longs;ilium</expan> qu&aelig; eminus &longs;entiuntur. </s>                                                                <s><expan abbr="itaq.">itaque</expan> <lb/>ex <expan abbr="accipienti&utilde;">accipientium</expan> numero &amp; &longs;en&longs;oriis &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, non &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> con&longs;ideratis de nume&shy;<lb/>ro <expan abbr="&longs;en&longs;u&utilde;">&longs;en&longs;uum</expan> tulit <expan abbr="iudici&utilde;">iudicium</expan>, pari pror&longs;us <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> h&icirc;c eum v&longs;um fui&longs;&longs;e credito. </s>                                                                <s>Quod ver&ograve; &longs;ubiicitur, quia <lb/>locus a&euml;ris ad <expan abbr="&longs;uperfici&etilde;">&longs;uperficiem</expan> <expan abbr="interipr&etilde;">interiprem</expan> ignis non erit illi naturalis, eo quae non moueretur ex illo &longs;ecund&ugrave;m <lb/><expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <expan abbr="tolli&ttilde;">tollitur</expan> &longs;ic. </s>                                                                <s>quia motus ille e&longs;t graui naturalis, vt graue e&longs;t: ill&ograve; <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> fertur, vt leuis. </s>                                                                <s>tamet&longs;i <lb/>magis &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;t, vt inde, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ill&ograve; moueatur. </s>                                                                <s><expan abbr="nanq.">nanque</expan> audiuimus a&euml;rem <expan abbr="propen&longs;iot&etilde;">propen&longs;iotem</expan> e&longs;&longs;e ad <lb/>de&longs;cen&longs;um, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ad a&longs;cen&longs;um. </s>                                                                <s>ita de aqua <expan abbr="intelligend&utilde;">intelligendum</expan> e&longs;t. </s>                                                                <s>quapropter <expan abbr="eti&atilde;&longs;i">etiam&longs;i</expan> <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> h&aelig;c <foreign lang="greek">e)pamfote&shy;<lb/>rizonta</foreign>. </s>                                                                <s>ide&longs;t, ambigua &longs;int appellata. </s>                                                                <s>&amp; dixerit Ari&longs;t. </s>                                                                <s>elementa media e&longs;&longs;e <expan abbr="motion&utilde;">motionum</expan> <expan abbr="o&itilde;um">omnium</expan> <expan abbr="in&longs;tru-m&etilde;ta">in&longs;tru&shy;<lb/>menta</expan>, quia grauia &longs;int &amp; leuia &longs;imul; quapropter <expan abbr="impet&utilde;">impetum</expan> quoquouer&longs;us excipiunt, <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> tamen pro&shy;<lb/>pen&longs;io long&egrave; maior e&longs;t ad centrum. </s>                                                                <s>Obiiciebat tamen Simplicius &longs;i <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> id quod &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> <lb/>cietur, ad <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> profici&longs;citur, &amp; &longs;uperiora form&aelig; &longs;unt inferiorum: ergo po&longs;tulabit ordo natur&aelig;, vt <lb/>inferiora moueantur ad &longs;uperiora. </s>                                                                <s>Dubium hoc tetigit &longs;an&egrave; Simplicius. </s>                                                                <s>&longs;ed cicatricem refricauit, <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> pegma adiecit. </s>                                                                <s>Atqui ita forta&longs;&longs;e vlcus <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> repurgabitur. </s>                                                                <s>vel &longs;i &longs;pectemus in elementis geminas <lb/>vires, eam qu&aelig; vim habet afficiendi &amp; <expan abbr="motric&etilde;">motricem</expan>, &amp; quantum e&longs;t de afficiendi facultate: &longs;uperiora, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2932"></arrow.to.target><lb/>quia perfectiores obtinent qualitates, <expan abbr="inferior&utilde;">inferiorum</expan> formas optim&egrave; cen&longs;eri dicemus, vnde cum &longs;uperio&shy;<lb/>ra elementa gignuntur, ea e&longs;t mutatio &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> form&aelig;, c&ugrave;m ver&ograve; inferiora fiunt ex &longs;upe&shy;<lb/>rioribus, e&longs;t mutatio <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> materi&aelig;: non &longs;ecus &agrave;c c&ugrave;m fit animal &amp; quando fit cadauer. <lb/></s>                                                                <s>etenim illa e&longs;t vera generatio qu&aelig; e&longs;t animalis, c&ugrave;m &longs;it &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> form&aelig;: cadaueris <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> im&shy;<lb/>propri&egrave;, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> materi&aelig;, &longs;ic <expan abbr="&longs;uperior&utilde;">&longs;uperiorum</expan> generatio e&longs;t velut animalis, inferiorum <lb/>ver&ograve; vt cadaueris. </s>                                                                <s>Attamen &longs;i vim <expan abbr="motric&etilde;">motricem</expan> re&longs;pexeris; e&longs;t etiam progre&longs;&longs;us ad <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> velut ad ter&shy;<lb/>minum &amp; <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>; nihilominus cum eo progre&longs;&longs;u con&longs;eruatur ordo ille natur&aelig; quo &longs;uperiora ex&shy;<lb/>cellunt, quia <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> non e&longs;t terminus &longs;impliciter, &longs;ed natur&aelig; tendentis ad <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>, priuationem &amp; <lb/>non ens; qu&ecedil; item in eo progre&longs;&longs;u perfecti <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> habet ad ea qu&aelig; ad ip&longs;am in&longs;tituuntur, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> autem <lb/>&longs;impliciter. </s>                                                                <s>Sed de his ante&agrave; &longs;atis: ex quibus con&longs;tat, vt in vniuer&longs;o, &longs;int du&aelig; form&aelig; <expan abbr="mobili&utilde;">mobilium</expan>, me&shy;<lb/>dium .&longs;. </s>                                                                <s>&amp; <expan abbr="extrem&utilde;">extremum</expan>: quare hoc pacto &longs;uperiora form&aelig; non &longs;unt <expan abbr="inferior&utilde;">inferiorum</expan>, &longs;ed terra potius erit, vt <lb/>forma aqu&aelig;, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> vt materia. </s>                                                                <s>Ex his <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> facil&egrave; euertuntur obiectiones propo&longs;it&aelig;. </s>                                                                <s>Etenim lap&longs;us a&euml;ris <lb/>aut aqu&aelig; in terr&aelig; cauitates illis e&longs;t naturalis, quatenus &longs;unt corpora grauia. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d opponitur <expan abbr="fl&atilde;-m&atilde;">flan&shy;<lb/>mam</expan> de&longs;cendere, aut <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan> a&longs;cendere, illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> prima e&longs;t nou&aelig; <expan abbr="fl&atilde;m&aelig;">flamm&aelig;</expan> generatio; nulla e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> alia cau&longs;&shy;<lb/>&longs;a, ni&longs;i violans, qu&aelig; trahere po&longs;sit <expan abbr="ign&etilde;">ignem</expan> deor&longs;um, &longs;ed cau&longs;&longs;a motus aqu&aelig; duplex e&longs;&longs;e <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, vel genera&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2932"></arrow.to.target><lb/>quia perfectiores obtinent qualitates, <expan abbr="inferior&utilde;">inferiorum</expan> formas optim&egrave; cen&longs;eri dicemus, vnde cum &longs;uperio&shy;<lb/>ra elementa gignuntur, ea e&longs;t mutatio &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> form&aelig;, c&ugrave;m ver&ograve; inferiora fiunt ex &longs;upe&shy;<lb/>rioribus, e&longs;t mutatio <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> materi&aelig;: non &longs;ecus &agrave;c c&ugrave;m fit animal &amp; quando fit cadauer. <lb/></s>                                                                <s>etenim illa e&longs;t vera generatio qu&aelig; e&longs;t animalis, c&ugrave;m &longs;it &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> form&aelig;: cadaueris <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> im&shy;<lb/>propri&egrave;, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> materi&aelig;, &longs;ic <expan abbr="&longs;uperior&utilde;">&longs;uperiorum</expan> generatio e&longs;t velut animalis, inferiorum <lb/>ver&ograve; vt cadaueris. </s>                                                                <s>Attamen &longs;i vim <expan abbr="motric&etilde;">motricem</expan> re&longs;pexeris; e&longs;t etiam progre&longs;&longs;us ad <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> velut ad ter&shy;<lb/>minum &amp; <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>; nihilominus cum eo progre&longs;&longs;u con&longs;eruatur ordo ille natur&aelig; quo &longs;uperiora ex&shy;<lb/>cellunt, quia <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> non e&longs;t terminus &longs;impliciter, &longs;ed natur&aelig; tendentis ad <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>, priuationem &amp; <lb/>non ens; qu&ecedil; item in eo progre&longs;&longs;u perfecti <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> habet ad ea qu&aelig; ad ip&longs;am in&longs;tituuntur, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> autem <lb/>&longs;impliciter. </s>                                                                <s>Sed de his ante&agrave; &longs;atis: ex quibus con&longs;tat, vt in vniuer&longs;o, &longs;int du&aelig; form&aelig; <expan abbr="mobili&utilde;">mobilium</expan>, me&shy;<lb/>dium .&longs;. </s>                                                                <s>&amp; <expan abbr="extrem&utilde;">extremum</expan>: quare hoc pacto &longs;uperiora form&aelig; non &longs;unt <expan abbr="inferior&utilde;">inferiorum</expan>, &longs;ed terra potius erit, vt <lb/>forma aqu&aelig;, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> vt materia. </s>                                                                <s>Ex his <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> facil&egrave; euertuntur obiectiones propo&longs;it&aelig;. </s>                                                                <s>Etenim lap&longs;us a&euml;ris <lb/>aut aqu&aelig; in terr&aelig; cauitates illis e&longs;t naturalis, quatenus &longs;unt corpora grauia. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d opponitur <expan abbr="fl&atilde;-m&atilde;">flam&shy;<lb/>mam</expan> de&longs;cendere, aut <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan> a&longs;cendere, illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> prima e&longs;t nou&aelig; <expan abbr="fl&atilde;m&aelig;">flamm&aelig;</expan> generatio; nulla e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> alia cau&longs;&shy;<lb/>&longs;a, ni&longs;i violans, qu&aelig; trahere po&longs;sit <expan abbr="ign&etilde;">ignem</expan> deor&longs;um, &longs;ed cau&longs;&longs;a motus aqu&aelig; duplex e&longs;&longs;e <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, vel genera&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2933"></arrow.to.target><lb/>tio nou&aelig; ex a&euml;re interclu&longs;o in poris corporis &longs;upernatantis propter <expan abbr="frigiditat&etilde;">frigiditatem</expan>, vel attractio qu&aelig; fit <lb/>ad <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan> <expan abbr="deuitand&utilde;">deuitandum</expan>, quam diximus e&longs;&longs;e pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>Nuper <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> docuimus a&euml;rem ob <expan abbr="ancipi-t&etilde;">ancipi&shy;<lb/>tem</expan> <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> naturam, quocunqueuer&longs;us agitari; &longs;ic vniuer&longs;is motibus &amp; &longs;ecund&ugrave;m, &amp; pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> in&shy;<lb/>feruire. </s>                                                                <s>Memini mihi &longs;ic <expan abbr="obiect&utilde;">obiectum</expan> fui&longs;&longs;e <expan abbr="traction&etilde;">tractionem</expan> qu&ecedil; fit ex va&longs;e per filum, vel quid <expan abbr="h&utilde;i">huiu&longs;modi</expan> vt filtrum <lb/>non e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;a vacui: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> &longs;ic eueniret, vt partes <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> aqu&aelig; &longs;ur&longs;um continuat&egrave; traherentur: atqui per <lb/>filtrum de&longs;tillantur humores facta &longs;ecretione <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> tenuiorum &agrave; cra&longs;sioribus. </s>                                                                <s>An id ita euenit, quae<lb/>facilius attrahuntur partes &longs;ubtiliores, quippe qu&aelig; ob a&euml;ris viciniam magis affect&aelig; &longs;unt ad a&longs;cen&shy;<lb/>&longs;um. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> h&aelig;c ex &longs;ententia philo&longs;ophi con&longs;tituta, dubitationes omnes &egrave; medio tollunt.</s></p> <arrow.to.target n="marg2933"></arrow.to.target><lb/>tio nou&aelig; ex a&euml;re interclu&longs;o in poris corporis &longs;upernatantis propter <expan abbr="frigiditat&etilde;">frigiditatem</expan>, vel attractio qu&aelig; fit <lb/>ad <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan> <expan abbr="deuitand&utilde;">deuitandum</expan>, quam diximus e&longs;&longs;e pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>Nuper <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> docuimus a&euml;rem ob <expan abbr="ancipi-t&etilde;">ancipi&shy;<lb/>tem</expan> <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> naturam, quocunqueuer&longs;us agitari; &longs;ic vniuer&longs;is motibus &amp; &longs;ecund&ugrave;m, &amp; pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> in&shy;<lb/>feruire. </s>                                                                <s>Memini mihi &longs;ic <expan abbr="obiect&utilde;">obiectum</expan> fui&longs;&longs;e <expan abbr="traction&etilde;">tractionem</expan> qu&ecedil; fit ex va&longs;e per filum, vel quid <expan abbr="h&utilde;i">huiu&longs;modi</expan> vt filtrum <lb/>non e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;a vacui: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> &longs;ic eueniret, vt partes <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> aqu&aelig; &longs;ur&longs;um continuat&egrave; traherentur: atqui per <lb/>filtrum de&longs;tillantur humores facta &longs;ecretione <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> tenuiorum &agrave; cra&longs;sioribus. </s>                                                                <s>An id ita euenit, quae<lb/>facilius attrahuntur partes &longs;ubtiliores, quippe qu&aelig; ob a&euml;ris viciniam magis affect&aelig; &longs;unt ad a&longs;cen&shy;<lb/>&longs;um. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> h&aelig;c ex &longs;ententia philo&longs;ophi con&longs;tituta, dubitationes omnes &egrave; medio tollunt.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2927"></margin.target>C</s></p> <s><margin.target id="marg2927"></margin.target>C</s></p>
Line 11423 
Line 11422 
 <pb pagenum="479"/> <pb pagenum="479"/>
 <arrow.to.target n="marg2934"></arrow.to.target><lb/>primas obtinet in hac qu&aelig;&longs;tione docere, ecquid &longs;it cau&longs;&longs;&aelig;, cur elementa media magis grauia, qu&agrave;m <lb/>leuia &longs;int, &amp; theorematis propo&longs;iti notitia valet <expan abbr="admod&utilde;">admodum</expan> ad <expan abbr="intelligenti&atilde;">intelligentiam</expan> <expan abbr="alior&utilde;">aliorum</expan> problematum qu&ecedil; <lb/>cum de corporibus &longs;implicibus tum <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> de mixtis proponi &longs;olent; nos eius qu&aelig;&longs;tionis explicationem <lb/>in primis aggrediemur. </s>                                                                <s>Nam poterat alicui <expan abbr="mir&utilde;">mirum</expan> videri; c&ugrave;m par e&longs;&longs;e debeat <expan abbr="contrarior&utilde;">contrariorum</expan> pondus, <lb/>vt <expan abbr="&aelig;quilibri&utilde;">&aelig;quilibrium</expan> quod e&longs;t maxim&egrave; &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, con&longs;eruetur; tantum grauibus fui&longs;&longs;e tributum; <lb/>&amp; c&ugrave;m quattuor corpora &longs;int, &amp; <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> principia motus &longs;ibi pro portione re&longs;pondentia, pr&ecedil;polleat <lb/>grauitas, <expan abbr="atq.">atque</expan> ade&ograve;, vt tamet&longs;i partes aliquas habeant leuitatis; nihilominus ad <expan abbr="c&etilde;tr&utilde;">centrum</expan> <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> <expan abbr="proced&atilde;t">procedant</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Mitto aquam, qu&aelig; tamet&longs;i non e&longs;t ab&longs;olut&egrave; grauis; attamen grauitas in ea <expan abbr="leuitat&etilde;">leuitatem</expan> &longs;uperat, &amp; ad <expan abbr="na-tur&atilde;">na&shy;<lb/>turam</expan> terr&aelig; magis accedit, de a&euml;re loquor, in quo plures partes leuitatis ine&longs;&longs;e videntur, &amp; tamen ex&shy;<lb/>perientia quam &longs;ignificauit Ari&longs;t. </s>                                                                <s>ip&longs;um per&longs;uadet e&longs;&longs;e grauiorem; proptereaquae vter inflatus e&longs;t ma&shy;<lb/>ioris ponderis, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;i fuerit exhau&longs;tus. </s>                                                                <s>ex quo &amp; ip&longs;e <expan abbr="it&etilde;">item</expan> &longs;ubit in <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> inferioris abeuntis &longs;uopte im&shy;<lb/>pul&longs;u; in <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> ver&ograve; &longs;uperiorem non ni&longs;i aliqua intercedente violentia; quand&ograve; non a&longs;cendit, ni&longs;i ma&shy;<lb/>iot fuerit vis attrahentis &longs;ur&longs;um, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> lap&longs;us eius naturalis: ita per <expan abbr="fi&longs;tul&atilde;">fi&longs;tulam</expan> &amp; aqua &amp; a&euml;r attrahuntur: <lb/>aliter aut maneant, aut deor&longs;um ferantur. </s>                                                                <s>Ego ver&ograve; <expan abbr="quend&atilde;">quendam</expan> <expan abbr="perpetu&utilde;">perpetuum</expan> ordinem ob&longs;eruo in rebus ex <lb/>materia <expan abbr="forma&qacute;">formaque</expan>. </s>                                                                <s>con&longs;tantibus quem <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ali&agrave;s vberius explicaui, vt <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> ip&longs;&aelig; duplex ha&shy;<lb/>bent principium, materiam nimir&ugrave;m &amp; <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>; &longs;ic earum propen&longs;io &longs;it <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> di&longs;par. </s>                                                                <s>forma quidem <lb/> <arrow.to.target n="marg2934"></arrow.to.target><lb/>primas obtinet in hac qu&aelig;&longs;tione docere, ecquid &longs;it cau&longs;&longs;&aelig;, cur elementa media magis grauia, qu&agrave;m <lb/>leuia &longs;int, &amp; theorematis propo&longs;iti notitia valet <expan abbr="admod&utilde;">admodum</expan> ad <expan abbr="intelligenti&atilde;">intelligentiam</expan> <expan abbr="alior&utilde;">aliorum</expan> problematum qu&ecedil; <lb/>cum de corporibus &longs;implicibus tum <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> de mixtis proponi &longs;olent; nos eius qu&aelig;&longs;tionis explicationem <lb/>in primis aggrediemur. </s>                                                                <s>Nam poterat alicui <expan abbr="mir&utilde;">mirum</expan> videri; c&ugrave;m par e&longs;&longs;e debeat <expan abbr="contrarior&utilde;">contrariorum</expan> pondus, <lb/>vt <expan abbr="&aelig;quilibri&utilde;">&aelig;quilibrium</expan> quod e&longs;t maxim&egrave; &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, con&longs;eruetur; tantum grauibus fui&longs;&longs;e tributum; <lb/>&amp; c&ugrave;m quattuor corpora &longs;int, &amp; <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> principia motus &longs;ibi pro portione re&longs;pondentia, pr&ecedil;polleat <lb/>grauitas, <expan abbr="atq.">atque</expan> ade&ograve;, vt tamet&longs;i partes aliquas habeant leuitatis; nihilominus ad <expan abbr="c&etilde;tr&utilde;">centrum</expan> <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> <expan abbr="proced&atilde;t">procedant</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Mitto aquam, qu&aelig; tamet&longs;i non e&longs;t ab&longs;olut&egrave; grauis; attamen grauitas in ea <expan abbr="leuitat&etilde;">leuitatem</expan> &longs;uperat, &amp; ad <expan abbr="na-tur&atilde;">na&shy;<lb/>turam</expan> terr&aelig; magis accedit, de a&euml;re loquor, in quo plures partes leuitatis ine&longs;&longs;e videntur, &amp; tamen ex&shy;<lb/>perientia quam &longs;ignificauit Ari&longs;t. </s>                                                                <s>ip&longs;um per&longs;uadet e&longs;&longs;e grauiorem; proptereaquae vter inflatus e&longs;t ma&shy;<lb/>ioris ponderis, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;i fuerit exhau&longs;tus. </s>                                                                <s>ex quo &amp; ip&longs;e <expan abbr="it&etilde;">item</expan> &longs;ubit in <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> inferioris abeuntis &longs;uopte im&shy;<lb/>pul&longs;u; in <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> ver&ograve; &longs;uperiorem non ni&longs;i aliqua intercedente violentia; quand&ograve; non a&longs;cendit, ni&longs;i ma&shy;<lb/>iot fuerit vis attrahentis &longs;ur&longs;um, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> lap&longs;us eius naturalis: ita per <expan abbr="fi&longs;tul&atilde;">fi&longs;tulam</expan> &amp; aqua &amp; a&euml;r attrahuntur: <lb/>aliter aut maneant, aut deor&longs;um ferantur. </s>                                                                <s>Ego ver&ograve; <expan abbr="quend&atilde;">quendam</expan> <expan abbr="perpetu&utilde;">perpetuum</expan> ordinem ob&longs;eruo in rebus ex <lb/>materia <expan abbr="forma&qacute;">formaque</expan>. </s>                                                                <s>con&longs;tantibus quem <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ali&agrave;s vberius explicaui, vt <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> ip&longs;&aelig; duplex ha&shy;<lb/>bent principium, materiam nimir&ugrave;m &amp; <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>; &longs;ic earum propen&longs;io &longs;it <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> di&longs;par. </s>                                                                <s>forma quidem <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2935"></arrow.to.target><lb/>&longs;emper ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> quod in &longs;uo genere <expan abbr="optim&utilde;">optimum</expan> e&longs;t, contendente; materia ver&ograve;, c&ugrave;m &longs;it appetens varie&shy;<lb/>tatis, ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>rem ad contraria declinet, propendente ad id quod <expan abbr="pe&longs;sim&utilde;">pe&longs;simum</expan> e&longs;t, per&longs;picio quoque <lb/><expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan> progre&longs;&longs;u <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> e&longs;&longs;e vim materi&aelig;, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> form&aelig;, quae appetitus materi&aelig; non <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> non ex pleri, id <lb/>ver&ograve; non &longs;ine interitu form&aelig; &longs;uccedit. </s>                                                                <s>Vt igitur duo principia &longs;unt, <expan abbr="atq.">atque</expan> ade&ograve; diuer&longs;a, &longs;ic <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> varias <lb/>afferant nece&longs;&longs;e e&longs;t propen&longs;iones &amp; proprietates: ac forma <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> perfectiora pr&aelig;&longs;tabit: materia <lb/>vici&longs;sim deteriora <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> rependet: ergo &amp; locus nobilior form&aelig; debebitur; materi&aelig; <expan abbr="c&otilde;tr&agrave;">contr&agrave;</expan> ignobilior. <lb/></s>                                                                <s>Nunc quia loci conditiones, <expan abbr="corpor&utilde;">corporum</expan> merita con&longs;equuntur, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <expan abbr="itaq.">itaque</expan> &amp; c&ecedil;lum, quia <expan abbr="diuini&longs;sim&utilde;">diuini&longs;simum</expan>, e&longs;t <lb/> <arrow.to.target n="marg2935"></arrow.to.target><lb/>&longs;emper ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> quod in &longs;uo genere <expan abbr="optim&utilde;">optimum</expan> e&longs;t, contendente; materia ver&ograve;, c&ugrave;m &longs;it appetens varie&shy;<lb/>tatis, ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>rem ad contraria declinet, propendente ad id quod <expan abbr="pe&longs;sim&utilde;">pe&longs;simum</expan> e&longs;t, per&longs;picio quoque <lb/><expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan> progre&longs;&longs;u <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> e&longs;&longs;e vim materi&aelig;, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> form&aelig;, quae appetitus materi&aelig; non <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> non ex pleri, id <lb/>ver&ograve; non &longs;ine interitu form&aelig; &longs;uccedit. </s>                                                                <s>Vt igitur duo principia &longs;unt, <expan abbr="atq.">atque</expan> ade&ograve; diuer&longs;a, &longs;ic <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> varias <lb/>afferant nece&longs;&longs;e e&longs;t propen&longs;iones &amp; proprietates: ac forma <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> perfectiora pr&aelig;&longs;tabit: materia <lb/>vici&longs;sim deteriora <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> rependet: ergo &amp; locus nobilior form&aelig; debebitur; materi&aelig; <expan abbr="c&otilde;tr&agrave;">contr&agrave;</expan> ignobilior. <lb/></s>                                                                <s>Nunc quia loci conditiones, <expan abbr="corpor&utilde;">corporum</expan> merita con&longs;equuntur, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <expan abbr="itaq.">itaque</expan> &amp; c&ecedil;lum, quia <expan abbr="diuini&longs;sim&utilde;">diuini&longs;simum</expan>, e&longs;t <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2936"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="o&itilde;um">omnium</expan> <expan abbr="&longs;uprem&utilde;">&longs;upremum</expan>: quand&ograve; materia longi&longs;sim&egrave; di&longs;tat ab ente, ide&ograve; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> vcrgit ad <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> locum, qui ab <lb/>ip&longs;ius loco longi&longs;simis interuallis di&longs;iungitur: qu&ograve; c&ugrave;m <expan abbr="it&etilde;">item</expan> grauia vergant, &amp; inde leuia di&longs;cedant: <lb/>dicemus <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> grauitatem magis re&longs;pondere materi&aelig;, leuitatem ver&ograve; form&aelig;. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur in <expan abbr="o&itilde;bus">omnibus</expan> ex <lb/>materia <expan abbr="forma&qacute;">formaque</expan>. </s>                                                                <s>con&longs;tantibus vires materi&aelig; dominentur vt <expan abbr="plurim&utilde;">plurimum</expan>; nil admirabimur &longs;i corpora <lb/><expan abbr="qu&aelig;q.">qu&aelig;que</expan>, aut vno igni excepto, deor&longs;um magis propendeant, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;ur&longs;um: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> in igni ita pr&aelig;ualet <lb/>forma, &amp; <expan abbr="imperi&utilde;">imperium</expan> materi&aelig; occupauit, vt in eo &longs;olo &longs;it leuitas, nulla pror&longs;us efficacia grauitatis. </s>                                                                <s>c&ecedil;&shy;<lb/>ter&ugrave;m &amp; ibi materi&aelig; victoria <expan abbr="dem&utilde;">demum</expan> exi&longs;tit, &amp; quod &longs;uperius a&longs;cendit, obtinente materia delabitur. <lb/></s>                                                                <s>At ver&ograve; c&ugrave;m ex materia generentur elementa &longs;uperiora per vim &agrave; c&ecedil;lo <expan abbr="c&otilde;municatam">communicatam</expan>, &amp; extrin&longs;e&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2936"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="o&itilde;um">omnium</expan> <expan abbr="&longs;uprem&utilde;">&longs;upremum</expan>: quand&ograve; materia longi&longs;sim&egrave; di&longs;tat ab ente, ide&ograve; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> vergit ad <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> locum, qui ab <lb/>ip&longs;ius loco longi&longs;simis interuallis di&longs;iungitur: qu&ograve; c&ugrave;m <expan abbr="it&etilde;">item</expan> grauia vergant, &amp; inde leuia di&longs;cedant: <lb/>dicemus <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> grauitatem magis re&longs;pondere materi&aelig;, leuitatem ver&ograve; form&aelig;. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur in <expan abbr="o&itilde;bus">omnibus</expan> ex <lb/>materia <expan abbr="forma&qacute;">formaque</expan>. </s>                                                                <s>con&longs;tantibus vires materi&aelig; dominentur vt <expan abbr="plurim&utilde;">plurimum</expan>; nil admirabimur &longs;i corpora <lb/><expan abbr="qu&aelig;q.">qu&aelig;que</expan>, aut vno igni excepto, deor&longs;um magis propendeant, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;ur&longs;um: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> in igni ita pr&aelig;ualet <lb/>forma, &amp; <expan abbr="imperi&utilde;">imperium</expan> materi&aelig; occupauit, vt in eo &longs;olo &longs;it leuitas, nulla pror&longs;us efficacia grauitatis. </s>                                                                <s>c&ecedil;&shy;<lb/>ter&ugrave;m &amp; ibi materi&aelig; victoria <expan abbr="dem&utilde;">demum</expan> exi&longs;tit, &amp; quod &longs;uperius a&longs;cendit, obtinente materia delabitur. <lb/></s>                                                                <s>At ver&ograve; c&ugrave;m ex materia generentur elementa &longs;uperiora per vim &agrave; c&ecedil;lo <expan abbr="c&otilde;municatam">communicatam</expan>, &amp; extrin&longs;e&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2937"></arrow.to.target><lb/>c&ugrave;s accedente principio, &agrave; quo &longs;it inuertenda materia, &amp; &agrave; proprio &longs;uo <expan abbr="naturali&qacute;">naturalique</expan>. </s>                                                                <s>&longs;tatu <expan abbr="dimou&etilde;da">dimouenda</expan>, <lb/>non ade&longs;t <expan abbr="neq.">neque</expan> remanet ingenita propen&longs;io ad &longs;uperiora: ni&longs;i quantum afficiuntur, &amp; apparantur <lb/>&agrave; generante. </s>                                                                <s><expan abbr="Quamobr&etilde;">Quamobrem</expan> etiam &longs;i &longs;ur&longs;um ver&longs;us euehi &longs;it materi&aelig;, &amp; tendere ad perfectionem qu&ecedil; <lb/>prim&ograve; expetenda e&longs;t; at <expan abbr="nimi&utilde;">nimium</expan> e&longs;t naturale ip&longs;ius robur, quod <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> retrahat &agrave; forma, &amp; <expan abbr="magn&utilde;">magnum</expan> <expan abbr="quidd&atilde;">quiddam</expan> <lb/>e&longs;t e&longs;&longs;e &longs;ui iuris, quod tum obtinet materia, quando &longs;e expedit ex imperio form&aelig;, &amp; &longs;e&longs;e <expan abbr="quod&atilde;mo-do">quodammo&shy;<lb/>do</expan> vindicat in libertatem. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> h&aelig;c quidem cau&longs;&longs;a e&longs;t, cur non <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> &longs;it natur&aelig; proce&longs;&longs;us in <expan abbr="graui&utilde;">grauium</expan> <lb/><expan abbr="leuium&qacute;">leuiumque</expan>. </s>                                                                <s>mutationibus. </s>                                                                <s>Ac &longs;i in re &longs;eria mihi <expan abbr="quoq.">quoque</expan> cum po&euml;tis &longs;apienti&longs;simis verum ludendo li&shy;<lb/>ceat dicere: materia mihi par e&longs;&longs;e videtur in natura &longs;axo illi quod apud inferos &agrave; Si&longs;ypho a&longs;sidu&egrave; <lb/>volutari fingunt. </s>                                                                <s>Si&longs;yphus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> forma, aut efficiens, nam veluti ip&longs;e gerit <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> manu &longs;axum, &amp; ma&shy;<lb/>nibus <expan abbr="pedibu&longs;&qacute;">pedibu&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>nixus in montis <expan abbr="vertic&etilde;">verticem</expan> trudit: c&ugrave;m ver&ograve; iam non longe abe&longs;t, vt montis cacumen <lb/>&longs;uperet, tum vis <expan abbr="qu&aelig;d&atilde;">qu&aelig;dam</expan> robu&longs;ta <expan abbr="&longs;ax&utilde;">&longs;axum</expan> repellit, &amp; in <expan abbr="planiti&etilde;">planitiem</expan> reuoluit: ille ver&ograve; connitens &amp; conten&shy;<lb/>dens <expan abbr="iter&utilde;">iterum</expan> euehit, &amp; &longs;udor ex <expan abbr="o&itilde;bus">omnibus</expan> <expan abbr="m&etilde;bris">membris</expan> exhalat: ita materia, quanuis &agrave; forma non &longs;ine magno <lb/>labore promota, &longs;emper refugit, &amp; in <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <expan abbr="inferior&etilde;">inferiorem</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> maxim&egrave; &longs;e recipit. </s>                                                                <s>Eodem impetu concitata <lb/>materia, &amp; ea corpora in quibus <expan abbr="mult&utilde;">multum</expan> materia pr&aelig;ponderat, qu&aelig; grauia nos e&longs;&longs;e diximus, in <expan abbr="&longs;um-m&utilde;">&longs;um&shy;<lb/>mum</expan>, <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> po&longs;&longs;unt, nitantur, quod &longs;i non <expan abbr="perfect&utilde;">perfectum</expan> &longs;impliciter, at in &longs;uo genere <expan abbr="perfect&utilde;">perfectum</expan> e&longs;t. </s>                                                                <s>ita pla&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2937"></arrow.to.target><lb/>c&ugrave;s accedente principio, &agrave; quo &longs;it inuertenda materia, &amp; &agrave; proprio &longs;uo <expan abbr="naturali&qacute;">naturalique</expan>. </s>                                                                <s>&longs;tatu <expan abbr="dimou&etilde;da">dimouenda</expan>, <lb/>non ade&longs;t <expan abbr="neq.">neque</expan> remanet ingenita propen&longs;io ad &longs;uperiora: ni&longs;i quantum afficiuntur, &amp; apparantur <lb/>&agrave; generante. </s>                                                                <s><expan abbr="Quamobr&etilde;">Quamobrem</expan> etiam &longs;i &longs;ur&longs;um ver&longs;us euehi &longs;it materi&aelig;, &amp; tendere ad perfectionem qu&ecedil; <lb/>prim&ograve; expetenda e&longs;t; at <expan abbr="nimi&utilde;">nimium</expan> e&longs;t naturale ip&longs;ius robur, quod <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> retrahat &agrave; forma, &amp; <expan abbr="magn&utilde;">magnum</expan> <expan abbr="quidd&atilde;">quiddam</expan> <lb/>e&longs;t e&longs;&longs;e &longs;ui iuris, quod tum obtinet materia, quando &longs;e expedit ex imperio form&aelig;, &amp; &longs;e&longs;e <expan abbr="quod&atilde;mo-do">quodammo&shy;<lb/>do</expan> vindicat in libertatem. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> h&aelig;c quidem cau&longs;&longs;a e&longs;t, cur non <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> &longs;it natur&aelig; proce&longs;&longs;us in <expan abbr="graui&utilde;">grauium</expan> <lb/><expan abbr="leuium&qacute;">leuiumque</expan>. </s>                                                                <s>mutationibus. </s>                                                                <s>Ac &longs;i in re &longs;eria mihi <expan abbr="quoq.">quoque</expan> cum po&euml;tis &longs;apienti&longs;simis verum ludendo li&shy;<lb/>ceat dicere: materia mihi par e&longs;&longs;e videtur in natura &longs;axo illi quod apud inferos &agrave; Si&longs;ypho a&longs;sidu&egrave; <lb/>volutari fingunt. </s>                                                                <s>Si&longs;yphus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> forma, aut efficiens, nam veluti ip&longs;e gerit <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> manu &longs;axum, &amp; ma&shy;<lb/>nibus <expan abbr="pedibu&longs;&qacute;">pedibu&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>nixus in montis <expan abbr="vertic&etilde;">verticem</expan> trudit: c&ugrave;m ver&ograve; iam non longe abe&longs;t, vt montis cacumen <lb/>&longs;uperet, tum vis <expan abbr="qu&aelig;d&atilde;">qu&aelig;dam</expan> robu&longs;ta <expan abbr="&longs;ax&utilde;">&longs;axum</expan> repellit, &amp; in <expan abbr="planiti&etilde;">planitiem</expan> reuoluit: ille ver&ograve; connitens &amp; conten&shy;<lb/>dens <expan abbr="iter&utilde;">iterum</expan> euehit, &amp; &longs;udor ex <expan abbr="o&itilde;bus">omnibus</expan> <expan abbr="m&etilde;bris">membris</expan> exhalat: ita materia, quanuis &agrave; forma non &longs;ine magno <lb/>labore promota, &longs;emper refugit, &amp; in <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <expan abbr="inferior&etilde;">inferiorem</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> maxim&egrave; &longs;e recipit. </s>                                                                <s>Eodem impetu concitata <lb/>materia, &amp; ea corpora in quibus <expan abbr="mult&utilde;">multum</expan> materia pr&aelig;ponderat, qu&aelig; grauia nos e&longs;&longs;e diximus, in <expan abbr="&longs;um-m&utilde;">&longs;um&shy;<lb/>mum</expan>, <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> po&longs;&longs;unt, nitantur, quod &longs;i non <expan abbr="perfect&utilde;">perfectum</expan> &longs;impliciter, at in &longs;uo genere <expan abbr="perfect&utilde;">perfectum</expan> e&longs;t. </s>                                                                <s>ita pla&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2938"></arrow.to.target><lb/>cet natur&aelig; &longs;ummum pr&aelig;&longs;tare, quod <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>. </s>                                                                <s>Quamobrem, ni&longs;i grauia &longs;ub&longs;idant; ea qu&aelig; minus grauia <lb/>&longs;unt, in <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> loca irrepunt, &amp; qua&longs;i vicarius, <expan abbr="alior&utilde;">aliorum</expan> muneri &longs;uccedunt. </s>                                                                <s>&amp; <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> in illo or&shy;<lb/>dine quo <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> e&longs;&longs;enti&aelig; continentur, non patitur intercipi inane natura, &longs;emper ea &longs;uppeditans qu&aelig; <lb/>in&longs;en&longs;ili <expan abbr="propemod&utilde;">propemodum</expan> interuallo di&longs;tant; <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ade&ograve;, vt, &longs;i non <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> ip&longs;am pr&aelig;&longs;tare valet, <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> aliquam <lb/>eius <expan abbr="not&atilde;">notam</expan> inducat, veluti <expan abbr="oculor&utilde;">oculorum</expan> &longs;peciem talp&aelig;, maribus &longs;imulachra <expan abbr="m&atilde;marum">mammarum</expan>, &longs;ic <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="infim&utilde;">infimum</expan> hoc <lb/><expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> grauibus voluit oppleri natura. </s>                                                                <s>Ergo &amp; in proprio loco pondus habent, &amp; in locis <expan abbr="it&etilde;">item</expan> alie&shy;<lb/>nis, vbi de&longs;cendant, &amp; in <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> contendunt, quod <expan abbr="it&etilde;">item</expan> vt prim&ugrave;m con&longs;ecuta fuerint; nil expetunt vl&shy;<lb/>terius, &longs;ed ibi manent, <expan abbr="inde&qacute;">indeque</expan>. </s>                                                                <s>ni&longs;i magna aliqua vi <expan abbr="nunqu&atilde;">nunquam</expan> <expan abbr="depellun&ttilde;">depelluntur</expan>; <expan abbr="&longs;ign&utilde;">&longs;ignum</expan> <expan abbr="certi&longs;sim&utilde;">certi&longs;simum</expan>, quae ill&ograve; <expan abbr="&longs;ec&utilde;-d&ugrave;m">&longs;ecun&shy;<lb/>d&ugrave;m</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> peruenerint, qu&aelig; tamen &egrave;loco &longs;uperiore &longs;ine vlla vi de&longs;cendebant. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> illud <expan abbr="iudici&utilde;">iudicium</expan> <lb/>de mediis <expan abbr="faciend&utilde;">faciendum</expan> e&longs;&longs;e videbitur, quae non ad &longs;uperiora euehantur, &longs;ed potius <expan abbr="emine&atilde;t">emineant</expan> &longs;ub&longs;identibus <lb/>ignis <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> &longs;olus attollatur in &longs;ublime, quia nihil habeat grauitatis. </s>                                                                <s>Hinc voces de loco &longs;uperiore, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>de inferiore magis exaudiri &longs;olent, &amp; tormenta bellica, &longs;i de&longs;uper intorqueantur, vt &longs;copum a&longs;&longs;equi <lb/>valeant; altius collimare oportet, quae impetus ille ballomena deprimit ad <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> vter inflatus de&shy;<lb/>&longs;cendit velocius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> inanis; tamet&longs;i de a&euml;ris pote&longs;tate po&longs;te&agrave; di&longs;&longs;eretur. </s>                                                                <s>Sed illud forta&longs;&longs;e tibi moueat <lb/>admirationem, quae, c&ugrave;m ad <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> <expan abbr="propen&longs;ion&etilde;">propen&longs;ionem</expan> habeant grauium partes, &amp; idcirco pondus ali&shy; <arrow.to.target n="marg2938"></arrow.to.target><lb/>cet natur&aelig; &longs;ummum pr&aelig;&longs;tare, quod <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>. </s>                                                                <s>Quamobrem, ni&longs;i grauia &longs;ub&longs;idant; ea qu&aelig; minus grauia <lb/>&longs;unt, in <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> loca irrepunt, &amp; qua&longs;i vicarius, <expan abbr="alior&utilde;">aliorum</expan> muneri &longs;uccedunt. </s>                                                                <s>&amp; <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> in illo or&shy;<lb/>dine quo <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> e&longs;&longs;enti&aelig; continentur, non patitur intercipi inane natura, &longs;emper ea &longs;uppeditans qu&aelig; <lb/>in&longs;en&longs;ili <expan abbr="propemod&utilde;">propemodum</expan> interuallo di&longs;tant; <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ade&ograve;, vt, &longs;i non <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> ip&longs;am pr&aelig;&longs;tare valet, <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> aliquam <lb/>eius <expan abbr="not&atilde;">notam</expan> inducat, veluti <expan abbr="oculor&utilde;">oculorum</expan> &longs;peciem talp&aelig;, maribus &longs;imulachra <expan abbr="m&atilde;marum">mammarum</expan>, &longs;ic <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="infim&utilde;">infimum</expan> hoc <lb/><expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> grauibus voluit oppleri natura. </s>                                                                <s>Ergo &amp; in proprio loco pondus habent, &amp; in locis <expan abbr="it&etilde;">item</expan> alie&shy;<lb/>nis, vbi de&longs;cendant, &amp; in <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> contendunt, quod <expan abbr="it&etilde;">item</expan> vt prim&ugrave;m con&longs;ecuta fuerint; nil expetunt vl&shy;<lb/>terius, &longs;ed ibi manent, <expan abbr="inde&qacute;">indeque</expan>. </s>                                                                <s>ni&longs;i magna aliqua vi <expan abbr="nunqu&atilde;">nunquam</expan> <expan abbr="depellun&ttilde;">depelluntur</expan>; <expan abbr="&longs;ign&utilde;">&longs;ignum</expan> <expan abbr="certi&longs;sim&utilde;">certi&longs;simum</expan>, quae ill&ograve; <expan abbr="&longs;ec&utilde;-d&ugrave;m">&longs;ecun&shy;<lb/>d&ugrave;m</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> peruenerint, qu&aelig; tamen &egrave;loco &longs;uperiore &longs;ine vlla vi de&longs;cendebant. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> illud <expan abbr="iudici&utilde;">iudicium</expan> <lb/>de mediis <expan abbr="faciend&utilde;">faciendum</expan> e&longs;&longs;e videbitur, quae non ad &longs;uperiora euehantur, &longs;ed potius <expan abbr="emine&atilde;t">emineant</expan> &longs;ub&longs;identibus <lb/>ignis <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> &longs;olus attollatur in &longs;ublime, quia nihil habeat grauitatis. </s>                                                                <s>Hinc voces de loco &longs;uperiore, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>de inferiore magis exaudiri &longs;olent, &amp; tormenta bellica, &longs;i de&longs;uper intorqueantur, vt &longs;copum a&longs;&longs;equi <lb/>valeant; altius collimare oportet, quae impetus ille ballomena deprimit ad <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> vter inflatus de&shy;<lb/>&longs;cendit velocius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> inanis; tamet&longs;i de a&euml;ris pote&longs;tate po&longs;te&agrave; di&longs;&longs;eretur. </s>                                                                <s>Sed illud forta&longs;&longs;e tibi moueat <lb/>admirationem, quae, c&ugrave;m ad <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> <expan abbr="propen&longs;ion&etilde;">propen&longs;ionem</expan> habeant grauium partes, &amp; idcirco pondus ali&shy;
 <pb pagenum="480"/>quod pr&aelig;&longs;eferant; in earum proprio loco, quanuis moles &longs;it maxima, non &longs;entiantur. </s>                                                                <s>Sic quanuis <lb/> <pb pagenum="480"/>quod pr&aelig;&longs;eferant; in earum proprio loco, quanuis moles &longs;it maxima, non &longs;entiantur. </s>                                                                <s>Sic quanuis <lb/>
Line 11457 
Line 11456 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>DVBITABIS igitur, vt &longs;e habeant elementa media; an'ne grauia <expan abbr="leuia&qacute;">leuiaque</expan>. </s>                                                                <s>comparat&egrave; ponen&shy;<lb/>tur, an natura potius &amp; per &longs;e. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d in iis h&aelig;c comparat&egrave; po&longs;uerit Ari&longs;t. </s>                                                                <s>&agrave; forma grauium, <lb/><expan abbr="leuium&qacute;">leuiumque</expan>. </s>                                                                <s>aliena e&longs;&longs;e corpora h&aelig;c facil&egrave; credideris: quod <expan abbr=".n.">enim</expan> per certam formam tale e&longs;t, &longs;impliciter <lb/><expan abbr="quoq.">quoque</expan> tale e&longs;&longs;e exi&longs;timatur. </s>                                                                <s>At &longs;i leuis per &longs;e &longs;it &amp; intrin&longs;ecus a&euml;r, vt cert&egrave; e&longs;t, &amp; aqua grauis, vt di&shy; <s>DVBITABIS igitur, vt &longs;e habeant elementa media; an'ne grauia <expan abbr="leuia&qacute;">leuiaque</expan>. </s>                                                                <s>comparat&egrave; ponen&shy;<lb/>tur, an natura potius &amp; per &longs;e. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d in iis h&aelig;c comparat&egrave; po&longs;uerit Ari&longs;t. </s>                                                                <s>&agrave; forma grauium, <lb/><expan abbr="leuium&qacute;">leuiumque</expan>. </s>                                                                <s>aliena e&longs;&longs;e corpora h&aelig;c facil&egrave; credideris: quod <expan abbr=".n.">enim</expan> per certam formam tale e&longs;t, &longs;impliciter <lb/><expan abbr="quoq.">quoque</expan> tale e&longs;&longs;e exi&longs;timatur. </s>                                                                <s>At &longs;i leuis per &longs;e &longs;it &amp; intrin&longs;ecus a&euml;r, vt cert&egrave; e&longs;t, &amp; aqua grauis, vt di&shy;
 <pb pagenum="481"/> <pb pagenum="481"/>
 <arrow.to.target n="marg2944"></arrow.to.target><lb/>uer&longs;as formas &longs;uam <expan abbr="vnumquodq.">vnumquodque</expan> corpus ex illis habuerit, erit &longs;impliciter graue, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> autem remi&longs;&longs;e. <lb/></s>                                                                <s>&longs;ic a&euml;r in aqua item pondus haberet; ita etiam, quia leuis aqua &longs;impliciter e&longs;&longs;et, in a&euml;re po&longs;&longs;et a&longs;cen&shy;<lb/>dere. </s>                                                                <s>&longs;iquidem <expan abbr="gemin&atilde;">geminam</expan> ppen&longs;ionem <expan abbr="retine&atilde;t">retineant</expan>; <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> quidem &agrave; propria, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ab aliena forma <expan abbr="duc&atilde;t">ducant</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Verumenimuer&ograve; de natura corporum mediorum &longs;ic exi&longs;timare oportet, veluti de c&ecedil;teris mediis, <lb/>quod et&longs;i po&longs;th&agrave;c vberius tractabitur; intere&agrave; <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> paucis indicatum poterit profligare dubitationem. <lb/></s>                                                                <s>Atqui c&ecedil;tera media <expan abbr="c&otilde;&longs;tant">con&longs;tant</expan> &egrave; principiis extremorum &amp; in eorum certa <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> &longs;unt po&longs;ita. </s>                                                                <s>h&aelig;c e&longs;t &longs;in&shy;<lb/>gulorum forma, nec &longs;an&egrave; multiplex, &longs;ed vna &longs;peciei vnius citra omnem <expan abbr="c&otilde;po&longs;itionem">compo&longs;itionem</expan> materialem, <lb/>&agrave; qua <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> pendet proprium munus, quod item per &longs;e vnum e&longs;t, principiorum viribus <expan abbr="quod&atilde;modo">quodammodo</expan> <lb/>affectis, &amp; &agrave; propria natura deflexis. </s>                                                                <s>itaque c&ugrave;m ex impotentia materi&aelig; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> a&longs;&longs;equantur &longs;ummum, <lb/>&longs;i cum &longs;ummo conferantur, habentur remi&longs;&longs;a. </s>                                                                <s>Proptere&agrave; &longs;i certam rationem natur&aelig; &longs;pectes, &amp; of&shy;<lb/>ficia qu&aelig; inde pullulant, ea &longs;impliciter talia &longs;unt, quae certa <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> mixtur&aelig; con&longs;i&longs;tit indiuiduo, &amp; huic <lb/>certa functio comitatur qu&aelig; remoto <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> impedimento, &longs;umma e&longs;t &amp; &longs;impliciter, quia pro ratione <lb/>principiorum &longs;uorum ab&longs;oluta &longs;it, vt nihil in eius <expan abbr="c&otilde;&longs;ummatione">con&longs;ummatione</expan>, quod &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;t, requi&shy;<lb/>ratur. </s>                                                                <s>At c&ugrave;m in eius generis latitudine &longs;uperetur ab alio quod e&longs;t melius &amp; pr&aelig;&longs;tantius, <expan abbr="c&otilde;parat&egrave;">comparat&egrave;</expan> <lb/>dicitur huiu&longs;modi, vt &longs;i rationem viridis, quod e&longs;t medium inter album &amp; nigrum explicare volue&shy;<lb/>ris; ita dicere cogetis: &egrave; principiis albi &amp; nigri conflatum e&longs;&longs;e; non ex albo &amp; nigro: tunc <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;&longs;et <lb/><expan abbr="c&otilde;po&longs;ita">compo&longs;ita</expan> &longs;pecies &amp; alterius ordinis; etenim compo&longs;ita componentibus origine &amp; natura po&longs;terio&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2944"></arrow.to.target><lb/>uer&longs;as formas &longs;uam <expan abbr="vnumquodq.">vnumquodque</expan> corpus ex illis habuerit, erit &longs;impliciter graue, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> autem remi&longs;&longs;e. <lb/></s>                                                                <s>&longs;ic a&euml;r in aqua item pondus haberet; ita etiam, quia leuis aqua &longs;impliciter e&longs;&longs;et, in a&euml;re po&longs;&longs;et a&longs;cen&shy;<lb/>dere. </s>                                                                <s>&longs;iquidem <expan abbr="gemin&atilde;">geminam</expan> <expan abbr="ppen&longs;ionem">perpen&longs;ionem</expan> <expan abbr="retine&atilde;t">retineant</expan>; <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> quidem &agrave; propria, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ab aliena forma <expan abbr="duc&atilde;t">ducant</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Verumenimuer&ograve; de natura corporum mediorum &longs;ic exi&longs;timare oportet, veluti de c&ecedil;teris mediis, <lb/>quod et&longs;i po&longs;th&agrave;c vberius tractabitur; intere&agrave; <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> paucis indicatum poterit profligare dubitationem. <lb/></s>                                                                <s>Atqui c&ecedil;tera media <expan abbr="c&otilde;&longs;tant">con&longs;tant</expan> &egrave; principiis extremorum &amp; in eorum certa <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> &longs;unt po&longs;ita. </s>                                                                <s>h&aelig;c e&longs;t &longs;in&shy;<lb/>gulorum forma, nec &longs;an&egrave; multiplex, &longs;ed vna &longs;peciei vnius citra omnem <expan abbr="c&otilde;po&longs;itionem">compo&longs;itionem</expan> materialem, <lb/>&agrave; qua <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> pendet proprium munus, quod item per &longs;e vnum e&longs;t, principiorum viribus <expan abbr="quod&atilde;modo">quodammodo</expan> <lb/>affectis, &amp; &agrave; propria natura deflexis. </s>                                                                <s>itaque c&ugrave;m ex impotentia materi&aelig; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> a&longs;&longs;equantur &longs;ummum, <lb/>&longs;i cum &longs;ummo conferantur, habentur remi&longs;&longs;a. </s>                                                                <s>Proptere&agrave; &longs;i certam rationem natur&aelig; &longs;pectes, &amp; of&shy;<lb/>ficia qu&aelig; inde pullulant, ea &longs;impliciter talia &longs;unt, quae certa <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> mixtur&aelig; con&longs;i&longs;tit indiuiduo, &amp; huic <lb/>certa functio comitatur qu&aelig; remoto <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> impedimento, &longs;umma e&longs;t &amp; &longs;impliciter, quia pro ratione <lb/>principiorum &longs;uorum ab&longs;oluta &longs;it, vt nihil in eius <expan abbr="c&otilde;&longs;ummatione">con&longs;ummatione</expan>, quod &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;t, requi&shy;<lb/>ratur. </s>                                                                <s>At c&ugrave;m in eius generis latitudine &longs;uperetur ab alio quod e&longs;t melius &amp; pr&aelig;&longs;tantius, <expan abbr="c&otilde;parat&egrave;">comparat&egrave;</expan> <lb/>dicitur huiu&longs;modi, vt &longs;i rationem viridis, quod e&longs;t medium inter album &amp; nigrum explicare volue&shy;<lb/>ris; ita dicere cogetis: &egrave; principiis albi &amp; nigri conflatum e&longs;&longs;e; non ex albo &amp; nigro: tunc <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;&longs;et <lb/><expan abbr="c&otilde;po&longs;ita">compo&longs;ita</expan> &longs;pecies &amp; alterius ordinis; etenim compo&longs;ita componentibus origine &amp; natura po&longs;terio&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2945"></arrow.to.target><lb/>ra &longs;unt; &longs;ed ita inter &longs;e aptatis <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="c&otilde;po&longs;itis">compo&longs;itis</expan>, vt inde non alia <expan abbr="qu&aelig;cunq.">qu&aelig;cunque</expan> forma, &longs;ed certa &amp; determi&shy;<lb/>nata exiliat, &amp; actiones extent qu&ecedil; &longs;unt eius form&aelig; propri&aelig;: vt, &longs;i <expan abbr="alb&utilde;">album</expan> &longs;egregat, vt dicitur, vi &longs;um; <lb/>congregat nigrum: ip&longs;um viride <expan abbr="vtrunq.">vtrunque</expan> pr&aelig;&longs;tet mediocriter. </s>                                                                <s>E&longs;t igitur vna forma qu&aelig; manet in <lb/>indiuiduo: vna item functio qu&aelig; e&longs;t <expan abbr="vtrunq.">vtrunque</expan> munus facere mediocriter qu&aelig; con&longs;imiliter e&longs;t indi&shy;<lb/>uidua, quia &longs;ic per &longs;e forma operatur, hoc &longs;ol&ugrave;m obtinens <expan abbr="c&otilde;parati">comparati</expan>, quae non operetur, velut extremo&shy;<lb/>rum form&aelig;, &longs;ed magis, aut minus &amp; propter collationem, quod vnum e&longs;t duorum, &longs;ubeat rationem. <lb/></s>                                                                <s>Non igitur duo &longs;unt principia per &longs;e, ex quibus medium con&longs;tat, actu di&longs;tincta, &amp; materialiter con&shy;<lb/>&longs;tituentia &amp; efficientia <expan abbr="c&otilde;po&longs;itum">compo&longs;itum</expan>; neque duo munera &longs;eparata; &longs;ed vna forma qu&aelig; &egrave; duobus illis <lb/>extremis virtute con&longs;tituta e&longs;t, &amp; vnicus actus eius form&aelig; proprius, &longs;ed quia non purus, nec vnam <lb/><expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan> &longs;impliciter continens, plurium officio fungitur, qu&aelig; diuer&longs;is illis principiis pro ratione re&shy;<lb/>&longs;pondeant: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> &longs;ur&longs;um &amp; deor&longs;um media mouentur. </s>                                                                <s>Ergo non &longs;equitur. </s>                                                                <s>&longs;i comparat&egrave;; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> igitur <lb/>&agrave; propria forma, quia duo <expan abbr="vide&atilde;tur">videantur</expan> actus, &amp; varia principia, &longs;ed vna e&longs;t forma, &amp; actus vnus, at re&shy;<lb/>mi&longs;&longs;us, idcirc&ograve; ad extrema <expan abbr="c&otilde;parat&egrave;">comparat&egrave;</expan>, &longs;ed per &longs;eip&longs;um &longs;impliciter, quia &longs;ecund&ugrave;m naturam, quoad .&longs;. <lb/></s>                                                                <s>patitur illa forma; &longs;uus actus, <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. </s>                                                                <s>ab&longs;olutus extat, &longs;ed intrin&longs;ecus, extrin&longs;ecus autem &longs;olummo&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2945"></arrow.to.target><lb/>ra &longs;unt; &longs;ed ita inter &longs;e aptatis <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="c&otilde;po&longs;itis">compo&longs;itis</expan>, vt inde non alia <expan abbr="qu&aelig;cunq.">qu&aelig;cunque</expan> forma, &longs;ed certa &amp; determi&shy;<lb/>nata exiliat, &amp; actiones extent qu&ecedil; &longs;unt eius form&aelig; propri&aelig;: vt, &longs;i <expan abbr="alb&utilde;">album</expan> &longs;egregat, vt dicitur, vi &longs;um; <lb/>congregat nigrum: ip&longs;um viride <expan abbr="vtrunq.">vtrunque</expan> pr&aelig;&longs;tet mediocriter. </s>                                                                <s>E&longs;t igitur vna forma qu&aelig; manet in <lb/>indiuiduo: vna item functio qu&aelig; e&longs;t <expan abbr="vtrunq.">vtrunque</expan> munus facere mediocriter qu&aelig; con&longs;imiliter e&longs;t indi&shy;<lb/>uidua, quia &longs;ic per &longs;e forma operatur, hoc &longs;ol&ugrave;m obtinens <expan abbr="c&otilde;parati">comparati</expan>, quae non operetur, velut extremo&shy;<lb/>rum form&aelig;, &longs;ed magis, aut minus &amp; propter collationem, quod vnum e&longs;t duorum, &longs;ubeat rationem. <lb/></s>                                                                <s>Non igitur duo &longs;unt principia per &longs;e, ex quibus medium con&longs;tat, actu di&longs;tincta, &amp; materialiter con&shy;<lb/>&longs;tituentia &amp; efficientia <expan abbr="c&otilde;po&longs;itum">compo&longs;itum</expan>; neque duo munera &longs;eparata; &longs;ed vna forma qu&aelig; &egrave; duobus illis <lb/>extremis virtute con&longs;tituta e&longs;t, &amp; vnicus actus eius form&aelig; proprius, &longs;ed quia non purus, nec vnam <lb/><expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan> &longs;impliciter continens, plurium officio fungitur, qu&aelig; diuer&longs;is illis principiis pro ratione re&shy;<lb/>&longs;pondeant: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> &longs;ur&longs;um &amp; deor&longs;um media mouentur. </s>                                                                <s>Ergo non &longs;equitur. </s>                                                                <s>&longs;i comparat&egrave;; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> igitur <lb/>&agrave; propria forma, quia duo <expan abbr="vide&atilde;tur">videantur</expan> actus, &amp; varia principia, &longs;ed vna e&longs;t forma, &amp; actus vnus, at re&shy;<lb/>mi&longs;&longs;us, idcirc&ograve; ad extrema <expan abbr="c&otilde;parat&egrave;">comparat&egrave;</expan>, &longs;ed per &longs;eip&longs;um &longs;impliciter, quia &longs;ecund&ugrave;m naturam, quoad .&longs;. <lb/></s>                                                                <s>patitur illa forma; &longs;uus actus, <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. </s>                                                                <s>ab&longs;olutus extat, &longs;ed intrin&longs;ecus, extrin&longs;ecus autem &longs;olummo&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2946"></arrow.to.target><lb/>d&ograve; variatus. </s>                                                                <s>Neque item valet. </s>                                                                <s>&longs;i &agrave; &longs;ua forma, ergo &longs;impliciter tale. </s>                                                                <s>&longs;i huiu&longs;modi, vbique tale, ergo <lb/>&longs;umm&egrave; tale, quia &longs;impliciter e&longs;t ad &longs;uam formam; non ad omne corporum genus, &amp; vt e&longs;t &longs;implici&shy;<lb/>ter, <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> tale e&longs;t: <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> igitur remi&longs;s&egrave; graue e&longs;t, &amp; leue: vult ver&ograve; &longs;ummum e&longs;&longs;e, quod &longs;impliciter <lb/>in <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> genere tale e&longs;&longs;e debet, vt &longs;umma opera exequatur, velut album in genere colorum. </s>                                                                <s>Sed per&shy;<lb/>gamus vlterius &amp; cau&longs;&longs;as edi&longs;&longs;eramus, &agrave; quibus elementa producuntur, vt optim&egrave; per&longs;piciatur, non <lb/>ex compo&longs;itione diuer&longs;orum corporum, &longs;ed principiorum impotentia duntaxat media fui&longs;&longs;e con&shy;<lb/>&longs;tituta. </s>                                                                <s>Cau&longs;&longs;a ver&ograve; grauitatis &amp; leuitatis vna quidem mihi proxima videtur, altera remota, &amp; re&shy;<lb/>mota quidem, interuallum, quo corpora caduca di&longs;tant &agrave; c&ecedil;lo, &longs;eu locus: proxima ver&ograve; calor &amp; ei^{9} <lb/>ab&longs;entia, &agrave; quibus reliqu&aelig; omnes elementorum qualitates originem ducunt. </s>                                                                <s>Etenim, quae magis mi&shy;<lb/>nu&longs;&uacute;e &agrave; c&ecedil;lo di&longs;tant grauia <expan abbr="leuia&qacute;">leuiaque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;unt. </s>                                                                <s>&longs;ed hoc &longs;ine primis qualitatibus nullo modo pr&aelig;&longs;tari <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, <lb/>nam &longs;ic ex di&longs;tantia <expan abbr="vicinia&qacute;">viciniaque</expan>. </s>                                                                <s>afficiuntur, vt calore polleant, aut frigore, ex iis autem leuitas &amp; gra&shy;<lb/>uitas oriuntur. </s>                                                                <s>Quamobrem di&longs;tantia grauium, <expan abbr="leuium&qacute;">leuiumque</expan>. </s>                                                                <s>cau&longs;&longs;a e&longs;t, quatenus h&uacute;iu&longs;modi qualita&shy;<lb/>tes affert. </s>                                                                <s>Ita ver&ograve; rem &longs;e&longs;e habere te&longs;tantur verba Philo&longs;ophi <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> qui cau&longs;&longs;am reddens, cur grauia &longs;e&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2946"></arrow.to.target><lb/>d&ograve; variatus. </s>                                                                <s>Neque item valet. </s>                                                                <s>&longs;i &agrave; &longs;ua forma, ergo &longs;impliciter tale. </s>                                                                <s>&longs;i huiu&longs;modi, vbique tale, ergo <lb/>&longs;umm&egrave; tale, quia &longs;impliciter e&longs;t ad &longs;uam formam; non ad omne corporum genus, &amp; vt e&longs;t &longs;implici&shy;<lb/>ter, <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> tale e&longs;t: <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> igitur remi&longs;s&egrave; graue e&longs;t, &amp; leue: vult ver&ograve; &longs;ummum e&longs;&longs;e, quod &longs;impliciter <lb/>in <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> genere tale e&longs;&longs;e debet, vt &longs;umma opera exequatur, velut album in genere colorum. </s>                                                                <s>Sed per&shy;<lb/>gamus vlterius &amp; cau&longs;&longs;as edi&longs;&longs;eramus, &agrave; quibus elementa producuntur, vt optim&egrave; per&longs;piciatur, non <lb/>ex compo&longs;itione diuer&longs;orum corporum, &longs;ed principiorum impotentia duntaxat media fui&longs;&longs;e con&shy;<lb/>&longs;tituta. </s>                                                                <s>Cau&longs;&longs;a ver&ograve; grauitatis &amp; leuitatis vna quidem mihi proxima videtur, altera remota, &amp; re&shy;<lb/>mota quidem, interuallum, quo corpora caduca di&longs;tant &agrave; c&ecedil;lo, &longs;eu locus: proxima ver&ograve; calor &amp; ei^{9} <lb/>ab&longs;entia, &agrave; quibus reliqu&aelig; omnes elementorum qualitates originem ducunt. </s>                                                                <s>Etenim, quae magis mi&shy;<lb/>nu&longs;&uacute;e &agrave; c&ecedil;lo di&longs;tant grauia <expan abbr="leuia&qacute;">leuiaque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;unt. </s>                                                                <s>&longs;ed hoc &longs;ine primis qualitatibus nullo modo pr&aelig;&longs;tari <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, <lb/>nam &longs;ic ex di&longs;tantia <expan abbr="vicinia&qacute;">viciniaque</expan>. </s>                                                                <s>afficiuntur, vt calore polleant, aut frigore, ex iis autem leuitas &amp; gra&shy;<lb/>uitas oriuntur. </s>                                                                <s>Quamobrem di&longs;tantia grauium, <expan abbr="leuium&qacute;">leuiumque</expan>. </s>                                                                <s>cau&longs;&longs;a e&longs;t, quatenus h&uacute;iu&longs;modi qualita&shy;<lb/>tes affert. </s>                                                                <s>Ita ver&ograve; rem &longs;e&longs;e habere te&longs;tantur verba Philo&longs;ophi <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> qui cau&longs;&longs;am reddens, cur grauia &longs;e&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2947"></arrow.to.target><lb/>&longs;e deor&longs;um contulerint, ea magis &agrave; c&ecedil;li <expan abbr="c&otilde;uer&longs;ione">conuer&longs;ione</expan> ab e&longs;&longs;e docuit: pr&aelig;tere&agrave; cur nubes in a&euml;ris &longs;ecun&shy;<lb/>da regione con&longs;i&longs;tant, cau&longs;&longs;am attulit qu&aelig; priuaret, nemp&egrave; caloris ab&longs;entiam: <expan abbr="multo&qacute;">multoque</expan>. </s>                                                                <s>planius ex&shy;<lb/>ponens, cur in ea fiant aqu&aelig;, vbi addit eas voces propter locum, quia .&longs;. </s>                                                                <s>ille locus pr&aelig;&longs;eferat eas vires <lb/> <arrow.to.target n="marg2947"></arrow.to.target><lb/>&longs;e deor&longs;um contulerint, ea magis &agrave; c&ecedil;li <expan abbr="c&otilde;uer&longs;ione">conuer&longs;ione</expan> ab e&longs;&longs;e docuit: pr&aelig;tere&agrave; cur nubes in a&euml;ris &longs;ecun&shy;<lb/>da regione con&longs;i&longs;tant, cau&longs;&longs;am attulit qu&aelig; priuaret, nemp&egrave; caloris ab&longs;entiam: <expan abbr="multo&qacute;">multoque</expan>. </s>                                                                <s>planius ex&shy;<lb/>ponens, cur in ea fiant aqu&aelig;, vbi addit eas voces propter locum, quia .&longs;. </s>                                                                <s>ille locus pr&aelig;&longs;eferat eas vires <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2948"></arrow.to.target><lb/>qu&aelig; pendent &agrave; calore; quemadmodum item vbi modum explanauit, quo fieret &longs;omnus. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> dicebat <lb/> <arrow.to.target n="marg2948"></arrow.to.target><lb/>qu&aelig; pendent &agrave; calore; quemadmodum item vbi modum explanauit, quo fieret &longs;omnus. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> dicebat <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2949"></arrow.to.target><lb/>enim vapores in capite propter locum refrigerari; qua&longs;i locus occa&longs;ionem pr&aelig;beat frigori, vt vapo&shy;<lb/>res inuadat: ita locus &amp; di&longs;tantia non efficiunt h&aelig;c, ni&longs;i per calorem, <expan abbr="eiu&longs;q.">eiu&longs;que</expan> ab&longs;entiam. </s>                                                                <s><expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s>                                                                <s>perpe&shy;<lb/>tua quae vis e&longs;t caloris &amp; frigoris; <expan abbr="nanq.">nanque</expan> etiam ignis ex aqua producit vapores, &amp; ip&longs;os euehit in &longs;ubli&shy;<lb/>me, &amp; refrigeratio grauitatem inducit, vt, quando conciliamus &longs;omnos vaporibus ab aqua &longs;ublatis. <lb/></s>                                                                <s>Igitur pro portione caloris &agrave; c&aelig;lo communicati na&longs;citur certa propen&longs;ionum ratio qu&aelig;, &longs;icut ob&shy;<lb/>certa interualla &longs;olet induci; &longs;ic in ea con&longs;eruatur, &amp; expetitur &longs;ecund&ugrave;m naturam, vnde efficitur lo&shy;<lb/>cus naturalis, ad quem &longs;uopte impul&longs;u corpora feruntur, &amp; delata quie&longs;cunt. </s>                                                                <s>Ille ver&ograve;, vbi multum <lb/>valeat calor, conuenit leuibus, vbi nullum prop&egrave; ve&longs;tigium caloris in&longs;ideat, e&longs;t grauium proprius, <lb/>vbi vigeat temperies, mediis aptus. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> hinc quidem principia propen&longs;ionum formalia deriuan&shy;<lb/>tur: ex quibus apparet ordo corporum, non ex duorum contrariorum qu&ecedil; proprios actus <expan abbr="habe&atilde;t">habeant</expan>, <lb/>mi&longs;cella exi&longs;tens, &longs;ed ex gradibus eiu&longs;dem virtutis &agrave; c&ecedil;lo impre&longs;&longs;&aelig;, &amp; actu ac priuatione qu&aelig; con&shy;<lb/>currunt ad ea producenda, in quibus e&longs;t ordo &amp; humilitas natur&aelig;. </s>                                                                <s>cuius virtutis beneficio <expan abbr="propri&atilde;">propriam</expan> <lb/>naturam retinere cupientia, qu&aelig; certa flagitat loca, <expan abbr="vndecunq.">vndecunque</expan> ill&ograve; &longs;e&longs;e <expan abbr="recipi&utilde;t">recipiunt</expan>, &amp; in grauium loco  <arrow.to.target n="marg2949"></arrow.to.target><lb/>enim vapores in capite propter locum refrigerari; qua&longs;i locus occa&longs;ionem pr&aelig;beat frigori, vt vapo&shy;<lb/>res inuadat: ita locus &amp; di&longs;tantia non efficiunt h&aelig;c, ni&longs;i per calorem, <expan abbr="eiu&longs;q.">eiu&longs;que</expan> ab&longs;entiam. </s>                                                                <s><expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s>                                                                <s>perpe&shy;<lb/>tua quae vis e&longs;t caloris &amp; frigoris; <expan abbr="nanq.">nanque</expan> etiam ignis ex aqua producit vapores, &amp; ip&longs;os euehit in &longs;ubli&shy;<lb/>me, &amp; refrigeratio grauitatem inducit, vt, quando conciliamus &longs;omnos vaporibus ab aqua &longs;ublatis. <lb/></s>                                                                <s>Igitur pro portione caloris &agrave; c&aelig;lo communicati na&longs;citur certa propen&longs;ionum ratio qu&aelig;, &longs;icut ob&shy;<lb/>certa interualla &longs;olet induci; &longs;ic in ea con&longs;eruatur, &amp; expetitur &longs;ecund&ugrave;m naturam, vnde efficitur lo&shy;<lb/>cus naturalis, ad quem &longs;uopte impul&longs;u corpora feruntur, &amp; delata quie&longs;cunt. </s>                                                                <s>Ille ver&ograve;, vbi multum <lb/>valeat calor, conuenit leuibus, vbi nullum prop&egrave; ve&longs;tigium caloris in&longs;ideat, e&longs;t grauium proprius, <lb/>vbi vigeat temperies, mediis aptus. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> hinc quidem principia propen&longs;ionum formalia deriuan&shy;<lb/>tur: ex quibus apparet ordo corporum, non ex duorum contrariorum qu&ecedil; proprios actus <expan abbr="habe&atilde;t">habeant</expan>, <lb/>mi&longs;cella exi&longs;tens, &longs;ed ex gradibus eiu&longs;dem virtutis &agrave; c&ecedil;lo impre&longs;&longs;&aelig;, &amp; actu ac priuatione qu&aelig; con&shy;<lb/>currunt ad ea producenda, in quibus e&longs;t ordo &amp; humilitas natur&aelig;. </s>                                                                <s>cuius virtutis beneficio <expan abbr="propri&atilde;">propriam</expan> <lb/>naturam retinere cupientia, qu&aelig; certa flagitat loca, <expan abbr="vndecunq.">vndecunque</expan> ill&ograve; &longs;e&longs;e <expan abbr="recipi&utilde;t">recipiunt</expan>, &amp; in grauium loco
 <pb pagenum="482"/>a&longs;cendunt; de&longs;cendunt ver&ograve; vici&longs;sim in loco leuium, hoc priuatio pr&aelig;&longs;tat; illud efficit actus: qui&shy;<lb/> <pb pagenum="482"/>a&longs;cendunt; de&longs;cendunt ver&ograve; vici&longs;sim in loco leuium, hoc priuatio pr&aelig;&longs;tat; illud efficit actus: qui&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2950"></arrow.to.target><lb/>bus non repugnat vnam <expan abbr="&longs;peci&etilde;">&longs;peciem</expan> facere, cuius du&aelig; &longs;int rationes. </s>                                                                <s>licet, vt &longs;upr&agrave; diximus, materia pr&aelig;&shy;<lb/>polleat, cui grauitas comitatur, attamen ita vincit a&euml;r aquam leuitate, vt &longs;emper aqua &longs;ub&longs;idat, a&euml;r <lb/>euehatur, nec &longs;ine magna quadam vi mergi po&longs;sit, aut contineri in aquis. </s>                                                                <s>Proinde illi, qui maximas <lb/>belluas in mari pi&longs;cantur, vbi iam guttur earum hamo transfixum e&longs;t, neque cathenam, cui adnexus <lb/>e&longs;t hamus, exedere potuerunt, &longs;ed acerrimis doloribus affect&aelig; in profundum pelagi demerguntur, <lb/>omnem funem iis relaxant, quia nullis viribus humanis retrahi po&longs;&longs;ent, &amp; exagitat&aelig; nauem cum re&shy;<lb/>migibus in profundum facillim&egrave; detraherent; &longs;imul &amp; amplos vtres a&euml;ris plenos ex funibus belluis <lb/>mare &longs;ubeuntibus appendunt. </s>                                                                <s>Ill&aelig; vulneris dolore &longs;timulat&aelig; vt res contemnunt, &amp; reluctantes, &amp; <lb/>&longs;ummam <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan> &longs;emper appetentes, in altitudinem maris tandem deprimunt. </s>                                                                <s>Sed iam defatigar&aelig;, <lb/>c&ugrave;m in maris imo quie&longs;cere cupiant, vt res non permittunt, &longs;e&longs;e in &longs;ublime efferentes. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> contra <lb/>hos in&longs;taurant pugnam, &amp; veluti animalia &longs;ibi in fe&longs;ta, animo vlci&longs;cendi per&longs;equuntur, &amp; iterum <expan abbr="&longs;&aelig;-piu&longs;&qacute;">&longs;&aelig;&shy;<lb/>piu&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>fru&longs;tra detrahunt vtres. </s>                                                                <s>hi &longs;ur&longs;um ver&longs;us &longs;ubuolant. </s>                                                                <s>ad extremum, vbi iam delaxat&aelig; fuerint, <lb/>&amp; omnibus viribus exhau&longs;t&aelig;; vter aliquis, victori&aelig; nuncius, &longs;ublimis effertur: mox etiam c&aelig;teri. <lb/></s>                                                                <s>Ita difficil&egrave; mergitur a&euml;r, &amp; maximo cum impetu enatat. </s>                                                                <s><expan abbr="Item&qacute;">Itemque</expan>. </s>                                                                <s>a&euml;r e&longs;t quidem leuior aqua; nihi&shy;<lb/>lominus per &longs;e grauitatem habet <expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan>, qu&agrave;m leuitatem. </s>                                                                <s>Ex his apparet nunc quid dicendum &longs;it <lb/>ad primam illam qu&aelig;&longs;tionem, neque enim qu&ograve;d inter &longs;e &longs;u&longs;tineant, non opprimunt, &longs;ed quia per &longs;e&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2950"></arrow.to.target><lb/>bus non repugnat vnam <expan abbr="&longs;peci&etilde;">&longs;peciem</expan> facere, cuius du&aelig; &longs;int rationes. </s>                                                                <s>licet, vt &longs;upr&agrave; diximus, materia pr&aelig;&shy;<lb/>polleat, cui grauitas comitatur, attamen ita vincit a&euml;r aquam leuitate, vt &longs;emper aqua &longs;ub&longs;idat, a&euml;r <lb/>euehatur, nec &longs;ine magna quadam vi mergi po&longs;sit, aut contineri in aquis. </s>                                                                <s>Proinde illi, qui maximas <lb/>belluas in mari pi&longs;cantur, vbi iam guttur earum hamo transfixum e&longs;t, neque cathenam, cui adnexus <lb/>e&longs;t hamus, exedere potuerunt, &longs;ed acerrimis doloribus affect&aelig; in profundum pelagi demerguntur, <lb/>omnem funem iis relaxant, quia nullis viribus humanis retrahi po&longs;&longs;ent, &amp; exagitat&aelig; nauem cum re&shy;<lb/>migibus in profundum facillim&egrave; detraherent; &longs;imul &amp; amplos vt res a&euml;ris plenos ex funibus belluis <lb/>mare &longs;ubeuntibus appendunt. </s>                                                                <s>Ill&aelig; vulneris dolore &longs;timulat&aelig; vt res contemnunt, &amp; reluctantes, &amp; <lb/>&longs;ummam <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan> &longs;emper appetentes, in altitudinem maris tandem deprimunt. </s>                                                                <s>Sed iam defatigat&aelig;, <lb/>c&ugrave;m in maris imo quie&longs;cere cupiant, vt res non permittunt, &longs;e&longs;e in &longs;ublime efferentes. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> contra <lb/>hos in&longs;taurant pugnam, &amp; veluti animalia &longs;ibi in fe&longs;ta, animo vlci&longs;cendi per&longs;equuntur, &amp; iterum <expan abbr="&longs;&aelig;-piu&longs;&qacute;">&longs;&aelig;&shy;<lb/>piu&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>fru&longs;tra detrahunt vtres. </s>                                                                <s>hi &longs;ur&longs;um ver&longs;us &longs;ubuolant. </s>                                                                <s>ad extremum, vbi iam delaxat&aelig; fuerint, <lb/>&amp; omnibus viribus exhau&longs;t&aelig;; vter aliquis, victori&aelig; nuncius, &longs;ublimis effertur: mox etiam c&aelig;teri. <lb/></s>                                                                <s>Ita difficil&egrave; mergitur a&euml;r, &amp; maximo cum impetu enatat. </s>                                                                <s><expan abbr="Item&qacute;">Itemque</expan>. </s>                                                                <s>a&euml;r e&longs;t quidem leuior aqua; nihi&shy;<lb/>lominus per &longs;e grauitatem habet <expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan>, qu&agrave;m leuitatem. </s>                                                                <s>Ex his apparet nunc quid dicendum &longs;it <lb/>ad primam illam qu&aelig;&longs;tionem, neque enim qu&ograve;d inter &longs;e &longs;u&longs;tineant, non opprimunt, &longs;ed quia per &longs;e&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2951"></arrow.to.target><lb/>c&ugrave;m &longs;int in proprio loco, propter form&aelig; &longs;u&aelig; gradum: dat enim generans &longs;imul &amp; gradum form&aelig; <lb/>&amp; locum ip&longs;i conuenientem; &longs;ic non afferunt pondus. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> locus ille determinatur certa di&longs;tan&shy;<lb/>t&igrave;a qu&aelig; e&longs;t &agrave; centro, vt alibi tum e&longs;&longs;e non cupiat; ni&longs;i vis generantis vlterius promoueat <expan abbr="elem&etilde;tum">elementum</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Sed nunquid h&aelig;c ab&longs;oluta problematis huiu&longs;ce cau&longs;&longs;a? </s>                                                                <s>nequaquam: quoniam vult Philo&longs;ophus <lb/>etiam terr&aelig; partes inter &longs;e opprimere, &amp; cert&egrave; in vniuer&longs;o &longs;patio quod occupat a&euml;r, aliquid profice&shy;<lb/>re po&longs;&longs;unt a&euml;ris partes, vt qu&aelig; nobis proxim&aelig; &longs;unt, altius &longs;e tollere. </s>                                                                <s>Quapropter ex his duabus <lb/>cau&longs;sis vnam faciamus, propter quam pondus illud in&longs;en&longs;ile reddatur.</s></p>&nbs