Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to buona_demot_014_la_1591.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

Colored diff for /texts/archimedes/xml/buona_demot_014_la_1591.xml between version 1.41 and 1.42

version 1.41, 2007/07/10 14:09:50 version 1.42, 2007/07/10 15:32:30
Line 4492 
Line 4492 
 <arrow.to.target n="marg1108"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="c&otilde;&longs;ilio">con&longs;ilio</expan> veteres ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>laudati, quae <expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan> <expan abbr="qd">quod</expan> <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> e&longs;&longs;e a&longs;&longs;euera&longs;&longs;ent: neque <expan abbr=".n.">enim</expan> erat <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> <expan abbr="cert&utilde;">certum</expan> genus <lb/><expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan>, quippe quae ad diuer&longs;a <expan abbr="&ptilde;dicam&etilde;ta">praedicamenta</expan> pertineret, <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> qu&aelig; fit, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt quattuor; ad <expan abbr="action&etilde;">actionem</expan> &amp; <expan abbr="pa&longs;-&longs;ion&etilde;">pa&longs;&shy;<lb/>&longs;ionem</expan> <expan abbr="referre&ttilde;">referretur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt ad aliquid. </s>                                                                <s>Porr&ograve; actio &amp; pa&longs;sio reip&longs;a <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> &longs;unt; <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;an&egrave; quae <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> &longs;it <expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> <lb/>materia &longs;iue termini, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> actio <expan abbr="ag&etilde;te">agente</expan> <expan abbr="funda&ttilde;">fundatur</expan>, pa&longs;sio ver&ograve; patiente, &longs;ed &longs;ubiecto, hoc e&longs;t, natura &amp; hy&shy;<lb/>po&longs;ta&longs;i; quia &longs;it vna <expan abbr="ead&etilde;&qacute;">eadenque</expan>. </s>                                                                <s>natura &amp; hypo&longs;ta&longs;is, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> diuer&longs;as i&longs;tas habitudines admittat. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> <expan abbr="ob&longs;t&atilde;t">ob&longs;tant</expan> <lb/>illa <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> nobis <expan abbr="opponun&ttilde;">opponuntur</expan> eo <expan abbr="no&itilde;e">nomine</expan>, quae motus <expan abbr="refera&ttilde;">referatur</expan> ad aliquid, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> in Alexandri <expan abbr="&longs;n&itilde;am">&longs;ententiam</expan> obiecta fuere. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="Prim&utilde;">Primum</expan>, &longs;. </s>                                                                <s>quia &longs;ic haberet id quod &longs;ibi vici&longs;sim <expan abbr="r&ntilde;deret">responderet</expan>, atqui <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> habet, etenim e&longs;&longs;et id mouens, aut <lb/>mobile: <expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t e&ograve; quae illa e&longs;t habitudo effectus ad <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;t vald&egrave; impropri&egrave;, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> <lb/>&longs;ic <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt in vniuer&longs;o, <expan abbr="referun&ttilde;">referuntur</expan> ad D. O. M. vtpot&egrave;, &longs;ui <expan abbr="ip&longs;or&utilde;">ip&longs;orum</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan>: <expan abbr="neq;">neque</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> po&longs;&longs;et id e&longs;&longs;e mo&shy;<lb/>bile, <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> h&aelig;c e&longs;&longs;et habitudo <expan abbr="accid&etilde;tis">accidentis</expan> ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> &agrave; qua <expan abbr="itid&etilde;">itidem</expan> ver&aelig; habitudinis, i. </s>                                                                <s><expan abbr="&ptilde;dicamenti">praedicamenti</expan> e&longs;&longs;en&shy;<lb/>tia <expan abbr="&longs;egrega&ttilde;">&longs;egregatur</expan>. </s>                                                                <s>Rur&longs;us &longs;i motus ab habitudine <expan abbr="c&otilde;plere&ttilde;">compleretur</expan>, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ea &longs;it ad <expan abbr="ag&etilde;s">agens</expan> &amp; <expan abbr="pati&etilde;s">patiens</expan> &longs;imul; profect&ograve; vtriu&longs;&shy;<lb/>que <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="referun&ttilde;">referuntur</expan> ad ip&longs;um, par e&longs;&longs;et ad <expan abbr="eund&etilde;">eundem</expan> <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> eiu&longs;modi <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t: <expan abbr="nanq;">nanque</expan> &agrave; &longs;ubiecto prima <lb/>eius ratio <expan abbr="peti&ttilde;">petitur</expan>, ab <expan abbr="effici&etilde;te">efficiente</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan>: elucet <expan abbr=".n.">enim</expan> motus immobili, &amp; id <expan abbr="per&longs;picu&utilde;">per&longs;picuum</expan> &longs;emper e&longs;t. </s>                                                                <s>At nihil ad <lb/><expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> pertinere primo a&longs;pectu <expan abbr="vide&ttilde;">videtur</expan> &amp; <expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> &longs;&ecedil;pi&longs;sim&egrave; latet. </s>                                                                <s>H&ecedil;c <expan abbr="atq;">atque</expan> alia <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan> &longs;olent opponi, <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan>, ni&longs;i fallimur, &longs;ine vllo negotio dilui po&longs;&longs;unt. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> concedimus habere <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> id quod &longs;ibi vici&longs;sim <lb/> <arrow.to.target n="marg1108"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="c&otilde;&longs;ilio">con&longs;ilio</expan> veteres ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>laudati, quae <expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan> <expan abbr="qd">quod</expan> <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> e&longs;&longs;e a&longs;&longs;euera&longs;&longs;ent: neque <expan abbr=".n.">enim</expan> erat <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> <expan abbr="cert&utilde;">certum</expan> genus <lb/><expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan>, quippe quae ad diuer&longs;a <expan abbr="&ptilde;dicam&etilde;ta">praedicamenta</expan> pertineret, <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> qu&aelig; fit, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt quattuor; ad <expan abbr="action&etilde;">actionem</expan> &amp; <expan abbr="pa&longs;-&longs;ion&etilde;">pa&longs;&shy;<lb/>&longs;ionem</expan> <expan abbr="referre&ttilde;">referretur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt ad aliquid. </s>                                                                <s>Porr&ograve; actio &amp; pa&longs;sio reip&longs;a <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> &longs;unt; <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;an&egrave; quae <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> &longs;it <expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> <lb/>materia &longs;iue termini, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> actio <expan abbr="ag&etilde;te">agente</expan> <expan abbr="funda&ttilde;">fundatur</expan>, pa&longs;sio ver&ograve; patiente, &longs;ed &longs;ubiecto, hoc e&longs;t, natura &amp; hy&shy;<lb/>po&longs;ta&longs;i; quia &longs;it vna <expan abbr="ead&etilde;&qacute;">eadenque</expan>. </s>                                                                <s>natura &amp; hypo&longs;ta&longs;is, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> diuer&longs;as i&longs;tas habitudines admittat. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> <expan abbr="ob&longs;t&atilde;t">ob&longs;tant</expan> <lb/>illa <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> nobis <expan abbr="opponun&ttilde;">opponuntur</expan> eo <expan abbr="no&itilde;e">nomine</expan>, quae motus <expan abbr="refera&ttilde;">referatur</expan> ad aliquid, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> in Alexandri <expan abbr="&longs;n&itilde;am">&longs;ententiam</expan> obiecta fuere. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="Prim&utilde;">Primum</expan>, &longs;. </s>                                                                <s>quia &longs;ic haberet id quod &longs;ibi vici&longs;sim <expan abbr="r&ntilde;deret">responderet</expan>, atqui <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> habet, etenim e&longs;&longs;et id mouens, aut <lb/>mobile: <expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t e&ograve; quae illa e&longs;t habitudo effectus ad <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;t vald&egrave; impropri&egrave;, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> <lb/>&longs;ic <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt in vniuer&longs;o, <expan abbr="referun&ttilde;">referuntur</expan> ad D. O. M. vtpot&egrave;, &longs;ui <expan abbr="ip&longs;or&utilde;">ip&longs;orum</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan>: <expan abbr="neq;">neque</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> po&longs;&longs;et id e&longs;&longs;e mo&shy;<lb/>bile, <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> h&aelig;c e&longs;&longs;et habitudo <expan abbr="accid&etilde;tis">accidentis</expan> ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> &agrave; qua <expan abbr="itid&etilde;">itidem</expan> ver&aelig; habitudinis, i. </s>                                                                <s><expan abbr="&ptilde;dicamenti">praedicamenti</expan> e&longs;&longs;en&shy;<lb/>tia <expan abbr="&longs;egrega&ttilde;">&longs;egregatur</expan>. </s>                                                                <s>Rur&longs;us &longs;i motus ab habitudine <expan abbr="c&otilde;plere&ttilde;">compleretur</expan>, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ea &longs;it ad <expan abbr="ag&etilde;s">agens</expan> &amp; <expan abbr="pati&etilde;s">patiens</expan> &longs;imul; profect&ograve; vtriu&longs;&shy;<lb/>que <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="referun&ttilde;">referuntur</expan> ad ip&longs;um, par e&longs;&longs;et ad <expan abbr="eund&etilde;">eundem</expan> <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> eiu&longs;modi <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t: <expan abbr="nanq;">nanque</expan> &agrave; &longs;ubiecto prima <lb/>eius ratio <expan abbr="peti&ttilde;">petitur</expan>, ab <expan abbr="effici&etilde;te">efficiente</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan>: elucet <expan abbr=".n.">enim</expan> motus immobili, &amp; id <expan abbr="per&longs;picu&utilde;">per&longs;picuum</expan> &longs;emper e&longs;t. </s>                                                                <s>At nihil ad <lb/><expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> pertinere primo a&longs;pectu <expan abbr="vide&ttilde;">videtur</expan> &amp; <expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> &longs;&ecedil;pi&longs;sim&egrave; latet. </s>                                                                <s>H&ecedil;c <expan abbr="atq;">atque</expan> alia <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan> &longs;olent opponi, <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan>, ni&longs;i fallimur, &longs;ine vllo negotio dilui po&longs;&longs;unt. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> concedimus habere <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> id quod &longs;ibi vici&longs;sim <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1109"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="r&ntilde;deat">respondeat</expan>, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>duplex e&longs;&longs;e &amp; mouens &amp; mobile, licet habitudo ad mobile long&egrave; alia &longs;it, ac <expan abbr="admou&etilde;s">admouens</expan> <lb/>&amp; ad mobile interna, <expan abbr="admou&etilde;s">admouens</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> externa, &amp; <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> mutet <expan abbr="&ptilde;dicament&utilde;">praedicamentum</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> vllius roboris e&longs;&longs;e id opi&shy;<lb/>namur <expan abbr="qd">quod</expan> <expan abbr="opponi&ttilde;">opponitur</expan>, <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan>, &longs;. </s>                                                                <s><expan abbr="relat&utilde;">relatum</expan> iri ad <expan abbr="De&utilde;">Deum</expan>: damus <expan abbr=".n.">enim</expan> hoc, nec ab&longs;urdi <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> inde <expan abbr="c&otilde;&longs;equi&ttilde;">con&longs;equitur</expan>. </s>                                                                <s>Quis <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>neget ea <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="c&atilde;s">causas</expan> habent, referri ad <expan abbr="c&atilde;m">causam</expan>, &amp; ad D. O. M. veluti <expan abbr="c&atilde;m">causam</expan> <expan abbr="prim&atilde;">primam</expan>? </s>                                                                <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> illud impedit quae <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;-tia">&longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tia</expan> &longs;it res ab&longs;oluta; neque <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;ub&longs;tantia res ita e&longs;t ab&longs;oluta, quin pendeat ex nullo, &longs;ed quia p &longs;e &longs;ub&shy;<lb/>&longs;i&longs;tit, cui <expan abbr="n&otilde;">non</expan> repugnat aliud habere cau&longs;&longs;&aelig; genus, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="intern&utilde;">internum</expan>, &longs;ed &agrave; quo <expan abbr="guberne&ttilde;">gubernetur</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> illud per &longs;e <lb/>exi&longs;tere &longs;ic e&longs;t, vt <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> genus relationis excludat; <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> materi&ecedil; beneficio talis e&longs;t: quae <expan abbr=".n.">enim</expan> exi&longs;tat <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;po&longs;ita">compo&longs;ita</expan> materi&ecedil; <expan abbr="accept&utilde;">acceptum</expan> refert, &amp; ita per &longs;e e&longs;t: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> per &longs;e <foreign lang="greek">u(pa/rxei</foreign>, i.&longs;ub&longs;i&longs;tit: <expan abbr="atq;">atque</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> forma <expan abbr="&longs;em&ptilde;">&longs;emper</expan> <lb/>aliud requirit quo <expan abbr="imita&ttilde;">imitatur</expan>, vel <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan>, vel <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;emper aliud in eo <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t &longs;ub&longs;i&longs;tere, intue&shy;<lb/>ri <expan abbr="vide&ttilde;">videtur</expan>. </s>                                                                <s>Accedit <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan>, quae Ari&longs;t. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <expan abbr="c&atilde;s">causas</expan> &amp; <expan abbr="c&atilde;s">causas</expan> habentia &longs;tatuit inter ea, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="re&longs;pici&utilde;t">re&longs;piciunt</expan> aliud, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> &longs;unt actu; <lb/> <arrow.to.target n="marg1109"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="r&ntilde;deat">respondeat</expan>, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>duplex e&longs;&longs;e &amp; mouens &amp; mobile, licet habitudo ad mobile long&egrave; alia &longs;it, ac <expan abbr="admou&etilde;s">admouens</expan> <lb/>&amp; ad mobile interna, <expan abbr="admou&etilde;s">admouens</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> externa, &amp; <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> mutet <expan abbr="&ptilde;dicament&utilde;">praedicamentum</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> vllius roboris e&longs;&longs;e id opi&shy;<lb/>namur <expan abbr="qd">quod</expan> <expan abbr="opponi&ttilde;">opponitur</expan>, <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan>, &longs;. </s>                                                                <s><expan abbr="relat&utilde;">relatum</expan> iri ad <expan abbr="De&utilde;">Deum</expan>: damus <expan abbr=".n.">enim</expan> hoc, nec ab&longs;urdi <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> inde <expan abbr="c&otilde;&longs;equi&ttilde;">con&longs;equitur</expan>. </s>                                                                <s>Quis <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>neget ea <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="c&atilde;s">causas</expan> habent, referri ad <expan abbr="c&atilde;m">causam</expan>, &amp; ad D. O. M. veluti <expan abbr="c&atilde;m">causam</expan> <expan abbr="prim&atilde;">primam</expan>? </s>                                                                <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> illud impedit quae <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;-tia">&longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tia</expan> &longs;it res ab&longs;oluta; neque <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;ub&longs;tantia res ita e&longs;t ab&longs;oluta, quin pendeat ex nullo, &longs;ed quia p &longs;e &longs;ub&shy;<lb/>&longs;i&longs;tit, cui <expan abbr="n&otilde;">non</expan> repugnat aliud habere cau&longs;&longs;&aelig; genus, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="intern&utilde;">internum</expan>, &longs;ed &agrave; quo <expan abbr="guberne&ttilde;">gubernetur</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> illud per &longs;e <lb/>exi&longs;tere &longs;ic e&longs;t, vt <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> genus relationis excludat; <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> materi&ecedil; beneficio talis e&longs;t: quae <expan abbr=".n.">enim</expan> exi&longs;tat <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;po&longs;ita">compo&longs;ita</expan> materi&ecedil; <expan abbr="accept&utilde;">acceptum</expan> refert, &amp; ita per &longs;e e&longs;t: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> per &longs;e <foreign lang="greek">u(pa/rxei</foreign>, i.&longs;ub&longs;i&longs;tit: <expan abbr="atq;">atque</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> forma <expan abbr="&longs;em&ptilde;">&longs;emper</expan> <lb/>aliud requirit quo <expan abbr="imita&ttilde;">imitatur</expan>, vel <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan>, vel <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;emper aliud in eo <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t &longs;ub&longs;i&longs;tere, intue&shy;<lb/>ri <expan abbr="vide&ttilde;">videtur</expan>. </s>                                                                <s>Accedit <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan>, quae Ari&longs;t. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <expan abbr="c&atilde;s">causas</expan> &amp; <expan abbr="c&atilde;s">causas</expan> habentia &longs;tatuit inter ea, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="re&longs;pici&utilde;t">re&longs;piciunt</expan> aliud, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> &longs;unt actu; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1110"></arrow.to.target><lb/>motus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <expan abbr="qd&atilde;">quoddam</expan> actus e&longs;t, <expan abbr="&longs;peci&etilde;&qacute;">&longs;peciemque</expan>. </s>                                                                <s>obtinet effectus. </s>                                                                <s>Motus <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> re&longs;picit mobile, <expan abbr="eius&qacute;">eiusque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> duplex e&longs;t, <lb/>vel quoad <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> quod <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> quod, &amp; ita e&longs;t illius <expan abbr="pfectio">perfectio</expan>, vel quoad <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> <expan abbr="qd">quod</expan> <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> tran&longs;&shy;<lb/>mutari, &amp; ita ine&longs;t <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> forma &longs;iue &longs;ub&longs;tanti&aelig;, &longs;iue accidentis, ide&ograve; <expan abbr="quoq;">quoque</expan> <expan abbr="fals&utilde;">falsum</expan>, quae in&longs;it in &longs;ubiecto <lb/><expan abbr="qu&etilde;admod&utilde;">quenadmodum</expan> <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="quan&qtilde;">quanquam</expan> &amp; id ab&longs;olut&egrave; negari poterat accidens <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> re&longs;picere, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;ub&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1110"></arrow.to.target><lb/>motus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <expan abbr="qd&atilde;">quoddam</expan> actus e&longs;t, <expan abbr="&longs;peci&etilde;&qacute;">&longs;peciemque</expan>. </s>                                                                <s>obtinet effectus. </s>                                                                <s>Motus <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> re&longs;picit mobile, <expan abbr="eius&qacute;">eiusque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> duplex e&longs;t, <lb/>vel quoad <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> quod <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> quod, &amp; ita e&longs;t illius <expan abbr="pfectio">perfectio</expan>, vel quoad <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> <expan abbr="qd">quod</expan> <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> tran&longs;&shy;<lb/>mutari, &amp; ita ine&longs;t <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> forma &longs;iue &longs;ub&longs;tanti&aelig;, &longs;iue accidentis, ide&ograve; <expan abbr="quoq;">quoque</expan> <expan abbr="fals&utilde;">falsum</expan>, quae in&longs;it in &longs;ubiecto <lb/><expan abbr="qu&etilde;admod&utilde;">quenadmodum</expan> <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="quan&qtilde;">quanquam</expan> &amp; id ab&longs;olut&egrave; negari poterat accidens <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> re&longs;picere, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;ub&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1111"></arrow.to.target><lb/>&longs;tantia <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> &longs;it, &amp; <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan> eius habitus; <expan abbr="pr&ecedil;ter&qtilde;">pr&ecedil;terquae</expan> quae <expan abbr="accid&etilde;ti&utilde;">accidentium</expan> habitudo ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan>, e&longs;t <expan abbr="tran&longs;c&etilde;-dens">tran&longs;cen&shy;<lb/>dens</expan> &amp; interna, nec, ni&longs;i ex figura dictionis in eo <expan abbr="&ptilde;dicamento">praedicamento</expan> <expan abbr="c&otilde;tine&ttilde;">continetur</expan>. </s>                                                                <s>Ex hoc <expan abbr="&longs;olui&ttilde;">&longs;oluitur</expan> obiectio <expan abbr="&longs;ec&utilde;da">&longs;ecunda</expan> <lb/>inficiando, &longs;. </s>                                                                <s><expan abbr="connex&utilde;">connexum</expan>; quia motus aliter &longs;e habet ad efficiens, ac patiens; fit <expan abbr=".n.">enim</expan> in hoc &amp; <expan abbr="contrahi&ttilde;">contrahitur</expan> in <lb/>&longs;ubiecto in quo manet ea forma qua <expan abbr="termina&ttilde;">terminatur</expan>. </s>                                                                <s>ob id <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> illi familiare &amp; <expan abbr="intern&utilde;">internum</expan> e&longs;t, &amp; in eius <lb/>definitione <expan abbr="capi&ttilde;">capitur</expan>; <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan> ver&ograve; <expan abbr="nequa&qtilde;">nequaque</expan>, ni&longs;i definitio logic&egrave; <expan abbr="capia&ttilde;">capiatur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ex &longs;ingulis <expan abbr="cau&longs;&longs;ar&utilde;">cau&longs;&longs;arum</expan> generib. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="c&otilde;&longs;titui">con&longs;titui</expan> <expan abbr="&ptilde;t">potest</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> po&longs;trem&ograve; <expan abbr="&qtilde;ritur">quaritur</expan>, referatur'ne motus ad ea <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt ad aliquid, vt motus e&longs;t, an <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan><expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> <lb/><expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>? </s>                                                                <s>ac &longs;i <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan><expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> dixerim. </s>                                                                <s>ergo, inquis, erit aliud <expan abbr="&ptilde;dicament&utilde;">praedicamentum</expan> in quo <expan abbr="continebi&ttilde;">continebitur</expan> motus, <lb/>pp <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>, quatenus, &longs;. </s>                                                                <s>e&longs;t motus. </s>                                                                <s>H&icirc;c dubito <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> de nece&longs;sitate <expan abbr="c&otilde;&longs;ecutionis">con&longs;ecutionis</expan>: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> retorqueo <lb/><expan abbr="arg&mtilde;">argmentum</expan> <expan abbr="&qtilde;rens">quarens</expan> in primis Alexandri, qui &longs;unt ambigui, referuntur&uacute;e ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> quatenus <expan abbr="Alex&atilde;dri">Alexandri</expan>, <lb/>an <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan>aliam <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>? </s>                                                                <s><expan abbr="r&ntilde;">responsionem</expan> debis, &longs;cio, <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan><expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>. </s>                                                                <s>Ergo'ne <expan abbr="&longs;eque&ttilde;">&longs;equetur</expan> Alexandros, quatenus <expan abbr="Alex&atilde;dri">Alexandri</expan> <lb/>&longs;unt, fore in quadam <expan abbr="&ptilde;dicamento">praedicamento</expan> per &longs;e? </s>                                                                <s>erit &longs;an&egrave; alia <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> notio; nec <expan abbr="&ptilde;&ptilde;e&agrave;">propterea</expan> qu&aelig; per &longs;e <expan abbr="reijcia&ttilde;">reijciatur</expan> in <lb/><expan abbr="aliqd">aliquod</expan> genus. </s>                                                                <s>Atqui oppones, <expan abbr="qd">quod</expan> <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> quatenus &longs;ignificare <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> <expan abbr="c&otilde;em">conem</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Ver&utilde;">Verum</expan> hoc <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;t <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> <lb/>idcirco notio <expan abbr="ratio&qacute;">ratioque</expan>. </s>                                                                <s>illa erit vniuoca, &longs;ed <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> quatenus pertinere <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> ad ea qu&ecedil; &longs;unt ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>. </s>                                                                <s>ex quo <lb/><expan abbr="effici&ttilde;">efficitur</expan>, vt <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ea vox &amp; <expan abbr="vniuoc&utilde;">vniuocum</expan> <expan abbr="amplecta&ttilde;">amplectatur</expan> &amp; id <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, <expan abbr="c&otilde;mitta&ttilde;">committatur</expan> in <expan abbr="argt&otilde;">argumento</expan> cauillus ex figura di&shy;<lb/>ctionis, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> id <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t in eo <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, accipimus &longs;icut <expan abbr="vniuoc&utilde;">vniuocum</expan>, quale e&longs;&longs;e debet, &longs;i ad <expan abbr="&ptilde;dicament&utilde;">praedicamentum</expan>  <arrow.to.target n="marg1111"></arrow.to.target><lb/>&longs;tantia <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> &longs;it, &amp; <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan> eius habitus; <expan abbr="pr&ecedil;ter&qtilde;">pr&ecedil;terquae</expan> quae <expan abbr="accid&etilde;ti&utilde;">accidentium</expan> habitudo ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan>, e&longs;t <expan abbr="tran&longs;c&etilde;-dens">tran&longs;cen&shy;<lb/>dens</expan> &amp; interna, nec, ni&longs;i ex figura dictionis in eo <expan abbr="&ptilde;dicamento">praedicamento</expan> <expan abbr="c&otilde;tine&ttilde;">continetur</expan>. </s>                                                                <s>Ex hoc <expan abbr="&longs;olui&ttilde;">&longs;oluitur</expan> obiectio <expan abbr="&longs;ec&utilde;da">&longs;ecunda</expan> <lb/>inficiando, &longs;. </s>                                                                <s><expan abbr="connex&utilde;">connexum</expan>; quia motus aliter &longs;e habet ad efficiens, ac patiens; fit <expan abbr=".n.">enim</expan> in hoc &amp; <expan abbr="contrahi&ttilde;">contrahitur</expan> in <lb/>&longs;ubiecto in quo manet ea forma qua <expan abbr="termina&ttilde;">terminatur</expan>. </s>                                                                <s>ob id <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> illi familiare &amp; <expan abbr="intern&utilde;">internum</expan> e&longs;t, &amp; in eius <lb/>definitione <expan abbr="capi&ttilde;">capitur</expan>; <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan> ver&ograve; <expan abbr="nequa&qtilde;">nequaque</expan>, ni&longs;i definitio logic&egrave; <expan abbr="capia&ttilde;">capiatur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ex &longs;ingulis <expan abbr="cau&longs;&longs;ar&utilde;">cau&longs;&longs;arum</expan> generib. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="c&otilde;&longs;titui">con&longs;titui</expan> <expan abbr="&ptilde;t">potest</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> po&longs;trem&ograve; <expan abbr="&qtilde;ritur">quaritur</expan>, referatur'ne motus ad ea <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt ad aliquid, vt motus e&longs;t, an <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan><expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> <lb/><expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>? </s>                                                                <s>ac &longs;i <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan><expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> dixerim. </s>                                                                <s>ergo, inquis, erit aliud <expan abbr="&ptilde;dicament&utilde;">praedicamentum</expan> in quo <expan abbr="continebi&ttilde;">continebitur</expan> motus, <lb/><expan abbr="pp">propter</expan> <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>, quatenus, &longs;. </s>                                                                <s>e&longs;t motus. </s>                                                                <s>H&icirc;c dubito <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> de nece&longs;sitate <expan abbr="c&otilde;&longs;ecutionis">con&longs;ecutionis</expan>: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> retorqueo <lb/><expan abbr="arg&mtilde;">argmentum</expan> <expan abbr="&qtilde;rens">quarens</expan> in primis Alexandri, qui &longs;unt ambigui, referuntur&uacute;e ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> quatenus <expan abbr="Alex&atilde;dri">Alexandri</expan>, <lb/>an <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan>aliam <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>? </s>                                                                <s><expan abbr="r&ntilde;">responsionem</expan> debis, &longs;cio, <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan><expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>. </s>                                                                <s>Ergo'ne <expan abbr="&longs;eque&ttilde;">&longs;equetur</expan> Alexandros, quatenus <expan abbr="Alex&atilde;dri">Alexandri</expan> <lb/>&longs;unt, fore in quadam <expan abbr="&ptilde;dicamento">praedicamento</expan> per &longs;e? </s>                                                                <s>erit &longs;an&egrave; alia <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> notio; nec <expan abbr="&ptilde;&ptilde;e&agrave;">propterea</expan> qu&aelig; per &longs;e <expan abbr="reijcia&ttilde;">reijciatur</expan> in <lb/><expan abbr="aliqd">aliquod</expan> genus. </s>                                                                <s>Atqui oppones, <expan abbr="qd">quod</expan> <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> quatenus &longs;ignificare <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> <expan abbr="c&otilde;em">conem</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Ver&utilde;">Verum</expan> hoc <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;t <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> <lb/>idcirco notio <expan abbr="ratio&qacute;">ratioque</expan>. </s>                                                                <s>illa erit vniuoca, &longs;ed <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> quatenus pertinere <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> ad ea qu&ecedil; &longs;unt ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>. </s>                                                                <s>ex quo <lb/><expan abbr="effici&ttilde;">efficitur</expan>, vt <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ea vox &amp; <expan abbr="vniuoc&utilde;">vniuocum</expan> <expan abbr="amplecta&ttilde;">amplectatur</expan> &amp; id <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, <expan abbr="c&otilde;mitta&ttilde;">committatur</expan> in <expan abbr="argt&otilde;">argumento</expan> cauillus ex figura di&shy;<lb/>ctionis, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> id <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t in eo <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, accipimus &longs;icut <expan abbr="vniuoc&utilde;">vniuocum</expan>, quale e&longs;&longs;e debet, &longs;i ad <expan abbr="&ptilde;dicament&utilde;">praedicamentum</expan>
 <pb pagenum="147"/> <pb pagenum="147"/>
 <arrow.to.target n="marg1112"></arrow.to.target><lb/>reuocari debeat. </s>                                                                <s>At &longs;i non habet <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> ad <expan abbr="qd">quod</expan> referatur; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> igitur omnia <expan abbr="c&otilde;tinebuntur">continebuntur</expan> in <lb/><expan abbr="&ptilde;dicamentis">praedicamentis</expan>, <expan abbr="neq;">neque</expan> notiones <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> in &longs;umma terum genera redigentur. </s>                                                                <s>An non ita <expan abbr="intelligend&utilde;">intelligendum</expan> e&longs;t <lb/><expan abbr="quid&qacute;">quidque</expan>. </s>                                                                <s>ad <expan abbr="&ptilde;dicamenta">praedicamenta</expan> reduci per quanque <expan abbr="notion&etilde;">notionem</expan>, &longs;ed per eam <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;it vniuoca &amp; <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> rationis. <lb/></s>                                                                <s>Proptere&agrave; qu&aelig; &longs;unt ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>; addo <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ambigua, <expan abbr="referun&ttilde;">referuntur</expan> ad <expan abbr="&ptilde;dicamenta">praedicamenta</expan>: nanque et&longs;i non vt <expan abbr="c&otilde;ia">conia</expan> <lb/>referuntur; at quia partes eorum prim&aelig; &longs;unt vnius rationis; <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan>illas in certo genere collocantur. <lb/></s>                                                                <s>Itaque referri ad <expan abbr="&ptilde;dicamenta">praedicamenta</expan> qu&aelig;que dicemus, vel vt <expan abbr="c&otilde;ia">conia</expan>, vel per &longs;uas partei: illud <expan abbr="vniuocor&utilde;">vniuocorum</expan> <lb/>e&longs;t <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan>; hoc ad ea pertinet qu&aelig; &longs;unt ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, &amp; <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ambigua. </s>                                                                <s>Admonebo etiam te <lb/>e&longs;&longs;e in aliquo <expan abbr="&ptilde;dicamento">praedicamento</expan> non vnica ratione contingere; vel enim formaliter, vbi, &longs;cilicet, recto <lb/>nomine pr&aelig;dicatio profertur; vel etiam (vtar h&icirc;c voce trita) reductiu&egrave;, vbi alio quouis modo <expan abbr="&ptilde;-dicatio">prae&shy;<lb/>dicatio</expan> pronunciatur. </s>                                                                <s>Non e&longs;t ver&ograve; <expan abbr="ab&longs;urd&otilde;">ab&longs;urdum</expan>, vt <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> res in diuer&longs;is generib. atque etiam in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <lb/>pr&aelig;dicamento formaliter &longs;it &amp; reductiu&egrave;, vt <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan>, quod formaliter e&longs;t numerus; attamen quia <lb/>numerus continui; in quantitate continua reponitur. </s>                                                                <s>Sic ego de motu dico: ip&longs;e <expan abbr=".n.">enim</expan> formaliter e&longs;t <lb/>ad aliquid; quoniam pa&longs;sio, vel actio &longs;uo qu&aelig;que modo, vt &longs;upr&agrave; con&longs;tituimus; reductiu&egrave; <expan abbr="quali-tat&etilde;">quali&shy;<lb/>tatem</expan>; qu&ograve;d e&longs;t quidam modus qualitatis. </s>                                                                <s>Ergo ad <expan abbr="argument&utilde;">argumentum</expan>. </s>                                                                <s>Si refertur ad aliquid per <expan abbr="qualitat&etilde;">qualitatem</expan>; <lb/>re&longs;tat ratio per <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> e&longs;t motus; aut h&aelig;c e&longs;t alia &agrave; &longs;uperiore, aut non? </s>                                                                <s>alia cert&egrave;. </s>                                                                <s>Ergo e&longs;t aliud pr&ecedil;&shy;<lb/>dicamentum ad quod refertur, quatenus e&longs;t motus. </s>                                                                <s>Hoc &longs;an&egrave; non <expan abbr="nece&longs;&longs;ari&utilde;">nece&longs;&longs;arium</expan> e&longs;t: nanque &amp; in <lb/> <arrow.to.target n="marg1112"></arrow.to.target><lb/>reuocari debeat. </s>                                                                <s>At &longs;i non habet <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> ad <expan abbr="qd">quod</expan> referatur; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> igitur omnia <expan abbr="c&otilde;tinebuntur">continebuntur</expan> in <lb/><expan abbr="&ptilde;dicamentis">praedicamentis</expan>, <expan abbr="neq;">neque</expan> notiones <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> in &longs;umma terum genera redigentur. </s>                                                                <s>An non ita <expan abbr="intelligend&utilde;">intelligendum</expan> e&longs;t <lb/><expan abbr="quid&qacute;">quidque</expan>. </s>                                                                <s>ad <expan abbr="&ptilde;dicamenta">praedicamenta</expan> reduci per quanque <expan abbr="notion&etilde;">notionem</expan>, &longs;ed per eam <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;it vniuoca &amp; <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> rationis. <lb/></s>                                                                <s>Proptere&agrave; qu&aelig; &longs;unt ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>; addo <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ambigua, <expan abbr="referun&ttilde;">referuntur</expan> ad <expan abbr="&ptilde;dicamenta">praedicamenta</expan>: nanque et&longs;i non vt <expan abbr="c&otilde;ia">conia</expan> <lb/>referuntur; at quia partes eorum prim&aelig; &longs;unt vnius rationis; <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan>illas in certo genere collocantur. <lb/></s>                                                                <s>Itaque referri ad <expan abbr="&ptilde;dicamenta">praedicamenta</expan> qu&aelig;que dicemus, vel vt <expan abbr="c&otilde;ia">conia</expan>, vel per &longs;uas partei: illud <expan abbr="vniuocor&utilde;">vniuocorum</expan> <lb/>e&longs;t <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan>; hoc ad ea pertinet qu&aelig; &longs;unt ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, &amp; <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ambigua. </s>                                                                <s>Admonebo etiam te <lb/>e&longs;&longs;e in aliquo <expan abbr="&ptilde;dicamento">praedicamento</expan> non vnica ratione contingere; vel enim formaliter, vbi, &longs;cilicet, recto <lb/>nomine pr&aelig;dicatio profertur; vel etiam (vtar h&icirc;c voce trita) reductiu&egrave;, vbi alio quouis modo <expan abbr="&ptilde;-dicatio">prae&shy;<lb/>dicatio</expan> pronunciatur. </s>                                                                <s>Non e&longs;t ver&ograve; <expan abbr="ab&longs;urd&otilde;">ab&longs;urdum</expan>, vt <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> res in diuer&longs;is generib. atque etiam in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <lb/>pr&aelig;dicamento formaliter &longs;it &amp; reductiu&egrave;, vt <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan>, quod formaliter e&longs;t numerus; attamen quia <lb/>numerus continui; in quantitate continua reponitur. </s>                                                                <s>Sic ego de motu dico: ip&longs;e <expan abbr=".n.">enim</expan> formaliter e&longs;t <lb/>ad aliquid; quoniam pa&longs;sio, vel actio &longs;uo qu&aelig;que modo, vt &longs;upr&agrave; con&longs;tituimus; reductiu&egrave; <expan abbr="quali-tat&etilde;">quali&shy;<lb/>tatem</expan>; qu&ograve;d e&longs;t quidam modus qualitatis. </s>                                                                <s>Ergo ad <expan abbr="argument&utilde;">argumentum</expan>. </s>                                                                <s>Si refertur ad aliquid per <expan abbr="qualitat&etilde;">qualitatem</expan>; <lb/>re&longs;tat ratio per <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> e&longs;t motus; aut h&aelig;c e&longs;t alia &agrave; &longs;uperiore, aut non? </s>                                                                <s>alia cert&egrave;. </s>                                                                <s>Ergo e&longs;t aliud pr&ecedil;&shy;<lb/>dicamentum ad quod refertur, quatenus e&longs;t motus. </s>                                                                <s>Hoc &longs;an&egrave; non <expan abbr="nece&longs;&longs;ari&utilde;">nece&longs;&longs;arium</expan> e&longs;t: nanque &amp; in <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1113"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> referri continget, &amp; in idem <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> &longs;ub alia ratione. </s>                                                                <s>Propria <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> <lb/>igitur, atque formali refertur ad ea qu&aelig; &longs;unt ad aliquid, per <expan abbr="qualitat&etilde;">qualitatem</expan> ver&ograve; reductiu&egrave; &longs;ol&ugrave;m: ne&shy;<lb/>que <expan abbr=".n.">enim</expan> qualitas e&longs;t eius ratio formalis; <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> nec motus e&longs;t qualitas, nec qualitas e&longs;t ad aliquid, &longs;ed <lb/><expan abbr="reduci&ttilde;">reducitur</expan>, vt <expan abbr="dem&utilde;">demum</expan> e&longs;t, ad aliquid obliqu&egrave; per <expan abbr="qualitat&etilde;">qualitatem</expan>. </s>                                                                <s>Hac ergo ratione defendimus <expan abbr="Alexandr&utilde;">Alexandrum</expan>.</s></p> <arrow.to.target n="marg1113"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> referri continget, &amp; in idem <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> &longs;ub alia ratione. </s>                                                                <s>Propria <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> <lb/>igitur, atque formali refertur ad ea qu&aelig; &longs;unt ad aliquid, per <expan abbr="qualitat&etilde;">qualitatem</expan> ver&ograve; reductiu&egrave; &longs;ol&ugrave;m: ne&shy;<lb/>que <expan abbr=".n.">enim</expan> qualitas e&longs;t eius ratio formalis; <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> nec motus e&longs;t qualitas, nec qualitas e&longs;t ad aliquid, &longs;ed <lb/><expan abbr="reduci&ttilde;">reducitur</expan>, vt <expan abbr="dem&utilde;">demum</expan> e&longs;t, ad aliquid obliqu&egrave; per <expan abbr="qualitat&etilde;">qualitatem</expan>. </s>                                                                <s>Hac ergo ratione defendimus <expan abbr="Alexandr&utilde;">Alexandrum</expan>.</s></p>
Line 5485 
Line 5485 
 <arrow.to.target n="marg1391"></arrow.to.target><lb/>in illis <expan abbr=".n.">enim</expan> quodammodo motus artis.&rdquo; H&aelig;c ip&longs;e Ari&longs;toteles in <expan abbr="quib.">quibus</expan> licentio&longs;ius euagatus Theodo&shy;<lb/>rus id quod apud Ari&longs;totelem <foreign lang="greek">ei=pes du\natai to\ kuo/menon</foreign>. </s>                                                                <s>ip&longs;e conuertit. </s>                                                                <s>quia nutriatur &amp; cre&shy;<lb/>&longs;cat. </s>                                                                <s>&amp; re&longs;pexit materiam, c&ugrave;m <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> de efficiente cau&longs;&longs;a mentionem faciat Ari&longs;t. </s>                                                                <s>id <expan abbr=".n.">enim</expan> in philo&longs;o&shy;<lb/>phia Peripatetica per&longs;picuum e&longs;t <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &amp; ab Hyppocrate <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> longe antea mon&longs;tratum primas auctio&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1391"></arrow.to.target><lb/>in illis <expan abbr=".n.">enim</expan> quodammodo motus artis.&rdquo; H&aelig;c ip&longs;e Ari&longs;toteles in <expan abbr="quib.">quibus</expan> licentio&longs;ius euagatus Theodo&shy;<lb/>rus id quod apud Ari&longs;totelem <foreign lang="greek">ei=pes du\natai to\ kuo/menon</foreign>. </s>                                                                <s>ip&longs;e conuertit. </s>                                                                <s>quia nutriatur &amp; cre&shy;<lb/>&longs;cat. </s>                                                                <s>&amp; re&longs;pexit materiam, c&ugrave;m <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> de efficiente cau&longs;&longs;a mentionem faciat Ari&longs;t. </s>                                                                <s>id <expan abbr=".n.">enim</expan> in philo&longs;o&shy;<lb/>phia Peripatetica per&longs;picuum e&longs;t <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &amp; ab Hyppocrate <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> longe antea mon&longs;tratum primas auctio&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1392"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg1392"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg1393"></arrow.to.target><lb/>neis &amp; affectioneis primas ab alio fieri, <expan abbr="n&etilde;pe">nempe</expan> &agrave; generante, deinceps ab ip&longs;omet viuente quod au&shy;<lb/>getur, vt <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ex eo loco liquebit, quem mox allaturi &longs;umus, &amp; ab omnib. receptum e&longs;t animans ab <lb/>inanimo &longs;eparari, quae hoc principiis motus internis careat, illud habeat. </s>                                                                <s>Siquid <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> f&ecedil;tus po&longs;t <lb/>primam con&longs;titutionem, vt cert&egrave; <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, &longs;equitur, vt materiam qu&aelig; influit, commod&egrave; &amp; trahere ad <lb/>&longs;e&longs;e, &amp; immutare po&longs;sit. </s>                                                                <s>Sic igitur &amp; membrorum con&longs;titutio fit &agrave; virtute qu&aelig; in corde ine&longs;t, &amp; <lb/>animalis partes augentur ab influente materia. </s>                                                                <s>Sed audi <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> h&aelig;c qu&aelig; ip&longs;e item ad&longs;crip&longs;it lib. 2. qui&shy;<lb/>bus &amp; h&aelig;c qu&aelig; nuper appo&longs;uimus ad eius loci interpretationem, confirmabuntur magis, &amp; ea <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>propo&longs;uimus ab initio, magis elucebunt. </s>                                                                <s>Vbi <expan abbr=".n.">enim</expan> docet. </s>                                                                <s>Vtrum'ne partes <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> &agrave; corde producantur, <lb/>an ab alia quadam virtute: id accipit, quod nobis indicare po&longs;sit, vnde'nam forma permanet ad <lb/>id quod viuit &longs;an&egrave;, &longs;ed <expan abbr="nond&utilde;">nondum</expan> ab&longs;olutum e&longs;t. </s>                                                                <s>ex quo concludit parteis reliquas &agrave; corde minim&egrave; <lb/>procreari. </s>                                                                <s>&longs;ic &longs;cribens. <foreign lang="greek">lo/gos de\ tou/tou, o(ti a)po\ tou= e)ntelexei/a o)/ntos, to\ du/namei o)\n ginetai, e)n</foreign><lb/> <arrow.to.target n="marg1393"></arrow.to.target><lb/>neis &amp; affectioneis primas ab alio fieri, <expan abbr="n&etilde;pe">nempe</expan> &agrave; generante, deinceps ab ip&longs;omet viuente quod au&shy;<lb/>getur, vt <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ex eo loco liquebit, quem mox allaturi &longs;umus, &amp; ab omnib. receptum e&longs;t animans ab <lb/>inanimo &longs;eparari, quae hoc principiis motus internis careat, illud habeat. </s>                                                                <s>Siquid <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> f&ecedil;tus po&longs;t <lb/>primam con&longs;titutionem, vt cert&egrave; <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, &longs;equitur, vt materiam qu&aelig; influit, commod&egrave; &amp; trahere ad <lb/>&longs;e&longs;e, &amp; immutare po&longs;sit. </s>                                                                <s>Sic igitur &amp; membrorum con&longs;titutio fit &agrave; virtute qu&aelig; in corde ine&longs;t, &amp; <lb/>animalis partes augentur ab influente materia. </s>                                                                <s>Sed audi <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> h&aelig;c qu&aelig; ip&longs;e item ad&longs;crip&longs;it lib. 2. qui&shy;<lb/>bus &amp; h&aelig;c qu&aelig; nuper appo&longs;uimus ad eius loci interpretationem, confirmabuntur magis, &amp; ea <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>propo&longs;uimus ab initio, magis elucebunt. </s>                                                                <s>Vbi <expan abbr=".n.">enim</expan> docet. </s>                                                                <s>Vtrum'ne partes <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> &agrave; corde producantur, <lb/>an ab alia quadam virtute: id accipit, quod nobis indicare po&longs;sit, vnde'nam forma permanet ad <lb/>id quod viuit &longs;an&egrave;, &longs;ed <expan abbr="nond&utilde;">nondum</expan> ab&longs;olutum e&longs;t. </s>                                                                <s>ex quo concludit parteis reliquas &agrave; corde minim&egrave; <lb/>procreari. </s>                                                                <s>&longs;ic &longs;cribens. <foreign lang="greek">lo/gos de\ tou/tou, o(ti a)po\ tou= e)ntelexei/a o)/ntos, to\ du/namei o)\n ginetai, e)n</foreign><lb/>
 <arrow.to.target n="marg1394"></arrow.to.target><lb/><foreign lang="greek">toi=s fu/sei h)\ te/xuh ginome\nois. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek">w(ste de/oi to\ ei)=dos kai\ th\n morfh\n e)n e)kei\nw| ei)=nai, o(i\on e)n th=| kar&shy;<lb/>dia to\tou= h(patos. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek">kai\ a)/lws de\ a)/topos, kai\ plasmatias lo/gos</foreign>. </s>                                                                <s>qu&aelig; &longs;ic exponuntur. </s>                                                                <s>&ldquo;Ratio ver&ograve; <lb/>huius, quod ab eo quod e&longs;t actu, id quod e&longs;t pote&longs;tate fit in iis qu&aelig; natura vel arte fiunt. </s>                                                                <s>quapp <lb/>&longs;peciem &amp; formam in illo ine&longs;&longs;e oporteret, vt in corde, epatis, c&ugrave;m c&aelig;teroquin ab&longs;urdus &longs;ermo <lb/>&amp; figmenti &longs;imilis &longs;it.&rdquo; H&icirc;c igitur habes tu formam e&longs;&longs;e in efficiente qu&aelig; &longs;ubiecto tradenda &longs;it, &amp; <lb/>perpetu&ograve; poni ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>&longs;imilitudinem inter naturam &amp; artem. </s>                                                                <s>quantum pertinet ad hoc offi&shy;<lb/>cium. </s>                                                                <s>Idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> po&longs;t paull&ograve; rur&longs;us eodem exemplo rem illu&longs;trat, &amp; confirmat &longs;ententiam no&shy;<lb/>&longs;tram, inquiens. <foreign lang="greek">w(=sper de\ ta\ a(po th=s te\xnhs gino/mena gi\netai dia\ tw=n o)rga/non, e)stsi\ de\ a)lhqe\ <lb/>steron ei)pei=n dia\  th=s kinh/sews a)utwn, a)uth= de\ e)sti\n h( e)ne/rgeia th=s te/xnhs. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek">h( de \ morfh\ hwngino&shy;<lb/>me\non e)n a/lw ou(tos</foreign>, &amp; alia multa, qu&aelig; in eundem &longs;en&longs;um ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>perpetu&ograve; &longs;cribuntur, quo&shy;<lb/>rum hic e&longs;t &longs;en&longs;us. </s>                                                                <s>&ldquo;Quemadmodum ver&ograve; ea qu&aelig; fiunt ab arte, fiunt per organa: verius <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> di&shy;<lb/>xerimus per eorum motus, h&aelig;c ver&ograve; e&longs;t artis ip&longs;ius operatio. </s>                                                                <s>ars ver&ograve; forma eorum qu&aelig; fiunt in <lb/>alio.&rdquo; Sic. </s>                                                                <s>Vides h&icirc;c tu Ari&longs;t. </s>                                                                <s>ponere artem formam eorum qu&aelig; fiunt in alio, ide&longs;t, in &longs;ubiecto,  <arrow.to.target n="marg1394"></arrow.to.target><lb/><foreign lang="greek">toi=s fu/sei h)\ te/xuh ginome\nois. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek">w(ste de/oi to\ ei)=dos kai\ th\n morfh\n e)n e)kei\nw| ei)=nai, o(i\on e)n th=| kar&shy;<lb/>dia to\tou= h(patos. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek">kai\ a)/lws de\ a)/topos, kai\ plasmatias lo/gos</foreign>. </s>                                                                <s>qu&aelig; &longs;ic exponuntur. </s>                                                                <s>&ldquo;Ratio ver&ograve; <lb/>huius, quod ab eo quod e&longs;t actu, id quod e&longs;t pote&longs;tate fit in iis qu&aelig; natura vel arte fiunt. </s>                                                                <s><expan abbr="qua&ptail;&ptail;">quapropter</expan> <lb/>&longs;peciem &amp; formam in illo ine&longs;&longs;e oporteret, vt in corde, epatis, c&ugrave;m c&aelig;teroquin ab&longs;urdus &longs;ermo <lb/>&amp; figmenti &longs;imilis &longs;it.&rdquo; H&icirc;c igitur habes tu formam e&longs;&longs;e in efficiente qu&aelig; &longs;ubiecto tradenda &longs;it, &amp; <lb/>perpetu&ograve; poni ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>&longs;imilitudinem inter naturam &amp; artem. </s>                                                                <s>quantum pertinet ad hoc offi&shy;<lb/>cium. </s>                                                                <s>Idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> po&longs;t paull&ograve; rur&longs;us eodem exemplo rem illu&longs;trat, &amp; confirmat &longs;ententiam no&shy;<lb/>&longs;tram, inquiens. <foreign lang="greek">w(=sper de\ ta\ a(po th=s te\xnhs gino/mena gi\netai dia\ tw=n o)rga/non, e)stsi\ de\ a)lhqe\ <lb/>steron ei)pei=n dia\  th=s kinh/sews a)utwn, a)uth= de\ e)sti\n h( e)ne/rgeia th=s te/xnhs. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek">h( de \ morfh\ hwngino&shy;<lb/>me\non e)n a/lw ou(tos</foreign>, &amp; alia multa, qu&aelig; in eundem &longs;en&longs;um ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>perpetu&ograve; &longs;cribuntur, quo&shy;<lb/>rum hic e&longs;t &longs;en&longs;us. </s>                                                                <s>&ldquo;Quemadmodum ver&ograve; ea qu&aelig; fiunt ab arte, fiunt per organa: verius <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> di&shy;<lb/>xerimus per eorum motus, h&aelig;c ver&ograve; e&longs;t artis ip&longs;ius operatio. </s>                                                                <s>ars ver&ograve; forma eorum qu&aelig; fiunt in <lb/>alio.&rdquo; Sic. </s>                                                                <s>Vides h&icirc;c tu Ari&longs;t. </s>                                                                <s>ponere artem formam eorum qu&aelig; fiunt in alio, ide&longs;t, in &longs;ubiecto,
 <pb pagenum="194"/>qua&longs;i &longs;it ab efficiente &amp; &longs;ubiecto cudatur, vt nihil <expan abbr="o&imacr;no">omnino</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> certius <expan abbr="neq.">neque</expan> con&longs;tantius in hac di&shy;<lb/> <pb pagenum="194"/>qua&longs;i &longs;it ab efficiente &amp; &longs;ubiecto cudatur, vt nihil <expan abbr="o&imacr;no">omnino</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> certius <expan abbr="neq.">neque</expan> con&longs;tantius in hac di&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1395"></arrow.to.target><lb/>&longs;ciplina occurrat. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> ver&ograve; confugies h&igrave;c tu ad ea, quae Ari&longs;t. </s>                                                                <s>h&aelig;c ex aliorum <expan abbr="&longs;n&imacr;a">&longs;ententia</expan> profiteatur, aut <lb/>quae in his libris res cra&longs;siu&longs;cul&egrave; &longs;cribantur. </s>                                                                <s>profitetur <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;e cau&longs;&longs;as rerum exqui&longs;iti&longs;sim&egrave; tradere, <lb/>quinetiam &longs;ic di&longs;po&longs;ui&longs;&longs;e &longs;uam philo&longs;ophiam, vt qu&aelig; ante&agrave; tradita fui&longs;&longs;ent vniuers&egrave;, aptarentur <lb/>ad ea qu&aelig; &longs;igillatim in iis extremis phy&longs;iologi&aelig; libris explicantur. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> At qui hanc Ari&longs;totelis fui&longs;&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1395"></arrow.to.target><lb/>&longs;ciplina occurrat. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> ver&ograve; confugies h&igrave;c tu ad ea, quae Ari&longs;t. </s>                                                                <s>h&aelig;c ex aliorum <expan abbr="&longs;n&imacr;a">&longs;ententia</expan> profiteatur, aut <lb/>quae in his libris res cra&longs;siu&longs;cul&egrave; &longs;cribantur. </s>                                                                <s>profitetur <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;e cau&longs;&longs;as rerum exqui&longs;iti&longs;sim&egrave; tradere, <lb/>quinetiam &longs;ic di&longs;po&longs;ui&longs;&longs;e &longs;uam philo&longs;ophiam, vt qu&aelig; ante&agrave; tradita fui&longs;&longs;ent vniuers&egrave;, aptarentur <lb/>ad ea qu&aelig; &longs;igillatim in iis extremis phy&longs;iologi&aelig; libris explicantur. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> At qui hanc Ari&longs;totelis fui&longs;&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1396"></arrow.to.target><lb/>&longs;e firmam &amp; perpetuam <expan abbr="&longs;n&imacr;am">&longs;cientinam</expan> non hi&longs;ce libris &longs;ol&ugrave;m, &longs;ed <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> eius libros ab initiis <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> phi&shy;<lb/>lo&longs;ophi&aelig; cum diuin&aelig; tum naturalis percurrenti facillim&egrave; con&longs;tabit: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> ip&longs;e primum de effi&shy;<lb/>ciente &longs;ic loquitur <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> <foreign lang="greek">ei)/dos d' a)ei o/isetai</foreign> .i. </s>                                                                <s>formam &longs;emper afferet. </s>                                                                <s>po&longs;te&agrave; inquit. </s>                                                                <s>In hoc <expan abbr=".n.">enim</expan> hanc for&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1396"></arrow.to.target><lb/>&longs;e firmam &amp; perpetuam <expan abbr="&longs;n&imacr;am">&longs;cientinam</expan> non hi&longs;ce libris &longs;ol&ugrave;m, &longs;ed <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> eius libros ab initiis <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> phi&shy;<lb/>lo&longs;ophi&aelig; cum diuin&aelig; tum naturalis percurrenti facillim&egrave; con&longs;tabit: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> ip&longs;e primum de effi&shy;<lb/>ciente &longs;ic loquitur <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> <foreign lang="greek">ei)/dos d' a)ei o/isetai</foreign> .i. </s>                                                                <s>formam &longs;emper afferet. </s>                                                                <s>po&longs;te&agrave; inquit. </s>                                                                <s>In hoc <expan abbr=".n.">enim</expan> hanc for&shy;<lb/>
Line 5496 
Line 5496 
 <arrow.to.target n="marg1401"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg1401"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg1402"></arrow.to.target><lb/>ita de&longs;cribebat. </s>                                                                <s>Dans formam, <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. </s>                                                                <s>te&longs;tabatur. </s>                                                                <s>Dans formam, dare <expan abbr="quoq.">quoque</expan> con&longs;equentia. </s>                                                                <s><expan abbr="Qu&atilde;-obrem">Quan&shy;<lb/>obrem</expan> patet, vt fal&longs;a &longs;it vulgata illa propo&longs;itio. </s>                                                                <s>Formas educi &egrave; &longs;inu materi&aelig;: inducuntur <expan abbr=".n.">enim</expan> non <lb/>educuntur: <expan abbr="quan&qtilde;">quanquam</expan> inducuntur &longs;ecund&ugrave;m pote&longs;tatem materi&aelig; qu&aelig; di&longs;crepat &agrave; forma artis; in ea&shy;<lb/>rum <expan abbr=".n.">enim</expan> materia nulla pote&longs;tas ordinata antecedit. </s>                                                                <s>Vnde &agrave; nobis <expan abbr="aliqu&atilde;do">aliquando</expan> dictum e&longs;t, formas na&shy;<lb/>turales ex nece&longs;sitate &longs;equi materi&aelig;. </s>                                                                <s>Etiam Platonici pr&aelig;&longs;tanti&longs;simi talem <expan abbr="&longs;n&imacr;am">&longs;ententiam</expan> tribuunt Ari&longs;to&shy;<lb/>teli. </s>                                                                <s>Etenim Syrianus 3. p. </s>                                                                <s>Phil. </s>                                                                <s>ea &longs;crip&longs;it. </s>                                                                <s>Exemplari ip&longs;arum artium toti dico creationi &longs;pecific&ecedil; <lb/>di&longs;tinctionis minime dare <expan abbr="man&umacr;">manum</expan> Ari&longs;t. </s>                                                                <s>&amp; &longs;i <expan abbr="q&utilde;o">quoniam</expan> naturam imitata ars hoc &longs;ol&ugrave;m pacto faceret, ni&shy;<lb/>&longs;i mult&ograve; prius hoc modo natura ip&longs;a operaretur. </s>                                                                <s><expan abbr="Idem&qacute;">Idemque</expan>. </s>                                                                <s>ad&longs;cribit. (eius ergo verba recen&longs;ebo) &amp; <lb/>mihi quidem dicere <expan abbr="v&rtilde;">vrm</expan> ideam &longs;eparatam ab omni materia non dari, &longs;ed quoq&uacute;o &longs;eparatam: nam <lb/>&longs;icut forma artis e&longs;t in anima &amp; in artifice, non <expan abbr="a&umacr;t">aut</expan> &longs;eparata, &longs;ic in efficiente e&longs;t forma, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> &longs;e&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1402"></arrow.to.target><lb/>ita de&longs;cribebat. </s>                                                                <s>Dans formam, <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. </s>                                                                <s>te&longs;tabatur. </s>                                                                <s>Dans formam, dare <expan abbr="quoq.">quoque</expan> con&longs;equentia. </s>                                                                <s><expan abbr="Qu&atilde;-obrem">Quan&shy;<lb/>obrem</expan> patet, vt fal&longs;a &longs;it vulgata illa propo&longs;itio. </s>                                                                <s>Formas educi &egrave; &longs;inu materi&aelig;: inducuntur <expan abbr=".n.">enim</expan> non <lb/>educuntur: <expan abbr="quan&qtilde;">quanquam</expan> inducuntur &longs;ecund&ugrave;m pote&longs;tatem materi&aelig; qu&aelig; di&longs;crepat &agrave; forma artis; in ea&shy;<lb/>rum <expan abbr=".n.">enim</expan> materia nulla pote&longs;tas ordinata antecedit. </s>                                                                <s>Vnde &agrave; nobis <expan abbr="aliqu&atilde;do">aliquando</expan> dictum e&longs;t, formas na&shy;<lb/>turales ex nece&longs;sitate &longs;equi materi&aelig;. </s>                                                                <s>Etiam Platonici pr&aelig;&longs;tanti&longs;simi talem <expan abbr="&longs;n&imacr;am">&longs;ententiam</expan> tribuunt Ari&longs;to&shy;<lb/>teli. </s>                                                                <s>Etenim Syrianus 3. p. </s>                                                                <s>Phil. </s>                                                                <s>ea &longs;crip&longs;it. </s>                                                                <s>Exemplari ip&longs;arum artium toti dico creationi &longs;pecific&ecedil; <lb/>di&longs;tinctionis minime dare <expan abbr="man&umacr;">manum</expan> Ari&longs;t. </s>                                                                <s>&amp; &longs;i <expan abbr="q&utilde;o">quoniam</expan> naturam imitata ars hoc &longs;ol&ugrave;m pacto faceret, ni&shy;<lb/>&longs;i mult&ograve; prius hoc modo natura ip&longs;a operaretur. </s>                                                                <s><expan abbr="Idem&qacute;">Idemque</expan>. </s>                                                                <s>ad&longs;cribit. (eius ergo verba recen&longs;ebo) &amp; <lb/>mihi quidem dicere <expan abbr="v&rtilde;">vrm</expan> ideam &longs;eparatam ab omni materia non dari, &longs;ed quoq&uacute;o &longs;eparatam: nam <lb/>&longs;icut forma artis e&longs;t in anima &amp; in artifice, non <expan abbr="a&umacr;t">aut</expan> &longs;eparata, &longs;ic in efficiente e&longs;t forma, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> &longs;e&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1403"></arrow.to.target><lb/>parata &agrave; materia, aut <expan abbr="effici&etilde;te">efficiente</expan>. </s>                                                                <s>Verumenimuer&ograve; quid dicendum; vbi, aut agens, <expan abbr="ante&qtilde;">antequam</expan> inducatur, <lb/>corruptum &longs;it, aut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> per aliquod &longs;patium &agrave; materia &longs;eparatum? </s>                                                                <s>Ad id <expan abbr="r&ntilde;debat">rnndebat</expan> Ari&longs;t. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> virtutem <lb/> <arrow.to.target n="marg1403"></arrow.to.target><lb/>parata &agrave; materia, aut <expan abbr="effici&etilde;te">efficiente</expan>. </s>                                                                <s>Verumenimuer&ograve; quid dicendum; vbi, aut agens, <expan abbr="ante&qtilde;">antequam</expan> inducatur, <lb/>corruptum &longs;it, aut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> per aliquod &longs;patium &agrave; materia &longs;eparatum? </s>                                                                <s>Ad id <expan abbr="r&ntilde;debat">rnndebat</expan> Ari&longs;t. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> virtutem <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1404"></arrow.to.target><lb/>agentis per affectiones pr&aelig;uias <expan abbr="c&otilde;icari">conicari</expan> materi&aelig; &amp; in illis contineri. </s>                                                                <s>&longs;ic <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> in medio &amp; &longs;patio. </s>                                                                <s>Nec <lb/><expan abbr="&ptilde;&ptilde;e&agrave;">propterea</expan> &longs;equitur id quod &longs;u&longs;picaretur qui&longs;piam, &longs;i ibi e&longs;&longs;et forma, medium <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> e&longs;&longs;e tale, quale <expan abbr="futur&utilde;">futurum</expan> <lb/>e&longs;t id, quo intendit efficiens: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> form&aelig; dantur pro materi&aelig; meritis: &longs;icut <expan abbr=".n.">enim</expan> torpor &agrave; torpedine <lb/>incu&longs;&longs;us non afficit rete, &longs;ed &longs;i fort&egrave; alio <expan abbr="m&otilde;">modo</expan>, vt frigefaciendo: afficit <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <expan abbr="man&utilde;">manum</expan>, &longs;ic de formis i&longs;tis <lb/><expan abbr="a&longs;&longs;euerand&utilde;">a&longs;&longs;euerandum</expan> e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> <expan abbr="mir&utilde;">mirum</expan> e&longs;t, <expan abbr="tal&etilde;">talem</expan> <expan abbr="virtut&emacr;">virtutem</expan> in pr&aelig;uiis affectionib. contineri, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> non &longs;unt ill&aelig; qua&shy;<lb/>litates &longs;impliciter, &longs;ed in&longs;trumenta <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="formar&umacr;">formarum</expan>. </s>                                                                <s>Sicut ergo in&longs;trumenta po&longs;&longs;unt moueri, &amp; moue&shy;<lb/>re <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ce&longs;&longs;ante illo quod prim&ograve; mouit; ita <expan abbr="quoq.">quoque</expan> de pr&aelig;uiis affectionib. e&longs;t <expan abbr="dicend&utilde;">dicendum</expan>. </s>                                                                <s>Sed h&aelig;c <expan abbr="it&etilde;">item</expan> co&shy;<lb/>pio&longs;ius infr&agrave;. </s>                                                                <s>Vtrum'ne ver&ograve; <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> agens &longs;peciale quod e&longs;t actu, po&longs;sit dare &longs;uam formam, v. </s>                                                                <s>g. &longs;icut <lb/>ignis facit ignim, &longs;ic equus equum, &amp; <expan abbr="h&otilde;">hom</expan> <expan abbr="ho&itilde;em">hoinem</expan>, alia qu&aelig;&longs;tio e&longs;t. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> Ari&longs;t. </s>                                                                <s>eius mentis fui&longs;&longs;e <lb/><expan abbr="v&rtilde;">vrm</expan>, vt <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ad alentem formam perueniant agentia &longs;pecialia, <emph type="sup"/>h<emph.end type="sup"/> nec <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> &longs;upr&agrave; po&longs;sint. </s>                                                                <s>at ad &longs;en&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1404"></arrow.to.target><lb/>agentis per affectiones pr&aelig;uias <expan abbr="c&otilde;icari">conicari</expan> materi&aelig; &amp; in illis contineri. </s>                                                                <s>&longs;ic <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> in medio &amp; &longs;patio. </s>                                                                <s>Nec <lb/><expan abbr="&ptilde;&ptilde;e&agrave;">propterea</expan> &longs;equitur id quod &longs;u&longs;picaretur qui&longs;piam, &longs;i ibi e&longs;&longs;et forma, medium <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> e&longs;&longs;e tale, quale <expan abbr="futur&utilde;">futurum</expan> <lb/>e&longs;t id, quo intendit efficiens: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> form&aelig; dantur pro materi&aelig; meritis: &longs;icut <expan abbr=".n.">enim</expan> torpor &agrave; torpedine <lb/>incu&longs;&longs;us non afficit rete, &longs;ed &longs;i fort&egrave; alio <expan abbr="m&otilde;">modo</expan>, vt frigefaciendo: afficit <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <expan abbr="man&utilde;">manum</expan>, &longs;ic de formis i&longs;tis <lb/><expan abbr="a&longs;&longs;euerand&utilde;">a&longs;&longs;euerandum</expan> e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> <expan abbr="mir&utilde;">mirum</expan> e&longs;t, <expan abbr="tal&etilde;">talem</expan> <expan abbr="virtut&emacr;">virtutem</expan> in pr&aelig;uiis affectionib. contineri, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> non &longs;unt ill&aelig; qua&shy;<lb/>litates &longs;impliciter, &longs;ed in&longs;trumenta <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="formar&umacr;">formarum</expan>. </s>                                                                <s>Sicut ergo in&longs;trumenta po&longs;&longs;unt moueri, &amp; moue&shy;<lb/>re <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ce&longs;&longs;ante illo quod prim&ograve; mouit; ita <expan abbr="quoq.">quoque</expan> de pr&aelig;uiis affectionib. e&longs;t <expan abbr="dicend&utilde;">dicendum</expan>. </s>                                                                <s>Sed h&aelig;c <expan abbr="it&etilde;">item</expan> co&shy;<lb/>pio&longs;ius infr&agrave;. </s>                                                                <s>Vtrum'ne ver&ograve; <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> agens &longs;peciale quod e&longs;t actu, po&longs;sit dare &longs;uam formam, v. </s>                                                                <s>g. &longs;icut <lb/>ignis facit ignim, &longs;ic equus equum, &amp; <expan abbr="h&otilde;">homo</expan> <expan abbr="ho&itilde;em">hoinem</expan>, alia qu&aelig;&longs;tio e&longs;t. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> Ari&longs;t. </s>                                                                <s>eius mentis fui&longs;&longs;e <lb/><expan abbr="v&rtilde;">vrm</expan>, vt <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ad alentem formam perueniant agentia &longs;pecialia, <emph type="sup"/>h<emph.end type="sup"/> nec <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> &longs;upr&agrave; po&longs;sint. </s>                                                                <s>at ad &longs;en&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1405"></arrow.to.target><lb/>tientem, <expan abbr="multo&qacute;">multoque</expan>. </s>                                                                <s>magis ad mentem requiri vim c&ecedil;le&longs;tem, &amp; agens non vniuocum, <expan abbr="neq.">neque</expan> in mate&shy;<lb/>ria conueniens, &longs;pecialia ver&ograve; agentia e&longs;&longs;e in&longs;trumenta, <expan abbr="atq.">atque</expan> ade&ograve; vt c&ecedil;lum quod e&longs;t agens vniuer&shy;<lb/>&longs;ale, &aelig;qualiter ad <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> concurrens in productione <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan> formarum, &longs;it <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> agens &longs;peciale, lic&egrave;t vir&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1405"></arrow.to.target><lb/>tientem, <expan abbr="multo&qacute;">multoque</expan>. </s>                                                                <s>magis ad mentem requiri vim c&ecedil;le&longs;tem, &amp; agens non vniuocum, <expan abbr="neq.">neque</expan> in mate&shy;<lb/>ria conueniens, &longs;pecialia ver&ograve; agentia e&longs;&longs;e in&longs;trumenta, <expan abbr="atq.">atque</expan> ade&ograve; vt c&ecedil;lum quod e&longs;t agens vniuer&shy;<lb/>&longs;ale, &aelig;qualiter ad <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> concurrens in productione <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan> formarum, &longs;it <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> agens &longs;peciale, lic&egrave;t vir&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1406"></arrow.to.target><lb/>tute, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> actu, &amp;, vt dici con&longs;ueuit, formaliter. </s>                                                                <s>Non ergo equus facit equum, aut <expan abbr="h&otilde;">hom</expan> <expan abbr="ho&itilde;em">hoinem</expan>, <lb/>&longs;ed &longs;ol &amp; equus, &longs;ol &amp; <expan abbr="h&otilde;">hom</expan>. </s>                                                                <s>Ex his liquet mult&ograve; magis <expan abbr="&qtilde;tum">quantum</expan> ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="&longs;n&imacr;a">&longs;ententia</expan> di&longs;ce&longs;&longs;erint Themi&longs;tius, <lb/>Ioannes Grammaticus, Auicenna, qui in <expan abbr="o&imacr;bus">oimbus</expan> <expan abbr="ali&qtilde;">aliquae</expan> &egrave; &longs;ub&longs;tantiis &longs;eparatis efficiens &longs;peciale pofue&shy;<lb/>runt, &longs;icut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ij qui putant c&ecedil;lum e&longs;&longs;e &longs;ol&ugrave;m agens vniuer&longs;ale, e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> in <expan abbr="a&imacr;&aelig;">ain&aelig;</expan> cognitricis productio&shy;<lb/>ne, aut forte in iis qu&aelig; gignuntur ex putri, agens &longs;peciale, in productione ver&ograve; <expan abbr="c&aelig;terar&utilde;">c&aelig;terarum</expan> <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan> <lb/>vniuer&longs;ale. </s>                                                                <s>Po&longs;&longs;es h&icirc;c forta&longs;&longs;e dubitate curio&longs;ius, &longs;i form&aelig; ita traduntur materi&aelig; ab efficiente, vt <lb/>non <expan abbr="educan&ttilde;">educantur</expan> ex eius &longs;inu, &longs;ed <expan abbr="inducan&ttilde;">inducantur</expan> in ip&longs;am: ergo extrin&longs;ecus ip&longs;&ecedil; accedunt. </s>                                                                <s>ver&ugrave;m &longs;i hoc ita <lb/>e&longs;t, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> differentia erit inter <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan> &amp; alias formas, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ip&longs;&aelig; <expan abbr="it&etilde;">item</expan> accedant extrin&longs;ec&ugrave;s? </s>                                                                <s>pr&aelig;tere&agrave; quo <lb/>pacto <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan> <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> extrin&longs;ec&ugrave;s accedere <expan abbr="te&longs;ta&ttilde;">te&longs;tatur</expan> philo&longs;ophus, &longs;i ali&aelig; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> form&aelig; &longs;unt <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan>, aut &longs;i <lb/>ea &longs;ola talis e&longs;t, quo pacto defendemus <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> alias extrin&longs;ec&ugrave;s aduenire. </s>                                                                <s>An ita <expan abbr="acced&utilde;t">accedunt</expan> extrin&longs;ec&ugrave;s, <lb/>quia &longs;unt formaliter in efficiente, <expan abbr="atq.">atque</expan> ita, vt in materia nihil habeant quod <expan abbr="&ptilde;cedat">pncedat</expan>, ni&longs;i <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> pote&shy;<lb/>&longs;tatem. </s>                                                                <s>at <expan abbr="a&itilde;a">aina</expan> cogno&longs;cens, pr&aelig;ter id quae in materia non pr&aelig;ce&longs;sit, hoc <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> obtinuit, vt nece&longs;&longs;ari&ograve; fiat  <arrow.to.target n="marg1406"></arrow.to.target><lb/>tute, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> actu, &amp;, vt dici con&longs;ueuit, formaliter. </s>                                                                <s>Non ergo equus facit equum, aut <expan abbr="h&otilde;">homo</expan> <expan abbr="ho&itilde;em">hoinem</expan>, <lb/>&longs;ed &longs;ol &amp; equus, &longs;ol &amp; <expan abbr="h&otilde;">homo</expan>. </s>                                                                <s>Ex his liquet mult&ograve; magis <expan abbr="&qtilde;tum">quantum</expan> ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="&longs;n&imacr;a">&longs;ententia</expan> di&longs;ce&longs;&longs;erint Themi&longs;tius, <lb/>Ioannes Grammaticus, Auicenna, qui in <expan abbr="o&imacr;bus">oimbus</expan> <expan abbr="ali&qtilde;">aliquae</expan> &egrave; &longs;ub&longs;tantiis &longs;eparatis efficiens &longs;peciale pofue&shy;<lb/>runt, &longs;icut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ij qui putant c&ecedil;lum e&longs;&longs;e &longs;ol&ugrave;m agens vniuer&longs;ale, e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> in <expan abbr="a&imacr;&aelig;">ain&aelig;</expan> cognitricis productio&shy;<lb/>ne, aut forte in iis qu&aelig; gignuntur ex putri, agens &longs;peciale, in productione ver&ograve; <expan abbr="c&aelig;terar&utilde;">c&aelig;terarum</expan> <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan> <lb/>vniuer&longs;ale. </s>                                                                <s>Po&longs;&longs;es h&icirc;c forta&longs;&longs;e dubitate curio&longs;ius, &longs;i form&aelig; ita traduntur materi&aelig; ab efficiente, vt <lb/>non <expan abbr="educan&ttilde;">educantur</expan> ex eius &longs;inu, &longs;ed <expan abbr="inducan&ttilde;">inducantur</expan> in ip&longs;am: ergo extrin&longs;ecus ip&longs;&ecedil; accedunt. </s>                                                                <s>ver&ugrave;m &longs;i hoc ita <lb/>e&longs;t, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> differentia erit inter <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan> &amp; alias formas, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ip&longs;&aelig; <expan abbr="it&etilde;">item</expan> accedant extrin&longs;ec&ugrave;s? </s>                                                                <s>pr&aelig;tere&agrave; quo <lb/>pacto <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan> <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> extrin&longs;ec&ugrave;s accedere <expan abbr="te&longs;ta&ttilde;">te&longs;tatur</expan> philo&longs;ophus, &longs;i ali&aelig; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> form&aelig; &longs;unt <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan>, aut &longs;i <lb/>ea &longs;ola talis e&longs;t, quo pacto defendemus <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> alias extrin&longs;ec&ugrave;s aduenire. </s>                                                                <s>An ita <expan abbr="acced&utilde;t">accedunt</expan> extrin&longs;ec&ugrave;s, <lb/>quia &longs;unt formaliter in efficiente, <expan abbr="atq.">atque</expan> ita, vt in materia nihil habeant quod <expan abbr="&ptilde;cedat">pncedat</expan>, ni&longs;i <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> pote&shy;<lb/>&longs;tatem. </s>                                                                <s>at <expan abbr="a&itilde;a">aina</expan> cogno&longs;cens, pr&aelig;ter id quae in materia non pr&aelig;ce&longs;sit, hoc <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> obtinuit, vt nece&longs;&longs;ari&ograve; fiat
 <pb pagenum="195"/> <pb pagenum="195"/>
 <arrow.to.target n="marg1407"></arrow.to.target><lb/>ab agente non vniuoco &longs;eparato, hoc e&longs;t, alterius omnin&ograve; natur&aelig; ab hi&longs;ce nobis familiaribus, &amp; <lb/>quan &longs;ola; non qu&ograve;d &longs;ola ab extrin&longs;eco, &longs;ed qu&ograve;d ab extrin&longs;eco &longs;ol&ugrave;m &amp; &aelig;quiuoco, quod in ma&shy;<lb/>teria cum his no&longs;tratibus non conuenit: nullo autem pacto ab vniuoco. </s>                                                                <s>c&ecedil;tera ab vniuoco &amp; ean&shy;<lb/>dem materiam participante fieri queunt vel in &longs;pecie con&longs;imili, vel in genere, vt calidum &agrave; calido; <lb/>&longs;iccum &agrave; &longs;icco; &amp; &longs;iccum &amp; calidum ab vtroque &longs;imul, nec alio plan&egrave; modo, ac fuerit acceptum <lb/>12. Met. vbi quod ab vniuoco fit, vt plurimum fit in natura; intrin&longs;ec&ugrave;s fieri te&longs;tatus e&longs;t Ari&longs;to&shy;<lb/>teles, itaque vbi non ab vniuoco, id etiam ab externo fieri optim&egrave; dicatur. </s>                                                                <s>Idem quoque iudi&shy;<lb/>cium de accidentium formis ferendum e&longs;&longs;e ratio per&longs;uadet. </s>                                                                <s>Nanque, vt &longs;&aelig;pe dictum e&longs;t dans for&shy;<lb/>mam dat con&longs;equentia formam. </s>                                                                <s>&longs;ic etiam terminos imponens materi&aelig;, de di&longs;tantia &amp; potentia <lb/>quanto facit actu quantum. </s>                                                                <s>Ni&longs;i fiat ab aliquo principio, quod in efficientis externi virtute ope&shy;<lb/>retur. </s>                                                                <s>Sed plan&egrave; virtus form&aelig; datrix externa e&longs;t, &amp; ab externo forma, tanquam extra materiam <lb/>&longs;it, exhibetur materi&aelig;. </s>                                                                <s>Mox ab his etiam decerni poterit de theoremate illo quo ve&longs;tigatur, &longs;it'ne <lb/>idem agens quod afficit materiam, &amp; po&longs;te&agrave; formam inducit. </s>                                                                <s>Nanque et&longs;i homo vt in&longs;trumen&shy;<lb/>tum, non vt efficiens habendus e&longs;t. </s>                                                                <s>Sol autem generationem ab&longs;oluit. </s>                                                                <s>T&ugrave;m etiam Sect. 2. Probl. <lb/>11. docet Ari&longs;toteles non e&longs;&longs;e eundem calorem qui afficit, atque efficit &longs;udorem. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; quo&shy;<lb/>niam afficere qualis e&longs;t, generare autem &longs;ub&longs;tanti&aelig;, tamen de agente vniuoco a&longs;&longs;erimus; idem e&longs;&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1407"></arrow.to.target><lb/>ab agente non vniuoco &longs;eparato, hoc e&longs;t, alterius omnin&ograve; natur&aelig; ab hi&longs;ce nobis familiaribus, &amp; <lb/>quan &longs;ola; non qu&ograve;d &longs;ola ab extrin&longs;eco, &longs;ed qu&ograve;d ab extrin&longs;eco &longs;ol&ugrave;m &amp; &aelig;quiuoco, quod in ma&shy;<lb/>teria cum his no&longs;tratibus non conuenit: nullo autem pacto ab vniuoco. </s>                                                                <s>c&ecedil;tera ab vniuoco &amp; ean&shy;<lb/>dem materiam participante fieri queunt vel in &longs;pecie con&longs;imili, vel in genere, vt calidum &agrave; calido; <lb/>&longs;iccum &agrave; &longs;icco; &amp; &longs;iccum &amp; calidum ab vtroque &longs;imul, nec alio plan&egrave; modo, ac fuerit acceptum <lb/>12. Met. vbi quod ab vniuoco fit, vt plurimum fit in natura; intrin&longs;ec&ugrave;s fieri te&longs;tatus e&longs;t Ari&longs;to&shy;<lb/>teles, itaque vbi non ab vniuoco, id etiam ab externo fieri optim&egrave; dicatur. </s>                                                                <s>Idem quoque iudi&shy;<lb/>cium de accidentium formis ferendum e&longs;&longs;e ratio per&longs;uadet. </s>                                                                <s>Nanque, vt &longs;&aelig;pe dictum e&longs;t dans for&shy;<lb/>mam dat con&longs;equentia formam. </s>                                                                <s>&longs;ic etiam terminos imponens materi&aelig;, de di&longs;tantia &amp; potentia <lb/>quanto facit actu quantum. </s>                                                                <s>Ni&longs;i fiat ab aliquo principio, quod in efficientis externi virtute ope&shy;<lb/>retur. </s>                                                                <s>Sed plan&egrave; virtus form&aelig; datrix externa e&longs;t, &amp; ab externo forma, tanquam extra materiam <lb/>&longs;it, exhibetur materi&aelig;. </s>                                                                <s>Mox ab his etiam decerni poterit de theoremate illo quo ve&longs;tigatur, &longs;it'ne <lb/>idem agens quod afficit materiam, &amp; po&longs;te&agrave; formam inducit. </s>                                                                <s>Nanque et&longs;i homo vt in&longs;trumen&shy;<lb/>tum, non vt efficiens habendus e&longs;t. </s>                                                                <s>Sol autem generationem ab&longs;oluit. </s>                                                                <s>T&ugrave;m etiam Sect. 2. Probl. <lb/>11. docet Ari&longs;toteles non e&longs;&longs;e eundem calorem qui afficit, atque efficit &longs;udorem. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; quo&shy;<lb/>niam afficere qualis e&longs;t, generare autem &longs;ub&longs;tanti&aelig;, tamen de agente vniuoco a&longs;&longs;erimus; idem e&longs;&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1408"></arrow.to.target><lb/>&longs;e agens &amp; afficiens, &amp; de eo, quod quanuis differat &longs;ecund&ugrave;m plus &amp; minus, &longs;pecie tamen idem <lb/>&longs;it &amp; de principe non in&longs;trumento.</s></p> <arrow.to.target n="marg1408"></arrow.to.target><lb/>&longs;e agens &amp; afficiens, &amp; de eo, quod quanuis differat &longs;ecund&ugrave;m plus &amp; minus, &longs;pecie tamen idem <lb/>&longs;it &amp; de principe non in&longs;trumento.</s></p>
Line 7166 
Line 7166 
 <arrow.to.target n="marg1846"></arrow.to.target><lb/>numerandum <expan abbr="quoq.">quoque</expan> e&longs;&longs;et tertium ens &longs;ub&longs;tanti&aelig; <expan abbr="&longs;uperaddit&utilde;">&longs;uperadditum</expan>, quod tamen nu&longs;qu&agrave;m factitatum <lb/>fui&longs;&longs;e <expan abbr="c&otilde;perimus">comperimus</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> ab Ari&longs;totele &longs;ol&ugrave;m; &longs;ed ab iis omnib. qui di&longs;tributioni Ari&longs;totelic&aelig; acquie&shy;<lb/>&longs;cere noluerunt. </s>                                                                <s>Tum deinde &longs;i e&longs;&longs;e e&longs;&longs;enti&aelig; &longs;uperinduceretur; de eo <expan abbr="qu&aelig;rend&utilde;">qu&aelig;rendum</expan> foret, cuius be&shy;<lb/>neficio &longs;it: nam &longs;i per &longs;e; ergo non per e&longs;&longs;e additum: &longs;i per aliud; etiam de hoc ip&longs;o qu&aelig;retur, <lb/><expan abbr="atq.">atque</expan> ita qu&aelig;&longs;tio perduci poterit in infinitum. </s>                                                                <s>Re&longs;pondemus <expan abbr=".n.">enim</expan> ad primum, in <expan abbr="dec&etilde;">decem</expan> pr&aelig;dicamen&shy;<lb/>ta di&longs;tribui tale genus entis, <expan abbr="qd">quod</expan> addit e&longs;&longs;enti&aelig; <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> <expan abbr="&longs;en&longs;il&etilde;">&longs;en&longs;ilem</expan>, &amp; hoc e&longs;&longs;e ver&egrave; <expan abbr="propri&ecedil;&qacute;">propri&ecedil;que</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <lb/>cuius alia principia &longs;int qu&aelig; &longs;int, vt fertur, analogic&egrave; &longs;ub&longs;tanti&aelig;. </s>                                                                <s>Quare <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan> e&longs;&longs;e lap&longs;us in eo, quae hoc <lb/>&longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;uperaddatur; c&ugrave;m &longs;uperaddatur e&longs;&longs;enti&aelig;, &amp; ip&longs;um propri&egrave; &longs;it &longs;ub&longs;tantia. </s>                                                                <s>Ad &longs;ecun&shy;<lb/>d&ugrave;m ver&ograve; di&longs;tinguimus illam vocem per &longs;e: quand&ograve; inter alia &longs;ignificata hoc habet, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quae actu <lb/> <arrow.to.target n="marg1846"></arrow.to.target><lb/>numerandum <expan abbr="quoq.">quoque</expan> e&longs;&longs;et tertium ens &longs;ub&longs;tanti&aelig; <expan abbr="&longs;uperaddit&utilde;">&longs;uperadditum</expan>, quod tamen nu&longs;qu&agrave;m factitatum <lb/>fui&longs;&longs;e <expan abbr="c&otilde;perimus">comperimus</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> ab Ari&longs;totele &longs;ol&ugrave;m; &longs;ed ab iis omnib. qui di&longs;tributioni Ari&longs;totelic&aelig; acquie&shy;<lb/>&longs;cere noluerunt. </s>                                                                <s>Tum deinde &longs;i e&longs;&longs;e e&longs;&longs;enti&aelig; &longs;uperinduceretur; de eo <expan abbr="qu&aelig;rend&utilde;">qu&aelig;rendum</expan> foret, cuius be&shy;<lb/>neficio &longs;it: nam &longs;i per &longs;e; ergo non per e&longs;&longs;e additum: &longs;i per aliud; etiam de hoc ip&longs;o qu&aelig;retur, <lb/><expan abbr="atq.">atque</expan> ita qu&aelig;&longs;tio perduci poterit in infinitum. </s>                                                                <s>Re&longs;pondemus <expan abbr=".n.">enim</expan> ad primum, in <expan abbr="dec&etilde;">decem</expan> pr&aelig;dicamen&shy;<lb/>ta di&longs;tribui tale genus entis, <expan abbr="qd">quod</expan> addit e&longs;&longs;enti&aelig; <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> <expan abbr="&longs;en&longs;il&etilde;">&longs;en&longs;ilem</expan>, &amp; hoc e&longs;&longs;e ver&egrave; <expan abbr="propri&ecedil;&qacute;">propri&ecedil;que</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <lb/>cuius alia principia &longs;int qu&aelig; &longs;int, vt fertur, analogic&egrave; &longs;ub&longs;tanti&aelig;. </s>                                                                <s>Quare <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan> e&longs;&longs;e lap&longs;us in eo, quae hoc <lb/>&longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;uperaddatur; c&ugrave;m &longs;uperaddatur e&longs;&longs;enti&aelig;, &amp; ip&longs;um propri&egrave; &longs;it &longs;ub&longs;tantia. </s>                                                                <s>Ad &longs;ecun&shy;<lb/>d&ugrave;m ver&ograve; di&longs;tinguimus illam vocem per &longs;e: quand&ograve; inter alia &longs;ignificata hoc habet, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quae actu <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1847"></arrow.to.target><lb/>continet intra &longs;e principia ex quibus exi&longs;tit. </s>                                                                <s>&longs;ic homo per &longs;e e&longs;t, &amp; animal rationis compos, cui <lb/>non repugnat e&longs;&longs;e per aliud; quippe per cau&longs;&longs;am qu&aelig; tamen non &longs;it extra ip&longs;um. </s>                                                                <s>Dicimus igi&shy;<lb/>tur hoc e&longs;&longs;e ita exi&longs;tere per &longs;e &amp; per aliud; nempe per e&longs;&longs;entiam &amp; materiam &longs;en&longs;ilem, vt cau&longs;&longs;as, <lb/><expan abbr="atq.">atque</expan> principia, &longs;ed h&aelig;c omnia intra &longs;e habere. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> ide&ograve; nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt &longs;i per aliud &longs;it illi non con&shy;<lb/>ueniat e&longs;&longs;e per &longs;e; aut qu&ograve;d re&longs;oluatur in alia qu&aelig; habeant e&longs;&longs;e: Ver&ugrave;m &longs;at e&longs;t, &longs;i ea in qu&aelig; re&longs;ol&shy;<lb/>uitur; habeant e&longs;&longs;e per &longs;e quidem, &longs;ed aptum &longs;ibi &amp; conueniens, quod e&longs;t e&longs;&longs;e principij, vnde exi&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1847"></arrow.to.target><lb/>continet intra &longs;e principia ex quibus exi&longs;tit. </s>                                                                <s>&longs;ic homo per &longs;e e&longs;t, &amp; animal rationis compos, cui <lb/>non repugnat e&longs;&longs;e per aliud; quippe per cau&longs;&longs;am qu&aelig; tamen non &longs;it extra ip&longs;um. </s>                                                                <s>Dicimus igi&shy;<lb/>tur hoc e&longs;&longs;e ita exi&longs;tere per &longs;e &amp; per aliud; nempe per e&longs;&longs;entiam &amp; materiam &longs;en&longs;ilem, vt cau&longs;&longs;as, <lb/><expan abbr="atq.">atque</expan> principia, &longs;ed h&aelig;c omnia intra &longs;e habere. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> ide&ograve; nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt &longs;i per aliud &longs;it illi non con&shy;<lb/>ueniat e&longs;&longs;e per &longs;e; aut qu&ograve;d re&longs;oluatur in alia qu&aelig; habeant e&longs;&longs;e: Ver&ugrave;m &longs;at e&longs;t, &longs;i ea in qu&aelig; re&longs;ol&shy;<lb/>uitur; habeant e&longs;&longs;e per &longs;e quidem, &longs;ed aptum &longs;ibi &amp; conueniens, quod e&longs;t e&longs;&longs;e principij, vnde exi&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1848"></arrow.to.target><lb/>&longs;tit illud e&longs;&longs;e quod e&longs;&longs;enti&aelig; &longs;uperinduci defendimus. </s>                                                                <s>Eodem modo re&longs;ponderemus ei qui item <lb/>de compo&longs;ito qu&aelig;reret, &longs;it'ne per &longs;e, an per aliud: &amp; qu&aelig;&longs;tionem deduceret in infinitum: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>per &longs;e &amp; per aliud, quod tamen habet e&longs;&longs;e, non exi&longs;tenti&aelig; quod qu&aelig;rimus, &longs;ed e&longs;&longs;enti&aelig;, &amp; id &longs;uffi&shy;<lb/>cit. </s>                                                                <s>Id c&ugrave;m &longs;it in materia, e&longs;t plan&egrave; &longs;ingulare; <expan abbr="ide&ograve;&qacute;">ide&ograve;que</expan>. </s>                                                                <s>&longs;ingulare ver&egrave; e&longs;t. </s>                                                                <s>ab hoc <expan abbr="m&etilde;s">mens</expan> ab&longs;trahit <expan abbr="&longs;pe-ci&etilde;">&longs;pe&shy;<lb/>ciem</expan> vniuer&longs;alem qu&aelig; primum e&longs;t mentis <expan abbr="obiect&utilde;">obiectum</expan>, cuius .&longs;. </s>                                                                <s>principia <expan abbr="cau&longs;&longs;&ecedil;&qacute;">cau&longs;&longs;&ecedil;que</expan>. </s>                                                                <s>ve&longs;tigentur, &amp; de qua <lb/>demon&longs;trentur affectiones. </s>                                                                <s>Ex eo ver&ograve; qu&ograve;d e&longs;&longs;e &longs;ic ratione &longs;eparatur &agrave; reb. de <expan abbr="quib.">quibus</expan> dicitur; <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>&longs;equitur (vt hoc veluti corollarium addamus) vt pr&ecedil;dicari po&longs;sit, <expan abbr="atq.">atque</expan> item, vt medium intere&longs;&shy;<lb/>&longs;e &amp; id, de quo pr&ecedil;dicatur, intercedat, e&longs;&longs;entia nimir&ugrave;m &amp; cau&longs;&longs;a. </s>                                                                <s><expan abbr="Inde&qacute;">Indeque</expan>. </s>                                                                <s>etiam na&longs;citur, vt, c&ugrave;m <lb/>reip&longs;a non di&longs;crepet ab eo de quo dicitur, remaneat nihilominus qu&aelig;&longs;tio &longs;implex. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;iquan&shy;<lb/>do Alexander, aut alius qui&longs;quam retulit qu&aelig;&longs;tionem, &longs;it'ne res ad accidens; meminerit multi&shy;<lb/>plex e&longs;&longs;e &longs;ignificatum eius vocis; id .&longs;. </s>                                                                <s>quod citra &longs;ubiecti interitum abe&longs;&longs;e contingit, &amp; id <expan abbr="deniq.">denique</expan> <lb/>quod accedit ei quod e&longs;t actu; dicitur <expan abbr="it&etilde;">item</expan> accidens <foreign lang="greek">e)ndexo/menon</foreign> &amp; contingens, vt homini ambu&shy;<lb/>lare. </s>                                                                <s>Dicitur &amp; terti&ograve; id quod non <expan abbr="c&otilde;prehenditur">comprehenditur</expan> in notione formali rei <expan abbr="cuiu&longs;pi&atilde;">cuiu&longs;piam</expan>, quemadmo&shy;<lb/>dum non accipitur <expan abbr="quodcunq.">quodcunque</expan> po&longs;terius in notione prioris, &longs;ic animali accidit homo vltim&ograve; ac&shy;<lb/>cidens illud appellari &longs;olet quod &longs;ine vlla limitatione pr&ecedil;dicatur, velut apud dialecticos in Top. <lb/> <arrow.to.target n="marg1848"></arrow.to.target><lb/>&longs;tit illud e&longs;&longs;e quod e&longs;&longs;enti&aelig; &longs;uperinduci defendimus. </s>                                                                <s>Eodem modo re&longs;ponderemus ei qui item <lb/>de compo&longs;ito qu&aelig;reret, &longs;it'ne per &longs;e, an per aliud: &amp; qu&aelig;&longs;tionem deduceret in infinitum: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>per &longs;e &amp; per aliud, quod tamen habet e&longs;&longs;e, non exi&longs;tenti&aelig; quod qu&aelig;rimus, &longs;ed e&longs;&longs;enti&aelig;, &amp; id &longs;uffi&shy;<lb/>cit. </s>                                                                <s>Id c&ugrave;m &longs;it in materia, e&longs;t plan&egrave; &longs;ingulare; <expan abbr="ide&ograve;&qacute;">ide&ograve;que</expan>. </s>                                                                <s>&longs;ingulare ver&egrave; e&longs;t. </s>                                                                <s>ab hoc <expan abbr="m&etilde;s">mens</expan> ab&longs;trahit <expan abbr="&longs;pe-ci&etilde;">&longs;pe&shy;<lb/>ciem</expan> vniuer&longs;alem qu&aelig; primum e&longs;t mentis <expan abbr="obiect&utilde;">obiectum</expan>, cuius .&longs;. </s>                                                                <s>principia <expan abbr="cau&longs;&longs;&ecedil;&qacute;">cau&longs;&longs;&ecedil;que</expan>. </s>                                                                <s>ve&longs;tigentur, &amp; de qua <lb/>demon&longs;trentur affectiones. </s>                                                                <s>Ex eo ver&ograve; qu&ograve;d e&longs;&longs;e &longs;ic ratione &longs;eparatur &agrave; reb. de <expan abbr="quib.">quibus</expan> dicitur; <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>&longs;equitur (vt hoc veluti corollarium addamus) vt pr&ecedil;dicari po&longs;sit, <expan abbr="atq.">atque</expan> item, vt medium intere&longs;&shy;<lb/>&longs;e &amp; id, de quo pr&ecedil;dicatur, intercedat, e&longs;&longs;entia nimir&ugrave;m &amp; cau&longs;&longs;a. </s>                                                                <s><expan abbr="Inde&qacute;">Indeque</expan>. </s>                                                                <s>etiam na&longs;citur, vt, c&ugrave;m <lb/>reip&longs;a non di&longs;crepet ab eo de quo dicitur, remaneat nihilominus qu&aelig;&longs;tio &longs;implex. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;iquan&shy;<lb/>do Alexander, aut alius qui&longs;quam retulit qu&aelig;&longs;tionem, &longs;it'ne res ad accidens; meminerit multi&shy;<lb/>plex e&longs;&longs;e &longs;ignificatum eius vocis; id .&longs;. </s>                                                                <s>quod citra &longs;ubiecti interitum abe&longs;&longs;e contingit, &amp; id <expan abbr="deniq.">denique</expan> <lb/>quod accedit ei quod e&longs;t actu; dicitur <expan abbr="it&etilde;">item</expan> accidens <foreign lang="greek">e)ndexo/menon</foreign> &amp; contingens, vt homini ambu&shy;<lb/>lare. </s>                                                                <s>Dicitur &amp; terti&ograve; id quod non <expan abbr="c&otilde;prehenditur">comprehenditur</expan> in notione formali rei <expan abbr="cuiu&longs;pi&atilde;">cuiu&longs;piam</expan>, quemadmo&shy;<lb/>dum non accipitur <expan abbr="quodcunq.">quodcunque</expan> po&longs;terius in notione prioris, &longs;ic animali accidit homo vltim&ograve; ac&shy;<lb/>cidens illud appellari &longs;olet quod &longs;ine vlla limitatione pr&ecedil;dicatur, velut apud dialecticos in Top. <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1849"></arrow.to.target><lb/>&amp; hoc modo qu&aelig;&longs;tio, an &longs;it res, e&longs;t qu&ecedil;&longs;tio accidentis, qua&longs;i accidere valeat idem, <expan abbr="atq.">atque</expan> inh&ecedil;rere: <lb/>admodum <expan abbr=".n.">enim</expan> patet ea vox <foreign lang="greek">sumbai/nein</foreign>, vt etiam ad ea tran&longs;umatur qu&aelig; nece&longs;&longs;ari&ograve; <expan abbr="con&longs;equ&utilde;tur">con&longs;equuntur</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Sed de his hactenus. </s>                                                                <s>Redeo nunc in viam. </s>                                                                <s>Nam multa cert&egrave; &longs;unt ea qu&aelig; de actus <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> natura <lb/>dicenda &longs;uccurrunt. </s>                                                                <s>Prim&ugrave;m quidem <expan abbr="&qtilde;t&utilde;">quatum</expan> ad <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> ordinem &longs;pectat; tantum <expan abbr=".n.">enim</expan> abe&longs;t, vt actus ille <lb/>quem &longs;ecundum vocamus, ab actu primo profici&longs;catur, &amp; ex ip&longs;o habitu pullulet, vt &longs;i habitum <lb/>contrahere velimus; ante&agrave; cogamur agere, &amp; prout ben&egrave; mal&egrave;&uacute;e egerimus; inde bonus malu&longs;&uacute;e <lb/>habitus oriatur. </s>                                                                <s>Hinc cytharam pul&longs;ando cythar&oelig;di efficimur, &amp; ben&egrave; pul&longs;ando boni; mali <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <lb/>mal&egrave;, <expan abbr="atq.">atque</expan> ex hoc deducta <expan abbr="c&otilde;munis">communis</expan> illa propo&longs;itio &egrave; frequentatis actib. habitum comparari, <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>nomine expre&longs;&longs;us e&longs;t, quod <expan abbr="firmitat&etilde;">firmitatem</expan> &longs;ignificaret qu&aelig; ex antecedente actione na&longs;ceretur. </s>                                                                <s>Habere <lb/>.n. po&longs;sidere e&longs;t, &amp; vti po&longs;&longs;e, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ummis digitis attingere, vel &longs;uperficie tenus infectum e&longs;&longs;e, &amp; ex <lb/>habitu talem reddi, vt facil&egrave; munus &longs;uum ip&longs;ius proprium exercere, &amp; tueri valeat: ac &longs;icut in ha&shy;<lb/>bituum <expan abbr="morali&utilde;">moralium</expan> comparatione monebat Philo&longs;ophus; <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan> abe&longs;t, vt ille qui iam &longs;ibi <expan abbr="c&otilde;traxerit">contraxerit</expan>  <arrow.to.target n="marg1849"></arrow.to.target><lb/>&amp; hoc modo qu&aelig;&longs;tio, an &longs;it res, e&longs;t qu&ecedil;&longs;tio accidentis, qua&longs;i accidere valeat idem, <expan abbr="atq.">atque</expan> inh&ecedil;rere: <lb/>admodum <expan abbr=".n.">enim</expan> patet ea vox <foreign lang="greek">sumbai/nein</foreign>, vt etiam ad ea tran&longs;umatur qu&aelig; nece&longs;&longs;ari&ograve; <expan abbr="con&longs;equ&utilde;tur">con&longs;equuntur</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Sed de his hactenus. </s>                                                                <s>Redeo nunc in viam. </s>                                                                <s>Nam multa cert&egrave; &longs;unt ea qu&aelig; de actus <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> natura <lb/>dicenda &longs;uccurrunt. </s>                                                                <s>Prim&ugrave;m quidem <expan abbr="&qtilde;t&utilde;">quantum</expan> ad <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> ordinem &longs;pectat; tantum <expan abbr=".n.">enim</expan> abe&longs;t, vt actus ille <lb/>quem &longs;ecundum vocamus, ab actu primo profici&longs;catur, &amp; ex ip&longs;o habitu pullulet, vt &longs;i habitum <lb/>contrahere velimus; ante&agrave; cogamur agere, &amp; prout ben&egrave; mal&egrave;&uacute;e egerimus; inde bonus malu&longs;&uacute;e <lb/>habitus oriatur. </s>                                                                <s>Hinc cytharam pul&longs;ando cythar&oelig;di efficimur, &amp; ben&egrave; pul&longs;ando boni; mali <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <lb/>mal&egrave;, <expan abbr="atq.">atque</expan> ex hoc deducta <expan abbr="c&otilde;munis">communis</expan> illa propo&longs;itio &egrave; frequentatis actib. habitum comparari, <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>nomine expre&longs;&longs;us e&longs;t, quod <expan abbr="firmitat&etilde;">firmitatem</expan> &longs;ignificaret qu&aelig; ex antecedente actione na&longs;ceretur. </s>                                                                <s>Habere <lb/>.n. po&longs;sidere e&longs;t, &amp; vti po&longs;&longs;e, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ummis digitis attingere, vel &longs;uperficie tenus infectum e&longs;&longs;e, &amp; ex <lb/>habitu talem reddi, vt facil&egrave; munus &longs;uum ip&longs;ius proprium exercere, &amp; tueri valeat: ac &longs;icut in ha&shy;<lb/>bituum <expan abbr="morali&utilde;">moralium</expan> comparatione monebat Philo&longs;ophus; <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan> abe&longs;t, vt ille qui iam &longs;ibi <expan abbr="c&otilde;traxerit">contraxerit</expan>
 <pb pagenum="281"/> <pb pagenum="281"/>
 <arrow.to.target n="marg1850"></arrow.to.target><lb/>habitum; &longs;uo munere fungendo fatigetur, vt potius inde <expan abbr="maxim&atilde;">maximam</expan> voluptatem capiat. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> ver&ograve; <lb/>militi forti&longs;simo graue, a&longs;perum&uacute;e videtur durum <expan abbr="bell&utilde;">bellum</expan> gerere, &amp; pericula graui&longs;sima &longs;ubire. <lb/></s>                                                                <s>Eodem modo de habitu qui ab eo quod actu exi&longs;tit per <expan abbr="action&etilde;">actionem</expan> materi&ecedil; imprimitur, iudicare de&shy;<lb/>bemus. </s>                                                                <s>Neque <expan abbr=".n.">enim</expan> natura dela&longs;&longs;atur, dum ex habitu <expan abbr="quippi&atilde;">quippiam</expan> agit, vt etiam moueret in infinitum, <lb/>ni&longs;i materia qu&aelig; &longs;uopte impul&longs;u nititur in contrarium, proce&longs;&longs;u <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> ob&longs;taret. </s>                                                                <s>Quamobrem, <lb/>&longs;i materia non &longs;it eiu&longs;modi, vt &agrave; contrariis affligatur (talem in c&ecedil;lo Peripatetici e&longs;&longs;e putant) nul&shy;<lb/>la &longs;it &longs;u&longs;picio defatigationis; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>motus in <expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan> duci <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="idem&qacute;ue">idemque</expan> facerent <expan abbr="elem&etilde;ta">elementa</expan>, &longs;i per <lb/>infinitum interuallum &agrave; proprio loco di&longs;tarent, mod&ograve; permanere po&longs;&longs;ent, &amp; ni&longs;i cau&longs;&longs;a corrum&shy;<lb/>pens, materia .&longs;. </s>                                                                <s>c&ugrave;m <expan abbr="c&otilde;trariis">contrariis</expan> intercederet, in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> loco &longs;ine vllo labore perpetu&ograve; <expan abbr="conquie&longs;cer&etilde;t">conquie&longs;cerent</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Vnde <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> non defuere qui dicerent ignim in propria &longs;ph&aelig;ra con&longs;eruari &longs;empiternum, quos ta&shy;<lb/>men increpat Ari&longs;toteles o&longs;tendens ibi <expan abbr="quoq.">quoque</expan> cau&longs;&longs;am ade&longs;&longs;e interitus, materiam .&longs;. </s>                                                                <s>&amp; contraria. <lb/></s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Habitus hic lat&egrave; patet, vt omne .&longs;. </s>                                                                <s><expan abbr="pr&ecedil;dicament&utilde;">pr&ecedil;dicamentum</expan> amplectatur: <expan abbr="atq.">atque</expan> ita pertinere videatur ad <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg1850"></arrow.to.target><lb/>habitum; &longs;uo munere fungendo fatigetur, vt potius inde <expan abbr="maxim&atilde;">maximam</expan> voluptatem capiat. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> ver&ograve; <lb/>militi forti&longs;simo graue, a&longs;perum&uacute;e videtur durum <expan abbr="bell&utilde;">bellum</expan> gerere, &amp; pericula graui&longs;sima &longs;ubire. <lb/></s>                                                                <s>Eodem modo de habitu qui ab eo quod actu exi&longs;tit per <expan abbr="action&etilde;">actionem</expan> materi&ecedil; imprimitur, iudicare de&shy;<lb/>bemus. </s>                                                                <s>Neque <expan abbr=".n.">enim</expan> natura dela&longs;&longs;atur, dum ex habitu <expan abbr="quippi&atilde;">quippiam</expan> agit, vt etiam moueret in infinitum, <lb/>ni&longs;i materia qu&aelig; &longs;uopte impul&longs;u nititur in contrarium, proce&longs;&longs;u <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> ob&longs;taret. </s>                                                                <s>Quamobrem, <lb/>&longs;i materia non &longs;it eiu&longs;modi, vt &agrave; contrariis affligatur (talem in c&ecedil;lo Peripatetici e&longs;&longs;e putant) nul&shy;<lb/>la &longs;it &longs;u&longs;picio defatigationis; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>motus in <expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan> duci <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="idem&qacute;ue">idemque</expan> facerent <expan abbr="elem&etilde;ta">elementa</expan>, &longs;i per <lb/>infinitum interuallum &agrave; proprio loco di&longs;tarent, mod&ograve; permanere po&longs;&longs;ent, &amp; ni&longs;i cau&longs;&longs;a corrum&shy;<lb/>pens, materia .&longs;. </s>                                                                <s>c&ugrave;m <expan abbr="c&otilde;trariis">contrariis</expan> intercederet, in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> loco &longs;ine vllo labore perpetu&ograve; <expan abbr="conquie&longs;cer&etilde;t">conquie&longs;cerent</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Vnde <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> non defuere qui dicerent ignim in propria &longs;ph&aelig;ra con&longs;eruari &longs;empiternum, quos ta&shy;<lb/>men increpat Ari&longs;toteles o&longs;tendens ibi <expan abbr="quoq.">quoque</expan> cau&longs;&longs;am ade&longs;&longs;e interitus, materiam .&longs;. </s>                                                                <s>&amp; contraria. <lb/></s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Habitus hic lat&egrave; patet, vt omne .&longs;. </s>                                                                <s><expan abbr="pr&ecedil;dicament&utilde;">pr&ecedil;dicamentum</expan> amplectatur: <expan abbr="atq.">atque</expan> ita pertinere videatur ad <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1851"></arrow.to.target><lb/>genus form&aelig;, &longs;iue <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> compleat, &longs;iue afferat accidens: <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> omnes <expan abbr=".n.">enim</expan> per gradus quo&longs;dam acce&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1851"></arrow.to.target><lb/>genus form&aelig;, &longs;iue <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> compleat, &longs;iue afferat accidens: <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> omnes <expan abbr=".n.">enim</expan> per gradus quo&longs;dam acce&shy;<lb/>
Line 7932 
Line 7932 
 <arrow.to.target n="marg2056"></arrow.to.target><lb/>quando latio ab&longs;olutorum e&longs;t, &amp; generatione vltima motuum: proptere&agrave; primus erit hic motus, <lb/>&amp; &longs;ecund&ugrave;m &longs;ub&longs;tantiam. </s>                                                                <s>Nolim tamen h&icirc;c re obliui&longs;ci, accidentium duplex e&longs;&longs;e <expan abbr="ingeni&utilde;">ingenium</expan>: non&shy;<lb/>nulla enim &longs;unt &longs;ecundum alia <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>; illa ver&ograve; nos hoc loco accipere qu&ecedil; &longs;unt &longs;ecund&ugrave;m <lb/>naturam, quae ita plurimum &longs;e habeant, in paucis euariata, quorum ratio in methodo haberi non <lb/>debeat. </s>                                                                <s>H&aelig;c ip&longs;a qu&aelig; nos fu&longs;ius explicauimus, Alexandrum <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> quoque mult&ograve; ante&agrave; placui&longs;&longs;&ecedil; <lb/> <arrow.to.target n="marg2056"></arrow.to.target><lb/>quando latio ab&longs;olutorum e&longs;t, &amp; generatione vltima motuum: proptere&agrave; primus erit hic motus, <lb/>&amp; &longs;ecund&ugrave;m &longs;ub&longs;tantiam. </s>                                                                <s>Nolim tamen h&icirc;c re obliui&longs;ci, accidentium duplex e&longs;&longs;e <expan abbr="ingeni&utilde;">ingenium</expan>: non&shy;<lb/>nulla enim &longs;unt &longs;ecundum alia <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>; illa ver&ograve; nos hoc loco accipere qu&ecedil; &longs;unt &longs;ecund&ugrave;m <lb/>naturam, quae ita plurimum &longs;e habeant, in paucis euariata, quorum ratio in methodo haberi non <lb/>debeat. </s>                                                                <s>H&aelig;c ip&longs;a qu&aelig; nos fu&longs;ius explicauimus, Alexandrum <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> quoque mult&ograve; ante&agrave; placui&longs;&longs;&ecedil; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2057"></arrow.to.target><lb/>l&ecedil;tor: etenim cum pluribus ip&longs;e docui&longs;&longs;et actum &longs;ecundum non e&longs;&longs;e accidens, &longs;ed perfectionem <lb/>form&ecedil;, &amp; habitus duplici forma reperta, altera qu&aelig; &longs;ub&longs;tantiam complet, <expan abbr="atq.">atque</expan> altera qu&ecedil; perfi&shy;<lb/>cit accidens, vt in homine intelligentia, &amp; artificium &longs;ingulorum habituum propriam decreuit <lb/>e&longs;&longs;e functionem, &longs;ed eam qu&ecedil; mentis e&longs;t, e&longs;&longs;e hominis vt homo e&longs;t, quippe qu&ograve;d h&aelig;c &longs;it eius for&shy;<lb/>ma; actum ver&ograve; artificij, e&longs;&longs;e quidem artificis perfectionem non hominis; accidit <expan abbr=".n.">enim</expan> homini e&longs;&longs;e <lb/>artificem, nec attingit &longs;ub&longs;tantiam. </s>                                                                <s>Actus igitur &longs;ecundus c&ugrave;m &longs;it primi cuiu&longs;dam actus, quan&shy;<lb/>uis fit ex accidente; affert item perfectionem, neque ver&ograve; quia &longs;it perfectio &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;implici&shy;<lb/>ter, &longs;ed quatenus in ea &longs;unt explicat&aelig; form&aelig; omnes ex illius genio qu&aelig; pertinet ad e&longs;&longs;entiam, <lb/>&amp; &longs;ecum c&ecedil;teras in materia ponit. </s>                                                                <s>Itaque &amp; in &longs;ub&longs;tantiam perfectio non proxim&egrave; redundabit,  <arrow.to.target n="marg2057"></arrow.to.target><lb/>l&ecedil;tor: etenim cum pluribus ip&longs;e docui&longs;&longs;et actum &longs;ecundum non e&longs;&longs;e accidens, &longs;ed perfectionem <lb/>form&ecedil;, &amp; habitus duplici forma reperta, altera qu&aelig; &longs;ub&longs;tantiam complet, <expan abbr="atq.">atque</expan> altera qu&ecedil; perfi&shy;<lb/>cit accidens, vt in homine intelligentia, &amp; artificium &longs;ingulorum habituum propriam decreuit <lb/>e&longs;&longs;e functionem, &longs;ed eam qu&ecedil; mentis e&longs;t, e&longs;&longs;e hominis vt homo e&longs;t, quippe qu&ograve;d h&aelig;c &longs;it eius for&shy;<lb/>ma; actum ver&ograve; artificij, e&longs;&longs;e quidem artificis perfectionem non hominis; accidit <expan abbr=".n.">enim</expan> homini e&longs;&longs;e <lb/>artificem, nec attingit &longs;ub&longs;tantiam. </s>                                                                <s>Actus igitur &longs;ecundus c&ugrave;m &longs;it primi cuiu&longs;dam actus, quan&shy;<lb/>uis fit ex accidente; affert item perfectionem, neque ver&ograve; quia &longs;it perfectio &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;implici&shy;<lb/>ter, &longs;ed quatenus in ea &longs;unt explicat&aelig; form&aelig; omnes ex illius genio qu&aelig; pertinet ad e&longs;&longs;entiam, <lb/>&amp; &longs;ecum c&ecedil;teras in materia ponit. </s>                                                                <s>Itaque &amp; in &longs;ub&longs;tantiam perfectio non proxim&egrave; redundabit,
 <pb pagenum="315"/> <pb pagenum="315"/>
 <arrow.to.target n="marg2058"></arrow.to.target><lb/>&longs;ed in actus <expan abbr="accidenti&utilde;">accidentium</expan>, qui in ea <expan abbr="c&otilde;uener&utilde;t">conuenerunt</expan>: ab eius forma propria perfectio na&longs;cetur, <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan> c&ecedil;tera <lb/>ex <expan abbr="c&otilde;&longs;ecutione">con&longs;ecutione</expan>, &amp; quatenus attinet ad <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&ecedil;">&longs;ub&longs;tanti&ecedil;</expan> <expan abbr="perfection&etilde;">perfectionem</expan>, <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> <expan abbr="participab&utilde;t">participabunt</expan> qu&ecedil; ip&longs;ius e&longs;t propria: <lb/>nam c&ugrave;m forma &longs;ub&longs;tanti&aelig; ip&longs;is vtatur ad &longs;ui tutelam, cum indiuidui cau&longs;&longs;a, tum etiam &longs;peciei, <lb/>&longs;unt in&longs;trumenta &longs;ub&longs;tanti&aelig;: atqui in&longs;trumentorum conditiones ab iis <expan abbr="accipi&utilde;tur">accipiuntur</expan>, quorum ip&longs;a <lb/>&longs;unt in&longs;trumenta, nec aliter &agrave;c &longs;eruus ordinis <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan>, qui priuato &longs;eruiat, aut regi: erit <expan abbr=".n.">enim</expan> qui &longs;er&shy;<lb/>uit regi, tanto pr&ecedil;&longs;tantior, quanto res excellit priuatum. </s>                                                                <s>Proinde perfecta plan&egrave; erit ea &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tia, in qua &longs;unt omnes illi actus, quos affert &longs;ecum forma; ex quo dicuntur ine&longs;&longs;e &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natu-r&atilde;">natu&shy;<lb/>ram</expan> &longs;impliciter, quae nihil deerit, quod ad &longs;eip&longs;am pertinere po&longs;sit: attamen, vt non inde <expan abbr="perfectio-n&etilde;">perfectio&shy;<lb/>nem</expan>, velut ex cau&longs;&longs;a capiat, &longs;ed quoad h&aelig;c <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> &longs;uiip&longs;ius gratia &longs;unt, quibus &longs;i deficiat, &longs;uis munerib. <lb/></s>                                                                <s>optim&egrave; fungi nequeat; habens, optim&egrave; fungatur: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> idem rex &longs;ine &longs;atellitibus, &amp; idem doctor <lb/>&longs;ine libris, &longs;ed melius cum illis agitur, &longs;i h&aelig;c ad&longs;int, neque idcirco regi &longs;atelles affert aliquid perfe&shy;<lb/>ctionis, aut libri doctori: quinimm&ograve; res contr&agrave; procedit, &longs;ed qu&ograve;d non &longs;ine illis officia &longs;ua per&shy;<lb/>bell&egrave; faciunt, &longs;unt h&ecedil; cau&longs;&longs;&aelig; <expan abbr="&longs;erui&etilde;tes">&longs;eruientes</expan>, &amp; alterius gratia, <expan abbr="perfection&etilde;">perfectionem</expan> ab altero <expan abbr="accipi&etilde;tes">accipientes</expan>, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="exhi-b&etilde;tes">exhi&shy;<lb/>bentes</expan>: officia <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan> form&aelig;, in <expan abbr="quib.">quibus</expan> <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> perfectio pror&longs;us e&longs;t po&longs;ita. </s>                                                                <s><expan abbr="N&otilde;">non</expan> valet igitur: h&aelig;c <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan>, <lb/>c&ugrave;m habeat <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> <expan abbr="o&itilde;um">omnium</expan> <expan abbr="pr&ecedil;dicam&etilde;tor&utilde;">pr&ecedil;dicamentorum</expan> actus, e&longs;t perfecta, vel <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;ine his e&longs;t imperfecta; quapropter <lb/>&amp; actus hi &longs;unt eius perfectiones, quia &longs;unt gratia <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan>: valeret &longs;an&egrave;, &longs;i per &longs;eip&longs;os forent, nec <lb/><expan abbr="ordinar&etilde;tur">ordinarentur</expan> ad aliud: <expan abbr="n&umacr;c">nunc</expan> ip&longs;a &longs;ub&longs;tantia per &longs;e pfecta e&longs;t, &amp; h&ecedil;c in &longs;uiip&longs;ius <expan abbr="grati&atilde;">gratiam</expan> flagitat, &amp; im&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2058"></arrow.to.target><lb/>&longs;ed in actus <expan abbr="accidenti&utilde;">accidentium</expan>, qui in ea <expan abbr="c&otilde;uener&utilde;t">conuenerunt</expan>: ab eius forma propria perfectio na&longs;cetur, <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan> c&ecedil;tera <lb/>ex <expan abbr="c&otilde;&longs;ecutione">con&longs;ecutione</expan>, &amp; quatenus attinet ad <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&ecedil;">&longs;ub&longs;tanti&ecedil;</expan> <expan abbr="perfection&etilde;">perfectionem</expan>, <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> <expan abbr="participab&utilde;t">participabunt</expan> qu&ecedil; ip&longs;ius e&longs;t propria: <lb/>nam c&ugrave;m forma &longs;ub&longs;tanti&aelig; ip&longs;is vtatur ad &longs;ui tutelam, cum indiuidui cau&longs;&longs;a, tum etiam &longs;peciei, <lb/>&longs;unt in&longs;trumenta &longs;ub&longs;tanti&aelig;: atqui in&longs;trumentorum conditiones ab iis <expan abbr="accipi&utilde;tur">accipiuntur</expan>, quorum ip&longs;a <lb/>&longs;unt in&longs;trumenta, nec aliter &agrave;c &longs;eruus ordinis <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan>, qui priuato &longs;eruiat, aut regi: erit <expan abbr=".n.">enim</expan> qui &longs;er&shy;<lb/>uit regi, tanto pr&ecedil;&longs;tantior, quanto res excellit priuatum. </s>                                                                <s>Proinde perfecta plan&egrave; erit ea &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tia, in qua &longs;unt omnes illi actus, quos affert &longs;ecum forma; ex quo dicuntur ine&longs;&longs;e &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natu-r&atilde;">natu&shy;<lb/>ram</expan> &longs;impliciter, quae nihil deerit, quod ad &longs;eip&longs;am pertinere po&longs;sit: attamen, vt non inde <expan abbr="perfectio-n&etilde;">perfectio&shy;<lb/>nem</expan>, velut ex cau&longs;&longs;a capiat, &longs;ed quoad h&aelig;c <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> &longs;uiip&longs;ius gratia &longs;unt, quibus &longs;i deficiat, &longs;uis munerib. <lb/></s>                                                                <s>optim&egrave; fungi nequeat; habens, optim&egrave; fungatur: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> idem rex &longs;ine &longs;atellitibus, &amp; idem doctor <lb/>&longs;ine libris, &longs;ed melius cum illis agitur, &longs;i h&aelig;c ad&longs;int, neque idcirco regi &longs;atelles affert aliquid perfe&shy;<lb/>ctionis, aut libri doctori: quinimm&ograve; res contr&agrave; procedit, &longs;ed qu&ograve;d non &longs;ine illis officia &longs;ua per&shy;<lb/>bell&egrave; faciunt, &longs;unt h&ecedil; cau&longs;&longs;&aelig; <expan abbr="&longs;erui&etilde;tes">&longs;eruientes</expan>, &amp; alterius gratia, <expan abbr="perfection&etilde;">perfectionem</expan> ab altero <expan abbr="accipi&etilde;tes">accipientes</expan>, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="exhi-b&etilde;tes">exhi&shy;<lb/>bentes</expan>: officia <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan> form&aelig;, in <expan abbr="quib.">quibus</expan> <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> perfectio pror&longs;us e&longs;t po&longs;ita. </s>                                                                <s><expan abbr="N&otilde;">non</expan> valet igitur: h&aelig;c <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan>, <lb/>c&ugrave;m habeat <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> <expan abbr="o&itilde;um">omnium</expan> <expan abbr="pr&ecedil;dicam&etilde;tor&utilde;">pr&ecedil;dicamentorum</expan> actus, e&longs;t perfecta, vel <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;ine his e&longs;t imperfecta; quapropter <lb/>&amp; actus hi &longs;unt eius perfectiones, quia &longs;unt gratia <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan>: valeret &longs;an&egrave;, &longs;i per &longs;eip&longs;os forent, nec <lb/><expan abbr="ordinar&etilde;tur">ordinarentur</expan> ad aliud: <expan abbr="n&umacr;c">nunc</expan> ip&longs;a &longs;ub&longs;tantia per &longs;e <expan abbr="&ptilde;fecta">perfecta</expan> e&longs;t, &amp; h&ecedil;c in &longs;uiip&longs;ius <expan abbr="grati&atilde;">gratiam</expan> flagitat, &amp; im&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2059"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="&ptilde;fectio">perfectio</expan> ex <expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> ab&longs;entia redit ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> prim&ograve;, &longs;ed quia &longs;ine illis ip&longs;a <expan abbr="n&otilde;">non</expan> pr&aelig;&longs;tat quod <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>.</s></p> <arrow.to.target n="marg2059"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="&ptilde;fectio">perfectio</expan> ex <expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> ab&longs;entia redit ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> prim&ograve;, &longs;ed quia &longs;ine illis ip&longs;a <expan abbr="n&otilde;">non</expan> pr&aelig;&longs;tat quod <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2047"></margin.target>B</s></p> <s><margin.target id="marg2047"></margin.target>B</s></p>
Line 11205 
Line 11205 
 <arrow.to.target n="marg2886"></arrow.to.target><lb/>proprio loco &amp; naturalis. </s>                                                                <s>h&aelig;c <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;t ab&longs;oluta con&longs;ummatio motus &amp; quanuis &longs;it ignotior motu, <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> <lb/>quia natura prior, motus item naturalis in eam re&longs;oluatur oportet: proptere&agrave; quanuis non apert&egrave; <lb/>contineatur in definitione, &longs;altem ex con&longs;ecutione includatur: etenim <expan abbr="n&otilde;">non</expan> dicitur in graui &longs;ol&ugrave;m po&shy;<lb/>te&longs;tas e&longs;&longs;e ad motum, &longs;ed additur <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> terminus motus, nempe ad medium, qu&ograve; cum mobile peruene&shy;<lb/>rit, ibi quie&longs;cit &longs;uapte natura. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m dicet aliquis, qu&icirc; fieri <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, vt in ea definitione quietis notio <expan abbr="c&otilde;-tineatur">con&shy;<lb/>tineatur</expan>, c&ugrave;m nonmod&ograve; non apparet quies, &longs;ed per&longs;picu&egrave; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> excludatur? </s>                                                                <s><expan abbr="nanq.">nanque</expan> accidens condi&shy;<lb/>tio limitat graue ad alienum locum in quo &longs;ecund&ugrave;m naturam non quie&longs;cit? </s>                                                                <s>etenim accidit hoc vbi <lb/>graue &longs;it extra proprium locum. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; quod genus hoc definitionis e&longs;t, c&ugrave;m per attributa trada&shy;<lb/>tur qu&aelig; &longs;unt obnoxia <expan abbr="t&etilde;pori">tempori</expan>? </s>                                                                <s><expan abbr="neq.">neque</expan> n. </s>                                                                <s>&longs;ecus h&aelig;c definitio procedit, &agrave;c &longs;iquis ficum definiat per facul&shy;<lb/>tatem edendi poma, quod certo quodam <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> prorumpit in actum: &amp; qui &longs;ic definiet, incidet in <lb/>vitium quod vim corrumpit non <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> definitionis, &amp; demon&longs;trationis, qu&aelig; arctis quibu&longs;dam legib. <lb/></s>                                                                <s>ad&longs;tringuntur, &longs;ed <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;yllogi&longs;mi qui mult&ograve; &longs;olutior e&longs;t; circun&longs;cribat graue, &amp; leue certis locis &amp; <expan abbr="c&otilde;-ditionib">con&shy;<lb/>ditionib</expan>. </s>                                                                <s>definitio ver&ograve; &amp; demon&longs;tratio, <expan abbr="atq.">atque</expan> item &longs;yllogi&longs;mus <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> rem &longs;impliciter accipere debeant, &amp; <lb/> <arrow.to.target n="marg2886"></arrow.to.target><lb/>proprio loco &amp; naturalis. </s>                                                                <s>h&aelig;c <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;t ab&longs;oluta con&longs;ummatio motus &amp; quanuis &longs;it ignotior motu, <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> <lb/>quia natura prior, motus item naturalis in eam re&longs;oluatur oportet: proptere&agrave; quanuis non apert&egrave; <lb/>contineatur in definitione, &longs;altem ex con&longs;ecutione includatur: etenim <expan abbr="n&otilde;">non</expan> dicitur in graui &longs;ol&ugrave;m po&shy;<lb/>te&longs;tas e&longs;&longs;e ad motum, &longs;ed additur <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> terminus motus, nempe ad medium, qu&ograve; cum mobile peruene&shy;<lb/>rit, ibi quie&longs;cit &longs;uapte natura. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m dicet aliquis, qu&icirc; fieri <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, vt in ea definitione quietis notio <expan abbr="c&otilde;-tineatur">con&shy;<lb/>tineatur</expan>, c&ugrave;m nonmod&ograve; non apparet quies, &longs;ed per&longs;picu&egrave; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> excludatur? </s>                                                                <s><expan abbr="nanq.">nanque</expan> accidens condi&shy;<lb/>tio limitat graue ad alienum locum in quo &longs;ecund&ugrave;m naturam non quie&longs;cit? </s>                                                                <s>etenim accidit hoc vbi <lb/>graue &longs;it extra proprium locum. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; quod genus hoc definitionis e&longs;t, c&ugrave;m per attributa trada&shy;<lb/>tur qu&aelig; &longs;unt obnoxia <expan abbr="t&etilde;pori">tempori</expan>? </s>                                                                <s><expan abbr="neq.">neque</expan> n. </s>                                                                <s>&longs;ecus h&aelig;c definitio procedit, &agrave;c &longs;iquis ficum definiat per facul&shy;<lb/>tatem edendi poma, quod certo quodam <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> prorumpit in actum: &amp; qui &longs;ic definiet, incidet in <lb/>vitium quod vim corrumpit non <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> definitionis, &amp; demon&longs;trationis, qu&aelig; arctis quibu&longs;dam legib. <lb/></s>                                                                <s>ad&longs;tringuntur, &longs;ed <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;yllogi&longs;mi qui mult&ograve; &longs;olutior e&longs;t; circun&longs;cribat graue, &amp; leue certis locis &amp; <expan abbr="c&otilde;-ditionib">con&shy;<lb/>ditionib</expan>. </s>                                                                <s>definitio ver&ograve; &amp; demon&longs;tratio, <expan abbr="atq.">atque</expan> item &longs;yllogi&longs;mus <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> rem &longs;impliciter accipere debeant, &amp; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2887"></arrow.to.target><lb/>ab <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> pr&aelig;finitione temporis ab&longs;tractam. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> vt mea fert opinio, valet; &longs;i loco naturali cuiu&longs;dam to&shy;<lb/>tius elementi latitudinem a&longs;signemus quam partes occupent quantitatis beneficio di&longs;tantes, nihilo&shy;<lb/>minus primum <expan abbr="quend&atilde;">quendam</expan> terminum, vt <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> in vniuer&longs;o po&longs;sint adipi&longs;ci, &longs;i <expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> partes inferiores  <arrow.to.target n="marg2887"></arrow.to.target><lb/>ab <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> pr&aelig;finitione temporis ab&longs;tractam. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> vt mea fert opinio, valet; &longs;i loco naturali cuiu&longs;dam to&shy;<lb/>tius elementi latitudinem a&longs;signemus quam partes occupent quantitatis beneficio di&longs;tantes, nihilo&shy;<lb/>minus primum <expan abbr="quend&atilde;">quendam</expan> terminum, vt <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> in vniuer&longs;o po&longs;sint adipi&longs;ci, &longs;i <expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> partes inferiores
 <pb pagenum="469"/> <pb pagenum="469"/>
 <arrow.to.target n="marg2888"></arrow.to.target><lb/>&longs;ubtrahantur. </s>                                                                <s>Aut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> quae in quiete <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam con&longs;eruari videatur ea pote&longs;tas ad motum, quia, &longs;i&shy;<lb/>cubi eueniat, vt ex loco &longs;uo pars aliqua <expan abbr="pella&ttilde;">pellatur</expan>, <expan abbr="h&etilde;at">habeat</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> in &longs;eip&longs;a vim cuius merito <expan abbr="pri&longs;tin&atilde;">pri&longs;tinam</expan> &longs;edem re&shy;<lb/>cuperare valeat: <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> h&aelig;c <expan abbr="ali&qtilde;">aliquae</expan> <expan abbr="violenti&atilde;">violentiam</expan> &longs;ecum afferre <expan abbr="viden&ttilde;">videntur</expan> &amp; quiddam ex euento, &amp; aliquid cu&shy;<lb/>ius pote&longs;tas non in&longs;it; ni&longs;i latius <expan abbr="pt&atilde;tis">potestatis</expan> vocabulo patente, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> labefactata vi form&aelig;, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> tum <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> <lb/>accedat materi&aelig; <expan abbr="pt&atilde;s">potestas</expan>, &amp; impetus ad <expan abbr="nou&atilde;">nouam</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, in quo <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> multum ine&longs;t accidentis &amp; fortuiti, quod <lb/>mirum <expan abbr="&qtilde;tum">quantum</expan> definitionem corrumpat: aut &longs;i locus proprius <expan abbr="h&etilde;t">habet</expan> <expan abbr="latitudin&etilde;">latitudinem</expan>; &longs;unt graues propri&egrave; partes; <lb/>quae <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> tum exercere queant <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> vim qua pr&aelig;dit&aelig; &longs;unt, dum adhuc agi <expan abbr="p&ntilde;t">po&longs;&longs;unt</expan> <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ad <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan>, qui e&longs;t verus <lb/>grauium locus. </s>                                                                <s>pp <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> item &longs;e&longs;e vici&longs;sim pellunt, &amp; opprimunt &longs;tudentes <expan abbr="&qtilde;rere">quaerere</expan> centrum; ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>cau&longs;&longs;am docuit Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> e&longs;&longs;e globo&longs;am. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> h&aelig;c <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> &longs;unt actus ip&longs;ius grauis. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m pone tibi ante <lb/> <arrow.to.target n="marg2888"></arrow.to.target><lb/>&longs;ubtrahantur. </s>                                                                <s>Aut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> quae in quiete <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam con&longs;eruari videatur ea pote&longs;tas ad motum, quia, &longs;i&shy;<lb/>cubi eueniat, vt ex loco &longs;uo pars aliqua <expan abbr="pella&ttilde;">pellatur</expan>, <expan abbr="h&etilde;at">habeat</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> in &longs;eip&longs;a vim cuius merito <expan abbr="pri&longs;tin&atilde;">pri&longs;tinam</expan> &longs;edem re&shy;<lb/>cuperare valeat: <expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> h&aelig;c <expan abbr="ali&qtilde;">aliquae</expan> <expan abbr="violenti&atilde;">violentiam</expan> &longs;ecum afferre <expan abbr="viden&ttilde;">videntur</expan> &amp; quiddam ex euento, &amp; aliquid cu&shy;<lb/>ius pote&longs;tas non in&longs;it; ni&longs;i latius <expan abbr="pt&atilde;tis">potestatis</expan> vocabulo patente, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> labefactata vi form&aelig;, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> tum <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> <lb/>accedat materi&aelig; <expan abbr="pt&atilde;s">potestas</expan>, &amp; impetus ad <expan abbr="nou&atilde;">nouam</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, in quo <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> multum ine&longs;t accidentis &amp; fortuiti, quod <lb/>mirum <expan abbr="&qtilde;tum">quantum</expan> definitionem corrumpat: aut &longs;i locus proprius <expan abbr="h&etilde;t">habet</expan> <expan abbr="latitudin&etilde;">latitudinem</expan>; &longs;unt graues propri&egrave; partes; <lb/>quae <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> tum exercere queant <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> vim qua pr&aelig;dit&aelig; &longs;unt, dum adhuc agi <expan abbr="p&ntilde;t">po&longs;&longs;unt</expan> <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ad <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan>, qui e&longs;t verus <lb/>grauium locus. </s>                                                                <s><expan abbr="pp">propter</expan> <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> item &longs;e&longs;e vici&longs;sim pellunt, &amp; opprimunt &longs;tudentes <expan abbr="&qtilde;rere">quaerere</expan> centrum; ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>cau&longs;&longs;am docuit Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> e&longs;&longs;e globo&longs;am. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> h&aelig;c <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> &longs;unt actus ip&longs;ius grauis. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m pone tibi ante <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2889"></arrow.to.target><lb/>oculos <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> terr&aelig; partem, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> prim&ograve; po&longs;ita &longs;it in <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> terr&aelig;, <expan abbr="qu&aelig;'n&atilde;">qu&aelig;'nam</expan> ob&longs;ecro facultas in illa ad motum? <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="nanq.">nanque</expan> pote&longs;tas eo <expan abbr="tpe">tempore</expan> actu &longs;uperueniente vacauit, nulla exi&longs;tente occa&longs;ione, <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan><expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <expan abbr="mouea&ttilde;">moueatur</expan>, c&ugrave;m <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> <lb/>mobile con&longs;ecutum fuerit <expan abbr="fin&etilde;">finem</expan> cuius gratia <expan abbr="moueba&ttilde;">mouebatur</expan>, &amp; <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan>quod ea facultas mobili data erat: <expan abbr="neq.">neque</expan> n. <lb/></s>                                                                <s>pellitur &egrave; loco ab alijs partib. opprimentib. aliter infinitus e&longs;&longs;et partis cuiu&longs;que motus non habens <lb/>quo terminetur; <emph type="italics"/>-Fecitque cadendo.</s></p> <arrow.to.target n="marg2889"></arrow.to.target><lb/>oculos <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> terr&aelig; partem, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> prim&ograve; po&longs;ita &longs;it in <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> terr&aelig;, <expan abbr="qu&aelig;'n&atilde;">qu&aelig;'nam</expan> ob&longs;ecro facultas in illa ad motum? <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="nanq.">nanque</expan> pote&longs;tas eo <expan abbr="tpe">tempore</expan> actu &longs;uperueniente vacauit, nulla exi&longs;tente occa&longs;ione, <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan><expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <expan abbr="mouea&ttilde;">moueatur</expan>, c&ugrave;m <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> <lb/>mobile con&longs;ecutum fuerit <expan abbr="fin&etilde;">finem</expan> cuius gratia <expan abbr="moueba&ttilde;">mouebatur</expan>, &amp; <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan>quod ea facultas mobili data erat: <expan abbr="neq.">neque</expan> n. <lb/></s>                                                                <s>pellitur &egrave; loco ab alijs partib. opprimentib. aliter infinitus e&longs;&longs;et partis cuiu&longs;que motus non habens <lb/>quo terminetur; <emph type="italics"/>-Fecitque cadendo.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2883"></margin.target>G</s></p> <s><margin.target id="marg2883"></margin.target>G</s></p>
Line 11231 
Line 11231 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Et concurrendo prohibent in longius ire<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Et concurrendo prohibent in longius ire<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Equidem in iis vocib. graue &amp; leue <expan abbr="ambiguitat&etilde;">ambiguitatem</expan> contineri cen&longs;eo quippe quae &amp; habitum &longs;ignifica&shy;<lb/>ri <expan abbr="put&etilde;">putem</expan> qui per <expan abbr="g&ntilde;ationem">generationem</expan> <expan abbr="contrahi&ttilde;">contrahitur</expan>, &amp; dum fit, promouet mobile ad <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>: <expan abbr="po&longs;t&qtilde;">po&longs;tquam</expan> <expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> e&longs;t, in &longs;uo <lb/>loco <expan abbr="c&otilde;&longs;tituit">con&longs;tituit</expan>: &amp; actum <expan abbr="quoq.">quoque</expan> qui in eo <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tit">con&longs;i&longs;tit</expan>, vt extra <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> manens in <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> <expan abbr="c&otilde;t&etilde;dat">contendat</expan> <expan abbr="opprim&etilde;s">opprimens</expan>, &amp; <lb/>impedientia propellens, <expan abbr="qd">quod</expan> &longs;i proprio <expan abbr="no&itilde;e">nomine</expan> notare velim, <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> appellauerim, <expan abbr="qd">quod</expan> in <expan abbr="ext&etilde;tione">extentione</expan> <expan abbr="poni&ttilde;">ponitur</expan> &amp; <lb/>mole, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> in <expan abbr="int&etilde;tione">intentione</expan> form&ecedil; &amp; <expan abbr="pt&atilde;tis">potestatis</expan>, de quo <expan abbr="it&etilde;">item</expan> multa po&longs;th&agrave;c; vbi <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> docebimus, cur <expan abbr="elem&etilde;ta">elementa</expan> in &longs;uo <lb/>loco, &amp; in vniuer&longs;itate <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="h&etilde;ant">habeant</expan>. </s>                                                                <s>Dico <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> de hoc po&longs;tremo grauis &longs;ignificatu verba fieri, <expan abbr="atq.">atque</expan> <lb/><expan abbr="h&utilde;c">hunc</expan> <expan abbr="elem&etilde;tis">elementis</expan> in proprio loco negari, &amp; ver&egrave; dici <foreign lang="greek">roplw\</foreign>, <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t <expan abbr="mom&etilde;t&utilde;">momentum</expan>, &amp; ex oppre&longs;sione <expan abbr="de&longs;cen&longs;u&qacute;">de&longs;cen&longs;uque</expan>. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="pcipi&ttilde;">pcipitur</expan>, &amp; proprio &longs;oco finitur, &amp; quiete naturali. </s>                                                                <s><expan abbr="quan&qtilde;">quanquam</expan> eius <expan abbr="auctor&etilde;">auctorem</expan> facio <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> habitus <lb/>e&longs;t, &amp; proinde <expan abbr="pt&atilde;s">potestas</expan>, cuius <expan abbr="it&etilde;">item</expan> actum <expan abbr="duplic&etilde;">duplicem</expan> e&longs;&longs;e affirmo, &amp; <expan abbr="h&utilde;c">hunc</expan> qui apparet ex motu, &amp; e&longs;t <expan abbr="impfec&ttilde;">impfectur</expan>, <lb/><expan abbr="atq.">atque</expan> alterum qui e&longs;t ab&longs;olutus &amp; quiete <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tit">con&longs;i&longs;tit</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> neuter actus ab ea grauitate <expan abbr="&longs;epara&ttilde;">&longs;eparatur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="exhibe&ttilde;">exhibetur</expan> <lb/>&agrave; <expan abbr="g&ntilde;ante">gnnante</expan>, &amp; ver&egrave; habitus e&longs;t; quod <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> magis <expan abbr="p&longs;uadebi&ttilde;">p&longs;uadebitur</expan>, &longs;i illa audiamus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> nos olim docuimus, dum <lb/><expan abbr="explicare&ttilde;">explicaretur</expan> illa <expan abbr="q&otilde;">qom</expan> cur <expan abbr="&itilde;">in</expan> fine ea, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> <expan abbr="ferun&ttilde;">feruntur</expan>, ocyus <expan abbr="mouean&ttilde;">moueantur</expan>. </s>                                                                <s>fit <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="int&etilde;tio">intentio</expan> grauitatis. </s>                                                                <s>&longs;icut <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>fit albius in proce&longs;&longs;u, vt <expan abbr="deniq.">denique</expan> ad extremum &longs;it <expan abbr="alti&longs;sim&utilde;">alti&longs;simum</expan>, &longs;ic <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> fit grauius, vt in fine motus &longs;it <expan abbr="graui&longs;-&longs;im&utilde;">graui&longs;&shy;<lb/>&longs;imum</expan>, <expan abbr="eius&qacute;">eiusque</expan>. </s>                                                                <s>munus e&longs;t <expan abbr="n&otilde;">non</expan> moueri, &longs;ed in loco naturali requie&longs;cere, <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. </s>                                                                <s>euenire <expan abbr="videre&ttilde;">videretur</expan>, &longs;i graui&shy;<arrow.to.target n="marg2891"></arrow.to.target><lb/>tas in proce&longs;&longs;u auge&longs;ceret, &amp; in extremo extingueretur, ac &longs;i id <expan abbr="qd">quod</expan> albe&longs;cit, in fine motus e&longs;&longs;et <expan abbr="nigr&utilde;">nigrum</expan>: <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="pt&atilde;s">potestas</expan> ab actu <expan abbr="pficere&ttilde;">pficeretur</expan>; &longs;ed actu &longs;uperueniente pror&longs;us interiret. </s>                                                                <s><expan abbr="itaq.">itaque</expan> <expan abbr="c&otilde;po&longs;it&utilde;">compo&longs;itum</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;et altero &egrave; prin&shy;<lb/>cipiis <expan abbr="c&otilde;ponentib">componentib</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="inter&etilde;pto">interempto</expan>. </s>                                                                <s>Hoc &longs;an&egrave; mihi probabilius <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan>. </s>                                                                <s>Tameis <expan abbr="ig&rtilde;">igrm</expan> e&longs;t grauitas <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> &agrave; pondere di&longs;tin&shy;<lb/>guimus, vt &longs;it habitus <expan abbr="l&otilde;g&egrave;">long&egrave;</expan> <expan abbr="differ&etilde;s">differens</expan> ab altera <expan abbr="pt&atilde;te">potestate</expan> <expan abbr="&qacute;">que</expan> e&longs;t ex eo <expan abbr="g&ntilde;e">genere</expan> <expan abbr="qd">quod</expan> actu &longs;upueniente <expan abbr="termina&ttilde;">terminatur</expan>, &amp; in <lb/>habitudine po&longs;ita e&longs;&longs;e vt, &amp; ab actu de&longs;cendit qui <expan abbr="comita&ttilde;">comitatur</expan> <expan abbr="elem&etilde;to">elemento</expan> extra <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, c&ugrave;m &longs;it altera <lb/>illa grauitas habilitas <expan abbr="&qacute;">que</expan> <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan> iugiter manet affixa, &amp; extra <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> e&longs;t <expan abbr="pt&atilde;s">potestas</expan> facil&egrave; <expan abbr="pati&etilde;di">patiendi</expan>, qp&shy;<lb/>pe facil&egrave; <expan abbr="mou&etilde;di">mouendi</expan> ad <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>. </s>                                                                <s>&amp; &longs;impliciter ac &longs;p potentia difficile mouendi ad <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <expan abbr="alien&utilde;">alienum</expan>, in graui <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> ad <expan abbr="&longs;uperior&etilde;">&longs;uperiorem</expan>, in leui <expan abbr="&atilde;t">ant</expan> ad <expan abbr="inferior&etilde;">inferiorem</expan>, &amp; long&egrave; prius <expan abbr="pt&atilde;s">potestas</expan> manendi in &longs;uo loco, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> tum pfecta e&longs;t, <lb/>c&ugrave;m ibi <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> e&longs;t, &amp; vbi &longs;it extra ip&longs;um, <expan abbr="pt&atilde;s">potestas</expan> e&ograve; <expan abbr="perueni&etilde;di">perueniendi</expan>, <expan abbr="qd">quod</expan> fit p motum. </s>                                                                <s>Ob id facil&egrave; credimus <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> con&shy;<lb/>tra <expan abbr="Alexandr&utilde;">Alexandrum</expan> vim grauitatis &amp; leuitatis in propriis locis &longs;upere&longs;&longs;e, qui <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> &amp; <expan abbr="leuitat&etilde;">leuitatem</expan> illi <expan abbr="oppo-&longs;it&atilde;">oppo&shy;<lb/>&longs;itam</expan> tollimus in &longs;uis locis, <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> ab&longs;urdum <expan abbr="n&otilde;">non</expan> reputemus &longs;i graue &amp; leue in &longs;uis <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> locis <expan abbr="de&longs;crib&atilde;&ttilde;">de&longs;cribantur</expan> actu <lb/>qui &longs;en&longs;ui notior e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="I&atilde;">Iam</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;&aelig;p&egrave; <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;t <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">rationem</expan> natur&aelig; magis elucere in motu, c&ugrave;m ver&ograve; <expan abbr="exercea&ttilde;">exerceatur</expan>, vbi <lb/><expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> &longs;it extra proprium locum, facultas <expan abbr="it&etilde;">item</expan> illa magis extra proprium <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> q in &longs;uo loco &longs;e&longs;e o&longs;ten&shy;<lb/>dit. </s>                                                                <s>Proinde &longs;iqui tueri velit grauis <expan abbr="leuis&qacute;">leuisque</expan>. </s>                                                                <s>definitiones &longs;olum motum accipere, &amp; <expan abbr="&ptilde;termittere">pntermittere</expan> <expan abbr="quie-t&etilde;">quie&shy;<lb/>tem</expan>, ni&longs;i quatenus ex <expan abbr="c&otilde;&longs;equenti">con&longs;equenti</expan> quies <expan abbr="indica&ttilde;">indicatur</expan> notione motus <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> largi&longs;sime <expan abbr="&longs;ubmini&longs;tr&atilde;te">&longs;ubmini&longs;trante</expan>, <expan abbr="qu&etilde;admo-">quenadmo&shy;<lb/></expan> <s>Equidem in iis vocib. graue &amp; leue <expan abbr="ambiguitat&etilde;">ambiguitatem</expan> contineri cen&longs;eo quippe quae &amp; habitum &longs;ignifica&shy;<lb/>ri <expan abbr="put&etilde;">putem</expan> qui per <expan abbr="g&ntilde;ationem">generationem</expan> <expan abbr="contrahi&ttilde;">contrahitur</expan>, &amp; dum fit, promouet mobile ad <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>: <expan abbr="po&longs;t&qtilde;">po&longs;tquam</expan> <expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> e&longs;t, in &longs;uo <lb/>loco <expan abbr="c&otilde;&longs;tituit">con&longs;tituit</expan>: &amp; actum <expan abbr="quoq.">quoque</expan> qui in eo <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tit">con&longs;i&longs;tit</expan>, vt extra <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> manens in <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> <expan abbr="c&otilde;t&etilde;dat">contendat</expan> <expan abbr="opprim&etilde;s">opprimens</expan>, &amp; <lb/>impedientia propellens, <expan abbr="qd">quod</expan> &longs;i proprio <expan abbr="no&itilde;e">nomine</expan> notare velim, <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> appellauerim, <expan abbr="qd">quod</expan> in <expan abbr="ext&etilde;tione">extentione</expan> <expan abbr="poni&ttilde;">ponitur</expan> &amp; <lb/>mole, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> in <expan abbr="int&etilde;tione">intentione</expan> form&ecedil; &amp; <expan abbr="pt&atilde;tis">potestatis</expan>, de quo <expan abbr="it&etilde;">item</expan> multa po&longs;th&agrave;c; vbi <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> docebimus, cur <expan abbr="elem&etilde;ta">elementa</expan> in &longs;uo <lb/>loco, &amp; in vniuer&longs;itate <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="h&etilde;ant">habeant</expan>. </s>                                                                <s>Dico <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> de hoc po&longs;tremo grauis &longs;ignificatu verba fieri, <expan abbr="atq.">atque</expan> <lb/><expan abbr="h&utilde;c">hunc</expan> <expan abbr="elem&etilde;tis">elementis</expan> in proprio loco negari, &amp; ver&egrave; dici <foreign lang="greek">roph\n</foreign>, <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t <expan abbr="mom&etilde;t&utilde;">momentum</expan>, &amp; ex oppre&longs;sione <expan abbr="de&longs;cen&longs;u&qacute;">de&longs;cen&longs;uque</expan>. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="pcipi&ttilde;">percipitur</expan>, &amp; proprio &longs;oco finitur, &amp; quiete naturali. </s>                                                                <s><expan abbr="quan&qtilde;">quanquam</expan> eius <expan abbr="auctor&etilde;">auctorem</expan> facio <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> habitus <lb/>e&longs;t, &amp; proinde <expan abbr="pt&atilde;s">potestas</expan>, cuius <expan abbr="it&etilde;">item</expan> actum <expan abbr="duplic&etilde;">duplicem</expan> e&longs;&longs;e affirmo, &amp; <expan abbr="h&utilde;c">hunc</expan> qui apparet ex motu, &amp; e&longs;t <expan abbr="impfec&ttilde;">imperfectus</expan>, <lb/><expan abbr="atq.">atque</expan> alterum qui e&longs;t ab&longs;olutus &amp; quiete <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tit">con&longs;i&longs;tit</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> neuter actus ab ea grauitate <expan abbr="&longs;epara&ttilde;">&longs;eparatur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="exhibe&ttilde;">exhibetur</expan> <lb/>&agrave; <expan abbr="g&ntilde;ante">gnnante</expan>, &amp; ver&egrave; habitus e&longs;t; quod <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> magis <expan abbr="p&longs;uadebi&ttilde;">per&longs;uadebitur</expan>, &longs;i illa audiamus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> nos olim docuimus, dum <lb/><expan abbr="explicare&ttilde;">explicaretur</expan> illa <expan abbr="q&otilde;">quomodo</expan> cur <expan abbr="&itilde;">in</expan> fine ea, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> <expan abbr="ferun&ttilde;">feruntur</expan>, ocyus <expan abbr="mouean&ttilde;">moueantur</expan>. </s>                                                                <s>fit <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="int&etilde;tio">intentio</expan> grauitatis. </s>                                                                <s>&longs;icut <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>fit albius in proce&longs;&longs;u, vt <expan abbr="deniq.">denique</expan> ad extremum &longs;it <expan abbr="alti&longs;sim&utilde;">alti&longs;simum</expan>, &longs;ic <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> fit grauius, vt in fine motus &longs;it <expan abbr="graui&longs;-&longs;im&utilde;">graui&longs;&shy;<lb/>&longs;imum</expan>, <expan abbr="eius&qacute;">eiusque</expan>. </s>                                                                <s>munus e&longs;t <expan abbr="n&otilde;">non</expan> moueri, &longs;ed in loco naturali requie&longs;cere, <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. </s>                                                                <s>euenire <expan abbr="videre&ttilde;">videretur</expan>, &longs;i graui&shy;<arrow.to.target n="marg2891"></arrow.to.target><lb/>tas in proce&longs;&longs;u auge&longs;ceret, &amp; in extremo extingueretur, ac &longs;i id <expan abbr="qd">quod</expan> albe&longs;cit, in fine motus e&longs;&longs;et <expan abbr="nigr&utilde;">nigrum</expan>: <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="pt&atilde;s">potestas</expan> ab actu <expan abbr="pficere&ttilde;">perficeretur</expan>; &longs;ed actu &longs;uperueniente pror&longs;us interiret. </s>                                                                <s><expan abbr="itaq.">itaque</expan> <expan abbr="c&otilde;po&longs;it&utilde;">compo&longs;itum</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;et altero &egrave; prin&shy;<lb/>cipiis <expan abbr="c&otilde;ponentib">componentib</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="inter&etilde;pto">interempto</expan>. </s>                                                                <s>Hoc &longs;an&egrave; mihi probabilius <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan>. </s>                                                                <s>Talis <expan abbr="ig&rtilde;">igitur</expan> e&longs;t grauitas <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> &agrave; pondere di&longs;tin&shy;<lb/>guimus, vt &longs;it habitus <expan abbr="l&otilde;g&egrave;">long&egrave;</expan> <expan abbr="differ&etilde;s">differens</expan> ab altera <expan abbr="pt&atilde;te">potestate</expan> <expan abbr="&qacute;">que</expan> e&longs;t ex eo <expan abbr="g&ntilde;e">genere</expan> <expan abbr="qd">quod</expan> actu &longs;uperueniente <expan abbr="termina&ttilde;">terminatur</expan>, &amp; in <lb/>habitudine po&longs;ita e&longs;&longs;e vt, &amp; ab actu de&longs;cendit qui <expan abbr="comita&ttilde;">comitatur</expan> <expan abbr="elem&etilde;to">elemento</expan> extra <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, c&ugrave;m &longs;it altera <lb/>illa grauitas habilitas <expan abbr="&qacute;">que</expan> <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan> iugiter manet affixa, &amp; extra <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> e&longs;t <expan abbr="pt&atilde;s">potestas</expan> facil&egrave; <expan abbr="pati&etilde;di">patiendi</expan>, quip&shy;<lb/>pe facil&egrave; <expan abbr="mou&etilde;di">mouendi</expan> ad <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>. </s>                                                                <s>&amp; &longs;impliciter ac <expan abbr="&longs;p">&longs;emper</expan> potentia difficile mouendi ad <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <expan abbr="alien&utilde;">alienum</expan>, in graui <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> ad <expan abbr="&longs;uperior&etilde;">&longs;uperiorem</expan>, in leui <expan abbr="&atilde;t">aut</expan> ad <expan abbr="inferior&etilde;">inferiorem</expan>, &amp; long&egrave; prius <expan abbr="pt&atilde;s">potestas</expan> manendi in &longs;uo loco, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> tum perfecta e&longs;t, <lb/>c&ugrave;m ibi <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> e&longs;t, &amp; vbi &longs;it extra ip&longs;um, <expan abbr="pt&atilde;s">potestas</expan> e&ograve; <expan abbr="perueni&etilde;di">perueniendi</expan>, <expan abbr="qd">quod</expan> fit p motum. </s>                                                                <s>Ob id facil&egrave; credimus <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> con&shy;<lb/>tra <expan abbr="Alexandr&utilde;">Alexandrum</expan> vim grauitatis &amp; leuitatis in propriis locis &longs;upere&longs;&longs;e, qui <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> &amp; <expan abbr="leuitat&etilde;">leuitatem</expan> illi <expan abbr="oppo-&longs;it&atilde;">oppo&shy;<lb/>&longs;itam</expan> tollimus in &longs;uis locis, <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> ab&longs;urdum <expan abbr="n&otilde;">non</expan> reputemus &longs;i graue &amp; leue in &longs;uis <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> locis <expan abbr="de&longs;crib&atilde;&ttilde;">de&longs;cribantur</expan> actu <lb/>qui &longs;en&longs;ui notior e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="I&atilde;">Iam</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;&aelig;p&egrave; <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;t <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">rationem</expan> natur&aelig; magis elucere in motu, c&ugrave;m ver&ograve; <expan abbr="exercea&ttilde;">exerceatur</expan>, vbi <lb/><expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> &longs;it extra proprium locum, facultas <expan abbr="it&etilde;">item</expan> illa magis extra proprium <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> q in &longs;uo loco &longs;e&longs;e o&longs;ten&shy;<lb/>dit. </s>                                                                <s>Proinde &longs;iqui tueri velit grauis <expan abbr="leuis&qacute;">leuisque</expan>. </s>                                                                <s>definitiones &longs;olum motum accipere, &amp; <expan abbr="&ptilde;termittere">praetermittere</expan> <expan abbr="quie-t&etilde;">quie&shy;<lb/>tem</expan>, ni&longs;i quatenus ex <expan abbr="c&otilde;&longs;equenti">con&longs;equenti</expan> quies <expan abbr="indica&ttilde;">indicatur</expan> notione motus <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> largi&longs;sime <expan abbr="&longs;ubmini&longs;tr&atilde;te">&longs;ubmini&longs;trante</expan>, <expan abbr="qu&etilde;admo-">quenadmo&shy;<lb/></expan>
 <arrow.to.target n="marg2892"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="d&utilde;">dum</expan> apparet ex iis vocib. <foreign lang="greek">sa/sews ki\ h)zemh/sews</foreign>, vt olim docuim^{9}; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> erit mea <expan abbr="qd&etilde;">qdem</expan> <expan abbr="&longs;n&itilde;a">&longs;ententia</expan> <expan abbr="culp&atilde;d^{9}">culpand^{9}</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> <lb/>nec motu &longs;olo <expan abbr="determina&ttilde;">determinatur</expan> definitio grauis, <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="tpe">tempore</expan> <expan abbr="circ&utilde;feribi&ttilde;">circunferibitur</expan>, aut aliqua <expan abbr="c&otilde;ditione">conditione</expan>: <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> &longs;impli&shy;<lb/>citer <expan abbr="accipia&ttilde;">accipiatur</expan> propen&longs;io, &amp; habilitas ad <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;an&egrave; in quiete pfecta e&longs;t, p motum ver&ograve; <expan abbr="pfici&ttilde;">pficitur</expan>, nulla <lb/><expan abbr="tpis">temporis</expan> habita loci'ue <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan>. </s>                                                                <s>C&ecedil;terum &amp; &longs;i habilitas h&aelig;c adh&aelig;ret a&longs;sidu&egrave; <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan>, nihilominus <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> infini&shy;<lb/>tas <expan abbr="&qtilde;d&atilde;">quadam</expan> ip&longs;i inh&aelig;ret c&ugrave;m ab ea po&longs;sit actus <expan abbr="aliq&ntilde;">aliquando</expan> &longs;eparari, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> <expan abbr="pt&atilde;s">potestas</expan> e&longs;t, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> &longs;cda: h&aelig;c ver&ograve; <lb/>actu p &longs;e <expan abbr="determina&ttilde;">determinatur</expan>, qui &longs;an&egrave; in iis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> natura <expan abbr="mouen&ttilde;">mouentur</expan>, e&longs;t duplex, imperfectus dum <expan abbr="mouen&ttilde;">mouentur</expan> in &longs;uum <lb/>locum, perfectus <expan abbr="&atilde;t">ant</expan> in proprio loco, <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> intermi&longs;&longs;us, cum aliqua vi detinentur in alieno. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m quae &longs;p <lb/>in proprium <expan abbr="c&otilde;tendere">contendere</expan> <expan abbr="nitun&ttilde;">nituntur</expan>; nihilominus oppre&longs;sione <expan abbr="te&longs;tan&ttilde;">te&longs;tantur</expan> impul&longs;um (grauia <expan abbr="nanq.">nanque</expan> vt notiora no&shy;<lb/>bis accipio) qui e&longs;t <expan abbr="initi&utilde;">initium</expan> actus. </s>                                                                <s>hoc <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t impul&longs;us &amp; oppre&longs;sio, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> <expan abbr="man&etilde;t">manent</expan> in alieno, &amp; <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> inter <expan abbr="mo-u&etilde;d&utilde;">mo&shy;<lb/>uendum</expan> <expan abbr="impedim&etilde;ta">impedimenta</expan> <expan abbr="depell&utilde;t">depellunt</expan>, <foreign lang="greek">r(oph=s</foreign> <expan abbr="no&itilde;e">nomine</expan> <expan abbr="ex&ptilde;&longs;&longs;a">expn&longs;&longs;a</expan> fui&longs;&longs;e puto ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>Ex hoc <expan abbr="ig&rtilde;">igrm</expan>, <expan abbr="qd">quod</expan> in habitu ine&longs;t <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> <expan abbr="&qtilde;-d&atilde;">qua&shy;<lb/>dam</expan> infinitatis, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;it ex ordine <expan abbr="pt&atilde;t&utilde;">ptantum</expan>; <expan abbr="effici&ttilde;">efficitur</expan>, vt &longs;p <expan abbr="imp&etilde;deat">impendeat</expan> metus alicui^{9} mutationis: proindet pi <expan abbr="obno-xi&utilde;">obno&shy;<lb/>xium</expan> <expan abbr="reddi&ttilde;">redditur</expan>, <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;i po&longs;sideat <expan abbr="act&utilde;">actum</expan>: <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;ingulare <expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> e&longs;t, &amp; pinde <expan abbr="caduc&utilde;">caducum</expan>: quare <expan abbr="qu&etilde;admod&utilde;">quenadmodum</expan> bona vale&shy;<lb/>tudo qua nunc fruor, actu <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tit">con&longs;i&longs;tit</expan> <expan abbr="qd&etilde;">quidem</expan>, &longs;ed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &agrave; <expan abbr="c&otilde;trariis">contrariis</expan>, vel <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> victoria, vel citra <expan abbr="victori&atilde;">victoriam</expan> <expan abbr="&qacute;at">qat</expan> affligi, <lb/>adhuc otio &amp; <expan abbr="&atilde;bulati&utilde;culis">ambulatiunculis</expan> matutinis <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;erua&rtilde;">con&longs;eruarm</expan> &longs;tudeo. </s>                                                                <s>hoc cert&egrave; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> <expan abbr="p&ntilde;t&etilde;">prae&longs;entem</expan> re&longs;picit, &longs;ed <expan abbr="futur&utilde;">futurum</expan>: <lb/><expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> ego percupio <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> non dum habeo: &amp; in <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan>, qua&longs;i non <expan abbr="h&ntilde;s">hnns</expan>, <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> conatu <expan abbr="c&otilde;tendo">contendo</expan>, &amp; qua&longs;i <expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan>  <arrow.to.target n="marg2892"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="d&utilde;">dum</expan> apparet ex iis vocib. <foreign lang="greek">sta/sews ki\ h)remh/sews</foreign>, vt olim docuim^{9}; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> erit mea <expan abbr="qd&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="&longs;n&itilde;a">&longs;ententia</expan> <expan abbr="culp&atilde;d^{9}">culpand^{9}</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> <lb/>nec motu &longs;olo <expan abbr="determina&ttilde;">determinatur</expan> definitio grauis, <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="tpe">tempore</expan> <expan abbr="circ&utilde;&longs;cribi&ttilde;">circun&longs;cribitur</expan>, aut aliqua <expan abbr="c&otilde;ditione">conditione</expan>: <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> &longs;impli&shy;<lb/>citer <expan abbr="accipia&ttilde;">accipiatur</expan> propen&longs;io, &amp; habilitas ad <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;an&egrave; in quiete <expan abbr="&ptilde;fecta">perfecta</expan> e&longs;t, p motum ver&ograve; <expan abbr="&ptilde;fici&ttilde;">perficitur</expan>, nulla <lb/><expan abbr="tpis">temporis</expan> habita loci'ue <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan>. </s>                                                                <s>C&ecedil;terum &amp; &longs;i habilitas h&aelig;c adh&aelig;ret a&longs;sidu&egrave; <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan>, nihilominus <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> infini&shy;<lb/>tas <expan abbr="&qtilde;d&atilde;">quadam</expan> ip&longs;i inh&aelig;ret c&ugrave;m ab ea po&longs;sit actus <expan abbr="aliq&ntilde;">aliquando</expan> &longs;eparari, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> <expan abbr="pt&atilde;s">potestas</expan> e&longs;t, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="&longs;cda">&longs;ecunda</expan>: h&aelig;c ver&ograve; <lb/>actu p &longs;e <expan abbr="determina&ttilde;">determinatur</expan>, qui &longs;an&egrave; in iis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> natura <expan abbr="mouen&ttilde;">mouentur</expan>, e&longs;t duplex, imperfectus dum <expan abbr="mouen&ttilde;">mouentur</expan> in &longs;uum <lb/>locum, perfectus <expan abbr="&atilde;t">aut</expan> in proprio loco, <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> intermi&longs;&longs;us, cum aliqua vi detinentur in alieno. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m quae <expan abbr="&longs;p">&longs;emper</expan> <lb/>in proprium <expan abbr="c&otilde;tendere">contendere</expan> <expan abbr="nitun&ttilde;">nituntur</expan>; nihilominus oppre&longs;sione <expan abbr="te&longs;tan&ttilde;">te&longs;tantur</expan> impul&longs;um (grauia <expan abbr="nanq.">nanque</expan> vt notiora no&shy;<lb/>bis accipio) qui e&longs;t <expan abbr="initi&utilde;">initium</expan> actus. </s>                                                                <s>hoc <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t impul&longs;us &amp; oppre&longs;sio, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> <expan abbr="man&etilde;t">manent</expan> in alieno, &amp; <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> inter <expan abbr="mo-u&etilde;d&utilde;">mo&shy;<lb/>uendum</expan> <expan abbr="impedim&etilde;ta">impedimenta</expan> <expan abbr="depell&utilde;t">depellunt</expan>, <foreign lang="greek">r(oph=s</foreign> <expan abbr="no&itilde;e">nomine</expan> <expan abbr="ex&ptilde;&longs;&longs;a">expre&longs;&longs;a</expan> fui&longs;&longs;e puto ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>Ex hoc <expan abbr="ig&rtilde;">igrm</expan>, <expan abbr="qd">quod</expan> in habitu ine&longs;t <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> <expan abbr="&qtilde;-d&atilde;">qua&shy;<lb/>dam</expan> infinitatis, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;it ex ordine <expan abbr="pt&atilde;t&utilde;">pertantum</expan>; <expan abbr="effici&ttilde;">efficitur</expan>, vt <expan abbr="&longs;p">&longs;emper</expan> <expan abbr="imp&etilde;deat">impendeat</expan> metus alicui^{9} mutationis: proindet <expan abbr="&ptail;i">pari</expan> <expan abbr="obno-xi&utilde;">obno&shy;<lb/>xium</expan> <expan abbr="reddi&ttilde;">redditur</expan>, <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;i po&longs;sideat <expan abbr="act&utilde;">actum</expan>: <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;ingulare <expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> e&longs;t, &amp; <expan abbr="&ptail;inde">perinde</expan> <expan abbr="caduc&utilde;">caducum</expan>: quare <expan abbr="qu&etilde;admod&utilde;">quenadmodum</expan> bona vale&shy;<lb/>tudo qua nunc fruor, actu <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tit">con&longs;i&longs;tit</expan> <expan abbr="qd&etilde;">quidem</expan>, &longs;ed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &agrave; <expan abbr="c&otilde;trariis">contrariis</expan>, vel <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> victoria, vel citra <expan abbr="victori&atilde;">victoriam</expan> <expan abbr="&qacute;at">queat</expan> affligi, <lb/>adhuc otio &amp; <expan abbr="&atilde;bulati&utilde;culis">ambulatiunculis</expan> matutinis <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;erua&rtilde;">con&longs;eruarm</expan> &longs;tudeo. </s>                                                                <s>hoc cert&egrave; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> <expan abbr="p&ntilde;t&etilde;">prae&longs;entem</expan> re&longs;picit, &longs;ed <expan abbr="futur&utilde;">futurum</expan>: <lb/><expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> ego percupio <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> non dum habeo: &amp; in <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan>, qua&longs;i non <expan abbr="h&ntilde;s">habens</expan>, <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> conatu <expan abbr="c&otilde;tendo">contendo</expan>, &amp; qua&longs;i <expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan>
 <pb pagenum="470"/>habiturus, <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> diligentia tueor, actus <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> non <expan abbr="interpella&ttilde;">interpellatur</expan>, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>vnus e&longs;t: <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> non <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> &longs;e <expan abbr="h&ntilde;s">hnns</expan>, <lb/> <pb pagenum="470"/>habiturus, <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> diligentia tueor, actus <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> non <expan abbr="interpella&ttilde;">interpellatur</expan>, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>vnus e&longs;t: <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> non <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> &longs;e <expan abbr="h&ntilde;s">habens</expan>, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2893"></arrow.to.target><lb/>nec <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> pror&longs;us re&longs;piciens: c&ugrave;m &longs;it &longs;impliciter, &longs;i <expan abbr="habitudin&etilde;">habitudinem</expan> ad oppo&longs;itum demas. </s>                                                                <s>&longs;i <expan abbr="oppo&longs;it&utilde;">oppo&longs;itum</expan> &longs;pectes, <lb/><expan abbr="i&atilde;">iam</expan> pote&longs;tatis &longs;pecimen retineat, &amp; tpi <expan abbr="addica&ttilde;">addicatur</expan>, t&ugrave;m quae interrumpi po&longs;sit, t&ugrave;m <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan>, quae affectus &agrave; <expan abbr="c&otilde;trario">contrario</expan>, <lb/>locum <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> retinere &longs;tudeat. </s>                                                                <s><expan abbr="neq.">neque</expan> aliter pror&longs;us &agrave;c &longs;iquis bona po&longs;sidens, &amp; otio&longs;us in po&longs;&longs;e&longs;sione ma&shy;<lb/>nens, vbi <expan abbr="voce&ttilde;">vocetur</expan> in ius; po&longs;sidet <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, quo <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="pelli&ttilde;">pellitur</expan>, &longs;ed <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ine mole&longs;tia. </s>                                                                <s><expan abbr="Id&etilde;">Idem</expan> <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> actus <expan abbr="po&longs;sid&etilde;-di">po&longs;siden&shy;<lb/>di</expan>, &longs;ed <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="m&otilde;">modo</expan>. </s>                                                                <s>ibi nulla <expan abbr="c&otilde;trouer&longs;ia">controuer&longs;ia</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> amittendi &longs;u&longs;picio, h&icirc;c <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> magn&ecedil; lites, &amp; <expan abbr="maxim&utilde;">maximum</expan> ab <lb/>aduer&longs;ario piculum, &amp; aliqua veteris <expan abbr="c&otilde;ditionis">conditionis</expan> imminutio. </s>                                                                <s>nunc &longs;i p <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> ius, cui^{9} beneficio. </s>                                                                <s>venit in <lb/><expan abbr="po&longs;&longs;e&longs;sion&etilde;">po&longs;&longs;e&longs;sionem</expan> bonorum, aut in ea <expan abbr="retinea&ttilde;">retineatur</expan>, aut deturbatus <expan abbr="aliq&ntilde;">aliquando</expan> redeat, apparet po&longs;sidendi <expan abbr="pt&atilde;s">potestas</expan>, <expan abbr="qa">quam</expan> <expan abbr="c&otilde;-&longs;titit">con&shy;<lb/>&longs;titit</expan> eum <expan abbr="n&otilde;">non</expan> po&longs;sidere po&longs;&longs;e, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> vt plan&egrave; vides, e&longs;t &longs;ubiecta tpi, quaten^{9}.&longs;. </s>                                                                <s>po&longs;sidet &longs;an&egrave;, &longs;ed <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> <expan abbr="q&ntilde;q.">quandoque</expan> <lb/>non po&longs;sidere. </s>                                                                <s>Ita <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> graue actu e&longs;t in &longs;uo loco, &amp; ita e&longs;t actu, <expan abbr="null&atilde;&qacute;">nullanque</expan>. </s>                                                                <s>pote&longs;tatis <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan> in &longs;e <expan abbr="h&etilde;t">habet</expan>, &longs;ed <lb/>c&ugrave;m ibi &longs;it, quia <expan abbr="&ptilde;t">potest</expan> olim <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e; ver&ugrave;m p idem ius, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s>                                                                <s>principia, p <expan abbr="&qtilde;n&atilde;">quanam</expan> locum &longs;uum occupauit, <lb/>c&ugrave;m &amp; retineat, ni&longs;i <expan abbr="vinca&ttilde;">vincatur</expan>, &amp; victum properet <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan>; fit vt in &longs;uo <expan abbr="quoq.">quoque</expan> loco pote&longs;tatis <expan abbr="&longs;pecim&etilde;">&longs;pecimen</expan> appa&shy;<lb/>reat. </s>                                                                <s><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> cum actu <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tat">con&longs;i&longs;tat</expan>. </s>                                                                <s>C&ugrave;m ergo notio quietis in motu virtute <expan abbr="c&otilde;tinea&ttilde;">contineatur</expan> &amp; &longs;it actus <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> exi&shy;<lb/>&longs;tens ex grauitate <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> habitus e&longs;t, dum extra proprium locum <expan abbr="detine&ttilde;">detinetur</expan> <expan abbr="elem&etilde;tum">elementum</expan>, &amp; dum <expan abbr="fer&ttilde;">fertur</expan> ad ip&longs;um, <lb/>vbi extra ip&longs;um e&longs;t; &longs;ignificare voluit Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="n&otilde;">non</expan> actus qdem &longs;impliciter grauis aut leuis &longs;eor&longs;um, vbi <lb/>&longs;unt extra proprium locum, <expan abbr="no&itilde;e">nomine</expan> vacare: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> eorum actus motus; <expan abbr="multo&qacute;">multoque</expan>. </s>                                                                <s>minus eum q <expan abbr="g&ntilde;a-">gnna&shy;<lb/></expan> <arrow.to.target n="marg2893"></arrow.to.target><lb/>nec <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> pror&longs;us re&longs;piciens: c&ugrave;m &longs;it &longs;impliciter, &longs;i <expan abbr="habitudin&etilde;">habitudinem</expan> ad oppo&longs;itum demas. </s>                                                                <s>&longs;i <expan abbr="oppo&longs;it&utilde;">oppo&longs;itum</expan> &longs;pectes, <lb/><expan abbr="i&atilde;">iam</expan> pote&longs;tatis &longs;pecimen retineat, &amp; <expan abbr="tpi">tempori</expan> <expan abbr="addica&ttilde;">addicatur</expan>, t&ugrave;m quae interrumpi po&longs;sit, t&ugrave;m <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan>, quae affectus &agrave; <expan abbr="c&otilde;trario">contrario</expan>, <lb/>locum <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> retinere &longs;tudeat. </s>                                                                <s><expan abbr="neq.">neque</expan> aliter pror&longs;us &agrave;c &longs;iquis bona po&longs;sidens, &amp; otio&longs;us in po&longs;&longs;e&longs;sione ma&shy;<lb/>nens, vbi <expan abbr="voce&ttilde;">vocetur</expan> in ius; po&longs;sidet <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, quo <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="pelli&ttilde;">pellitur</expan>, &longs;ed <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ine mole&longs;tia. </s>                                                                <s><expan abbr="Id&etilde;">Idem</expan> <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> actus <expan abbr="po&longs;sid&etilde;-di">po&longs;siden&shy;<lb/>di</expan>, &longs;ed <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="m&otilde;">modo</expan>. </s>                                                                <s>ibi nulla <expan abbr="c&otilde;trouer&longs;ia">controuer&longs;ia</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> amittendi &longs;u&longs;picio, h&icirc;c <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> magn&ecedil; lites, &amp; <expan abbr="maxim&utilde;">maximum</expan> ab <lb/>aduer&longs;ario piculum, &amp; aliqua veteris <expan abbr="c&otilde;ditionis">conditionis</expan> imminutio. </s>                                                                <s>nunc &longs;i p <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> ius, cui^{9} beneficio. </s>                                                                <s>venit in <lb/><expan abbr="po&longs;&longs;e&longs;sion&etilde;">po&longs;&longs;e&longs;sionem</expan> bonorum, aut in ea <expan abbr="retinea&ttilde;">retineatur</expan>, aut deturbatus <expan abbr="aliq&ntilde;">aliquando</expan> redeat, apparet po&longs;sidendi <expan abbr="pt&atilde;s">potestas</expan>, <expan abbr="qa">quam</expan> <expan abbr="c&otilde;-&longs;titit">con&shy;<lb/>&longs;titit</expan> eum <expan abbr="n&otilde;">non</expan> po&longs;sidere po&longs;&longs;e, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> vt plan&egrave; vides, e&longs;t &longs;ubiecta <expan abbr="tpi">tempori</expan>, quaten^{9}.&longs;. </s>                                                                <s>po&longs;sidet &longs;an&egrave;, &longs;ed <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> <expan abbr="q&ntilde;q.">quandoque</expan> <lb/>non po&longs;sidere. </s>                                                                <s>Ita <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> graue actu e&longs;t in &longs;uo loco, &amp; ita e&longs;t actu, <expan abbr="null&atilde;&qacute;">nullanque</expan>. </s>                                                                <s>pote&longs;tatis <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan> in &longs;e <expan abbr="h&etilde;t">habet</expan>, &longs;ed <lb/>c&ugrave;m ibi &longs;it, quia <expan abbr="&ptilde;t">potest</expan> olim <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e; ver&ugrave;m p idem ius, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s>                                                                <s>principia, p <expan abbr="&qtilde;n&atilde;">quanam</expan> locum &longs;uum occupauit, <lb/>c&ugrave;m &amp; retineat, ni&longs;i <expan abbr="vinca&ttilde;">vincatur</expan>, &amp; victum properet <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan>; fit vt in &longs;uo <expan abbr="quoq.">quoque</expan> loco pote&longs;tatis <expan abbr="&longs;pecim&etilde;">&longs;pecimen</expan> appa&shy;<lb/>reat. </s>                                                                <s><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> cum actu <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tat">con&longs;i&longs;tat</expan>. </s>                                                                <s>C&ugrave;m ergo notio quietis in motu virtute <expan abbr="c&otilde;tinea&ttilde;">contineatur</expan> &amp; &longs;it actus <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> exi&shy;<lb/>&longs;tens ex grauitate <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> habitus e&longs;t, dum extra proprium locum <expan abbr="detine&ttilde;">detinetur</expan> <expan abbr="elem&etilde;tum">elementum</expan>, &amp; dum <expan abbr="fer&ttilde;">fertur</expan> ad ip&longs;um, <lb/>vbi extra ip&longs;um e&longs;t; &longs;ignificare voluit Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="n&otilde;">non</expan> actus qdem &longs;impliciter grauis aut leuis &longs;eor&longs;um, vbi <lb/>&longs;unt extra proprium locum, <expan abbr="no&itilde;e">nomine</expan> vacare: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> eorum actus motus; <expan abbr="multo&qacute;">multoque</expan>. </s>                                                                <s>minus eum q <expan abbr="g&ntilde;a-">gnna&shy;<lb/></expan>
 <arrow.to.target n="marg2894"></arrow.to.target><lb/>liter a&longs;cen&longs;um <expan abbr="de&longs;cen&longs;um&qacute;">de&longs;cen&longs;umque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="c&otilde;prehendat">comprehendat</expan>, qua&longs;i &longs;it nomen <expan abbr="g&ntilde;is">gnnis</expan> cuius h&ecedil; &longs;int &longs;pecies, &longs;ed <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> vim, co&shy;<lb/>natum, <expan abbr="atq.">atque</expan> impul&longs;um ex quo c&ugrave;m extra proprium locum e&longs;t, exi&longs;tit motus obice depul&longs;o, aut impe&shy;<lb/>tus in ip&longs;um, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> <expan abbr="prohibe&ttilde;">prohibetur</expan>: nam talis <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan> e&longs;&longs;e facultas eius vocis <foreign lang="greek">ro(ph\</foreign>; <expan abbr="&ptilde;&ptilde;e&agrave;">propterea</expan> <expan abbr="tr&atilde;&longs;umi&ttilde;">tran&longs;umitur</expan> ad ea <expan abbr="&longs;ignific&atilde;da">&longs;ignificanda</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>p <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> men&longs;ure <expan abbr="&longs;ubiiciun&ttilde;">&longs;ubiiciuntur</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> affert, vt dixi, oppre&longs;sionem, exi&longs;tit <expan abbr="&atilde;t">ant</expan> <foreign lang="greek">emfu/tou o(zmh=s</foreign> .i. </s>                                                                <s>ex impetu inna&shy;<lb/>to, &amp; in grauib. poti&longs;sim&egrave; <expan abbr="p&longs;pici&ttilde;">per&longs;picitur</expan>. </s>                                                                <s>Puto <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> &longs;ic interpretanda e&longs;&longs;e verba Philo&longs;ophi. </s>                                                                <s>Proinde <expan abbr="neq.">neque</expan> de&shy;<lb/>ficit, <expan abbr="qd">quod</expan> pro Alexandro po&longs;sit afferri, quia nimir&ugrave;m <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;pectauerit habilitatem <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan>, &longs;ed genus il&shy;<lb/>lud grauitatis, &amp; vim <expan abbr="agit&atilde;di">agitandi</expan> medium <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;i &longs;uperet impedimentum, definit in motum, &amp; ad <expan abbr="extrem&utilde;">extremum</expan> <lb/>quiete naturali <expan abbr="fini&ttilde;">finitur</expan>, aut &longs;i habilitatem <expan abbr="ips&atilde;">ipsam</expan> dicere voluit, eius <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan> formalem in <expan abbr="pt&atilde;te">potestate</expan> collocaue&shy;<lb/>rit, nihilominus accepta materialiter &longs;it &longs;uper&longs;tes. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;q.">Nanque</expan> &amp; &longs;i <expan abbr="pt&atilde;s">potestas</expan> accepta formaliter actui repugnat <lb/>at pote&longs;tas, vt &longs;ubiectum, &longs;eu principium, &amp;, vt aiunt, materialiter, non repugnat. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> ita res in graui&shy;<lb/>tate procedere <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan>, vt in motu. </s>                                                                <s><expan abbr="Auge&ttilde;">Augetur</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> motus vt forma fluens in proce&longs;&longs;u; ad extremum hullus e&longs;t eius <lb/>fluxus. </s>                                                                <s>Ergo tendit'ne ad <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e forma fluens? </s>                                                                <s><expan abbr="nequa&qtilde;">nequaque</expan>; &longs;ed fluxus interit forma, tum maxim&egrave; e&longs;t, <expan abbr="qa">quam</expan>  <lb/><expan abbr="m&otilde;">modo</expan> pfectiore ine&longs;t in quiete, quod <expan abbr=".n.">enim</expan> partibiliter extabat in motu, id vniuer&longs;um quiete, <expan abbr="&longs;imul&qacute;">&longs;imulque</expan>. </s>                                                                <s>con&shy;<lb/>&longs;i&longs;tit. </s>                                                                <s>ita &amp; grauitas in quiete &amp; c&ugrave;m forma perfecta in proprio loco ine&longs;t modo quodam perfectiore, <lb/>nec interit. </s>                                                                <s>Remanent igitur h&aelig;c materialiter, intereunt formaliter duntaxat: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> denominatio <lb/>non &longs;umitur ab illis. </s>                                                                <s>Sic igitur graue &longs;ignificat pote&longs;tatem, vt dixit Ari&longs;t. </s>                                                                <s>nec remanet in proprio lo&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2894"></arrow.to.target><lb/>liter a&longs;cen&longs;um <expan abbr="de&longs;cen&longs;um&qacute;">de&longs;cen&longs;umque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="c&otilde;prehendat">comprehendat</expan>, qua&longs;i &longs;it nomen <expan abbr="g&ntilde;is">generis</expan> cuius h&ecedil; &longs;int &longs;pecies, &longs;ed <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> vim, co&shy;<lb/>natum, <expan abbr="atq.">atque</expan> impul&longs;um ex quo c&ugrave;m extra proprium locum e&longs;t, exi&longs;tit motus obice depul&longs;o, aut impe&shy;<lb/>tus in ip&longs;um, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> <expan abbr="prohibe&ttilde;">prohibetur</expan>: nam talis <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan> e&longs;&longs;e facultas eius vocis <foreign lang="greek">ro(ph\</foreign>; <expan abbr="&ptilde;&ptilde;e&agrave;">propterea</expan> <expan abbr="tr&atilde;&longs;umi&ttilde;">tran&longs;umitur</expan> ad ea <expan abbr="&longs;ignific&atilde;da">&longs;ignificanda</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>p <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> men&longs;ure <expan abbr="&longs;ubiiciun&ttilde;">&longs;ubiiciuntur</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> affert, vt dixi, oppre&longs;sionem, exi&longs;tit <expan abbr="&atilde;t">aut</expan> <foreign lang="greek">emfu/tou o(rmh=s</foreign> .i. </s>                                                                <s>ex impetu inna&shy;<lb/>to, &amp; in grauib. poti&longs;sim&egrave; <expan abbr="p&longs;pici&ttilde;">per&longs;picitur</expan>. </s>                                                                <s>Puto <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> &longs;ic interpretanda e&longs;&longs;e verba Philo&longs;ophi. </s>                                                                <s>Proinde <expan abbr="neq.">neque</expan> de&shy;<lb/>ficit, <expan abbr="qd">quod</expan> pro Alexandro po&longs;sit afferri, quia nimir&ugrave;m <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;pectauerit habilitatem <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan>, &longs;ed genus il&shy;<lb/>lud grauitatis, &amp; vim <expan abbr="agit&atilde;di">agitandi</expan> medium <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;i &longs;uperet impedimentum, definit in motum, &amp; ad <expan abbr="extrem&utilde;">extremum</expan> <lb/>quiete naturali <expan abbr="fini&ttilde;">finitur</expan>, aut &longs;i habilitatem <expan abbr="ips&atilde;">ipsam</expan> dicere voluit, eius <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan> formalem in <expan abbr="pt&atilde;te">potestate</expan> collocaue&shy;<lb/>rit, nihilominus accepta materialiter &longs;it &longs;uper&longs;tes. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;q.">Nanque</expan> &amp; &longs;i <expan abbr="pt&atilde;s">potestas</expan> accepta formaliter actui repugnat <lb/>at pote&longs;tas, vt &longs;ubiectum, &longs;eu principium, &amp;, vt aiunt, materialiter, non repugnat. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> ita res in graui&shy;<lb/>tate procedere <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan>, vt in motu. </s>                                                                <s><expan abbr="Auge&ttilde;">Augetur</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> motus vt forma fluens in proce&longs;&longs;u; ad extremum nullus e&longs;t eius <lb/>fluxus. </s>                                                                <s>Ergo tendit'ne ad <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e forma fluens? </s>                                                                <s><expan abbr="nequa&qtilde;">nequaque</expan>; &longs;ed fluxus interit forma, tum maxim&egrave; e&longs;t, <expan abbr="qa">quam</expan>  <lb/><expan abbr="m&otilde;">modo</expan> <expan abbr="pfectiore">perfectiore</expan> ine&longs;t in quiete, quod <expan abbr=".n.">enim</expan> partibiliter extabat in motu, id vniuer&longs;um quiete, <expan abbr="&longs;imul&qacute;">&longs;imulque</expan>. </s>                                                                <s>con&shy;<lb/>&longs;i&longs;tit. </s>                                                                <s>ita &amp; grauitas in quiete &amp; c&ugrave;m forma perfecta in proprio loco ine&longs;t modo quodam perfectiore, <lb/>nec interit. </s>                                                                <s>Remanent igitur h&aelig;c materialiter, intereunt formaliter duntaxat: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> denominatio <lb/>non &longs;umitur ab illis. </s>                                                                <s>Sic igitur graue &longs;ignificat pote&longs;tatem, vt dixit Ari&longs;t. </s>                                                                <s>nec remanet in proprio lo&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2895"></arrow.to.target><lb/>co, quemadmodum Gr&aelig;ci dixerunt. </s>                                                                <s>Alterum ergo &longs;en&longs;um ex his Gr&aelig;corum dictis abhibendum e&longs;&shy;<lb/>&longs;e putamus, &longs;i illis patrocinari libeat.</s></p> <arrow.to.target n="marg2895"></arrow.to.target><lb/>co, quemadmodum Gr&aelig;ci dixerunt. </s>                                                                <s>Alterum ergo &longs;en&longs;um ex his Gr&aelig;corum dictis abhibendum e&longs;&shy;<lb/>&longs;e putamus, &longs;i illis patrocinari libeat.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2891"></margin.target>C</s></p> <s><margin.target id="marg2891"></margin.target>C</s></p>
Line 11250 
Line 11250 
 <p type="head"> <p type="head">
 <s><emph type="italics"/>Alexandri <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> de pote&longs;tate grauis &amp; leuis, &amp; qu&aelig; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ip&longs;o Themistius &amp; Auerroes di&longs;&longs;erat. </s>                                                                <s>C. XV<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Alexandri <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> de pote&longs;tate grauis &amp; leuis, &amp; qu&aelig; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ip&longs;o Themistius &amp; Auerroes di&longs;&longs;erat. </s>                                                                <s>C. XV<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>VERVM enimuero <expan abbr="neq.">neque</expan> definitio &longs;ola grauis &amp; leuis ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>a&longs;signata, qu&aelig; &longs;olum motum ac&shy;<lb/>cipere <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan>: <expan abbr="neq.">neque</expan> notio grauis &amp; leuis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> continet pote&longs;tatem ad motum, <expan abbr="c&otilde;mouer&utilde;t">commouerunt</expan> <expan abbr="Alex&atilde;drum">Alexandrum</expan>, <lb/><expan abbr="alio&longs;q.">alio&longs;que</expan> philo&longs;ophos, vt ita &longs;entirent, &longs;ed illa <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan>, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> obiecit Anaximandro Ari&longs;t. </s>                                                                <s>exi&longs;timanti cau&longs;&longs;am <lb/>terr&aelig; quietis e&longs;&longs;e &longs;imilitudinem, quod item c&ugrave;m ad <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> <expan abbr="no&longs;tr&atilde;">no&longs;tram</expan>, faciat, &amp; per &longs;e ip&longs;um &longs;it difficile, vt &agrave; <lb/>maximis &longs;ect&aelig; Peripatetic&ecedil; patronis Alexandro, Themi&longs;tio, &amp; Auerroe in <expan abbr="controuer&longs;i&atilde;">controuer&longs;iam</expan> reuocatum, <lb/>&amp; admod&ugrave;m perplex&egrave; &longs;criptum fuerit &agrave; Themi&longs;tio; <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> loco ip&longs;o nos admonente conabimur Alexan&shy;<lb/>dri <expan abbr="Themi&longs;tijq.">Themi&longs;tijque</expan> <expan abbr="&longs;n&itilde;as">&longs;ninas</expan> explanare. </s>                                                                <s>Quemadmodum ergo &longs;upra dictum e&longs;t, Ari&longs;t. </s>                                                                <s>probaturus immo&shy;<lb/>bilem non ob id manere <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan>: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> &longs;imiliter <expan abbr="vndiq.">vndique</expan> &longs;e haberet ad c&ecedil;lum, argumentabatur <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> hunc in <lb/>modum. </s>                                                                <s>Qu&ograve; <expan abbr="fer&ttilde;">fertur</expan> pars, <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> ferri totum <expan abbr="&longs;&mtilde;">&longs;ummum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>: &amp; qu&ograve; <expan abbr="ferun&ttilde;">feruntur</expan> h&ecedil;c <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, ibi <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <lb/>manere <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>: transferebat Alexander has <expan abbr="r&otilde;nes">rationes</expan> ad cau&longs;&longs;as: quia .&longs;. </s>                                                                <s>eadem foret cau&longs;&longs;a motus <lb/>&amp; quietis: &longs;ed c&ugrave;m &longs;imilitudo, quam <foreign lang="greek">o(mh/wsin</foreign> appellat Ari&longs;t. <foreign lang="greek">i)soz)zo(pi/an</foreign> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ip&longs;e Alexander, non &longs;it <lb/> <s>VERVM enimuero <expan abbr="neq.">neque</expan> definitio &longs;ola grauis &amp; leuis ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>a&longs;signata, qu&aelig; &longs;olum motum ac&shy;<lb/>cipere <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan>: <expan abbr="neq.">neque</expan> notio grauis &amp; leuis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> continet pote&longs;tatem ad motum, <expan abbr="c&otilde;mouer&utilde;t">commouerunt</expan> <expan abbr="Alex&atilde;drum">Alexandrum</expan>, <lb/><expan abbr="alio&longs;q.">alio&longs;que</expan> philo&longs;ophos, vt ita &longs;entirent, &longs;ed illa <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan>, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> obiecit Anaximandro Ari&longs;t. </s>                                                                <s>exi&longs;timanti cau&longs;&longs;am <lb/>terr&aelig; quietis e&longs;&longs;e &longs;imilitudinem, quod item c&ugrave;m ad <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> <expan abbr="no&longs;tr&atilde;">no&longs;tram</expan>, faciat, &amp; per &longs;e ip&longs;um &longs;it difficile, vt &agrave; <lb/>maximis &longs;ect&aelig; Peripatetic&ecedil; patronis Alexandro, Themi&longs;tio, &amp; Auerroe in <expan abbr="controuer&longs;i&atilde;">controuer&longs;iam</expan> reuocatum, <lb/>&amp; admod&ugrave;m perplex&egrave; &longs;criptum fuerit &agrave; Themi&longs;tio; <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> loco ip&longs;o nos admonente conabimur Alexan&shy;<lb/>dri <expan abbr="Themi&longs;tijq.">Themi&longs;tijque</expan> <expan abbr="&longs;n&itilde;as">&longs;ninas</expan> explanare. </s>                                                                <s>Quemadmodum ergo &longs;upra dictum e&longs;t, Ari&longs;t. </s>                                                                <s>probaturus immo&shy;<lb/>bilem non ob id manere <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan>: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> &longs;imiliter <expan abbr="vndiq.">vndique</expan> &longs;e haberet ad c&ecedil;lum, argumentabatur <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> hunc in <lb/>modum. </s>                                                                <s>Qu&ograve; <expan abbr="fer&ttilde;">fertur</expan> pars, <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> ferri totum <expan abbr="&longs;&mtilde;">&longs;ummum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>: &amp; qu&ograve; <expan abbr="ferun&ttilde;">feruntur</expan> h&ecedil;c <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, ibi <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <lb/>manere <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>: transferebat Alexander has <expan abbr="r&otilde;nes">rationes</expan> ad cau&longs;&longs;as: quia .&longs;. </s>                                                                <s>eadem foret cau&longs;&longs;a motus <lb/>&amp; quietis: &longs;ed c&ugrave;m &longs;imilitudo, quam <foreign lang="greek">o(mh/wsin</foreign> appellat Ari&longs;t. <foreign lang="greek">i)sor)ro(pi/an</foreign> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ip&longs;e Alexander, non &longs;it <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2896"></arrow.to.target><lb/>cau&longs;&longs;a motus, <expan abbr="&longs;equi&ttilde;">&longs;equitur</expan> item, vt cau&longs;&longs;a quietis e&longs;&longs;e non po&longs;sit. </s>                                                                <s>Agitat ver&ograve; Themi&longs;tius hanc explicatio&shy;<lb/>nem <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> ob&longs;curam; vtrum&uacute;e ver&ograve; <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> fal&longs;am repudiet, haud au&longs;im affirmare, &longs;ed <expan abbr="creder&etilde;">crederem</expan> potius <lb/>eum illi conari lucem afferre. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> conuenit inter ip&longs;os <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am motus &amp; quietis, <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> ab&shy;<lb/>&longs;it <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> &longs;imilitudo. </s>                                                                <s>&longs;ed <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> hoc <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan> aduer&longs;ari: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan>, &longs;icut videndi facultas e&longs;t cau&longs;&longs;a vi&longs;ionis, qu&aelig; &longs;imilis e&longs;t <lb/>quieti: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> functio perfecta, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ambulationis, ita <expan abbr="qui&longs;pi&atilde;">qui&longs;piam</expan> cen&longs;ere po&longs;&longs;et <expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan> e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am qetis, <lb/><expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> ver&ograve; motus. </s>                                                                <s><expan abbr="Pr&aelig;ter&qtilde;">Pr&aelig;terquae</expan> quae fal&longs;um e&longs;t, eandem e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am &longs;impliciter motus &amp; quietis. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> <expan abbr="ea-d&etilde;">ea&shy;<lb/>dem</expan> cau&longs;&longs;a, <expan abbr="eodem&qacute;">eodemque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="m&otilde;">modo</expan> &longs;umpta &longs;emper eiu&longs;dem cau&longs;&longs;a e&longs;t: atqui motus &amp; quies <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> non &longs;unt. </s>                                                                <s><expan abbr="N&otilde;">non</expan> <lb/><expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> <expan abbr="eodem&qacute;">eodemque</expan>. </s>                                                                <s>modo &longs;e <expan abbr="h&ntilde;s">hnns</expan> cau&longs;&longs;a motus &amp; quietis e&longs;&longs;e <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> hoc <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> per&longs;piciens Alexander <lb/>&longs;tatuit, <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan>, dum quie&longs;cit <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>; hoc ver&ograve; fit in proprio loco: graue <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e, aut leue; qua&longs;i <lb/>&longs;it alia <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> natur&aelig; mouentis &amp; &longs;edantis. </s>                                                                <s><expan abbr="neq.">neque</expan> n. </s>                                                                <s>vno <expan abbr="eodem&qacute;">eodemque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="m&otilde;">modo</expan> &longs;e <expan abbr="h&ntilde;s">hnns</expan> pote&longs;t e&longs;&longs;e <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> functionis <lb/>cau&longs;&longs;a. </s>                                                                <s>Si grauitas igitur e&longs;t cau&longs;&longs;a motus, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> poterit vllo <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> auctor e&longs;&longs;e quietis: aliter vna <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>cau&longs;&longs;a <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> &longs;e <expan abbr="h&ntilde;s">hnns</expan> e&longs;&longs;et effectuum diuer&longs;orum, imm&ograve; oppo&longs;itorum. </s>                                                                <s>Sed tum qu&aelig;ro, &longs;i terra ad&shy;<lb/>huc graui exi&longs;tente, quies in ea reperitur, an h&aelig;c ex impedimento <expan abbr="na&longs;ca&ttilde;">na&longs;catur</expan>; an nihil ad&longs;it, quod impe&shy;<lb/>diat. </s>                                                                <s>Si primum dederis, <expan abbr="vtiq.">vtique</expan> fuerit ea quies violenta &amp; contra naturam. </s>                                                                <s>quae &longs;i <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> ad&longs;it impediens,  <arrow.to.target n="marg2896"></arrow.to.target><lb/>cau&longs;&longs;a motus, <expan abbr="&longs;equi&ttilde;">&longs;equitur</expan> item, vt cau&longs;&longs;a quietis e&longs;&longs;e non po&longs;sit. </s>                                                                <s>Agitat ver&ograve; Themi&longs;tius hanc explicatio&shy;<lb/>nem <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> ob&longs;curam; vtrum&uacute;e ver&ograve; <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> fal&longs;am repudiet, haud au&longs;im affirmare, &longs;ed <expan abbr="creder&etilde;">crederem</expan> potius <lb/>eum illi conari lucem afferre. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> conuenit inter ip&longs;os <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am motus &amp; quietis, <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> ab&shy;<lb/>&longs;it <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> &longs;imilitudo. </s>                                                                <s>&longs;ed <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> hoc <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan> aduer&longs;ari: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan>, &longs;icut videndi facultas e&longs;t cau&longs;&longs;a vi&longs;ionis, qu&aelig; &longs;imilis e&longs;t <lb/>quieti: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> functio perfecta, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ambulationis, ita <expan abbr="qui&longs;pi&atilde;">qui&longs;piam</expan> cen&longs;ere po&longs;&longs;et <expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan> e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am <expan abbr="qetis">quietis</expan>, <lb/><expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> ver&ograve; motus. </s>                                                                <s><expan abbr="Pr&aelig;ter&qtilde;">Pr&aelig;terquae</expan> quae fal&longs;um e&longs;t, eandem e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am &longs;impliciter motus &amp; quietis. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> <expan abbr="ea-d&etilde;">ea&shy;<lb/>dem</expan> cau&longs;&longs;a, <expan abbr="eodem&qacute;">eodemque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="m&otilde;">modo</expan> &longs;umpta &longs;emper eiu&longs;dem cau&longs;&longs;a e&longs;t: atqui motus &amp; quies <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> non &longs;unt. </s>                                                                <s><expan abbr="N&otilde;">non</expan> <lb/><expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> <expan abbr="eodem&qacute;">eodemque</expan>. </s>                                                                <s>modo &longs;e <expan abbr="h&ntilde;s">habens</expan> cau&longs;&longs;a motus &amp; quietis e&longs;&longs;e <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> hoc <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> per&longs;piciens Alexander <lb/>&longs;tatuit, <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan>, dum quie&longs;cit <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>; hoc ver&ograve; fit in proprio loco: graue <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e, aut leue; qua&longs;i <lb/>&longs;it alia <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> natur&aelig; mouentis &amp; &longs;edantis. </s>                                                                <s><expan abbr="neq.">neque</expan> n. </s>                                                                <s>vno <expan abbr="eodem&qacute;">eodemque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="m&otilde;">modo</expan> &longs;e <expan abbr="h&ntilde;s">habens</expan> pote&longs;t e&longs;&longs;e <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> functionis <lb/>cau&longs;&longs;a. </s>                                                                <s>Si grauitas igitur e&longs;t cau&longs;&longs;a motus, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> poterit vllo <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> auctor e&longs;&longs;e quietis: aliter vna <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>cau&longs;&longs;a <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> &longs;e <expan abbr="h&ntilde;s">habens</expan> e&longs;&longs;et effectuum diuer&longs;orum, imm&ograve; oppo&longs;itorum. </s>                                                                <s>Sed tum qu&aelig;ro, &longs;i terra ad&shy;<lb/>huc graui exi&longs;tente, quies in ea reperitur, an h&aelig;c ex impedimento <expan abbr="na&longs;ca&ttilde;">na&longs;catur</expan>; an nihil ad&longs;it, quod impe&shy;<lb/>diat. </s>                                                                <s>Si primum dederis, <expan abbr="vtiq.">vtique</expan> fuerit ea quies violenta &amp; contra naturam. </s>                                                                <s>quae &longs;i <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> ad&longs;it impediens,
 <pb pagenum="471"/> <pb pagenum="471"/>
 <arrow.to.target n="marg2897"></arrow.to.target><lb/>&amp; <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> ip&longs;a manet; profect&ograve; per &longs;e immobilis &longs;it nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>Planum igitur quae grauitas e&longs;t cau&longs;&longs;a quietis <lb/>non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> motus, aut non huius <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> &longs;impliciter, &longs;ed vbi non ad&longs;it impedimentum: <expan abbr="atq.">atque</expan> id, vbi terra <lb/>&longs;it extra proprium locum. </s>                                                                <s>Quapp ad id, vt natura &longs;it cau&longs;&longs;a motus; h&aelig;c duo requiri videntur; vt &longs;it <lb/>extra proprium locum id quod graue e&longs;t, <expan abbr="neq.">neque</expan> ad&longs;it impediens. </s>                                                                <s>Alexander igitur cau&longs;&longs;am <expan abbr="g&ntilde;aliter">gnnaliter</expan> <lb/>accepit, qu&aelig; &longs;an&egrave; variatis conditionib. e&longs;&longs;et cau&longs;&longs;a motus &amp; quietis, <expan abbr="n&etilde;pe">nempe</expan> natura per <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan> <expan abbr="eiu&longs;&qacute;">eiu&longs;que</expan>. <lb/></s>                                                                <s>priuationem; &amp; &longs;ic potuit Anaximandri placitum confutare. </s>                                                                <s>Hic tu <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> vides, vt <expan abbr="n&otilde;">non</expan> id refutet Themi&shy;<lb/>&longs;tius, quae elementum in proprio loco graue non e&longs;&longs;e, co&longs;titutum &longs;it; qua&longs;i accedat Alexandro; &longs;ed illud <lb/>&longs;ol&ugrave;m, quae grauitas non efficit <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> in actu, ni&longs;i ad&longs;int ill&ecedil; <expan abbr="c&otilde;ditiones">conditiones</expan>, Et cert&egrave; &agrave; <expan abbr="Peripateticor&utilde;">Peripateticorum</expan> doctri&shy;<lb/>na <expan abbr="n&otilde;">non</expan> abhorret, <expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="oppo&longs;itor&utilde;">oppo&longs;itorum</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> <expan abbr="g&ntilde;alem">gnnalem</expan>, proprias ver&ograve; <expan abbr="&longs;ingulor&utilde;">&longs;ingulorum</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> medicus e&longs;t artifex &longs;a&shy;<lb/>lutis &amp; interitus <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> ad <expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;it, ver&ugrave;m &longs;alutis per &longs;e, &amp; <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="art&etilde;">artem</expan>, interitus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> <expan abbr="&ptilde;cepta">pncepta</expan> ar&shy;<lb/>tis, &amp; per accidens. </s>                                                                <s>&longs;ic natura cau&longs;&longs;a motus e&longs;t &amp; quietis, &longs;ed motus per <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> per <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> &longs;impli&shy;<lb/>citer; ver&ugrave;m vbi &longs;it <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> extra &longs;uum <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> ad&longs;it <expan abbr="impediment&utilde;">impedimentum</expan>. </s>                                                                <s>Etenim ad <expan abbr="argument&utilde;">argumentum</expan> illud <lb/><expan abbr="Themi&longs;tian&utilde;">Themi&longs;tianum</expan> facil&egrave; <expan abbr="r&ntilde;dere">rnndere</expan> po&longs;&longs;et Alexander, <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> includi in hypothe&longs;i <expan abbr="repugnanti&atilde;">repugnantiam</expan>; <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan> mane&shy;<lb/>re <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> ex vi interni principij, &amp; <expan abbr="&longs;uper&longs;tit&etilde;">&longs;uper&longs;titem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan>. </s>                                                                <s>Deinde doceret, vt <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> in <expan abbr="elem&etilde;to">elemento</expan>, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> <expan abbr="gigni&ttilde;">gignitur</expan> <lb/>aliquid <expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> &longs;upere&longs;t, aliquid a&longs;sidu&egrave; fit, ita <expan abbr="quoq.">quoque</expan> id <expan abbr="qd">quod</expan> in eo <expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> e&longs;t, e&longs;&longs;e <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> quietis, vtputa, quae<lb/>vapor <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="eueha&ttilde;">euehatur</expan> &longs;upra &longs;cdam <expan abbr="region&etilde;">regionem</expan> a&euml;ris, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> negaret e&longs;&longs;e <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan> aut <expan abbr="leuitat&etilde;">leuitatem</expan>. </s>                                                                <s>Qu&aelig; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;int; &longs;pe&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2897"></arrow.to.target><lb/>&amp; <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> ip&longs;a manet; profect&ograve; per &longs;e immobilis &longs;it nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>Planum igitur quae grauitas e&longs;t cau&longs;&longs;a quietis <lb/>non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> motus, aut non huius <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> &longs;impliciter, &longs;ed vbi non ad&longs;it impedimentum: <expan abbr="atq.">atque</expan> id, vbi terra <lb/>&longs;it extra proprium locum. </s>                                                                <s><expan abbr="qua&ptail;&ptail;">quapropter</expan> ad id, vt natura &longs;it cau&longs;&longs;a motus; h&aelig;c duo requiri videntur; vt &longs;it <lb/>extra proprium locum id quod graue e&longs;t, <expan abbr="neq.">neque</expan> ad&longs;it impediens. </s>                                                                <s>Alexander igitur cau&longs;&longs;am <expan abbr="gnnaliter">generaliter</expan> <lb/>accepit, qu&aelig; &longs;an&egrave; variatis conditionib. e&longs;&longs;et cau&longs;&longs;a motus &amp; quietis, <expan abbr="n&etilde;pe">nempe</expan> natura per <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan> <expan abbr="eiu&longs;&qacute;">eiu&longs;que</expan>. <lb/></s>                                                                <s>priuationem; &amp; &longs;ic potuit Anaximandri placitum confutare. </s>                                                                <s>Hic tu <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> vides, vt <expan abbr="n&otilde;">non</expan> id refutet Themi&shy;<lb/>&longs;tius, quae elementum in proprio loco graue non e&longs;&longs;e, co&longs;titutum &longs;it; qua&longs;i accedat Alexandro; &longs;ed illud <lb/>&longs;ol&ugrave;m, quae grauitas non efficit <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> in actu, ni&longs;i ad&longs;int ill&ecedil; <expan abbr="c&otilde;ditiones">conditiones</expan>, Et cert&egrave; &agrave; <expan abbr="Peripateticor&utilde;">Peripateticorum</expan> doctri&shy;<lb/>na <expan abbr="n&otilde;">non</expan> abhorret, <expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="oppo&longs;itor&utilde;">oppo&longs;itorum</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> <expan abbr="g&ntilde;alem">generalem</expan>, proprias ver&ograve; <expan abbr="&longs;ingulor&utilde;">&longs;ingulorum</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> medicus e&longs;t artifex &longs;a&shy;<lb/>lutis &amp; interitus <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> ad <expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;it, ver&ugrave;m &longs;alutis per &longs;e, &amp; <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="art&etilde;">artem</expan>, interitus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> <expan abbr="&ptilde;cepta">pncepta</expan> ar&shy;<lb/>tis, &amp; per accidens. </s>                                                                <s>&longs;ic natura cau&longs;&longs;a motus e&longs;t &amp; quietis, &longs;ed motus per <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> per <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> &longs;impli&shy;<lb/>citer; ver&ugrave;m vbi &longs;it <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> extra &longs;uum <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> ad&longs;it <expan abbr="impediment&utilde;">impedimentum</expan>. </s>                                                                <s>Etenim ad <expan abbr="argument&utilde;">argumentum</expan> illud <lb/><expan abbr="Themi&longs;tian&utilde;">Themi&longs;tianum</expan> facil&egrave; <expan abbr="r&ntilde;dere">respondere</expan> po&longs;&longs;et Alexander, <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> includi in hypothe&longs;i <expan abbr="repugnanti&atilde;">repugnantiam</expan>; <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan> mane&shy;<lb/>re <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> ex vi interni principij, &amp; <expan abbr="&longs;uper&longs;tit&etilde;">&longs;uper&longs;titem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan>. </s>                                                                <s>Deinde doceret, vt <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> in <expan abbr="elem&etilde;to">elemento</expan>, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> <expan abbr="gigni&ttilde;">gignitur</expan> <lb/>aliquid <expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> &longs;upere&longs;t, aliquid a&longs;sidu&egrave; fit, ita <expan abbr="quoq.">quoque</expan> id <expan abbr="qd">quod</expan> in eo <expan abbr="fact&utilde;">factum</expan> e&longs;t, e&longs;&longs;e <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> quietis, vtputa, quae<lb/>vapor <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="eueha&ttilde;">euehatur</expan> &longs;upra <expan abbr="&longs;cdam ">&longs;ecundam</expan><expan abbr="region&etilde;">regionem</expan> a&euml;ris, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> negaret e&longs;&longs;e <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan> aut <expan abbr="leuitat&etilde;">leuitatem</expan>. </s>                                                                <s>Qu&aelig; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;int; &longs;pe&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2898"></arrow.to.target><lb/>ctemus nunc, <expan abbr="&qtilde;t&utilde;">quatum</expan> ea <expan abbr="vale&atilde;t">valeant</expan>, <expan abbr="&qacute;">que</expan> Auerroes attulit in Themi&longs;tium. </s>                                                                <s><expan abbr="Ead&etilde;">Eadem</expan> e&longs;t cau&longs;&longs;a, inquit, finis &amp; <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>&longs;unt <expan abbr="g&rtilde;a">gratia</expan> finis. </s>                                                                <s>Sed quies e&longs;t finis motus. </s>                                                                <s>Ergo <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> e&longs;t cau&longs;&longs;a motus &amp; quietis <expan abbr="elem&etilde;tor&utilde;">elementorum</expan>. </s>                                                                <s>Si <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> cau&longs;&shy;<lb/>&longs;a motus <expan abbr="elem&etilde;tor&utilde;">elementorum</expan> e&longs;t, e&longs;&longs;e extra <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>; cau&longs;&longs;a <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> quietis <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> ip&longs;a <expan abbr="quoq.">quoque</expan> fuerit, &amp; contra: <expan abbr="qa">quam</expan> <lb/>&longs;int in proprio loco, erit cau&longs;&longs;a, vt ad loca &longs;ua <expan abbr="c&otilde;citen&ttilde;">concitentur</expan>. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; po&longs;itis cau&longs;sis primis, effectus <expan abbr="it&etilde;">item</expan> qui <lb/>ab illis proxim&egrave; <expan abbr="p&etilde;d&etilde;t">pendent</expan>, &amp; ip&longs;i <expan abbr="ponen&ttilde;">ponentur</expan>: &longs;ed e&longs;&longs;e extra <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> e&longs;t cau&longs;&longs;a, cur terra <expan abbr="mouea&ttilde;">moueatur</expan> ad <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>. </s>                                                                <s>&amp; <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> <lb/><expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> quod erit extra medium, <expan abbr="mouebi&ttilde;">mouebitur</expan> ad <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>; &amp; <expan abbr="c&otilde;tr&agrave;">contr&agrave;</expan> &longs;i e&longs;&longs;e in medio cau&longs;&longs;a e&longs;t, cur quie&longs;cat cor&shy;<lb/>pus: ignis <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan>, c&ugrave;m fuerit in medio, pmaneat <expan abbr="ibid&etilde;">ibidem</expan> nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> ad primum <expan abbr="Alex&atilde;der">Alexander</expan> &amp; The&shy;<lb/>mi&longs;tius optim&egrave; dicere <expan abbr="p&ntilde;t">po&longs;&longs;unt</expan>, <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> finis &amp; eorum, <expan abbr="&qacute;">que</expan> &longs;unt in&longs;tituta in <expan abbr="fin&etilde;">finem</expan>, &longs;ed <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="m&otilde;">modo</expan>, <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="&longs;pecial&etilde;">&longs;pecialem</expan>, &longs;ed <expan abbr="g&ntilde;alem">gnnalem</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan>, &amp; hui^{9} <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> prim&ograve;, alterius &longs;cdo, huius proxim&egrave;, illius <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> remot&egrave;, <lb/>vtputa, <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> tum e&longs;t cau&longs;&longs;a mot^{9}, vbi elementa &longs;int extra <expan abbr="&longs;u&atilde;">&longs;uam</expan> <expan abbr="&longs;ed&etilde;">&longs;edem</expan>: qetis <expan abbr="&atilde;t">ant</expan>, vbi <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> <expan abbr="propri&atilde;">propriam</expan> &longs;edem oc&shy;<lb/>cuparunt: mot^{9} <expan abbr="it&etilde;">item</expan> cau&longs;&longs;a, dum <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> manebit impfectum, quietis <expan abbr="&atilde;t">ant</expan>, c&ugrave;m <expan abbr="perfect&utilde;">perfectum</expan> fuerit: <expan abbr="&ptilde;tere&agrave;">praetere&agrave;</expan> <lb/>cau&longs;&longs;a motus, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="impedit&utilde;">impeditum</expan> fuerit, ne dum <expan abbr="gigneba&ttilde;">gignebatur</expan>, in &longs;uum locum peruenerit, &amp; hoc <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> forma&shy;<lb/>liter <expan abbr="&ptilde;&longs;tabit">pn&longs;tabit</expan>, illud <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> vt eius <expan abbr="g&rtilde;a">gratia</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> <expan abbr="itid&etilde;">itidem</expan> e&longs;&longs;e in loco proprio, quia &longs;it cau&longs;&longs;a quietis, erit cau&longs;&longs;a proxi&shy;<lb/>ma, cur e&ograve; <expan abbr="c&otilde;cite&ttilde;">concitetur</expan>, &longs;ed cau&longs;&longs;a <expan abbr="g&ntilde;alis">gnnalis</expan> &longs;ol&ugrave;m qu&ecedil; <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan><expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan> di&longs;po&longs;itionem, vel <expan abbr="c&aelig;terar&utilde;">c&aelig;terarum</expan> cau&longs;&longs;arum &longs;ocieta&shy;<lb/>tem, erit cau&longs;&longs;a mot^{9}, aliter ver&ograve; &longs;e <expan abbr="h&ntilde;s">hnns</expan>, &amp; ab alijs cau&longs;sis adiuta <expan abbr="quiet&etilde;">quietem</expan> efficiet. </s>                                                                <s>ita vt in <expan abbr="arg&otilde;">argom</expan> fallacia <lb/> <arrow.to.target n="marg2898"></arrow.to.target><lb/>ctemus nunc, <expan abbr="&qtilde;t&utilde;">quantum</expan> ea <expan abbr="vale&atilde;t">valeant</expan>, <expan abbr="&qacute;">que</expan> Auerroes attulit in Themi&longs;tium. </s>                                                                <s><expan abbr="Ead&etilde;">Eadem</expan> e&longs;t cau&longs;&longs;a, inquit, finis &amp; <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>&longs;unt <expan abbr="g&rtilde;a">gratia</expan> finis. </s>                                                                <s>Sed quies e&longs;t finis motus. </s>                                                                <s>Ergo <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> e&longs;t cau&longs;&longs;a motus &amp; quietis <expan abbr="elem&etilde;tor&utilde;">elementorum</expan>. </s>                                                                <s>Si <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> cau&longs;&shy;<lb/>&longs;a motus <expan abbr="elem&etilde;tor&utilde;">elementorum</expan> e&longs;t, e&longs;&longs;e extra <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>; cau&longs;&longs;a <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> quietis <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> ip&longs;a <expan abbr="quoq.">quoque</expan> fuerit, &amp; contra: <expan abbr="qa">quam</expan> <lb/>&longs;int in proprio loco, erit cau&longs;&longs;a, vt ad loca &longs;ua <expan abbr="c&otilde;citen&ttilde;">concitentur</expan>. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; po&longs;itis cau&longs;sis primis, effectus <expan abbr="it&etilde;">item</expan> qui <lb/>ab illis proxim&egrave; <expan abbr="p&etilde;d&etilde;t">pendent</expan>, &amp; ip&longs;i <expan abbr="ponen&ttilde;">ponentur</expan>: &longs;ed e&longs;&longs;e extra <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> e&longs;t cau&longs;&longs;a, cur terra <expan abbr="mouea&ttilde;">moueatur</expan> ad <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>. </s>                                                                <s>&amp; <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> <lb/><expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> quod erit extra medium, <expan abbr="mouebi&ttilde;">mouebitur</expan> ad <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>; &amp; <expan abbr="c&otilde;tr&agrave;">contr&agrave;</expan> &longs;i e&longs;&longs;e in medio cau&longs;&longs;a e&longs;t, cur quie&longs;cat cor&shy;<lb/>pus: ignis <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan>, c&ugrave;m fuerit in medio, <expan abbr="&ptail;maneat">permaneat</expan> <expan abbr="ibid&etilde;">ibidem</expan> nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> ad primum <expan abbr="Alex&atilde;der">Alexander</expan> &amp; The&shy;<lb/>mi&longs;tius optim&egrave; dicere <expan abbr="p&ntilde;t">po&longs;&longs;unt</expan>, <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> finis &amp; eorum, <expan abbr="&qacute;">que</expan> &longs;unt in&longs;tituta in <expan abbr="fin&etilde;">finem</expan>, &longs;ed <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="m&otilde;">modo</expan>, <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="&longs;pecial&etilde;">&longs;pecialem</expan>, &longs;ed <expan abbr="g&ntilde;alem">generalem</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan>, &amp; hui^{9} <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> prim&ograve;, alterius <expan abbr="&longs;cdo">&longs;ecundo</expan>, huius proxim&egrave;, illius <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> remot&egrave;, <lb/>vtputa, <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> tum e&longs;t cau&longs;&longs;a mot^{9}, vbi elementa &longs;int extra <expan abbr="&longs;u&atilde;">&longs;uam</expan> <expan abbr="&longs;ed&etilde;">&longs;edem</expan>: <expan abbr="qetis">quietis</expan> <expan abbr="&atilde;t">aut</expan>, vbi <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> <expan abbr="propri&atilde;">propriam</expan> &longs;edem oc&shy;<lb/>cuparunt: mot^{9} <expan abbr="it&etilde;">item</expan> cau&longs;&longs;a, dum <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> manebit impfectum, quietis <expan abbr="&atilde;t">aut</expan>, c&ugrave;m <expan abbr="perfect&utilde;">perfectum</expan> fuerit: <expan abbr="&ptilde;tere&agrave;">praetere&agrave;</expan> <lb/>cau&longs;&longs;a motus, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="impedit&utilde;">impeditum</expan> fuerit, ne dum <expan abbr="gigneba&ttilde;">gignebatur</expan>, in &longs;uum locum peruenerit, &amp; hoc <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> forma&shy;<lb/>liter <expan abbr="&ptilde;&longs;tabit">pn&longs;tabit</expan>, illud <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> vt eius <expan abbr="g&rtilde;a">gratia</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> <expan abbr="itid&etilde;">itidem</expan> e&longs;&longs;e in loco proprio, quia &longs;it cau&longs;&longs;a quietis, erit cau&longs;&longs;a proxi&shy;<lb/>ma, cur e&ograve; <expan abbr="c&otilde;cite&ttilde;">concitetur</expan>, &longs;ed cau&longs;&longs;a <expan abbr="g&ntilde;alis">gnnalis</expan> &longs;ol&ugrave;m qu&ecedil; <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan><expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan> di&longs;po&longs;itionem, vel <expan abbr="c&aelig;terar&utilde;">c&aelig;terarum</expan> cau&longs;&longs;arum &longs;ocieta&shy;<lb/>tem, erit cau&longs;&longs;a mot^{9}, aliter ver&ograve; &longs;e <expan abbr="h&ntilde;s">habens</expan>, &amp; ab alijs cau&longs;sis adiuta <expan abbr="quiet&etilde;">quietem</expan> efficiet. </s>                                                                <s>ita vt in <expan abbr="arg&otilde;">argumento</expan> fallacia <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2899"></arrow.to.target><lb/>lateat ex figura dictionis, dum vna <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> di&longs;po&longs;itio <expan abbr="c&otilde;prehendi&ttilde;">comprehenditur</expan> in a&longs;&longs;umpto: altera ver&ograve; infertur <expan abbr="in-c&otilde;&longs;equente">in&shy;<lb/>con&longs;equente</expan>. </s>                                                                <s>Ad <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> ver&ograve; &longs;ic diceret eorum &longs;ectator, <expan abbr="argum&etilde;t&utilde;">argumentum</expan> <expan abbr="c&otilde;tinere">continere</expan> vir&igrave;um &agrave; <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> quid ad &longs;im&shy;<lb/>pliciter. </s>                                                                <s><expan abbr="accipi&ttilde;">accipitur</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;&longs;e extra <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>, <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> cau&longs;&longs;a prima motus, atqui e&longs;t ea <expan abbr="c&otilde;ditio">conditio</expan> cau&longs;&longs;&aelig;, &amp; e&longs;t cau&longs;&longs;a <lb/><expan abbr="limit&atilde;s">limitans</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, &amp; &longs;i <expan abbr="n&otilde;">non</expan> efficiens, <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> patefaciens <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan> (&longs;i <expan abbr="Alex&atilde;dro">Alexandro</expan> credimus) vbi terra &longs;it extra <lb/><expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> locum, nec impedita e&longs;t cau&longs;&longs;a ab&longs;oluta motus: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="&longs;equi&ttilde;">&longs;equitur</expan>, vt <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> id quod extra <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> e&longs;t, e&ograve; <lb/><expan abbr="c&otilde;tendat">contendat</expan>, &longs;ed &longs;i fuerit graue, <expan abbr="neq.">neque</expan> e&longs;&longs;e in medio qetis erit cau&longs;&longs;a, ni&longs;i e&ograve; p <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan> puenerit, &amp; in illo <lb/>maneat <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>. </s>                                                                <s>H&aelig;c plan&egrave;, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> Auerroes obiicit, <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> ip&longs;os <expan abbr="valer&etilde;t">valerent</expan>, &longs;i &longs;ola natura &longs;impliciter <expan abbr="v-tr&utilde;q.">v&shy;<lb/>trunque</expan> mun^{9} <expan abbr="&ptilde;&longs;taret">pn&longs;taret</expan>. </s>                                                                <s>Ita igitur Gr&aelig;ci di&longs;&longs;erunt, &amp; ea <expan abbr="profiten&ttilde;">profitentur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> Auerrois impetum &longs;u&longs;tinere po&longs;sint.</s></p> <arrow.to.target n="marg2899"></arrow.to.target><lb/>lateat ex figura dictionis, dum vna <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> di&longs;po&longs;itio <expan abbr="c&otilde;prehendi&ttilde;">comprehenditur</expan> in a&longs;&longs;umpto: altera ver&ograve; infertur <expan abbr="in-c&otilde;&longs;equente">in&shy;<lb/>con&longs;equente</expan>. </s>                                                                <s>Ad <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> ver&ograve; &longs;ic diceret eorum &longs;ectator, <expan abbr="argum&etilde;t&utilde;">argumentum</expan> <expan abbr="c&otilde;tinere">continere</expan> vir&igrave;um &agrave; <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> quid ad &longs;im&shy;<lb/>pliciter. </s>                                                                <s><expan abbr="accipi&ttilde;">accipitur</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;&longs;e extra <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>, <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> cau&longs;&longs;a prima motus, atqui e&longs;t ea <expan abbr="c&otilde;ditio">conditio</expan> cau&longs;&longs;&aelig;, &amp; e&longs;t cau&longs;&longs;a <lb/><expan abbr="limit&atilde;s">limitans</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, &amp; &longs;i <expan abbr="n&otilde;">non</expan> efficiens, <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> patefaciens <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan> (&longs;i <expan abbr="Alex&atilde;dro">Alexandro</expan> credimus) vbi terra &longs;it extra <lb/><expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> locum, nec impedita e&longs;t cau&longs;&longs;a ab&longs;oluta motus: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="&longs;equi&ttilde;">&longs;equitur</expan>, vt <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> id quod extra <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> e&longs;t, e&ograve; <lb/><expan abbr="c&otilde;tendat">contendat</expan>, &longs;ed &longs;i fuerit graue, <expan abbr="neq.">neque</expan> e&longs;&longs;e in medio <expan abbr="qetis">quietis</expan> erit cau&longs;&longs;a, ni&longs;i e&ograve; p <expan abbr="grauitat&etilde;">grauitatem</expan> <expan abbr="&ptail;uenerit">peruenerit</expan>, &amp; in illo <lb/>maneat <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>. </s>                                                                <s>H&aelig;c plan&egrave;, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> Auerroes obiicit, <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> ip&longs;os <expan abbr="valer&etilde;t">valerent</expan>, &longs;i &longs;ola natura &longs;impliciter <expan abbr="v-tr&utilde;q.">v&shy;<lb/>trunque</expan> mun^{9} <expan abbr="&ptilde;&longs;taret">prae&longs;taret</expan>. </s>                                                                <s>Ita igitur Gr&aelig;ci di&longs;&longs;erunt, &amp; ea <expan abbr="profiten&ttilde;">profitentur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> Auerrois impetum &longs;u&longs;tinere po&longs;sint.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2896"></margin.target>H</s></p> <s><margin.target id="marg2896"></margin.target>H</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 11267 
Line 11267 
 <p type="head"> <p type="head">
 <s><emph type="italics"/>Qu&ograve;d omnia, qu&aelig; rect&agrave; mouentur habeant aliquem motum naturalem Cap. </s>                                                                <s>XVI<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Qu&ograve;d omnia, qu&aelig; rect&agrave; mouentur habeant aliquem motum naturalem Cap. </s>                                                                <s>XVI<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>OMNIA ver&ograve; corpora naturalia <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> recta <expan abbr="mouen&ttilde;">mouentur</expan>, &amp; <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> moueri, &amp; manere, &amp; e&longs;&longs;e gra&shy;<lb/>uia aut leuia nos olim ab initio docuimus. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> id ad rudiorem <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="d&atilde;">dam</expan> <expan abbr="intelligenti&atilde;">intelligentiam</expan> <expan abbr="faci&etilde;d&atilde;">faciendam</expan> eo <lb/><expan abbr="tpe">tempore</expan> fuerat v&longs;urpatum, nunc &longs;ubtilius <expan abbr="exquira&ttilde;">exquiratur</expan>. </s>                                                                <s>hoc ver&ograve; <expan abbr="di&longs;ce&ttilde;">di&longs;cetur</expan> ex his. </s>                                                                <s>Etenim h&aelig;c moueri, <expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>mutare &longs;en&longs;ui p&longs;picuum &longs;ic e&longs;t, vt illi nihil <expan abbr="euid&etilde;tius">euidentius</expan>. </s>                                                                <s>aut <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> ille mot^{9} ine&longs;t in corpore naturali, <expan abbr="t&atilde;&qtilde;">tanquae</expan> <lb/>eius proprius, aut <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> alienus, &amp; intrin&longs;ecus ad eum motum emanante propen&longs;ione, aut aliena <expan abbr="quad&atilde;">quadam</expan> <lb/>vi. </s>                                                                <s><expan abbr="nanq.">nanque</expan> h&aelig; &longs;unt prim&aelig; differenti&aelig; motus, <expan abbr="quib.">quibus</expan> po&longs;te&agrave; mult&aelig; <expan abbr="comitan&ttilde;">comitantur</expan>: vtputa quae motus naturalis <lb/> <s>OMNIA ver&ograve; corpora naturalia <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> recta <expan abbr="mouen&ttilde;">mouentur</expan>, &amp; <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> moueri, &amp; manere, &amp; e&longs;&longs;e gra&shy;<lb/>uia aut leuia nos olim ab initio docuimus. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> id ad rudiorem <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="d&atilde;">dam</expan> <expan abbr="intelligenti&atilde;">intelligentiam</expan> <expan abbr="faci&etilde;d&atilde;">faciendam</expan> eo <lb/><expan abbr="tpe">tempore</expan> fuerat v&longs;urpatum, nunc &longs;ubtilius <expan abbr="exquira&ttilde;">exquiratur</expan>. </s>                                                                <s>hoc ver&ograve; <expan abbr="di&longs;ce&ttilde;">di&longs;cetur</expan> ex his. </s>                                                                <s>Etenim h&aelig;c moueri, <expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>mutare &longs;en&longs;ui <expan abbr="&ptail;&longs;picuum">per&longs;picuum</expan> &longs;ic e&longs;t, vt illi nihil <expan abbr="euid&etilde;tius">euidentius</expan>. </s>                                                                <s>aut <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> ille mot^{9} ine&longs;t in corpore naturali, <expan abbr="t&atilde;&qtilde;">tanquae</expan> <lb/>eius proprius, aut <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> alienus, &amp; intrin&longs;ecus ad eum motum emanante propen&longs;ione, aut aliena <expan abbr="quad&atilde;">quadam</expan> <lb/>vi. </s>                                                                <s><expan abbr="nanq.">nanque</expan> h&aelig; &longs;unt prim&aelig; differenti&aelig; motus, <expan abbr="quib.">quibus</expan> po&longs;te&agrave; mult&aelig; <expan abbr="comitan&ttilde;">comitantur</expan>: vtputa quae motus naturalis <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2900"></arrow.to.target><lb/>vnus &longs;it, natura &longs;p vnum exquirente, &amp; <expan abbr="multitudin&etilde;">multitudinem</expan>, <expan abbr="&qtilde;to">quato</expan> <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> odio, pro&longs;equente: <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> vnum &longs;it ini&shy;<lb/>tium, &amp; <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> perfectionis, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="profici&longs;ci&ttilde;">profici&longs;citur</expan> &agrave; forma, cuius vis e&longs;t terminare, &amp; vnum facere, c&ugrave;m alioqui mul&shy;<lb/>titudo <expan abbr="na&longs;ca&ttilde;">na&longs;catur</expan> &agrave; materia, <expan abbr="v&ntilde;">vnde</expan> <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> extentio, diui&longs;io, <expan abbr="atq.">atque</expan> imperfectionis <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> permanat. </s>                                                                <s>vt <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> in &longs;ub&longs;tanti&aelig; <lb/>partib. <expan abbr="&qacute;">que</expan> p definitionem <expan abbr="explica&ttilde;">explicatur</expan>, ordo &longs;it nullus, quia nulla multitudo: tota e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> indiuidua defini&shy;<lb/>tio, <expan abbr="neq.">neque</expan> inde <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> auferri <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, quin totum protinus <expan abbr="euerta&ttilde;">euertatur</expan>: non <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="r&otilde;nis">rationis</expan>, ac mentis <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan> <expan abbr="&longs;epara&ttilde;">&longs;eparatur</expan> <lb/>ab <expan abbr="a&itilde;ali">ainali</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;en&longs;us ab&longs;trahi <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, quin protinus <expan abbr="h&otilde;">hom</expan> intereat. </s>                                                                <s><expan abbr="i&otilde;">iom</expan> qui <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> definitionis ignorat, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> partim <lb/>quidem &longs;cit, partim ne&longs;cit, &longs;ed omnino totum incognitum habeat nece&longs;&longs;e e&longs;t, quae &longs;i quis ordo &longs;pecte&shy;<lb/>tur inter partes definitionis, non pertinet ille quidem ad partes &longs;ub&longs;tanti&aelig;, qua &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;unt, &longs;ed <lb/>ad mentem no&longs;tram, qu&aelig; comprehendit ordine partes illarum notionum <expan abbr="quib.">quibus</expan> e&longs;&longs;entia con&longs;i&longs;tit, ita <lb/>ex forma <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> e&longs;t, abe&longs;t <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> multitudo: vt non &longs;ol&ugrave;m ab ea multitudo &longs;impliciter, ver&ugrave;m <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ordi&shy;<lb/>nata multitudo profici&longs;ci po&longs;sit. </s>                                                                <s>Sed redeo ad motum. </s>                                                                <s>Naturalis igitur vnus. </s>                                                                <s>violentus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan>, &amp; pr&aelig;&shy;<lb/>ter naturam multiplex, atque ade&ograve; infinitus, &longs;iquidem id quod <expan abbr="rect&utilde;">rectum</expan>, <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> &longs;it, &agrave; recto ver&ograve; declinare <lb/>contingit plurib. modis. </s>                                                                <s>proinde virtus vna, qu&aelig; medio <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tit">con&longs;i&longs;tit</expan>: vitia vno plura, &amp; vna &longs;anitas, qu&aelig; <lb/>in <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> calidorum frigidorum, humidorum, <expan abbr="&longs;iccorum&qacute;">&longs;iccorumque</expan>. </s>                                                                <s>po&longs;ita e&longs;t, accidit <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> miris eam variari mo&shy; <arrow.to.target n="marg2900"></arrow.to.target><lb/>vnus &longs;it, natura <expan abbr="&longs;p">&longs;emper</expan> vnum exquirente, &amp; <expan abbr="multitudin&etilde;">multitudinem</expan>, <expan abbr="&qtilde;to">quanto</expan> <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> odio, pro&longs;equente: <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> vnum &longs;it ini&shy;<lb/>tium, &amp; <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> perfectionis, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="profici&longs;ci&ttilde;">profici&longs;citur</expan> &agrave; forma, cuius vis e&longs;t terminare, &amp; vnum facere, c&ugrave;m alioqui mul&shy;<lb/>titudo <expan abbr="na&longs;ca&ttilde;">na&longs;catur</expan> &agrave; materia, <expan abbr="v&ntilde;">vnde</expan> <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> extentio, diui&longs;io, <expan abbr="atq.">atque</expan> imperfectionis <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> permanat. </s>                                                                <s>vt <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> in &longs;ub&longs;tanti&aelig; <lb/>partib. <expan abbr="&qacute;">que</expan> p definitionem <expan abbr="explica&ttilde;">explicatur</expan>, ordo &longs;it nullus, quia nulla multitudo: tota e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> indiuidua defini&shy;<lb/>tio, <expan abbr="neq.">neque</expan> inde <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> auferri <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, quin totum protinus <expan abbr="euerta&ttilde;">euertatur</expan>: non <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="r&otilde;nis">rationis</expan>, ac mentis <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan> <expan abbr="&longs;epara&ttilde;">&longs;eparatur</expan> <lb/>ab <expan abbr="a&itilde;ali">ainali</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;en&longs;us ab&longs;trahi <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, quin protinus <expan abbr="h&otilde;">homo</expan> intereat. </s>                                                                <s><expan abbr="i&otilde;">ideo</expan> qui <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> definitionis ignorat, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> partim <lb/>quidem &longs;cit, partim ne&longs;cit, &longs;ed omnino totum incognitum habeat nece&longs;&longs;e e&longs;t, quae &longs;i quis ordo &longs;pecte&shy;<lb/>tur inter partes definitionis, non pertinet ille quidem ad partes &longs;ub&longs;tanti&aelig;, qua &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;unt, &longs;ed <lb/>ad mentem no&longs;tram, qu&aelig; comprehendit ordine partes illarum notionum <expan abbr="quib.">quibus</expan> e&longs;&longs;entia con&longs;i&longs;tit, ita <lb/>ex forma <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> e&longs;t, abe&longs;t <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> multitudo: vt non &longs;ol&ugrave;m ab ea multitudo &longs;impliciter, ver&ugrave;m <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ordi&shy;<lb/>nata multitudo profici&longs;ci po&longs;sit. </s>                                                                <s>Sed redeo ad motum. </s>                                                                <s>Naturalis igitur vnus. </s>                                                                <s>violentus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan>, &amp; pr&aelig;&shy;<lb/>ter naturam multiplex, atque ade&ograve; infinitus, &longs;iquidem id quod <expan abbr="rect&utilde;">rectum</expan>, <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> &longs;it, &agrave; recto ver&ograve; declinare <lb/>contingit plurib. modis. </s>                                                                <s>proinde virtus vna, qu&aelig; medio <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tit">con&longs;i&longs;tit</expan>: vitia vno plura, &amp; vna &longs;anitas, qu&aelig; <lb/>in <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> calidorum frigidorum, humidorum, <expan abbr="&longs;iccorum&qacute;">&longs;iccorumque</expan>. </s>                                                                <s>po&longs;ita e&longs;t, accidit <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> miris eam variari mo&shy;
 <pb pagenum="472"/>dis, &amp; quanuis Ari&longs;t. </s>                                                                <s>vnum pr&aelig;ter naturam opponat vni, qui e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam. </s>                                                                <s>at ibi agit de <lb/> <pb pagenum="472"/>dis, &amp; quanuis Ari&longs;t. </s>                                                                <s>vnum pr&aelig;ter naturam opponat vni, qui e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam. </s>                                                                <s>at ibi agit de <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2901"></arrow.to.target><lb/>motu &longs;implici &amp; de vno primo ad quem c&aelig;teri referuntur qui &longs;unt pr&aelig;ter naturam: nanque et&longs;i <lb/>terra direct&ograve; tendit ad <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam: illi contrarius qui &agrave; centro item fit. </s>                                                                <s><expan abbr="atq.">atque</expan> ille <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> di&shy;<lb/>rect&ograve;. </s>                                                                <s>&longs;ed &amp; pr&aelig;ter naturam erit <expan abbr="quicunq.">quicunque</expan> ab eodem puncto aliter fiet, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ad perpendiculum: <expan abbr="atta-m&etilde;">atta&shy;<lb/>men</expan> erit ob id pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, quia refertur ad hunc ip&longs;um qui &longs;impliciter talis e&longs;t: nam &longs;ic corpus il&shy;<lb/>lud contrario motu agitatum e&longs;&longs;e con&longs;ebitur <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> &longs;upputata ex interuallo, quod linea &agrave; centro ad <lb/>perpendiculum erecta permetitur, lic&egrave;t in latus fuerit motum. </s>                                                                <s>Naturalis item motus e&longs;t &agrave; loco <expan abbr="&ptilde;ter">praeter</expan> <lb/>naturam, &amp; properat in <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> naturalem, &amp; ibi terminatur. </s>                                                                <s>ade&ograve; vt corpus ibidem quie&longs;cat, <expan abbr="neq.">neque</expan> in&shy;<lb/>de &longs;ine aliqua vi queat auelli. </s>                                                                <s>motus violentus contr&agrave; e&longs;t &agrave; loco naturali; <expan abbr="neq.">neque</expan> ad <expan abbr="alien&utilde;">alienum</expan> fe&longs;tinat: &longs;ed <lb/><expan abbr="&qtilde;tum">quantum</expan> aliena vi concitatur, nec manet in eo loco, ad quem fertur, ni&longs;i detineatur ab alio: ac &longs;i dimit&shy;<lb/>tatur, ab eo &longs;ine vlla vi di&longs;cedit. </s>                                                                <s>Idcirco motus naturalis e&longs;t perfectio &amp; vita, violentus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> imperfe&shy;<lb/>ctio &amp; interitus. </s>                                                                <s>Naturalis in principio &longs;egnior, in fine velocior: violentus <expan abbr="c&otilde;tr&agrave;">contr&agrave;</expan> celerior in principio, <lb/>in fine ver&ograve; inertior. </s>                                                                <s>Naturalis perpetuus <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> in &longs;uum locum, &amp; a&longs;siduus: <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> extra proprium <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <lb/>moretur, nec vi detineatur elementum. </s>                                                                <s>ex aduer&longs;o violentus interruptus, &amp; toties, quoties accidit <lb/>elangue&longs;cere vim qu&ecedil; <expan abbr="c&otilde;icatur">conicatur</expan> extrin&longs;ec&ugrave;s, qu&aelig; olim nece&longs;&longs;ari&ograve; ce&longs;&longs;abit. </s>                                                                <s>Naturalis in plurib. ine&longs;t, <lb/>violentus in paucis, qui <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> fit, ordinem <expan abbr="h&etilde;t">habet</expan>, qui ver&ograve; pr&aelig;ter naturam, ordine vacat. </s>                                                                <s>Hi&longs;ce <lb/>modis c&ugrave;m varietur motus naturalis, qu&aelig;ritur nunc, an ille motus, quo <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> afficitur, ingeni&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2901"></arrow.to.target><lb/>motu &longs;implici &amp; de vno primo ad quem c&aelig;teri referuntur qui &longs;unt pr&aelig;ter naturam: nanque et&longs;i <lb/>terra direct&ograve; tendit ad <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam: illi contrarius qui &agrave; centro item fit. </s>                                                                <s><expan abbr="atq.">atque</expan> ille <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> di&shy;<lb/>rect&ograve;. </s>                                                                <s>&longs;ed &amp; pr&aelig;ter naturam erit <expan abbr="quicunq.">quicunque</expan> ab eodem puncto aliter fiet, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ad perpendiculum: <expan abbr="atta-m&etilde;">atta&shy;<lb/>men</expan> erit ob id pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, quia refertur ad hunc ip&longs;um qui &longs;impliciter talis e&longs;t: nam &longs;ic corpus il&shy;<lb/>lud contrario motu agitatum e&longs;&longs;e cen&longs;ebitur <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> &longs;upputata ex interuallo, quod linea &agrave; centro ad <lb/>perpendiculum erecta permetitur, lic&egrave;t in latus fuerit motum. </s>                                                                <s>Naturalis item motus e&longs;t &agrave; loco <expan abbr="&ptilde;ter">praeter</expan> <lb/>naturam, &amp; properat in <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> naturalem, &amp; ibi terminatur. </s>                                                                <s>ade&ograve; vt corpus ibidem quie&longs;cat, <expan abbr="neq.">neque</expan> in&shy;<lb/>de &longs;ine aliqua vi queat auelli. </s>                                                                <s>motus violentus contr&agrave; e&longs;t &agrave; loco naturali; <expan abbr="neq.">neque</expan> ad <expan abbr="alien&utilde;">alienum</expan> fe&longs;tinat: &longs;ed <lb/><expan abbr="&qtilde;tum">quantum</expan> aliena vi concitatur, nec manet in eo loco, ad quem fertur, ni&longs;i detineatur ab alio: ac &longs;i dimit&shy;<lb/>tatur, ab eo &longs;ine vlla vi di&longs;cedit. </s>                                                                <s>Idcirco motus naturalis e&longs;t perfectio &amp; vita, violentus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> imperfe&shy;<lb/>ctio &amp; interitus. </s>                                                                <s>Naturalis in principio &longs;egnior, in fine velocior: violentus <expan abbr="c&otilde;tr&agrave;">contr&agrave;</expan> celerior in principio, <lb/>in fine ver&ograve; inertior. </s>                                                                <s>Naturalis perpetuus <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> in &longs;uum locum, &amp; a&longs;siduus: <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> extra proprium <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <lb/>moretur, nec vi detineatur elementum. </s>                                                                <s>ex aduer&longs;o violentus interruptus, &amp; toties, quoties accidit <lb/>elangue&longs;cere vim qu&ecedil; <expan abbr="c&otilde;icatur">conicatur</expan> extrin&longs;ec&ugrave;s, qu&aelig; olim nece&longs;&longs;ari&ograve; ce&longs;&longs;abit. </s>                                                                <s>Naturalis in plurib. ine&longs;t, <lb/>violentus in paucis, qui <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> fit, ordinem <expan abbr="h&etilde;t">habet</expan>, qui ver&ograve; pr&aelig;ter naturam, ordine vacat. </s>                                                                <s>Hi&longs;ce <lb/>modis c&ugrave;m varietur motus naturalis, qu&aelig;ritur nunc, an ille motus, quo <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> afficitur, ingeni&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2902"></arrow.to.target><lb/>tus'ne an ab aliena vi &longs;it impre&longs;&longs;us, quae &longs;i proprius &longs;it ille motus, &amp; exoriens ab ea <expan abbr="prop&etilde;&longs;ione">propen&longs;ione</expan> qu&aelig; co&shy;<lb/>mitatur form&aelig; eius quod mouetur; <expan abbr="vtiq.">vtique</expan> iam erit ille quem qu&aelig;rimus, &longs;i ver&ograve; alienus, &amp; ab externa <lb/>vi <expan abbr="c&otilde;icatus">conicatus</expan>, nulla ad ip&longs;um pr&aelig;cedente propen&longs;ione, iam erit violentus. </s>                                                                <s>id ver&ograve; e&longs;t, pr&aelig;ter naturam, <lb/>at &longs;i pr&aelig;ter naturam antecedere item oportet alium quempiam qui &longs;it naturalis, vel ip&longs;i contrarius. <lb/></s>                                                                <s>vel idem, &longs;ed in alio corpore, <expan abbr="nanq.">nanque</expan> &amp; &longs;i vnus ine&longs;t in vno corpore pr&aelig;ter naturam, alter illi contra&shy;<lb/>rius inerit <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam: vt &longs;i a&longs;cen&longs;us in&longs;it in terra pr&aelig;ter naturam, illi inerit <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam de&longs;cen&shy;<lb/>&longs;us; &amp; a&longs;cen&longs;us idem qui terr&aelig; in&longs;it pr&ecedil;ter naturam, in igni <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam in&longs;idebit. </s>                                                                <s>quare, &longs;iquis <expan abbr="o&itilde;-no">oin&shy;<lb/>no</expan> &longs;it motus, nece&longs;&longs;e <expan abbr="quoq.">quoque</expan> e&longs;t e&longs;&longs;e motum naturalem: <expan abbr="quodcunq.">quodcunque</expan> illud corpus naturale &longs;it, quod <lb/>mouetur: &amp; <expan abbr="quicunq.">quicunque</expan> &longs;it ille, quo agitur motu. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ol&ugrave;m <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ol&ugrave;m ab ip&longs;o motu, &longs;ed <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &agrave; quiete <expan abbr="c&otilde;-cludi">con&shy;<lb/>cludi</expan> <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> e&longs;&longs;e motum naturalem: proptere&agrave; quae ip&longs;a quies aut e&longs;t naturalis, aut pr&aelig;ter naturam: quae &longs;i <lb/>pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>ergo <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> alia quies erit naturalis: etenim aut illi contraria .i. </s>                                                                <s>in contrario loco; aut al&shy;<lb/>terius corporis in eodem; quia &longs;i terra manet aliqua vi &longs;ur&longs;um, deor&longs;um manere fuerit illi <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> na&shy;<lb/>turam: fuerit <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> igni <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam manere &longs;uperius. </s>                                                                <s>Si ver&ograve; <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam quie&longs;cit v&longs;piam terra, <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <lb/>e&ograve; mouetur <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam: nam motus naturalis, vt dictum e&longs;t, ad eum e&longs;t locum, in quo maneat <lb/>corpus <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam. </s>                                                                <s>Ita ergo procedunt Ari&longs;totelic&aelig; <expan abbr="r&otilde;nes">rationes</expan> &agrave; motu &amp; quiete tanquam in <expan abbr="c&otilde;muni-">communi&shy;<lb/></expan> <arrow.to.target n="marg2902"></arrow.to.target><lb/>tus'ne an ab aliena vi &longs;it impre&longs;&longs;us, quae &longs;i proprius &longs;it ille motus, &amp; exoriens ab ea <expan abbr="prop&etilde;&longs;ione">propen&longs;ione</expan> qu&aelig; co&shy;<lb/>mitatur form&aelig; eius quod mouetur; <expan abbr="vtiq.">vtique</expan> iam erit ille quem qu&aelig;rimus, &longs;i ver&ograve; alienus, &amp; ab externa <lb/>vi <expan abbr="c&otilde;icatus">conicatus</expan>, nulla ad ip&longs;um pr&aelig;cedente propen&longs;ione, iam erit violentus. </s>                                                                <s>id ver&ograve; e&longs;t, pr&aelig;ter naturam, <lb/>at &longs;i pr&aelig;ter naturam antecedere item oportet alium quempiam qui &longs;it naturalis, vel ip&longs;i contrarius. <lb/></s>                                                                <s>vel idem, &longs;ed in alio corpore, <expan abbr="nanq.">nanque</expan> &amp; &longs;i vnus ine&longs;t in vno corpore pr&aelig;ter naturam, alter illi contra&shy;<lb/>rius inerit <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam: vt &longs;i a&longs;cen&longs;us in&longs;it in terra pr&aelig;ter naturam, illi inerit <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam de&longs;cen&shy;<lb/>&longs;us; &amp; a&longs;cen&longs;us idem qui terr&aelig; in&longs;it pr&ecedil;ter naturam, in igni <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam in&longs;idebit. </s>                                                                <s>quare, &longs;iquis <expan abbr="o&itilde;-no">omni&shy;<lb/>no</expan> &longs;it motus, nece&longs;&longs;e <expan abbr="quoq.">quoque</expan> e&longs;t e&longs;&longs;e motum naturalem: <expan abbr="quodcunq.">quodcunque</expan> illud corpus naturale &longs;it, quod <lb/>mouetur: &amp; <expan abbr="quicunq.">quicunque</expan> &longs;it ille, quo agitur motu. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ol&ugrave;m <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ol&ugrave;m ab ip&longs;o motu, &longs;ed <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &agrave; quiete <expan abbr="c&otilde;-cludi">con&shy;<lb/>cludi</expan> <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> e&longs;&longs;e motum naturalem: proptere&agrave; quae ip&longs;a quies aut e&longs;t naturalis, aut pr&aelig;ter naturam: quae &longs;i <lb/>pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>ergo <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> alia quies erit naturalis: etenim aut illi contraria .i. </s>                                                                <s>in contrario loco; aut al&shy;<lb/>terius corporis in eodem; quia &longs;i terra manet aliqua vi &longs;ur&longs;um, deor&longs;um manere fuerit illi <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> na&shy;<lb/>turam: fuerit <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> igni <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam manere &longs;uperius. </s>                                                                <s>Si ver&ograve; <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam quie&longs;cit v&longs;piam terra, <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <lb/>e&ograve; mouetur <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam: nam motus naturalis, vt dictum e&longs;t, ad eum e&longs;t locum, in quo maneat <lb/>corpus <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> naturam. </s>                                                                <s>Ita ergo procedunt Ari&longs;totelic&aelig; <expan abbr="r&otilde;nes">rationes</expan> &agrave; motu &amp; quiete tanquam in <expan abbr="c&otilde;muni-">communi&shy;<lb/></expan>
 <arrow.to.target n="marg2903"></arrow.to.target><lb/>bus ad vnum. </s>                                                                <s>&longs;i primum non e&longs;t, ergo nec reliqua: &longs;i reliqua &longs;unt; ergo &amp; illud primum: primum <lb/>ver&ograve; e&longs;t motus naturalis. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> h&aelig;c rerum natur&aelig; con&longs;entiunt; non illa, qu&aelig; Tim&aelig;us, Democritus, <lb/>aut Anaxagoras olim profe&longs;si &longs;unt. </s>                                                                <s>Democritus quidem <expan abbr="dic&etilde;s">dicens</expan> moueri prima corpora; &longs;unt ver&ograve; h&ecedil;c <lb/>atomi &amp; magnitudines in&longs;ectiles, per vacuum <expan abbr="tpe">tempore</expan> infinito. </s>                                                                <s>Tim&aelig;us <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> elementa &longs;ine ordine moue&shy;<lb/>ri, <expan abbr="ante&qtilde;">antequam</expan> mundus genitus e&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>quicquid <expan abbr=".n.">enim</expan> erat, quod in cernendi &longs;en&longs;um caderet, id &longs;ibi a&longs;&longs;ump&longs;it <lb/>Deus, non tranquillum &amp; quietum, &longs;ed immoderat&egrave; agitatum &amp; fluctuans: <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>ex inordinato in or&shy;<lb/>dinem adduxit. </s>                                                                <s>Atque Empedocles &longs;ine ordine, mi&longs;ceri partes, &amp; prout in mixtura conuenirent, <lb/>etiam naturalia corpora <expan abbr="qu&aelig;q.">qu&aelig;que</expan> con&longs;titui. </s>                                                                <s>ita enim cecinit.</s></p> <arrow.to.target n="marg2903"></arrow.to.target><lb/>bus ad vnum. </s>                                                                <s>&longs;i primum non e&longs;t, ergo nec reliqua: &longs;i reliqua &longs;unt; ergo &amp; illud primum: primum <lb/>ver&ograve; e&longs;t motus naturalis. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> h&aelig;c rerum natur&aelig; con&longs;entiunt; non illa, qu&aelig; Tim&aelig;us, Democritus, <lb/>aut Anaxagoras olim profe&longs;si &longs;unt. </s>                                                                <s>Democritus quidem <expan abbr="dic&etilde;s">dicens</expan> moueri prima corpora; &longs;unt ver&ograve; h&ecedil;c <lb/>atomi &amp; magnitudines in&longs;ectiles, per vacuum <expan abbr="tpe">tempore</expan> infinito. </s>                                                                <s>Tim&aelig;us <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> elementa &longs;ine ordine moue&shy;<lb/>ri, <expan abbr="ante&qtilde;">antequam</expan> mundus genitus e&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>quicquid <expan abbr=".n.">enim</expan> erat, quod in cernendi &longs;en&longs;um caderet, id &longs;ibi a&longs;&longs;ump&longs;it <lb/>Deus, non tranquillum &amp; quietum, &longs;ed immoderat&egrave; agitatum &amp; fluctuans: <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>ex inordinato in or&shy;<lb/>dinem adduxit. </s>                                                                <s>Atque Empedocles &longs;ine ordine, mi&longs;ceri partes, &amp; prout in mixtura conuenirent, <lb/>etiam naturalia corpora <expan abbr="qu&aelig;q.">qu&aelig;que</expan> con&longs;titui. </s>                                                                <s>ita enim cecinit.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2900"></margin.target>D</s></p> <s><margin.target id="marg2900"></margin.target>D</s></p>
Line 11282 
Line 11282 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2903"></margin.target>G</s></p> <s><margin.target id="marg2903"></margin.target>G</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="greek">*w(s pollw=n me\n ko/zsai a)nau/xenes e)bla/shsan</foreign>.</s></p> <s><foreign lang="greek">*w(s pollw=n me\n ko/rsai a)nau/xenes e)bla/sthsan</foreign>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>vbi .&longs;. </s>                                                                <s>nondum obtinuerit amicitia; &longs;ed iam rerum po&longs;itura &longs;it. </s>                                                                <s>hoc <expan abbr=".n.">enim</expan> ea mon&longs;trant, qu&aelig; cecinit idem <lb/>auctor hi&longs;ce verbis <foreign lang="greek">ou)/pw <s>vbi .&longs;. </s>                                                                <s>nondum obtinuerit amicitia; &longs;ed iam rerum po&longs;itura &longs;it. </s>                                                                <s>hoc <expan abbr=".n.">enim</expan> ea mon&longs;trant, qu&aelig; cecinit idem <lb/>auctor hi&longs;ce verbis <foreign lang="greek">ou)/pw
 <lb/> <lb/>
 *ne=ikos a(pan u)pexw/zisen e(/p) e)/xata te/zmataku/klou. *ne=ikos a(pan u)pexw/risen e(/p' e)/xata te/rmataku/klou.
  
 <lb/> <lb/>
 *alla\ta\ me\n mele/wn e)nemimnen, ta\d) e)bebh/kei. *alla\ ta\ me\n mele/wn e)nemimnen, ta\ d' e)bebh/kei.
 </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek"><lb/> </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek"><lb/>
 *osson d) ai)en u)pekpzoaqe\oi to/son ai)e\n e)ph|ei *osson d' ai)en u)pekproaqe\oi to/son ai)e\n e)ph|ei
 <lb/> <lb/>
 *h(pioywn filo/titos a/memfe/os a/mbzotos o(zmh\</foreign><lb/> *h(pioywn filo/titos a/memfe/os a/mbrotos o(rmh\</foreign><lb/>
 <arrow.to.target n="marg2904"></arrow.to.target></s></p> <arrow.to.target n="marg2904"></arrow.to.target></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2904"></margin.target>H</s></p> <s><margin.target id="marg2904"></margin.target>H</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="greek">*a)uta\z e)pei\ kata\ meizon e)misgeto daimoni daimwn <s><foreign lang="greek">*a)uta\r e)pei\ kata\ meizon e)misgeto daimoni daimwn
 <lb/> <lb/>
 *tau=q) a(temh\ po/pteskon o(ph sunh/kuzsein e(kasa *tau=q) a(temh\ po/pteskon o(ph sunh/kursein e(kasta
 <lb/> <lb/>
 *a)/lla/ tepzo\s toi=s polla) dilwekh= e)cege/nonto</foreign>.</s></p> *a)/lla/ te pro\s toi=s polla) dihnekh= e)cege/nonto</foreign>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> occurrere licebit, eos motus in <expan abbr="tpe">tempore</expan> infinito aut e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, aut <expan abbr="&ptilde;ter">praeter</expan> <expan abbr="ips&atilde;">ipsam</expan>: ac &longs;i <expan abbr="&ptilde;ter">praeter</expan> <expan abbr="ips&atilde;">ipsam</expan> <lb/>fuerint, oportere <expan abbr="it&etilde;">item</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="quempi&atilde;">quempiam</expan> <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <expan abbr="natural&etilde;">naturalem</expan>, <expan abbr="&ptilde;ter">praeter</expan> <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> ille &longs;it <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> <expan abbr="&ptilde;ter">praeter</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> vocamus. </s>                                                                <s><expan abbr="Pr&aelig;ter&qtilde;">Pr&aelig;terquae</expan> <lb/>quae oportet id, quod prim&ograve; mouet, non mouere <expan abbr="quad&atilde;">quadam</expan> vi &amp; contra propen&longs;ionem, &longs;ed <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>: <expan abbr="q&ntilde;-quid&etilde;">qnn&shy;<lb/>quidem</expan> &longs;i vi moueret, nece&longs;&longs;e foret, vt <expan abbr="mouere&ttilde;">moueretur</expan>: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> moueretur ab alio. </s>                                                                <s>ita fieret abitio mouentium in <lb/><expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> quod mouet <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, vel ita mouet, vt <expan abbr="intern&utilde;">internum</expan> <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan>, velut <expan abbr="a&itilde;a">aina</expan>, vel quae per quali&shy;<lb/>tates, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> vim <expan abbr="h&ntilde;t">habent</expan> afficiendi, form&ecedil; <expan abbr="appetit&utilde;">appetitum</expan>, &longs;eu <expan abbr="propen&longs;ion&etilde;">propen&longs;ionem</expan> mobili incutiat; quod &longs;an&egrave; citra motum <lb/>mouentis fieri contingit, vt &longs;upr&agrave; diximus. </s>                                                                <s>h&aelig;c ab&longs;unt ab eo, quod mouet <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>: aliter moue&shy;<lb/>ret <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, hoc ver&ograve; oppugnat hypothe&longs;in. </s>                                                                <s>idcirco id quod mouet <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> mouet, <expan abbr="mo-uea&ttilde;">mo&shy;<lb/>ueatur</expan> nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>addo <expan abbr="it&etilde;">item</expan> &amp; <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> motu. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> vllus e&longs;&longs;et motor. </s>                                                                <s>vbi <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> id, <lb/>qd <expan abbr="&longs;eq&ttilde;">&longs;eqtur</expan>: nec vbi <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;it <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan>, <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="c&otilde;tingit">contingit</expan>. </s>                                                                <s>Et illud vrget <expan abbr="Tim&ecedil;&utilde;">Tim&ecedil;um</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="qa">quam</expan> &longs;i <expan abbr="moueb&atilde;&ttilde;">mouebantur</expan> <expan abbr="elem&etilde;ta">elementa</expan> <lb/><expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, illo <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> motu nece&longs;&longs;e erat ip&longs;a cieri, quo <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> <expan abbr="mou&etilde;&ttilde;">mouentur</expan>: grauia <expan abbr="dors&utilde;">dorsum</expan>, &amp; leuia <expan abbr="&longs;urs&utilde;">&longs;ursum</expan>, <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> &longs;i <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> </s></p> <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> occurrere licebit, eos motus in <expan abbr="tpe">tempore</expan> infinito aut e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, aut <expan abbr="&ptilde;ter">praeter</expan> <expan abbr="ips&atilde;">ipsam</expan>: ac &longs;i <expan abbr="&ptilde;ter">praeter</expan> <expan abbr="ips&atilde;">ipsam</expan> <lb/>fuerint, oportere <expan abbr="it&etilde;">item</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="quempi&atilde;">quempiam</expan> <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <expan abbr="natural&etilde;">naturalem</expan>, <expan abbr="&ptilde;ter">praeter</expan> <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> ille &longs;it <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> <expan abbr="&ptilde;ter">praeter</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> vocamus. </s>                                                                <s><expan abbr="Pr&aelig;ter&qtilde;">Pr&aelig;terquae</expan> <lb/>quae oportet id, quod prim&ograve; mouet, non mouere <expan abbr="quad&atilde;">quadam</expan> vi &amp; contra propen&longs;ionem, &longs;ed <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>: <expan abbr="q&ntilde;-quid&etilde;">qnn&shy;<lb/>quidem</expan> &longs;i vi moueret, nece&longs;&longs;e foret, vt <expan abbr="mouere&ttilde;">moueretur</expan>: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> moueretur ab alio. </s>                                                                <s>ita fieret abitio mouentium in <lb/><expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> quod mouet <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, vel ita mouet, vt <expan abbr="intern&utilde;">internum</expan> <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan>, velut <expan abbr="a&itilde;a">aina</expan>, vel quae per quali&shy;<lb/>tates, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> vim <expan abbr="h&ntilde;t">habent</expan> afficiendi, form&ecedil; <expan abbr="appetit&utilde;">appetitum</expan>, &longs;eu <expan abbr="propen&longs;ion&etilde;">propen&longs;ionem</expan> mobili incutiat; quod &longs;an&egrave; citra motum <lb/>mouentis fieri contingit, vt &longs;upr&agrave; diximus. </s>                                                                <s>h&aelig;c ab&longs;unt ab eo, quod mouet <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>: aliter moue&shy;<lb/>ret <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, hoc ver&ograve; oppugnat hypothe&longs;in. </s>                                                                <s>idcirco id quod mouet <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> mouet, <expan abbr="mo-uea&ttilde;">mo&shy;<lb/>ueatur</expan> nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>addo <expan abbr="it&etilde;">item</expan> &amp; <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> motu. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> vllus e&longs;&longs;et motor. </s>                                                                <s>vbi <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> id, <lb/>qd <expan abbr="&longs;eq&ttilde;">&longs;eqtur</expan>: nec vbi <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;it <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan>, <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="c&otilde;tingit">contingit</expan>. </s>                                                                <s>Et illud vrget <expan abbr="Tim&ecedil;&utilde;">Tim&ecedil;um</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="qa">quam</expan> &longs;i <expan abbr="moueb&atilde;&ttilde;">mouebantur</expan> <expan abbr="elem&etilde;ta">elementa</expan> <lb/><expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, illo <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> motu nece&longs;&longs;e erat ip&longs;a cieri, quo <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> <expan abbr="mou&etilde;&ttilde;">mouentur</expan>: grauia <expan abbr="dors&utilde;">dorsum</expan>, &amp; leuia <expan abbr="&longs;urs&utilde;">&longs;ursum</expan>, <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> &longs;i <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> </s></p>
 <pb pagenum="473"/> <pb pagenum="473"/>
Line 12016 
Line 12016 
 <arrow.to.target n="marg3086"></arrow.to.target><lb/>ciente, opus ver&ograve; efficientis in &longs;e ip&longs;o e&longs;t <foreign lang="greek">e)nezgeia</foreign>, &agrave; &longs;eip&longs;o factio, in patiente ver&ograve; perpe&longs;sio, erit er&shy;<lb/>go perpe&longs;sio. </s>                                                                <s>C&aelig;ter&ugrave;m quae perpe&longs;sionis initium duplex: alterum per qualitates, quod e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m <lb/>qualitatem, vbi potentia materi&aelig;, quatenus qualis e&longs;t, immutatur; nihil de pote&longs;tate &longs;ub&longs;tanti&aelig; di&shy;<lb/>minuitur: <expan abbr="atq.">atque</expan> alterum quod iam tetigit &longs;ub&longs;tanti&aelig; pote&longs;tatem; in toto illo primo officio, quia nil <lb/>interim comparatum fuerit, externum quendam impul&longs;um collocabo, quem eundem cum violen&shy;<lb/>tia faciam; vbi gignendum &longs;it inanimum: nam po&longs;terior e&longs;t aliqua pars motus &amp; form&aelig; futur&aelig;; pro&shy;<lb/>inde erit habilitas prima; <expan abbr="po&longs;t&qtilde;">po&longs;tquam</expan> ver&ograve; genitum fuerit, ip&longs;um in habilitate &longs;ecunda &longs;tatuam; &longs;ic impul&shy;<lb/>&longs;us in pondere maximo quod in a&euml;re &longs;u&longs;tinetur, ex quo tendit funes, opprimit, &amp; omni conatu vult <lb/>tendere in &longs;uum locum; <expan abbr="neq.">neque</expan> mouetur <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan>. </s>                                                                <s>&amp; erit contentio conatus in re mobili ad illud <expan abbr="bon&utilde;">bonum</expan> quod <lb/>ab efficiente pr&aelig;&longs;entatur; &amp; qua&longs;i con&longs;en&longs;us quidam cum mouente: proptere&agrave; dicitur in motu natu&shy;<lb/>rali vim <expan abbr="c&otilde;ferre">conferre</expan> id quod patitur. </s>                                                                <s>hoc e&longs;t &longs;uopt&egrave; ni&longs;u ad&longs;pirare ad &longs;uum ip&longs;ius bonum; <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s>                                                                <s>pro <expan abbr="r&otilde;-ne">ron&shy;<lb/>ne</expan> &longs;u&aelig; natur&aelig; contendere, nec <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> reniti, &amp; pati &longs;e non trahi, &longs;ed duci. </s>                                                                <s>Quamobrem definitio im&shy;<lb/>pul&longs;us ab Alexandro allata aut erit <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> repudianda, aut &longs;ol&ugrave;m pertinebit ad animalium motus in <lb/>quib. impul&longs;us <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan>, &longs;icut olim declarauimus, e&longs;t motus quidam, vel alteratio, vel &longs;y&longs;tole, aut dia&longs;tole <lb/>in primo &longs;en&longs;orio ex notione &longs;peciei producta. </s>                                                                <s>Primus ille impul&longs;us, quam facultatem nuncupaui&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg3086"></arrow.to.target><lb/>ciente, opus ver&ograve; efficientis in &longs;e ip&longs;o e&longs;t <foreign lang="greek">e)nezgeia</foreign>, &agrave; &longs;eip&longs;o factio, in patiente ver&ograve; perpe&longs;sio, erit er&shy;<lb/>go perpe&longs;sio. </s>                                                                <s>C&aelig;ter&ugrave;m quae perpe&longs;sionis initium duplex: alterum per qualitates, quod e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m <lb/>qualitatem, vbi potentia materi&aelig;, quatenus qualis e&longs;t, immutatur; nihil de pote&longs;tate &longs;ub&longs;tanti&aelig; di&shy;<lb/>minuitur: <expan abbr="atq.">atque</expan> alterum quod iam tetigit &longs;ub&longs;tanti&aelig; pote&longs;tatem; in toto illo primo officio, quia nil <lb/>interim comparatum fuerit, externum quendam impul&longs;um collocabo, quem eundem cum violen&shy;<lb/>tia faciam; vbi gignendum &longs;it inanimum: nam po&longs;terior e&longs;t aliqua pars motus &amp; form&aelig; futur&aelig;; pro&shy;<lb/>inde erit habilitas prima; <expan abbr="po&longs;t&qtilde;">po&longs;tquam</expan> ver&ograve; genitum fuerit, ip&longs;um in habilitate &longs;ecunda &longs;tatuam; &longs;ic impul&shy;<lb/>&longs;us in pondere maximo quod in a&euml;re &longs;u&longs;tinetur, ex quo tendit funes, opprimit, &amp; omni conatu vult <lb/>tendere in &longs;uum locum; <expan abbr="neq.">neque</expan> mouetur <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan>. </s>                                                                <s>&amp; erit contentio conatus in re mobili ad illud <expan abbr="bon&utilde;">bonum</expan> quod <lb/>ab efficiente pr&aelig;&longs;entatur; &amp; qua&longs;i con&longs;en&longs;us quidam cum mouente: proptere&agrave; dicitur in motu natu&shy;<lb/>rali vim <expan abbr="c&otilde;ferre">conferre</expan> id quod patitur. </s>                                                                <s>hoc e&longs;t &longs;uopt&egrave; ni&longs;u ad&longs;pirare ad &longs;uum ip&longs;ius bonum; <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s>                                                                <s>pro <expan abbr="r&otilde;-ne">ron&shy;<lb/>ne</expan> &longs;u&aelig; natur&aelig; contendere, nec <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> reniti, &amp; pati &longs;e non trahi, &longs;ed duci. </s>                                                                <s>Quamobrem definitio im&shy;<lb/>pul&longs;us ab Alexandro allata aut erit <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> repudianda, aut &longs;ol&ugrave;m pertinebit ad animalium motus in <lb/>quib. impul&longs;us <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan>, &longs;icut olim declarauimus, e&longs;t motus quidam, vel alteratio, vel &longs;y&longs;tole, aut dia&longs;tole <lb/>in primo &longs;en&longs;orio ex notione &longs;peciei producta. </s>                                                                <s>Primus ille impul&longs;us, quam facultatem nuncupaui&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3087"></arrow.to.target><lb/>mus, cum ip&longs;a natura perpetu&ograve; retinetur; impul&longs;us ille cui tribuimus actum, exoritur actu &longs;ecundo <lb/>&longs;ublato, &amp; &longs;emper ex efficientis pr&aelig;&longs;entia renouatur. </s>                                                                <s>ille <foreign lang="greek">e)/mfhtos</foreign> e&longs;t &amp; natiuus, &longs;iue e&longs;&longs;entialis, al&shy;<lb/>ter aliunde ad&longs;ci&longs;citur, &amp; e&longs;t per accidens, <expan abbr="quan&qtilde;">quanquam</expan> eum facultate con&longs;entiens e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam. <lb/></s>                                                                <s>aut non pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> &longs;impliciter. </s>                                                                <s>Quicquid extrin&longs;ec&ugrave;s e&longs;t <expan abbr="n&otilde;">non</expan> con&longs;entiente natura, vt arbitror, ap&shy;<lb/>pellatur in agente <foreign lang="greek">diw/amis</foreign>, robur &amp; virtus, <foreign lang="greek">bia</foreign> ver&ograve; in patiente, vis .&longs;. </s>                                                                <s>&amp; violentia, &longs;iquidem repu&shy;<lb/>gnet natur&aelig;; &amp; in agente erit de &longs;ecunda &longs;pecie qualitatis, in patiente ver&ograve; de &longs;ecundo terti&aelig; &longs;peciei <lb/>&longs;ignificato; <expan abbr="nanq.">nanque</expan> oritur ex pa&longs;sione pr&aelig;cedente, &amp; in agentis ab&longs;entia con&longs;eruatur, quod euenit <expan abbr="c&otilde;-&longs;imiliter">con&shy;<lb/>&longs;imiliter</expan> in alias eius &longs;peciei partes, vnde &amp; imagines <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> habitus e&longs;&longs;e dicuntur. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ol&ugrave;m ex eo, quae<lb/> <arrow.to.target n="marg3087"></arrow.to.target><lb/>mus, cum ip&longs;a natura perpetu&ograve; retinetur; impul&longs;us ille cui tribuimus actum, exoritur actu &longs;ecundo <lb/>&longs;ublato, &amp; &longs;emper ex efficientis pr&aelig;&longs;entia renouatur. </s>                                                                <s>ille <foreign lang="greek">e)/mfhtos</foreign> e&longs;t &amp; natiuus, &longs;iue e&longs;&longs;entialis, al&shy;<lb/>ter aliunde ad&longs;ci&longs;citur, &amp; e&longs;t per accidens, <expan abbr="quan&qtilde;">quanquam</expan> eum facultate con&longs;entiens e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam. <lb/></s>                                                                <s>aut non pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> &longs;impliciter. </s>                                                                <s>Quicquid extrin&longs;ec&ugrave;s e&longs;t <expan abbr="n&otilde;">non</expan> con&longs;entiente natura, vt arbitror, ap&shy;<lb/>pellatur in agente <foreign lang="greek">diw/amis</foreign>, robur &amp; virtus, <foreign lang="greek">bia</foreign> ver&ograve; in patiente, vis .&longs;. </s>                                                                <s>&amp; violentia, &longs;iquidem repu&shy;<lb/>gnet natur&aelig;; &amp; in agente erit de &longs;ecunda &longs;pecie qualitatis, in patiente ver&ograve; de &longs;ecundo terti&aelig; &longs;peciei <lb/>&longs;ignificato; <expan abbr="nanq.">nanque</expan> oritur ex pa&longs;sione pr&aelig;cedente, &amp; in agentis ab&longs;entia con&longs;eruatur, quod euenit <expan abbr="c&otilde;-&longs;imiliter">con&shy;<lb/>&longs;imiliter</expan> in alias eius &longs;peciei partes, vnde &amp; imagines <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> habitus e&longs;&longs;e dicuntur. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ol&ugrave;m ex eo, quae<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3088"></arrow.to.target><lb/>inuariabiliter pendeant ab agente, vt aiunt philo&longs;ophi pr&aelig;&longs;tanti&longs;simi; &longs;ed quae in &longs;ubiecto cui inh&aelig;rent <lb/>acce&longs;&longs;ori&egrave;, retineantur. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m &amp; &longs;pecies &longs;ecunda qualitatis in agente, &amp; in patiente tertia non &longs;im&shy;<lb/>pliciter &longs;an&egrave;, &longs;ed analogic&egrave;. </s>                                                                <s>nam multiplex e&longs;t motus, &amp; in &longs;ub&longs;tantia &amp; in quanto, &amp; quali, &amp; vbi, at&shy;<lb/>que idem naturalis, aut violentus, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;imiliter &longs;e <expan abbr="h&ntilde;t">habent</expan> omnes. </s>                                                                <s>Etenim in mutatione &longs;ub&longs;tanti&aelig; pa&longs;&shy;<lb/>&longs;io proxim&egrave; re&longs;picit qualitates &longs;en&longs;iles, qu&ograve;d permanet forma &longs;ub&longs;tanti&aelig; <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ad interitum &amp; vlti&shy;<lb/>mum non e&longs;&longs;e, variatur &longs;ol&ugrave;m materia &longs;en&longs;ilis, qu&aelig; exi&longs;tit ex formis &longs;en&longs;ilibus. </s>                                                                <s>Quantitatis item <lb/>mutatio, c&ugrave;m &longs;ibi mutationem &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;upponat, nihil habet quod cum &longs;ub&longs;tantia libi non &longs;it ali&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg3088"></arrow.to.target><lb/>inuariabiliter pendeant ab agente, vt aiunt philo&longs;ophi pr&aelig;&longs;tanti&longs;simi; &longs;ed quae in &longs;ubiecto cui inh&aelig;rent <lb/>acce&longs;&longs;ori&egrave;, retineantur. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m &amp; &longs;pecies &longs;ecunda qualitatis in agente, &amp; in patiente tertia non &longs;im&shy;<lb/>pliciter &longs;an&egrave;, &longs;ed analogic&egrave;. </s>                                                                <s>nam multiplex e&longs;t motus, &amp; in &longs;ub&longs;tantia &amp; in quanto, &amp; quali, &amp; vbi, at&shy;<lb/>que idem naturalis, aut violentus, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;imiliter &longs;e <expan abbr="h&ntilde;t">habent</expan> omnes. </s>                                                                <s>Etenim in mutatione &longs;ub&longs;tanti&aelig; pa&longs;&shy;<lb/>&longs;io proxim&egrave; re&longs;picit qualitates &longs;en&longs;iles, qu&ograve;d permanet forma &longs;ub&longs;tanti&aelig; <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ad interitum &amp; vlti&shy;<lb/>mum non e&longs;&longs;e, variatur &longs;ol&ugrave;m materia &longs;en&longs;ilis, qu&aelig; exi&longs;tit ex formis &longs;en&longs;ilibus. </s>                                                                <s>Quantitatis item <lb/>mutatio, c&ugrave;m &longs;ibi mutationem &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;upponat, nihil habet quod cum &longs;ub&longs;tantia libi non &longs;it ali&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3089"></arrow.to.target><lb/>quo modo <expan abbr="c&otilde;e">cone</expan>. </s>                                                                <s>Mutatio quantitatis &amp; loci, quemadmodum gemino pollent actu, primo .&longs;. </s>                                                                <s>&amp; &longs;cdo; <lb/>&longs;ic afficiuntur bifariam, &amp; actu primo afflicto, &amp; labefactato &longs;cdo prima illa <expan abbr="c&otilde;motio">commotio</expan> illorum attin&shy;<lb/>git e&longs;&longs;entiam, &amp; ita interna habenda e&longs;t; po&longs;terior vim <expan abbr="h&etilde;t">habet</expan> in actu &longs;cdo &amp; operatione, quare iudica&shy;<lb/>tur externa; contra <expan abbr=".n.">enim</expan> accidens intendi <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan>, quod talis habetur actus &longs;ecundus. </s>                                                                <s>Pone mihi nunc <expan abbr="elem&etilde;-tum">elemen&shy;<lb/>tum</expan> genitum extra <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>: &longs;uopte ni&longs;u in ip&longs;um redibit: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> impul&longs;us erit quidem internus; &longs;ed <lb/>c&ugrave;m pendeat hic ex euento: euenit enim, vt quod genitum e&longs;t, extra locum proprium maneat; ali&shy;<lb/>quid habet externi, &amp; accidentis adiunctum: nihilominus ex fine &longs;tatuitur naturalis. </s>                                                                <s>Finge nunc <lb/>gigni elementum; &amp; dum gignitur ferri in &longs;uum locum; non dubium e&longs;t, quin antecedat pa&longs;&shy;<lb/>&longs;io de tertia &longs;pecie qualitatis qu&aelig; &longs;it in&longs;trumentum quo efficiens incutit habilitatem materi&ecedil; ad for&shy;<lb/>mam nouam, <expan abbr="neuti&qtilde;">neutiquam</expan> tamen intere&agrave; habilitatem ingenerauit, &longs;ed alterat &longs;ol&ugrave;m; non gignit, neque <lb/>mouet de loco prius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="c&otilde;moueat">commoueat</expan> <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tiam">&longs;ub&longs;tantiam</expan>; quare externa ab initio e&longs;&longs;e videbitur, &amp; violens; tum <lb/>naturalis, &amp; interna, po&longs;tquam c&oelig;pit labefactare &longs;ub&longs;tantiam. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr=".n.">enim</expan> h&icirc;c &longs;edul&ograve; di&longs;tinguendum. <lb/></s>                                                                <s>Nam &longs;i <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> re&longs;pexeris; e&longs;t violens, c&ugrave;m &longs;it <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> pr&aelig;&longs;entem <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>; quandoquidem tendat ad for&shy;<lb/>mam <expan abbr="oppo&longs;it&atilde;">oppo&longs;itam</expan>, &longs;ed <expan abbr="vtroq.">vtroque</expan> tempore materi&aelig; propen&longs;ionem affert; quapropter in re mobili figitur, &amp;  <arrow.to.target n="marg3089"></arrow.to.target><lb/>quo modo <expan abbr="c&otilde;e">cone</expan>. </s>                                                                <s>Mutatio quantitatis &amp; loci, quemadmodum gemino pollent actu, primo .&longs;. </s>                                                                <s>&amp; <expan abbr="&longs;cdo">&longs;ecundo</expan>; <lb/>&longs;ic afficiuntur bifariam, &amp; actu primo afflicto, &amp; labefactato <expan abbr="&longs;cdo">&longs;ecundo</expan> prima illa <expan abbr="c&otilde;motio">commotio</expan> illorum attin&shy;<lb/>git e&longs;&longs;entiam, &amp; ita interna habenda e&longs;t; po&longs;terior vim <expan abbr="h&etilde;t">habet</expan> in actu <expan abbr="&longs;cdo">&longs;ecundo</expan> &amp; operatione, quare iudica&shy;<lb/>tur externa; contra <expan abbr=".n.">enim</expan> accidens intendi <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan>, quod talis habetur actus &longs;ecundus. </s>                                                                <s>Pone mihi nunc <expan abbr="elem&etilde;-tum">elemen&shy;<lb/>tum</expan> genitum extra <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>: &longs;uopte ni&longs;u in ip&longs;um redibit: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> impul&longs;us erit quidem internus; &longs;ed <lb/>c&ugrave;m pendeat hic ex euento: euenit enim, vt quod genitum e&longs;t, extra locum proprium maneat; ali&shy;<lb/>quid habet externi, &amp; accidentis adiunctum: nihilominus ex fine &longs;tatuitur naturalis. </s>                                                                <s>Finge nunc <lb/>gigni elementum; &amp; dum gignitur ferri in &longs;uum locum; non dubium e&longs;t, quin antecedat pa&longs;&shy;<lb/>&longs;io de tertia &longs;pecie qualitatis qu&aelig; &longs;it in&longs;trumentum quo efficiens incutit habilitatem materi&ecedil; ad for&shy;<lb/>mam nouam, <expan abbr="neuti&qtilde;">neutiquam</expan> tamen intere&agrave; habilitatem ingenerauit, &longs;ed alterat &longs;ol&ugrave;m; non gignit, neque <lb/>mouet de loco prius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="c&otilde;moueat">commoueat</expan> <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tiam">&longs;ub&longs;tantiam</expan>; quare externa ab initio e&longs;&longs;e videbitur, &amp; violens; tum <lb/>naturalis, &amp; interna, po&longs;tquam c&oelig;pit labefactare &longs;ub&longs;tantiam. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr=".n.">enim</expan> h&icirc;c &longs;edul&ograve; di&longs;tinguendum. <lb/></s>                                                                <s>Nam &longs;i <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> re&longs;pexeris; e&longs;t violens, c&ugrave;m &longs;it <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> pr&aelig;&longs;entem <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>; quandoquidem tendat ad for&shy;<lb/>mam <expan abbr="oppo&longs;it&atilde;">oppo&longs;itam</expan>, &longs;ed <expan abbr="vtroq.">vtroque</expan> tempore materi&aelig; propen&longs;ionem affert; quapropter in re mobili figitur, &amp;
 <pb pagenum="509"/> <pb pagenum="509"/>
 <arrow.to.target n="marg3090"></arrow.to.target><lb/>eius beneficio materia proficit in noua forma, &amp; <expan abbr="eou&longs;q.">eou&longs;que</expan> nonnunquam, vt in efficientis ab&longs;entia <expan abbr="fin&etilde;">finem</expan> <lb/>&longs;uum <expan abbr="con&longs;equa&ttilde;">con&longs;equatur</expan>, &amp; vn&agrave; proficiens in loco, vt <expan abbr="dem&utilde;">demum</expan> locus quem per <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> adipi&longs;citur. </s>                                                                <s>&longs;it plan&egrave; na&shy;<lb/>turalis. </s>                                                                <s>E&longs;t ergo vis h&aelig;c partim violens, partim naturalis, &amp; ad <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> violens, ad <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> naturalis, <lb/><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> hinc colligere licet non naturale multiplex e&longs;&longs;e; vnum in quo nulla &longs;it <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> propen&longs;io, nullus <lb/>impul&longs;us, vt in lapide nullus impetus ad a&longs;cen&longs;um, eo non vergente, <expan abbr="neq.">neque</expan> forma, <expan abbr="neq.">neque</expan> materia: <expan abbr="atq.">atque</expan> <lb/>hic motus e&longs;t &longs;impliciter non naturalis: alter e&longs;t quodammodo <expan abbr="n&otilde;">non</expan> naturalis, &longs;i e&ograve; materia quidem <lb/>vergat, aut forma; &longs;ed propter inconuenientem proportionem agentis ad patiens vel ocyus, vel &longs;erius <lb/>e&ograve; <expan abbr="deduca&ttilde;">deducatur</expan>, qu&ograve; cupit, vel non <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> qu&ograve; oportet, vel forta&longs;&longs;e promoueatur vlterius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> oporteat; e&longs;t <lb/>terti&ograve; non naturale &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> &longs;ol&ugrave;m; naturale <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> &longs;ecund&ugrave;m materiam; vltim&ograve; partim natu&shy;<lb/>rale, partim non naturale diuer&longs;is principiis vtrunque molientibus natura .&longs;. </s>                                                                <s>&amp; violentia. </s>                                                                <s>Tameis e&longs;t <lb/>proiectorum motus. </s>                                                                <s>Patet igitur ex his impetum illum e&longs;&longs;e <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> quendam &amp; extrin&longs;ecum qui <expan abbr="&longs;ub-&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&shy;<lb/>&longs;tantiam</expan> non attingit, <expan abbr="neq.">neque</expan> tanti&longs;per afficit qualitatem; <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> aliquandiu con&longs;eruetur in mobili <expan abbr="minu&etilde;s">minuens</expan> <lb/>tant&ugrave;m vel <expan abbr="immut&atilde;s">immutans</expan> <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> &longs;ecundum mobilis qui po&longs;itus e&longs;t, vel in quiete naturali, in &longs;uo .&longs;. </s>                                                                <s>loco, vel <lb/>in motu ad ip&longs;um, qui &longs;an&egrave;, vt c&ecedil;ter&aelig; form&ecedil; naturales, pro &longs;ubiecta materia plus minu&longs;&uacute;e infigitur, &amp; <lb/>acrius immutat, &amp; diutius retinetur. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> c&ugrave;m magis <expan abbr="c&otilde;gruant">congruant</expan> vis illa &amp; motus, ac medium propter <lb/>ancipitem illam <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> de qua &longs;&aelig;pe iam dico cuius etiam mult&aelig; &longs;unt proprietates, <expan abbr="atq.">atque</expan> ill&ecedil; quidem <lb/> <arrow.to.target n="marg3090"></arrow.to.target><lb/>eius beneficio materia proficit in noua forma, &amp; <expan abbr="eou&longs;q.">eou&longs;que</expan> nonnunquam, vt in efficientis ab&longs;entia <expan abbr="fin&etilde;">finem</expan> <lb/>&longs;uum <expan abbr="con&longs;equa&ttilde;">con&longs;equatur</expan>, &amp; vn&agrave; proficiens in loco, vt <expan abbr="dem&utilde;">demum</expan> locus quem per <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> adipi&longs;citur. </s>                                                                <s>&longs;it plan&egrave; na&shy;<lb/>turalis. </s>                                                                <s>E&longs;t ergo vis h&aelig;c partim violens, partim naturalis, &amp; ad <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> violens, ad <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> naturalis, <lb/><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> hinc colligere licet non naturale multiplex e&longs;&longs;e; vnum in quo nulla &longs;it <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> propen&longs;io, nullus <lb/>impul&longs;us, vt in lapide nullus impetus ad a&longs;cen&longs;um, eo non vergente, <expan abbr="neq.">neque</expan> forma, <expan abbr="neq.">neque</expan> materia: <expan abbr="atq.">atque</expan> <lb/>hic motus e&longs;t &longs;impliciter non naturalis: alter e&longs;t quodammodo <expan abbr="n&otilde;">non</expan> naturalis, &longs;i e&ograve; materia quidem <lb/>vergat, aut forma; &longs;ed propter inconuenientem proportionem agentis ad patiens vel ocyus, vel &longs;erius <lb/>e&ograve; <expan abbr="deduca&ttilde;">deducatur</expan>, qu&ograve; cupit, vel non <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> qu&ograve; oportet, vel forta&longs;&longs;e promoueatur vlterius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> oporteat; e&longs;t <lb/>terti&ograve; non naturale &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> &longs;ol&ugrave;m; naturale <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> &longs;ecund&ugrave;m materiam; vltim&ograve; partim natu&shy;<lb/>rale, partim non naturale diuer&longs;is principiis vtrunque molientibus natura .&longs;. </s>                                                                <s>&amp; violentia. </s>                                                                <s>Tameis e&longs;t <lb/>proiectorum motus. </s>                                                                <s>Patet igitur ex his impetum illum e&longs;&longs;e <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> quendam &amp; extrin&longs;ecum qui <expan abbr="&longs;ub-&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&shy;<lb/>&longs;tantiam</expan> non attingit, <expan abbr="neq.">neque</expan> tanti&longs;per afficit qualitatem; <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> aliquandiu con&longs;eruetur in mobili <expan abbr="minu&etilde;s">minuens</expan> <lb/>tant&ugrave;m vel <expan abbr="immut&atilde;s">immutans</expan> <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> &longs;ecundum mobilis qui po&longs;itus e&longs;t, vel in quiete naturali, in &longs;uo .&longs;. </s>                                                                <s>loco, vel <lb/>in motu ad ip&longs;um, qui &longs;an&egrave;, vt c&ecedil;ter&aelig; form&ecedil; naturales, pro &longs;ubiecta materia plus minu&longs;&uacute;e infigitur, &amp; <lb/>acrius immutat, &amp; diutius retinetur. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> c&ugrave;m magis <expan abbr="c&otilde;gruant">congruant</expan> vis illa &amp; motus, ac medium propter <lb/>ancipitem illam <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> de qua &longs;&aelig;pe iam dico cuius etiam mult&aelig; &longs;unt proprietates, <expan abbr="atq.">atque</expan> ill&ecedil; quidem <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3091"></arrow.to.target><lb/>in&longs;ignes; inclinatio ob quam medium facil&egrave; pellitur; humor cuius auxilio &longs;ine vllo negocio diuidi&shy;<lb/>tur &amp; coit, &amp; &egrave; diuer&longs;is partibus &longs;e&longs;e penetrat, in angu&longs;tum <expan abbr="quoq.">quoque</expan> contrahitur, ac lapidis in&longs;tar &longs;oli&shy;<lb/>de&longs;cit: adde item <expan abbr="vicini&atilde;">viciniam</expan> &amp; <expan abbr="continuitat&etilde;">continuitatem</expan> de qua nuper meminimus; efficitur vt &agrave; medio vis ip&longs;ius <lb/>proiicientis accipiatur promptius, <expan abbr="atq.">atque</expan> h&ecedil;reat diutius, <expan abbr="c&ugrave;m&qacute;">c&ugrave;mque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;ur&longs;um velocius a&euml;r agitetur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;axum <lb/>&longs;uopte nixu de&longs;cenderet; moueaur pr&ecedil;ter naturam: nam &amp; hanc ip&longs;am <expan abbr="c&otilde;ditionem">conditionem</expan> requiri in hoc <lb/>motu credo, quam adhibuit Ari&longs;t. </s>                                                                <s>c&ugrave;m exponeret <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> aqua &longs;ur&longs;um traheretur, &longs;alua <expan abbr="c&otilde;-tinuitate">con&shy;<lb/>tinuitate</expan> corporum vicinorum. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Et quanuis ibi terram a&longs;cendere negauit, quia &longs;ur&longs;um velocius <lb/> <arrow.to.target n="marg3091"></arrow.to.target><lb/>in&longs;ignes; inclinatio ob quam medium facil&egrave; pellitur; humor cuius auxilio &longs;ine vllo negocio diuidi&shy;<lb/>tur &amp; coit, &amp; &egrave; diuer&longs;is partibus &longs;e&longs;e penetrat, in angu&longs;tum <expan abbr="quoq.">quoque</expan> contrahitur, ac lapidis in&longs;tar &longs;oli&shy;<lb/>de&longs;cit: adde item <expan abbr="vicini&atilde;">viciniam</expan> &amp; <expan abbr="continuitat&etilde;">continuitatem</expan> de qua nuper meminimus; efficitur vt &agrave; medio vis ip&longs;ius <lb/>proiicientis accipiatur promptius, <expan abbr="atq.">atque</expan> h&ecedil;reat diutius, <expan abbr="c&ugrave;m&qacute;">c&ugrave;mque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;ur&longs;um velocius a&euml;r agitetur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;axum <lb/>&longs;uopte nixu de&longs;cenderet; moueaur pr&ecedil;ter naturam: nam &amp; hanc ip&longs;am <expan abbr="c&otilde;ditionem">conditionem</expan> requiri in hoc <lb/>motu credo, quam adhibuit Ari&longs;t. </s>                                                                <s>c&ugrave;m exponeret <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> aqua &longs;ur&longs;um traheretur, &longs;alua <expan abbr="c&otilde;-tinuitate">con&shy;<lb/>tinuitate</expan> corporum vicinorum. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Et quanuis ibi terram a&longs;cendere negauit, quia &longs;ur&longs;um velocius <lb/>
Line 12346 
Line 12346 
 <arrow.to.target n="marg3172"></arrow.to.target><lb/>&amp; talis e&longs;t diui&longs;io virtutum, qu&aelig; corpori inh&aelig;rent; vel etiam &longs;ecund&ugrave;m gradum: &amp; h&aelig;c <expan abbr="quoq.">quoque</expan> ratio <lb/>pertinet per virtutes incorporeas: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> vna alteram prob&egrave; dicitur perfectione &longs;uperare. </s>                                                                <s>Vbi ver&ograve; e&longs;t <lb/>exuperatio, <expan abbr="qu&aelig;cunq.">qu&aelig;cunque</expan> illa fuerit: ibi <expan abbr="quoq.">quoque</expan> rationem diui&longs;ionis ade&longs;&longs;e oportet: c&ugrave;m exuperans &longs;eca&shy;<lb/>ri debeat in id quod &longs;uperatur, &amp; in id quo &longs;uperat. </s>                                                                <s>Sed tum accurat&egrave; tractabitur i&longs;tius diui&longs;ionis re&shy;<lb/>ctio; c&ugrave;m de rerum perfectione di&longs;&longs;eretur: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> vt obiter explicem nunc, &amp; actus primus &amp; illius cer&shy;<lb/>ta participatio, ex qua cert&egrave; e&longs;&longs;entiarum gradus emanant <expan abbr="quib.">quibus</expan> diuer&longs;&aelig; &longs;pecies efficiuntur; c&ugrave;m c&aelig;te&shy;<lb/>roquin e&aelig; form&aelig;, qu&aelig; <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> participant, &longs;i plus, aut minus per tran&longs;mutationem &longs;u&longs;cipiunt, &longs;pe&shy;<lb/>ciem non immutent, pr&aelig;ter admodum paucas, quarum .&longs;. </s>                                                                <s>e&longs;&longs;e &longs;e habet in indiuiduum, vt de quibu&longs;&shy;<lb/>dam animi affectib. ante&agrave; diximus, &amp; alibi de igni <expan abbr="glacie&qacute;">glacieque</expan>. </s>                                                                <s>dicetur: &amp; e&aelig; qu&aelig; mult&aelig; &longs;ub vna &longs;pecie <lb/>&longs;unt, nece&longs;&longs;ari&ograve; materiat&aelig; &longs;int, <expan abbr="atq.">atque</expan> corpore&aelig;. </s>                                                                <s>Proinde Auerro&euml;s excludens incorporea mouentia <lb/>diui&longs;ione, defendetur eo nomine; quia corpoream diui&longs;ionem acceperit, quam 7. Phy&longs;. veri&longs;imile e&shy;<lb/>rat ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>fui&longs;&longs;e tractatam, quae motior e&longs;&longs;et nondum compertis illis mouentib. qu&aelig; materia vacant, <lb/>&amp; ad res materiatas prim&ograve; pertinentib. eiu&longs;modi regulis, analogic&egrave; ver&ograve; ad incorporeas. </s>                                                                <s>Attamen <lb/>&amp; contra regulas ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>allatas, &amp; multa dubitata fui&longs;&longs;e &longs;cimus, &amp; aliqua &longs;ic oppugnata, vt quo&longs;&shy;<lb/>dam optimum ducem Ari&longs;t. </s>                                                                <s>&longs;cuto abiecto de&longs;erere non puduerit: quapropter &amp; complura item pro<lb/>Ari&longs;t. </s>                                                                <s>nonnulli dicere coacti fuerunt, vt proportionum tractatio propemodum creuerit in immen&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg3172"></arrow.to.target><lb/>&amp; talis e&longs;t diui&longs;io virtutum, qu&aelig; corpori inh&aelig;rent; vel etiam &longs;ecund&ugrave;m gradum: &amp; h&aelig;c <expan abbr="quoq.">quoque</expan> ratio <lb/>pertinet per virtutes incorporeas: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> vna alteram prob&egrave; dicitur perfectione &longs;uperare. </s>                                                                <s>Vbi ver&ograve; e&longs;t <lb/>exuperatio, <expan abbr="qu&aelig;cunq.">qu&aelig;cunque</expan> illa fuerit: ibi <expan abbr="quoq.">quoque</expan> rationem diui&longs;ionis ade&longs;&longs;e oportet: c&ugrave;m exuperans &longs;eca&shy;<lb/>ri debeat in id quod &longs;uperatur, &amp; in id quo &longs;uperat. </s>                                                                <s>Sed tum accurat&egrave; tractabitur i&longs;tius diui&longs;ionis re&shy;<lb/>ctio; c&ugrave;m de rerum perfectione di&longs;&longs;eretur: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> vt obiter explicem nunc, &amp; actus primus &amp; illius cer&shy;<lb/>ta participatio, ex qua cert&egrave; e&longs;&longs;entiarum gradus emanant <expan abbr="quib.">quibus</expan> diuer&longs;&aelig; &longs;pecies efficiuntur; c&ugrave;m c&aelig;te&shy;<lb/>roquin e&aelig; form&aelig;, qu&aelig; <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> participant, &longs;i plus, aut minus per tran&longs;mutationem &longs;u&longs;cipiunt, &longs;pe&shy;<lb/>ciem non immutent, pr&aelig;ter admodum paucas, quarum .&longs;. </s>                                                                <s>e&longs;&longs;e &longs;e habet in indiuiduum, vt de quibu&longs;&shy;<lb/>dam animi affectib. ante&agrave; diximus, &amp; alibi de igni <expan abbr="glacie&qacute;">glacieque</expan>. </s>                                                                <s>dicetur: &amp; e&aelig; qu&aelig; mult&aelig; &longs;ub vna &longs;pecie <lb/>&longs;unt, nece&longs;&longs;ari&ograve; materiat&aelig; &longs;int, <expan abbr="atq.">atque</expan> corpore&aelig;. </s>                                                                <s>Proinde Auerro&euml;s excludens incorporea mouentia <lb/>diui&longs;ione, defendetur eo nomine; quia corpoream diui&longs;ionem acceperit, quam 7. Phy&longs;. veri&longs;imile e&shy;<lb/>rat ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>fui&longs;&longs;e tractatam, quae motior e&longs;&longs;et nondum compertis illis mouentib. qu&aelig; materia vacant, <lb/>&amp; ad res materiatas prim&ograve; pertinentib. eiu&longs;modi regulis, analogic&egrave; ver&ograve; ad incorporeas. </s>                                                                <s>Attamen <lb/>&amp; contra regulas ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>allatas, &amp; multa dubitata fui&longs;&longs;e &longs;cimus, &amp; aliqua &longs;ic oppugnata, vt quo&longs;&shy;<lb/>dam optimum ducem Ari&longs;t. </s>                                                                <s>&longs;cuto abiecto de&longs;erere non puduerit: quapropter &amp; complura item pro<lb/>Ari&longs;t. </s>                                                                <s>nonnulli dicere coacti fuerunt, vt proportionum tractatio propemodum creuerit in immen&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3173"></arrow.to.target><lb/>&longs;um. </s>                                                                <s>Nam contra primam regulam qua &longs;tatuebatur id. </s>                                                                <s>Si virtus aliqua mouens per &longs;tadium vna ho&shy;<lb/>ra mouet quoddam mobile; eius item dimidium ab eadem virtute per duo &longs;tadia tempore eodem <lb/>motum iri, &longs;ic in&longs;tabant. </s>                                                                <s>Si detur homo quidam, qui ferat pondus centum librarum per totidem &longs;ta&shy;<lb/>dia vna die, non feret vnam libram eadem die per &longs;tadia decem millia: quae fieri nequit, vt tantum iter <lb/>homo conficiat. </s>                                                                <s>Sed eadem ratio &longs;eruatur; <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> ita &longs;e habet mobile ad &longs;patium &amp; tempus, vbi di&shy;<lb/>ui&longs;um fuerit in dimidia. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave;, &longs;i virtus vt octo, mouet mobile vt quattuor, per &longs;patium vnius <lb/>&longs;tadij vna hora mouebit mobile vt duo, per duo &longs;tadia eadem hora: atqui prius mouebat id quod <lb/>exuperabat vt quattuor, <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> mouet id quod exuperat vt &longs;ex: ver&ugrave;m &longs;ex ad quattuor habent propor&shy;<lb/>tionem &longs;e&longs;quialteram. </s>                                                                <s>C&ugrave;m ergo velocitas &longs;equatur exuperationem virtutis ad <expan abbr="re&longs;i&longs;tenti&atilde;">re&longs;i&longs;tentiam</expan>, augebi&shy;<lb/>tur velocitas qu&aelig; &agrave; &longs;e&longs;quialtera virtute profici&longs;citur, <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;e&longs;quialtera proportione: c&ecedil;ter&ugrave;m con&longs;tat il&shy;<lb/>lam e&longs;&longs;e in dupla; &longs;iquidem mobile prius vna hora per vnum &longs;tadium; po&longs;te&agrave; ver&ograve; eodem tempore <lb/>per duo &longs;tadia moueretur. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="quan&qtilde;">quanquam</expan> licet ad h&aelig;c dicere virtutem e&longs;&longs;e vel vniformem, vel <expan abbr="organic&atilde;">organicam</expan> <lb/>&amp; difformem, <expan abbr="atq.">atque</expan> illam quidem in vniuer&longs;is partib. &longs;ui &longs;imilem, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>per &longs;e idem &longs;emper effice&shy;<lb/>re; <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> ver&ograve; &longs;ui di&longs;similem variis <expan abbr="quoq.">quoque</expan> modis exerceri, &amp;, vt dici &longs;olet, intra &longs;e habere quod re&longs;i&shy;<lb/>&longs;tat, ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>rem fatigari: pr&aelig;tere&agrave; vim motricem (latius &longs;umpta voce mouendi) internam e&longs;&longs;e &amp; <lb/> <arrow.to.target n="marg3173"></arrow.to.target><lb/>&longs;um. </s>                                                                <s>Nam contra primam regulam qua &longs;tatuebatur id. </s>                                                                <s>Si virtus aliqua mouens per &longs;tadium vna ho&shy;<lb/>ra mouet quoddam mobile; eius item dimidium ab eadem virtute per duo &longs;tadia tempore eodem <lb/>motum iri, &longs;ic in&longs;tabant. </s>                                                                <s>Si detur homo quidam, qui ferat pondus centum librarum per totidem &longs;ta&shy;<lb/>dia vna die, non feret vnam libram eadem die per &longs;tadia decem millia: quae fieri nequit, vt tantum iter <lb/>homo conficiat. </s>                                                                <s>Sed eadem ratio &longs;eruatur; <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> ita &longs;e habet mobile ad &longs;patium &amp; tempus, vbi di&shy;<lb/>ui&longs;um fuerit in dimidia. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave;, &longs;i virtus vt octo, mouet mobile vt quattuor, per &longs;patium vnius <lb/>&longs;tadij vna hora mouebit mobile vt duo, per duo &longs;tadia eadem hora: atqui prius mouebat id quod <lb/>exuperabat vt quattuor, <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> mouet id quod exuperat vt &longs;ex: ver&ugrave;m &longs;ex ad quattuor habent propor&shy;<lb/>tionem &longs;e&longs;quialteram. </s>                                                                <s>C&ugrave;m ergo velocitas &longs;equatur exuperationem virtutis ad <expan abbr="re&longs;i&longs;tenti&atilde;">re&longs;i&longs;tentiam</expan>, augebi&shy;<lb/>tur velocitas qu&aelig; &agrave; &longs;e&longs;quialtera virtute profici&longs;citur, <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;e&longs;quialtera proportione: c&ecedil;ter&ugrave;m con&longs;tat il&shy;<lb/>lam e&longs;&longs;e in dupla; &longs;iquidem mobile prius vna hora per vnum &longs;tadium; po&longs;te&agrave; ver&ograve; eodem tempore <lb/>per duo &longs;tadia moueretur. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="quan&qtilde;">quanquam</expan> licet ad h&aelig;c dicere virtutem e&longs;&longs;e vel vniformem, vel <expan abbr="organic&atilde;">organicam</expan> <lb/>&amp; difformem, <expan abbr="atq.">atque</expan> illam quidem in vniuer&longs;is partib. &longs;ui &longs;imilem, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>per &longs;e idem &longs;emper effice&shy;<lb/>re; <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> ver&ograve; &longs;ui di&longs;similem variis <expan abbr="quoq.">quoque</expan> modis exerceri, &amp;, vt dici &longs;olet, intra &longs;e habere quod re&longs;i&shy;<lb/>&longs;tat, ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>rem fatigari: pr&aelig;tere&agrave; vim motricem (latius &longs;umpta voce mouendi) internam e&longs;&longs;e &amp; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3174"></arrow.to.target><lb/>externam; <expan abbr="atq.">atque</expan> externam, &longs;iquando moueat pr&aelig;ter naturam, &amp; ip&longs;am delaxari; <expan abbr="&longs;olam&qacute;">&longs;olamque</expan>. </s>                                                                <s>eam qu&aelig; <lb/>mouet &longs;ecund&ugrave;m naturam, &longs;iue interna fuerit, &longs;iue externa, non affici labore: ac &longs;i opus fuerit, infini&shy;<lb/>t&egrave; mouere; nunc ver&ograve; de vniformib. verba fieri qu&aelig; &longs;ecund&ugrave;m naturam moueant; ita vt qu&aelig; de mo&shy;<lb/>uentis corporei fatigatione afferuntur ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>pertineant ad motus externos (ni&longs;i fort&egrave; &amp; aduer&longs;o&shy;<lb/>rum ratio ponatur in internis, ex qua efficitur, vt proprias formas amittant, &amp; mox functiones qu&aelig; <lb/>formis eiu&longs;modi comitantur) &longs;unt ver&ograve; cert&egrave; motiones: quae vt ad h&aelig;c prim&ograve; pertinet motus, ita quo&shy;<lb/>que regul&aelig; qu&aelig; de ip&longs;o traduntur. </s>                                                                <s><expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan>, quae iis ob&longs;eruatis qu&aelig; &longs;uperiore capite narrata <expan abbr="fuer&utilde;t">fuerunt</expan>, adamu&longs;&shy;<lb/>&longs;im ad alia mouentia po&longs;&longs;unt aptari: nob. </s>                                                                <s>&longs;ecus videtur e&longs;&longs;e dicendum; <expan abbr="atq.">atque</expan> &longs;pectandum prim&ograve;, vn&shy;<lb/>d&eacute;nam ratio velocitatis maioris &amp; exuperationis omnino proxim&egrave; ducatur. </s>                                                                <s>At ver&ograve; &amp; id &agrave; cau&longs;&longs;a <lb/>tractari pote&longs;t, exponendo nimir&ugrave;m, qu&ecedil;'nam &longs;it propria exuperationis illius cau&longs;&longs;a: <expan abbr="atq.">atque</expan> ab effectu <lb/>ex quo <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> &longs;igno, talis exuperatio cogno&longs;catur: <expan abbr="atq.">atque</expan> id cum in motu recto, tum item in conuer&longs;io&shy;<lb/>ne. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m quae Ari&longs;t. </s>                                                                <s>de conuer&longs;ione non meminerat, c&ugrave;m regul&aelig; i&longs;t&aelig; tradit&aelig; fuerunt: nos de recta <lb/><expan abbr="quoq.">quoque</expan> prim&ugrave;m verba faciemus, &amp; eius cau&longs;&longs;as priore loco &longs;crutabimur. </s>                                                                <s>De cau&longs;sis <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> quattuor opi&shy;<lb/>niones &agrave; Latinis antiquiorib. defen&longs;as fui&longs;&longs;e comperio. </s>                                                                <s>Primam <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, quae ratio velocitatis accipiatur <lb/>&agrave; proportione, quam inter &longs;e habent <expan abbr="pot&etilde;ti&aelig;">potenti&aelig;</expan> motrices; vt qualis &longs;it proportio virtutis ad virtutem, <lb/>talis <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;it velocitatis ad velocitatem: verbig. </s>                                                                <s>&longs;i virtus vt octo, mouet in hora mobile vt duo, per <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg3174"></arrow.to.target><lb/>externam; <expan abbr="atq.">atque</expan> externam, &longs;iquando moueat pr&aelig;ter naturam, &amp; ip&longs;am delaxari; <expan abbr="&longs;olam&qacute;">&longs;olamque</expan>. </s>                                                                <s>eam qu&aelig; <lb/>mouet &longs;ecund&ugrave;m naturam, &longs;iue interna fuerit, &longs;iue externa, non affici labore: ac &longs;i opus fuerit, infini&shy;<lb/>t&egrave; mouere; nunc ver&ograve; de vniformib. verba fieri qu&aelig; &longs;ecund&ugrave;m naturam moueant; ita vt qu&aelig; de mo&shy;<lb/>uentis corporei fatigatione afferuntur ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>pertineant ad motus externos (ni&longs;i fort&egrave; &amp; aduer&longs;o&shy;<lb/>rum ratio ponatur in internis, ex qua efficitur, vt proprias formas amittant, &amp; mox functiones qu&aelig; <lb/>formis eiu&longs;modi comitantur) &longs;unt ver&ograve; cert&egrave; motiones: quae vt ad h&aelig;c prim&ograve; pertinet motus, ita quo&shy;<lb/>que regul&aelig; qu&aelig; de ip&longs;o traduntur. </s>                                                                <s><expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan>, quae iis ob&longs;eruatis qu&aelig; &longs;uperiore capite narrata <expan abbr="fuer&utilde;t">fuerunt</expan>, adamu&longs;&shy;<lb/>&longs;im ad alia mouentia po&longs;&longs;unt aptari: nob. </s>                                                                <s>&longs;ecus videtur e&longs;&longs;e dicendum; <expan abbr="atq.">atque</expan> &longs;pectandum prim&ograve;, vn&shy;<lb/>d&eacute;nam ratio velocitatis maioris &amp; exuperationis omnino proxim&egrave; ducatur. </s>                                                                <s>At ver&ograve; &amp; id &agrave; cau&longs;&longs;a <lb/>tractari pote&longs;t, exponendo nimir&ugrave;m, qu&ecedil;'nam &longs;it propria exuperationis illius cau&longs;&longs;a: <expan abbr="atq.">atque</expan> ab effectu <lb/>ex quo <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> &longs;igno, talis exuperatio cogno&longs;catur: <expan abbr="atq.">atque</expan> id cum in motu recto, tum item in conuer&longs;io&shy;<lb/>ne. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m quae Ari&longs;t. </s>                                                                <s>de conuer&longs;ione non meminerat, c&ugrave;m regul&aelig; i&longs;t&aelig; tradit&aelig; fuerunt: nos de recta <lb/><expan abbr="quoq.">quoque</expan> prim&ugrave;m verba faciemus, &amp; eius cau&longs;&longs;as priore loco &longs;crutabimur. </s>                                                                <s>De cau&longs;sis <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> quattuor opi&shy;<lb/>niones &agrave; Latinis antiquiorib. defen&longs;as fui&longs;&longs;e comperio. </s>                                                                <s>Primam <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, quae ratio velocitatis accipiatur <lb/>&agrave; proportione, quam inter &longs;e habent <expan abbr="pot&etilde;ti&aelig;">potenti&aelig;</expan> motrices; vt qualis &longs;it proportio virtutis ad virtutem, <lb/>talis <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;it velocitatis ad velocitatem: verbig. </s>                                                                <s>&longs;i virtus vt octo, mouet in hora mobile vt duo, per <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3175"></arrow.to.target><lb/>&longs;tadium; virtus vt quattuor, mouet idem mobile; quae in tanto maiore moueat h&ecedil;c virtus, aut per tanto <lb/>minus &longs;patium, quanto quattuor minus &longs;unt, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> octo; c&ugrave;m ver&ograve; octo &longs;it duplum ad quattuor, in du&shy;<lb/>plo item maiore tempore, aut per dimidium &longs;patium mouere debeat. </s>                                                                <s>Secunda ver&ograve;, quae velocitatis <lb/>ratio ex proportione &amp; re&longs;i&longs;tentia mobilium iudicetur: vt &longs;i virtus vt octo, mouet 10. libras; virtus <lb/><expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> vt quattuor, libras 20, velocius moueantur libr&aelig; 10. qu&agrave;m 20 duplo, quia 20. libr&aelig; duplo &longs;upe&shy;<lb/>rant 10. Tertia ver&ograve; fuit, vt &longs;ingul&aelig; virtutes cum &longs;uis re&longs;i&longs;tentiis <expan abbr="c&otilde;ferantur">conferantur</expan>, vt, &longs;i virtus vt octo mo&shy;<lb/>ueat vnum, idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> moueat virtus vt quattuor, quae velocitas ab octo tanto maior pr&aelig;&longs;tetur, <expan abbr="&qtilde;to">quato</expan> <lb/>ip&longs;a &longs;uperat vnum. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur quod e&longs;t octo excellat vnum &longs;eptem partib. &amp; quod e&longs;t quattuor, tri&shy;<lb/>bus inde velocitatis exuperatio &longs;umatur: vt &longs;i octo moueat vnum velocius proportione dupla &longs;e&longs;&shy;<lb/>quitertia. </s>                                                                <s>Po&longs;trema, quam &agrave; <expan abbr="pleri&longs;q.">pleri&longs;que</expan> de&longs;endi video, talis e&longs;t, vt ratio velocitatis maioris po&longs;ita &longs;it <lb/>in proportione, &longs;eu proportionalitate, qu&aelig; e&longs;t duarum collatio rationum, qu&ecedil; quidem proportio ex <lb/>vna parte intercedit inter mouens &amp; &longs;uum mobile, <expan abbr="atq.">atque</expan> altera inter alterum mouens &amp; mobile &longs;ibi <lb/>re&longs;pondens, vt &longs;i virtus vt octo, moueat mobile vt duo, virtus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> vt &longs;ex, mobile vt tria, <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> prior <lb/>quidem quadrupla e&longs;t, po&longs;terior autem dupla: quia quadruplum ad duplum rationem obtinet du&shy; <arrow.to.target n="marg3175"></arrow.to.target><lb/>&longs;tadium; virtus vt quattuor, mouet idem mobile; quae in tanto maiore moueat h&ecedil;c virtus, aut per tanto <lb/>minus &longs;patium, quanto quattuor minus &longs;unt, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> octo; c&ugrave;m ver&ograve; octo &longs;it duplum ad quattuor, in du&shy;<lb/>plo item maiore tempore, aut per dimidium &longs;patium mouere debeat. </s>                                                                <s>Secunda ver&ograve;, quae velocitatis <lb/>ratio ex proportione &amp; re&longs;i&longs;tentia mobilium iudicetur: vt &longs;i virtus vt octo, mouet 10. libras; virtus <lb/><expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> vt quattuor, libras 20, velocius moueantur libr&aelig; 10. qu&agrave;m 20 duplo, quia 20. libr&aelig; duplo &longs;upe&shy;<lb/>rant 10. Tertia ver&ograve; fuit, vt &longs;ingul&aelig; virtutes cum &longs;uis re&longs;i&longs;tentiis <expan abbr="c&otilde;ferantur">conferantur</expan>, vt, &longs;i virtus vt octo mo&shy;<lb/>ueat vnum, idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> moueat virtus vt quattuor, quae velocitas ab octo tanto maior pr&aelig;&longs;tetur, <expan abbr="&qtilde;to">quanto</expan> <lb/>ip&longs;a &longs;uperat vnum. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur quod e&longs;t octo excellat vnum &longs;eptem partib. &amp; quod e&longs;t quattuor, tri&shy;<lb/>bus inde velocitatis exuperatio &longs;umatur: vt &longs;i octo moueat vnum velocius proportione dupla &longs;e&longs;&shy;<lb/>quitertia. </s>                                                                <s>Po&longs;trema, quam &agrave; <expan abbr="pleri&longs;q.">pleri&longs;que</expan> de&longs;endi video, talis e&longs;t, vt ratio velocitatis maioris po&longs;ita &longs;it <lb/>in proportione, &longs;eu proportionalitate, qu&aelig; e&longs;t duarum collatio rationum, qu&ecedil; quidem proportio ex <lb/>vna parte intercedit inter mouens &amp; &longs;uum mobile, <expan abbr="atq.">atque</expan> altera inter alterum mouens &amp; mobile &longs;ibi <lb/>re&longs;pondens, vt &longs;i virtus vt octo, moueat mobile vt duo, virtus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> vt &longs;ex, mobile vt tria, <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> prior <lb/>quidem quadrupla e&longs;t, po&longs;terior autem dupla: quia quadruplum ad duplum rationem obtinet du&shy;
 <pb pagenum="526"/>pli: &longs;ic ab ea qu&aelig; e&longs;t vt octo, duplo velocior motus efficiatur aduer&longs;us duo, qu&agrave;m ab ea qu&aelig; e&longs;t vt <lb/> <pb pagenum="526"/>pli: &longs;ic ab ea qu&aelig; e&longs;t vt octo, duplo velocior motus efficiatur aduer&longs;us duo, qu&agrave;m ab ea qu&aelig; e&longs;t vt <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3176"></arrow.to.target><lb/>&longs;ex, aduer&longs;us tria.</s></p> <arrow.to.target n="marg3176"></arrow.to.target><lb/>&longs;ex, aduer&longs;us tria.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 12959 
Line 12959 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Et quanquam de mobili illo efficiente po&longs;te&agrave; multa dicenda &longs;unt; attamen illud non omittendum, <lb/>quod facit in rem pr&aelig;&longs;entem &longs;icut in ortu &amp; interitu rerum duo &longs;unt <expan abbr="ob&longs;eru&atilde;da">ob&longs;eruanda</expan> &longs;ucce&longs;sio illorum, <lb/><expan abbr="&longs;ucce&longs;sioni&longs;&qacute;">&longs;ucce&longs;sioni&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>perpetuitas; &longs;ic &amp; efficientis illius mobilis e&longs;&longs;e duas actiones, morum diurnum, qui <lb/>c&ugrave;m &longs;emper idem &longs;it; e&longs;t cau&longs;&longs;a perpetuitatis, &amp; annuum planetarum, qui c&ugrave;m &longs;it varius, e&longs;t cau&longs;&longs;a <lb/>&longs;ucce&longs;sionis. </s>                                                                <s>Immobile, quoniam &agrave; materia &longs;ecretum e&longs;t, alterius cert&egrave; negocij foret; ver&ugrave;m &amp; nos <lb/>c&ugrave;m generales cau&longs;&longs;as motus in hoc volumine inquitamus, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> aliqua <expan abbr="lic&etilde;tia">licentia</expan> in hac methodo abu&shy;<lb/>temur, &amp; plura forta&longs;&longs;e dicemus de illo, qu&agrave;m phy&longs;ico par e&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>interim ver&ograve; de materia di&longs;&longs;era&shy;<arrow.to.target n="marg3313"></arrow.to.target><lb/>mus, &amp; ab eius ingenio qu&aelig;&longs;tionis propo&longs;it&aelig; cau&longs;&longs;am, &amp; &longs;olutionem petamus. </s>                                                                <s>Ea quidem cau&longs;&longs;a e&longs;t <lb/>i&longs;tius perpetu&aelig; rerum &longs;ucce&longs;sionis, quod in ip&longs;a imperfectio qu&aelig;dam e&longs;t, &amp; idcirco appetitus qui&shy;<lb/>dam form&aelig; quo tracta &longs;emper exuitur pr&ecedil;&longs;entibus, ac nouas veluti quidam Proteus induitur, qui, <lb/>c&ugrave;m perpetuus &longs;it, in cau&longs;&longs;a <expan abbr="quoq.">quoque</expan> e&longs;t, vt materia &longs;emper nouis generationibus <expan abbr="atq.">atque</expan> corruptionibus <lb/>&longs;ubiiciatur, &amp; &longs;ubinde vt vnius corruptio alterius item &longs;it generatio. </s>                                                                <s>Ergo non <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> in id quod non <lb/>e&longs;t, abeunt, neque <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> deficiunt; quanuis corruptio e&ograve; quod non e&longs;t per &longs;e terminetur. </s>                                                                <s>neque <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>corruptio reip&longs;a fit in id quod &longs;impliciter <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;it, &longs;ed &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> tant&ugrave;m, neque in id quod non <lb/>e&longs;t, hoc e&longs;t, nihilum, de&longs;init; ver&ugrave;m ex hac re certa qu&aelig; &longs;it, in alia certam qu&aelig; non &longs;it, abit, <expan abbr="quemad-mod&utilde;">quemad&shy;<lb/>modum</expan> fit interitus hominis in non <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan>, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> in <expan abbr="o&etilde;m">omnem</expan> non hominem, ver&ugrave;m in certum non <lb/>hominem, vtputa, cadauer quod &amp; &longs;i reip&longs;a homo non e&longs;t, &amp; &longs;ic non e&longs;t; at cert&egrave; p &longs;e aliquid e&longs;t, ha&shy;<lb/>bens in &longs;e rationem &longs;olam eius quod non e&longs;t, hoc e&longs;t, non hominis. </s>                                                                <s>ab hoc ergo non abeunt in nihi&shy;<lb/>lum; neque generatio ce&longs;&longs;at. </s>                                                                <s>&amp; contr&agrave;, &longs;iquid fieri debet; etiam nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt ex aliquo fiat quod <lb/>habeat certam formam, c&ugrave;m in ea &longs;it ratio cert&aelig; priuationis per quam, dum corruptio fit; materia <lb/>ad alteram formam tran&longs;mut&agrave;tur: cuius &longs;ignum; qu&ograve;d &longs;i alteram capere ip&longs;a velit, &longs;poliari pr&ecedil;&longs;en&shy;<lb/>te nece&longs;&longs;e &longs;it; ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>rem id eueniat, vt cuiu&longs;piam generatio corruptio &longs;it alterius, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;imul <lb/> <s>Et quanquam de mobili illo efficiente po&longs;te&agrave; multa dicenda &longs;unt; attamen illud non omittendum, <lb/>quod facit in rem pr&aelig;&longs;entem &longs;icut in ortu &amp; interitu rerum duo &longs;unt <expan abbr="ob&longs;eru&atilde;da">ob&longs;eruanda</expan> &longs;ucce&longs;sio illorum, <lb/><expan abbr="&longs;ucce&longs;sioni&longs;&qacute;">&longs;ucce&longs;sioni&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>perpetuitas; &longs;ic &amp; efficientis illius mobilis e&longs;&longs;e duas actiones, morum diurnum, qui <lb/>c&ugrave;m &longs;emper idem &longs;it; e&longs;t cau&longs;&longs;a perpetuitatis, &amp; annuum planetarum, qui c&ugrave;m &longs;it varius, e&longs;t cau&longs;&longs;a <lb/>&longs;ucce&longs;sionis. </s>                                                                <s>Immobile, quoniam &agrave; materia &longs;ecretum e&longs;t, alterius cert&egrave; negocij foret; ver&ugrave;m &amp; nos <lb/>c&ugrave;m generales cau&longs;&longs;as motus in hoc volumine inquitamus, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> aliqua <expan abbr="lic&etilde;tia">licentia</expan> in hac methodo abu&shy;<lb/>temur, &amp; plura forta&longs;&longs;e dicemus de illo, qu&agrave;m phy&longs;ico par e&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>interim ver&ograve; de materia di&longs;&longs;era&shy;<arrow.to.target n="marg3313"></arrow.to.target><lb/>mus, &amp; ab eius ingenio qu&aelig;&longs;tionis propo&longs;it&aelig; cau&longs;&longs;am, &amp; &longs;olutionem petamus. </s>                                                                <s>Ea quidem cau&longs;&longs;a e&longs;t <lb/>i&longs;tius perpetu&aelig; rerum &longs;ucce&longs;sionis, quod in ip&longs;a imperfectio qu&aelig;dam e&longs;t, &amp; idcirco appetitus qui&shy;<lb/>dam form&aelig; quo tracta &longs;emper exuitur pr&ecedil;&longs;entibus, ac nouas veluti quidam Proteus induitur, qui, <lb/>c&ugrave;m perpetuus &longs;it, in cau&longs;&longs;a <expan abbr="quoq.">quoque</expan> e&longs;t, vt materia &longs;emper nouis generationibus <expan abbr="atq.">atque</expan> corruptionibus <lb/>&longs;ubiiciatur, &amp; &longs;ubinde vt vnius corruptio alterius item &longs;it generatio. </s>                                                                <s>Ergo non <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> in id quod non <lb/>e&longs;t, abeunt, neque <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> deficiunt; quanuis corruptio e&ograve; quod non e&longs;t per &longs;e terminetur. </s>                                                                <s>neque <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>corruptio reip&longs;a fit in id quod &longs;impliciter <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;it, &longs;ed &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> tant&ugrave;m, neque in id quod non <lb/>e&longs;t, hoc e&longs;t, nihilum, de&longs;init; ver&ugrave;m ex hac re certa qu&aelig; &longs;it, in alia certam qu&aelig; non &longs;it, abit, <expan abbr="quemad-mod&utilde;">quemad&shy;<lb/>modum</expan> fit interitus hominis in non <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan>, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> in <expan abbr="o&etilde;m">omnem</expan> non hominem, ver&ugrave;m in certum non <lb/>hominem, vtputa, cadauer quod &amp; &longs;i reip&longs;a homo non e&longs;t, &amp; &longs;ic non e&longs;t; at cert&egrave; p &longs;e aliquid e&longs;t, ha&shy;<lb/>bens in &longs;e rationem &longs;olam eius quod non e&longs;t, hoc e&longs;t, non hominis. </s>                                                                <s>ab hoc ergo non abeunt in nihi&shy;<lb/>lum; neque generatio ce&longs;&longs;at. </s>                                                                <s>&amp; contr&agrave;, &longs;iquid fieri debet; etiam nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt ex aliquo fiat quod <lb/>habeat certam formam, c&ugrave;m in ea &longs;it ratio cert&aelig; priuationis per quam, dum corruptio fit; materia <lb/>ad alteram formam tran&longs;mut&agrave;tur: cuius &longs;ignum; qu&ograve;d &longs;i alteram capere ip&longs;a velit, &longs;poliari pr&ecedil;&longs;en&shy;<lb/>te nece&longs;&longs;e &longs;it; ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>rem id eueniat, vt cuiu&longs;piam generatio corruptio &longs;it alterius, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;imul <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3314"></arrow.to.target><lb/>con&longs;i&longs;tere form&aelig; ill&aelig; po&longs;&longs;unt. </s>                                                                <s>ita qua&longs;i circulus quidam &longs;unt generatio &amp; corruptio, dum vno &longs;u&shy;<lb/>blato alterum &longs;uccedat oportet, &amp; dum hoc fit, alterum nece&longs;&longs;ari&ograve; corrumpatur. </s>                                                                <s>quem &longs;an&egrave; circu&shy;<lb/>lum, qu&ograve;d eleganti&longs;sim&egrave; expre&longs;&longs;um apud Platonem legimus; eius verba propter elegantiam hoc lo&shy;<lb/>co &longs;ub&longs;cribere non grauabimur. </s>                                                                <s>inquit enim. <foreign lang="greek">EI) ga\r mh\ a)EI\ a)ntapodido/ih ta\ e(teratoi=s e(te/rois <lb/>gigno/mena, w(sper EI\ ku/klw| teriionta:a)ll) es/qEI=a. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek">ti/s EI)/h h( ge/nesi+s e)k tou= e(te/rou mo/non EI)s to\ katan <lb/>tikru/ kai\ mh\ a)naka(mpt=h| pa/lin e)pito\ e(te\ron; mhde\ kamphn\ poioi=to, o)=isq) o(ti pa/nta telestw=nta <lb/>pau/saito gigno/men\a</foreign>, quod e&longs;t. </s>                                                                <s>&ldquo;Ni&longs;i <expan abbr=".n.">enim</expan> alijs alia &longs;uccedant in lucem prodeuntia, tanquam in orbem <lb/>circumeuntia, &longs;ed recta qu&aelig;dam generatio fit ex altero &longs;ol&ugrave;m in id quod e&longs;t &egrave; regione; <expan abbr="neq.">neque</expan> iterum <lb/>ad alterum reflectatur, neque conuer&longs;ionem faciat.&rdquo; &longs;cito omnia finem a&longs;&longs;equentia &agrave; generatione ce&longs;&shy;<lb/>&longs;atura. </s>                                                                <s>&amp;, &longs;i tanti&longs;per in re &longs;eria &longs;upercilium tollere licet: h&aelig;c rerum reflexio, &longs;iue circuitus ea rota <lb/>&longs;it, cui manus &amp; pedes Ixioni Iunonis amore incen&longs;o &agrave; magno Ioue arcti&longs;simis vinculis a&longs;tricta <lb/>&longs;unt, qu&aelig; voluitur in perpetuum, <expan abbr="ei&qacute;">eique</expan>. </s>                                                                <s>rot&aelig; Ixion clamat, alligatus, benemeritis gratiam e&longs;&longs;e refe&shy;<lb/>rendam: e&longs;t autem ben&egrave;meritus Iuppiter, qui &amp; iuuans pater e&longs;t, &amp; &agrave; Po&euml;tis pater <expan abbr="hominum&qacute;ue">hominumque</expan> <lb/><expan abbr="de&ucirc;m&qacute;">de&ucirc;mque</expan>. </s>                                                                <s>dicitur, &amp; O. M. &amp; quidem ant&egrave; O. ide&longs;t <expan abbr="benefic&etilde;ti&longs;simus">beneficenti&longs;simus</expan>, qu&agrave;m M. quia maius e&longs;t <expan abbr="certe&qacute;">certeque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>gratius prode&longs;&longs;e omnibus qu&agrave;m opes magnas habere: hoc igitur pr&ecedil;&longs;tat qu&aelig; pulchritudine form&aelig; <lb/>incen&longs;a, &agrave; D. O. M. rotatur a&longs;sidu&egrave;. </s>                                                                <s>Sed ad propo&longs;itum reuertamur. </s>                                                                <s>Idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> Plato Tim&ecedil;o cor&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg3314"></arrow.to.target><lb/>con&longs;i&longs;tere form&aelig; ill&aelig; po&longs;&longs;unt. </s>                                                                <s>ita qua&longs;i circulus quidam &longs;unt generatio &amp; corruptio, dum vno &longs;u&shy;<lb/>blato alterum &longs;uccedat oportet, &amp; dum hoc fit, alterum nece&longs;&longs;ari&ograve; corrumpatur. </s>                                                                <s>quem &longs;an&egrave; circu&shy;<lb/>lum, qu&ograve;d eleganti&longs;sim&egrave; expre&longs;&longs;um apud Platonem legimus; eius verba propter elegantiam hoc lo&shy;<lb/>co &longs;ub&longs;cribere non grauabimur. </s>                                                                <s>inquit enim. <foreign lang="greek">EI) ga\r mh\ a)EI\ a)ntapodido/ih ta\ e(teratoi=s e(te/rois <lb/>gigno/mena, w(sper EI\ ku/klw| teriionta:a)ll) es/qEI=a. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek">ti/s EI)/h h( ge/nesi+s e)k tou= e(te/rou mo/non EI)s to\ katan <lb/>tikru/ kai\ mh\ a)naka(mpt=h| pa/lin e)pito\ e(te\ron; mhde\ kamphn\ poioi=to, o)=isq) o(ti pa/nta telestw=nta <lb/>pau/saito gigno/men\a</foreign>, quod e&longs;t. </s>                                                                <s>&ldquo;Ni&longs;i <expan abbr=".n.">enim</expan> alijs alia &longs;uccedant in lucem prodeuntia, tanquam in orbem <lb/>circumeuntia, &longs;ed recta qu&aelig;dam generatio fit ex altero &longs;ol&ugrave;m in id quod e&longs;t &egrave; regione; <expan abbr="neq.">neque</expan> iterum <lb/>ad alterum reflectatur, neque conuer&longs;ionem faciat.&rdquo; &longs;cito omnia finem a&longs;&longs;equentia &agrave; generatione ce&longs;&shy;<lb/>&longs;atura. </s>                                                                <s>&amp;, &longs;i tanti&longs;per in re &longs;eria &longs;upercilium tollere licet: h&aelig;c rerum reflexio, &longs;iue circuitus ea rota <lb/>&longs;it, cui manus &amp; pedes Ixioni Iunonis amore incen&longs;o &agrave; magno Ioue arcti&longs;simis vinculis a&longs;tricta <lb/>&longs;unt, qu&aelig; voluitur in perpetuum, <expan abbr="ei&qacute;">eique</expan>. </s>                                                                <s>rot&aelig; Ixion clamat, alligatus, benemeritis gratiam e&longs;&longs;e refe&shy;<lb/>rendam: e&longs;t autem ben&egrave;meritus Iuppiter, qui &amp; iuuans pater e&longs;t, &amp; &agrave; Po&euml;tis pater <expan abbr="hominum&qacute;ue">hominumque</expan> <lb/><expan abbr="de&ucirc;m&qacute;">de&ucirc;mque</expan>. </s>                                                                <s>dicitur, &amp; O. M. &amp; quidem ant&egrave; O. ide&longs;t <expan abbr="benefic&etilde;ti&longs;simus">beneficenti&longs;simus</expan>, qu&agrave;m M. quia maius e&longs;t <expan abbr="certe&qacute;">certeque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>gratius prode&longs;&longs;e omnibus qu&agrave;m opes magnas habere: hoc igitur pr&ecedil;&longs;tat qu&aelig; pulchritudine form&aelig; <lb/>incen&longs;a, &agrave; D. O. M. rotatur a&longs;sidu&egrave;. </s>                                                                <s>Sed ad propo&longs;itum reuertamur. </s>                                                                <s>Idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> Plato Tim&ecedil;o cor&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3315"></arrow.to.target><lb/>ruptionem in&longs;inuans in generationem, mon&longs;trat corruptionem in nihilum non habire. </s>                                                                <s>Ex his <lb/>etiam &longs;umi pote&longs;t occa&longs;io diluendi pr&aelig;cedentem qu&aelig;&longs;tionem qu&aelig; qu&aelig;rebatur; ex quonam, quod <lb/>non e&longs;&longs;et, generatio fieret, &amp; an hoc quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, ad aliquod <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> referri queat, aut potius <lb/>ab <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> <expan abbr="pr&ecedil;dicam&etilde;to">pr&ecedil;dicamento</expan> <expan abbr="expungend&utilde;">expungendum</expan>, quia <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;it actu. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> hoc quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e ponimus, cum aliqua <expan abbr="&longs;ub-&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&shy;<lb/>&longs;tantia</expan> <expan abbr="s&etilde;per">semper</expan> e&longs;t, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> a&longs;sidu&egrave; <expan abbr="comita&ttilde;">comitatur</expan> ip&longs;i aliqua forma, in qua manet futur&ecedil; priuatio, vt <expan abbr="h&otilde;">hom</expan> fit ex non <lb/><expan abbr="ho&itilde;e">homine</expan>, qui non e&longs;t <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="s&itilde;pliciter">simpliciter</expan>, &longs;ed <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t hoc .i. </s>                                                                <s>homo: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;emen, in quo e&longs;t materia, ex qua <expan abbr="con&longs;ti-tui&ttilde;">con&longs;ti&shy;<lb/>tuitur</expan> homo, &amp; human&ecedil; form&ecedil; priuatio, cui^{9} beneficio materia illa <expan abbr="human&atilde;">humanam</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="c&otilde;cupi&longs;cit">concupi&longs;cit</expan>: verun&shy;<lb/>tamen habet ea materia <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="qu&atilde;d&atilde;">quandam</expan>, nec vllo <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> re, &longs;ed cogitatione <expan abbr="d&utilde;taxat">duntaxat</expan> ab ip&longs;a <expan abbr="&longs;epara&ttilde;">&longs;eparatur</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="&ptilde;&ptilde;e&agrave;">propterea</expan> <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> fit ex nihilo. </s>                                                                <s>id quod fit ex eo quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="&etilde;">em</expan>, &amp; ex eo <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> &longs;ol&ugrave;m, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> actu: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> per &longs;e actu <lb/><expan abbr="quippi&atilde;">quippiam</expan> e&longs;t, &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> actu id <expan abbr="qd">quod</expan> <expan abbr="producend&utilde;">producendum</expan> e&longs;t, ac <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ens <expan abbr="s&itilde;pliciter">simpliciter</expan>, &longs;ed actu hoc, <expan abbr="po-t&etilde;tia">po&shy;<lb/>tentia</expan> ver&ograve; &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ens id nimir&ugrave;m quod <expan abbr="gener&atilde;d&utilde;">generandum</expan> e&longs;t, vt <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> formaliter <expan abbr="s&utilde;pta">sumpta</expan> <expan abbr="intuea&ttilde;">intueatur</expan> &longs;ol&ugrave;m, vt ita <lb/>dixerim, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="exi&longs;t&etilde;ti&atilde;">exi&longs;tentiam</expan>, <expan abbr="qa">quam</expan> quaten^{9} <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan>, cert&egrave; <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t &amp; <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> nihil. </s>                                                                <s>ide&ograve; dixit <expan abbr="aliq&ntilde;">aliquando</expan> Ari&longs;t. </s>                                                                <s>id <expan abbr="qd">quod</expan> <lb/>pote&longs;tate e&longs;t <expan abbr="h&otilde;">hom</expan>, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan>, &amp; <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> reb^{9} attribui quae &longs;int, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> actu <expan abbr="for&etilde;t">forent</expan>. </s>                                                                <s>&longs;ed <expan abbr="qa">quam</expan> <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> h&ecedil;c reip&longs;a <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/><expan abbr="&longs;epara&ttilde;">&longs;eparatur</expan> ab actu &agrave; quo <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> cau&longs;&longs;a, cur <expan abbr="quodc&utilde;q.">quodcunque</expan> &longs;it, <expan abbr="peti&ttilde;">petitur</expan>, idcirco illud <expan abbr="qd">quod</expan> pote&longs;tate <expan abbr="&etilde;">em</expan>, nihil pror&longs;us <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="&etilde;">em</expan>. <arrow.to.target n="marg3315"></arrow.to.target><lb/>ruptionem in&longs;inuans in generationem, mon&longs;trat corruptionem in nihilum non habire. </s>                                                                <s>Ex his <lb/>etiam &longs;umi pote&longs;t occa&longs;io diluendi pr&aelig;cedentem qu&aelig;&longs;tionem qu&aelig; qu&aelig;rebatur; ex quonam, quod <lb/>non e&longs;&longs;et, generatio fieret, &amp; an hoc quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, ad aliquod <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> referri queat, aut potius <lb/>ab <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> <expan abbr="pr&ecedil;dicam&etilde;to">pr&ecedil;dicamento</expan> <expan abbr="expungend&utilde;">expungendum</expan>, quia <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;it actu. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> hoc quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e ponimus, cum aliqua <expan abbr="&longs;ub-&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&shy;<lb/>&longs;tantia</expan> <expan abbr="s&etilde;per">semper</expan> e&longs;t, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> a&longs;sidu&egrave; <expan abbr="comita&ttilde;">comitatur</expan> ip&longs;i aliqua forma, in qua manet futur&ecedil; priuatio, vt <expan abbr="h&otilde;">homo</expan> fit ex non <lb/><expan abbr="ho&itilde;e">homine</expan>, qui non e&longs;t <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="s&itilde;pliciter">simpliciter</expan>, &longs;ed <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t hoc .i. </s>                                                                <s>homo: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;emen, in quo e&longs;t materia, ex qua <expan abbr="con&longs;ti-tui&ttilde;">con&longs;ti&shy;<lb/>tuitur</expan> homo, &amp; human&ecedil; form&ecedil; priuatio, cui^{9} beneficio materia illa <expan abbr="human&atilde;">humanam</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="c&otilde;cupi&longs;cit">concupi&longs;cit</expan>: verun&shy;<lb/>tamen habet ea materia <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="qu&atilde;d&atilde;">quandam</expan>, nec vllo <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> re, &longs;ed cogitatione <expan abbr="d&utilde;taxat">duntaxat</expan> ab ip&longs;a <expan abbr="&longs;epara&ttilde;">&longs;eparatur</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="&ptilde;&ptilde;e&agrave;">propterea</expan> <lb/><expan abbr="n&otilde;">non</expan> fit ex nihilo. </s>                                                                <s>id quod fit ex eo quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="&etilde;">em</expan>, &amp; ex eo <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> &longs;ol&ugrave;m, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> actu: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> per &longs;e actu <lb/><expan abbr="quippi&atilde;">quippiam</expan> e&longs;t, &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> actu id <expan abbr="qd">quod</expan> <expan abbr="producend&utilde;">producendum</expan> e&longs;t, ac <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ens <expan abbr="s&itilde;pliciter">simpliciter</expan>, &longs;ed actu hoc, <expan abbr="po-t&etilde;tia">po&shy;<lb/>tentia</expan> ver&ograve; &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ens id nimir&ugrave;m quod <expan abbr="gener&atilde;d&utilde;">generandum</expan> e&longs;t, vt <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> formaliter <expan abbr="s&utilde;pta">sumpta</expan> <expan abbr="intuea&ttilde;">intueatur</expan> &longs;ol&ugrave;m, vt ita <lb/>dixerim, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="exi&longs;t&etilde;ti&atilde;">exi&longs;tentiam</expan>, <expan abbr="qa">quam</expan> quaten^{9} <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan>, cert&egrave; <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t &amp; <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> nihil. </s>                                                                <s>ide&ograve; dixit <expan abbr="aliq&ntilde;">aliquando</expan> Ari&longs;t. </s>                                                                <s>id <expan abbr="qd">quod</expan> <lb/>pote&longs;tate e&longs;t <expan abbr="h&otilde;">homo</expan>, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan>, &amp; <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> reb^{9} attribui quae &longs;int, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> actu <expan abbr="for&etilde;t">forent</expan>. </s>                                                                <s>&longs;ed <expan abbr="qa">quam</expan> <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> h&ecedil;c reip&longs;a <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/><expan abbr="&longs;epara&ttilde;">&longs;eparatur</expan> ab actu &agrave; quo <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> cau&longs;&longs;a, cur <expan abbr="quodc&utilde;q.">quodcunque</expan> &longs;it, <expan abbr="peti&ttilde;">petitur</expan>, idcirco illud <expan abbr="qd">quod</expan> pote&longs;tate <expan abbr="&etilde;">em</expan>, nihil pror&longs;us <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="&etilde;">em</expan>.
 </s>                                                                <s><pb pagenum="555"/> </s>                                                                <s><pb pagenum="555"/>
 <arrow.to.target n="marg3316"></arrow.to.target></s></p> <arrow.to.target n="marg3316"></arrow.to.target></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 13025 
Line 13025 
 <s><emph type="italics"/>Redduntur cau&longs;&longs;&aelig;, cur &egrave; mutationibus qu&aelig;dam &longs;impliciter appellantur, ali&ecedil; quodammodo, &amp; <lb/>iudicium nostrum ad&longs;cribitur. </s>                                                                <s>Caput XV<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Redduntur cau&longs;&longs;&aelig;, cur &egrave; mutationibus qu&aelig;dam &longs;impliciter appellantur, ali&ecedil; quodammodo, &amp; <lb/>iudicium nostrum ad&longs;cribitur. </s>                                                                <s>Caput XV<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>EA tamen qu&aelig; ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>decreta fuerant, ad primam illam controuer&longs;iam profligandam, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> no&shy;<lb/>u&aelig; cuidam pr&aelig;bebant occa&longs;ionem. </s>                                                                <s>e&longs;to <expan abbr=".n.">enim</expan> quae vnius corruptio alterius generatio &longs;it: qua'nam ra&shy;<lb/> <s>EA tamen qu&aelig; ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>decreta fuerant, ad primam illam controuer&longs;iam profligandam, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> no&shy;<lb/>u&aelig; cuidam pr&aelig;bebant occa&longs;ionem. </s>                                                                <s>e&longs;to <expan abbr=".n.">enim</expan> quae vnius corruptio alterius generatio &longs;it: qua'nam ra&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3328"></arrow.to.target><lb/>tione fit, vt aliqua corruptio vel generatio dicatur &longs;impliciter; alia ver&ograve; quodammodo? </s>                                                                <s>nam quae ita <lb/>nuncupentur <expan abbr="vtr&ecedil;q.">vtr&ecedil;que</expan> ex v&longs;u loquendi p&longs;picuum e&longs;t: &longs;unt <expan abbr=".n.">enim</expan> qu&aelig;dam qu&aelig; &longs;impliciter generari &amp; cor&shy;<lb/>rumpi dicimus, vt qu&aelig; fiunt hoc aliquid. </s>                                                                <s>verbigratia, c&ugrave;m fit Socrates, aut animal, aut <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan>, c&ugrave;m in&shy;<lb/>tercunt; etenim tran&longs;m&ugrave;tationes eorum &longs;ine vlla appendicula pronunciantur: <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> di&longs;cens fit do&shy;<lb/>ctus, aut doctus dedi&longs;cit, non &longs;impliciter fieri, aut corrumpi dicimus: &longs;ed hoc totum, cum hoc addi&shy;<lb/>tamento, quod fit &longs;ciens, &amp; totum quod corrumpitur; dum totum &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> capiatur, quod <lb/>in partium vniuer&longs;itate po&longs;itum e&longs;t: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> materia &longs;emper remanet. </s>                                                                <s>Ea e&longs;t dubitatio &agrave; loquendi con&longs;ue&shy;<lb/>tudine accepta. </s>                                                                <s>De cuius tamen &longs;olutione <expan abbr="c&otilde;plura">complura</expan> dicenda &longs;unt: t&ugrave;m quae Ari&longs;t. </s>                                                                <s>ad <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> <expan abbr="tollend&atilde;">tollendam</expan> tres &longs;o&shy;<lb/>lutiones in medio ponit: <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> qu&ograve;d de prioris &longs;en&longs;u nil eruitur certi ex interpretib. vt nihil ex hoc <lb/>progre&longs;&longs;u <expan abbr="t&atilde;">tam</expan> nob. </s>                                                                <s>con&longs;tet, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> id quae Ari&longs;t. </s>                                                                <s>&agrave; confu&longs;is ad di&longs;tincta nos &longs;en&longs;im perducat. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur hoc <lb/>qu&aelig;rimus (vt tandem <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> ip&longs;am cominus aggrediamur) cur &egrave; mutationib. h&aelig; dicantur &longs;impliciter; il&shy;<lb/>l&ecedil; <expan abbr="quod&atilde;modo">quodammodo</expan>, id cert&egrave; &agrave; rerum differentijs exoritur, inter quas tran&longs;mutatio fit: <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> in <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> motu <lb/>duo &longs;unt termini, &agrave; quo .&longs;. </s>                                                                <s>&amp; ad quem inter quos obitur mutatio vici&longs;sim, qui in generatione &amp; cor&shy;<lb/>ruptione &longs;unt e&longs;&longs;e &amp; non e&longs;&longs;e, vt &longs;&ecedil;pius <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;t. </s>                                                                <s>quia ergo i&longs;ta duo inter qu&aelig; fit mutatio, &longs;ecum dif&shy;<lb/>ferunt; inde efficitur, vt mutatio ex vno in alterum appelletur mutatio &longs;impliciter: contr&agrave; ver&ograve; po&shy;<lb/>&longs;terioris huiu&longs;ce in illud primum, mutatio quodammodo. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> generatio &amp; corruptio, quem&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg3328"></arrow.to.target><lb/>tione fit, vt aliqua corruptio vel generatio dicatur &longs;impliciter; alia ver&ograve; quodammodo? </s>                                                                <s>nam quae ita <lb/>nuncupentur <expan abbr="vtr&ecedil;q.">vtr&ecedil;que</expan> ex v&longs;u loquendi <expan abbr="&ptail;&longs;picuum">per&longs;picuum</expan> e&longs;t: &longs;unt <expan abbr=".n.">enim</expan> qu&aelig;dam qu&aelig; &longs;impliciter generari &amp; cor&shy;<lb/>rumpi dicimus, vt qu&aelig; fiunt hoc aliquid. </s>                                                                <s>verbigratia, c&ugrave;m fit Socrates, aut animal, aut <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan>, c&ugrave;m in&shy;<lb/>tercunt; etenim tran&longs;m&ugrave;tationes eorum &longs;ine vlla appendicula pronunciantur: <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> di&longs;cens fit do&shy;<lb/>ctus, aut doctus dedi&longs;cit, non &longs;impliciter fieri, aut corrumpi dicimus: &longs;ed hoc totum, cum hoc addi&shy;<lb/>tamento, quod fit &longs;ciens, &amp; totum quod corrumpitur; dum totum &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> capiatur, quod <lb/>in partium vniuer&longs;itate po&longs;itum e&longs;t: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> materia &longs;emper remanet. </s>                                                                <s>Ea e&longs;t dubitatio &agrave; loquendi con&longs;ue&shy;<lb/>tudine accepta. </s>                                                                <s>De cuius tamen &longs;olutione <expan abbr="c&otilde;plura">complura</expan> dicenda &longs;unt: t&ugrave;m quae Ari&longs;t. </s>                                                                <s>ad <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> <expan abbr="tollend&atilde;">tollendam</expan> tres &longs;o&shy;<lb/>lutiones in medio ponit: <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> qu&ograve;d de prioris &longs;en&longs;u nil eruitur certi ex interpretib. vt nihil ex hoc <lb/>progre&longs;&longs;u <expan abbr="t&atilde;">tam</expan> nob. </s>                                                                <s>con&longs;tet, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> id quae Ari&longs;t. </s>                                                                <s>&agrave; confu&longs;is ad di&longs;tincta nos &longs;en&longs;im perducat. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur hoc <lb/>qu&aelig;rimus (vt tandem <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> ip&longs;am cominus aggrediamur) cur &egrave; mutationib. h&aelig; dicantur &longs;impliciter; il&shy;<lb/>l&ecedil; <expan abbr="quod&atilde;modo">quodammodo</expan>, id cert&egrave; &agrave; rerum differentijs exoritur, inter quas tran&longs;mutatio fit: <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> in <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> motu <lb/>duo &longs;unt termini, &agrave; quo .&longs;. </s>                                                                <s>&amp; ad quem inter quos obitur mutatio vici&longs;sim, qui in generatione &amp; cor&shy;<lb/>ruptione &longs;unt e&longs;&longs;e &amp; non e&longs;&longs;e, vt &longs;&ecedil;pius <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;t. </s>                                                                <s>quia ergo i&longs;ta duo inter qu&aelig; fit mutatio, &longs;ecum dif&shy;<lb/>ferunt; inde efficitur, vt mutatio ex vno in alterum appelletur mutatio &longs;impliciter: contr&agrave; ver&ograve; po&shy;<lb/>&longs;terioris huiu&longs;ce in illud primum, mutatio quodammodo. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> generatio &amp; corruptio, quem&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3329"></arrow.to.target><lb/>admodum po&longs;uimus &longs;upr&agrave;, &longs;e mutu&ograve; con&longs;equuntur; nec &agrave; &longs;e <expan abbr="inuic&etilde;">inuicem</expan> <expan abbr="vn&qtilde;">vnquam</expan> diuer&longs;i po&longs;&longs;unt: fit, vt cor&shy;<lb/>ruptio &longs;impliciter coniungatur <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> generatione <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> e&longs;t <expan abbr="quod&atilde;modo">quodammodo</expan>; &amp; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ea corruptione <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> e&longs;t <expan abbr="quod&atilde;-modo">quodan&shy;<lb/>modo</expan>, generatio &longs;impliciter. </s>                                                                <s><expan abbr="Ex&etilde;pligratia">Exempligratia</expan> fit mutatio &egrave; terra in <expan abbr="ign&etilde;">ignem</expan>, &amp; contr&agrave; ex igni in <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan>: c&ugrave;m &egrave; <lb/>terra fit ignis, generatio &longs;impliciter appellatur: vbi contr&agrave; ex igni fit terra, ea e&longs;t generatio quodam&shy;<lb/>modo; <expan abbr="con&longs;imili&qacute;">con&longs;imilique</expan>. </s>                                                                <s>modo, quando &egrave; terra fit ignis, dicitur corruptio quodammodo; quand&ograve; ver&ograve; ex <lb/>igni fit terra, &longs;impliciter corruptio vocatur, proptere&agrave; quae terra &amp; ignis ita di&longs;tinguuntur, qu&ograve;d ignis <lb/>habet <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="pr&aelig;&longs;tantior&etilde;">pr&aelig;&longs;tantiorem</expan>, &longs;iue dixeris efficaciores functiones, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> terra: idcirco ignis ip&longs;e videtur e&longs;&longs;e <lb/>&longs;impliciter, terra ver&ograve; <expan abbr="nequa&qtilde;">nequaque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="quamobr&etilde;">quamobrem</expan>, &longs;iquando mutatio fiat ex eo quod pr&aelig;&longs;tantius e&longs;t in oppo&shy;<lb/>&longs;itum, generatio quodamodo, &amp; &longs;impliciter corruptio nominantur: contr&agrave;. </s>                                                                <s>ver&ograve;, c&ugrave;m ex imperfe&shy;<lb/>ctiore perfectius efficitur, generatio &longs;impliciter e&longs;t, &amp; corruptio <expan abbr="quod&atilde;modo">quodammodo</expan>. </s>                                                                <s>Hoc igitur pacto <expan abbr="qui&longs;-pi&atilde;">qui&longs;&shy;<lb/>piam</expan> <expan abbr="&longs;ententi&atilde;">&longs;ententiam</expan> prim&aelig; &longs;olutionis expo&longs;uerit: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> &longs;iquis <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> ad <expan abbr="exqui&longs;itior&etilde;">exqui&longs;itiorem</expan> <expan abbr="trutin&atilde;">trutinam</expan> examinare velit, <expan abbr="ali&utilde;">alium</expan> <lb/>illius &longs;en&longs;um afferre cogetur. </s>                                                                <s>etenim concludit optim&egrave; Philoponus, ob duas cau&longs;&longs;as eiu&longs;modi non <lb/>e&longs;&longs;e vim prim&aelig; &longs;olutionis; <expan abbr="quandoquid&etilde;">quandoquidem</expan> in ea <expan abbr="nunqu&atilde;">nunquam</expan> meminerit Ari&longs;t. </s>                                                                <s>de pr&aelig;&longs;tantia aut ignobili&shy;<lb/>tate form&aelig;; formale inquiunt i&longs;ti, aut materiale. </s>                                                                <s>Deinde, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> prima &longs;olutio <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> po&longs;trema con&shy; <arrow.to.target n="marg3329"></arrow.to.target><lb/>admodum po&longs;uimus &longs;upr&agrave;, &longs;e mutu&ograve; con&longs;equuntur; nec &agrave; &longs;e <expan abbr="inuic&etilde;">inuicem</expan> <expan abbr="vn&qtilde;">vnquam</expan> diuer&longs;i po&longs;&longs;unt: fit, vt cor&shy;<lb/>ruptio &longs;impliciter coniungatur <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> generatione <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> e&longs;t <expan abbr="quod&atilde;modo">quodammodo</expan>; &amp; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ea corruptione <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> e&longs;t <expan abbr="quod&atilde;-modo">quodan&shy;<lb/>modo</expan>, generatio &longs;impliciter. </s>                                                                <s><expan abbr="Ex&etilde;pligratia">Exempligratia</expan> fit mutatio &egrave; terra in <expan abbr="ign&etilde;">ignem</expan>, &amp; contr&agrave; ex igni in <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan>: c&ugrave;m &egrave; <lb/>terra fit ignis, generatio &longs;impliciter appellatur: vbi contr&agrave; ex igni fit terra, ea e&longs;t generatio quodam&shy;<lb/>modo; <expan abbr="con&longs;imili&qacute;">con&longs;imilique</expan>. </s>                                                                <s>modo, quando &egrave; terra fit ignis, dicitur corruptio quodammodo; quand&ograve; ver&ograve; ex <lb/>igni fit terra, &longs;impliciter corruptio vocatur, proptere&agrave; quae terra &amp; ignis ita di&longs;tinguuntur, qu&ograve;d ignis <lb/>habet <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="pr&aelig;&longs;tantior&etilde;">pr&aelig;&longs;tantiorem</expan>, &longs;iue dixeris efficaciores functiones, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> terra: idcirco ignis ip&longs;e videtur e&longs;&longs;e <lb/>&longs;impliciter, terra ver&ograve; <expan abbr="nequa&qtilde;">nequaque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="quamobr&etilde;">quamobrem</expan>, &longs;iquando mutatio fiat ex eo quod pr&aelig;&longs;tantius e&longs;t in oppo&shy;<lb/>&longs;itum, generatio quodamodo, &amp; &longs;impliciter corruptio nominantur: contr&agrave;. </s>                                                                <s>ver&ograve;, c&ugrave;m ex imperfe&shy;<lb/>ctiore perfectius efficitur, generatio &longs;impliciter e&longs;t, &amp; corruptio <expan abbr="quod&atilde;modo">quodammodo</expan>. </s>                                                                <s>Hoc igitur pacto <expan abbr="qui&longs;-pi&atilde;">qui&longs;&shy;<lb/>piam</expan> <expan abbr="&longs;ententi&atilde;">&longs;ententiam</expan> prim&aelig; &longs;olutionis expo&longs;uerit: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> &longs;iquis <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> ad <expan abbr="exqui&longs;itior&etilde;">exqui&longs;itiorem</expan> <expan abbr="trutin&atilde;">trutinam</expan> examinare velit, <expan abbr="ali&utilde;">alium</expan> <lb/>illius &longs;en&longs;um afferre cogetur. </s>                                                                <s>etenim concludit optim&egrave; Philoponus, ob duas cau&longs;&longs;as eiu&longs;modi non <lb/>e&longs;&longs;e vim prim&aelig; &longs;olutionis; <expan abbr="quandoquid&etilde;">quandoquidem</expan> in ea <expan abbr="nunqu&atilde;">nunquam</expan> meminerit Ari&longs;t. </s>                                                                <s>de pr&aelig;&longs;tantia aut ignobili&shy;<lb/>tate form&aelig;; formale inquiunt i&longs;ti, aut materiale. </s>                                                                <s>Deinde, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> prima &longs;olutio <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> po&longs;trema con&shy;
 <pb pagenum="558"/>ueniret, in qua &longs;tatuit Ari&longs;t. </s>                                                                <s>di&longs;crimen inter <expan abbr="generation&etilde;">generationem</expan> &longs;impliciter &amp; <expan abbr="quod&atilde;modo">quodammodo</expan> ex eo, quae hoc for&shy;<lb/> <pb pagenum="558"/>ueniret, in qua &longs;tatuit Ari&longs;t. </s>                                                                <s>di&longs;crimen inter <expan abbr="generation&etilde;">generationem</expan> &longs;impliciter &amp; <expan abbr="quod&atilde;modo">quodammodo</expan> ex eo, quae hoc for&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3330"></arrow.to.target><lb/>male &longs;it, illud <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> materiale, quas <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> rationes aduertens D. Thomas &longs;ic <expan abbr="&longs;ententi&atilde;">&longs;ententiam</expan> Ari&longs;t. </s>                                                                <s>explicauit, vt <lb/>id quod e&longs;t &longs;impliciter, accipiatur, c&ugrave;m materia form&aelig; illi &longs;ubiecta e&longs;t, ad quam natura contendit, <lb/>qu&aelig; .&longs;. </s>                                                                <s>ad aliam formam perfectiorem non ordinatur, cuiu&longs;modi e&longs;t forma &longs;peciei illius, quam diale&shy;<lb/>ctici &longs;peciali&longs;simam vocant. </s>                                                                <s>h&aelig;c <expan abbr=".n.">enim</expan> ad formam perfectiorem non dirigitur; qu&aelig; ver&ograve; tendit in <expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan>, <lb/>&amp; ab ea perficitur, e&longs;t animalis forma: non e&longs;&longs;e ver&ograve; &longs;impliciter, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> materia e&longs;t cum priuatione, qu&aelig; <lb/>ad aliam priuationem deduci nequit, qualis e&longs;t priuatio cadaueris, cui &longs;uccedunt elementa &longs;ol&ugrave;m in <lb/>qu&aelig; di&longs;&longs;oluatur, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> autem priuatio hominis, in cuius locum cadaueris priuatio &longs;ubit. </s>                                                                <s>Quare &longs;ic do&shy;<lb/>cet fieri generationem &longs;impliciter, &amp; corruptionem quodammodo, c&ugrave;m fit res perfecta ex priuatio&shy;<lb/>ne cui adiungitur forma imperfecta; quatenus <expan abbr=".n.">enim</expan> perfecta forma inducitur, e&longs;t generatio &longs;implici&shy;<lb/>ter; quatenus ver&ograve; forma imperfecta aboletur, e&longs;t corruptio quodammodo, veluti c&ugrave;m &egrave; &longs;emine fit <lb/>homo, &amp; contr&agrave;, c&ugrave;m ex forma imperfecta perueniatur in priuationem perfectam, cum qua con&longs;tat <lb/>imperfecta forma, corruptio &longs;impliciter e&longs;t, generatio ver&ograve; quodammodo: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> perfecta decedit; <lb/>in eius ver&ograve; locum imperfecta reponitur; veluti c&ugrave;m ex homine fit cadauer. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> vt ingenu&egrave; fatear, <lb/>h&aelig;c interpretatio admod&ugrave;m &longs;ubtilis e&longs;t, an ver&ograve; &longs;atis tuta &amp; firma, ne&longs;cio equidem: neque <expan abbr=".n.">enim</expan> video, <lb/>quid ad eius loci explicationem conferat acce&longs;sio illa priuationis, c&ugrave;m <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;i tran&longs;eatur &agrave; forma im&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg3330"></arrow.to.target><lb/>male &longs;it, illud <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> materiale, quas <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> rationes aduertens D. Thomas &longs;ic <expan abbr="&longs;ententi&atilde;">&longs;ententiam</expan> Ari&longs;t. </s>                                                                <s>explicauit, vt <lb/>id quod e&longs;t &longs;impliciter, accipiatur, c&ugrave;m materia form&aelig; illi &longs;ubiecta e&longs;t, ad quam natura contendit, <lb/>qu&aelig; .&longs;. </s>                                                                <s>ad aliam formam perfectiorem non ordinatur, cuiu&longs;modi e&longs;t forma &longs;peciei illius, quam diale&shy;<lb/>ctici &longs;peciali&longs;simam vocant. </s>                                                                <s>h&aelig;c <expan abbr=".n.">enim</expan> ad formam perfectiorem non dirigitur; qu&aelig; ver&ograve; tendit in <expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan>, <lb/>&amp; ab ea perficitur, e&longs;t animalis forma: non e&longs;&longs;e ver&ograve; &longs;impliciter, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> materia e&longs;t cum priuatione, qu&aelig; <lb/>ad aliam priuationem deduci nequit, qualis e&longs;t priuatio cadaueris, cui &longs;uccedunt elementa &longs;ol&ugrave;m in <lb/>qu&aelig; di&longs;&longs;oluatur, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> autem priuatio hominis, in cuius locum cadaueris priuatio &longs;ubit. </s>                                                                <s>Quare &longs;ic do&shy;<lb/>cet fieri generationem &longs;impliciter, &amp; corruptionem quodammodo, c&ugrave;m fit res perfecta ex priuatio&shy;<lb/>ne cui adiungitur forma imperfecta; quatenus <expan abbr=".n.">enim</expan> perfecta forma inducitur, e&longs;t generatio &longs;implici&shy;<lb/>ter; quatenus ver&ograve; forma imperfecta aboletur, e&longs;t corruptio quodammodo, veluti c&ugrave;m &egrave; &longs;emine fit <lb/>homo, &amp; contr&agrave;, c&ugrave;m ex forma imperfecta perueniatur in priuationem perfectam, cum qua con&longs;tat <lb/>imperfecta forma, corruptio &longs;impliciter e&longs;t, generatio ver&ograve; quodammodo: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> perfecta decedit; <lb/>in eius ver&ograve; locum imperfecta reponitur; veluti c&ugrave;m ex homine fit cadauer. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> vt ingenu&egrave; fatear, <lb/>h&aelig;c interpretatio admod&ugrave;m &longs;ubtilis e&longs;t, an ver&ograve; &longs;atis tuta &amp; firma, ne&longs;cio equidem: neque <expan abbr=".n.">enim</expan> video, <lb/>quid ad eius loci explicationem conferat acce&longs;sio illa priuationis, c&ugrave;m <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;i tran&longs;eatur &agrave; forma im&shy;<lb/>
Line 13218 
Line 13218 
 <s><emph type="italics"/>Definitio generationis a&longs;&longs;ignatur. </s>                                                                <s>Cap. </s>                                                                <s>XX<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Definitio generationis a&longs;&longs;ignatur. </s>                                                                <s>Cap. </s>                                                                <s>XX<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>STATVAMVS <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> nunc veras ac primas harum mutationum differentias in <expan abbr="quib.">quibus</expan> con&longs;picu&aelig; <lb/>fient &longs;ingularum definitiones, <expan abbr="v&ntilde;">vnde</expan> nobis vn&agrave; quid ill&aelig; &longs;int, &amp; quae &longs;int cognitione certi&longs;sima note&shy;<lb/> <s>STATVAMVS <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> nunc veras ac primas harum mutationum differentias in <expan abbr="quib.">quibus</expan> con&longs;picu&aelig; <lb/>fient &longs;ingularum definitiones, <expan abbr="v&ntilde;">vnde</expan> nobis vn&agrave; quid ill&aelig; &longs;int, &amp; quae &longs;int cognitione certi&longs;sima note&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3383"></arrow.to.target><lb/>&longs;cant. </s>                                                                <s>Ad <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> ver&ograve; differentias perno&longs;cendas ea <expan abbr="pr&aelig;pon&etilde;da">pr&aelig;ponenda</expan> breuiter ex illis qu&aelig; olim tradita &longs;unt. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="o&etilde;m">omnem</expan> .&longs;. </s>                                                                <s>mutationem ex his <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> partib. &longs;eu primordiis nece&longs;&longs;ari&ograve; con&longs;tare ex terminis &agrave; quo, &amp; ad <lb/>quem, &amp; &longs;ubiecto circum quod: hoc ver&ograve; e&longs;t, aut pr&aelig;dicamentum, &egrave; quo tran&longs;mutationis termini <lb/>de&longs;umuntur, &longs;ub&longs;tantia <expan abbr="&qtilde;tum">quantum</expan>, quale, &amp; vbi: aut e&longs;t &longs;ubiectum, quod <expan abbr="d&rtilde;">dicitur</expan> permutari. </s>                                                                <s>Circum &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tiam fiunt <expan abbr="g&ntilde;atio">gnnatio</expan> &amp; corruptio, in <expan abbr="&qtilde;to">quato</expan> incrementum &amp; <expan abbr="decrement&utilde;">decrementum</expan>, in quali alteratio, latio ver&ograve; in <lb/>ip&longs;o vbi. </s>                                                                <s>alterum <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> propri&egrave; &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ilis e&longs;t, &amp; actu, &amp; hoc aliquid, &amp; <expan abbr="deniq.">denique</expan> <expan abbr="c&otilde;po&longs;itum">compo&longs;itum</expan> ex <lb/>materia &amp; forma, aut po&longs;trem&ograve; illud, ex quo, <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> &longs;uper&longs;tite, prim&ograve; fit mutatio per &longs;e quod e&longs;t <expan abbr="pot&etilde;-tia">poten&shy;<lb/>tia</expan>, &amp; e&longs;t pars rei qu&aelig; <expan abbr="d&rtilde;">dicitur</expan> tran&longs;mutari, &amp; ad <expan abbr="&longs;umm&atilde;">&longs;ummam</expan> ip&longs;a materia prima. </s>                                                                <s>Hac po&longs;ita di&longs;tinctione &longs;ub&shy;<lb/>iectorum; c&ugrave;m ex his circum <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> mutatio fit, qu&aelig;dam &longs;ignificent actu &longs;ub&longs;tantiam; alia ver&ograve; <expan abbr="pa&longs;sion&etilde;">pa&longs;sionem</expan>, <lb/>&amp; qualitatem: <expan abbr="vbicunq.">vbicunque</expan> eadem &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ili permanente, <expan abbr="circ&utilde;">circum</expan> <expan abbr="qualitat&etilde;">qualitatem</expan> mutatio fiat, ea e&longs;t al&shy;<lb/>teratio: <expan abbr="qu&etilde;admod&utilde;">quenadmodum</expan> vbi ex &ecedil;gro Socratas <expan abbr="c&otilde;uale&longs;cit">conuale&longs;cit</expan>; bona &amp; mala valetudo &longs;unt qualitates <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Socrates e&longs;t &longs;ub&longs;tantia, <expan abbr="circ&utilde;">circum</expan> <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> &longs;ucce&longs;sio <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> fit, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> igitur ita mutatio <expan abbr="c&otilde;tingat">contingat</expan>, h&aelig;c e&longs;t alteratio: <lb/><expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> idem permanet Socrates <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> &longs;anitatem accipiens, ali&agrave;s <expan abbr="&ecedil;gritudin&etilde;">&ecedil;gritudinem</expan>: ita <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> &ecedil;s fit <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> angulare, <lb/><expan abbr="m&otilde;">modo</expan> teres, idem permanet: &longs;ed ip&longs;ius <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan> qualitas &amp; figura mutatur. </s>                                                                <s>idcirco e&longs;t alteratio, qu&ecedil; inter <lb/>contraria, aut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> media <expan abbr="g&ntilde;aliter">gnnaliter</expan> obitur. </s>                                                                <s>Erit ver&ograve; tum <expan abbr="g&ntilde;atio">gnnatio</expan>, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> totum <expan abbr="c&otilde;mutetur">commutetur</expan>, ne .&longs;. </s>                                                                <s>aliquod &longs;en&shy;<lb/>&longs;ile remaneat, (e&longs;t <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> &longs;en&longs;ile <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan>, &longs;ub&longs;tantia indiuidua, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> actu exi&longs;tit) quod <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> &longs;it, ver&ugrave;m <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg3383"></arrow.to.target><lb/>&longs;cant. </s>                                                                <s>Ad <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> ver&ograve; differentias perno&longs;cendas ea <expan abbr="pr&aelig;pon&etilde;da">pr&aelig;ponenda</expan> breuiter ex illis qu&aelig; olim tradita &longs;unt. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="o&etilde;m">omnem</expan> .&longs;. </s>                                                                <s>mutationem ex his <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> partib. &longs;eu primordiis nece&longs;&longs;ari&ograve; con&longs;tare ex terminis &agrave; quo, &amp; ad <lb/>quem, &amp; &longs;ubiecto circum quod: hoc ver&ograve; e&longs;t, aut pr&aelig;dicamentum, &egrave; quo tran&longs;mutationis termini <lb/>de&longs;umuntur, &longs;ub&longs;tantia <expan abbr="&qtilde;tum">quantum</expan>, quale, &amp; vbi: aut e&longs;t &longs;ubiectum, quod <expan abbr="d&rtilde;">dicitur</expan> permutari. </s>                                                                <s>Circum &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tiam fiunt <expan abbr="g&ntilde;atio">gnnatio</expan> &amp; corruptio, in <expan abbr="&qtilde;to">quanto</expan> incrementum &amp; <expan abbr="decrement&utilde;">decrementum</expan>, in quali alteratio, latio ver&ograve; in <lb/>ip&longs;o vbi. </s>                                                                <s>alterum <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> propri&egrave; &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ilis e&longs;t, &amp; actu, &amp; hoc aliquid, &amp; <expan abbr="deniq.">denique</expan> <expan abbr="c&otilde;po&longs;itum">compo&longs;itum</expan> ex <lb/>materia &amp; forma, aut po&longs;trem&ograve; illud, ex quo, <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> &longs;uper&longs;tite, prim&ograve; fit mutatio per &longs;e quod e&longs;t <expan abbr="pot&etilde;-tia">poten&shy;<lb/>tia</expan>, &amp; e&longs;t pars rei qu&aelig; <expan abbr="d&rtilde;">dicitur</expan> tran&longs;mutari, &amp; ad <expan abbr="&longs;umm&atilde;">&longs;ummam</expan> ip&longs;a materia prima. </s>                                                                <s>Hac po&longs;ita di&longs;tinctione &longs;ub&shy;<lb/>iectorum; c&ugrave;m ex his circum <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> mutatio fit, qu&aelig;dam &longs;ignificent actu &longs;ub&longs;tantiam; alia ver&ograve; <expan abbr="pa&longs;sion&etilde;">pa&longs;sionem</expan>, <lb/>&amp; qualitatem: <expan abbr="vbicunq.">vbicunque</expan> eadem &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ili permanente, <expan abbr="circ&utilde;">circum</expan> <expan abbr="qualitat&etilde;">qualitatem</expan> mutatio fiat, ea e&longs;t al&shy;<lb/>teratio: <expan abbr="qu&etilde;admod&utilde;">quenadmodum</expan> vbi ex &ecedil;gro Socratas <expan abbr="c&otilde;uale&longs;cit">conuale&longs;cit</expan>; bona &amp; mala valetudo &longs;unt qualitates <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Socrates e&longs;t &longs;ub&longs;tantia, <expan abbr="circ&utilde;">circum</expan> <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> &longs;ucce&longs;sio <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> fit, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> igitur ita mutatio <expan abbr="c&otilde;tingat">contingat</expan>, h&aelig;c e&longs;t alteratio: <lb/><expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> idem permanet Socrates <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> &longs;anitatem accipiens, ali&agrave;s <expan abbr="&ecedil;gritudin&etilde;">&ecedil;gritudinem</expan>: ita <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> &ecedil;s fit <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> angulare, <lb/><expan abbr="m&otilde;">modo</expan> teres, idem permanet: &longs;ed ip&longs;ius <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan> qualitas &amp; figura mutatur. </s>                                                                <s>idcirco e&longs;t alteratio, qu&ecedil; inter <lb/>contraria, aut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> media <expan abbr="gnnaliter">generaliter</expan> obitur. </s>                                                                <s>Erit ver&ograve; tum <expan abbr="g&ntilde;atio">gnnatio</expan>, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> totum <expan abbr="c&otilde;mutetur">commutetur</expan>, ne .&longs;. </s>                                                                <s>aliquod &longs;en&shy;<lb/>&longs;ile remaneat, (e&longs;t <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> &longs;en&longs;ile <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan>, &longs;ub&longs;tantia indiuidua, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> actu exi&longs;tit) quod <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> &longs;it, ver&ugrave;m <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3384"></arrow.to.target><lb/>in aliud <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> mutetur, &amp; <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> categorematic&egrave;, <expan abbr="neq.">neque</expan> n. </s>                                                                <s>permanetim <expan abbr="mu&longs;ic&utilde;">mu&longs;icum</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;implex, <expan abbr="neq.">neque</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;po&longs;itum">compo&longs;itum</expan> <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> &longs;icuti <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &egrave; genitura fit &longs;anguis, fit <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;anguis &egrave; tota genitura; quia tota tran&longs;it in &longs;angui&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg3384"></arrow.to.target><lb/>in aliud <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> mutetur, &amp; <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> categorematic&egrave;, <expan abbr="neq.">neque</expan> n. </s>                                                                <s>permanetim <expan abbr="mu&longs;ic&utilde;">mu&longs;icum</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;implex, <expan abbr="neq.">neque</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;po&longs;itum">compo&longs;itum</expan> <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> &longs;icuti <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &egrave; genitura fit &longs;anguis, fit <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;anguis &egrave; tota genitura; quia tota tran&longs;it in &longs;angui&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3385"></arrow.to.target><lb/>nem .i. </s>                                                                <s>&longs;ub&longs;tantia genitur&aelig; non permanet: <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> c&aelig;teroqui permaneat in alteratione <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan>, <expan abbr="&longs;imili&qacute;">&longs;imilique</expan>. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="m&otilde;">modo</expan>, c&ugrave;m ex a&euml;re <expan abbr="produci&ttilde;">producitur</expan> aqua, aut contr&agrave; aqua <expan abbr="corrumpi&ttilde;">corrumpitur</expan>: nunc <expan abbr=".n.">enim</expan> non remanet a&euml;r, mox aqua non <lb/>erit &longs;uper&longs;tes, &longs;ed vno ex his deficiente <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> protinus &longs;uccedit, ex ordine <expan abbr="atq.">atque</expan> via <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> &longs;upra ex Ari&longs;t. <lb/></s>                                                                <s>&longs;ignificauimus, <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> inualuerit v&longs;us, &amp; <expan abbr="g&ntilde;ation&etilde;">gnnationem</expan>, &amp; corruptionem rei &longs;en&longs;ili tribuamus, nulla facta <lb/>mentione rei illius in &longs;eu &longs;ilis, in <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan>, aut ex qua mutatio fiat. </s>                                                                <s>Verumenimuer&ograve; tamet&longs;i nullum &longs;en&longs;ile <lb/>&longs;uper&longs;tes e&longs;t, <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> &longs;ubiectum: attamen id remanet quod e&longs;t potentia: hoc <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;ol&ugrave;m capax e&longs;t illius <lb/>oppo&longs;itionis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> pertinet ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan>; &amp; dum &longs;ub&longs;tanti&ecedil; <expan abbr="c&otilde;mutan&ttilde;">commutantur</expan> inuicem, re&longs;tat: proptere&agrave; <expan abbr="g&ntilde;atio">gnnatio</expan> <lb/>e&longs;t mutatio totius in totum nullo &longs;en&longs;ili &longs;uper&longs;tite, vt &longs;ubiecto, &longs;ed eo quod e&longs;t in&longs;en&longs;ile tant&ugrave;m, hoc <lb/>ver&ograve; .i. </s>                                                                <s>quod e&longs;t potentia, c&ugrave;m c&aelig;teroquin actu &longs;ub&longs;tantia remaneat, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> mutatur accidens. </s>                                                                <s>Quanuis <lb/><expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> eueniat, vt c&ugrave;m rei vnius in alteram fit mutatio, complura, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in&longs;unt in re <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> corrumpitur, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> illa <lb/>commutentur: <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquam</expan> vna <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s>                                                                <s>pa&longs;sio qu&aelig; e&longs;t altera pars vnius oppo&longs;itionis non aboleatur, <lb/>&longs;ed ip&longs;i cum genito <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <expan abbr="c&otilde;is">conis</expan> in eo re&longs;ideat, veluti c&ugrave;m mutatur a&euml;r in <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan>, remanet in aqua pel&shy; <arrow.to.target n="marg3385"></arrow.to.target><lb/>nem .i. </s>                                                                <s>&longs;ub&longs;tantia genitur&aelig; non permanet: <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> c&aelig;teroqui permaneat in alteratione <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan>, <expan abbr="&longs;imili&qacute;">&longs;imilique</expan>. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="m&otilde;">modo</expan>, c&ugrave;m ex a&euml;re <expan abbr="produci&ttilde;">producitur</expan> aqua, aut contr&agrave; aqua <expan abbr="corrumpi&ttilde;">corrumpitur</expan>: nunc <expan abbr=".n.">enim</expan> non remanet a&euml;r, mox aqua non <lb/>erit &longs;uper&longs;tes, &longs;ed vno ex his deficiente <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> protinus &longs;uccedit, ex ordine <expan abbr="atq.">atque</expan> via <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> &longs;upra ex Ari&longs;t. <lb/></s>                                                                <s>&longs;ignificauimus, <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> inualuerit v&longs;us, &amp; <expan abbr="g&ntilde;ation&etilde;">gnnationem</expan>, &amp; corruptionem rei &longs;en&longs;ili tribuamus, nulla facta <lb/>mentione rei illius in &longs;eu &longs;ilis, in <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan>, aut ex qua mutatio fiat. </s>                                                                <s>Verumenimuer&ograve; tamet&longs;i nullum &longs;en&longs;ile <lb/>&longs;uper&longs;tes e&longs;t, <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> &longs;ubiectum: attamen id remanet quod e&longs;t potentia: hoc <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;ol&ugrave;m capax e&longs;t illius <lb/>oppo&longs;itionis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> pertinet ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan>; &amp; dum &longs;ub&longs;tanti&ecedil; <expan abbr="c&otilde;mutan&ttilde;">commutantur</expan> inuicem, re&longs;tat: proptere&agrave; <expan abbr="g&ntilde;atio">gnnatio</expan> <lb/>e&longs;t mutatio totius in totum nullo &longs;en&longs;ili &longs;uper&longs;tite, vt &longs;ubiecto, &longs;ed eo quod e&longs;t in&longs;en&longs;ile tant&ugrave;m, hoc <lb/>ver&ograve; .i. </s>                                                                <s>quod e&longs;t potentia, c&ugrave;m c&aelig;teroquin actu &longs;ub&longs;tantia remaneat, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> mutatur accidens. </s>                                                                <s>Quanuis <lb/><expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> eueniat, vt c&ugrave;m rei vnius in alteram fit mutatio, complura, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in&longs;unt in re <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> corrumpitur, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> illa <lb/>commutentur: <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquam</expan> vna <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s>                                                                <s>pa&longs;sio qu&aelig; e&longs;t altera pars vnius oppo&longs;itionis non aboleatur, <lb/>&longs;ed ip&longs;i cum genito <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <expan abbr="c&otilde;is">conis</expan> in eo re&longs;ideat, veluti c&ugrave;m mutatur a&euml;r in <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan>, remanet in aqua pel&shy;
 <pb pagenum="567"/> <pb pagenum="567"/>
Line 13622 
Line 13622 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s> <s>
 <arrow.to.target n="marg3496"></arrow.to.target><lb/>&longs;olutionem, quando <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> habeant <expan abbr="ordin&etilde;">ordinem</expan> ad alias formas, &longs;ed in elementa nece&longs;&longs;ari&ograve; di&longs;&longs;oluantur. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> ita &longs;e habent <expan abbr="c&otilde;es">cones</expan> ad &longs;peciales, vt &longs;int generatione priores: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> prius in nob. </s>                                                                <s>alens animus, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;en&shy;<lb/>tiens &longs;e&longs;e prodit; &amp; hic rationi pr&ecedil;cedit. </s>                                                                <s>De formis illis &egrave; <expan abbr="quib.">quibus</expan> ali&aelig; fiunt, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;int in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> gradu, &longs;impli&shy;<lb/>ces &longs;int, &longs;iue mixt&aelig;, nulla controuer&longs;ia e&longs;t: neque <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;uper&longs;tites &longs;unt, c&ugrave;m &longs;int <expan abbr="quod&atilde;">quodam</expan> pacto contrari&ecedil;, <lb/>&longs;icut olim docuimus. </s>                                                                <s>&longs;ed de illis e&longs;t vniuer&longs;a di&longs;putatio inter quas ordo originis intercedit, <expan abbr="quemad-mod&utilde;">quemad&shy;<lb/>modum</expan> &longs;implices &longs;e habent ad mixtas, &amp; <expan abbr="c&otilde;es">cones</expan> ad &longs;peciales, <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> virtutes in re facta remanere &longs;o&shy;<lb/>lent. </s>                                                                <s>Vtrum'ne ver&ograve; form&aelig; <expan abbr="elem&etilde;tor&utilde;">elementorum</expan> &longs;uper&longs;int in mixtis, &longs;edul&ograve; po&longs;th&agrave;c exponemus, interim eiu&longs;&shy;<lb/>modi principia &longs;tatuamus in no&longs;tra qu&aelig;&longs;tione, &egrave; <expan abbr="quib.">quibus</expan> occa&longs;io non pr&aelig;beatur impediendi rationes <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>ad <expan abbr="alterutr&atilde;">alterutram</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> problematis illius afferri po&longs;&longs;ent. </s>                                                                <s>Ergo <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan> hoc examinandum relinquitur. </s>                                                                <s><expan abbr="Vtr&utilde;">Vtrum</expan> <lb/>in generatione remaneant <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> form&aelig; <expan abbr="c&otilde;es">cones</expan> &agrave; <expan abbr="quib.">quibus</expan> genera denominantur, qu&aelig; in quid e&longs;t, de re geni&shy;<lb/>ta dicuntur; &amp; vtr&ugrave;m in ip&longs;a &longs;int form&aelig; qu&aelig; per genera illius rei &longs;ignificantur, vt <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> prius <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <lb/>fiat homo, e&longs;t planta, deinde animal: an'ne <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> factus homo e&longs;t, in eo &longs;uper&longs;tites &longs;int forma animalis, <lb/>&amp; plant&aelig;. </s>                                                                <s>Multas formas in vno <expan abbr="eodem&qacute;">eodemque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;ubiecto con&longs;i&longs;tere putauit Iandunus. </s>                                                                <s>A&longs;&longs;eruit D. Tho&shy;<lb/>mas, <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> compo&longs;itum ex vnica tant&ugrave;m materia &amp; vnica forma con&longs;tare. </s>                                                                <s>proptere&agrave; &longs;ol&ugrave;m vltimam <lb/><expan abbr="form&atilde;">formam</expan> ver&egrave; exi&longs;tere, &longs;ed in ea reliquas &longs;uperiores virtute contineri, hoc e&longs;t, vltimam <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> om&shy;<lb/>nib. numeris ab&longs;olutam qu&aelig; e&longs;t &longs;pecialis, munera <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan> <expan abbr="c&otilde;ium">conium</expan> obire po&longs;&longs;e qu&aelig; quidem <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg3496"></arrow.to.target><lb/>&longs;olutionem, quando <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> habeant <expan abbr="ordin&etilde;">ordinem</expan> ad alias formas, &longs;ed in elementa nece&longs;&longs;ari&ograve; di&longs;&longs;oluantur. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> ita &longs;e habent <expan abbr="c&otilde;es">cones</expan> ad &longs;peciales, vt &longs;int generatione priores: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> prius in nob. </s>                                                                <s>alens animus, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;en&shy;<lb/>tiens &longs;e&longs;e prodit; &amp; hic rationi pr&ecedil;cedit. </s>                                                                <s>De formis illis &egrave; <expan abbr="quib.">quibus</expan> ali&aelig; fiunt, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;int in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> gradu, &longs;impli&shy;<lb/>ces &longs;int, &longs;iue mixt&aelig;, nulla controuer&longs;ia e&longs;t: neque <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;uper&longs;tites &longs;unt, c&ugrave;m &longs;int <expan abbr="quod&atilde;">quodam</expan> pacto contrari&ecedil;, <lb/>&longs;icut olim docuimus. </s>                                                                <s>&longs;ed de illis e&longs;t vniuer&longs;a di&longs;putatio inter quas ordo originis intercedit, <expan abbr="quemad-mod&utilde;">quemad&shy;<lb/>modum</expan> &longs;implices &longs;e habent ad mixtas, &amp; <expan abbr="c&otilde;es">cones</expan> ad &longs;peciales, <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> virtutes in re facta remanere &longs;o&shy;<lb/>lent. </s>                                                                <s>Vtrum'ne ver&ograve; form&aelig; <expan abbr="elem&etilde;tor&utilde;">elementorum</expan> &longs;uper&longs;int in mixtis, &longs;edul&ograve; po&longs;th&agrave;c exponemus, interim eiu&longs;&shy;<lb/>modi principia &longs;tatuamus in no&longs;tra qu&aelig;&longs;tione, &egrave; <expan abbr="quib.">quibus</expan> occa&longs;io non pr&aelig;beatur impediendi rationes <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>ad <expan abbr="alterutr&atilde;">alterutram</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> problematis illius afferri po&longs;&longs;ent. </s>                                                                <s>Ergo <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan> hoc examinandum relinquitur. </s>                                                                <s><expan abbr="Vtr&utilde;">Vtrum</expan> <lb/>in generatione remaneant <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> form&aelig; <expan abbr="c&otilde;es">cones</expan> &agrave; <expan abbr="quib.">quibus</expan> genera denominantur, qu&aelig; in quid e&longs;t, de re geni&shy;<lb/>ta dicuntur; &amp; vtr&ugrave;m in ip&longs;a &longs;int form&aelig; qu&aelig; per genera illius rei &longs;ignificantur, vt <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> prius <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <lb/>fiat homo, e&longs;t planta, deinde animal: an'ne <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> factus homo e&longs;t, in eo &longs;uper&longs;tites &longs;int forma animalis, <lb/>&amp; plant&aelig;. </s>                                                                <s>Multas formas in vno <expan abbr="eodem&qacute;">eodemque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;ubiecto con&longs;i&longs;tere putauit Iandunus. </s>                                                                <s>A&longs;&longs;eruit D. Tho&shy;<lb/>mas, <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> compo&longs;itum ex vnica tant&ugrave;m materia &amp; vnica forma con&longs;tare. </s>                                                                <s>proptere&agrave; &longs;ol&ugrave;m vltimam <lb/><expan abbr="form&atilde;">formam</expan> ver&egrave; exi&longs;tere, &longs;ed in ea reliquas &longs;uperiores virtute contineri, hoc e&longs;t, vltimam <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> om&shy;<lb/>nib. numeris ab&longs;olutam qu&aelig; e&longs;t &longs;pecialis, munera <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan> <expan abbr="c&otilde;ium">conium</expan> obire po&longs;&longs;e qu&aelig; quidem <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3497"></arrow.to.target><lb/>nudam informaret, <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> nudam relinqueret, c&ugrave;m idem foret in&longs;tans, quo antecedens aboleretur, <lb/>&amp; &longs;uccederet con&longs;equens. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> h&aelig;c breuiter de illorum &longs;ententiis allata &longs;int, mox &longs;ingulas rationes <lb/>explorabimus: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> &longs;atis h&aelig;c e&longs;&longs;e ducimus in pr&ecedil;&longs;entia, vt inde facilius veritatem colligere queamus. <lb/></s>                                                                <s>Dico igitur, &longs;i ita exi&longs;timauit Iandunus, e&longs;&longs;e multas formas in compo&longs;ito, qu&aelig; omnes e&longs;&longs;entiam <expan abbr="v&longs;-quequaq.">v&longs;&shy;<lb/>quequaque</expan> compleant, ip&longs;um decipi; <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> quod e&longs;t vnum, e&longs;t huiu&longs;modi per <expan abbr="vnic&atilde;">vnicam</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, ve&shy;<lb/>luti Socrates per vnam <expan abbr="t&mtilde;">tamen</expan> formam vnus e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> &longs;atis e&longs;t, &longs;i ita <expan abbr="r&ntilde;deatur">rnndeatur</expan> quod faciunt <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> dicen&shy;<lb/>tes, <expan abbr="Socrat&etilde;">Socratem</expan> non <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> vnum <expan abbr="ho&itilde;em">hoinem</expan> e&longs;&longs;e, &longs;ed <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> <expan abbr="a&itilde;al">ainal</expan>, vnum viuens, &amp; vnum corpus, <expan abbr="atq.">atque</expan> vnum <expan abbr="ho&itilde;em">hoinem</expan> <lb/>per <expan abbr="ho&itilde;s">hominis</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <expan abbr="a&itilde;al">ainal</expan> per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="a&itilde;alis">ainalis</expan>: &amp; &longs;ic de c&ecedil;teris. </s>                                                                <s><expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> id <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t actu, e&longs;t <expan abbr="h&otilde;">hom</expan>, ergo vna tan&shy;<lb/>t&ugrave;m e&longs;t <expan abbr="ho&itilde;s">hominis</expan> forma, nec plures. </s>                                                                <s>Sententia <expan abbr="quoq.">quoque</expan> D. Thom&aelig; laborat quibu&longs;dam difficultatib. <expan abbr="nanq.">nanque</expan> <lb/>probandum e&longs;t &agrave; nobis libro &longs;equente accidentia <expan abbr="c&otilde;ia">conia</expan> con&longs;equi <expan abbr="c&otilde;e">cone</expan> &longs;ubiectum, <expan abbr="c&otilde;e">cone</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> e&longs;t per for&shy;<lb/>mam <expan abbr="c&otilde;em">conem</expan>: <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> non vna forma e&longs;t, <expan abbr="atq.">atque</expan> po&longs;trema in vno compo&longs;ito, &longs;ed plures. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> propter re&shy;<lb/>rum pondus, <expan abbr="auctorum&qacute;">auctorumque</expan>. </s>                                                                <s>exi&longs;timationem di&longs;ceptatio conuenienda non e&longs;t. </s>                                                                <s>attende ob&longs;ecro quibus <lb/>rationib. fretus, hanc partem problematis approbauerim; mult&ecedil; <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;unt ad manus, <expan abbr="quib.">quibus</expan> nonmod&ograve; <lb/>ad illorum &longs;ententiam conuellendam, &longs;ed ad no&longs;tram <expan abbr="quoq.">quoque</expan> confirmandam prob&egrave; vti valeamus. <lb/></s>                                                                <s>Specta prim&ugrave;m pr&aelig;dicationem, ex qua <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> enunciatio, tum rationem &amp; methodum definiendi: <lb/> <arrow.to.target n="marg3497"></arrow.to.target><lb/>nudam informaret, <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> nudam relinqueret, c&ugrave;m idem foret in&longs;tans, quo antecedens aboleretur, <lb/>&amp; &longs;uccederet con&longs;equens. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> h&aelig;c breuiter de illorum &longs;ententiis allata &longs;int, mox &longs;ingulas rationes <lb/>explorabimus: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> &longs;atis h&aelig;c e&longs;&longs;e ducimus in pr&ecedil;&longs;entia, vt inde facilius veritatem colligere queamus. <lb/></s>                                                                <s>Dico igitur, &longs;i ita exi&longs;timauit Iandunus, e&longs;&longs;e multas formas in compo&longs;ito, qu&aelig; omnes e&longs;&longs;entiam <expan abbr="v&longs;-quequaq.">v&longs;&shy;<lb/>quequaque</expan> compleant, ip&longs;um decipi; <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> quod e&longs;t vnum, e&longs;t huiu&longs;modi per <expan abbr="vnic&atilde;">vnicam</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, ve&shy;<lb/>luti Socrates per vnam <expan abbr="t&mtilde;">tamen</expan> formam vnus e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> &longs;atis e&longs;t, &longs;i ita <expan abbr="r&ntilde;deatur">rnndeatur</expan> quod faciunt <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> dicen&shy;<lb/>tes, <expan abbr="Socrat&etilde;">Socratem</expan> non <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> vnum <expan abbr="ho&itilde;em">hoinem</expan> e&longs;&longs;e, &longs;ed <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> <expan abbr="a&itilde;al">ainal</expan>, vnum viuens, &amp; vnum corpus, <expan abbr="atq.">atque</expan> vnum <expan abbr="ho&itilde;em">hoinem</expan> <lb/>per <expan abbr="ho&itilde;s">hominis</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <expan abbr="a&itilde;al">ainal</expan> per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="a&itilde;alis">ainalis</expan>: &amp; &longs;ic de c&ecedil;teris. </s>                                                                <s><expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> id <expan abbr="qd">quod</expan> e&longs;t actu, e&longs;t <expan abbr="h&otilde;">homo</expan>, ergo vna tan&shy;<lb/>t&ugrave;m e&longs;t <expan abbr="ho&itilde;s">hominis</expan> forma, nec plures. </s>                                                                <s>Sententia <expan abbr="quoq.">quoque</expan> D. Thom&aelig; laborat quibu&longs;dam difficultatib. <expan abbr="nanq.">nanque</expan> <lb/>probandum e&longs;t &agrave; nobis libro &longs;equente accidentia <expan abbr="c&otilde;ia">conia</expan> con&longs;equi <expan abbr="c&otilde;e">cone</expan> &longs;ubiectum, <expan abbr="c&otilde;e">cone</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> e&longs;t per for&shy;<lb/>mam <expan abbr="c&otilde;em">conem</expan>: <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> non vna forma e&longs;t, <expan abbr="atq.">atque</expan> po&longs;trema in vno compo&longs;ito, &longs;ed plures. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> propter re&shy;<lb/>rum pondus, <expan abbr="auctorum&qacute;">auctorumque</expan>. </s>                                                                <s>exi&longs;timationem di&longs;ceptatio conuenienda non e&longs;t. </s>                                                                <s>attende ob&longs;ecro quibus <lb/>rationib. fretus, hanc partem problematis approbauerim; mult&ecedil; <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;unt ad manus, <expan abbr="quib.">quibus</expan> nonmod&ograve; <lb/>ad illorum &longs;ententiam conuellendam, &longs;ed ad no&longs;tram <expan abbr="quoq.">quoque</expan> confirmandam prob&egrave; vti valeamus. <lb/></s>                                                                <s>Specta prim&ugrave;m pr&aelig;dicationem, ex qua <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> enunciatio, tum rationem &amp; methodum definiendi: <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3498"></arrow.to.target><lb/>mox iudicium ex functionib. ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>de rerum &longs;ub&longs;tantia latum. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; natur&aelig; progre&longs;&longs;um; <lb/>videbis <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> &longs;ecum congruere, &amp; nobi&longs;cum facere. </s>                                                                <s>Dicimus igitur prim&ugrave;m; <expan abbr="nun&qtilde;">nunquam</expan> ver&egrave; dici po&longs;&longs;e ho&shy;<lb/>minem e&longs;&longs;e animal. </s>                                                                <s>Nam quia vera e&longs;t, vt dici &longs;olet, enunciatio, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> res e&longs;t; &amp; &longs;ub <expan abbr="quocunq.">quocunque</expan> tem&shy;<lb/>pore fiat, ita vera e&longs;t; quia fuit tempus, aut erit, quo ver&ugrave;m fuit, aut erit dicere homo e&longs;t animal. </s>                                                                <s><expan abbr="N&utilde;c">Nunc</expan> <lb/>plan&egrave; dicere non lic&egrave;t <expan abbr="ho&itilde;em">hoinem</expan> e&longs;&longs;e animal; iam <expan abbr=".n.">enim</expan> animal amplius non e&longs;t, &longs;ed neque olim dum fiebat. <lb/></s>                                                                <s>quia dum fiebat homo, erat quidem animal, &longs;ed non homo. </s>                                                                <s><expan abbr="po&longs;t&qtilde;">po&longs;tquam</expan> homo factus e&longs;t, non e&longs;t amplius <lb/>animal: &longs;ic <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> contingeret, vt &longs;ubiectum prius pr&ecedil;dicato non e&longs;&longs;et. </s>                                                                <s><expan abbr="Quoni&atilde;">Quoniam</expan> ver&ograve; po&longs;&longs;et obiicere qui&longs;&shy;<lb/>piam pote&longs;tatem <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> logicam appellant .i. </s>                                                                <s>non repugnantiam terminorum, <expan abbr="atq.">atque</expan> attribuere veri&shy;<lb/>tatem huic enuntiationi; quia tamet&longs;i non in&longs;it <expan abbr="pr&ecedil;dicat&utilde;">pr&ecedil;dicatum</expan> in hoc &longs;ubiecto, nihilominus ine&longs;&longs;e po&longs;sit, <lb/>dicimus hos terminos e&longs;&longs;e <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> repugnantes, iam <expan abbr=".n.">enim</expan> ratio animalis ab hominis ratione &longs;eiungitur al&shy;<lb/>tera pereunte. </s>                                                                <s><expan abbr="neq.">neque</expan> aliter euenire, &agrave;c &longs;iquis <expan abbr="alb&utilde;">album</expan> &amp; <expan abbr="nigr&utilde;">nigrum</expan> coniungat: &amp; h&aelig;c vn&agrave; con&longs;i&longs;tere opinetur; <lb/>&longs;unt <expan abbr=".n.">enim</expan> form&aelig; qu&aelig; &longs;ibi &longs;uccedunt in materia <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> alterna priuatione coniunct&ecedil; quapropter <foreign lang="greek">a)su/sata</foreign>. <lb/></s>                                                                <s>Fort&egrave; re&longs;pondebis. </s>                                                                <s>C&ugrave;m dicitur <expan abbr="ho&itilde;em">hoinem</expan> e&longs;&longs;e animal, &longs;ic intelligi, quia quod po&longs;tea fuit homo, prius <lb/>erat animal. </s>                                                                <s>&longs;ed nec &longs;ic dicere licet. </s>                                                                <s>Nam qu&aelig;ro de hoc ip&longs;o, nece&longs;&longs;e e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> vt aliquid illi &longs;upponatur, <lb/>&amp; id aut actu quippiam, aut pote&longs;tate; ac &longs;i actu fuerit, tum duo actus vn&agrave; con&longs;i&longs;tent, quod ip&longs;i ne&shy;<lb/>gant, aut &longs;i penitus e&longs;t pote&longs;tas; <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> pr&aelig;dicatio de materia fiet. </s>                                                                <s>Ita &longs;uperiora omnia non de inferiori&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg3498"></arrow.to.target><lb/>mox iudicium ex functionib. ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>de rerum &longs;ub&longs;tantia latum. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; natur&aelig; progre&longs;&longs;um; <lb/>videbis <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> &longs;ecum congruere, &amp; nobi&longs;cum facere. </s>                                                                <s>Dicimus igitur prim&ugrave;m; <expan abbr="nun&qtilde;">nunquam</expan> ver&egrave; dici po&longs;&longs;e ho&shy;<lb/>minem e&longs;&longs;e animal. </s>                                                                <s>Nam quia vera e&longs;t, vt dici &longs;olet, enunciatio, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> res e&longs;t; &amp; &longs;ub <expan abbr="quocunq.">quocunque</expan> tem&shy;<lb/>pore fiat, ita vera e&longs;t; quia fuit tempus, aut erit, quo ver&ugrave;m fuit, aut erit dicere homo e&longs;t animal. </s>                                                                <s><expan abbr="N&utilde;c">Nunc</expan> <lb/>plan&egrave; dicere non lic&egrave;t <expan abbr="ho&itilde;em">hoinem</expan> e&longs;&longs;e animal; iam <expan abbr=".n.">enim</expan> animal amplius non e&longs;t, &longs;ed neque olim dum fiebat. <lb/></s>                                                                <s>quia dum fiebat homo, erat quidem animal, &longs;ed non homo. </s>                                                                <s><expan abbr="po&longs;t&qtilde;">po&longs;tquam</expan> homo factus e&longs;t, non e&longs;t amplius <lb/>animal: &longs;ic <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> contingeret, vt &longs;ubiectum prius pr&ecedil;dicato non e&longs;&longs;et. </s>                                                                <s><expan abbr="Quoni&atilde;">Quoniam</expan> ver&ograve; po&longs;&longs;et obiicere qui&longs;&shy;<lb/>piam pote&longs;tatem <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> logicam appellant .i. </s>                                                                <s>non repugnantiam terminorum, <expan abbr="atq.">atque</expan> attribuere veri&shy;<lb/>tatem huic enuntiationi; quia tamet&longs;i non in&longs;it <expan abbr="pr&ecedil;dicat&utilde;">pr&ecedil;dicatum</expan> in hoc &longs;ubiecto, nihilominus ine&longs;&longs;e po&longs;sit, <lb/>dicimus hos terminos e&longs;&longs;e <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> repugnantes, iam <expan abbr=".n.">enim</expan> ratio animalis ab hominis ratione &longs;eiungitur al&shy;<lb/>tera pereunte. </s>                                                                <s><expan abbr="neq.">neque</expan> aliter euenire, &agrave;c &longs;iquis <expan abbr="alb&utilde;">album</expan> &amp; <expan abbr="nigr&utilde;">nigrum</expan> coniungat: &amp; h&aelig;c vn&agrave; con&longs;i&longs;tere opinetur; <lb/>&longs;unt <expan abbr=".n.">enim</expan> form&aelig; qu&aelig; &longs;ibi &longs;uccedunt in materia <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> alterna priuatione coniunct&ecedil; quapropter <foreign lang="greek">a)su/sata</foreign>. <lb/></s>                                                                <s>Fort&egrave; re&longs;pondebis. </s>                                                                <s>C&ugrave;m dicitur <expan abbr="ho&itilde;em">hoinem</expan> e&longs;&longs;e animal, &longs;ic intelligi, quia quod po&longs;tea fuit homo, prius <lb/>erat animal. </s>                                                                <s>&longs;ed nec &longs;ic dicere licet. </s>                                                                <s>Nam qu&aelig;ro de hoc ip&longs;o, nece&longs;&longs;e e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> vt aliquid illi &longs;upponatur, <lb/>&amp; id aut actu quippiam, aut pote&longs;tate; ac &longs;i actu fuerit, tum duo actus vn&agrave; con&longs;i&longs;tent, quod ip&longs;i ne&shy;<lb/>gant, aut &longs;i penitus e&longs;t pote&longs;tas; <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> pr&aelig;dicatio de materia fiet. </s>                                                                <s>Ita &longs;uperiora omnia non de inferiori&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3499"></arrow.to.target><lb/>bus, nec genus de &longs;pecie, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;pecies de indiuiduis, ni&longs;i inept&egrave; admod&ugrave;m pr&ecedil;dicabitur. </s>                                                                <s>&longs;iquidem in <lb/>illis actus quidam eluceat, &amp; &longs;int <expan abbr="c&otilde;po&longs;ita">compo&longs;ita</expan>, proptere&agrave; quae de illis aliquid pr&aelig;dicetur, inerit cau&longs;&longs;a ma&shy;<lb/>teri&aelig;. </s>                                                                <s>ergo c&ugrave;m eodem modo &longs;ubalterna pr&aelig;dicentur de inferiorib. quo de illis &longs;uperiora pr&aelig;dican&shy;<lb/>tur, <expan abbr="vtrobiq.">vtrobique</expan> enim pr&aelig;dicatio e&longs;t vt de &longs;ubiecto, pr&ecedil;dicatio &amp; quiditas &agrave; materia &longs;umetur. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> &longs;i de <lb/>animali corpus, vt de materia, &amp; animal de homine vt materia pr&aelig;dicabitur, &amp; c&ugrave;m materia &longs;ecun&shy;<lb/>d&ugrave;m nomen non pr&aelig;dicetur; non erit vniuoca pr&aelig;dicatio &longs;uperiorum de inferioribus. </s>                                                                <s><expan abbr="pr&ecedil;ter&qtilde;">pr&ecedil;terquae</expan> qu&ograve;d <lb/>actus ille e&longs;t, vnde pr&ecedil;dicatio &longs;umitur. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> &longs;cientia ill&ograve; dirigetur, vt &longs;ciamus quid materia &longs;it, &amp; pro <lb/>eo quod negatione cogno&longs;citur, &amp; per analogiam; recta pr&ecedil;dicatione <expan abbr="explicabi&ttilde;">explicabitur</expan>, <expan abbr="quib.">quibus</expan> po&longs;itis ruet, <lb/>vt vides, vniuer&longs;a methodus dialectica; &amp; multa Ari&longs;t. </s>                                                                <s>iudicia de notitia &amp; explicatione materi&aelig; tol&shy;<lb/>lentur. </s>                                                                <s>Ergo &amp; hic homo e&longs;t homo &amp; animal. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> dicere licet <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> h&aelig;c per vnam ho&shy;<lb/>minis formam, <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> ip&longs;ius forma &longs;eclu&longs;a cogno&longs;cere po&longs;&longs;um hoc e&longs;&longs;e animal, <expan abbr="atq.">atque</expan> e&ograve;, quae mouetur, e&longs;&longs;e <lb/>corpus, vt fit, c&ugrave;m ip&longs;um eminus agitari cernimus. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> debet qui&longs;piam &longs;u&longs;picari ab <expan abbr="ho&itilde;s">hominis</expan> forma &longs;e&shy;<lb/>uocatis accidentib. qu&aelig; &longs;unt indiuidui propria, genus colligi, aut animal vniuer&longs;ale. </s>                                                                <s><expan abbr="nanq.">nanque</expan> homo &longs;o&shy;<lb/>lus colligitur ab his hominib. &amp; animal ab hoc &amp; illo animali, &amp; <expan abbr="vnumquodq.">vnumquodque</expan> <expan abbr="c&otilde;e">cone</expan> ab iis &longs;ingularib.  <arrow.to.target n="marg3499"></arrow.to.target><lb/>bus, nec genus de &longs;pecie, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;pecies de indiuiduis, ni&longs;i inept&egrave; admod&ugrave;m pr&ecedil;dicabitur. </s>                                                                <s>&longs;iquidem in <lb/>illis actus quidam eluceat, &amp; &longs;int <expan abbr="c&otilde;po&longs;ita">compo&longs;ita</expan>, proptere&agrave; quae de illis aliquid pr&aelig;dicetur, inerit cau&longs;&longs;a ma&shy;<lb/>teri&aelig;. </s>                                                                <s>ergo c&ugrave;m eodem modo &longs;ubalterna pr&aelig;dicentur de inferiorib. quo de illis &longs;uperiora pr&aelig;dican&shy;<lb/>tur, <expan abbr="vtrobiq.">vtrobique</expan> enim pr&aelig;dicatio e&longs;t vt de &longs;ubiecto, pr&ecedil;dicatio &amp; quiditas &agrave; materia &longs;umetur. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> &longs;i de <lb/>animali corpus, vt de materia, &amp; animal de homine vt materia pr&aelig;dicabitur, &amp; c&ugrave;m materia &longs;ecun&shy;<lb/>d&ugrave;m nomen non pr&aelig;dicetur; non erit vniuoca pr&aelig;dicatio &longs;uperiorum de inferioribus. </s>                                                                <s><expan abbr="pr&ecedil;ter&qtilde;">pr&ecedil;terquae</expan> qu&ograve;d <lb/>actus ille e&longs;t, vnde pr&ecedil;dicatio &longs;umitur. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> &longs;cientia ill&ograve; dirigetur, vt &longs;ciamus quid materia &longs;it, &amp; pro <lb/>eo quod negatione cogno&longs;citur, &amp; per analogiam; recta pr&ecedil;dicatione <expan abbr="explicabi&ttilde;">explicabitur</expan>, <expan abbr="quib.">quibus</expan> po&longs;itis ruet, <lb/>vt vides, vniuer&longs;a methodus dialectica; &amp; multa Ari&longs;t. </s>                                                                <s>iudicia de notitia &amp; explicatione materi&aelig; tol&shy;<lb/>lentur. </s>                                                                <s>Ergo &amp; hic homo e&longs;t homo &amp; animal. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> dicere licet <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> h&aelig;c per vnam ho&shy;<lb/>minis formam, <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> ip&longs;ius forma &longs;eclu&longs;a cogno&longs;cere po&longs;&longs;um hoc e&longs;&longs;e animal, <expan abbr="atq.">atque</expan> e&ograve;, quae mouetur, e&longs;&longs;e <lb/>corpus, vt fit, c&ugrave;m ip&longs;um eminus agitari cernimus. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> debet qui&longs;piam &longs;u&longs;picari ab <expan abbr="ho&itilde;s">hominis</expan> forma &longs;e&shy;<lb/>uocatis accidentib. qu&aelig; &longs;unt indiuidui propria, genus colligi, aut animal vniuer&longs;ale. </s>                                                                <s><expan abbr="nanq.">nanque</expan> homo &longs;o&shy;<lb/>lus colligitur ab his hominib. &amp; animal ab hoc &amp; illo animali, &amp; <expan abbr="vnumquodq.">vnumquodque</expan> <expan abbr="c&otilde;e">cone</expan> ab iis &longs;ingularib.
 <pb pagenum="586"/>qu&aelig; addito charactere illo pronominis demon&longs;tratiui, <foreign lang="greek">to/ de ti/</foreign> .i. </s>                                                                <s>hoc aliquid &longs;ignificantur. </s>                                                                <s>Pr&ecedil;tere&agrave; <lb/> <pb pagenum="586"/>qu&aelig; addito charactere illo pronominis demon&longs;tratiui, <foreign lang="greek">to/ de ti/</foreign> .i. </s>                                                                <s>hoc aliquid &longs;ignificantur. </s>                                                                <s>Pr&ecedil;tere&agrave; <lb/>
Line 13765 
Line 13765 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg3534"></margin.target>E</s></p> <s><margin.target id="marg3534"></margin.target>E</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>HABITVDO illa quam nos &longs;ine vllo auctore ponimus, antiquit&ugrave;s <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> videtur v&longs;urpata fui&longs;&longs;e, <lb/>neutiqu&agrave;m <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> &agrave; D. Thoma recepta. </s>                                                                <s>Quapropter ip&longs;e <expan abbr="quoq.">quoque</expan> in eius patronos inuehitur acerri&shy;<lb/>m&egrave; trib. argumentis. </s>                                                                <s><expan abbr="q.">que</expan> de &longs;pir. creat. </s>                                                                <s>art. 3. &amp; <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> lib. 2. contra gentes c. 58. quarto <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan> multitudi&shy;<lb/>nem oppugnat. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> nobis in&longs;tar nunc <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> vim perpendere diligenter, ne quid ambigui re&longs;tet in a&shy;<lb/>nimis no&longs;tris. </s>                                                                <s>Ille igitur per&longs;uaderi non <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, quin <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> illud quod actui &longs;uperuenit, &longs;it accidens nece&longs;&longs;a&shy;<lb/>ri&ograve;, nec in eo <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> potenti&aelig; poni po&longs;sit. </s>                                                                <s>quare &longs;ic agit. </s>                                                                <s><expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> <expan abbr="c&otilde;paratur">comparatur</expan> ad accidens, vt potentia <lb/>ad <expan abbr="act&utilde;">actum</expan>. </s>                                                                <s>Puto ver&ograve; eius argumenti &longs;en&longs;um e&longs;&longs;e <expan abbr="tal&etilde;">talem</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> habere <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">rationem</expan> pote&longs;tatis ad accidens. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="v&ntilde;">vnde</expan> non &longs;atisfacit illa habitudo qu&aelig; tribuitur formis <expan abbr="c&otilde;ib">conib</expan>. </s>                                                                <s>vt .&longs;. </s>                                                                <s>pp hoc ex <expan abbr="c&otilde;i">coni</expan> &amp; &longs;peciali fiat vnum <expan abbr="&longs;e-cund&utilde;">&longs;e&shy;<lb/>cundum</expan> <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan>; quia <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan> potenti&aelig; &longs;ubeat; <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> nil vetat id quod &longs;uperuenit e&longs;&longs;e accidens, &amp; ex <lb/>&longs;ubiecto, &amp; eo <expan abbr="qd">quod</expan> &longs;uperuenit, <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> fieri per accidens. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; <expan abbr="c&otilde;pletior">completior</expan> e&longs;&longs;et forma <expan abbr="c&otilde;ior">conior</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> minus <lb/><expan abbr="c&otilde;is">conis</expan>, quia qu&ograve; magis redderet &longs;ubiectum <expan abbr="idone&utilde;">idoneum</expan> accipere, e&ograve; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> magis in <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> potenti&ecedil; colloca&shy;<lb/>ret. </s>                                                                <s>Qu&ograve; magis e&longs;&longs;et potens, e&ograve; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> foret imperfectior. </s>                                                                <s>Sed forma minus <expan abbr="c&otilde;is">conis</expan>, magis redderet <expan abbr="ido-ne&utilde;">ido&shy;<lb/>neum</expan> ad <expan abbr="accipiend&utilde;">accipiendum</expan>: ergo magis tribueret de potentia, &longs;ic e&longs;&longs;et <expan abbr="it&etilde;">item</expan> imperfectior. </s>                                                                <s>Accedit terti&ograve; auctori&shy;<arrow.to.target n="marg3535"></arrow.to.target><lb/>tas Ari&longs;t. </s>                                                                <s>C&ugrave;m <expan abbr=".n.">enim</expan> veteres <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> in actu &longs;tatui&longs;&longs;ent, <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> voluerunt e&longs;&longs;e gigni &amp; alterari. </s>                                                                <s>Qu&aelig; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ma&shy;<lb/>xim&egrave; di&longs;tent, Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> generationis ab alterationis &longs;ubiecto di&longs;tinxit, quae hoc actu exi&longs;teret, illud <lb/><expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> potentia. </s>                                                                <s><expan abbr="Qu&atilde;obrem">Quanobrem</expan> <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> potenti&aelig; &longs;uperaddita formis <expan abbr="c&otilde;ib">conib</expan>. </s>                                                                <s>nihil adiuuat cau&longs;&longs;am <expan abbr="no&longs;tr&atilde;">no&longs;tram</expan>. </s>                                                                <s>Po&longs;tre&shy;<lb/>m&ograve; &longs;ic argumentabatur D. Thomas. </s>                                                                <s>Qu&aelig; tribuuntur alicui eidem <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> diuer&longs;as formas inter &longs;e pr&aelig;&shy;<lb/>dicantur per accidens, &longs;icut <expan abbr="alb&utilde;">album</expan> &amp; <expan abbr="mu&longs;ic&utilde;">mu&longs;icum</expan>. </s>                                                                <s>Ergo &longs;i alens &amp; &longs;entiens di&longs;tinguuntur in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> &longs;ubiecto, <lb/>viuens de animali, &amp; animal de <expan abbr="ho&itilde;e">homine</expan> pr&ecedil;dicabitur. </s>                                                                <s>Dicas tu nunc <expan abbr="c&otilde;iora">coniora</expan> e&longs;&longs;e, <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> minus <expan abbr="c&otilde;ium">conium</expan>, <lb/>&amp; ex hoc ordine fieri, vt pr&ecedil;dicatio per &longs;e <expan abbr="c&otilde;&longs;eruetur">con&longs;eruetur</expan>; iam &longs;equetur hoc non e&longs;&longs;e per <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> dicen&shy;<lb/>di per &longs;e qui accipitur &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, &longs;ed per <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> qui e&longs;t <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &amp; <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan>. </s>                                                                <s>At ver&ograve; forma <lb/>h&icirc;c &longs;ubiicitur, &amp; materia pr&aelig;dicatur in quid. </s>                                                                <s>Non igitur viuens de animali, aut animal de <expan abbr="ho&itilde;e">homine</expan> p &longs;e <lb/>pr&ecedil;dicatur. </s>                                                                <s>Magna quidem h&aelig;c &longs;unt, eiu&longs;modi <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> vt diligens natur&aelig; &longs;crutator ex iis non difficil&egrave; &longs;e <lb/>expedire valeat. </s>                                                                <s>Dicamus ergo ordine ad &longs;ingula. </s>                                                                <s>C&ugrave;m ver&ograve; putat ip&longs;e eandem <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">rationem</expan> obtinere &longs;ub&shy;<lb/>iectum ad accidens, <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="potenti&atilde;">potentiam</expan> ad <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>; non <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan> <expan abbr="admod&utilde;">admodum</expan> Peripatetic&egrave; &longs;entire. </s>                                                                <s><expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> id e&longs;t accidens <lb/>quod aduenit ei quod e&longs;t in actu, quatenus actu e&longs;t, &amp; quod non ordinatur in illud, quod &longs;upuenit, <lb/><expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> in <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>; &longs;ed quod aduenit, con&longs;equitur &amp; e&longs;t in actu per actum <expan abbr="antecedent&etilde;">antecedentem</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>c&ugrave;m id ad&shy;<lb/>uenit, &longs;uam <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">rationem</expan> con&longs;eruat: &longs;ed form&aelig; qu&aelig; &longs;uperueniunt, addunt perfectionem, &amp; immutant <expan abbr="e&longs;&longs;en-ti&atilde;">e&longs;&longs;en&shy;<lb/>tiam</expan> <expan abbr="prior&utilde;">priorum</expan> pote&longs;tatem terminantes; nec &agrave; priorib. vt ab actu pendent, ver&ugrave;m vt cau&longs;&longs;a ex &longs;uppo&longs;itio&shy;<lb/> <s>HABITVDO illa quam nos &longs;ine vllo auctore ponimus, antiquit&ugrave;s <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> videtur v&longs;urpata fui&longs;&longs;e, <lb/>neutiqu&agrave;m <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> &agrave; D. Thoma recepta. </s>                                                                <s>Quapropter ip&longs;e <expan abbr="quoq.">quoque</expan> in eius patronos inuehitur acerri&shy;<lb/>m&egrave; trib. argumentis. </s>                                                                <s><expan abbr="q.">que</expan> de &longs;pir. creat. </s>                                                                <s>art. 3. &amp; <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> lib. 2. contra gentes c. 58. quarto <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan> multitudi&shy;<lb/>nem oppugnat. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> nobis in&longs;tar nunc <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> vim perpendere diligenter, ne quid ambigui re&longs;tet in a&shy;<lb/>nimis no&longs;tris. </s>                                                                <s>Ille igitur per&longs;uaderi non <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, quin <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> illud quod actui &longs;uperuenit, &longs;it accidens nece&longs;&longs;a&shy;<lb/>ri&ograve;, nec in eo <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> potenti&aelig; poni po&longs;sit. </s>                                                                <s>quare &longs;ic agit. </s>                                                                <s><expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> <expan abbr="c&otilde;paratur">comparatur</expan> ad accidens, vt potentia <lb/>ad <expan abbr="act&utilde;">actum</expan>. </s>                                                                <s>Puto ver&ograve; eius argumenti &longs;en&longs;um e&longs;&longs;e <expan abbr="tal&etilde;">talem</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> habere <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">rationem</expan> pote&longs;tatis ad accidens. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="v&ntilde;">vnde</expan> non &longs;atisfacit illa habitudo qu&aelig; tribuitur formis <expan abbr="c&otilde;ib">conib</expan>. </s>                                                                <s>vt .&longs;. </s>                                                                <s><expan abbr="pp">propter</expan> hoc ex <expan abbr="c&otilde;i">coni</expan> &amp; &longs;peciali fiat vnum <expan abbr="&longs;e-cund&utilde;">&longs;e&shy;<lb/>cundum</expan> <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan>; quia <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan> potenti&aelig; &longs;ubeat; <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> nil vetat id quod &longs;uperuenit e&longs;&longs;e accidens, &amp; ex <lb/>&longs;ubiecto, &amp; eo <expan abbr="qd">quod</expan> &longs;uperuenit, <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> fieri per accidens. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; <expan abbr="c&otilde;pletior">completior</expan> e&longs;&longs;et forma <expan abbr="c&otilde;ior">conior</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> minus <lb/><expan abbr="c&otilde;is">conis</expan>, quia qu&ograve; magis redderet &longs;ubiectum <expan abbr="idone&utilde;">idoneum</expan> accipere, e&ograve; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> magis in <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> potenti&ecedil; colloca&shy;<lb/>ret. </s>                                                                <s>Qu&ograve; magis e&longs;&longs;et potens, e&ograve; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> foret imperfectior. </s>                                                                <s>Sed forma minus <expan abbr="c&otilde;is">conis</expan>, magis redderet <expan abbr="ido-ne&utilde;">ido&shy;<lb/>neum</expan> ad <expan abbr="accipiend&utilde;">accipiendum</expan>: ergo magis tribueret de potentia, &longs;ic e&longs;&longs;et <expan abbr="it&etilde;">item</expan> imperfectior. </s>                                                                <s>Accedit terti&ograve; auctori&shy;<arrow.to.target n="marg3535"></arrow.to.target><lb/>tas Ari&longs;t. </s>                                                                <s>C&ugrave;m <expan abbr=".n.">enim</expan> veteres <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> in actu &longs;tatui&longs;&longs;ent, <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> voluerunt e&longs;&longs;e gigni &amp; alterari. </s>                                                                <s>Qu&aelig; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ma&shy;<lb/>xim&egrave; di&longs;tent, Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> generationis ab alterationis &longs;ubiecto di&longs;tinxit, quae hoc actu exi&longs;teret, illud <lb/><expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> potentia. </s>                                                                <s><expan abbr="Qu&atilde;obrem">Quanobrem</expan> <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> potenti&aelig; &longs;uperaddita formis <expan abbr="c&otilde;ib">conib</expan>. </s>                                                                <s>nihil adiuuat cau&longs;&longs;am <expan abbr="no&longs;tr&atilde;">no&longs;tram</expan>. </s>                                                                <s>Po&longs;tre&shy;<lb/>m&ograve; &longs;ic argumentabatur D. Thomas. </s>                                                                <s>Qu&aelig; tribuuntur alicui eidem <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> diuer&longs;as formas inter &longs;e pr&aelig;&shy;<lb/>dicantur per accidens, &longs;icut <expan abbr="alb&utilde;">album</expan> &amp; <expan abbr="mu&longs;ic&utilde;">mu&longs;icum</expan>. </s>                                                                <s>Ergo &longs;i alens &amp; &longs;entiens di&longs;tinguuntur in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> &longs;ubiecto, <lb/>viuens de animali, &amp; animal de <expan abbr="ho&itilde;e">homine</expan> pr&ecedil;dicabitur. </s>                                                                <s>Dicas tu nunc <expan abbr="c&otilde;iora">coniora</expan> e&longs;&longs;e, <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> minus <expan abbr="c&otilde;ium">conium</expan>, <lb/>&amp; ex hoc ordine fieri, vt pr&ecedil;dicatio per &longs;e <expan abbr="c&otilde;&longs;eruetur">con&longs;eruetur</expan>; iam &longs;equetur hoc non e&longs;&longs;e per <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> dicen&shy;<lb/>di per &longs;e qui accipitur &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, &longs;ed per <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> qui e&longs;t <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &amp; <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan>. </s>                                                                <s>At ver&ograve; forma <lb/>h&icirc;c &longs;ubiicitur, &amp; materia pr&aelig;dicatur in quid. </s>                                                                <s>Non igitur viuens de animali, aut animal de <expan abbr="ho&itilde;e">homine</expan> p &longs;e <lb/>pr&ecedil;dicatur. </s>                                                                <s>Magna quidem h&aelig;c &longs;unt, eiu&longs;modi <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> vt diligens natur&aelig; &longs;crutator ex iis non difficil&egrave; &longs;e <lb/>expedire valeat. </s>                                                                <s>Dicamus ergo ordine ad &longs;ingula. </s>                                                                <s>C&ugrave;m ver&ograve; putat ip&longs;e eandem <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">rationem</expan> obtinere &longs;ub&shy;<lb/>iectum ad accidens, <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="potenti&atilde;">potentiam</expan> ad <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>; non <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan> <expan abbr="admod&utilde;">admodum</expan> Peripatetic&egrave; &longs;entire. </s>                                                                <s><expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> id e&longs;t accidens <lb/>quod aduenit ei quod e&longs;t in actu, quatenus actu e&longs;t, &amp; quod non ordinatur in illud, quod &longs;upuenit, <lb/><expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> in <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>; &longs;ed quod aduenit, con&longs;equitur &amp; e&longs;t in actu per actum <expan abbr="antecedent&etilde;">antecedentem</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>c&ugrave;m id ad&shy;<lb/>uenit, &longs;uam <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">rationem</expan> con&longs;eruat: &longs;ed form&aelig; qu&aelig; &longs;uperueniunt, addunt perfectionem, &amp; immutant <expan abbr="e&longs;&longs;en-ti&atilde;">e&longs;&longs;en&shy;<lb/>tiam</expan> <expan abbr="prior&utilde;">priorum</expan> pote&longs;tatem terminantes; nec &agrave; priorib. vt ab actu pendent, ver&ugrave;m vt cau&longs;&longs;a ex &longs;uppo&longs;itio&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3536"></arrow.to.target><lb/>nis nece&longs;sitate pr&aelig;cedente, &amp; &egrave; pote&longs;tate deducunt ad <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> &amp; hoc aliquid efficiunt. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur ani&shy;<lb/>malis forma vltima non &longs;it, &amp; in <expan abbr="vlterior&etilde;">vlteriorem</expan> formam &longs;uopte nixu contendat, &amp; <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan> pote&longs;tatis obti&shy;<lb/>neat, <expan abbr="human&aelig;&qacute;">human&aelig;que</expan>. </s>                                                                <s>form&ecedil; acce&longs;sione perficiatur; ex illa &amp; <expan abbr="ho&itilde;s">hominis</expan> forma vnum per &longs;e fit, <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> ex materia <lb/>&amp; forma, &amp; ex actu &amp; pote&longs;tate. </s>                                                                <s>Id plan&egrave; ver&ograve; a&longs;&longs;eritur accidens &longs;pectari aut in materia pura, aut in <lb/>actu &longs;ub&longs;tantia, &amp; ad <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> puram &longs;e habere vt <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> ip&longs;a e&longs;t pote&longs;tate non <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> &longs;ub&longs;tantia, <lb/>&longs;ed quale &amp; <expan abbr="&qtilde;tum">quantum</expan>, <expan abbr="o&etilde;s&qacute;">oensque</expan>. </s>                                                                <s>ali&ecedil; categori&aelig;. </s>                                                                <s>Quare accidentis ad tale <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> e&longs;t <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Sed vbi <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> actu &longs;umatur; &longs;i militudo inter accidens &amp; <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> &longs;ub&longs;tanti&aelig; nullo <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> concedenda. <lb/></s>                                                                <s>C&ugrave;m &longs;cdo loco opponit <expan abbr="c&otilde;pletior&etilde;">completiorem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="c&otilde;iorem">coniorem</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> minus <expan abbr="c&otilde;em">conem</expan>. </s>                                                                <s>Etiam dicimus in eo lap&longs;um <lb/>apparere, quae pote&longs;tas in &longs;ubiecto dupliciter ob&longs;eruatur, vel <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> latitudinem qu&aelig; .&longs;. </s>                                                                <s>comitatur <expan abbr="o&itilde;bus">omnibus</expan> <lb/>gradib. contrarij: nam &longs;emper in altero &egrave; contrariis ine&longs;t pote&longs;tas, <expan abbr="quou&longs;q.">quou&longs;que</expan> in <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> penitus fuerit <expan abbr="c&otilde;-mutat&utilde;">con&shy;<lb/>mutatum</expan>; &amp; h&ecedil;c qu&ograve; amplior, e&ograve; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan> <expan abbr="imperfection&etilde;">imperfectionem</expan> notat, &amp; <expan abbr="di&longs;t&atilde;ti&atilde;">di&longs;tantiam</expan> &agrave; perfectione &amp; actu, <lb/>con&longs;ideratur <expan abbr="it&etilde;">item</expan> potentia <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="intention&etilde;">intentionem</expan>, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> remotior e&longs;t aut propinquior: <expan abbr="atq.">atque</expan> ea <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> propinquior e&longs;t <lb/><expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan> habilitatem affert ad <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, &longs;icut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> nos ant&egrave; o&longs;tendimus, c&ugrave;m <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> reddita e&longs;t, cur <expan abbr="&qacute;">que</expan> <expan abbr="mou&etilde;tur">mouentur</expan> <lb/>ex natura, velocius in fine moueantur; <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s>                                                                <s>perfectior. </s>                                                                <s>Nunc dico <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="c&otilde;iorem">coniorem</expan> plus continere po&shy;<lb/>te&longs;tatis <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="latitudin&etilde;">latitudinem</expan>; at forma propinquior continet plus pote&longs;tatis <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> intentionem. </s>                                                                <s>Non ergo <lb/> <arrow.to.target n="marg3536"></arrow.to.target><lb/>nis nece&longs;sitate pr&aelig;cedente, &amp; &egrave; pote&longs;tate deducunt ad <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> &amp; hoc aliquid efficiunt. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur ani&shy;<lb/>malis forma vltima non &longs;it, &amp; in <expan abbr="vlterior&etilde;">vlteriorem</expan> formam &longs;uopte nixu contendat, &amp; <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan> pote&longs;tatis obti&shy;<lb/>neat, <expan abbr="human&aelig;&qacute;">human&aelig;que</expan>. </s>                                                                <s>form&ecedil; acce&longs;sione perficiatur; ex illa &amp; <expan abbr="ho&itilde;s">hominis</expan> forma vnum per &longs;e fit, <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> ex materia <lb/>&amp; forma, &amp; ex actu &amp; pote&longs;tate. </s>                                                                <s>Id plan&egrave; ver&ograve; a&longs;&longs;eritur accidens &longs;pectari aut in materia pura, aut in <lb/>actu &longs;ub&longs;tantia, &amp; ad <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> puram &longs;e habere vt <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> ip&longs;a e&longs;t pote&longs;tate non <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> &longs;ub&longs;tantia, <lb/>&longs;ed quale &amp; <expan abbr="&qtilde;tum">quantum</expan>, <expan abbr="o&etilde;s&qacute;">oensque</expan>. </s>                                                                <s>ali&ecedil; categori&aelig;. </s>                                                                <s>Quare accidentis ad tale <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> e&longs;t <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Sed vbi <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> actu &longs;umatur; &longs;i militudo inter accidens &amp; <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> &longs;ub&longs;tanti&aelig; nullo <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> concedenda. <lb/></s>                                                                <s>C&ugrave;m <expan abbr="&longs;cdo">&longs;ecundo</expan> loco opponit <expan abbr="c&otilde;pletior&etilde;">completiorem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="c&otilde;iorem">coniorem</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> minus <expan abbr="c&otilde;em">conem</expan>. </s>                                                                <s>Etiam dicimus in eo lap&longs;um <lb/>apparere, quae pote&longs;tas in &longs;ubiecto dupliciter ob&longs;eruatur, vel <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> latitudinem qu&aelig; .&longs;. </s>                                                                <s>comitatur <expan abbr="o&itilde;bus">omnibus</expan> <lb/>gradib. contrarij: nam &longs;emper in altero &egrave; contrariis ine&longs;t pote&longs;tas, <expan abbr="quou&longs;q.">quou&longs;que</expan> in <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> penitus fuerit <expan abbr="c&otilde;-mutat&utilde;">con&shy;<lb/>mutatum</expan>; &amp; h&ecedil;c qu&ograve; amplior, e&ograve; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan> <expan abbr="imperfection&etilde;">imperfectionem</expan> notat, &amp; <expan abbr="di&longs;t&atilde;ti&atilde;">di&longs;tantiam</expan> &agrave; perfectione &amp; actu, <lb/>con&longs;ideratur <expan abbr="it&etilde;">item</expan> potentia <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="intention&etilde;">intentionem</expan>, <expan abbr="q&ntilde;">quin</expan> remotior e&longs;t aut propinquior: <expan abbr="atq.">atque</expan> ea <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> propinquior e&longs;t <lb/><expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan> habilitatem affert ad <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, &longs;icut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> nos ant&egrave; o&longs;tendimus, c&ugrave;m <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> reddita e&longs;t, cur <expan abbr="&qacute;">que</expan> <expan abbr="mou&etilde;tur">mouentur</expan> <lb/>ex natura, velocius in fine moueantur; <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s>                                                                <s>perfectior. </s>                                                                <s>Nunc dico <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="c&otilde;iorem">coniorem</expan> plus continere po&shy;<lb/>te&longs;tatis <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="latitudin&etilde;">latitudinem</expan>; at forma propinquior continet plus pote&longs;tatis <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> intentionem. </s>                                                                <s>Non ergo <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3537"></arrow.to.target><lb/>&longs;equitur maior habilitas <expan abbr="o&etilde;m">omnem</expan> <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan> potenti&ecedil;, <expan abbr="neq.">neque</expan> item <expan abbr="o&etilde;m">omnem</expan> potenti&aelig; <expan abbr="magnitudin&etilde;">magnitudinem</expan> perfectio. </s>                                                                <s>Ex <lb/>quo non <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> inferri, quia maior habilitas exi&longs;tat ex forma propinquiore, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ex remotiore, quae idcirco <lb/>propinquior &longs;it imperfectior; e&longs;&longs;et cert&egrave; imperfectior, &longs;i maior habilitas inferret <expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan> <expan abbr="potenti&atilde;">potentiam</expan> <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <lb/><expan abbr="latitudin&etilde;">latitudinem</expan>. </s>                                                                <s>Et ad Ari&longs;t. </s>                                                                <s>auctoritatem dicimus veteres ab eo accu&longs;ari, quae po&longs;uerint &longs;ubiectum <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan> <lb/>id in quo nulla e&longs;&longs;et ratio pote&longs;tatis, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> accidens erat <expan abbr="quodcunq.">quodcunque</expan> producebatur, nec vlla erat ge&shy;<lb/>neratio &longs;impliciter. </s>                                                                <s>Ad vltimi explicationem propo&longs;itio cum primis e&longs;t notanda. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> vbi &longs;umitur: <lb/>Qu&aelig; tribuuntur alicui <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> varias formas pr&ecedil;dicari per accidens id non vniuers&egrave; accipiendum <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan>: <lb/>etenim habet <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> in formis non e&longs;&longs;entialiter ordinatis, quae &longs;i ordinem e&longs;&longs;entialem con&longs;ecut&aelig; fuerint; <lb/>dicimus nil vetare, quominus intercedat <expan abbr="&ptilde;dicatio">pndicatio</expan> per &longs;e, <expan abbr="atq.">atque</expan> id ab opponente <expan abbr="tollend&utilde;">tollendum</expan> fuerat. </s>                                                                <s>Con&shy;<lb/>&longs;imiliter ego dicam in ea propo&longs;itione <expan abbr="c&otilde;prehendi">comprehendi</expan> <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> attributa, &longs;ed ea duntaxat qu&ecedil; per accidens in&shy;<lb/>&longs;unt. </s>                                                                <s>Si ver&ograve; fuerint e&longs;&longs;entialia, po&longs;&longs;e <expan abbr="it&etilde;">item</expan> extare <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> varietate <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan>. </s>                                                                <s>Et id <expan abbr="quoq.">quoque</expan> tolli oportuit. </s>                                                                <s>Pro&shy;<lb/>cedamus vlterius. </s>                                                                <s>Deductionis D. Thom&ecedil; (<foreign lang="greek">a)gwghn\</foreign> ego accipio <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> no&longs;tri <expan abbr="replication&etilde;">replicationem</expan> <expan abbr="voc&atilde;t">vocant</expan>) <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan> <lb/>vis e&longs;t. </s>                                                                <s>Si <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> foret pr&ecedil;dicatio per &longs;e, ea plan&egrave; vel e&longs;&longs;et in primo <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> <expan abbr="dic&etilde;di">dicendi</expan> p &longs;e, vel in &longs;cdo, in nullo <lb/>ver&ograve; e&longs;t; nec per &longs;e <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> ver&ograve; in &longs;ecund&ograve;, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> quod e&longs;t vt forma, de &longs;ubiecto pr&aelig;dicatur, &amp;  <arrow.to.target n="marg3537"></arrow.to.target><lb/>&longs;equitur maior habilitas <expan abbr="o&etilde;m">omnem</expan> <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan> potenti&ecedil;, <expan abbr="neq.">neque</expan> item <expan abbr="o&etilde;m">omnem</expan> potenti&aelig; <expan abbr="magnitudin&etilde;">magnitudinem</expan> perfectio. </s>                                                                <s>Ex <lb/>quo non <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> inferri, quia maior habilitas exi&longs;tat ex forma propinquiore, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ex remotiore, quae idcirco <lb/>propinquior &longs;it imperfectior; e&longs;&longs;et cert&egrave; imperfectior, &longs;i maior habilitas inferret <expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan> <expan abbr="potenti&atilde;">potentiam</expan> <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <lb/><expan abbr="latitudin&etilde;">latitudinem</expan>. </s>                                                                <s>Et ad Ari&longs;t. </s>                                                                <s>auctoritatem dicimus veteres ab eo accu&longs;ari, quae po&longs;uerint &longs;ubiectum <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan> <lb/>id in quo nulla e&longs;&longs;et ratio pote&longs;tatis, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> accidens erat <expan abbr="quodcunq.">quodcunque</expan> producebatur, nec vlla erat ge&shy;<lb/>neratio &longs;impliciter. </s>                                                                <s>Ad vltimi explicationem propo&longs;itio cum primis e&longs;t notanda. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> vbi &longs;umitur: <lb/>Qu&aelig; tribuuntur alicui <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> varias formas pr&ecedil;dicari per accidens id non vniuers&egrave; accipiendum <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan>: <lb/>etenim habet <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> in formis non e&longs;&longs;entialiter ordinatis, quae &longs;i ordinem e&longs;&longs;entialem con&longs;ecut&aelig; fuerint; <lb/>dicimus nil vetare, quominus intercedat <expan abbr="&ptilde;dicatio">pndicatio</expan> per &longs;e, <expan abbr="atq.">atque</expan> id ab opponente <expan abbr="tollend&utilde;">tollendum</expan> fuerat. </s>                                                                <s>Con&shy;<lb/>&longs;imiliter ego dicam in ea propo&longs;itione <expan abbr="c&otilde;prehendi">comprehendi</expan> <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> attributa, &longs;ed ea duntaxat qu&ecedil; per accidens in&shy;<lb/>&longs;unt. </s>                                                                <s>Si ver&ograve; fuerint e&longs;&longs;entialia, po&longs;&longs;e <expan abbr="it&etilde;">item</expan> extare <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> varietate <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan>. </s>                                                                <s>Et id <expan abbr="quoq.">quoque</expan> tolli oportuit. </s>                                                                <s>Pro&shy;<lb/>cedamus vlterius. </s>                                                                <s>Deductionis D. Thom&ecedil; (<foreign lang="greek">a)gwghn\</foreign> ego accipio <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> no&longs;tri <expan abbr="replication&etilde;">replicationem</expan> <expan abbr="voc&atilde;t">vocant</expan>) <expan abbr="hm&otilde;i">huiusmodi</expan> <lb/>vis e&longs;t. </s>                                                                <s>Si <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> foret pr&ecedil;dicatio per &longs;e, ea plan&egrave; vel e&longs;&longs;et in primo <expan abbr="m&otilde;">modo</expan> <expan abbr="dic&etilde;di">dicendi</expan> p &longs;e, vel in <expan abbr="&longs;cdo">&longs;ecundo</expan>, in nullo <lb/>ver&ograve; e&longs;t; nec per &longs;e <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> ver&ograve; in &longs;ecund&ograve;, <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> quod e&longs;t vt forma, de &longs;ubiecto pr&aelig;dicatur, &amp;
 <pb pagenum="593"/> <pb pagenum="593"/>
 <arrow.to.target n="marg3538"></arrow.to.target><lb/>accipit in &longs;ui definitione &longs;ubiectum. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr=".n.">enim</expan> communiora qu&aelig; &longs;unt in&longs;tar materi&aelig;, de inferiorib. qu&aelig; <lb/>vicem form&aelig; con&longs;ecuta &longs;unt, pr&aelig;dicantur, &amp; in eorum definitione &longs;umuntur. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> pr&aelig;dicabuntur <lb/>in primo. </s>                                                                <s>Non e&longs;t <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ita. </s>                                                                <s>Nam qu&aelig; pr&aelig;dicantur in primo, pr&aelig;dicantur per modum qui accipitur &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m formam. </s>                                                                <s>C&aelig;ter&ugrave;m pr&aelig;dicatio magis communium de minus <expan abbr="c&otilde;ibus">conibus</expan> non e&longs;t huiu&longs;modi: <lb/>nec igitur in primo, <expan abbr="neq.">neque</expan> omnino per &longs;e. </s>                                                                <s>In primis aduertere oportet quid &longs;ibi velit hoc, qu&aelig; pr&ecedil;&shy;<lb/>dicantur in primo, pr&aelig;dicari per modum qui accipitur &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> e&longs;t ambiguum, &amp; <lb/>pote&longs;t intelligi in primo illa accipi qu&aelig; pr&aelig;dicantur in quid de &longs;ubiecto: &longs;ed tunc a&longs;&longs;umptio fal&longs;a <lb/>erit; quand&ograve; communia de minus <expan abbr="c&otilde;ibus">conibus</expan> in quid e&longs;t pr&aelig;dicantur. </s>                                                                <s>pote&longs;t item accipi hoc dictum quae<lb/>id quod e&longs;t, vt forma de &longs;ubiecto dicitur, tanqu&agrave;m materia, &longs;icut animal de homine, quia &longs;it forma <lb/>hominis, quo pacto etiam genera ad formas referuntur ab Ari&longs;t. 2. Phy&longs;. Vnde cum &longs;uperiora <expan abbr="pon&atilde;-tur">ponan&shy;<lb/>tur</expan> &agrave; nobis velut inferiorem materia, non pr&aelig;dicantur per modum form&aelig;, nec in primo modo. </s>                                                                <s>Ad <lb/>quod ita dicam &amp; &longs;i obtinent in&longs;tar materi&aelig;, non &longs;unt plan&egrave; materia &longs;impliciter, &longs;ed habent aliquid <lb/>actus, ex quo pr&ecedil;dicatio &longs;umitur, vt <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;upr&agrave; dictum e&longs;t a nobis. </s>                                                                <s>Deinde formam e&longs;&longs;e vel qu&aelig; e&longs;t a&shy;<lb/>ctus materi&aelig;, &amp; vnde exi&longs;tit compo&longs;itum, vel ratio qua explicatur quid e&longs;t, qu&aelig; mente con&longs;i&longs;tit; &amp; <lb/>quemadmodum forma duplex e&longs;t, &longs;ic etiam materia: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> ea e&longs;t qu&aelig; capax e&longs;t form&aelig;, &amp; obtinet <lb/>locum pote&longs;tatis in compo&longs;ito, <expan abbr="atq.">atque</expan> altera quam intelligendam nuncupat Philo&longs;ophus, qu&aelig; in defi&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg3538"></arrow.to.target><lb/>accipit in &longs;ui definitione &longs;ubiectum. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr=".n.">enim</expan> communiora qu&aelig; &longs;unt in&longs;tar materi&aelig;, de inferiorib. qu&aelig; <lb/>vicem form&aelig; con&longs;ecuta &longs;unt, pr&aelig;dicantur, &amp; in eorum definitione &longs;umuntur. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> pr&aelig;dicabuntur <lb/>in primo. </s>                                                                <s>Non e&longs;t <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ita. </s>                                                                <s>Nam qu&aelig; pr&aelig;dicantur in primo, pr&aelig;dicantur per modum qui accipitur &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m formam. </s>                                                                <s>C&aelig;ter&ugrave;m pr&aelig;dicatio magis communium de minus <expan abbr="c&otilde;ibus">conibus</expan> non e&longs;t huiu&longs;modi: <lb/>nec igitur in primo, <expan abbr="neq.">neque</expan> omnino per &longs;e. </s>                                                                <s>In primis aduertere oportet quid &longs;ibi velit hoc, qu&aelig; pr&ecedil;&shy;<lb/>dicantur in primo, pr&aelig;dicari per modum qui accipitur &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> e&longs;t ambiguum, &amp; <lb/>pote&longs;t intelligi in primo illa accipi qu&aelig; pr&aelig;dicantur in quid de &longs;ubiecto: &longs;ed tunc a&longs;&longs;umptio fal&longs;a <lb/>erit; quand&ograve; communia de minus <expan abbr="c&otilde;ibus">conibus</expan> in quid e&longs;t pr&aelig;dicantur. </s>                                                                <s>pote&longs;t item accipi hoc dictum quae<lb/>id quod e&longs;t, vt forma de &longs;ubiecto dicitur, tanqu&agrave;m materia, &longs;icut animal de homine, quia &longs;it forma <lb/>hominis, quo pacto etiam genera ad formas referuntur ab Ari&longs;t. 2. Phy&longs;. Vnde cum &longs;uperiora <expan abbr="pon&atilde;-tur">ponan&shy;<lb/>tur</expan> &agrave; nobis velut inferiorem materia, non pr&aelig;dicantur per modum form&aelig;, nec in primo modo. </s>                                                                <s>Ad <lb/>quod ita dicam &amp; &longs;i obtinent in&longs;tar materi&aelig;, non &longs;unt plan&egrave; materia &longs;impliciter, &longs;ed habent aliquid <lb/>actus, ex quo pr&ecedil;dicatio &longs;umitur, vt <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;upr&agrave; dictum e&longs;t a nobis. </s>                                                                <s>Deinde formam e&longs;&longs;e vel qu&aelig; e&longs;t a&shy;<lb/>ctus materi&aelig;, &amp; vnde exi&longs;tit compo&longs;itum, vel ratio qua explicatur quid e&longs;t, qu&aelig; mente con&longs;i&longs;tit; &amp; <lb/>quemadmodum forma duplex e&longs;t, &longs;ic etiam materia: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> ea e&longs;t qu&aelig; capax e&longs;t form&aelig;, &amp; obtinet <lb/>locum pote&longs;tatis in compo&longs;ito, <expan abbr="atq.">atque</expan> altera quam intelligendam nuncupat Philo&longs;ophus, qu&aelig; in defi&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3539"></arrow.to.target><lb/>nitione continetur, &amp; tale &longs;olet e&longs;&longs;e <expan abbr="plerunq.">plerunque</expan> genus, c&ugrave;m differenti&aelig; vicem form&aelig; &longs;u&longs;tineant. </s>                                                                <s>C&ugrave;m <lb/>h&aelig;c ita &longs;int, animus in pr&ecedil;dicatione non nece&longs;&longs;ari&ograve; re&longs;pici formam &amp; <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> qu&aelig; &longs;unt partes <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> <lb/>natura con&longs;tantium, &longs;ed quo ad &longs;unt partes rationis, <expan abbr="quib.">quibus</expan> non repugnat e&longs;&longs;e materiam, pr&ecedil;&longs;ertim a&shy;<lb/>pud illum ip&longs;um auctorem, quem nos in hoc placito &longs;ectati &longs;umus, c&ugrave;m velit <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> e&longs;&longs;entia <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> &agrave; &longs;en&shy;<lb/>&longs;ili materia duci. </s>                                                                <s>Quamobrem, et&longs;i locum materi&aelig; &longs;ibi vendicarunt in natura, nihil ob&longs;tat quomi&shy;<lb/>nus &longs;int in primo modo per &longs;e. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur ex his qu&ecedil; &agrave; nobis con&longs;tituta &longs;unt, aduer&longs;ariorum argu&shy;<lb/>menta dilui queant; certi&longs;simum indicium erit explorat&ecedil; viritatis? </s>                                                                <s>illud <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;t eius ingenium, atque <lb/>efficacitas, vt per ip&longs;am omnia concinant, &amp; concordent.</s></p> <arrow.to.target n="marg3539"></arrow.to.target><lb/>nitione continetur, &amp; tale &longs;olet e&longs;&longs;e <expan abbr="plerunq.">plerunque</expan> genus, c&ugrave;m differenti&aelig; vicem form&aelig; &longs;u&longs;tineant. </s>                                                                <s>C&ugrave;m <lb/>h&aelig;c ita &longs;int, animus in pr&ecedil;dicatione non nece&longs;&longs;ari&ograve; re&longs;pici formam &amp; <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> qu&aelig; &longs;unt partes <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> <lb/>natura con&longs;tantium, &longs;ed quo ad &longs;unt partes rationis, <expan abbr="quib.">quibus</expan> non repugnat e&longs;&longs;e materiam, pr&ecedil;&longs;ertim a&shy;<lb/>pud illum ip&longs;um auctorem, quem nos in hoc placito &longs;ectati &longs;umus, c&ugrave;m velit <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> e&longs;&longs;entia <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> &agrave; &longs;en&shy;<lb/>&longs;ili materia duci. </s>                                                                <s>Quamobrem, et&longs;i locum materi&aelig; &longs;ibi vendicarunt in natura, nihil ob&longs;tat quomi&shy;<lb/>nus &longs;int in primo modo per &longs;e. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur ex his qu&ecedil; &agrave; nobis con&longs;tituta &longs;unt, aduer&longs;ariorum argu&shy;<lb/>menta dilui queant; certi&longs;simum indicium erit explorat&ecedil; viritatis? </s>                                                                <s>illud <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;t eius ingenium, atque <lb/>efficacitas, vt per ip&longs;am omnia concinant, &amp; concordent.</s></p>
Line 14469 
Line 14469 
 <pb pagenum="627"/> <pb pagenum="627"/>
 <arrow.to.target n="marg3711"></arrow.to.target><lb/>his nonnulla fiunt &agrave; nob. </s>                                                                <s>alia fiunt &agrave; natura, <expan abbr="atq.">atque</expan> item qu&aelig;dam plurimum, aliqua non plurimum, <lb/>&longs;ed aut incerto euentu, aut rar&ograve;. </s>                                                                <s>Stante hac rerum partitione quam v&longs;urpauit Ari&longs;toteles, facil&egrave; ad&shy;<lb/>mod&ugrave;m fuerit re&longs;oluere mon&longs;trum in &longs;uas differentias; prim&ugrave;m ver&ograve; accipiamus mon&longs;trum e&longs;&longs;e ex <lb/>his qu&aelig; pertinent ad contingentia, excludi autem nece&longs;&longs;ariis: qu&aelig; enim huiu&longs;modi &longs;unt, aut perpe&shy;<lb/>tu&ograve; manent, aut certas habent periodos: ide&ograve; nemo appellauerit mon&longs;trum, aut ortum a&longs;tri cuiu&longs;&shy;<lb/>dam, aut eclip&longs;in Solis, aut Lun&aelig;: qu&ograve;d h&aelig;c nece&longs;&longs;ari&ograve; fiunt, licet perpetua non &longs;int, &amp; pr&ecedil;ter hanc <lb/>naturam nihil fit. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; c&ugrave;m ea qu&aelig; fieri contingit, &longs;int &agrave; natura, vel &agrave; nob. </s>                                                                <s>non dubium e&longs;t, quin <lb/>mon&longs;tra &longs;int in iis qu&aelig; fiunt &agrave; natura: <expan abbr="neq.">neque</expan> &agrave; nob. </s>                                                                <s>fieri mon&longs;tra dicendum e&longs;t, aut &longs;altem &longs;ine inter&shy;<lb/>nentu, <expan abbr="atq.">atque</expan> affectione, &amp; perturbatione natur&aelig;, vt &longs;i forta&longs;&longs;e mulier in abortum nitatur, <expan abbr="neq.">neque</expan> ip&longs;um <lb/>a&longs;&longs;equi valens vi formatrice labefactata gibbum aut curtum pariat; aut catulum ob admirabilem <lb/>paruitatem futurum delitias, includat in <expan abbr="caue&atilde;">caueam</expan>, quod Melit&aelig;is olim fieri te&longs;tatur Ari&longs;toteles: &longs;ed ea <lb/>qu&aelig; fiunt &agrave; natura, aut plurimum fiunt, aut rar&ograve;; <expan abbr="atq.">atque</expan> h&aelig;c quidem vel ordine certo, vel cum pertur&shy;<lb/>batione ordinis, mon&longs;trum ita fieri videtur, vt &longs;ine vllo natur&aelig; ordine gignatur, &amp; rar&ograve; fiat. </s>                                                                <s>At ver&ograve; <lb/>ex his qu&aelig; rar&ograve; fiunt, nonnulla &longs;unt omnino per accidens: ita vt dum ip&longs;um efficiens, &amp; natura <expan abbr="de-niq.">de&shy;<lb/>nique</expan> operatur, gratia quidem vnius certi finis operetur, aliud autem ip&longs;i &longs;uccedat, cuius gratia non <lb/>agebat, tale ver&ograve; <expan abbr="pleriq.">plerique</expan> omnes ca&longs;um e&longs;&longs;e concedunt. </s>                                                                <s>H&icirc;c autem &longs;atis e&longs;&longs;e per&longs;picio Ari&longs;totelis inter&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg3711"></arrow.to.target><lb/>his nonnulla fiunt &agrave; nob. </s>                                                                <s>alia fiunt &agrave; natura, <expan abbr="atq.">atque</expan> item qu&aelig;dam plurimum, aliqua non plurimum, <lb/>&longs;ed aut incerto euentu, aut rar&ograve;. </s>                                                                <s>Stante hac rerum partitione quam v&longs;urpauit Ari&longs;toteles, facil&egrave; ad&shy;<lb/>mod&ugrave;m fuerit re&longs;oluere mon&longs;trum in &longs;uas differentias; prim&ugrave;m ver&ograve; accipiamus mon&longs;trum e&longs;&longs;e ex <lb/>his qu&aelig; pertinent ad contingentia, excludi autem nece&longs;&longs;ariis: qu&aelig; enim huiu&longs;modi &longs;unt, aut perpe&shy;<lb/>tu&ograve; manent, aut certas habent periodos: ide&ograve; nemo appellauerit mon&longs;trum, aut ortum a&longs;tri cuiu&longs;&shy;<lb/>dam, aut eclip&longs;in Solis, aut Lun&aelig;: qu&ograve;d h&aelig;c nece&longs;&longs;ari&ograve; fiunt, licet perpetua non &longs;int, &amp; pr&ecedil;ter hanc <lb/>naturam nihil fit. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; c&ugrave;m ea qu&aelig; fieri contingit, &longs;int &agrave; natura, vel &agrave; nob. </s>                                                                <s>non dubium e&longs;t, quin <lb/>mon&longs;tra &longs;int in iis qu&aelig; fiunt &agrave; natura: <expan abbr="neq.">neque</expan> &agrave; nob. </s>                                                                <s>fieri mon&longs;tra dicendum e&longs;t, aut &longs;altem &longs;ine inter&shy;<lb/>nentu, <expan abbr="atq.">atque</expan> affectione, &amp; perturbatione natur&aelig;, vt &longs;i forta&longs;&longs;e mulier in abortum nitatur, <expan abbr="neq.">neque</expan> ip&longs;um <lb/>a&longs;&longs;equi valens vi formatrice labefactata gibbum aut curtum pariat; aut catulum ob admirabilem <lb/>paruitatem futurum delitias, includat in <expan abbr="caue&atilde;">caueam</expan>, quod Melit&aelig;is olim fieri te&longs;tatur Ari&longs;toteles: &longs;ed ea <lb/>qu&aelig; fiunt &agrave; natura, aut plurimum fiunt, aut rar&ograve;; <expan abbr="atq.">atque</expan> h&aelig;c quidem vel ordine certo, vel cum pertur&shy;<lb/>batione ordinis, mon&longs;trum ita fieri videtur, vt &longs;ine vllo natur&aelig; ordine gignatur, &amp; rar&ograve; fiat. </s>                                                                <s>At ver&ograve; <lb/>ex his qu&aelig; rar&ograve; fiunt, nonnulla &longs;unt omnino per accidens: ita vt dum ip&longs;um efficiens, &amp; natura <expan abbr="de-niq.">de&shy;<lb/>nique</expan> operatur, gratia quidem vnius certi finis operetur, aliud autem ip&longs;i &longs;uccedat, cuius gratia non <lb/>agebat, tale ver&ograve; <expan abbr="pleriq.">plerique</expan> omnes ca&longs;um e&longs;&longs;e concedunt. </s>                                                                <s>H&icirc;c autem &longs;atis e&longs;&longs;e per&longs;picio Ari&longs;totelis inter&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3712"></arrow.to.target><lb/>pretib. &longs;i ad ea qu&aelig; &longs;unt ca&longs;u referant mon&longs;tra; quare &amp; &longs;ine lite &longs;ub&longs;cribunt ea e&longs;&longs;e in his qu&aelig; fiunt <lb/>alicuius rei gratia, ip&longs;a tamen <expan abbr="neq.">neque</expan> ab efficiente, <expan abbr="neq.">neque</expan> &agrave; natura expetuntur, quanquam de hoc extat <lb/>controuer&longs;ia, licet non admod&ugrave;m ab ea diuer&longs;a qu&aelig; de ca&longs;u &amp; fortuna facta e&longs;t, vtrum &longs;cilicet id <lb/>quod ca&longs;u fit, &longs;it per accidens pror&longs;us, an'ne ad quampiam cau&longs;&longs;am, &longs;iue communem, &longs;eu <expan abbr="&longs;ingular&etilde;">&longs;ingularem</expan> <lb/>per &longs;e &longs;e habeat, &amp; ordinatum &longs;it. </s>                                                                <s>Sed id mihi fals&ograve;, <expan abbr="atq.">atque</expan> pr&ecedil;cis&egrave; dictum videtur, vt mox intelligemus <lb/>quandoquidem mon&longs;trum fit &agrave; natura: aut ergo &longs;ecund&ugrave;m naturam; aut pr&ecedil;ter naturam; &amp; quo&shy;<lb/>niam quod e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam, aut e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam form&ecedil;, &amp; idcirco materi&ecedil;, vel &longs;ecun&shy;<lb/>d&ugrave;m naturam materi&ecedil; &longs;olius; ac pr&aelig;ter naturam form&ecedil; &longs;olius, vel vt <expan abbr="riu&longs;q.">riu&longs;que</expan> quod e&longs;t ca&longs;u per <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan> <lb/>&longs;an&egrave; e&longs;t ip&longs;i natur&aelig;; nec &longs;ecund&ugrave;m, nec pr&aelig;ter naturam: at mon&longs;trum videtur e&longs;&longs;e pr&aelig;ter naturam. <lb/></s>                                                                <s>quae &longs;i quo modo ca&longs;us e&longs;t pr&aelig;ter naturam; ita e&longs;t; quoniam e&longs;t pr&aelig;ter natur&ecedil; con&longs;ilium: veruntamen, <lb/>vt <expan abbr="neq.">neque</expan> in hoc ca&longs;u cum mon&longs;tro conueniat: quand&ograve; hoc &longs;impliciter e&longs;t pr&aelig;ter naturam, quia na&shy;<lb/>tur&aelig; ordinem peruertit. </s>                                                                <s>Nam pr&aelig;ter naturam dicitur &longs;axum moueri &longs;ur&longs;um, dum proiicitur &agrave; nob. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="dum&qacute;">dumque</expan>. </s>                                                                <s>&agrave; vento agitatur: quia item ex calfacta tumet, &amp; &longs;ur&longs;um tollitur; ac moritur animal iugula&shy;<lb/>tum pr&aelig;ter naturam, &amp; peruertitur embryo membrum in vtero; quorum <expan abbr="o&itilde;um">omnium</expan> cert&egrave; maximum di&shy;<lb/>&longs;crimen e&longs;t; nam <expan abbr="&qtilde;dm">quadm</expan> &longs;axum e&longs;t, <expan abbr="neq.">neque</expan> ad alteram <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> propendet, a&longs;cen&longs;us illi e&longs;t pr&aelig;ter naturam <lb/> <arrow.to.target n="marg3712"></arrow.to.target><lb/>pretib. &longs;i ad ea qu&aelig; &longs;unt ca&longs;u referant mon&longs;tra; quare &amp; &longs;ine lite &longs;ub&longs;cribunt ea e&longs;&longs;e in his qu&aelig; fiunt <lb/>alicuius rei gratia, ip&longs;a tamen <expan abbr="neq.">neque</expan> ab efficiente, <expan abbr="neq.">neque</expan> &agrave; natura expetuntur, quanquam de hoc extat <lb/>controuer&longs;ia, licet non admod&ugrave;m ab ea diuer&longs;a qu&aelig; de ca&longs;u &amp; fortuna facta e&longs;t, vtrum &longs;cilicet id <lb/>quod ca&longs;u fit, &longs;it per accidens pror&longs;us, an'ne ad quampiam cau&longs;&longs;am, &longs;iue communem, &longs;eu <expan abbr="&longs;ingular&etilde;">&longs;ingularem</expan> <lb/>per &longs;e &longs;e habeat, &amp; ordinatum &longs;it. </s>                                                                <s>Sed id mihi fals&ograve;, <expan abbr="atq.">atque</expan> pr&ecedil;cis&egrave; dictum videtur, vt mox intelligemus <lb/>quandoquidem mon&longs;trum fit &agrave; natura: aut ergo &longs;ecund&ugrave;m naturam; aut pr&ecedil;ter naturam; &amp; quo&shy;<lb/>niam quod e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam, aut e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam form&ecedil;, &amp; idcirco materi&ecedil;, vel &longs;ecun&shy;<lb/>d&ugrave;m naturam materi&ecedil; &longs;olius; ac pr&aelig;ter naturam form&ecedil; &longs;olius, vel vt <expan abbr="riu&longs;q.">riu&longs;que</expan> quod e&longs;t ca&longs;u per <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan> <lb/>&longs;an&egrave; e&longs;t ip&longs;i natur&aelig;; nec &longs;ecund&ugrave;m, nec pr&aelig;ter naturam: at mon&longs;trum videtur e&longs;&longs;e pr&aelig;ter naturam. <lb/></s>                                                                <s>quae &longs;i quo modo ca&longs;us e&longs;t pr&aelig;ter naturam; ita e&longs;t; quoniam e&longs;t pr&aelig;ter natur&ecedil; con&longs;ilium: veruntamen, <lb/>vt <expan abbr="neq.">neque</expan> in hoc ca&longs;u cum mon&longs;tro conueniat: quand&ograve; hoc &longs;impliciter e&longs;t pr&aelig;ter naturam, quia na&shy;<lb/>tur&aelig; ordinem peruertit. </s>                                                                <s>Nam pr&aelig;ter naturam dicitur &longs;axum moueri &longs;ur&longs;um, dum proiicitur &agrave; nob. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="dum&qacute;">dumque</expan>. </s>                                                                <s>&agrave; vento agitatur: quia item ex calfacta tumet, &amp; &longs;ur&longs;um tollitur; ac moritur animal iugula&shy;<lb/>tum pr&aelig;ter naturam, &amp; peruertitur embryo membrum in vtero; quorum <expan abbr="o&itilde;um">omnium</expan> cert&egrave; maximum di&shy;<lb/>&longs;crimen e&longs;t; nam <expan abbr="&qtilde;dm">quadm</expan> &longs;axum e&longs;t, <expan abbr="neq.">neque</expan> ad alteram <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> propendet, a&longs;cen&longs;us illi e&longs;t pr&aelig;ter naturam <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3713"></arrow.to.target><lb/>&longs;impliciter .i. </s>                                                                <s>contra naturam; quia non e&longs;t ille motus ip&longs;i form&aelig; conueniens, <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ill&ograve; vergit mate&shy;<lb/>ria; proptere&agrave; quae non ni&longs;i per leuitatem ill&ograve; inclinaret, quam <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> &agrave; proiiciente non e&longs;t a&longs;&longs;ecuta, vnde <lb/><expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;i &longs;excenties ip&longs;um in a&euml;rem protru&longs;eris, in fine <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> de&longs;cendet &longs;ecund&ugrave;m naturam, vt prius. </s>                                                                <s>quare <lb/>motus ille &longs;impliciter violens e&longs;t: &amp; omnib. modis extrin&longs;ecus accedit. </s>                                                                <s>&amp; aqua excalfacta, licet &longs;ecun&shy;<lb/>d&ugrave;m naturam agatur deor&longs;um, <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> quia per calorem alium impetum eius materia contra xit, atque <lb/>a&longs;cendendi appetitus illi incu&longs;&longs;us e&longs;t; mouetur pr&aelig;ter naturam quidem, &longs;ed non &longs;impliciter, ver&ugrave;m <lb/>pp veterem formam, c&ugrave;m c&aelig;tero qui, &longs;i motus ille ad materiam &amp; nouam formam refertur; mouea&shy;<lb/>tur &longs;ecund&ugrave;m naturam; &longs;ic <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;i mors ex &longs;enecture contingens corrumpat formam pr&aelig;&longs;entem, <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan>, <lb/>e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam materi&aelig;, quia per ip&longs;am ordinatur ad nouam formam. </s>                                                                <s>E&longs;t &amp; pr&aelig;ter natu&shy;<lb/>ram, hoc e&longs;t pr&aelig;ter con&longs;ilium natur&aelig;, vbi agit quidem natura; &amp; &longs;pont&egrave; mouetur; quare non e&longs;t <lb/>pror&longs;us extenum; <expan abbr="atq.">atque</expan> hoc habet quidem multa capita, qu&aelig; &longs;ic colligere licebit. </s>                                                                <s>Quoniam aut natu&shy;<lb/>ra con&longs;equitur id quod vult, aut non con&longs;equitur: rur&longs;us &longs;i con&longs;equitur id quod vult, aut illud &longs;im&shy;<lb/>pliciter obtinet, aut pr&aelig;ter id quod vult, aliud aliquid, quod non vult. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i non con&longs;equitur, aut <lb/>eo caret &longs;impliciter; aut pro eo con&longs;equitur aliud quippiam, quod nollet. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; nolle aut e&longs;t ne&shy;<lb/>gligere, nec operari quicquam, vt a&longs;&longs;equatur ip&longs;um; aut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> repudiare. </s>                                                                <s>Vbi natura &longs;impliciter con&longs;e&shy;<lb/>quatur id quod vult, e&longs;t natura ip&longs;a, &amp; functio numeris omnib. ab&longs;oluta. </s>                                                                <s>Vbi autem non venit e&ograve;, <lb/> <arrow.to.target n="marg3713"></arrow.to.target><lb/>&longs;impliciter .i. </s>                                                                <s>contra naturam; quia non e&longs;t ille motus ip&longs;i form&aelig; conueniens, <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ill&ograve; vergit mate&shy;<lb/>ria; proptere&agrave; quae non ni&longs;i per leuitatem ill&ograve; inclinaret, quam <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> &agrave; proiiciente non e&longs;t a&longs;&longs;ecuta, vnde <lb/><expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;i &longs;excenties ip&longs;um in a&euml;rem protru&longs;eris, in fine <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> de&longs;cendet &longs;ecund&ugrave;m naturam, vt prius. </s>                                                                <s>quare <lb/>motus ille &longs;impliciter violens e&longs;t: &amp; omnib. modis extrin&longs;ecus accedit. </s>                                                                <s>&amp; aqua excalfacta, licet &longs;ecun&shy;<lb/>d&ugrave;m naturam agatur deor&longs;um, <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> quia per calorem alium impetum eius materia contra xit, atque <lb/>a&longs;cendendi appetitus illi incu&longs;&longs;us e&longs;t; mouetur pr&aelig;ter naturam quidem, &longs;ed non &longs;impliciter, ver&ugrave;m <lb/><expan abbr="pp">propter</expan> veterem formam, c&ugrave;m c&aelig;tero qui, &longs;i motus ille ad materiam &amp; nouam formam refertur; mouea&shy;<lb/>tur &longs;ecund&ugrave;m naturam; &longs;ic <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;i mors ex &longs;enecture contingens corrumpat formam pr&aelig;&longs;entem, <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan>, <lb/>e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam materi&aelig;, quia per ip&longs;am ordinatur ad nouam formam. </s>                                                                <s>E&longs;t &amp; pr&aelig;ter natu&shy;<lb/>ram, hoc e&longs;t pr&aelig;ter con&longs;ilium natur&aelig;, vbi agit quidem natura; &amp; &longs;pont&egrave; mouetur; quare non e&longs;t <lb/>pror&longs;us extenum; <expan abbr="atq.">atque</expan> hoc habet quidem multa capita, qu&aelig; &longs;ic colligere licebit. </s>                                                                <s>Quoniam aut natu&shy;<lb/>ra con&longs;equitur id quod vult, aut non con&longs;equitur: rur&longs;us &longs;i con&longs;equitur id quod vult, aut illud &longs;im&shy;<lb/>pliciter obtinet, aut pr&aelig;ter id quod vult, aliud aliquid, quod non vult. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i non con&longs;equitur, aut <lb/>eo caret &longs;impliciter; aut pro eo con&longs;equitur aliud quippiam, quod nollet. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; nolle aut e&longs;t ne&shy;<lb/>gligere, nec operari quicquam, vt a&longs;&longs;equatur ip&longs;um; aut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> repudiare. </s>                                                                <s>Vbi natura &longs;impliciter con&longs;e&shy;<lb/>quatur id quod vult, e&longs;t natura ip&longs;a, &amp; functio numeris omnib. ab&longs;oluta. </s>                                                                <s>Vbi autem non venit e&ograve;, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3714"></arrow.to.target><lb/>quo volebat, dicitur fru&longs;tra, <expan abbr="atq.">atque</expan> h&aelig;c nihil ad rem no&longs;tram. </s>                                                                <s>ad alia tran&longs;eamus. </s>                                                                <s>Si dum agit natura, <lb/>&amp; finem exoptatum a&longs;&longs;ecuta e&longs;t, &longs;imul etiam quiddam non cupitum &longs;uccedat, id exi&longs;timo ca&longs;um: at <lb/>&longs;i non con&longs;equitur id quod vult, &longs;ed pro eo quippiam aliud, quod ip&longs;a nollet, &amp; repudiaret; hoc ego <lb/>perhibeo mon&longs;trum C&ugrave;m igitur in his &longs;ponte natura moueatur; differunt ab eo quod e&longs;t priore mo&shy;<lb/>do pr&aelig;ter naturam; &longs;ed tamen differunt &agrave; mon&longs;tro; quae inh&aelig;rent in eo quod e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam; <lb/>&longs;ed negligitur &agrave; natura: mon&longs;trum <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> refutatur, <expan abbr="indeq.">indeque</expan> e&longs;t, vt vitalia mon&longs;tra non &longs;int, quemad&shy;<lb/>modum ea qu&aelig; &longs;unt &longs;ecund&ugrave;m naturam. </s>                                                                <s>Quapropter ab iis qu&aelig; &longs;unt natura, differt mon&longs;trum; <lb/>quia natura finem con&longs;equitur in naturalibus in mon&longs;tris autem non peruenit ad finem; ab iis qu&aelig; <lb/>fru&longs;tra &longs;unt; qu&ograve;d ibi natura nihil a&longs;&longs;equitur, h&icirc;c aliud <expan abbr="atq.">atque</expan> ip&longs;a velit; &agrave; ca&longs;u, quia natura con&longs;equi&shy;<lb/>tur ibi quod vult, &amp; aliud quod negligebat: h&icirc;c non con&longs;equitur id quod vult, &longs;ed aliud quod repu&shy;<lb/>diabat: ab iis qu&aelig; pr&aelig;ter naturam form&aelig;, aut materi&aelig;: quoniam &longs;it pr&aelig;ter <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> naturam: ab iis <lb/>ver&ograve; qu&aelig; pr&aelig;ter <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> naturam &longs;unt, quoniam ea non fiunt &agrave; natura, &longs;ed ab alieno: hoc autem fit <lb/>&agrave; natura, &longs;ed illa quidem peccante.</s></p> <arrow.to.target n="marg3714"></arrow.to.target><lb/>quo volebat, dicitur fru&longs;tra, <expan abbr="atq.">atque</expan> h&aelig;c nihil ad rem no&longs;tram. </s>                                                                <s>ad alia tran&longs;eamus. </s>                                                                <s>Si dum agit natura, <lb/>&amp; finem exoptatum a&longs;&longs;ecuta e&longs;t, &longs;imul etiam quiddam non cupitum &longs;uccedat, id exi&longs;timo ca&longs;um: at <lb/>&longs;i non con&longs;equitur id quod vult, &longs;ed pro eo quippiam aliud, quod ip&longs;a nollet, &amp; repudiaret; hoc ego <lb/>perhibeo mon&longs;trum C&ugrave;m igitur in his &longs;ponte natura moueatur; differunt ab eo quod e&longs;t priore mo&shy;<lb/>do pr&aelig;ter naturam; &longs;ed tamen differunt &agrave; mon&longs;tro; quae inh&aelig;rent in eo quod e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m naturam; <lb/>&longs;ed negligitur &agrave; natura: mon&longs;trum <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> refutatur, <expan abbr="indeq.">indeque</expan> e&longs;t, vt vitalia mon&longs;tra non &longs;int, quemad&shy;<lb/>modum ea qu&aelig; &longs;unt &longs;ecund&ugrave;m naturam. </s>                                                                <s>Quapropter ab iis qu&aelig; &longs;unt natura, differt mon&longs;trum; <lb/>quia natura finem con&longs;equitur in naturalibus in mon&longs;tris autem non peruenit ad finem; ab iis qu&aelig; <lb/>fru&longs;tra &longs;unt; qu&ograve;d ibi natura nihil a&longs;&longs;equitur, h&icirc;c aliud <expan abbr="atq.">atque</expan> ip&longs;a velit; &agrave; ca&longs;u, quia natura con&longs;equi&shy;<lb/>tur ibi quod vult, &amp; aliud quod negligebat: h&icirc;c non con&longs;equitur id quod vult, &longs;ed aliud quod repu&shy;<lb/>diabat: ab iis qu&aelig; pr&aelig;ter naturam form&aelig;, aut materi&aelig;: quoniam &longs;it pr&aelig;ter <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> naturam: ab iis <lb/>ver&ograve; qu&aelig; pr&aelig;ter <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> naturam &longs;unt, quoniam ea non fiunt &agrave; natura, &longs;ed ab alieno: hoc autem fit <lb/>&agrave; natura, &longs;ed illa quidem peccante.</s></p>
 <pb pagenum="628"/> <pb pagenum="628"/>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 15285 
Line 15285 
 <p type="head"> <p type="head">
 <s><emph type="italics"/>Aliqua expouuntur de natura quantitatis. </s>                                                                <s>Cap. </s>                                                                <s>XII<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Aliqua expouuntur de natura quantitatis. </s>                                                                <s>Cap. </s>                                                                <s>XII<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>AB his qu&aelig; dicta &longs;unt, edi&longs;&longs;erere complura licebit qu&ecedil; ad intelligentiam ptinent eius quantitatis <lb/>quam c&ecedil;teri cum hac differentia terminatam, nos <expan abbr="&qtilde;titatem">quatitatem</expan> &longs;impliciter appellamus. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> h&ecedil;c <lb/>ab aliis vberrim&egrave; di&longs;putata &longs;int, vt qui ea declaranda &longs;u&longs;cipiat, laterem lauare credatur; attamen nos <lb/>aliqua tant&ugrave;m delibabimus qu&aelig; ad dictorum <expan abbr="no&longs;tror&utilde;">no&longs;trorum</expan> concordiam facere videantur. </s>                                                                <s>In primis <expan abbr=".n.">enim</expan> ex <lb/>his qu&ecedil; nuper &amp; ante&agrave; con&longs;tituta &longs;unt, apparet. </s>                                                                <s>Vtr&ugrave;m <expan abbr="&qtilde;titas">quatitas</expan> idem cum &longs;ub&longs;tantia &longs;it nec'ne, <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> <lb/>c&ugrave;m duplex &longs;it in omni <expan abbr="&qtilde;titate">quatitate</expan> principium, materia .&longs;. </s>                                                                <s>&amp; pote&longs;tas; forma &amp; actus: quod ad <expan abbr="pote&longs;tat&etilde;">pote&longs;tatem</expan> <lb/><expan abbr="materiam&qacute;">materiamque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;pectat, e&longs;t ver&ograve; illa dimen&longs;io; h&aelig;c &agrave; materia non &longs;eiungitur, vt o&longs;ten&longs;um e&longs;t, aut ratione <lb/>&longs;ola, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s>                                                                <s>pp actum connotatum non per &longs;e, nec per <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan>, &amp; de hac parte Gr&aelig;ci Simplicius &amp; Ale&shy;<lb/>xander verba faciunt; c&ugrave;m illam &agrave; &longs;ub&longs;tantia non di&longs;tinguunt qu&aelig; pars continet formam &amp; actum; <lb/> <s>AB his qu&aelig; dicta &longs;unt, edi&longs;&longs;erere complura licebit qu&ecedil; ad intelligentiam ptinent eius quantitatis <lb/>quam c&ecedil;teri cum hac differentia terminatam, nos <expan abbr="&qtilde;titatem">quatitatem</expan> &longs;impliciter appellamus. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> h&ecedil;c <lb/>ab aliis vberrim&egrave; di&longs;putata &longs;int, vt qui ea declaranda &longs;u&longs;cipiat, laterem lauare credatur; attamen nos <lb/>aliqua tant&ugrave;m delibabimus qu&aelig; ad dictorum <expan abbr="no&longs;tror&utilde;">no&longs;trorum</expan> concordiam facere videantur. </s>                                                                <s>In primis <expan abbr=".n.">enim</expan> ex <lb/>his qu&ecedil; nuper &amp; ante&agrave; con&longs;tituta &longs;unt, apparet. </s>                                                                <s>Vtr&ugrave;m <expan abbr="&qtilde;titas">quatitas</expan> idem cum &longs;ub&longs;tantia &longs;it nec'ne, <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> <lb/>c&ugrave;m duplex &longs;it in omni <expan abbr="&qtilde;titate">quatitate</expan> principium, materia .&longs;. </s>                                                                <s>&amp; pote&longs;tas; forma &amp; actus: quod ad <expan abbr="pote&longs;tat&etilde;">pote&longs;tatem</expan> <lb/><expan abbr="materiam&qacute;">materiamque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;pectat, e&longs;t ver&ograve; illa dimen&longs;io; h&aelig;c &agrave; materia non &longs;eiungitur, vt o&longs;ten&longs;um e&longs;t, aut ratione <lb/>&longs;ola, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="pp">propter</expan> actum connotatum non per &longs;e, nec per <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan>, &amp; de hac parte Gr&aelig;ci Simplicius &amp; Ale&shy;<lb/>xander verba faciunt; c&ugrave;m illam &agrave; &longs;ub&longs;tantia non di&longs;tinguunt qu&aelig; pars continet formam &amp; actum; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3916"></arrow.to.target><lb/>ea differt &agrave; &longs;ub&longs;tantia, velut accidens; affert <expan abbr=".n.">enim</expan> aliquid e&longs;&longs;enti&aelig;, <expan abbr="atq.">atque</expan> &longs;ub&longs;tanti&aelig; quod earum pars non <lb/>e&longs;t; nec <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> ita re differt, vt &longs;ubiecto <expan abbr="vn&qtilde;">vnquam</expan> &longs;eparetur <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> titas &agrave; <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan>, velut alibi <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> fuit &agrave; nobis, <lb/>dum de ab&longs;tractione mathematica tractaremus; nec &agrave; <expan abbr="&qtilde;titate">quatitate</expan> &longs;ub&longs;tantia: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> <expan abbr="&qtilde;titas">quatitas</expan> &longs;emper dimen&longs;io&shy;<lb/>ne fundatur; h&aelig;c <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <expan abbr="nun&qtilde;">nunquam</expan> diuellitur &agrave; materia; materia ver&ograve; pars e&longs;t &longs;ub&longs;tanti&ecedil;, nec <expan abbr="vn&qtilde;">vnquam</expan> actu ab ali&shy;<lb/>qua forma &longs;ecreta, vbi iam <expan abbr="&qtilde;titas">quatitas</expan> actu con&longs;i&longs;tit, &longs;ed ita re &longs;eparatur, quae alius &longs;it <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> actus, &amp; alia <lb/>&longs;ub&longs;tanti&aelig; &amp; <expan abbr="&qtilde;titatis">quatitatis</expan> e&longs;&longs;entia. </s>                                                                <s>Proinde materi&aelig; pote&longs;tas ad <expan abbr="&qtilde;tum">quantum</expan> e&longs;t &longs;impliciter ad &longs;ub&longs;tantiam <expan abbr="&qtilde;t&atilde;">quatam</expan>, <lb/>&longs;ed ea duplex, vel quae generetur <expan abbr="&qtilde;titas">quatitas</expan> in &longs;ub&longs;tantia, vel <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> quae <expan abbr="&qtilde;titas">quatitas</expan> cum &longs;ub&longs;tantia producatur. </s>                                                                <s>illud <lb/>quidem nece&longs;&longs;ari&ograve; fit in incremento, hoc plurimum in rarefactione contingit. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> et&longs;i rarefactio <lb/>cum productione &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;&aelig;pe coniuncta e&longs;t, at <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquam</expan> e&longs;t per affectionem, nullo accepto &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tanti&aelig; detrimento. </s>                                                                <s>Ex hoc efficitur vt diuer&longs;i &longs;int motus in &longs;ub&longs;tantia, &amp; <expan abbr="&qtilde;to">quato</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> nece&longs;&longs;ari&ograve; motus <lb/><expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="&quml;t&utilde;">&quml;tum</expan>, fiat vna <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> motu <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan>, vt cap. </s>                                                                <s>de motu docuit Ari&longs;t. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Quia ver&ograve; <expan abbr="&qtilde;titas">quatitas</expan> &agrave; <expan abbr="dim&etilde;-&longs;ione">dimen&shy;<lb/>&longs;ione</expan>, &longs;eu di&longs;tantia nece&longs;&longs;ari&ograve; pendet; <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> vna per &longs;e e&longs;t, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> extentione <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> tres dif&shy;<lb/>ferentias re&longs;picit, inde e&longs;t, &amp; vna &longs;it <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> &longs;ub&longs;tanti&aelig; <expan abbr="&qtilde;titas">quatitas</expan>, nec <expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> po&longs;sit admittere, <expan abbr="vndecunq.">vndecunque</expan> n. <lb/></s>                                                                <s>extenditur; ill&aelig; <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> non <expan abbr="vndecunq.">vndecunque</expan> extenduntur, aliam <expan abbr="&qtilde;titat&etilde;">quatitatem</expan> <expan abbr="admitt&utilde;t">admittunt</expan>, &longs;ed &longs;unt imperfect&ecedil; <expan abbr="&qtilde;titates">quatitates</expan>, <lb/>&amp; termini magis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &quml;titates, vna &longs;ola e&longs;t ab&longs;oluta, quod e&longs;t corpus. </s>                                                                <s>At <expan abbr="c&utilde;">cum</expan>, veluti po&longs;te&agrave; copio&longs;ius age&shy;<lb/>tur. </s>                                                                <s><expan abbr="vnicuiq.">vnicuique</expan> rei, vel accidens &longs;it, vel &longs;ub&longs;tantia; natura certos pr&aelig;fix erit terminos, &amp; <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquam</expan> acci&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg3916"></arrow.to.target><lb/>ea differt &agrave; &longs;ub&longs;tantia, velut accidens; affert <expan abbr=".n.">enim</expan> aliquid e&longs;&longs;enti&aelig;, <expan abbr="atq.">atque</expan> &longs;ub&longs;tanti&aelig; quod earum pars non <lb/>e&longs;t; nec <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> ita re differt, vt &longs;ubiecto <expan abbr="vn&qtilde;">vnquam</expan> &longs;eparetur <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> titas &agrave; <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan>, velut alibi <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> fuit &agrave; nobis, <lb/>dum de ab&longs;tractione mathematica tractaremus; nec &agrave; <expan abbr="&qtilde;titate">quatitate</expan> &longs;ub&longs;tantia: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> <expan abbr="&qtilde;titas">quatitas</expan> &longs;emper dimen&longs;io&shy;<lb/>ne fundatur; h&aelig;c <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <expan abbr="nun&qtilde;">nunquam</expan> diuellitur &agrave; materia; materia ver&ograve; pars e&longs;t &longs;ub&longs;tanti&ecedil;, nec <expan abbr="vn&qtilde;">vnquam</expan> actu ab ali&shy;<lb/>qua forma &longs;ecreta, vbi iam <expan abbr="&qtilde;titas">quatitas</expan> actu con&longs;i&longs;tit, &longs;ed ita re &longs;eparatur, quae alius &longs;it <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> actus, &amp; alia <lb/>&longs;ub&longs;tanti&aelig; &amp; <expan abbr="&qtilde;titatis">quatitatis</expan> e&longs;&longs;entia. </s>                                                                <s>Proinde materi&aelig; pote&longs;tas ad <expan abbr="&qtilde;tum">quantum</expan> e&longs;t &longs;impliciter ad &longs;ub&longs;tantiam <expan abbr="&qtilde;t&atilde;">quatam</expan>, <lb/>&longs;ed ea duplex, vel quae generetur <expan abbr="&qtilde;titas">quatitas</expan> in &longs;ub&longs;tantia, vel <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> quae <expan abbr="&qtilde;titas">quatitas</expan> cum &longs;ub&longs;tantia producatur. </s>                                                                <s>illud <lb/>quidem nece&longs;&longs;ari&ograve; fit in incremento, hoc plurimum in rarefactione contingit. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> et&longs;i rarefactio <lb/>cum productione &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;&aelig;pe coniuncta e&longs;t, at <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquam</expan> e&longs;t per affectionem, nullo accepto &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tanti&aelig; detrimento. </s>                                                                <s>Ex hoc efficitur vt diuer&longs;i &longs;int motus in &longs;ub&longs;tantia, &amp; <expan abbr="&qtilde;to">quanto</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> nece&longs;&longs;ari&ograve; motus <lb/><expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="&quml;t&utilde;">&quml;tum</expan>, fiat vna <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> motu <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan>, vt cap. </s>                                                                <s>de motu docuit Ari&longs;t. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Quia ver&ograve; <expan abbr="&qtilde;titas">quatitas</expan> &agrave; <expan abbr="dim&etilde;-&longs;ione">dimen&shy;<lb/>&longs;ione</expan>, &longs;eu di&longs;tantia nece&longs;&longs;ari&ograve; pendet; <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> vna per &longs;e e&longs;t, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> extentione <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> tres dif&shy;<lb/>ferentias re&longs;picit, inde e&longs;t, &amp; vna &longs;it <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> &longs;ub&longs;tanti&aelig; <expan abbr="&qtilde;titas">quatitas</expan>, nec <expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> po&longs;sit admittere, <expan abbr="vndecunq.">vndecunque</expan> n. <lb/></s>                                                                <s>extenditur; ill&aelig; <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> non <expan abbr="vndecunq.">vndecunque</expan> extenduntur, aliam <expan abbr="&qtilde;titat&etilde;">quatitatem</expan> <expan abbr="admitt&utilde;t">admittunt</expan>, &longs;ed &longs;unt imperfect&ecedil; <expan abbr="&qtilde;titates">quatitates</expan>, <lb/>&amp; termini magis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &quml;titates, vna &longs;ola e&longs;t ab&longs;oluta, quod e&longs;t corpus. </s>                                                                <s>At <expan abbr="c&utilde;">cum</expan>, veluti po&longs;te&agrave; copio&longs;ius age&shy;<lb/>tur. </s>                                                                <s><expan abbr="vnicuiq.">vnicuique</expan> rei, vel accidens &longs;it, vel &longs;ub&longs;tantia; natura certos pr&aelig;fix erit terminos, &amp; <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquam</expan> acci&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3917"></arrow.to.target><lb/>dentia &longs;alua &longs;ub&longs;tantia <expan abbr="varien&ttilde;">varientur</expan>, aut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> terminis con&longs;eruatis &longs;ub&longs;tantia noua <expan abbr="gigna&ttilde;">gignatur</expan>, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t quae verearis <lb/>in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> &longs;uppo&longs;ito variari <expan abbr="&qtilde;titat&etilde;">quatitatem</expan>, &longs;ed <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> pror&longs;us exi&longs;tit natura <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;olum <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> immutat; quippe quae<lb/>vnius &longs;it <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, alterius ver&ograve; <expan abbr="c&otilde;tr&agrave;">contr&agrave;</expan>, aut e&longs;t <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> &longs;uppo&longs;iti <expan abbr="cuiu&longs;d&atilde;">cuiu&longs;dam</expan> <expan abbr="c&otilde;ioris">conioris</expan>, vt in anima&shy;<lb/>li viuo &amp; mortuo, C&ugrave;m <expan abbr="it&etilde;">item</expan> <expan abbr="&qtilde;titas">quatitas</expan> dimen&longs;ione con&longs;i&longs;tat <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> po&longs;ita e&longs;t in materia; ea ver&ograve; <expan abbr="&qtilde;&longs;eferat">qua&longs;eferat</expan> <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">rationem</expan> <lb/>extentionis, &amp; rei qu&aelig; terminari po&longs;sit; ex quo diui&longs;io, diminutio, <expan abbr="partium&qacute;">partiumque</expan>. </s>                                                                <s>ratio videatur extare; <lb/>&longs;equitur rationem diui&longs;ionis, &amp; partium ad &longs;ub&longs;tantiam prim&ograve; pertinere, mox redundare in quan&shy;<lb/>tum. </s>                                                                <s>Pote&longs;t hoc ita confirmari quae diminutio materi&aelig; tribuitur ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>deinde ratio partium &longs;olet <lb/>in pote&longs;tate collocari, pote&longs;tas e&longs;t materi&aelig; propria. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m qu&ograve;d diui&longs;io duo continet veluti primor&shy;<lb/>dia, extentionem, &amp; terminos, ex extentione ver&ograve; &amp; terminis exi&longs;tit protinus quantum; hinc effici&shy;<lb/>tur, vt diui&longs;io qu&aelig; vt &agrave; priori petitur &agrave; &longs;ub&longs;tantia, quo ad exi&longs;t entiam <expan abbr="&qtilde;to">quato</expan> inh&aelig;reat, &amp; <expan abbr="habea&ttilde;">habeatur</expan> propria <lb/><expan abbr="&qtilde;ti">quati</expan>: <expan abbr="Atq.">Atque</expan> vt vno verbo expediam, <expan abbr="origin&etilde;">originem</expan> &longs;an&egrave; ducit &agrave; &longs;ub&longs;tantia diui&longs;io, &longs;ed formaliter inh&aelig;ret in <lb/><expan abbr="&qtilde;to">quato</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="quan&qtilde;">quanquam</expan> potuit hoc loco qui&longs;piam non &longs;ine cau&longs;&longs;a dubitare. </s>                                                                <s><expan abbr="Siquid&etilde;">Siquidem</expan> motus in&longs;it prim&ograve; in &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tantia, deinde in <expan abbr="&qtilde;to">quato</expan>: patet ver&ograve; id duab.  con&longs;titutis hypothe&longs;ib. <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> prima accidens in accidente <lb/>non ine&longs;&longs;e, &longs;ed <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> in &longs;ub&longs;tantia. </s>                                                                <s><expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> motus &longs;it accidens, efficitur, vt prim&ograve; <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan> <expan abbr="c&otilde;ueniat">conueniat</expan>.  <arrow.to.target n="marg3917"></arrow.to.target><lb/>dentia &longs;alua &longs;ub&longs;tantia <expan abbr="varien&ttilde;">varientur</expan>, aut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> terminis con&longs;eruatis &longs;ub&longs;tantia noua <expan abbr="gigna&ttilde;">gignatur</expan>, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t quae verearis <lb/>in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> &longs;uppo&longs;ito variari <expan abbr="&qtilde;titat&etilde;">quatitatem</expan>, &longs;ed <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> pror&longs;us exi&longs;tit natura <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;olum <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> immutat; quippe quae<lb/>vnius &longs;it <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, alterius ver&ograve; <expan abbr="c&otilde;tr&agrave;">contr&agrave;</expan>, aut e&longs;t <expan abbr="&longs;cdm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> &longs;uppo&longs;iti <expan abbr="cuiu&longs;d&atilde;">cuiu&longs;dam</expan> <expan abbr="c&otilde;ioris">conioris</expan>, vt in anima&shy;<lb/>li viuo &amp; mortuo, C&ugrave;m <expan abbr="it&etilde;">item</expan> <expan abbr="&qtilde;titas">quatitas</expan> dimen&longs;ione con&longs;i&longs;tat <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> po&longs;ita e&longs;t in materia; ea ver&ograve; <expan abbr="&qtilde;&longs;eferat">qua&longs;eferat</expan> <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">rationem</expan> <lb/>extentionis, &amp; rei qu&aelig; terminari po&longs;sit; ex quo diui&longs;io, diminutio, <expan abbr="partium&qacute;">partiumque</expan>. </s>                                                                <s>ratio videatur extare; <lb/>&longs;equitur rationem diui&longs;ionis, &amp; partium ad &longs;ub&longs;tantiam prim&ograve; pertinere, mox redundare in quan&shy;<lb/>tum. </s>                                                                <s>Pote&longs;t hoc ita confirmari quae diminutio materi&aelig; tribuitur ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>deinde ratio partium &longs;olet <lb/>in pote&longs;tate collocari, pote&longs;tas e&longs;t materi&aelig; propria. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m qu&ograve;d diui&longs;io duo continet veluti primor&shy;<lb/>dia, extentionem, &amp; terminos, ex extentione ver&ograve; &amp; terminis exi&longs;tit protinus quantum; hinc effici&shy;<lb/>tur, vt diui&longs;io qu&aelig; vt &agrave; priori petitur &agrave; &longs;ub&longs;tantia, quo ad exi&longs;t entiam <expan abbr="&qtilde;to">quanto</expan> inh&aelig;reat, &amp; <expan abbr="habea&ttilde;">habeatur</expan> propria <lb/><expan abbr="&qtilde;ti">quati</expan>: <expan abbr="Atq.">Atque</expan> vt vno verbo expediam, <expan abbr="origin&etilde;">originem</expan> &longs;an&egrave; ducit &agrave; &longs;ub&longs;tantia diui&longs;io, &longs;ed formaliter inh&aelig;ret in <lb/><expan abbr="&qtilde;to">quanto</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="quan&qtilde;">quanquam</expan> potuit hoc loco qui&longs;piam non &longs;ine cau&longs;&longs;a dubitare. </s>                                                                <s><expan abbr="Siquid&etilde;">Siquidem</expan> motus in&longs;it prim&ograve; in &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tantia, deinde in <expan abbr="&qtilde;to">quanto</expan>: patet ver&ograve; id duab.  con&longs;titutis hypothe&longs;ib. <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> prima accidens in accidente <lb/>non ine&longs;&longs;e, &longs;ed <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> in &longs;ub&longs;tantia. </s>                                                                <s><expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> motus &longs;it accidens, efficitur, vt prim&ograve; <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan> <expan abbr="c&otilde;ueniat">conueniat</expan>.
 <pb pagenum="666"/>Altera ver&ograve; &longs;ic &longs;e habere pote&longs;tates &amp; vias, quemadmodum actus. </s>                                                                <s>Quamobrem c&ugrave;m actus &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/> <pb pagenum="666"/>Altera ver&ograve; &longs;ic &longs;e habere pote&longs;tates &amp; vias, quemadmodum actus. </s>                                                                <s>Quamobrem c&ugrave;m actus &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3918"></arrow.to.target><lb/>ti&aelig; pr&ecedil;cedat actui accidentis; ergo &amp; pote&longs;tas &amp; via; quare &amp; motus. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> generatio pr&aelig;cedit aliis <lb/>motibus, quod <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> &longs;upr&agrave; de 5. Phy&longs;. abund&egrave; expo&longs;itum e&longs;t. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> motui, quoad motus e&longs;t; &longs;uppo&shy;<lb/>nitur &longs;ubiectum diuiduum. </s>                                                                <s>Quamobrem &amp; diuiduum prim&ograve; &longs;ub&longs;tanti&aelig; conuenit. </s>                                                                <s>Neque &longs;ol&ugrave;m <lb/>cau&longs;&longs;a di&longs;tanti&aelig;, atque dimen&longs;ionum qu&aelig; &longs;unt quantitas in potentia, &longs;ed cau&longs;&longs;a form&aelig;, vnd&egrave; proxi&shy;<lb/>m&egrave; exi&longs;tit quantum. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> &amp; tota ratio quanti &longs;ub&longs;tantia fundatur. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i dixeris quantum per&shy;<lb/>tinere quidem ad <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> motus, &longs;ed ex con&longs;ecutione re&longs;picere &longs;ub&longs;tantiam: opponam <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> ine&longs;&shy;<lb/>&longs;e mobili, quatenus e&longs;t quantum. </s>                                                                <s>Quapropter omnis motus erit &longs;ecund&ugrave;m quantitatem. </s>                                                                <s>Et ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;ari&ograve; igitur auctio, vel diminutio. </s>                                                                <s>An non idem e&longs;t conuenire alicui quatenus quantum e&longs;t, &amp; <lb/>moueri &longs;ecund&ugrave;m quantitatem: hoc <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;ignificat &longs;ubiectum &longs;ecund&ugrave;m quod fit motus: illud <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <lb/>rationem, vel modum inh&ecedil;renti&ecedil;: in quo <expan abbr=".n.">enim</expan> motus e&longs;t, e&longs;t diuiduum; <expan abbr="atq.">atque</expan> id c&ugrave;m moueatur &longs;ecun&shy;<lb/>d&ugrave;m locum, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> actu &longs;ub&longs;tantia; proinde actu quantum. </s>                                                                <s>Sed ad generationem, cuius &longs;ubiectum <lb/>e&longs;t pote&longs;tate, hoc quod e&longs;t e&longs;&longs;e actu quantum, non prim&ograve; pertinere videtur &amp; per &longs;e, ver&ugrave;m potius <lb/>per accidens. </s>                                                                <s>Etenim et&longs;i generatio pr&ecedil;cedit omnibus aliis motibus, pr&ecedil;cedit quidem in indiuiduo, <lb/>&longs;ed latio &longs;impliciter antecedit: ide&ograve; &longs;emper in effectu e&longs;t in &longs;ubiecto <expan abbr="qu&atilde;to">quanto</expan>. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m &longs;icuti <expan abbr="diuidu&utilde;">diuiduum</expan> <lb/>pote&longs;tatem &longs;ignificat, pote&longs;tati ver&ograve; ratio actus &longs;upponitur; &longs;ic diui&longs;ioni &longs;upponitur ratio quanti. <lb/></s>                                                                <s>Proptere&agrave; tamet&longs;i cau&longs;&longs;a diui&longs;ionis &amp; quantitatis exi&longs;tit radicit&ugrave;s ex &longs;ub&longs;tantia; proxim&egrave; tamen ap&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg3918"></arrow.to.target><lb/>ti&aelig; pr&ecedil;cedat actui accidentis; ergo &amp; pote&longs;tas &amp; via; quare &amp; motus. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> generatio pr&aelig;cedit aliis <lb/>motibus, quod <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> &longs;upr&agrave; de 5. Phy&longs;. abund&egrave; expo&longs;itum e&longs;t. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> motui, quoad motus e&longs;t; &longs;uppo&shy;<lb/>nitur &longs;ubiectum diuiduum. </s>                                                                <s>Quamobrem &amp; diuiduum prim&ograve; &longs;ub&longs;tanti&aelig; conuenit. </s>                                                                <s>Neque &longs;ol&ugrave;m <lb/>cau&longs;&longs;a di&longs;tanti&aelig;, atque dimen&longs;ionum qu&aelig; &longs;unt quantitas in potentia, &longs;ed cau&longs;&longs;a form&aelig;, vnd&egrave; proxi&shy;<lb/>m&egrave; exi&longs;tit quantum. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> &amp; tota ratio quanti &longs;ub&longs;tantia fundatur. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i dixeris quantum per&shy;<lb/>tinere quidem ad <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> motus, &longs;ed ex con&longs;ecutione re&longs;picere &longs;ub&longs;tantiam: opponam <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> ine&longs;&shy;<lb/>&longs;e mobili, quatenus e&longs;t quantum. </s>                                                                <s>Quapropter omnis motus erit &longs;ecund&ugrave;m quantitatem. </s>                                                                <s>Et ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;ari&ograve; igitur auctio, vel diminutio. </s>                                                                <s>An non idem e&longs;t conuenire alicui quatenus quantum e&longs;t, &amp; <lb/>moueri &longs;ecund&ugrave;m quantitatem: hoc <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;ignificat &longs;ubiectum &longs;ecund&ugrave;m quod fit motus: illud <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <lb/>rationem, vel modum inh&ecedil;renti&ecedil;: in quo <expan abbr=".n.">enim</expan> motus e&longs;t, e&longs;t diuiduum; <expan abbr="atq.">atque</expan> id c&ugrave;m moueatur &longs;ecun&shy;<lb/>d&ugrave;m locum, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> actu &longs;ub&longs;tantia; proinde actu quantum. </s>                                                                <s>Sed ad generationem, cuius &longs;ubiectum <lb/>e&longs;t pote&longs;tate, hoc quod e&longs;t e&longs;&longs;e actu quantum, non prim&ograve; pertinere videtur &amp; per &longs;e, ver&ugrave;m potius <lb/>per accidens. </s>                                                                <s>Etenim et&longs;i generatio pr&ecedil;cedit omnibus aliis motibus, pr&ecedil;cedit quidem in indiuiduo, <lb/>&longs;ed latio &longs;impliciter antecedit: ide&ograve; &longs;emper in effectu e&longs;t in &longs;ubiecto <expan abbr="qu&atilde;to">quanto</expan>. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m &longs;icuti <expan abbr="diuidu&utilde;">diuiduum</expan> <lb/>pote&longs;tatem &longs;ignificat, pote&longs;tati ver&ograve; ratio actus &longs;upponitur; &longs;ic diui&longs;ioni &longs;upponitur ratio quanti. <lb/></s>                                                                <s>Proptere&agrave; tamet&longs;i cau&longs;&longs;a diui&longs;ionis &amp; quantitatis exi&longs;tit radicit&ugrave;s ex &longs;ub&longs;tantia; proxim&egrave; tamen ap&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3919"></arrow.to.target><lb/>paret in quanto. </s>                                                                <s>Sic occurrimus &longs;ecund&aelig; hypothe&longs;i inficiantes <expan abbr="generation&etilde;">generationem</expan> pr&aelig;cedere &longs;impliciter <lb/>aliis motibus, &amp; vniuer&longs;am <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> quanti ex <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan> duci, &longs;ed rationem diui&longs;ionis &amp; partium de <lb/>quanto nece&longs;&longs;ari&ograve; petendam. </s>                                                                <s>Quocirca diuiduum e&longs;&longs;e re uera prius e&longs;t natura quanto; proptere&agrave; <lb/><expan abbr="&longs;umi&ttilde;">&longs;umitur</expan> in eius definitione. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> nobis <expan abbr="negoci&utilde;">negocium</expan> face&longs;&longs;at <expan abbr="&longs;n&itilde;a">&longs;ententia</expan> <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> Philo&longs;ophi qui <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquam</expan> decre&shy;<lb/>uerit <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> per e&longs;&longs;entiam e&longs;&longs;e continuam, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> accidere autem illi, vt in infinitum diuidatur; <expan abbr="itaq.">itaque</expan> c&ugrave;m <lb/> <arrow.to.target n="marg3919"></arrow.to.target><lb/>paret in quanto. </s>                                                                <s>Sic occurrimus &longs;ecund&aelig; hypothe&longs;i inficiantes <expan abbr="generation&etilde;">generationem</expan> pr&aelig;cedere &longs;impliciter <lb/>aliis motibus, &amp; vniuer&longs;am <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> quanti ex <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan> duci, &longs;ed rationem diui&longs;ionis &amp; partium de <lb/>quanto nece&longs;&longs;ari&ograve; petendam. </s>                                                                <s>Quocirca diuiduum e&longs;&longs;e re uera prius e&longs;t natura quanto; proptere&agrave; <lb/><expan abbr="&longs;umi&ttilde;">&longs;umitur</expan> in eius definitione. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> nobis <expan abbr="negoci&utilde;">negocium</expan> face&longs;&longs;at <expan abbr="&longs;n&itilde;a">&longs;ententia</expan> <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> Philo&longs;ophi qui <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquam</expan> decre&shy;<lb/>uerit <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> per e&longs;&longs;entiam e&longs;&longs;e continuam, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> accidere autem illi, vt in infinitum diuidatur; <expan abbr="itaq.">itaque</expan> c&ugrave;m <lb/>
Line 15447 
Line 15447 
 <arrow.to.target n="marg3963"></arrow.to.target><lb/>quamobrem qu&aelig;rens Ari&longs;toteles, cur animalia multipara non vnum potius animal, <expan abbr="atq.">atque</expan> illud ma&shy;<lb/>ius producant, id quantitati qu&aelig; <expan abbr="cuiq.">cuique</expan> form&aelig; debetur, ad&longs;crip&longs;it. </s>                                                                <s>Idcirco concludamus oportet <expan abbr="cu-iu&longs;q.">cu&shy;<lb/>iu&longs;que</expan> rei naturalis certos e&longs;&longs;e terminos intra quos illius paruitas &amp; magnitudo claudatur: eo&longs;dem <lb/><expan abbr="quoq.">quoque</expan> qualitatib. &amp; c&aelig;teris accidentibus quadam proportione tribuimus, vt calor ad certam quan&shy;<lb/>titatem deducit &longs;ubiectum, qu&aelig; &longs;iquando immutetur, etiam per accidens illi affert interitum, quae cre&shy;<lb/>&longs;cendo magis afficiatur &agrave; contrario, decre&longs;cendo ver&ograve; magis afficiatur &egrave; &longs;eip&longs;o: illo <expan abbr=".n.">enim</expan> modo rarior <lb/>fit, <expan abbr="minus&qacute;">minusque</expan>. </s>                                                                <s>re&longs;i&longs;tit: hoc <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> minus per&longs;pirat, &amp; magis &longs;uffocatur. </s>                                                                <s>Veruntamen Scotus animaduer&shy;<lb/>ti&longs;&longs;e per&longs;picitur, etiam&longs;i tam &longs;implicium, qu&agrave;m <expan abbr="compo&longs;itor&utilde;">compo&longs;itorum</expan> maximum <expan abbr="minimum&qacute;">minimumque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;it; <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> in &longs;im&shy;<lb/>plicib. qualia &longs;unt elementa, maximum, &amp; minimum e&longs;&longs;e idem, propterea quae vbi exi&longs;tit primum mi&shy;<lb/>nimum elementi cuiu&longs;piam, quicquid illi accedit, vnum cum illo non fit, &longs;ed id totum, quod ex his <lb/>partib. con&longs;tat, adhuc in ea&longs;dem di&longs;&longs;olui pote&longs;t qu&aelig; &longs;eor&longs;um <expan abbr="quoq.">quoque</expan> permaneant: qua&longs;i reuera <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> <lb/>ex illis non confletur. </s>                                                                <s>Nos itidem fatemur vltra minimum, <expan abbr="qu&aelig;cunq.">qu&aelig;cunque</expan> &longs;uperueniet moles, eam <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&shy;<lb/>&longs;e nece&longs;&longs;ariam: quia certam figuram veluti viuentia non requirant. </s>                                                                <s>Atqui hoc pr&ecedil;mium e&longs;t eorum, <lb/>qu&aelig; &longs;unt <foreign lang="greek">o(mogenh=</foreign> id e&longs;t, vnius &longs;ub&longs;tanti&aelig;, vt totum quod ver&egrave; totum e&longs;t, in partes per &longs;e &longs;ub&longs;i&longs;tentes <lb/>di&longs;&longs;olui queat, &amp; rur&longs;us ex ei&longs;dem con&longs;i&longs;tat: aliter &longs;i totum ex illis non fieret, plura e&longs;&longs;ent ignis ele&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg3963"></arrow.to.target><lb/>quamobrem qu&aelig;rens Ari&longs;toteles, cur animalia multipara non vnum potius animal, <expan abbr="atq.">atque</expan> illud ma&shy;<lb/>ius producant, id quantitati qu&aelig; <expan abbr="cuiq.">cuique</expan> form&aelig; debetur, ad&longs;crip&longs;it. </s>                                                                <s>Idcirco concludamus oportet <expan abbr="cu-iu&longs;q.">cu&shy;<lb/>iu&longs;que</expan> rei naturalis certos e&longs;&longs;e terminos intra quos illius paruitas &amp; magnitudo claudatur: eo&longs;dem <lb/><expan abbr="quoq.">quoque</expan> qualitatib. &amp; c&aelig;teris accidentibus quadam proportione tribuimus, vt calor ad certam quan&shy;<lb/>titatem deducit &longs;ubiectum, qu&aelig; &longs;iquando immutetur, etiam per accidens illi affert interitum, quae cre&shy;<lb/>&longs;cendo magis afficiatur &agrave; contrario, decre&longs;cendo ver&ograve; magis afficiatur &egrave; &longs;eip&longs;o: illo <expan abbr=".n.">enim</expan> modo rarior <lb/>fit, <expan abbr="minus&qacute;">minusque</expan>. </s>                                                                <s>re&longs;i&longs;tit: hoc <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> minus per&longs;pirat, &amp; magis &longs;uffocatur. </s>                                                                <s>Veruntamen Scotus animaduer&shy;<lb/>ti&longs;&longs;e per&longs;picitur, etiam&longs;i tam &longs;implicium, qu&agrave;m <expan abbr="compo&longs;itor&utilde;">compo&longs;itorum</expan> maximum <expan abbr="minimum&qacute;">minimumque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;it; <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> in &longs;im&shy;<lb/>plicib. qualia &longs;unt elementa, maximum, &amp; minimum e&longs;&longs;e idem, propterea quae vbi exi&longs;tit primum mi&shy;<lb/>nimum elementi cuiu&longs;piam, quicquid illi accedit, vnum cum illo non fit, &longs;ed id totum, quod ex his <lb/>partib. con&longs;tat, adhuc in ea&longs;dem di&longs;&longs;olui pote&longs;t qu&aelig; &longs;eor&longs;um <expan abbr="quoq.">quoque</expan> permaneant: qua&longs;i reuera <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> <lb/>ex illis non confletur. </s>                                                                <s>Nos itidem fatemur vltra minimum, <expan abbr="qu&aelig;cunq.">qu&aelig;cunque</expan> &longs;uperueniet moles, eam <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&shy;<lb/>&longs;e nece&longs;&longs;ariam: quia certam figuram veluti viuentia non requirant. </s>                                                                <s>Atqui hoc pr&ecedil;mium e&longs;t eorum, <lb/>qu&aelig; &longs;unt <foreign lang="greek">o(mogenh=</foreign> id e&longs;t, vnius &longs;ub&longs;tanti&aelig;, vt totum quod ver&egrave; totum e&longs;t, in partes per &longs;e &longs;ub&longs;i&longs;tentes <lb/>di&longs;&longs;olui queat, &amp; rur&longs;us ex ei&longs;dem con&longs;i&longs;tat: aliter &longs;i totum ex illis non fieret, plura e&longs;&longs;ent ignis ele&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3964"></arrow.to.target><lb/>menta, non vnum, &amp; qu&aelig;libet pars ignis in loco po&longs;&longs;et e&longs;&longs;e per &longs;e, dum adhuc in &longs;ua vniuer&longs;itate <expan abbr="c&otilde;-tinetur">con&shy;<lb/>tinetur</expan>, quod <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>confutatum fuit: <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &longs;eiunct&aelig; <expan abbr=".n.">enim</expan> forent &agrave; toto, &amp; &agrave; &longs;e&longs;e vici&longs;sim, nec ex illis <lb/> <arrow.to.target n="marg3964"></arrow.to.target><lb/>menta, non vnum, &amp; qu&aelig;libet pars ignis in loco po&longs;&longs;et e&longs;&longs;e per &longs;e, dum adhuc in &longs;ua vniuer&longs;itate <expan abbr="c&otilde;-tinetur">con&shy;<lb/>tinetur</expan>, quod <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>confutatum fuit: <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &longs;eiunct&aelig; <expan abbr=".n.">enim</expan> forent &agrave; toto, &amp; &agrave; &longs;e&longs;e vici&longs;sim, nec ex illis <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3965"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> quoddam maius confici po&longs;&longs;et, pr&ecedil;&longs;ertim cum <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> qu&aelig;qu&ecedil; elementa figuram obtinuerint, vt de&shy;<lb/>mon&longs;tratum e&longs;t 2. de C&ecedil;lo. </s>                                                                <s>qui ver&ograve; dicit figuram &longs;ignificat terminum, qui &longs;an&egrave; quando negatur par&shy;<lb/>tib. tribuitur <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> toti de &longs;ententia philo&longs;ophi, me mouet ad credendum vnum fieri &egrave; partibus, quod <lb/>quidem terminos &longs;u&aelig; magnitudinis habet. </s>                                                                <s>proptere&agrave; libenti&longs;sim&egrave; de&longs;ererem hunc <expan abbr="auctor&etilde;">auctorem</expan>. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="qu&atilde;&qtilde;">quanquae</expan> <lb/>nobis ea ratio probatur auctionem non nece&longs;&longs;ariam e&longs;&longs;e in animo carentib. quoniam minimo con&longs;i&shy;<lb/>&longs;tunt, dici forta&longs;&longs;e pote&longs;t non <expan abbr="nece&longs;&longs;ari&utilde;">nece&longs;&longs;arium</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> <expan abbr="amplification&etilde;">amplificationem</expan>, vt edant opus perfectum, &longs;icut in <lb/>animatis: &longs;ed <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> cum aliis partibus iungi po&longs;&longs;e, in quibus omnibus vna &longs;it ratio totius, &amp; terminus <lb/>vnus: <expan abbr="neq.">neque</expan> enim ego id inficiari audeo, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> elementa &longs;int <expan abbr="c&aelig;teror&utilde;">c&aelig;terorum</expan> partes, qu&aelig; mod&ograve; maiora, ali&agrave;s <lb/>minora e&longs;&longs;e contingit; illa <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> variis iungi modis oportere. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m quia remanet adhuc infinitas in <lb/>tali corpore, dum nunc maioris, ali&agrave;s minoris mixti pars exi&longs;tit: nos <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> illorum terminos indaga&shy;<lb/>mus; quanuis h&aelig;c ver&egrave; dicta fuerint, illud <expan abbr="it&etilde;">item</expan> adiungere voluimus elementi duplicem e&longs;&longs;e <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>: <lb/>alteram qua re&longs;picit <expan abbr="mixt&utilde;">mixtum</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> ita mi&longs;tionis ergo ad <expan abbr="minim&utilde;">minimum</expan> ab&longs;olut&egrave; deducitur: atq: alteram qua <lb/>corpus &longs;implex e&longs;t; &amp; <expan abbr="cert&atilde;">certam</expan> in vniuer&longs;o &longs;edem &longs;ibi vendicat: &longs;ic ver&ograve; exi&longs;tit <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> quod <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> illa mini&shy;<lb/>ma comprehendit, certos terminos <expan abbr="certam&qacute;">certamque</expan>. </s>                                                                <s>figuram po&longs;sidens, &amp; quantitate &longs;ic vtens; quia maior <lb/> <arrow.to.target n="marg3965"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> quoddam maius confici po&longs;&longs;et, pr&ecedil;&longs;ertim cum <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> qu&aelig;qu&ecedil; elementa figuram obtinuerint, vt de&shy;<lb/>mon&longs;tratum e&longs;t 2. de C&ecedil;lo. </s>                                                                <s>qui ver&ograve; dicit figuram &longs;ignificat terminum, qui &longs;an&egrave; quando negatur par&shy;<lb/>tib. tribuitur <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> toti de &longs;ententia philo&longs;ophi, me mouet ad credendum vnum fieri &egrave; partibus, quod <lb/>quidem terminos &longs;u&aelig; magnitudinis habet. </s>                                                                <s>proptere&agrave; libenti&longs;sim&egrave; de&longs;ererem hunc <expan abbr="auctor&etilde;">auctorem</expan>. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="qu&atilde;&qtilde;">quanquae</expan> <lb/>nobis ea ratio probatur auctionem non nece&longs;&longs;ariam e&longs;&longs;e in animo carentib. quoniam minimo con&longs;i&shy;<lb/>&longs;tunt, dici forta&longs;&longs;e pote&longs;t non <expan abbr="nece&longs;&longs;ari&utilde;">nece&longs;&longs;arium</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> <expan abbr="amplification&etilde;">amplificationem</expan>, vt edant opus perfectum, &longs;icut in <lb/>animatis: &longs;ed <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> cum aliis partibus iungi po&longs;&longs;e, in quibus omnibus vna &longs;it ratio totius, &amp; terminus <lb/>vnus: <expan abbr="neq.">neque</expan> enim ego id inficiari audeo, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> elementa &longs;int <expan abbr="c&aelig;teror&utilde;">c&aelig;terorum</expan> partes, qu&aelig; mod&ograve; maiora, ali&agrave;s <lb/>minora e&longs;&longs;e contingit; illa <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> variis iungi modis oportere. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m quia remanet adhuc infinitas in <lb/>tali corpore, dum nunc maioris, ali&agrave;s minoris mixti pars exi&longs;tit: nos <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> illorum terminos indaga&shy;<lb/>mus; quanuis h&aelig;c ver&egrave; dicta fuerint, illud <expan abbr="it&etilde;">item</expan> adiungere voluimus elementi duplicem e&longs;&longs;e <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>: <lb/>alteram qua re&longs;picit <expan abbr="mixt&utilde;">mixtum</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> ita mi&longs;tionis ergo ad <expan abbr="minim&utilde;">minimum</expan> ab&longs;olut&egrave; deducitur: atq: alteram qua <lb/>corpus &longs;implex e&longs;t; &amp; <expan abbr="cert&atilde;">certam</expan> in vniuer&longs;o &longs;edem &longs;ibi vendicat: &longs;ic ver&ograve; exi&longs;tit <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> quod <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> illa mini&shy;<lb/>ma comprehendit, certos terminos <expan abbr="certam&qacute;">certamque</expan>. </s>                                                                <s>figuram po&longs;sidens, &amp; quantitate &longs;ic vtens; quia maior <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3966"></arrow.to.target><lb/>virtus in <expan abbr="&qtilde;to">quato</expan> maiore, qua &longs;e melius tuetur, &amp; validius oppugnat aduer&longs;um. </s>                                                                <s>Ab his inanima reli&shy;<lb/>qua qu&aelig; mixta &longs;unt, non habentia formas <foreign lang="greek">EI)likrinEI=s</foreign>, ide&longs;t, euidentes, quemadmodum animantia; <lb/>qua&longs;i per con&longs;ecutionem, &amp; ex nece&longs;sitate materi&aelig; adepta &longs;unt eiu&longs;dem modi conditiones; &amp; ad <lb/>hoc eadem profect&ograve; ratio quadrat, <expan abbr="atq.">atque</expan> ad figuras, quas <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;ibi tota pr&aelig;finiant, nihilominus ab&longs;unt <lb/>&agrave; partibus. </s>                                                                <s>Inde etiam animo carentia certas figuras pr&aelig;ter admod&ugrave;m pauca non habent, vt iris, aut <lb/>genus lapidis, quod vulgus fulmen e&longs;&longs;e putat; e&longs;t tamen glo&longs;&longs;opetra, &amp; qu&aelig;dam &longs;pecies adamantis; <lb/>&amp; &longs;i qua &longs;unt alia qu&aelig; me latent; omnia <expan abbr="tal&etilde;">talem</expan> con&longs;ecuta figuram, vtputo, beneficio mixtionis in qua <lb/>plurimum calidi pro illorum natura dominatur. </s>                                                                <s>vnde <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> fiunt in iis locis, vbi item metalla producun&shy;<lb/>tur; aut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ignea &longs;unt, vt ex illis facil&egrave; ignis excudatur: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> ignis progre&longs;&longs;us imitatur pyramidem: <lb/>quamobrem in mixtura <expan abbr="quoq.">quoque</expan> figuram con&longs;imilem retinet. </s>                                                                <s>&longs;ed h&aelig;c alterius loci, <expan abbr="atq.">atque</expan> negotij. </s>                                                                <s>Ter&shy;<lb/>mini igitur diuer&longs;i <expan abbr="minim&utilde;">minimum</expan> <expan abbr="maximum&qacute;">maximumque</expan>. </s>                                                                <s>ponantur. </s>                                                                <s>Non e&longs;t ver&ograve; pr&aelig;tereundum illud, geminam e&longs;&shy;<lb/>&longs;e po&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am terminorum, t&ugrave;m certam materi&aelig; multitudinem, quam tribuimus animatis; tum <lb/>certam eius qualitatem, ob quam eadem materi&aelig; moles modo maiores terminos, ali&agrave;s minores a&longs;&shy;<lb/>&longs;equitur, quod pertinet ad <expan abbr="rarefaction&etilde;">rarefactionem</expan>: ignis <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="minim&utilde;">minimum</expan> quanuis in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> materi&aelig; multitudine &longs;ub&shy; <arrow.to.target n="marg3966"></arrow.to.target><lb/>virtus in <expan abbr="&qtilde;to">quanto</expan> maiore, qua &longs;e melius tuetur, &amp; validius oppugnat aduer&longs;um. </s>                                                                <s>Ab his inanima reli&shy;<lb/>qua qu&aelig; mixta &longs;unt, non habentia formas <foreign lang="greek">EI)likrinEI=s</foreign>, ide&longs;t, euidentes, quemadmodum animantia; <lb/>qua&longs;i per con&longs;ecutionem, &amp; ex nece&longs;sitate materi&aelig; adepta &longs;unt eiu&longs;dem modi conditiones; &amp; ad <lb/>hoc eadem profect&ograve; ratio quadrat, <expan abbr="atq.">atque</expan> ad figuras, quas <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;ibi tota pr&aelig;finiant, nihilominus ab&longs;unt <lb/>&agrave; partibus. </s>                                                                <s>Inde etiam animo carentia certas figuras pr&aelig;ter admod&ugrave;m pauca non habent, vt iris, aut <lb/>genus lapidis, quod vulgus fulmen e&longs;&longs;e putat; e&longs;t tamen glo&longs;&longs;opetra, &amp; qu&aelig;dam &longs;pecies adamantis; <lb/>&amp; &longs;i qua &longs;unt alia qu&aelig; me latent; omnia <expan abbr="tal&etilde;">talem</expan> con&longs;ecuta figuram, vtputo, beneficio mixtionis in qua <lb/>plurimum calidi pro illorum natura dominatur. </s>                                                                <s>vnde <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> fiunt in iis locis, vbi item metalla producun&shy;<lb/>tur; aut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ignea &longs;unt, vt ex illis facil&egrave; ignis excudatur: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> ignis progre&longs;&longs;us imitatur pyramidem: <lb/>quamobrem in mixtura <expan abbr="quoq.">quoque</expan> figuram con&longs;imilem retinet. </s>                                                                <s>&longs;ed h&aelig;c alterius loci, <expan abbr="atq.">atque</expan> negotij. </s>                                                                <s>Ter&shy;<lb/>mini igitur diuer&longs;i <expan abbr="minim&utilde;">minimum</expan> <expan abbr="maximum&qacute;">maximumque</expan>. </s>