Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to buona_demot_014_la_1591.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

Colored diff for /texts/archimedes/xml/buona_demot_014_la_1591.xml between version 1.34 and 1.35

version 1.34, 2007/06/29 15:20:36 version 1.35, 2007/06/29 16:00:04
Line 8411 
Line 8411 
 <arrow.to.target n="marg2191"></arrow.to.target><lb/>cet eodem pacto cau&longs;&longs;am e&longs;&longs;e reddendam motus naturalis, <expan abbr="atq.">atque</expan> item quietis. </s>                                                                <s>At re&longs;pondebo ego <lb/>ad primum, non prim&ograve; ce&longs;&longs;are elementum ex form&aelig; quiete: etenim ip&longs;a alio quodam prius ce&longs;&shy;<lb/>&longs;ante quie&longs;cet, aut eo quod gignebat, aut altero; quod, po&longs;tqu&agrave;m genitum fuit, ob&longs;taculum pepu&shy;<lb/>lit, aut opponam non operari formam ab aliquo violante coactam. </s>                                                                <s>Si ver&ograve; cen&longs;eas ex form&aelig; <lb/>quiete ce&longs;&longs;are protinus <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan>, quia ce&longs;&longs;atio mouentis externi prius redundat in formam: vide <lb/>qu&aelig;&longs;o, ne formam facias <expan abbr="motor&etilde;">motorem</expan> quendam valde abiectum, quae ita ce&longs;&longs;are naturam &longs;apiat in&longs;tru&shy;<lb/>menti, non primi mouentis. </s>                                                                <s><expan abbr="itaq.">itaque</expan> neque illud con&longs;equeris quod volueris, qui cau&longs;&longs;as primas mo&shy;<lb/>tus naturalis internis principiis attribuere cogitas. </s>                                                                <s>Proinde c&ugrave;m pro illorum mouentium ratio&shy;<lb/>ne forma moueatur, aut per &longs;eip&longs;am non operabitur, aut non prim&ograve; mouebit <expan abbr="elem&etilde;tum">elementum</expan>, quod <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>prim&ograve; ciet, ex nullo pendeat pror&longs;us oportet. </s>                                                                <s>Oppo&longs;itum in animali per&longs;picitur. </s>                                                                <s>Quapropter <lb/>optim&egrave; Ari&longs;toteles qui, c&ugrave;m in viuente &longs;ol&ugrave;m per&longs;piciat partem per &longs;e mouentem actu &longs;ecretam <lb/> <arrow.to.target n="marg2191"></arrow.to.target><lb/>cet eodem pacto cau&longs;&longs;am e&longs;&longs;e reddendam motus naturalis, <expan abbr="atq.">atque</expan> item quietis. </s>                                                                <s>At re&longs;pondebo ego <lb/>ad primum, non prim&ograve; ce&longs;&longs;are elementum ex form&aelig; quiete: etenim ip&longs;a alio quodam prius ce&longs;&shy;<lb/>&longs;ante quie&longs;cet, aut eo quod gignebat, aut altero; quod, po&longs;tqu&agrave;m genitum fuit, ob&longs;taculum pepu&shy;<lb/>lit, aut opponam non operari formam ab aliquo violante coactam. </s>                                                                <s>Si ver&ograve; cen&longs;eas ex form&aelig; <lb/>quiete ce&longs;&longs;are protinus <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan>, quia ce&longs;&longs;atio mouentis externi prius redundat in formam: vide <lb/>qu&aelig;&longs;o, ne formam facias <expan abbr="motor&etilde;">motorem</expan> quendam valde abiectum, quae ita ce&longs;&longs;are naturam &longs;apiat in&longs;tru&shy;<lb/>menti, non primi mouentis. </s>                                                                <s><expan abbr="itaq.">itaque</expan> neque illud con&longs;equeris quod volueris, qui cau&longs;&longs;as primas mo&shy;<lb/>tus naturalis internis principiis attribuere cogitas. </s>                                                                <s>Proinde c&ugrave;m pro illorum mouentium ratio&shy;<lb/>ne forma moueatur, aut per &longs;eip&longs;am non operabitur, aut non prim&ograve; mouebit <expan abbr="elem&etilde;tum">elementum</expan>, quod <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>prim&ograve; ciet, ex nullo pendeat pror&longs;us oportet. </s>                                                                <s>Oppo&longs;itum in animali per&longs;picitur. </s>                                                                <s>Quapropter <lb/>optim&egrave; Ari&longs;toteles qui, c&ugrave;m in viuente &longs;ol&ugrave;m per&longs;piciat partem per &longs;e mouentem actu &longs;ecretam <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2192"></arrow.to.target><lb/>&agrave; parte qu&aelig; mouetur, &longs;ol&ugrave;m viuens &agrave; &longs;eip&longs;o moueri te&longs;tatur. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> illud ob&longs;tat quod ex 8. Phy&longs;. <lb/>allatum e&longs;t, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> ratio con&longs;imilis e&longs;t motus &amp; quietis naturalis in elemento, proptereaquae quies <lb/>in proprio loco, e&longs;t functio perfecta qu&aelig; nullius eget externi, vt exerceatur: ver&ugrave;m &longs;ola ip&longs;a for&shy;<lb/>ma contenta e&longs;t. </s>                                                                <s>C&ugrave;m <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;it, non requirit generans, &amp; c&ugrave;m &longs;uum locum occuparit, non flagitat <lb/>id quod arceat impediens. </s>                                                                <s>At ver&ograve; motus, c&ugrave;m &longs;it actus quidam imperfectus, &amp; cum pote&longs;tate <lb/>coniunctus, &amp; in elemento efficiatur per &longs;e, dum gignitur, nec dum forma completa e&longs;t, aut vbi <lb/>&longs;it extra &longs;uum proprium <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, &longs;i quand&ograve; genitum fuerit, quae aliquid aduer&longs;etur: eget &longs;emper ex&shy;<lb/>terni, vel ab&longs;oluentis, vel arcentis obicem, quorum ope deducatur ad actum perfectum qu&aelig; e&longs;t <lb/>quies naturalis in &longs;uo .&longs;. </s>                                                                <s>ip&longs;ius loco. </s>                                                                <s>Neque inter quietem &amp; motum intercedit, ni&longs;i qu&aelig;dam &longs;imi&shy;<lb/>litudo generalis, qu&ograve;d .&longs;. </s>                                                                <s><expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> &longs;unt actus quidam, &amp; cau&longs;&longs;am internam habent, per quam &longs;int in <lb/>elemento qu&aelig; e&longs;t pr&aelig;cipu&egrave; forma, quae in eo quod iam ab&longs;olutum e&longs;t, ip&longs;a <expan abbr="quoq.">quoque</expan> perfecta e&longs;t, &amp; e&longs;t <lb/>in officio: in eo quod gignitur, e&longs;t eius pars, vt ant&egrave; docuimus. </s>                                                                <s>Sed &longs;peciatim cau&longs;&longs;a motus aliun&shy;<lb/>de e&longs;t, quietis autem pror&longs;us intrin&longs;eca, ni&longs;i quies &longs;it contra naturam, qu&ecedil;, c&ugrave;m &longs;it terminus &amp; fa&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2192"></arrow.to.target><lb/>&agrave; parte qu&aelig; mouetur, &longs;ol&ugrave;m viuens &agrave; &longs;eip&longs;o moueri te&longs;tatur. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> illud ob&longs;tat quod ex 8. Phy&longs;. <lb/>allatum e&longs;t, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> ratio con&longs;imilis e&longs;t motus &amp; quietis naturalis in elemento, proptereaquae quies <lb/>in proprio loco, e&longs;t functio perfecta qu&aelig; nullius eget externi, vt exerceatur: ver&ugrave;m &longs;ola ip&longs;a for&shy;<lb/>ma contenta e&longs;t. </s>                                                                <s>C&ugrave;m <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;it, non requirit generans, &amp; c&ugrave;m &longs;uum locum occuparit, non flagitat <lb/>id quod arceat impediens. </s>                                                                <s>At ver&ograve; motus, c&ugrave;m &longs;it actus quidam imperfectus, &amp; cum pote&longs;tate <lb/>coniunctus, &amp; in elemento efficiatur per &longs;e, dum gignitur, nec dum forma completa e&longs;t, aut vbi <lb/>&longs;it extra &longs;uum proprium <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, &longs;i quand&ograve; genitum fuerit, quae aliquid aduer&longs;etur: eget &longs;emper ex&shy;<lb/>terni, vel ab&longs;oluentis, vel arcentis obicem, quorum ope deducatur ad actum perfectum qu&aelig; e&longs;t <lb/>quies naturalis in &longs;uo .&longs;. </s>                                                                <s>ip&longs;ius loco. </s>                                                                <s>Neque inter quietem &amp; motum intercedit, ni&longs;i qu&aelig;dam &longs;imi&shy;<lb/>litudo generalis, qu&ograve;d .&longs;. </s>                                                                <s><expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> &longs;unt actus quidam, &amp; cau&longs;&longs;am internam habent, per quam &longs;int in <lb/>elemento qu&aelig; e&longs;t pr&aelig;cipu&egrave; forma, quae in eo quod iam ab&longs;olutum e&longs;t, ip&longs;a <expan abbr="quoq.">quoque</expan> perfecta e&longs;t, &amp; e&longs;t <lb/>in officio: in eo quod gignitur, e&longs;t eius pars, vt ant&egrave; docuimus. </s>                                                                <s>Sed &longs;peciatim cau&longs;&longs;a motus aliun&shy;<lb/>de e&longs;t, quietis autem pror&longs;us intrin&longs;eca, ni&longs;i quies &longs;it contra naturam, qu&ecedil;, c&ugrave;m &longs;it terminus &amp; fa&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2193"></arrow.to.target><lb/>cti rationem &longs;ubeat, amplius efficiente non eget. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Illud <expan abbr=".n.">enim</expan> flagitat munus efficientis, quod e&longs;t in <lb/> <arrow.to.target n="marg2193"></arrow.to.target><lb/>cti rationem &longs;ubeat, amplius efficiente non eget. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Illud <expan abbr=".n.">enim</expan> flagitat munus efficientis, quod e&longs;t in <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2194"></arrow.to.target><lb/>fieri, vt dicitur, &amp; habet partem factam &amp; partem, qu&aelig; non dum e&longs;t, &longs;ed quies (accipio ver&ograve; <foreign lang="greek">h)re&shy;<lb/>mian</foreign>, non <foreign lang="greek">h)re/mhsin</foreign>: nam cu&ugrave;m <foreign lang="greek">h)re(mhsis</foreign> &longs;it qu&aelig;dam &longs;pecies motus, ei&longs;dem conditionibus ob&shy;<lb/>noxia redditur, ac motus) e&longs;t quid totum &longs;imul: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> efficiente propri&egrave; caret. </s>                                                                <s>Quamobrem ex <lb/>his &longs;atis con&longs;tat, vt principium, quod efficiat motum, non &longs;it form&aelig; tribuendum: necnon qu&ograve;d <lb/>demon&longs;tratio 7. non contineat e&longs;&longs;enti&aelig; principia. </s>                                                                <s>Quanquam non erat, cur in eo laboraremus, <lb/>c&ugrave;m acciperetur in tempore finito futurum motum infinitum, quod nu&longs;qu&agrave;m pote&longs;t habere lo&shy;<lb/>cum, ni&longs;i in corporibus. </s>                                                                <s>Hactenus igitur generatim docuimus, vt forma per &longs;e officia pr&aelig;&longs;tet in <lb/>compo&longs;ito, &amp; cau&longs;&longs;as motus indagauimus qui fit, dum elementum &longs;iue inanimum, (de omni&shy;<lb/>bus enim animo carentibus idem iudicare oportet) gignitur, neque adhuc perfectum e&longs;t: mox <lb/>cau&longs;&longs;&aelig; motus enarrand&aelig;, qui fit po&longs;tqu&agrave;m genitum fuerit.</s></p> <arrow.to.target n="marg2194"></arrow.to.target><lb/>fieri, vt dicitur, &amp; habet partem factam &amp; partem, qu&aelig; non dum e&longs;t, &longs;ed quies (accipio ver&ograve; <foreign lang="greek">h)re&shy;<lb/>mian</foreign>, non <foreign lang="greek">h)re/mhsin</foreign>: nam cu&ugrave;m <foreign lang="greek">h)re/mhsis</foreign> &longs;it qu&aelig;dam &longs;pecies motus, ei&longs;dem conditionibus ob&shy;<lb/>noxia redditur, ac motus) e&longs;t quid totum &longs;imul: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> efficiente propri&egrave; caret. </s>                                                                <s>Quamobrem ex <lb/>his &longs;atis con&longs;tat, vt principium, quod efficiat motum, non &longs;it form&aelig; tribuendum: necnon qu&ograve;d <lb/>demon&longs;tratio 7. non contineat e&longs;&longs;enti&aelig; principia. </s>                                                                <s>Quanquam non erat, cur in eo laboraremus, <lb/>c&ugrave;m acciperetur in tempore finito futurum motum infinitum, quod nu&longs;qu&agrave;m pote&longs;t habere lo&shy;<lb/>cum, ni&longs;i in corporibus. </s>                                                                <s>Hactenus igitur generatim docuimus, vt forma per &longs;e officia pr&aelig;&longs;tet in <lb/>compo&longs;ito, &amp; cau&longs;&longs;as motus indagauimus qui fit, dum elementum &longs;iue inanimum, (de omni&shy;<lb/>bus enim animo carentibus idem iudicare oportet) gignitur, neque adhuc perfectum e&longs;t: mox <lb/>cau&longs;&longs;&aelig; motus enarrand&aelig;, qui fit po&longs;tqu&agrave;m genitum fuerit.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2183"></margin.target>H</s></p> <s><margin.target id="marg2183"></margin.target>H</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 8691 
Line 8691 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2260"></margin.target>H</s></p> <s><margin.target id="marg2260"></margin.target>H</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="greek">*ai( d)o(te me\n skiztw=en <gap/> zei/dwzon a)/zouzan<lb/> <s><foreign lang="greek">*ai( d' o(te me\n skirtw=en a)po\ zei/dwron a)/rouran<lb/>
  
 *)/akzone)p) ai)<gap/>ezi/wn kazpo\n <gap/>e/on ou)/te kate/klwn.</foreign><lb/></s> *)/akron e)p' ai)qeri/wn karpo\n qe/on ou)/te kate/klwn.</foreign><lb/></s>
  
 <s><foreign lang="greek">*)/all)o(te dh\ skiztw=nen e)p) <gap/>ze/a nw=ta| qala/shs<lb/> <s><foreign lang="greek">*a)/ll' o(te dh\ skirtw=nen e)p' eu)re/a nw=ta| qala/sths<lb/>
  
 *)/akzon <gap/> zhgmi=nos a)lo\s polio=io <gap/>e/eskon</foreign>.</s></p> *)/akron a)po\ rhgmi=nos a)lo\s polio=io qe/eskon</foreign>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Ab hoc Vergilius, licet aliquant&ograve; mitius non a&longs;&longs;erens, vt Homerus, &longs;ed optans indefinito tempo&shy;<lb/>re temperarit hyperbolen.</s></p> <s>Ab hoc Vergilius, licet aliquant&ograve; mitius non a&longs;&longs;erens, vt Homerus, &longs;ed optans indefinito tempo&shy;<lb/>re temperarit hyperbolen.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 8713 
Line 8713 
 <arrow.to.target n="marg2262"></arrow.to.target><lb/>manum, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cum lapide. </s>                                                                <s>&amp; c&ugrave;m &longs;it aliquant&ograve; productior; ob eam cau&longs;&longs;am ob quam productiores <lb/>ha&longs;t&aelig; facilius vibrantur, qu&agrave;m breues: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> virtus extentior, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>debilior. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> ad&longs;unt om&shy;<lb/>nes cau&longs;&longs;&aelig;, qu&aelig; amplificent fragilitatem; ictus maior, <expan abbr="atq.">atque</expan> celerior, in medio, quod <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;uapte na&shy;<lb/>tura debilius e&longs;t extremis, quippe quae plus di&longs;tet &agrave; principiis &longs;u&longs;tinentibus, vt docuit Ari&longs;toteles. <lb/></s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> C&ugrave;m igitur vehementi&longs;simus &longs;it, &amp; celerrimus ictus, etiam celerrima fractio con&longs;equitur, &amp; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg2262"></arrow.to.target><lb/>manum, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cum lapide. </s>                                                                <s>&amp; c&ugrave;m &longs;it aliquant&ograve; productior; ob eam cau&longs;&longs;am ob quam productiores <lb/>ha&longs;t&aelig; facilius vibrantur, qu&agrave;m breues: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> virtus extentior, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>debilior. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> ad&longs;unt om&shy;<lb/>nes cau&longs;&longs;&aelig;, qu&aelig; amplificent fragilitatem; ictus maior, <expan abbr="atq.">atque</expan> celerior, in medio, quod <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> &longs;uapte na&shy;<lb/>tura debilius e&longs;t extremis, quippe quae plus di&longs;tet &agrave; principiis &longs;u&longs;tinentibus, vt docuit Ari&longs;toteles. <lb/></s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> C&ugrave;m igitur vehementi&longs;simus &longs;it, &amp; celerrimus ictus, etiam celerrima fractio con&longs;equitur, &amp; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2263"></arrow.to.target><lb/>fiat de loco &longs;uperiore, medias parteis <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> celeritate deprimit; c&ugrave;m illis propter <expan abbr="continuitat&etilde;">continuitatem</expan> pa&shy;<lb/>riter attolluntur extrema; ide&ograve; &longs;patium non &longs;upere&longs;t oppre&longs;sioni va&longs;ium in quibus e&longs;t aqua. </s>                                                                <s>pro&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2263"></arrow.to.target><lb/>fiat de loco &longs;uperiore, medias parteis <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> celeritate deprimit; c&ugrave;m illis propter <expan abbr="continuitat&etilde;">continuitatem</expan> pa&shy;<lb/>riter attolluntur extrema; ide&ograve; &longs;patium non &longs;upere&longs;t oppre&longs;sioni va&longs;ium in quibus e&longs;t aqua. </s>                                                                <s>pro&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2264"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg2264"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="fig1"></arrow.to.target><lb/>inde <expan abbr="neq.">neque</expan> franguntur, <expan abbr="neq.">neque</expan> tanti&longs;per quatiuntur. </s>                                                                <s>AA. &longs;cabella duo, BB. du&aelig; cotyl&aelig;; baculus <lb/>integer CC. D. medium, &amp; locus ictus, CD. DC. du&aelig; partes baculi. </s>                                                                <s>Ex his efficitur, vt quo <lb/>medium &longs;it cra&longs;sius, aut den&longs;ius, per id <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> motus &aelig;grius obeatur. </s>                                                                <s>inde per a&euml;rem citius, qu&agrave;m <lb/>per aquas animalia mouentur, &amp; facilius in aqua dulci, qu&agrave;m in fal&longs;a merguntur. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> dum ole&ecedil; <lb/><expan abbr="c&otilde;di&utilde;tur">condiuntur</expan> exploraturi &longs;atis'ne &longs;alis <expan abbr="impo&longs;it&utilde;">impo&longs;itum</expan> &longs;it, ob&longs;eruamus enatent'ne oua: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> &longs;i minus aliud <expan abbr="&longs;al-ad&utilde;cimus">&longs;al&shy;<lb/>aduncimus</expan>, donec <expan abbr="enat&etilde;t">enatent</expan>. </s>                                                                <s>Et h&aelig;c ip&longs;a <expan abbr="re&longs;i&longs;t&etilde;tia">re&longs;i&longs;tentia</expan> in motu <expan abbr="elem&etilde;ti">elementi</expan> cau&longs;&longs;a e&longs;t &longs;ucce&longs;sionis &amp; <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan>.</s></p> <arrow.to.target n="fig1"></arrow.to.target><lb/>inde <expan abbr="neq.">neque</expan> franguntur, <expan abbr="neq.">neque</expan> tanti&longs;per quatiuntur. </s>                                                                <s>AA. &longs;cabella duo, BB. du&aelig; cotyl&aelig;; baculus <lb/>integer CC. D. medium, &amp; locus ictus, CD. DC. du&aelig; partes baculi. </s>                                                                <s>Ex his efficitur, vt quo <lb/>medium &longs;it cra&longs;sius, aut den&longs;ius, per id <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> motus &aelig;grius obeatur. </s>                                                                <s>inde per a&euml;rem citius, qu&agrave;m <lb/>per aquas animalia mouentur, &amp; facilius in aqua dulci, qu&agrave;m in fal&longs;a merguntur. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> dum ole&ecedil; <lb/><expan abbr="c&otilde;di&utilde;tur">condiuntur</expan> exploraturi &longs;atis'ne &longs;alis <expan abbr="impo&longs;it&utilde;">impo&longs;itum</expan> &longs;it, ob&longs;eruamus enatent'ne oua: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> &longs;i minus aliud <expan abbr="&longs;al-ad&utilde;cimus">&longs;al <lb/>adiicimus</expan>, donec <expan abbr="enat&etilde;t">enatent</expan>. </s>                                                                <s>Et h&aelig;c ip&longs;a <expan abbr="re&longs;i&longs;t&etilde;tia">re&longs;i&longs;tentia</expan> in motu <expan abbr="elem&etilde;ti">elementi</expan> cau&longs;&longs;a e&longs;t &longs;ucce&longs;sionis &amp; <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan>.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2261"></margin.target>A</s></p> <s><margin.target id="marg2261"></margin.target>A</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 8726 
Line 8726 
 <p type="head"> <p type="head">
 <s><emph type="italics"/>Qu&ecedil;ritur an fiat motus in vacuo. </s>                                                                <s>Cap. </s>                                                                <s>VIII<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Qu&ecedil;ritur an fiat motus in vacuo. </s>                                                                <s>Cap. </s>                                                                <s>VIII<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>SI etiam interna re&longs;i&longs;tentia facit, vt mobile per &longs;e moueatur, &amp; habeat <expan abbr="&longs;ucce&longs;sion&etilde;">&longs;ucce&longs;sionem</expan>; ergo &amp; ani&shy;<lb/>malia &amp; mixta &amp; elementa, dum generantur, c&ugrave;m intus obtineant, quod re&longs;i&longs;tat, per inane <lb/><expan abbr="quoq.">quoque</expan> poterunt <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> &longs;patio concitari. </s>                                                                <s>Sic fiet, vt Ari&longs;totelica demon&longs;tratio 4. naturalis au&longs;cul&shy;<lb/>tationis allata pertineat &longs;ol&ugrave;m ad corpora &longs;implicia, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa quidem, <expan abbr="po&longs;tea&qtilde;">po&longs;teaquae</expan> genita fuerint: &longs;o&shy;<lb/>la <expan abbr=".n.">enim</expan> h&aelig;c carent interna re&longs;i&longs;tentia, veluti &longs;upr&agrave; dictum e&longs;t. </s>                                                                <s>Quod &longs;an&egrave; pronunciamus ita, per&longs;pe&shy;<lb/>ctis &longs;ol&ugrave;m vacui meritis <expan abbr="atq.">atque</expan> mobilis, <expan abbr="c&ecedil;teri&longs;&qacute;">c&ecedil;teri&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>dimi&longs;sis quibus vacuum ab Ari&longs;totele <expan abbr="confutat&utilde;">confutatum</expan> <lb/> <s>SI etiam interna re&longs;i&longs;tentia facit, vt mobile per &longs;e moueatur, &amp; habeat <expan abbr="&longs;ucce&longs;sion&etilde;">&longs;ucce&longs;sionem</expan>; ergo &amp; ani&shy;<lb/>malia &amp; mixta &amp; elementa, dum generantur, c&ugrave;m intus obtineant, quod re&longs;i&longs;tat, per inane <lb/><expan abbr="quoq.">quoque</expan> poterunt <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> &longs;patio concitari. </s>                                                                <s>Sic fiet, vt Ari&longs;totelica demon&longs;tratio 4. naturalis au&longs;cul&shy;<lb/>tationis allata pertineat &longs;ol&ugrave;m ad corpora &longs;implicia, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa quidem, <expan abbr="po&longs;tea&qtilde;">po&longs;teaquam</expan> genita fuerint: &longs;o&shy;<lb/>la <expan abbr=".n.">enim</expan> h&aelig;c carent interna re&longs;i&longs;tentia, veluti &longs;upr&agrave; dictum e&longs;t. </s>                                                                <s>Quod &longs;an&egrave; pronunciamus ita, per&longs;pe&shy;<lb/>ctis &longs;ol&ugrave;m vacui meritis <expan abbr="atq.">atque</expan> mobilis, <expan abbr="c&ecedil;teri&longs;&qacute;">c&ecedil;teri&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>dimi&longs;sis quibus vacuum ab Ari&longs;totele <expan abbr="confutat&utilde;">confutatum</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2265"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t, &amp; id pr&aelig;&longs;ertim, quod infinitum antiquiores philo&longs;ophi po&longs;uerant. </s>                                                                <s>C&ugrave;m <expan abbr=".n.">enim</expan> ibi nulli &longs;int ter&shy;<lb/>mini motus; c&ugrave;m etiam nulla vis ab aliquo mouente impre&longs;&longs;&agrave;: quippe qu&aelig; &longs;ine contactu &amp; &longs;ine <lb/>medio <expan abbr="c&otilde;municari">communicari</expan> nequeat, <expan abbr="alia&qacute;">aliaque</expan>. </s>                                                                <s>multa de&longs;int qu&aelig; motus nece&longs;&longs;ari&ograve; requirit, planum quae &agrave; natu&shy;<lb/>ra vacuum abhorrebit. </s>                                                                <s>Nos igitur h&aelig;c a &longs;ermone no&longs;tro &longs;egregamus; illud agimus quod accipit <lb/><expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan> &amp; mobile nuda, &amp; <expan abbr="tal&etilde;">talem</expan> re&longs;i&longs;tenti&aelig; <expan abbr="motu&longs;&qacute;">motu&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>cau&longs;&longs;am in vacuo ponimus. </s>                                                                <s>Verumenimuero <lb/>licet hoc loco animaduertere alias item cau&longs;&longs;as &agrave; quibu&longs;dam afferri quibus etiam in illo <expan abbr="mobili&utilde;">mobilium</expan> <lb/>genere &longs;ignificetur ine&longs;&longs;e re&longs;i&longs;tentia qu&aelig;dam interior, aut exterior, vnde &longs;ucce&longs;sio, &amp; tempus in&shy;<lb/>con&longs;equendo &longs;uo <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> loco profici&longs;catur, <expan abbr="atq.">atque</expan> ade&ograve;, vt etiam &longs;i <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> iam <expan abbr="genit&utilde;">genitum</expan> in vacuo <lb/>ver&longs;etur, illud <expan abbr="itid&etilde;">itidem</expan>, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;an&egrave; <expan abbr="mutat&utilde;">mutatum</expan>, hoc e&longs;t, <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> puncto <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="adept&utilde;">adeptum</expan>, &longs;ed <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> iri, hoc e&longs;t, <lb/>in <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> <expan abbr="peruentur&utilde;">peruenturum</expan> credere po&longs;simus; &longs;patium, videlicet, &longs;ol&ugrave;m ab <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> &longs;en&longs;ili qualitate <lb/><expan abbr="&longs;ecret&utilde;">&longs;ecretum</expan>, quod inter <expan abbr="vtro&longs;q.">vtro&longs;que</expan> terminos motus interiicitur, &agrave; quo &amp; ad <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan>; pr&ecedil;tere&agrave; di&longs;tantiam rei, <lb/>qu&aelig; mouetur: nam, dum ip&longs;a prius <expan abbr="&longs;&mtilde;">&longs;ummam</expan> <expan abbr="anterior&etilde;">anteriorem</expan> &longs;ui <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> mutatur, aliud &longs;patij punctum <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;ecun&shy;<lb/>d&ugrave;m <expan abbr="po&longs;terior&etilde;">po&longs;teriorem</expan> occupat. </s>                                                                <s>Quantumuis ergo &longs;it <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan>, nihilominus in eo fiet motus. </s>                                                                <s>Confirmant <lb/> <arrow.to.target n="marg2265"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t, &amp; id pr&aelig;&longs;ertim, quod infinitum antiquiores philo&longs;ophi po&longs;uerant. </s>                                                                <s>C&ugrave;m <expan abbr=".n.">enim</expan> ibi nulli &longs;int ter&shy;<lb/>mini motus; c&ugrave;m etiam nulla vis ab aliquo mouente impre&longs;&longs;&agrave;: quippe qu&aelig; &longs;ine contactu &amp; &longs;ine <lb/>medio <expan abbr="c&otilde;municari">communicari</expan> nequeat, <expan abbr="alia&qacute;">aliaque</expan>. </s>                                                                <s>multa de&longs;int qu&aelig; motus nece&longs;&longs;ari&ograve; requirit, planum quae &agrave; natu&shy;<lb/>ra vacuum abhorrebit. </s>                                                                <s>Nos igitur h&aelig;c a &longs;ermone no&longs;tro &longs;egregamus; illud agimus quod accipit <lb/><expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan> &amp; mobile nuda, &amp; <expan abbr="tal&etilde;">talem</expan> re&longs;i&longs;tenti&aelig; <expan abbr="motu&longs;&qacute;">motu&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>cau&longs;&longs;am in vacuo ponimus. </s>                                                                <s>Verumenimuero <lb/>licet hoc loco animaduertere alias item cau&longs;&longs;as &agrave; quibu&longs;dam afferri quibus etiam in illo <expan abbr="mobili&utilde;">mobilium</expan> <lb/>genere &longs;ignificetur ine&longs;&longs;e re&longs;i&longs;tentia qu&aelig;dam interior, aut exterior, vnde &longs;ucce&longs;sio, &amp; tempus in&shy;<lb/>con&longs;equendo &longs;uo <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> loco profici&longs;catur, <expan abbr="atq.">atque</expan> ade&ograve;, vt etiam &longs;i <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan> iam <expan abbr="genit&utilde;">genitum</expan> in vacuo <lb/>ver&longs;etur, illud <expan abbr="itid&etilde;">itidem</expan>, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;an&egrave; <expan abbr="mutat&utilde;">mutatum</expan>, hoc e&longs;t, <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> puncto <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="adept&utilde;">adeptum</expan>, &longs;ed <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> iri, hoc e&longs;t, <lb/>in <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> <expan abbr="peruentur&utilde;">peruenturum</expan> credere po&longs;simus; &longs;patium, videlicet, &longs;ol&ugrave;m ab <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> &longs;en&longs;ili qualitate <lb/><expan abbr="&longs;ecret&utilde;">&longs;ecretum</expan>, quod inter <expan abbr="vtro&longs;q.">vtro&longs;que</expan> terminos motus interiicitur, &agrave; quo &amp; ad <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan>; pr&ecedil;tere&agrave; di&longs;tantiam rei, <lb/>qu&aelig; mouetur: nam, dum ip&longs;a prius <expan abbr="&longs;&mtilde;">&longs;ummam</expan> <expan abbr="anterior&etilde;">anteriorem</expan> &longs;ui <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> mutatur, aliud &longs;patij punctum <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;ecun&shy;<lb/>d&ugrave;m <expan abbr="po&longs;terior&etilde;">po&longs;teriorem</expan> occupat. </s>                                                                <s>Quantumuis ergo &longs;it <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan>, nihilominus in eo fiet motus. </s>                                                                <s>Confirmant <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2266"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="propo&longs;it&utilde;">propo&longs;itum</expan>, hoc modo. </s>                                                                <s>Fingamus <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="lapid&etilde;">lapidem</expan> qui nunc e&longs;t in c&ecedil;lo, per vacuum ad <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> deferri. <lb/></s>                                                                <s>Ver&ugrave;m &longs;an&egrave; e&longs;t, &longs;i dicamus <expan abbr="lapid&etilde;">lapidem</expan> e&longs;&longs;e nunc in c&ecedil;lo, mox <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> ip&longs;um e&longs;&longs;e in terra. </s>                                                                <s>Qu&aelig;ritur nunc <lb/>an <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> &longs;it <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> <expan abbr="punct&utilde;">punctum</expan> quo e&longs;t in <expan abbr="vtroq.">vtroque</expan> termino, aut potius aliud: idem dicere pror&longs;us e&longs;t pr&ecedil;&shy;<lb/>ter <expan abbr="opinion&etilde;">opinionem</expan>, &longs;i <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> e&longs;&longs;e dicatur; at inter qu&aelig;libet duo puncta <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> interuenit. </s>                                                                <s>Igitur illa mu&shy;<lb/>tatio <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> interuallo fuit ab&longs;oluta; ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>cau&longs;&longs;am motus antece&longs;sit. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; corpus c&ecedil;le&shy;<lb/>&longs;te per <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> aliquod <expan abbr="plen&utilde;">plenum</expan> non mouetur, &amp; tamen in <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> agitatur. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> medij qualitas, <lb/>&longs;ed <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> ip&longs;um per &longs;e &longs;ufficiet ad <expan abbr="pr&aelig;&longs;tand&utilde;">pr&aelig;&longs;tandum</expan> <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> in <expan abbr="elem&etilde;tis">elementis</expan>. </s>                                                                <s>H&aelig;c &longs;i ita &longs;e habent, nulla pror&shy;<lb/>&longs;us nece&longs;sitas vrget, vt <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> intercedat, quod in <expan abbr="elem&etilde;to">elemento</expan> <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> efficiat. </s>                                                                <s>Ita fiet, vt admodum lu&shy;<lb/>brica reddatur Ari&longs;totelis demon&longs;tratio qua conatus e&longs;t <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan> &egrave; <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> natura tollere. </s>                                                                <s>H&aelig;c enim <lb/>ip&longs;e accipiebat &longs;uper <expan abbr="quib.">quibus</expan> &longs;uam &longs;trueret <expan abbr="demon&longs;tration&etilde;">demon&longs;trationem</expan> (redigam <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> illam ad pauca.) <lb/>Prim&ugrave;m <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> mobile tardius citiu&longs;&uacute;e moueri, quo magis aut minus illi <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> re&longs;i&longs;tit. </s>                                                                <s>Ex quo <lb/><expan abbr="efficere&ttilde;">efficeretur</expan>, vt, &longs;i <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> nil prohiberet, <expan abbr="&itilde;">in</expan> eo veloci^{9} <expan abbr="tardius&qacute;">tardiusque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="n&otilde;">non</expan> fierent: <expan abbr="quamobr&etilde;">quamobrem</expan> <expan abbr="neq.">neque</expan> mot^{9}; &longs;ed, &longs;i <lb/>fort&egrave; mutatio, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> inter alia &longs;ic &agrave; motus di&longs;tinguimus, quae in ea nec <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan>, nec &longs;ucce&longs;sio reperiatur. <lb/></s>                                                                <s>Pr&ecedil;tere&agrave; <expan abbr="t&atilde;t&atilde;">tantam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="proportion&etilde;">proportionem</expan> <expan abbr="tpis">temporis</expan> ad <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan>, <expan abbr="qu&atilde;ta">quanta</expan> e&longs;t <expan abbr="re&longs;i&longs;t&etilde;ti&ecedil;">re&longs;i&longs;tenti&ecedil;</expan> ad <expan abbr="re&longs;i&longs;tenti&atilde;">re&longs;i&longs;tentiam</expan>, vt puta: &longs;i magis hoc <lb/>re&longs;i&longs;tit <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> alterum, vt duo, <expan abbr="t&atilde;to">tanto</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <expan abbr="tardior&etilde;">tardiorem</expan> <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <expan abbr="futur&utilde;">futurum</expan> tanto <expan abbr="&qacute;">que</expan>. </s>                                                                <s>plus temporis requi&longs;iturum  <arrow.to.target n="marg2266"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="propo&longs;it&utilde;">propo&longs;itum</expan>, hoc modo. </s>                                                                <s>Fingamus <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="lapid&etilde;">lapidem</expan> qui nunc e&longs;t in c&ecedil;lo, per vacuum ad <expan abbr="terr&atilde;">terram</expan> <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> deferri. <lb/></s>                                                                <s>Ver&ugrave;m &longs;an&egrave; e&longs;t, &longs;i dicamus <expan abbr="lapid&etilde;">lapidem</expan> e&longs;&longs;e nunc in c&ecedil;lo, mox <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> ip&longs;um e&longs;&longs;e in terra. </s>                                                                <s>Qu&aelig;ritur nunc <lb/>an <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> &longs;it <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> <expan abbr="punct&utilde;">punctum</expan> quo e&longs;t in <expan abbr="vtroq.">vtroque</expan> termino, aut potius aliud: idem dicere pror&longs;us e&longs;t pr&ecedil;&shy;<lb/>ter <expan abbr="opinion&etilde;">opinionem</expan>, &longs;i <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> e&longs;&longs;e dicatur; at inter qu&aelig;libet duo puncta <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> interuenit. </s>                                                                <s>Igitur illa mu&shy;<lb/>tatio <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> interuallo fuit ab&longs;oluta; ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>cau&longs;&longs;am motus antece&longs;sit. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; corpus c&ecedil;le&shy;<lb/>&longs;te per <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> aliquod <expan abbr="plen&utilde;">plenum</expan> non mouetur, &amp; tamen in <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> agitatur. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> medij qualitas, <lb/>&longs;ed <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> ip&longs;um per &longs;e &longs;ufficiet ad <expan abbr="pr&aelig;&longs;tand&utilde;">pr&aelig;&longs;tandum</expan> <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> in <expan abbr="elem&etilde;tis">elementis</expan>. </s>                                                                <s>H&aelig;c &longs;i ita &longs;e habent, nulla pror&shy;<lb/>&longs;us nece&longs;sitas vrget, vt <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> intercedat, quod in <expan abbr="elem&etilde;to">elemento</expan> <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> efficiat. </s>                                                                <s>Ita fiet, vt admodum lu&shy;<lb/>brica reddatur Ari&longs;totelis demon&longs;tratio qua conatus e&longs;t <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan> &egrave; <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> natura tollere. </s>                                                                <s>H&aelig;c enim <lb/>ip&longs;e accipiebat &longs;uper <expan abbr="quib.">quibus</expan> &longs;uam &longs;trueret <expan abbr="demon&longs;tration&etilde;">demon&longs;trationem</expan> (redigam <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> illam ad pauca.) <lb/>Prim&ugrave;m <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> mobile tardius citiu&longs;&uacute;e moueri, quo magis aut minus illi <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> re&longs;i&longs;tit. </s>                                                                <s>Ex quo <lb/><expan abbr="efficere&ttilde;">efficeretur</expan>, vt, &longs;i <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> nil prohiberet, <expan abbr="&itilde;">in</expan> eo veloci^{9} <expan abbr="tardius&qacute;">tardiusque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="n&otilde;">non</expan> fierent: <expan abbr="quamobr&etilde;">quamobrem</expan> <expan abbr="neq.">neque</expan> mot^{9}; &longs;ed, &longs;i <lb/>fort&egrave; mutatio, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> inter alia &longs;ic &agrave; motus di&longs;tinguimus, quae in ea nec <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan>, nec &longs;ucce&longs;sio reperiatur. <lb/></s>                                                                <s>Pr&ecedil;tere&agrave; <expan abbr="t&atilde;t&atilde;">tantam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="proportion&etilde;">proportionem</expan> <expan abbr="tpis">temporis</expan> ad <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan>, <expan abbr="qu&atilde;ta">quanta</expan> e&longs;t <expan abbr="re&longs;i&longs;t&etilde;ti&ecedil;">re&longs;i&longs;tenti&ecedil;</expan> ad <expan abbr="re&longs;i&longs;tenti&atilde;">re&longs;i&longs;tentiam</expan>, vt puta: &longs;i magis hoc <lb/>re&longs;i&longs;tit <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> alterum, vt duo, <expan abbr="t&atilde;to">tanto</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <expan abbr="tardior&etilde;">tardiorem</expan> <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <expan abbr="futur&utilde;">futurum</expan> tanto <expan abbr="&qacute;">que</expan>. </s>                                                                <s>plus temporis requi&longs;iturum
 <pb pagenum="354"/>qu&agrave;m alterum motum &longs;eruatis c&ecedil;teris paribus &amp; mole &amp; virtute, &agrave; qua tunc agitur, &amp; figura, <lb/> <pb pagenum="354"/>qu&agrave;m alterum motum &longs;eruatis c&ecedil;teris paribus &amp; mole &amp; virtute, &agrave; qua tunc agitur, &amp; figura, <lb/>
Line 8765 
Line 8765 
 <arrow.to.target n="marg2276"></arrow.to.target><lb/>tu naturali, &amp; apud eos pr&aelig;&longs;ertim, qui motum <expan abbr="natural&etilde;">naturalem</expan> in elemento genito ab internis principiis <lb/><expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> volunt ab&longs;olui, nec vlla ratio cogat <expan abbr="Ari&longs;totel&etilde;">Ari&longs;totelem</expan> ab&longs;olut&egrave; concludere de omni mobili, quae in va&shy;<lb/>cuo moueri non po&longs;sit, &longs;ed illi &longs;ufficiat, &longs;i de &longs;implicibus iam genitis o&longs;tendatur propo&longs;itum. <lb/></s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; redditur imperfectus progre&longs;&longs;us Ari&longs;totelis, quae ip&longs;e nunqu&agrave;m verba fecerit de eiu&longs;modi <lb/>cau&longs;sis. </s>                                                                <s>Et quoniam gratis hodie dederit qui&longs;piam aliquid e&longs;&longs;e <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ab Ari&longs;totele de&longs;iderandum: <lb/>vtor in eos <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> phy&longs;ica qu&aelig; illud a&longs;&longs;umit. </s>                                                                <s>Fru&longs;tra fieri per plura quod per pauciora fieri pote&longs;t, <lb/>&amp; &aelig;qu&egrave; bene. </s>                                                                <s>Sed in motu &longs;ucce&longs;sio &amp; per &longs;e, &amp; per accidens &agrave; natura pr&aelig;&longs;tatur optim&egrave;, quod <lb/>po&longs;thac apparebit, <expan abbr="neq.">neque</expan> ad ip&longs;am pr&aelig;&longs;tandam vacui di&longs;tantia nece&longs;&longs;aria e&longs;t, non igitur ea motus <lb/>e&longs;t cau&longs;&longs;a. </s>                                                                <s>Tum pr&aelig;tere&agrave;, quoniam eius rei cau&longs;&longs;a nequit e&longs;&longs;e di&longs;tantia: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> aut h&ecedil;c termino&shy;<lb/>rum foret, aut rei qua mouetur, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;an&egrave; rei qu&aelig; mouetur, &longs;iquidem &agrave; continui partibus &longs;ucce&longs;&shy;<lb/>&longs;ionis ratio non nece&longs;&longs;ari&ograve; &longs;umatur in latione. </s>                                                                <s>Nam &longs;ic, nil prohiberet, quominus <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="crement&utilde;">crementum</expan> <lb/>e&longs;&longs;et motus ad locum, in quo terminorum di&longs;tantia mutatur, &longs;ed &agrave; partibus pote&longs;tatis &amp; materi&aelig; <lb/>qu&aelig; tendit ad formam &amp; <expan abbr="act&utilde;">actum</expan>, vel etiam iis ip&longs;is auctoribus, quoniam partes <expan abbr="c&otilde;tinui">continui</expan> &longs;imul om&shy;<lb/>nes <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> actu &longs;unt in&longs;ignit&ecedil;, &longs;imul omnes habent <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> <expan abbr="propen&longs;ion&etilde;">propen&longs;ionem</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> vniformiter: ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="r&etilde;">rem</expan> omnes in vno toto, cum &longs;int pote&longs;tate, locum totius a&longs;&longs;equuntur, nec <expan abbr="vll&utilde;">vllum</expan> per &longs;e penitus <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan>.  <arrow.to.target n="marg2276"></arrow.to.target><lb/>tu naturali, &amp; apud eos pr&aelig;&longs;ertim, qui motum <expan abbr="natural&etilde;">naturalem</expan> in elemento genito ab internis principiis <lb/><expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> volunt ab&longs;olui, nec vlla ratio cogat <expan abbr="Ari&longs;totel&etilde;">Ari&longs;totelem</expan> ab&longs;olut&egrave; concludere de omni mobili, quae in va&shy;<lb/>cuo moueri non po&longs;sit, &longs;ed illi &longs;ufficiat, &longs;i de &longs;implicibus iam genitis o&longs;tendatur propo&longs;itum. <lb/></s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; redditur imperfectus progre&longs;&longs;us Ari&longs;totelis, quae ip&longs;e nunqu&agrave;m verba fecerit de eiu&longs;modi <lb/>cau&longs;sis. </s>                                                                <s>Et quoniam gratis hodie dederit qui&longs;piam aliquid e&longs;&longs;e <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ab Ari&longs;totele de&longs;iderandum: <lb/>vtor in eos <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> phy&longs;ica qu&aelig; illud a&longs;&longs;umit. </s>                                                                <s>Fru&longs;tra fieri per plura quod per pauciora fieri pote&longs;t, <lb/>&amp; &aelig;qu&egrave; bene. </s>                                                                <s>Sed in motu &longs;ucce&longs;sio &amp; per &longs;e, &amp; per accidens &agrave; natura pr&aelig;&longs;tatur optim&egrave;, quod <lb/>po&longs;thac apparebit, <expan abbr="neq.">neque</expan> ad ip&longs;am pr&aelig;&longs;tandam vacui di&longs;tantia nece&longs;&longs;aria e&longs;t, non igitur ea motus <lb/>e&longs;t cau&longs;&longs;a. </s>                                                                <s>Tum pr&aelig;tere&agrave;, quoniam eius rei cau&longs;&longs;a nequit e&longs;&longs;e di&longs;tantia: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> aut h&ecedil;c termino&shy;<lb/>rum foret, aut rei qua mouetur, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;an&egrave; rei qu&aelig; mouetur, &longs;iquidem &agrave; continui partibus &longs;ucce&longs;&shy;<lb/>&longs;ionis ratio non nece&longs;&longs;ari&ograve; &longs;umatur in latione. </s>                                                                <s>Nam &longs;ic, nil prohiberet, quominus <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="crement&utilde;">crementum</expan> <lb/>e&longs;&longs;et motus ad locum, in quo terminorum di&longs;tantia mutatur, &longs;ed &agrave; partibus pote&longs;tatis &amp; materi&aelig; <lb/>qu&aelig; tendit ad formam &amp; <expan abbr="act&utilde;">actum</expan>, vel etiam iis ip&longs;is auctoribus, quoniam partes <expan abbr="c&otilde;tinui">continui</expan> &longs;imul om&shy;<lb/>nes <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> actu &longs;unt in&longs;ignit&ecedil;, &longs;imul omnes habent <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> <expan abbr="propen&longs;ion&etilde;">propen&longs;ionem</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> vniformiter: ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="r&etilde;">rem</expan> omnes in vno toto, cum &longs;int pote&longs;tate, locum totius a&longs;&longs;equuntur, nec <expan abbr="vll&utilde;">vllum</expan> per &longs;e penitus <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan>.
 <pb pagenum="356"/>Neque item &longs;ucce&longs;sio petitur &agrave; di&longs;tantia. </s>                                                                <s>Quoniam, quae occupent hunc, aut illum locum, quate&shy;<lb/> <pb pagenum="356"/>Neque item &longs;ucce&longs;sio petitur &agrave; di&longs;tantia. </s>                                                                <s>Quoniam, quae occupent hunc, aut illum locum, quate&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2277"></arrow.to.target><lb/>nus e&longs;t di&longs;tantia, fal&longs;um omnino putamus. </s>                                                                <s>Sed locus in naturalibus e&longs;t cum qualitatibus quibu&longs;&shy;<lb/>dam &longs;en&longs;ilibus &agrave; quibus mobile ip&longs;um, aut perficitur, aut afficitur: aut con&longs;eruatur, aut corrum&shy;<lb/>pitur, &amp; certas <expan abbr="obtin&etilde;t">obtinent</expan> differentias &longs;upra &amp; infra: aliter e&longs;&longs;et hic locus ille mathematicus qui cor&shy;<lb/>pori mathematico, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> naturali tribuitur, &amp; aliquando ab Ari&longs;totele <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> de&longs;criptus e&longs;t, &amp; &agrave; na&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2277"></arrow.to.target><lb/>nus e&longs;t di&longs;tantia, fal&longs;um omnino putamus. </s>                                                                <s>Sed locus in naturalibus e&longs;t cum qualitatibus quibu&longs;&shy;<lb/>dam &longs;en&longs;ilibus &agrave; quibus mobile ip&longs;um, aut perficitur, aut afficitur: aut con&longs;eruatur, aut corrum&shy;<lb/>pitur, &amp; certas <expan abbr="obtin&etilde;t">obtinent</expan> differentias &longs;upra &amp; infra: aliter e&longs;&longs;et hic locus ille mathematicus qui cor&shy;<lb/>pori mathematico, non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> naturali tribuitur, &amp; aliquando ab Ari&longs;totele <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> de&longs;criptus e&longs;t, &amp; &agrave; na&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2278"></arrow.to.target><lb/>turali di&longs;tinctus. </s>                                                                <s>Ita non <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> prius &amp; po&longs;terius in magnitudine tempus affert, &longs;ed id quod e&longs;t in <lb/>&longs;patio naturali. </s>                                                                <s>Nam c&ecedil;teroquin infirmum illud e&longs;&longs;e videtur quod dici &longs;olet. </s>                                                                <s>Si terminorum di&shy;<lb/>&longs;tantia foret cau&longs;&longs;a motus, illuminatio non fieret &longs;ubit&ograve;: quoniam pr&aelig;ter id quae po&longs;tulat probatio&shy;<lb/>nem hoc quod a&longs;&longs;umitur. </s>                                                                <s>Neque <expan abbr=".n.">enim</expan> defuere, qui dicerent eam in <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan>, &longs;ed pen&egrave; in &longs;en&longs;ili fieri: <lb/>videtur <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> retorqueri po&longs;&longs;e argumentum. </s>                                                                <s>Si medium, <expan abbr="atq.">atque</expan> illud quidem <expan abbr="plen&utilde;">plenum</expan> foret cau&longs;&longs;a mo&shy;<lb/>tus; cert&egrave; &longs;i per illud illuminatio fieret, in <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> obiretur: at in <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> non obitur. </s>                                                                <s>ergo <lb/>neque <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> fit per medium plenum. </s>                                                                <s>Nil <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> imbecillius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> illud ip&longs;um genus <expan abbr="argumentor&utilde;">argumentorum</expan>, quod <lb/>ex contrario <expan abbr="c&otilde;uerti">conuerti</expan> <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, &amp; nec minus &agrave; te&longs;tat, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ab aduer&longs;ario, hoc argumentandi genus ab Ari&shy;<lb/>&longs;totele <foreign lang="greek">*blai/owdis</foreign> appellatur. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i quam cau&longs;&longs;am afferas ob quam in medio pleno illumina&shy;<lb/>tio &longs;ine tempore fiat; ego <expan abbr="quoq.">quoque</expan> eandem v&longs;urpabo ad <expan abbr="docend&utilde;">docendum</expan>, cur etiam in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> pura di&longs;tantia <lb/><expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> puncto mobile mutet locum: vtputa, quoniam ip&longs;a per &longs;e e&longs;t actus quidam in indiuiduo <lb/>po&longs;itus. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> non e&longs;t par illuminationis, <expan abbr="veri&qacute;">verique</expan>. </s>                                                                <s>motus ingenium. </s>                                                                <s>Pr&aelig;terquam quae illis euenit <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg2278"></arrow.to.target><lb/>turali di&longs;tinctus. </s>                                                                <s>Ita non <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> prius &amp; po&longs;terius in magnitudine tempus affert, &longs;ed id quod e&longs;t in <lb/>&longs;patio naturali. </s>                                                                <s>Nam c&ecedil;teroquin infirmum illud e&longs;&longs;e videtur quod dici &longs;olet. </s>                                                                <s>Si terminorum di&shy;<lb/>&longs;tantia foret cau&longs;&longs;a motus, illuminatio non fieret &longs;ubit&ograve;: quoniam pr&aelig;ter id quae po&longs;tulat probatio&shy;<lb/>nem hoc quod a&longs;&longs;umitur. </s>                                                                <s>Neque <expan abbr=".n.">enim</expan> defuere, qui dicerent eam in <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan>, &longs;ed pen&egrave; in &longs;en&longs;ili fieri: <lb/>videtur <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> retorqueri po&longs;&longs;e argumentum. </s>                                                                <s>Si medium, <expan abbr="atq.">atque</expan> illud quidem <expan abbr="plen&utilde;">plenum</expan> foret cau&longs;&longs;a mo&shy;<lb/>tus; cert&egrave; &longs;i per illud illuminatio fieret, in <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> obiretur: at in <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> non obitur. </s>                                                                <s>ergo <lb/>neque <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> fit per medium plenum. </s>                                                                <s>Nil <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> imbecillius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> illud ip&longs;um genus <expan abbr="argumentor&utilde;">argumentorum</expan>, quod <lb/>ex contrario <expan abbr="c&otilde;uerti">conuerti</expan> <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, &amp; nec minus &agrave; te&longs;tat, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ab aduer&longs;ario, hoc argumentandi genus ab Ari&shy;<lb/>&longs;totele <foreign lang="greek">*blai/swdis</foreign> appellatur. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i quam cau&longs;&longs;am afferas ob quam in medio pleno illumina&shy;<lb/>tio &longs;ine tempore fiat; ego <expan abbr="quoq.">quoque</expan> eandem v&longs;urpabo ad <expan abbr="docend&utilde;">docendum</expan>, cur etiam in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> pura di&longs;tantia <lb/><expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> puncto mobile mutet locum: vtputa, quoniam ip&longs;a per &longs;e e&longs;t actus quidam in indiuiduo <lb/>po&longs;itus. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> non e&longs;t par illuminationis, <expan abbr="veri&qacute;">verique</expan>. </s>                                                                <s>motus ingenium. </s>                                                                <s>Pr&aelig;terquam quae illis euenit <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2279"></arrow.to.target><lb/>quod in Parmenidem notabat Philo&longs;ophus, dum <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> de&longs;truere conaretur ex eo, quia vacuum <lb/>non e&longs;&longs;et, <expan abbr="nanq.">nanque</expan> ab ob&longs;curis argumentans manife&longs;ta tollebat, per&longs;picuis <expan abbr=".n.">enim</expan> dubia debent illu&longs;tra&shy;<lb/>ri, non dubiis per&longs;picua tolli. </s>                                                                <s>Sic i&longs;ti probant motum fieri perinane principiis quibu&longs;dam acce&shy;<lb/>ptis qu&aelig; parum per&longs;picua &longs;int: <expan abbr="multum&qacute;">multumque</expan>. </s>                                                                <s>oper&aelig; poni adhuc oporteat in eis per&longs;uadendis. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> <lb/><expan abbr="r&otilde;nes">rationes</expan> ob&longs;tant quas <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> &longs;upere&longs;t vt &longs;igillatim percurramus. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> &longs;atis apparet in iis duabus pri&shy;<lb/>mis, qu&aelig; &agrave; di&longs;tantia terminorum, tum &longs;patij, per quod fit motus, tum <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> mobilis accept&aelig; &longs;unt, hy&shy;<lb/>pothe&longs;es e&longs;&longs;e fal&longs;as: nempe illam, quae prius tran&longs;eat mobile quandam &longs;patij <expan abbr="part&etilde;">partem</expan>, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> id for&shy;<lb/>ta&longs;s&egrave; nece&longs;&longs;e e&longs;t, &longs;i <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> ab&longs;olut&egrave; <expan abbr="c&otilde;&longs;ideretur">con&longs;ideretur</expan>; &longs;ed, &longs;i &longs;patium ita affectum, &amp; locus naturalis qui <lb/>cum certis e&longs;t qualitatibus. </s>                                                                <s>Idcirco peccat argumentum <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> conditione a&longs;&longs;umens, &amp; concludens <lb/>&longs;impliciter. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> altera item <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> qu&aelig; accipit mobile prius <expan abbr="c&otilde;citari">concitari</expan> &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan>, qu&agrave;m <expan abbr="&longs;e-c&utilde;d&ugrave;m">&longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m</expan> <expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan>. </s>                                                                <s>hoc <expan abbr=".n.">enim</expan> ab&longs;olut&egrave; fal&longs;um e&longs;t in <expan abbr="c&otilde;tinui">continui</expan> partibus, &amp; &longs;ol&ugrave;m habet locum in partibus &longs;uc&shy;<lb/>ce&longs;sionis &amp; materi&aelig; nece&longs;&longs;ari&ograve;, vt <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> illa alteratio qu&aelig; fit <foreign lang="greek">a)qzo/ws</foreign> hac diui&longs;ione <expan abbr="n&otilde;">non</expan> excludatur. <lb/></s>                                                                <s>Quod ad tertiam <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan> &longs;pectat, in ea duplex fallacia notari pote&longs;t. </s>                                                                <s>Prim&ugrave;m quidem, quae peccat <lb/>&longs;ecund&ugrave;m non cau&longs;&longs;am, vt cau&longs;&longs;am, &longs;iue &longs;ecund&ugrave;m id quod e&longs;t, non penes hoc. </s>                                                                <s>Di&longs;&longs;eritur enim: <lb/> <arrow.to.target n="marg2279"></arrow.to.target><lb/>quod in Parmenidem notabat Philo&longs;ophus, dum <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> de&longs;truere conaretur ex eo, quia vacuum <lb/>non e&longs;&longs;et, <expan abbr="nanq.">nanque</expan> ab ob&longs;curis argumentans manife&longs;ta tollebat, per&longs;picuis <expan abbr=".n.">enim</expan> dubia debent illu&longs;tra&shy;<lb/>ri, non dubiis per&longs;picua tolli. </s>                                                                <s>Sic i&longs;ti probant motum fieri perinane principiis quibu&longs;dam acce&shy;<lb/>ptis qu&aelig; parum per&longs;picua &longs;int: <expan abbr="multum&qacute;">multumque</expan>. </s>                                                                <s>oper&aelig; poni adhuc oporteat in eis per&longs;uadendis. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> <lb/><expan abbr="r&otilde;nes">rationes</expan> ob&longs;tant quas <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> &longs;upere&longs;t vt &longs;igillatim percurramus. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> &longs;atis apparet in iis duabus pri&shy;<lb/>mis, qu&aelig; &agrave; di&longs;tantia terminorum, tum &longs;patij, per quod fit motus, tum <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> mobilis accept&aelig; &longs;unt, hy&shy;<lb/>pothe&longs;es e&longs;&longs;e fal&longs;as: nempe illam, quae prius tran&longs;eat mobile quandam &longs;patij <expan abbr="part&etilde;">partem</expan>, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> id for&shy;<lb/>ta&longs;s&egrave; nece&longs;&longs;e e&longs;t, &longs;i <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> ab&longs;olut&egrave; <expan abbr="c&otilde;&longs;ideretur">con&longs;ideretur</expan>; &longs;ed, &longs;i &longs;patium ita affectum, &amp; locus naturalis qui <lb/>cum certis e&longs;t qualitatibus. </s>                                                                <s>Idcirco peccat argumentum <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> conditione a&longs;&longs;umens, &amp; concludens <lb/>&longs;impliciter. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> altera item <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> qu&aelig; accipit mobile prius <expan abbr="c&otilde;citari">concitari</expan> &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="vn&atilde;">vnam</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan>, qu&agrave;m <expan abbr="&longs;e-c&utilde;d&ugrave;m">&longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m</expan> <expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan>. </s>                                                                <s>hoc <expan abbr=".n.">enim</expan> ab&longs;olut&egrave; fal&longs;um e&longs;t in <expan abbr="c&otilde;tinui">continui</expan> partibus, &amp; &longs;ol&ugrave;m habet locum in partibus &longs;uc&shy;<lb/>ce&longs;sionis &amp; materi&aelig; nece&longs;&longs;ari&ograve;, vt <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> illa alteratio qu&aelig; fit <foreign lang="greek">a)qro/ws</foreign> hac diui&longs;ione <expan abbr="n&otilde;">non</expan> excludatur. <lb/></s>                                                                <s>Quod ad tertiam <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan> &longs;pectat, in ea duplex fallacia notari pote&longs;t. </s>                                                                <s>Prim&ugrave;m quidem, quae peccat <lb/>&longs;ecund&ugrave;m non cau&longs;&longs;am, vt cau&longs;&longs;am, &longs;iue &longs;ecund&ugrave;m id quod e&longs;t, non penes hoc. </s>                                                                <s>Di&longs;&longs;eritur enim: <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2280"></arrow.to.target><lb/>Vtr&ugrave;m &longs;it motus in vacuo in non <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan>, an etiam po&longs;tulet <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan>: at illi inferunt id quod &longs;equi&shy;<lb/>tur ex eo quae vacuum &longs;it, quod <expan abbr="neq.">neque</expan> item opponitur no&longs;tr&aelig; conclu&longs;ioni. </s>                                                                <s>Quamobrem laborat <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <lb/>fallacia redargutionis ea ratio. </s>                                                                <s>Deinde inferunt ab&longs;urdum, &amp; id quod fieri <expan abbr="n&otilde;">non</expan> po&longs;sit, quod ex al&shy;<lb/>tero con&longs;imili quod <expan abbr="it&etilde;">item</expan> nequeat fieri, &longs;equitur. </s>                                                                <s>At id dato antecedente degenerat in nece&longs;&longs;arium, <lb/>quod e&longs;t ex hypothe&longs;i. </s>                                                                <s>Ita <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;&longs;e oportet, &longs;i hoc e&longs;t, vt nece&longs;&longs;e e&longs;t hominem, &longs;i volet, e&longs;&longs;e <expan abbr="pennat&utilde;">pennatum</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Ergo, &longs;i vacuum e&longs;t, etiam in diuer&longs;is punctis erit idem mobile in eodem in&longs;tanti, quod fieri non <lb/>pote&longs;t, <expan abbr="nanq.">nanque</expan> ex alio deducitur, quod itidem fieri nequit. </s>                                                                <s>Ac &longs;i ita res e&longs;t, vt cert&egrave; e&longs;t, non id tollen&shy;<lb/>dum, qu&ograve;d in non tempore motus fiat peruacuum, quod i&longs;ti faciunt, &longs;ed id pror&longs;us, qu&ograve;d va&shy;<lb/>cuum &longs;it, quod facit Ari&longs;toteles.</s></p> <arrow.to.target n="marg2280"></arrow.to.target><lb/>Vtr&ugrave;m &longs;it motus in vacuo in non <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan>, an etiam po&longs;tulet <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan>: at illi inferunt id quod &longs;equi&shy;<lb/>tur ex eo quae vacuum &longs;it, quod <expan abbr="neq.">neque</expan> item opponitur no&longs;tr&aelig; conclu&longs;ioni. </s>                                                                <s>Quamobrem laborat <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <lb/>fallacia redargutionis ea ratio. </s>                                                                <s>Deinde inferunt ab&longs;urdum, &amp; id quod fieri <expan abbr="n&otilde;">non</expan> po&longs;sit, quod ex al&shy;<lb/>tero con&longs;imili quod <expan abbr="it&etilde;">item</expan> nequeat fieri, &longs;equitur. </s>                                                                <s>At id dato antecedente degenerat in nece&longs;&longs;arium, <lb/>quod e&longs;t ex hypothe&longs;i. </s>                                                                <s>Ita <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;&longs;e oportet, &longs;i hoc e&longs;t, vt nece&longs;&longs;e e&longs;t hominem, &longs;i volet, e&longs;&longs;e <expan abbr="pennat&utilde;">pennatum</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Ergo, &longs;i vacuum e&longs;t, etiam in diuer&longs;is punctis erit idem mobile in eodem in&longs;tanti, quod fieri non <lb/>pote&longs;t, <expan abbr="nanq.">nanque</expan> ex alio deducitur, quod itidem fieri nequit. </s>                                                                <s>Ac &longs;i ita res e&longs;t, vt cert&egrave; e&longs;t, non id tollen&shy;<lb/>dum, qu&ograve;d in non tempore motus fiat peruacuum, quod i&longs;ti faciunt, &longs;ed id pror&longs;us, qu&ograve;d va&shy;<lb/>cuum &longs;it, quod facit Ari&longs;toteles.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2274"></margin.target>B</s></p> <s><margin.target id="marg2274"></margin.target>B</s></p>
Line 8788 
Line 8788 
 <s>POSSET hoc loco nos interpellare qui&longs;piam dicens. </s>                                                                <s>At tu nimis anxi&egrave;, <expan abbr="atq.">atque</expan> neruos&egrave;, tollis <lb/> <s>POSSET hoc loco nos interpellare qui&longs;piam dicens. </s>                                                                <s>At tu nimis anxi&egrave;, <expan abbr="atq.">atque</expan> neruos&egrave;, tollis <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2281"></arrow.to.target><lb/>eas rationes qu&aelig; paruo negocio tolli poterant. </s>                                                                <s>Nam tu das in vacuo fieri <expan abbr="mutation&etilde;">mutationem</expan> in non <lb/><expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> &longs;cilicet, ex hoc <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ea <expan abbr="c&otilde;&longs;equuntur">con&longs;equuntur</expan> qu&aelig; fieri non po&longs;sint. </s>                                                                <s>Sed nec in vacuo fit motus, <expan abbr="neq.">neque</expan> <lb/>mutatio pror&longs;us. </s>                                                                <s>Inde nihil e&longs;t quod i&longs;ti obiiciunt, quanuis ver&egrave; concludant. </s>                                                                <s>Tum pr&aelig;tere&agrave; co&shy;<lb/>git nos experientia qu&aelig; <expan abbr="d&atilde;">dam</expan> fateri, aut motum in vacuo <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &amp; in re iam genita fieri nece&longs;&longs;ari&ograve;, <lb/>aut <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> in pleno ip&longs;o negare. </s>                                                                <s>Finge <expan abbr=".n.">enim</expan> tu vacui <expan abbr="pleni&qacute;">plenique</expan>. </s>                                                                <s>terminos, &amp; corpus <expan abbr="quodd&atilde;">quoddam</expan> in <expan abbr="vtroq.">vtroque</expan> <lb/>ex dimidio collocatum. </s>                                                                <s>Iam corpus <expan abbr="continu&utilde;">continuum</expan> e&longs;t, non igitur plures erunt eius motus, aut igitur, <lb/>&longs;i in vacuo nullus fiet motus, &longs;ed plan&egrave; mutatio, <expan abbr="mutation&etilde;">mutationem</expan> quoque in pleno effici nece&longs;&longs;e e&longs;t, aut <lb/>&longs;i mouetur in pleno corpus illud, in vacuo <expan abbr="quoq.">quoque</expan> mouebitur, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ol&ugrave;m <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> puncto mutabi&shy;<lb/>tur, &longs;ed ponet <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> in ea functione. </s>                                                                <s>Neque <expan abbr=".n.">enim</expan> duo po&longs;&longs;unt e&longs;&longs;e <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> continui motus in eodem <lb/>ve&longs;tigio <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan>, vt optim&egrave; no&longs;ti. </s>                                                                <s>Nos plan&egrave; vacuum nullum ab Ari&longs;totele <expan abbr="credit&utilde;">creditum</expan> fui&longs;&longs;e a&longs;&longs;eue&shy;<lb/>ranter affirmamus, tum ob hanc <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> qu&ecedil; ducitur &agrave; medio per quod fit motus, tum <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> propter <lb/>alias multas qu&aelig; pa&longs;sim ab Ari&longs;totele afferuntur. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> id in hac philo&longs;ophia in dubium reuocan&shy;<lb/>dum e&longs;&longs;e opinamur. </s>                                                                <s>Sed quantum e&longs;t merito vacui (quanquam id &longs;impliciter non e&longs;&longs;e creditur <lb/>ab Ari&longs;totele, neque ide&ograve; motus, aut mutatio fieri pote&longs;t in illo) tamen eo dato, vt ex hypothe&longs;i  <arrow.to.target n="marg2281"></arrow.to.target><lb/>eas rationes qu&aelig; paruo negocio tolli poterant. </s>                                                                <s>Nam tu das in vacuo fieri <expan abbr="mutation&etilde;">mutationem</expan> in non <lb/><expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> &longs;cilicet, ex hoc <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ea <expan abbr="c&otilde;&longs;equuntur">con&longs;equuntur</expan> qu&aelig; fieri non po&longs;sint. </s>                                                                <s>Sed nec in vacuo fit motus, <expan abbr="neq.">neque</expan> <lb/>mutatio pror&longs;us. </s>                                                                <s>Inde nihil e&longs;t quod i&longs;ti obiiciunt, quanuis ver&egrave; concludant. </s>                                                                <s>Tum pr&aelig;tere&agrave; co&shy;<lb/>git nos experientia qu&aelig; <expan abbr="d&atilde;">dam</expan> fateri, aut motum in vacuo <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &amp; in re iam genita fieri nece&longs;&longs;ari&ograve;, <lb/>aut <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> in pleno ip&longs;o negare. </s>                                                                <s>Finge <expan abbr=".n.">enim</expan> tu vacui <expan abbr="pleni&qacute;">plenique</expan>. </s>                                                                <s>terminos, &amp; corpus <expan abbr="quodd&atilde;">quoddam</expan> in <expan abbr="vtroq.">vtroque</expan> <lb/>ex dimidio collocatum. </s>                                                                <s>Iam corpus <expan abbr="continu&utilde;">continuum</expan> e&longs;t, non igitur plures erunt eius motus, aut igitur, <lb/>&longs;i in vacuo nullus fiet motus, &longs;ed plan&egrave; mutatio, <expan abbr="mutation&etilde;">mutationem</expan> quoque in pleno effici nece&longs;&longs;e e&longs;t, aut <lb/>&longs;i mouetur in pleno corpus illud, in vacuo <expan abbr="quoq.">quoque</expan> mouebitur, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ol&ugrave;m <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> puncto mutabi&shy;<lb/>tur, &longs;ed ponet <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> in ea functione. </s>                                                                <s>Neque <expan abbr=".n.">enim</expan> duo po&longs;&longs;unt e&longs;&longs;e <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> continui motus in eodem <lb/>ve&longs;tigio <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan>, vt optim&egrave; no&longs;ti. </s>                                                                <s>Nos plan&egrave; vacuum nullum ab Ari&longs;totele <expan abbr="credit&utilde;">creditum</expan> fui&longs;&longs;e a&longs;&longs;eue&shy;<lb/>ranter affirmamus, tum ob hanc <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> qu&ecedil; ducitur &agrave; medio per quod fit motus, tum <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> propter <lb/>alias multas qu&aelig; pa&longs;sim ab Ari&longs;totele afferuntur. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> id in hac philo&longs;ophia in dubium reuocan&shy;<lb/>dum e&longs;&longs;e opinamur. </s>                                                                <s>Sed quantum e&longs;t merito vacui (quanquam id &longs;impliciter non e&longs;&longs;e creditur <lb/>ab Ari&longs;totele, neque ide&ograve; motus, aut mutatio fieri pote&longs;t in illo) tamen eo dato, vt ex hypothe&longs;i
 <pb pagenum="357"/> <pb pagenum="357"/>
 <arrow.to.target n="marg2282"></arrow.to.target><lb/>planius fiat id quod dicitur; per&longs;eueramus adhuc in no&longs;tro propo&longs;ito, &amp; nudis hi&longs;ce con&longs;ideratis <lb/>vacuo &amp; mobili, <expan abbr="mutation&etilde;">mutationem</expan> vacuo nullo pacto repugnare credimus. </s>                                                                <s>Finge, ob&longs;ecro, in vacuo mo&shy;<lb/>bile non <expan abbr="impedit&utilde;">impeditum</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> id eiu&longs;modi, vt vires agentis adhuc retineat (iam <expan abbr=".n.">enim</expan> audi&longs;ti eas item in ab&shy;<lb/>&longs;entia mobilis e&longs;&longs;e &longs;uper&longs;tites, &amp; mobili ip&longs;o, non alio fundari nonnunquam) nulla quietis erit <lb/>cau&longs;&longs;a, quia non e&longs;t cau&longs;&longs;a quietis, <expan abbr="neq.">neque</expan> itidem quies. </s>                                                                <s>Quoniam ver&ograve; quies e&longs;t. </s>                                                                <s>quid pre&longs;sius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>immobilitas, <expan abbr="neq.">neque</expan> item erit immobilitas. </s>                                                                <s>Cur <expan abbr=".n.">enim</expan> immobilitas aderit, &longs;i in mobili &longs;unt principia <lb/>motus, materia .&longs;. </s>                                                                <s>&amp; forma, &amp; ade&longs;t agens; nec pr&aelig;&longs;t&ograve; e&longs;t obex? </s>                                                                <s>aut &longs;i non per&longs;picis in elemento <lb/>principia motus ab&longs;oluta. </s>                                                                <s>Et ecce animal, quod mouet &longs;eip&longs;um, &amp; habet ab&longs;oluta initia &longs;ui mo&shy;<lb/>tus, &longs;iue mutationis: planum quae nihil officiet eius mutationi <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan>, &amp; pror&longs;us ea ratio valebit. <lb/></s>                                                                <s>Non fieri motum in vacuo, quia <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan> impediat actum mobilis, eius extentionem tollens. </s>                                                                <s>Pone <lb/>ergo fieri <expan abbr="plen&utilde;">plenum</expan>, <expan abbr="vtiq.">vtique</expan> mouebitut. </s>                                                                <s>Ergo magis operabitur in pleno mobile <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in vacuo, quod pla&shy;<lb/>n&egrave; Ari&longs;totelico decreto aduer&longs;atur. </s>                                                                <s>Ac &longs;i rect&egrave; aduertis <expan abbr="anim&utilde;">animum</expan> ad ea qu&aelig; profitetur Ari&longs;toteles; <lb/>non tollitur motus in vacuo, quia <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan> ob&longs;tet, &longs;ed degenerat in <expan abbr="mutation&etilde;">mutationem</expan> ex impotentia patien&shy;<lb/>di, qu&aelig; in vacuo cunctos natur&aelig; limites &longs;uperat. </s>                                                                <s>Ita vacuum opus naturale non tollet &longs;implici&shy;<lb/>ter, quatenus opus naturale; &longs;ed, quatenus e&longs;t motus, ac &longs;i ponatur illud mobile per <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan> a&longs;&longs;equi <lb/>proprios terminos, vt graue deduci ad centrum. </s>                                                                <s>Nil <expan abbr=".n.">enim</expan> vetabit, quominus centrum adipi&longs;catur, <lb/>&longs;ed id efficiet in non <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan>; mod&ograve; careat interna <expan abbr="re&longs;i&longs;t&etilde;tia">re&longs;i&longs;tentia</expan> qu&ecedil; reperitur in mixto, &amp; in eo quod <lb/> <arrow.to.target n="marg2282"></arrow.to.target><lb/>planius fiat id quod dicitur; per&longs;eueramus adhuc in no&longs;tro propo&longs;ito, &amp; nudis hi&longs;ce con&longs;ideratis <lb/>vacuo &amp; mobili, <expan abbr="mutation&etilde;">mutationem</expan> vacuo nullo pacto repugnare credimus. </s>                                                                <s>Finge, ob&longs;ecro, in vacuo mo&shy;<lb/>bile non <expan abbr="impedit&utilde;">impeditum</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> id eiu&longs;modi, vt vires agentis adhuc retineat (iam <expan abbr=".n.">enim</expan> audi&longs;ti eas item in ab&shy;<lb/>&longs;entia mobilis e&longs;&longs;e &longs;uper&longs;tites, &amp; mobili ip&longs;o, non alio fundari nonnunquam) nulla quietis erit <lb/>cau&longs;&longs;a, quia non e&longs;t cau&longs;&longs;a quietis, <expan abbr="neq.">neque</expan> itidem quies. </s>                                                                <s>Quoniam ver&ograve; quies e&longs;t. </s>                                                                <s>quid pre&longs;sius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>immobilitas, <expan abbr="neq.">neque</expan> item erit immobilitas. </s>                                                                <s>Cur <expan abbr=".n.">enim</expan> immobilitas aderit, &longs;i in mobili &longs;unt principia <lb/>motus, materia .&longs;. </s>                                                                <s>&amp; forma, &amp; ade&longs;t agens; nec pr&aelig;&longs;t&ograve; e&longs;t obex? </s>                                                                <s>aut &longs;i non per&longs;picis in elemento <lb/>principia motus ab&longs;oluta. </s>                                                                <s>Et ecce animal, quod mouet &longs;eip&longs;um, &amp; habet ab&longs;oluta initia &longs;ui mo&shy;<lb/>tus, &longs;iue mutationis: planum quae nihil officiet eius mutationi <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan>, &amp; pror&longs;us ea ratio valebit. <lb/></s>                                                                <s>Non fieri motum in vacuo, quia <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan> impediat actum mobilis, eius extentionem tollens. </s>                                                                <s>Pone <lb/>ergo fieri <expan abbr="plen&utilde;">plenum</expan>, <expan abbr="vtiq.">vtique</expan> mouebitur. </s>                                                                <s>Ergo magis operabitur in pleno mobile <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in vacuo, quod pla&shy;<lb/>n&egrave; Ari&longs;totelico decreto aduer&longs;atur. </s>                                                                <s>Ac &longs;i rect&egrave; aduertis <expan abbr="anim&utilde;">animum</expan> ad ea qu&aelig; profitetur Ari&longs;toteles; <lb/>non tollitur motus in vacuo, quia <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan> ob&longs;tet, &longs;ed degenerat in <expan abbr="mutation&etilde;">mutationem</expan> ex impotentia patien&shy;<lb/>di, qu&aelig; in vacuo cunctos natur&aelig; limites &longs;uperat. </s>                                                                <s>Ita vacuum opus naturale non tollet &longs;implici&shy;<lb/>ter, quatenus opus naturale; &longs;ed, quatenus e&longs;t motus, ac &longs;i ponatur illud mobile per <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan> a&longs;&longs;equi <lb/>proprios terminos, vt graue deduci ad centrum. </s>                                                                <s>Nil <expan abbr=".n.">enim</expan> vetabit, quominus centrum adipi&longs;catur, <lb/>&longs;ed id efficiet in non <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan>; mod&ograve; careat interna <expan abbr="re&longs;i&longs;t&etilde;tia">re&longs;i&longs;tentia</expan> qu&ecedil; reperitur in mixto, &amp; in eo quod <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2283"></arrow.to.target><lb/>gignitur, vt &longs;upr&agrave; dictum e&longs;t. </s>                                                                <s>Nam dicere in vacuo nec graue nec leue <expan abbr="futur&utilde;">futurum</expan>, nec vllam <expan abbr="corpor&utilde;">corporum</expan> <lb/><expan abbr="propen&longs;ion&etilde;">propen&longs;ionem</expan>, nec <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> rationem mixtur&aelig; valere, ver&ugrave;m &longs;an&egrave; e&longs;t profiteri; &longs;ed id non e&longs;t confer&shy;<lb/>re mobile cum medio &longs;impliciter, vt fit in pr&aelig;&longs;enti ratione, &amp; in eo pote&longs;tatem logicam ponere, <lb/>&longs;ed naturale? </s>                                                                <s>Nunc ratio procedit, qua&longs;i animus no&longs;ter concipere po&longs;sit motum, nec <expan abbr="&longs;ec&utilde;dum">&longs;ecundum</expan>, <lb/>nec contra naturam actu, &longs;ed &longs;impliciter, &amp; vt ab hi&longs;ce conditionibus ab&longs;tractum veluti corporis <lb/>mathematici. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> ita iuuat aut ob&longs;tat propen&longs;io mobilis. </s>                                                                <s>Sed quoniam remanere virtutem in <lb/>&longs;ubiecto e&longs;t ex euento, &amp; datur in vacuo <expan abbr="mixt&utilde;">mixtum</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> ad&longs;unt cau&longs;&longs;&ecedil; motus, ab&longs;unt cau&longs;&longs;&aelig; quietis: <lb/>iam cau&longs;&longs;a cadere cen&longs;ebimur. </s>                                                                <s>&longs;ic <expan abbr=".n.">enim</expan> poterit inanimum mouere <expan abbr="&longs;eips&utilde;">&longs;eipsum</expan>, &amp; habebit cau&longs;&longs;as motus <lb/>internas, <expan abbr="atq.">atque</expan> illas quidem ab&longs;olutas. </s>                                                                <s>Neque <expan abbr=".n.">enim</expan> mouebitur eo tempore &agrave; remouente prohibens, <lb/>quia nullum prohibens ade&longs;t: igitur &agrave; &longs;eip&longs;o. </s>                                                                <s>Fateor quippini? </s>                                                                <s>Sed vide item, ne &longs;atis etiam tu <lb/>repugnes Ari&longs;toteli neganti <expan abbr="inanim&utilde;">inanimum</expan> mouere &longs;eip&longs;um, quia non ab&longs;olut&egrave; moueatur &agrave; &longs;e; ver&ugrave;m <lb/>flagitet <expan abbr="op&etilde;">opem</expan> externi cuiu&longs;dam principij. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m libero te <expan abbr="quoq.">quoque</expan> omni &longs;u&longs;picione. </s>                                                                <s>Nanque id <lb/>profect&ograve; con&longs;equetur, &longs;i vacuum dederimus. </s>                                                                <s>Etenim omne hoc ab&longs;urdi quod h&icirc;c na&longs;citur, non <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> &agrave; natura motus, &longs;ed ab ingenio vacui profici&longs;citur. </s>                                                                <s>Adde etiam in illa hypothe&longs;i non nega&longs;&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2283"></arrow.to.target><lb/>gignitur, vt &longs;upr&agrave; dictum e&longs;t. </s>                                                                <s>Nam dicere in vacuo nec graue nec leue <expan abbr="futur&utilde;">futurum</expan>, nec vllam <expan abbr="corpor&utilde;">corporum</expan> <lb/><expan abbr="propen&longs;ion&etilde;">propen&longs;ionem</expan>, nec <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> rationem mixtur&aelig; valere, ver&ugrave;m &longs;an&egrave; e&longs;t profiteri; &longs;ed id non e&longs;t confer&shy;<lb/>re mobile cum medio &longs;impliciter, vt fit in pr&aelig;&longs;enti ratione, &amp; in eo pote&longs;tatem logicam ponere, <lb/>&longs;ed naturale? </s>                                                                <s>Nunc ratio procedit, qua&longs;i animus no&longs;ter concipere po&longs;sit motum, nec <expan abbr="&longs;ec&utilde;dum">&longs;ecundum</expan>, <lb/>nec contra naturam actu, &longs;ed &longs;impliciter, &amp; vt ab hi&longs;ce conditionibus ab&longs;tractum veluti corporis <lb/>mathematici. </s>                                                                <s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> ita iuuat aut ob&longs;tat propen&longs;io mobilis. </s>                                                                <s>Sed quoniam remanere virtutem in <lb/>&longs;ubiecto e&longs;t ex euento, &amp; datur in vacuo <expan abbr="mixt&utilde;">mixtum</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> ad&longs;unt cau&longs;&longs;&ecedil; motus, ab&longs;unt cau&longs;&longs;&aelig; quietis: <lb/>iam cau&longs;&longs;a cadere cen&longs;ebimur. </s>                                                                <s>&longs;ic <expan abbr=".n.">enim</expan> poterit inanimum mouere <expan abbr="&longs;eips&utilde;">&longs;eipsum</expan>, &amp; habebit cau&longs;&longs;as motus <lb/>internas, <expan abbr="atq.">atque</expan> illas quidem ab&longs;olutas. </s>                                                                <s>Neque <expan abbr=".n.">enim</expan> mouebitur eo tempore &agrave; remouente prohibens, <lb/>quia nullum prohibens ade&longs;t: igitur &agrave; &longs;eip&longs;o. </s>                                                                <s>Fateor quippini? </s>                                                                <s>Sed vide item, ne &longs;atis etiam tu <lb/>repugnes Ari&longs;toteli neganti <expan abbr="inanim&utilde;">inanimum</expan> mouere &longs;eip&longs;um, quia non ab&longs;olut&egrave; moueatur &agrave; &longs;e; ver&ugrave;m <lb/>flagitet <expan abbr="op&etilde;">opem</expan> externi cuiu&longs;dam principij. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m libero te <expan abbr="quoq.">quoque</expan> omni &longs;u&longs;picione. </s>                                                                <s>Nanque id <lb/>profect&ograve; con&longs;equetur, &longs;i vacuum dederimus. </s>                                                                <s>Etenim omne hoc ab&longs;urdi quod h&icirc;c na&longs;citur, non <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> &agrave; natura motus, &longs;ed ab ingenio vacui profici&longs;citur. </s>                                                                <s>Adde etiam in illa hypothe&longs;i non nega&longs;&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2284"></arrow.to.target><lb/>&longs;e Ari&longs;totelem <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> &agrave; &longs;eip&longs;o fieri, vt in iis qu&ecedil; &longs;ponte mouentur: quanquam ob id <expan abbr="tant&utilde;modo">tantummodo</expan>, <lb/>quae mouendi facultas innititur mobili, reap&longs;e ver&ograve; differt ab eo. </s>                                                                <s>Nam vis illa impre&longs;&longs;a non e&longs;t &longs;ua <lb/>&longs;impliciter, &amp; valet <expan abbr="id&etilde;">idem</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> efficiens. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m h&aelig;c hactenus. </s>                                                                <s>Eiu&longs;dem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> not&ecedil; cen&longs;eri pote&longs;t <lb/>altera dubitatio. </s>                                                                <s>Nam po&longs;ito vacuo h&ecedil;c itidem con&longs;equi videntur, vel in pleno mutatio, vel mo&shy;<lb/>tus in vacuo. </s>                                                                <s>Verumenimuero &longs;i quis nimium diligens, aut quoquo pacto vacui fautor hoc lo&shy;<lb/>co requirat. </s>                                                                <s>Vtr&ugrave;m plus valeat, an <expan abbr="plen&utilde;">plenum</expan> efficiendo motum in vacuo, an contr&agrave; vacuum produ&shy;<lb/>cendo <expan abbr="mutation&etilde;">mutationem</expan> in pleno. </s>                                                                <s>Nam &longs;i officium naturale e&longs;t e&longs;&longs;e in &longs;uo loco; at ver&ograve; id magis pr&ecedil;&longs;ta&shy;<lb/>re videtur inane <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> plenum: prius ergo natura mutatio in vacuo, qu&agrave;m motus in pleno, Quan&shy;<lb/>quam de iis qu&ecedil; &longs;en&longs;us ip&longs;e non &longs;uppeditat, difficile e&longs;t ferre iudicium: nihilominus audendum <lb/>e&longs;t, <expan abbr="atq.">atque</expan> aliquid pro ratione dicendum. </s>                                                                <s>Equidem motus, <expan abbr="atq.">atque</expan> mutatio &longs;unt officia natur&aelig;, &amp; ha&shy;<lb/>bent cau&longs;&longs;as po&longs;itiuas efficienteis prim&ugrave;m, deinde <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &amp; formam. </s>                                                                <s>Tum pr&aelig;tere&agrave; motus rei <lb/>genit&aelig; &longs;implicis in pleno na&longs;citur ex <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> medij, &amp; in vacuo mutatio ab impotentia, &amp; in ple&shy;<lb/>no <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;t impotentia mobilis, &amp; <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> cau&longs;&longs;&aelig; motum facientis qu&aelig; non &longs;uperat medium: ve&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2284"></arrow.to.target><lb/>&longs;e Ari&longs;totelem <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> &agrave; &longs;eip&longs;o fieri, vt in iis qu&ecedil; &longs;ponte mouentur: quanquam ob id <expan abbr="tant&utilde;modo">tantummodo</expan>, <lb/>quae mouendi facultas innititur mobili, reap&longs;e ver&ograve; differt ab eo. </s>                                                                <s>Nam vis illa impre&longs;&longs;a non e&longs;t &longs;ua <lb/>&longs;impliciter, &amp; valet <expan abbr="id&etilde;">idem</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> efficiens. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m h&aelig;c hactenus. </s>                                                                <s>Eiu&longs;dem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> not&ecedil; cen&longs;eri pote&longs;t <lb/>altera dubitatio. </s>                                                                <s>Nam po&longs;ito vacuo h&ecedil;c itidem con&longs;equi videntur, vel in pleno mutatio, vel mo&shy;<lb/>tus in vacuo. </s>                                                                <s>Verumenimuero &longs;i quis nimium diligens, aut quoquo pacto vacui fautor hoc lo&shy;<lb/>co requirat. </s>                                                                <s>Vtr&ugrave;m plus valeat, an <expan abbr="plen&utilde;">plenum</expan> efficiendo motum in vacuo, an contr&agrave; vacuum produ&shy;<lb/>cendo <expan abbr="mutation&etilde;">mutationem</expan> in pleno. </s>                                                                <s>Nam &longs;i officium naturale e&longs;t e&longs;&longs;e in &longs;uo loco; at ver&ograve; id magis pr&ecedil;&longs;ta&shy;<lb/>re videtur inane <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> plenum: prius ergo natura mutatio in vacuo, qu&agrave;m motus in pleno, Quan&shy;<lb/>quam de iis qu&ecedil; &longs;en&longs;us ip&longs;e non &longs;uppeditat, difficile e&longs;t ferre iudicium: nihilominus audendum <lb/>e&longs;t, <expan abbr="atq.">atque</expan> aliquid pro ratione dicendum. </s>                                                                <s>Equidem motus, <expan abbr="atq.">atque</expan> mutatio &longs;unt officia natur&aelig;, &amp; ha&shy;<lb/>bent cau&longs;&longs;as po&longs;itiuas efficienteis prim&ugrave;m, deinde <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &amp; formam. </s>                                                                <s>Tum pr&aelig;tere&agrave; motus rei <lb/>genit&aelig; &longs;implicis in pleno na&longs;citur ex <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> medij, &amp; in vacuo mutatio ab impotentia, &amp; in ple&shy;<lb/>no <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;t impotentia mobilis, &amp; <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> cau&longs;&longs;&aelig; motum facientis qu&aelig; non &longs;uperat medium: ve&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2285"></arrow.to.target><lb/>r&ugrave;m id non ex natura mobilis ip&longs;ius de&longs;cendit, &longs;ed ex vi medij qu&aelig; &longs;e &longs;ubit&ograve; vinci non patitur, <lb/><expan abbr="nanq.">nanque</expan> &amp; mouens &amp; mobile &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> &longs;e habent: in vacuo cau&longs;&longs;a mutationis e&longs;t imbecil&shy;<lb/>litas, &amp; impotentia medij, quod, c&ugrave;m re&longs;i&longs;tere nequeat, non efficit motum. </s>                                                                <s>Quare mutatio fo&shy;<lb/>ret in pleno naturale <expan abbr="offici&utilde;">officium</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> propemodum <expan abbr="ab&longs;olut&utilde;">ab&longs;olutum</expan>, in vacuo motus e&longs;&longs;et pror&longs;us impoten&shy;<lb/>tia. </s>                                                                <s>Nam ex eo na&longs;ceretur, vt efficiens pr&ecedil;&longs;tare non po&longs;&longs;et in <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> puncto citra <expan abbr="impediment&utilde;">impedimentum</expan> <lb/>id quod rei natur&aelig; conuenit, &longs;i motus in vacuo fieret, quia nihil impediens <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan> pateretur effi&shy;<lb/>ciens <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> id pr&aelig;&longs;tare quod <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, &amp; naturam a&longs;&longs;equi finem &longs;uum. </s>                                                                <s>At in pleno mutatio prohibetur, <lb/>&amp; ex vi medij ad cau&longs;&longs;as <expan abbr="mou&etilde;teis">mouenteis</expan> oritur impedimentum. </s>                                                                <s>Nunc mihi videtur e&longs;&longs;e natura prius <lb/>agere <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> non agere, &amp; impedire <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> permittere, &amp; pati, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="impediment&utilde;">impedimentum</expan> &longs;ine actione <lb/><expan abbr="c&otilde;trarij">contrarij</expan>, in pleno finis <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> motus naturalis, in vacuo nullus. </s>                                                                <s>At &longs;impliciter id quod e&longs;t, &amp; id <expan abbr="qd">quod</expan> <lb/>agit, ei quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, &amp; quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> agit, &amp; pote&longs;tati patiendi pote&longs;tas agendi, &amp; impotentia patiendi, <lb/><expan abbr="propon&utilde;tur">proponuntur</expan>; <expan abbr="har&utilde;">harum</expan> illa &longs;ola in vacuo, bin&ecedil; i&longs;t&aelig; in pleno, h&icirc;c finis, ibi ca&longs;us. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan> &longs;i &longs;it, <lb/>nihil agat, &longs;ed ad <expan abbr="s&utilde;m&utilde;">summum</expan> pmittat &longs;ol&ugrave;m nihil <expan abbr="ob&longs;t&atilde;s">ob&longs;tans</expan>, prohibeat <expan abbr="plen&utilde;">plenum</expan>, &amp; plan&egrave; re&longs;i&longs;tat: ergo mea <expan abbr="qd&etilde;">qdem</expan> <lb/><expan abbr="s&etilde;t&etilde;tia">sententia</expan> prius e&longs;t <expan abbr="offici&utilde;">officium</expan> pleni <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> vacui, &amp; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> finis ab&longs;it, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> exi&longs;tit <expan abbr="offici&utilde;">officium</expan> naturale <expan abbr="&itilde;">in</expan> vacuo: natur&ecedil; <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>e&longs;t agere propter <expan abbr="fin&etilde;">finem</expan>. </s>                                                                <s>Quocirca poti^{9} ex pleno mot^{9} in vacuo <expan abbr="na&longs;ce&ttilde;">na&longs;cetur</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in pleno ex vacuo mutatio.</s></p> <arrow.to.target n="marg2285"></arrow.to.target><lb/>r&ugrave;m id non ex natura mobilis ip&longs;ius de&longs;cendit, &longs;ed ex vi medij qu&aelig; &longs;e &longs;ubit&ograve; vinci non patitur, <lb/><expan abbr="nanq.">nanque</expan> &amp; mouens &amp; mobile &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> &longs;e habent: in vacuo cau&longs;&longs;a mutationis e&longs;t imbecil&shy;<lb/>litas, &amp; impotentia medij, quod, c&ugrave;m re&longs;i&longs;tere nequeat, non efficit motum. </s>                                                                <s>Quare mutatio fo&shy;<lb/>ret in pleno naturale <expan abbr="offici&utilde;">officium</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> propemodum <expan abbr="ab&longs;olut&utilde;">ab&longs;olutum</expan>, in vacuo motus e&longs;&longs;et pror&longs;us impoten&shy;<lb/>tia. </s>                                                                <s>Nam ex eo na&longs;ceretur, vt efficiens pr&ecedil;&longs;tare non po&longs;&longs;et in <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> puncto citra <expan abbr="impediment&utilde;">impedimentum</expan> <lb/>id quod rei natur&aelig; conuenit, &longs;i motus in vacuo fieret, quia nihil impediens <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan> pateretur effi&shy;<lb/>ciens <expan abbr="o&etilde;">omnem</expan> id pr&aelig;&longs;tare quod <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, &amp; naturam a&longs;&longs;equi finem &longs;uum. </s>                                                                <s>At in pleno mutatio prohibetur, <lb/>&amp; ex vi medij ad cau&longs;&longs;as <expan abbr="mou&etilde;teis">mouenteis</expan> oritur impedimentum. </s>                                                                <s>Nunc mihi videtur e&longs;&longs;e natura prius <lb/>agere <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> non agere, &amp; impedire <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> permittere, &amp; pati, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="impediment&utilde;">impedimentum</expan> &longs;ine actione <lb/><expan abbr="c&otilde;trarij">contrarij</expan>, in pleno finis <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> motus naturalis, in vacuo nullus. </s>                                                                <s>At &longs;impliciter id quod e&longs;t, &amp; id <expan abbr="qd">quod</expan> <lb/>agit, ei quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, &amp; quod <expan abbr="n&otilde;">non</expan> agit, &amp; pote&longs;tati patiendi pote&longs;tas agendi, &amp; impotentia patiendi, <lb/><expan abbr="propon&utilde;tur">proponuntur</expan>; <expan abbr="har&utilde;">harum</expan> illa &longs;ola in vacuo, bin&ecedil; i&longs;t&aelig; in pleno, h&icirc;c finis, ibi ca&longs;us. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan> &longs;i &longs;it, <lb/>nihil agat, &longs;ed ad <expan abbr="s&utilde;m&utilde;">summum</expan> pmittat &longs;ol&ugrave;m nihil <expan abbr="ob&longs;t&atilde;s">ob&longs;tans</expan>, prohibeat <expan abbr="plen&utilde;">plenum</expan>, &amp; plan&egrave; re&longs;i&longs;tat: ergo mea <expan abbr="qd&etilde;">quaedem</expan> <lb/><expan abbr="s&etilde;t&etilde;tia">sententia</expan> prius e&longs;t <expan abbr="offici&utilde;">officium</expan> pleni <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> vacui, &amp; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> finis ab&longs;it, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> exi&longs;tit <expan abbr="offici&utilde;">officium</expan> naturale <expan abbr="&itilde;">in</expan> vacuo: natur&ecedil; <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>e&longs;t agere propter <expan abbr="fin&etilde;">finem</expan>. </s>                                                                <s>Quocirca poti^{9} ex pleno mot^{9} in vacuo <expan abbr="na&longs;ce&ttilde;">na&longs;cetur</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in pleno ex vacuo mutatio.</s></p>
 <pb pagenum="358"/> <pb pagenum="358"/>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg2281"></margin.target>H</s></p> <s><margin.target id="marg2281"></margin.target>H</s></p>
Line 8842 
Line 8842 
 <arrow.to.target n="marg2295"></arrow.to.target><lb/>genitum e&longs;t, &amp; in motu &longs;implicium &amp; <expan abbr="vniformi&utilde;">vniformium</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> animantium &amp; organicorum. </s>                                                                <s>At quem&shy;<lb/>admodum motui &longs;eruiat medium, no&longs;&longs;e &amp; magni momenti e&longs;t, &amp; non vulgare. </s>                                                                <s>C&ugrave;m ergo qua <lb/>druplex &longs;it motus, duplex <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> &longs;ecund&ugrave;m naturam, dum generatur elementum, &amp; vbi genitum <lb/>fuerit: tertius qui pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, &longs;iue &longs;impliciter, &longs;eu quodammodo, &amp; quartus, qui e&longs;t animan&shy;<lb/>tium proprius: haud crediderim eandem e&longs;&longs;e medij rationem in omnibus hi&longs;ce motibus. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m <lb/>in eo motu qui fit &agrave; generante, non concurrere &longs;impliciter, vt cau&longs;&longs;am motus, &longs;ed &longs;i fort&egrave; per acci&shy;<lb/>dens, vel quatenus cum &longs;patio concurrit quod intercedit inter locum, vbi incipit gigni <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan>, <lb/>&amp; locum, qu&ograve; tendit: &longs;ed, vt corpus hac, aut illa qualitate pr&aelig;ditum <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> per accidens huic mo&shy;<lb/>tui &longs;eruire medium, aut etiam, quae c&ugrave;m &longs;it nece&longs;&longs;e propter vim, qu&aelig; infimis hi&longs;ce corporibus &agrave; c&ecedil;lo <lb/><expan abbr="c&otilde;municatur">communicatur</expan> &amp; a&longs;tris, media e&longs;&longs;e elementa; per illud extremorum fiat motus, aut eorum genera&shy;<lb/>tim, qu&aelig; contrarias vireis habent, vt grauis aliqua ex parte in leui, &amp; leuis quodammodo in gra&shy;<lb/>ui, &longs;eu fuerint h&aelig;c ip&longs;a &longs;impliciter, &longs;iue aliqua ex parte: ita vt materi&aelig; <expan abbr="vic&etilde;">vicem</expan> &longs;ubire videatur, qua&longs;i <lb/>ad&longs;it ex nece&longs;sitate materi&aelig;: &longs;iquidem in iis qu&aelig; gignuatur, &longs;ucce&longs;sio <expan abbr="motu&longs;&qacute;">motu&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>pendeant ex gra&shy;<lb/>dibus pote&longs;tatis, &amp; oppo&longs;itione form&aelig; prioris. </s>                                                                <s>In illorum <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> motu qu&aelig; pr&aelig;ter naturam mouen&shy;<lb/>tur, aut <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> proiectorum, &longs;iquando &longs;egregentur &agrave; primo <expan abbr="mou&etilde;te">mouente</expan>, obtinet in&longs;trumenti locum, &amp; <lb/> <arrow.to.target n="marg2295"></arrow.to.target><lb/>genitum e&longs;t, &amp; in motu &longs;implicium &amp; <expan abbr="vniformi&utilde;">vniformium</expan>, <expan abbr="atq.">atque</expan> animantium &amp; organicorum. </s>                                                                <s>At quem&shy;<lb/>admodum motui &longs;eruiat medium, no&longs;&longs;e &amp; magni momenti e&longs;t, &amp; non vulgare. </s>                                                                <s>C&ugrave;m ergo qua <lb/>druplex &longs;it motus, duplex <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> &longs;ecund&ugrave;m naturam, dum generatur elementum, &amp; vbi genitum <lb/>fuerit: tertius qui pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, &longs;iue &longs;impliciter, &longs;eu quodammodo, &amp; quartus, qui e&longs;t animan&shy;<lb/>tium proprius: haud crediderim eandem e&longs;&longs;e medij rationem in omnibus hi&longs;ce motibus. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m <lb/>in eo motu qui fit &agrave; generante, non concurrere &longs;impliciter, vt cau&longs;&longs;am motus, &longs;ed &longs;i fort&egrave; per acci&shy;<lb/>dens, vel quatenus cum &longs;patio concurrit quod intercedit inter locum, vbi incipit gigni <expan abbr="element&utilde;">elementum</expan>, <lb/>&amp; locum, qu&ograve; tendit: &longs;ed, vt corpus hac, aut illa qualitate pr&aelig;ditum <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> per accidens huic mo&shy;<lb/>tui &longs;eruire medium, aut etiam, quae c&ugrave;m &longs;it nece&longs;&longs;e propter vim, qu&aelig; infimis hi&longs;ce corporibus &agrave; c&ecedil;lo <lb/><expan abbr="c&otilde;municatur">communicatur</expan> &amp; a&longs;tris, media e&longs;&longs;e elementa; per illud extremorum fiat motus, aut eorum genera&shy;<lb/>tim, qu&aelig; contrarias vireis habent, vt grauis aliqua ex parte in leui, &amp; leuis quodammodo in gra&shy;<lb/>ui, &longs;eu fuerint h&aelig;c ip&longs;a &longs;impliciter, &longs;iue aliqua ex parte: ita vt materi&aelig; <expan abbr="vic&etilde;">vicem</expan> &longs;ubire videatur, qua&longs;i <lb/>ad&longs;it ex nece&longs;sitate materi&aelig;: &longs;iquidem in iis qu&aelig; gignuatur, &longs;ucce&longs;sio <expan abbr="motu&longs;&qacute;">motu&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>pendeant ex gra&shy;<lb/>dibus pote&longs;tatis, &amp; oppo&longs;itione form&aelig; prioris. </s>                                                                <s>In illorum <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> motu qu&aelig; pr&aelig;ter naturam mouen&shy;<lb/>tur, aut <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> proiectorum, &longs;iquando &longs;egregentur &agrave; primo <expan abbr="mou&etilde;te">mouente</expan>, obtinet in&longs;trumenti locum, &amp; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2296"></arrow.to.target><lb/>in efficientium genere numeratur: quand&ograve; ip&longs;orum natura pror&longs;us integra con&longs;eruatur, itaque <lb/>nullam habent propen&longs;ionem ad <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> in quem mouentur, vt graue, c&ugrave;m &longs;ur&longs;um agitur, leue <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <lb/>deor&longs;um. </s>                                                                <s>Nam medium, quia partim leue e&longs;t, partim graue, propter <expan abbr="ancipit&etilde;">ancipitem</expan> hanc <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> <expan abbr="&longs;u&longs;&qacute;">&longs;u&longs;que</expan>. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="de&qacute;">deque</expan>., vel &longs;i leui&longs;sim&egrave; agitetur, impul&longs;um <expan abbr="excipi&etilde;s">excipiens</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> quoquo ver&longs;us agitanti reluctatur. <lb/></s>                                                                <s>Sic promptius impetum admittit, <expan abbr="multo&qacute;">multoque</expan>. </s>                                                                <s>citius, <expan abbr="longe&qacute;">longeque</expan>. </s>                                                                <s>maiorem, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> id quod per ip&longs;um moue&shy;<lb/>tur <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> naturam, &amp; c&ugrave;m &longs;it <expan abbr="humid&utilde;">humidum</expan> <expan abbr="facile&qacute;">facileque</expan>. </s>                                                                <s>diuidi po&longs;sit, impetum <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> communicat, tum par&shy;<lb/>tibus proxinus, tum etiam illi quod per ip&longs;um mouetur. </s>                                                                <s>Ex quo efficitur, vt <expan abbr="&longs;ax&utilde;">&longs;axum</expan> ab a&euml;re qua&longs;i <lb/>vehatur, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> ni&longs;i quae non &longs;unt e&aelig;dem a&euml;ris parteis qu&aelig; ab initio motus agitat&aelig; fuerunt, <expan abbr="quou&longs;q.">quou&longs;que</expan> vis <lb/> <arrow.to.target n="marg2296"></arrow.to.target><lb/>in efficientium genere numeratur: quand&ograve; ip&longs;orum natura pror&longs;us integra con&longs;eruatur, itaque <lb/>nullam habent propen&longs;ionem ad <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> in quem mouentur, vt graue, c&ugrave;m &longs;ur&longs;um agitur, leue <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <lb/>deor&longs;um. </s>                                                                <s>Nam medium, quia partim leue e&longs;t, partim graue, propter <expan abbr="ancipit&etilde;">ancipitem</expan> hanc <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> <expan abbr="&longs;u&longs;&qacute;">&longs;u&longs;que</expan>. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="de&qacute;">deque</expan>., vel &longs;i leui&longs;sim&egrave; agitetur, impul&longs;um <expan abbr="excipi&etilde;s">excipiens</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> quoquo ver&longs;us agitanti reluctatur. <lb/></s>                                                                <s>Sic promptius impetum admittit, <expan abbr="multo&qacute;">multoque</expan>. </s>                                                                <s>citius, <expan abbr="longe&qacute;">longeque</expan>. </s>                                                                <s>maiorem, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> id quod per ip&longs;um moue&shy;<lb/>tur <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> naturam, &amp; c&ugrave;m &longs;it <expan abbr="humid&utilde;">humidum</expan> <expan abbr="facile&qacute;">facileque</expan>. </s>                                                                <s>diuidi po&longs;sit, impetum <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> communicat, tum par&shy;<lb/>tibus proxinus, tum etiam illi quod per ip&longs;um mouetur. </s>                                                                <s>Ex quo efficitur, vt <expan abbr="&longs;ax&utilde;">&longs;axum</expan> ab a&euml;re qua&longs;i <lb/>vehatur, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> ni&longs;i quae non &longs;unt e&aelig;dem a&euml;ris parteis qu&aelig; ab initio motus agitat&aelig; fuerunt, <expan abbr="quou&longs;q.">quou&longs;que</expan> vis <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2297"></arrow.to.target><lb/>mouente impre&longs;&longs;a vigeat. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> vim habet mouentis eo pacto, quae impetum, &longs;iue impul&longs;um com&shy;<lb/>municet, &longs;ed <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> moueat, quia motum fuerit: licet facilius accipiat, eum motum prius deor&longs;um, <lb/>po&longs;t in latera, quae minus eorum natur&aelig; aduer&longs;entur hi motus, quam &longs;i &longs;ur&longs;um ferrentur. </s>                                                                <s>magis <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>propendent deor&longs;um, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;ur&longs;um, &amp; in &longs;uo loco facilius aguntur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> extra <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> locum, quemadmo&shy;<lb/>dum nobis &longs;ignificant magn&ecedil; ill&ecedil; conuer&longs;iones, qu&ecedil; fiunt in aquis, quas etiam multo maiores in <lb/> <arrow.to.target n="marg2297"></arrow.to.target><lb/>mouente impre&longs;&longs;a vigeat. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> vim habet mouentis eo pacto, quae impetum, &longs;iue impul&longs;um com&shy;<lb/>municet, &longs;ed <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> moueat, quia motum fuerit: licet facilius accipiat, eum motum prius deor&longs;um, <lb/>po&longs;t in latera, quae minus eorum natur&aelig; aduer&longs;entur hi motus, quam &longs;i &longs;ur&longs;um ferrentur. </s>                                                                <s>magis <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>propendent deor&longs;um, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;ur&longs;um, &amp; in &longs;uo loco facilius aguntur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> extra <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> locum, quemadmo&shy;<lb/>dum nobis &longs;ignificant magn&ecedil; ill&ecedil; conuer&longs;iones, qu&ecedil; fiunt in aquis, quas etiam multo maiores in <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2298"></arrow.to.target><lb/>a&euml;re fieri ratio di&longs;tar, quant&ograve; ille tenuior e&longs;t <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> aqua, &amp; quanto etiam ad auxilium auditus, qui ex <lb/>longinquo excitatur, &amp; ad omneis parteis; eas fieri nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>In iis autem qu&aelig; non &longs;egregantur <lb/>&agrave; motore primo; iam e&longs;t ip&longs;a natura, qu&ecedil; mouenti repugnat: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>intus exi&longs;tit occa&longs;io re&longs;i&longs;ten&shy;<lb/>ti&aelig; per &longs;e; <expan abbr="de&qacute;">deque</expan>. </s>                                                                <s>vi medij videtur ea facienda coniectura, quam de ip&longs;o fecimus in motu elementi, <lb/>quod gignitur. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m, quod attinet ad officium quod medium in motu elementi iam geniti <lb/>pr&aelig;&longs;tat. </s>                                                                <s>qu&ograve;d nullam cau&longs;&longs;am &longs;ucce&longs;sionis intra &longs;e habet elementum, quand&ograve; mouetur ill&ograve;, qu&ograve; <lb/>principia vergunt, medio motus referetur acceptus duabus de cau&longs;sis, quatum altera ducitur ab <lb/>e&longs;&longs;entia; altera autem e&longs;t ex euento. </s>                                                                <s>illud ex euento, quod pr&aelig;&longs;tat medium, c&ugrave;m &longs;it corpus: <lb/>nanque vt corpus e&longs;t, alterum corpus re&longs;puit: itaque impedit motum alterius corporis per &longs;e, <lb/>&amp; cum cedere debeat. </s>                                                                <s>raritate aliqua pr&aelig;ditum &longs;it oportet: h&aelig;c pront maior minor&uacute;e fuerit, ita <lb/>magis minu&longs;&uacute;e impedit geniti elementi officium. </s>                                                                <s>Vt corpus; impedit plan&egrave;, vt rarum; minus <lb/>impedit, &longs;ed tamen impedit &amp; efficit, vt tempus in illo munere obeundo con&longs;umatur. </s>                                                                <s>Altera <lb/>cau&longs;&longs;a e&longs;t medij natura. </s>                                                                <s>Nam qu&aelig; per media mouentur, &longs;impliciter talia &longs;unt. </s>                                                                <s>At media grauia <lb/>&longs;unt, aut leuia quodammodo. </s>                                                                <s>Qu&aelig; ver&ograve; &longs;unt <expan abbr="h&utilde;i">huiu&longs;modi</expan>; &longs;i cum iis qu&aelig; &longs;e habent &longs;impliciter, conferan&shy; <arrow.to.target n="marg2298"></arrow.to.target><lb/>a&euml;re fieri ratio di&longs;tar, quant&ograve; ille tenuior e&longs;t <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> aqua, &amp; quanto etiam ad auxilium auditus, qui ex <lb/>longinquo excitatur, &amp; ad omneis parteis; eas fieri nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>In iis autem qu&aelig; non &longs;egregantur <lb/>&agrave; motore primo; iam e&longs;t ip&longs;a natura, qu&ecedil; mouenti repugnat: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>intus exi&longs;tit occa&longs;io re&longs;i&longs;ten&shy;<lb/>ti&aelig; per &longs;e; <expan abbr="de&qacute;">deque</expan>. </s>                                                                <s>vi medij videtur ea facienda coniectura, quam de ip&longs;o fecimus in motu elementi, <lb/>quod gignitur. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m, quod attinet ad officium quod medium in motu elementi iam geniti <lb/>pr&aelig;&longs;tat. </s>                                                                <s>qu&ograve;d nullam cau&longs;&longs;am &longs;ucce&longs;sionis intra &longs;e habet elementum, quand&ograve; mouetur ill&ograve;, qu&ograve; <lb/>principia vergunt, medio motus referetur acceptus duabus de cau&longs;sis, quatum altera ducitur ab <lb/>e&longs;&longs;entia; altera autem e&longs;t ex euento. </s>                                                                <s>illud ex euento, quod pr&aelig;&longs;tat medium, c&ugrave;m &longs;it corpus: <lb/>nanque vt corpus e&longs;t, alterum corpus re&longs;puit: itaque impedit motum alterius corporis per &longs;e, <lb/>&amp; cum cedere debeat. </s>                                                                <s>raritate aliqua pr&aelig;ditum &longs;it oportet: h&aelig;c prout maior minor&uacute;e fuerit, ita <lb/>magis minu&longs;&uacute;e impedit geniti elementi officium. </s>                                                                <s>Vt corpus; impedit plan&egrave;, vt rarum; minus <lb/>impedit, &longs;ed tamen impedit &amp; efficit, vt tempus in illo munere obeundo con&longs;umatur. </s>                                                                <s>Altera <lb/>cau&longs;&longs;a e&longs;t medij natura. </s>                                                                <s>Nam qu&aelig; per media mouentur, &longs;impliciter talia &longs;unt. </s>                                                                <s>At media grauia <lb/>&longs;unt, aut leuia quodammodo. </s>                                                                <s>Qu&aelig; ver&ograve; &longs;unt <expan abbr="h&utilde;i">huiu&longs;modi</expan>; &longs;i cum iis qu&aelig; &longs;e habent &longs;impliciter, conferan&shy;
 <pb pagenum="361"/> <pb pagenum="361"/>
 <arrow.to.target n="marg2299"></arrow.to.target><lb/>tur; ea cert&egrave; pro contrariis habentur. </s>                                                                <s>&longs;ic c&ecedil;teris ob&longs;i&longs;tunt, qua&longs;i <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> &longs;uas propen&longs;ioneis <expan abbr="ag&atilde;tur">agantur</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Sunt item h&aelig; cau&longs;&longs;&aelig;, vt medium <expan abbr="animali&utilde;">animalium</expan> &amp; organicorum <expan abbr="deniq.">denique</expan> motui &longs;eruiat, dum illis inni&shy;<lb/>tuntur, vt pi&longs;ces &amp; altilia, coguntur <expan abbr=".n.">enim</expan> quodammodo in angu&longs;tum; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;u&longs;tinendi facultate <lb/>pollent, &amp; dum pri&longs;tinam molem recuperare &longs;tudent, qua&longs;i expellendi vim habent ea qu&aelig; ip&longs;is <lb/>fulciuntur. </s>                                                                <s>Sed hanc medij con&longs;titutionem motoriis in&longs;trumentis animantia &longs;ibi parant, quibus <lb/>cum inanima careant; non e&longs;t, quae talem ip&longs;ius v&longs;um in eorum motu expectemus. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur me&shy;<lb/>dium, &longs;icut in mundo qui intra c&ecedil;li ambitum continetur, medium occupat locum, &longs;it <expan abbr="quoq.">quoque</expan> me&shy;<lb/>dium beneficio <expan abbr="qualitat&utilde;">qualitatum</expan> naturalium; hoc e&longs;t, extremorum <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> participet, aliqua ex parte <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>fit id quod extrema &longs;unt ab&longs;olut&egrave;: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;i cum leui conferatur, e&longs;t graue: &longs;i cum graui, leue <lb/><expan abbr="indica&ttilde;">indicatur</expan>, &longs;equitur, vt habeat item repugnantiam <expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> cum iis corporibus qu&aelig; per illud mouen&shy;<lb/>tur <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, intrin&longs;ec&ugrave;s <expan abbr="n&otilde;">non</expan> habentia quod re&longs;i&longs;tat. </s>                                                                <s>Nam, &longs;i intus &longs;it, quod ob&longs;tabit, incer&shy;<lb/>tum e&longs;t plus renitatur, an id quod intus e&longs;t, an medij natura, &amp; forta&longs;&longs;e plus internum re&longs;i&longs;tet, vt <lb/>initio motus <expan abbr="elem&etilde;ti">elementi</expan>, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> gignitur; fieri <expan abbr=".n.">enim</expan> pote&longs;t, vt &longs;i &egrave; terra fit ignis magis adhuc &longs;it terra grauis, <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> medium, per quod fertur. </s>                                                                <s>repugnat igitur <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>, nec <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, vt eorum motum funditus tollat, <lb/>&amp; inducat <expan abbr="quiet&etilde;">quietem</expan>, &longs;ed producat &amp; protrahat <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan>, ac remoretur officium, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> accepi&shy;<lb/>mus ante&agrave;, dum vires vacui narraremus. </s>                                                                <s><expan abbr="C&otilde;&longs;equitur">Con&longs;equitur</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan>, vt facil&egrave; diuidi po&longs;sit, &amp; cedere, &amp; qua&longs;i <lb/><expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> dare corporibus qu&aelig; per ip&longs;a feruntur, cum permutando locum, tum <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> contrahendo &longs;e in <lb/> <arrow.to.target n="marg2299"></arrow.to.target><lb/>tur; ea cert&egrave; pro contrariis habentur. </s>                                                                <s>&longs;ic c&ecedil;teris ob&longs;i&longs;tunt, qua&longs;i <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> &longs;uas propen&longs;ioneis <expan abbr="ag&atilde;tur">agantur</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Sunt item h&aelig; cau&longs;&longs;&aelig;, vt medium <expan abbr="animali&utilde;">animalium</expan> &amp; organicorum <expan abbr="deniq.">denique</expan> motui &longs;eruiat, dum illis inni&shy;<lb/>tuntur, vt pi&longs;ces &amp; altilia, coguntur <expan abbr=".n.">enim</expan> quodammodo in angu&longs;tum; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;u&longs;tinendi facultate <lb/>pollent, &amp; dum pri&longs;tinam molem recuperare &longs;tudent, qua&longs;i expellendi vim habent ea qu&aelig; ip&longs;is <lb/>fulciuntur. </s>                                                                <s>Sed hanc medij con&longs;titutionem motoriis in&longs;trumentis animantia &longs;ibi parant, quibus <lb/>cum inanima careant; non e&longs;t, quae talem ip&longs;ius v&longs;um in eorum motu expectemus. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur me&shy;<lb/>dium, &longs;icut in mundo qui intra c&ecedil;li ambitum continetur, medium occupat locum, &longs;it <expan abbr="quoq.">quoque</expan> me&shy;<lb/>dium beneficio <expan abbr="qualitat&utilde;">qualitatum</expan> naturalium; hoc e&longs;t, extremorum <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> participet, aliqua ex parte <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>fit id quod extrema &longs;unt ab&longs;olut&egrave;: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;i cum leui conferatur, e&longs;t graue: &longs;i cum graui, leue <lb/><expan abbr="indica&ttilde;">indicatur</expan>, &longs;equitur, vt habeat item repugnantiam <expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> cum iis corporibus qu&aelig; per illud mouen&shy;<lb/>tur <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, intrin&longs;ec&ugrave;s <expan abbr="n&otilde;">non</expan> habentia quod re&longs;i&longs;tat. </s>                                                                <s>Nam, &longs;i intus &longs;it, quod ob&longs;tabit, incer&shy;<lb/>tum e&longs;t plus renitatur, an id quod intus e&longs;t, an medij natura, &amp; forta&longs;&longs;e plus internum re&longs;i&longs;tet, vt <lb/>initio motus <expan abbr="elem&etilde;ti">elementi</expan>, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> gignitur; fieri <expan abbr=".n.">enim</expan> pote&longs;t, vt &longs;i &egrave; terra fit ignis magis adhuc &longs;it terra grauis, <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> medium, per quod fertur. </s>                                                                <s>repugnat igitur <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>, nec <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, vt eorum motum funditus tollat, <lb/>&amp; inducat <expan abbr="quiet&etilde;">quietem</expan>, &longs;ed producat &amp; protrahat <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan>, ac remoretur officium, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> accepi&shy;<lb/>mus ante&agrave;, dum vires vacui narraremus. </s>                                                                <s><expan abbr="C&otilde;&longs;equitur">Con&longs;equitur</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan>, vt facil&egrave; diuidi po&longs;sit, &amp; cedere, &amp; qua&longs;i <lb/><expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> dare corporibus qu&aelig; per ip&longs;a feruntur, cum permutando locum, tum <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> contrahendo &longs;e in <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2300"></arrow.to.target><lb/>angu&longs;tum. </s>                                                                <s>Ita fit, vt ad motum conferat <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>, vel adiuuando, quod fit, dum impetus &agrave; mouen&shy;<lb/>te primo excipitur, <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. </s>                                                                <s>rei mobili <expan abbr="c&otilde;municatur">communicatur</expan>, vt in proiectis &amp;, dum organicorum motui <lb/>famulatur, vel cedendo, vel re&longs;i&longs;tendo, &amp; impediendo naturale officium eius, quod e&longs;t mutari, &amp; <lb/>eiu&longs;modi vt puncto temporis ab&longs;olui po&longs;&longs;et, &amp; pro mutatione <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <expan abbr="repon&etilde;do">reponendo</expan>. </s>                                                                <s>Hoc igitur modo <lb/><expan abbr="m&otilde;&longs;trabimus">mon&longs;trabimus</expan>, effici <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> in elemento <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> genito, c&ugrave;m &longs;peciatim cau&longs;&longs;as eius motus ad&longs;cribemus.</s></p> <arrow.to.target n="marg2300"></arrow.to.target><lb/>angu&longs;tum. </s>                                                                <s>Ita fit, vt ad motum conferat <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan>, vel adiuuando, quod fit, dum impetus &agrave; mouen&shy;<lb/>te primo excipitur, <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. </s>                                                                <s>rei mobili <expan abbr="c&otilde;municatur">communicatur</expan>, vt in proiectis &amp;, dum organicorum motui <lb/>famulatur, vel cedendo, vel re&longs;i&longs;tendo, &amp; impediendo naturale officium eius, quod e&longs;t mutari, &amp; <lb/>eiu&longs;modi vt puncto temporis ab&longs;olui po&longs;&longs;et, &amp; pro mutatione <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <expan abbr="repon&etilde;do">reponendo</expan>. </s>                                                                <s>Hoc igitur modo <lb/><expan abbr="m&otilde;&longs;trabimus">mon&longs;trabimus</expan>, effici <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> in elemento <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> genito, c&ugrave;m &longs;peciatim cau&longs;&longs;as eius motus ad&longs;cribemus.</s></p>
Line 8861 
Line 8861 
 <p type="head"> <p type="head">
 <s><emph type="italics"/>De tran&longs;itu elementi iam geniti ex otio ad negotium, &amp; qu&ecedil; &longs;it eius prima <lb/>mutatio. </s>                                                                <s>Cap. </s>                                                                <s>XIII<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>De tran&longs;itu elementi iam geniti ex otio ad negotium, &amp; qu&ecedil; &longs;it eius prima <lb/>mutatio. </s>                                                                <s>Cap. </s>                                                                <s>XIII<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>PONE mihi nunc elementum iam genitum. </s>                                                                <s>C&ugrave;m id obtinuerit habitum atque <expan abbr="pote&longs;tat&etilde;">pote&longs;tatem</expan> <expan abbr="&longs;e-c&utilde;dam">&longs;e&shy;<lb/>cundam</expan>, <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> &longs;an&egrave; &longs;uo munere fungi, quod e&longs;t <foreign lang="greek"><gap/>n)nezl<gap/>=n</foreign>, &longs;iue agere, &longs;iue actum &longs;uum exercere <lb/>qui ab eiu&longs;modi potentia profici&longs;catur. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i non operetur, &longs;ed maneat otio&longs;um: omne id na&shy;<lb/>&longs;citur ex impedimento. </s>                                                                <s>Operari <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> &longs;ecund&ugrave;m habitum &amp; <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> duplex e&longs;t, aut imperfectum <lb/>quod fit adhuc, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> vrget <expan abbr="impediment&utilde;">impedimentum</expan>; id ver&ograve; e&longs;t moueri <expan abbr="perfect&utilde;">perfectum</expan>, <expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> nil amplius &longs;upere&longs;t, <lb/> <s>PONE mihi nunc elementum iam genitum. </s>                                                                <s>C&ugrave;m id obtinuerit habitum atque <expan abbr="pote&longs;tat&etilde;">pote&longs;tatem</expan> <expan abbr="&longs;e-c&utilde;dam">&longs;e&shy;<lb/>cundam</expan>, <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> &longs;an&egrave; &longs;uo munere fungi, quod e&longs;t <foreign lang="greek">e)n)nergei=n</foreign>, &longs;iue agere, &longs;iue actum &longs;uum exercere <lb/>qui ab eiu&longs;modi potentia profici&longs;catur. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i non operetur, &longs;ed maneat otio&longs;um: omne id na&shy;<lb/>&longs;citur ex impedimento. </s>                                                                <s>Operari <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> &longs;ecund&ugrave;m habitum &amp; <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> duplex e&longs;t, aut imperfectum <lb/>quod fit adhuc, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> vrget <expan abbr="impediment&utilde;">impedimentum</expan>; id ver&ograve; e&longs;t moueri <expan abbr="perfect&utilde;">perfectum</expan>, <expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> nil amplius &longs;upere&longs;t, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2301"></arrow.to.target><lb/>quod impediat: hoc ver&ograve; e&longs;t, e&longs;&longs;e in &longs;uo loco, <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> <expan abbr="po&longs;tea&qtilde;">po&longs;teaquae</expan> <expan abbr="adept&utilde;">adeptum</expan> fuerit, <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> maxim&egrave; e&longs;t <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> <lb/><expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, vt etiam alia nulla quietis illius cau&longs;&longs;a reddi, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quod ea &longs;it ip&longs;ius natura: quanuis etiam in <lb/>ip&longs;is initia motionis ine&longs;&longs;e <expan abbr="c&otilde;cedamus">concedamus</expan>; <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> nimir&ugrave;m, hoc e&longs;t materiam <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, quia .&longs;. </s>                                                                <s>mo&shy;<lb/>tus in iis qu&aelig; rect&agrave; <expan abbr="c&otilde;citantur">concitantur</expan>, in ab&longs;olutam <expan abbr="quiet&etilde;">quietem</expan> contendit, &amp; e&longs;t functio <expan abbr="qu&aelig;d&atilde;">qu&aelig;dam</expan> qu&aelig; <expan abbr="imperfe-ction&etilde;">imperfe&shy;<lb/>ctionem</expan> habet adnexam: ea ver&ograve; terminatur loco, qui <expan abbr="c&otilde;uenit">conuenit</expan> eis &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, <expan abbr="nanq.">nanque</expan> ip&longs;e e&longs;t <lb/>eorum perfectio qu&aelig; feruntur. </s>                                                                <s><expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> &longs;anitas corporis quod &longs;anari <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>: eam ver&ograve; <expan abbr="po&longs;t&qtilde;">po&longs;tquae</expan> <lb/>res a&longs;&longs;ecuta e&longs;t, <expan abbr="c&otilde;&longs;tanti&longs;sim&egrave;">con&longs;tanti&longs;sim&egrave;</expan> retinet: vt, non ni&longs;i per <expan abbr="magn&atilde;">magnam</expan> <expan abbr="aliqu&atilde;">aliquam</expan> vim ab ea diuellatur. </s>                                                                <s>ita <expan abbr="qu&ecedil;q.">qu&ecedil;que</expan> <lb/>res naturalis perfectionis &longs;ua cupidine tenetur, &amp; <expan abbr="adept&atilde;">adeptam</expan> arcti&longs;sim&egrave; <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan>. </s>                                                                <s>Ex eo fit, vt <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>&longs;i ibi concedatur ade&longs;&longs;e principia motionis; motus tamen non efficiatur, quia motio natur&ecedil; opus <lb/>ab&longs;olutum non e&longs;t, &longs;ed tum, vbi res naturalis in aliqua imperfectione ver&longs;atur, hanc <expan abbr=".n.">enim</expan> motu ex&shy;<lb/>pellit qui &longs;an&egrave; ad perfectionem ducit qu&aelig; &longs;ecund&ugrave;m &longs;uam ip&longs;ius propriam <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> naturam e&longs;t. <lb/></s>                                                                <s>h&aelig;c ver&ograve; quies e&longs;t qu&aelig; <expan abbr="tantund&etilde;">tantundem</expan> valet, <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> e&longs;&longs;e in &longs;uo loco naturali. </s>                                                                <s>Sed con&longs;ideratione ele&shy;<lb/>menti dimi&longs;&longs;a, quando iam peruenit in &longs;uum locum; facilis <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;t explicatu; de illius motu nunc <lb/>agamus, <expan abbr="neq.">neque</expan> finem per&longs;crutemur; vanum e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> qu&aelig;rere cur feratur ad medium terra, vel ignis &agrave; <lb/> <arrow.to.target n="marg2301"></arrow.to.target><lb/>quod impediat: hoc ver&ograve; e&longs;t, e&longs;&longs;e in &longs;uo loco, <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> <expan abbr="po&longs;tea&qtilde;">po&longs;teaquam</expan> <expan abbr="adept&utilde;">adeptum</expan> fuerit, <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> maxim&egrave; e&longs;t <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> <lb/><expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, vt etiam alia nulla quietis illius cau&longs;&longs;a reddi, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quod ea &longs;it ip&longs;ius natura: quanuis etiam in <lb/>ip&longs;is initia motionis ine&longs;&longs;e <expan abbr="c&otilde;cedamus">concedamus</expan>; <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> nimir&ugrave;m, hoc e&longs;t materiam <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, quia .&longs;. </s>                                                                <s>mo&shy;<lb/>tus in iis qu&aelig; rect&agrave; <expan abbr="c&otilde;citantur">concitantur</expan>, in ab&longs;olutam <expan abbr="quiet&etilde;">quietem</expan> contendit, &amp; e&longs;t functio <expan abbr="qu&aelig;d&atilde;">qu&aelig;dam</expan> qu&aelig; <expan abbr="imperfe-ction&etilde;">imperfe&shy;<lb/>ctionem</expan> habet adnexam: ea ver&ograve; terminatur loco, qui <expan abbr="c&otilde;uenit">conuenit</expan> eis &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, <expan abbr="nanq.">nanque</expan> ip&longs;e e&longs;t <lb/>eorum perfectio qu&aelig; feruntur. </s>                                                                <s><expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> &longs;anitas corporis quod &longs;anari <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>: eam ver&ograve; <expan abbr="po&longs;t&qtilde;">po&longs;tquae</expan> <lb/>res a&longs;&longs;ecuta e&longs;t, <expan abbr="c&otilde;&longs;tanti&longs;sim&egrave;">con&longs;tanti&longs;sim&egrave;</expan> retinet: vt, non ni&longs;i per <expan abbr="magn&atilde;">magnam</expan> <expan abbr="aliqu&atilde;">aliquam</expan> vim ab ea diuellatur. </s>                                                                <s>ita <expan abbr="qu&ecedil;q.">qu&ecedil;que</expan> <lb/>res naturalis perfectionis &longs;ua cupidine tenetur, &amp; <expan abbr="adept&atilde;">adeptam</expan> arcti&longs;sim&egrave; <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan>. </s>                                                                <s>Ex eo fit, vt <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>&longs;i ibi concedatur ade&longs;&longs;e principia motionis; motus tamen non efficiatur, quia motio natur&ecedil; opus <lb/>ab&longs;olutum non e&longs;t, &longs;ed tum, vbi res naturalis in aliqua imperfectione ver&longs;atur, hanc <expan abbr=".n.">enim</expan> motu ex&shy;<lb/>pellit qui &longs;an&egrave; ad perfectionem ducit qu&aelig; &longs;ecund&ugrave;m &longs;uam ip&longs;ius propriam <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> naturam e&longs;t. <lb/></s>                                                                <s>h&aelig;c ver&ograve; quies e&longs;t qu&aelig; <expan abbr="tantund&etilde;">tantundem</expan> valet, <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> e&longs;&longs;e in &longs;uo loco naturali. </s>                                                                <s>Sed con&longs;ideratione ele&shy;<lb/>menti dimi&longs;&longs;a, quando iam peruenit in &longs;uum locum; facilis <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;t explicatu; de illius motu nunc <lb/>agamus, <expan abbr="neq.">neque</expan> finem per&longs;crutemur; vanum e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> qu&aelig;rere cur feratur ad medium terra, vel ignis &agrave; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2302"></arrow.to.target><lb/>medio, &longs;i Ptolom&ecedil;um, <expan abbr="eiu&longs;&qacute;ue">eiu&longs;que</expan> interpretem Teonem au&longs;cultamus, &longs;ed agamus de efficientibus. <lb/></s>                                                                <s>In hoc ip&longs;o duo &longs;pectanda &longs;e&longs;e offerunt; primum, quando transfertur &egrave; pote&longs;tate &longs;ecunda ad <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> <lb/>&longs;ecund&ugrave;m, &amp; c&ugrave;m pror&longs;us ex quiete pr&aelig;ter naturam &longs;e confert ad motum naturalem. </s>                                                                <s>Deinde, <lb/>po&longs;tqu&agrave;m traductum e&longs;t ad <expan abbr="negoti&utilde;">negotium</expan> &amp; <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>; motus ip&longs;e explorandus, &amp; <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> rei principia <lb/>mox reddenda &longs;unt. </s>                                                                <s>Porr&ograve; prioris illius traductionis &egrave; pote&longs;tate &longs;ecunda ad <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> actum qu&ecedil; pri&shy;<lb/>ma e&longs;t tran&longs;mutatio mobilis; cau&longs;&longs;a per accidens e&longs;t, &amp; externa; nempe id quod tollit <expan abbr="impedi&etilde;s">impediens</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Nam reiip&longs;ius ingenium e&longs;t, <expan abbr="atq.">atque</expan> conditio, fungi &longs;uis muneribus, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>pr&aelig;&longs;tatur a&longs;sidu&egrave;, ni&longs;i <expan abbr="quip-pi&atilde;">quip&shy;<lb/>piam</expan> ad&longs;it, quod ob&longs;i&longs;tat, vel ita dicente Ari&longs;totele. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Quorum foris e&longs;t <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> generationis, &amp; <lb/> <arrow.to.target n="marg2302"></arrow.to.target><lb/>medio, &longs;i Ptolom&ecedil;um, <expan abbr="eiu&longs;&qacute;ue">eiu&longs;que</expan> interpretem Teonem au&longs;cultamus, &longs;ed agamus de efficientibus. <lb/></s>                                                                <s>In hoc ip&longs;o duo &longs;pectanda &longs;e&longs;e offerunt; primum, quando transfertur &egrave; pote&longs;tate &longs;ecunda ad <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> <lb/>&longs;ecund&ugrave;m, &amp; c&ugrave;m pror&longs;us ex quiete pr&aelig;ter naturam &longs;e confert ad motum naturalem. </s>                                                                <s>Deinde, <lb/>po&longs;tqu&agrave;m traductum e&longs;t ad <expan abbr="negoti&utilde;">negotium</expan> &amp; <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>; motus ip&longs;e explorandus, &amp; <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> rei principia <lb/>mox reddenda &longs;unt. </s>                                                                <s>Porr&ograve; prioris illius traductionis &egrave; pote&longs;tate &longs;ecunda ad <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> actum qu&ecedil; pri&shy;<lb/>ma e&longs;t tran&longs;mutatio mobilis; cau&longs;&longs;a per accidens e&longs;t, &amp; externa; nempe id quod tollit <expan abbr="impedi&etilde;s">impediens</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Nam reiip&longs;ius ingenium e&longs;t, <expan abbr="atq.">atque</expan> conditio, fungi &longs;uis muneribus, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>pr&aelig;&longs;tatur a&longs;sidu&egrave;, ni&longs;i <expan abbr="quip-pi&atilde;">quip&shy;<lb/>piam</expan> ad&longs;it, quod ob&longs;i&longs;tat, vel ita dicente Ari&longs;totele. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Quorum foris e&longs;t <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> generationis, &amp; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2303"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> in ip&longs;is e&longs;t, qu&ecedil; <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> nullo <expan abbr="prohib&etilde;te">prohibente</expan> externo per &longs;e ip&longs;a <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan>, actu .&longs;. </s>                                                                <s><expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. 2 de An. <expan abbr="re-pet&etilde;te">re&shy;<lb/>petente</expan>, c&ugrave;m <expan abbr="&longs;ci&etilde;tis">&longs;cientis</expan> <expan abbr="ex&etilde;plo">exemplo</expan> docuit <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> p &longs;e <expan abbr="eruptur&utilde;">erupturum</expan> in <expan abbr="&longs;ec&utilde;dum">&longs;ecundum</expan>, ni&longs;i quid ob&longs;i&longs;tat externi. <lb/></s>                                                                <s>Verba Gr&ecedil;ca &longs;i de&longs;ideras, h&aelig;c <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan>. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> <foreign lang="greek">e)katezos de\t ou/twn</foreign> (meminerat <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> de eo qui <expan abbr="p&otilde;t&longs;cire">pont&longs;cire</expan> di&longs;cen&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg2303"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> in ip&longs;is e&longs;t, qu&ecedil; <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> nullo <expan abbr="prohib&etilde;te">prohibente</expan> externo per &longs;e ip&longs;a <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan>, actu .&longs;. </s>                                                                <s><expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. 2 de An. <expan abbr="re-pet&etilde;te">re&shy;<lb/>petente</expan>, c&ugrave;m <expan abbr="&longs;ci&etilde;tis">&longs;cientis</expan> <expan abbr="ex&etilde;plo">exemplo</expan> docuit <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> p &longs;e <expan abbr="eruptur&utilde;">erupturum</expan> in <expan abbr="&longs;ec&utilde;dum">&longs;ecundum</expan>, ni&longs;i quid ob&longs;i&longs;tat externi. <lb/></s>                                                                <s>Verba Gr&ecedil;ca &longs;i de&longs;ideras, h&aelig;c <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan>. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> <foreign lang="greek">e)kateros de\ tou/twn</foreign> (meminerat <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> de eo qui <expan abbr="p&otilde;t&longs;cire">pont&longs;cire</expan> di&longs;cen&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg2304"></arrow.to.target><lb/>do, &amp; de eo qui <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> didicit) <foreign lang="greek">ou) to\n a)uto\n tzo/pon diwatos )<gap/>i\n, a)<gap/>) o( me\n o(ti to\ ge/nos toiou=ton kai\ h\ <lb/>n(lh. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek">o( de\ o(ti b<gap/>lhqei\s duuato\s <gap/>ewzei=n, a)\n mh/tikwlu/sh| tw=n e)/cw<gap/>en</foreign>. 9. <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> Metaph. </s>                                                                <s>ita <expan abbr="&longs;cript&utilde;">&longs;criptum</expan> <expan abbr="&etilde;">em</expan>. <lb/></s>                                                                <s>repetam <expan abbr=".n.">enim</expan> altius illum <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, quia &longs;ic lat&egrave; patet hoc principium, vt <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> complectatur illum prius  <arrow.to.target n="marg2304"></arrow.to.target><lb/>do, &amp; de eo qui <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> didicit) <foreign lang="greek">ou) to\n a)uto\n tro/pon dunatos e)sti\n, a)ll' o( me\n o(ti to\ ge/nos toiou=ton kai\ h\ <lb/>n(lh. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek">o( de\ o(ti boulhqei\s dunato\s qewzei=n, a)\n mh/tikwlu/sh| tw=n e)/cwqen</foreign>. 9. <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> Metaph. </s>                                                                <s>ita <expan abbr="&longs;cript&utilde;">&longs;criptum</expan> <expan abbr="&etilde;">em</expan>. <lb/></s>                                                                <s>repetam <expan abbr=".n.">enim</expan> altius illum <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, quia &longs;ic lat&egrave; patet hoc principium, vt <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> complectatur illum prius
 <pb pagenum="362"/>qui e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m &longs;ub&longs;tantiam, deinde c&ecedil;teros qui &longs;unt &longs;ecund&ugrave;m accidentia, vt &longs;anitatem, cuius <lb/> <pb pagenum="362"/>qui e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m &longs;ub&longs;tantiam, deinde c&ecedil;teros qui &longs;unt &longs;ecund&ugrave;m accidentia, vt &longs;anitatem, cuius <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2305"></arrow.to.target><lb/>proce&longs;&longs;us elementorum motui par con&longs;tituitur. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Nam de &longs;ub&longs;tantia loquens &amp; explicans, quod <lb/> <arrow.to.target n="marg2305"></arrow.to.target><lb/>proce&longs;&longs;us elementorum motui par con&longs;tituitur. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Nam de &longs;ub&longs;tantia loquens &amp; explicans, quod <lb/>
 <arrow.to.target n="marg2306"></arrow.to.target><lb/>ver&egrave; &longs;it in potentia. <foreign lang="greek">kai\ <gap/> tw=n a/llwn w(sau/tws, o(swn e)/cw<gap/>en h( a)zxh/ th=s gene/sews, kai\ o(swn <lb/><gap/> e)n autw<gap/> tw=| e)/xonti, o(samhdeno\s tw=n e)/cw<gap/>en e)mpodizontos, e)/sai dh\ a)wta\</foreign>, ac de accidente lo&shy;<lb/>quens <foreign lang="greek">e)k<gap/> de\ e)n tw=| u(na<gap/>ome/nw|, o(tan mhden kwlu/h| tw=n e)n a)ut<gap/></foreign>. </s>                                                                <s>i. </s>                                                                <s>&ldquo;Illic autem in eo, quod &longs;ana&shy;<lb/>tur (actus extabit) quando nihil impediat eorum qu&aelig; &longs;unt in ip&longs;o.&rdquo; Ade&longs;&longs;e ver&ograve; ob&longs;i&longs;tens fortui&shy;<lb/>tum e&longs;t, &amp; extra natur&aelig; ordinem. </s>                                                                <s>Quamobrem in mobili ip&longs;o exi&longs;tit quidem mutatio prima, <lb/>&longs;ed plan&egrave; per accidens, nam motum impedimenti <expan abbr="c&otilde;&longs;equitur">con&longs;equitur</expan>, &amp; ex illo non &longs;ecus efficitur, atque <lb/>ex latione variatio po&longs;iturus. </s>                                                                <s>H&aelig;c tota per &longs;e &longs;ubita e&longs;t, quand&ograve; vniuer&longs;a terminus e&longs;t cuiu&longs;dam <lb/>motus, quanuis ille &longs;it extrin&longs;ec&ugrave;s, c&ugrave;m fiat in alio &longs;ubiecto, quod &agrave; mobili ip&longs;o di&longs;iunctum e&longs;t, <lb/>hoc ver&ograve; e&longs;t impedimentum. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> ad primam illam elementi iam geniti <expan abbr="mutation&etilde;">mutationem</expan> obeundam, <lb/>h&aelig;c pr&aelig;&longs;t&ograve; &longs;unt, id quod per &longs;e mouetur, <expan abbr="atq.">atque</expan> id quod per accidens. </s>                                                                <s>tum id quod per &longs;e mutatur, <lb/>&amp; id pr&aelig;tere&agrave; quod mutatur per accidens. </s>                                                                <s>Mouetur &longs;an&egrave; per &longs;e impedimentum, &longs;i corpus e&longs;t: quae<lb/>&longs;i non e&longs;t corpus, tamen ab aliquo per &longs;e mobili profici&longs;citur, idcirco <expan abbr="impedim&etilde;ti">impedimenti</expan> remotio &agrave; per <lb/>&longs;e mobili, ab <expan abbr="eiu&longs;q.">eiu&longs;que</expan> motu, vel proxim&egrave;, vel remot&egrave; profici&longs;citur. </s>                                                                <s>Etenim tamet&longs;i in a&euml;ris &longs;ecunda <lb/>regione calor <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan> &longs;u&longs;tinet; at prius qu&agrave;m rei ip&longs;ius calid&ecedil; proprius fiat, pendet &agrave; calefaciente. <lb/></s>                                                                <s>quamobrem illo &agrave; quo pendebat, amoto calor incipit extingui. </s>                                                                <s>id autem ex quo pendet, vt ignis <lb/>per &longs;e mouetur. </s>                                                                <s><expan abbr="con&longs;imili&qacute;">con&longs;imilique</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> calor ille qui deriuatur &agrave; radio &longs;olis, ad per &longs;e mobile reducitur, <lb/> <arrow.to.target n="marg2306"></arrow.to.target><lb/>ver&egrave; &longs;it in potentia. <foreign lang="greek">kai\ <gap/> tw=n a/llwn w(sau/tws, o(swn e)/cw<gap/>en h( a)zxh/ th=s gene/sews, kai\ o(swn <lb/><gap/> e)n autw<gap/> tw=| e)/xonti, o(samhdeno\s tw=n e)/cw<gap/>en e)mpodizontos, e)/sai dh\ a)wta\</foreign>, ac de accidente lo&shy;<lb/>quens <foreign lang="greek">e)k<gap/> de\ e)n tw=| u(na<gap/>ome/nw|, o(tan mhden kwlu/h| tw=n e)n a)ut<gap/></foreign>. </s>                                                                <s>i. </s>                                                                <s>&ldquo;Illic autem in eo, quod &longs;ana&shy;<lb/>tur (actus extabit) quando nihil impediat eorum qu&aelig; &longs;unt in ip&longs;o.&rdquo; Ade&longs;&longs;e ver&ograve; ob&longs;i&longs;tens fortui&shy;<lb/>tum e&longs;t, &amp; extra natur&aelig; ordinem. </s>                                                                <s>Quamobrem in mobili ip&longs;o exi&longs;tit quidem mutatio prima, <lb/>&longs;ed plan&egrave; per accidens, nam motum impedimenti <expan abbr="c&otilde;&longs;equitur">con&longs;equitur</expan>, &amp; ex illo non &longs;ecus efficitur, atque <lb/>ex latione variatio po&longs;iturus. </s>                                                                <s>H&aelig;c tota per &longs;e &longs;ubita e&longs;t, quand&ograve; vniuer&longs;a terminus e&longs;t cuiu&longs;dam <lb/>motus, quanuis ille &longs;it extrin&longs;ec&ugrave;s, c&ugrave;m fiat in alio &longs;ubiecto, quod &agrave; mobili ip&longs;o di&longs;iunctum e&longs;t, <lb/>hoc ver&ograve; e&longs;t impedimentum. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> ad primam illam elementi iam geniti <expan abbr="mutation&etilde;">mutationem</expan> obeundam, <lb/>h&aelig;c pr&aelig;&longs;t&ograve; &longs;unt, id quod per &longs;e mouetur, <expan abbr="atq.">atque</expan> id quod per accidens. </s>                                                                <s>tum id quod per &longs;e mutatur, <lb/>&amp; id pr&aelig;tere&agrave; quod mutatur per accidens. </s>                                                                <s>Mouetur &longs;an&egrave; per &longs;e impedimentum, &longs;i corpus e&longs;t: quae<lb/>&longs;i non e&longs;t corpus, tamen ab aliquo per &longs;e mobili profici&longs;citur, idcirco <expan abbr="impedim&etilde;ti">impedimenti</expan> remotio &agrave; per <lb/>&longs;e mobili, ab <expan abbr="eiu&longs;q.">eiu&longs;que</expan> motu, vel proxim&egrave;, vel remot&egrave; profici&longs;citur. </s>                                                                <s>Etenim tamet&longs;i in a&euml;ris &longs;ecunda <lb/>regione calor <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan> &longs;u&longs;tinet; at prius qu&agrave;m rei ip&longs;ius calid&ecedil; proprius fiat, pendet &agrave; calefaciente. <lb/></s>                                                                <s>quamobrem illo &agrave; quo pendebat, amoto calor incipit extingui. </s>                                                                <s>id autem ex quo pendet, vt ignis <lb/>per &longs;e mouetur. </s>                                                                <s><expan abbr="con&longs;imili&qacute;">con&longs;imilique</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> calor ille qui deriuatur &agrave; radio &longs;olis, ad per &longs;e mobile reducitur, <lb/>
Line 11783 
Line 11783 
 <pb pagenum="495"/> <pb pagenum="495"/>
 <arrow.to.target n="marg3023"></arrow.to.target><lb/>tanquam <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> quid <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> eo <expan abbr="fact&utilde;">factum</expan>, quod <expan abbr="c&otilde;tine&ttilde;">continetur</expan>, in aqua <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> habet figur&ecedil; beneficio qu&ecedil; <expan abbr="mult&utilde;">multum</expan> alieni <lb/><expan abbr="c&otilde;preh&etilde;dit">comprehendit</expan>; ita fit, vt &longs;iquo ca&longs;u in <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> a&euml;ris &longs;ubeat aqua, tum <expan abbr="dem&utilde;">demum</expan> <expan abbr="fera&ttilde;">feratur</expan> corpus illud in <expan abbr="profund&utilde;">profundum</expan>, <lb/>id ver&ograve; nil aliud &longs;ibi vult, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quae <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> &longs;implex <expan abbr="quodd&atilde;">quoddam</expan> eo <expan abbr="tpe">tempore</expan> de&longs;cendat, &longs;ed quae aliquid figura effi&shy;<lb/>ciat, c&ugrave;m &amp; <expan abbr="lign&utilde;">lignum</expan> per &longs;e <expan abbr="s&itilde;plex">simplex</expan> &longs;it, hoc e&longs;t, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;tet">con&longs;tet</expan> &egrave; partibus <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> motus diuer&longs;i &longs;int, &amp; per &longs;e na&shy;<lb/>tet, &amp; multo magis id <expan abbr="s&itilde;plex">simplex</expan> e&longs;t quod in ip&longs;o <expan abbr="c&otilde;tine&ttilde;">continetur</expan>, ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> <expan abbr="neutr&utilde;">neutrum</expan> ex his in aquis mergi <lb/>po&longs;sit, figura ip&longs;a &longs;eparationis cau&longs;&longs;a e&longs;t &amp; <expan abbr="p&otilde;deris">ponderis</expan> propter illud corpus graue, quod <expan abbr="c&otilde;tine&ttilde;">continetur</expan>. </s>                                                                <s>Alterius <lb/>ver&ograve; cau&longs;&longs;a &egrave; &longs;uperioribus <expan abbr="repet&etilde;da">repetenda</expan> e&longs;t, <expan abbr="nanq.">nanque</expan> <expan abbr="elem&etilde;ta">elementa</expan> <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> pr&ecedil;ter <expan abbr="ign&etilde;">ignem</expan> in &longs;uis locis <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan> <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan>. </s>                                                                <s>at a&euml;r <lb/><expan abbr="&itilde;">in</expan> aqua leuis e&longs;t, idcirco retinet <expan abbr="&longs;u&atilde;">&longs;uam</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> a&euml;r in aquis, &amp;, <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> <expan abbr="&itilde;">in</expan> va&longs;e &longs;it, enatat, &amp; aqua <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> <expan abbr="hab&etilde;s">habens</expan> <lb/>in &longs;uo loco, c&ugrave;m &agrave; toto <expan abbr="&longs;egrega&ttilde;">&longs;egregatur</expan>, properat ad <expan abbr="fund&utilde;">fundum</expan>, &longs;ed cert&egrave; <expan abbr="mult&utilde;">multum</expan> ego figur&ecedil; in hoc motu cen&longs;eo <lb/><expan abbr="tribuend&utilde;">tribuendum</expan>, <expan abbr="propter&qtilde;">propterquae</expan> &amp; grauia &longs;&ecedil;pe <expan abbr="nat&atilde;t">natant</expan>, <expan abbr="quou&longs;q.">quou&longs;que</expan> <expan abbr="c&otilde;tin&etilde;t">continent</expan> <expan abbr="a&euml;r&etilde;">a&euml;rem</expan> &amp; a&euml;re pul&longs;o <expan abbr="&longs;ubmergun&ttilde;">&longs;ubmerguntur</expan>. </s>                                                                <s>ex quo <expan abbr="ef-fici&ttilde;">ef&shy;<lb/>ficitur</expan>, vt tum mergatur animal, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> va&longs;a, qu&ecedil; prius <expan abbr="er&atilde;t">erant</expan> &longs;piritu plena, pul&longs;o illo &amp; exhau&longs;to <expan abbr="c&otilde;ple&atilde;tur">compleantur</expan> <lb/>humore. </s>                                                                <s>Quapropter <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> nos illud in hac re monuit Plutarchus, &longs;iquod &longs;it corpus in&ecedil;quale, &amp; ab al&shy;<lb/>tera <expan abbr="t&atilde;t&utilde;">tantum</expan> parte cauitates <expan abbr="hab&etilde;s">habens</expan>, vbi emergat ex aquis <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> prius enatare, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cauata e&longs;t, ide&ograve; <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> <lb/>afferebat, cur viri &longs;ubmer&longs;i pectore elato ad aqu&ecedil; <expan abbr="&longs;uperfici&etilde;">&longs;uperficiem</expan> <expan abbr="euehan&ttilde;">euehantur</expan>, contr&agrave; mulieres ip&longs;o tergo ex <lb/>aquis <expan abbr="ext&etilde;t">extent</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="n&atilde;">nam</expan> viri <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> partes qu&ecedil; re&longs;pirationi <expan abbr="&longs;erui&utilde;t">&longs;eruiunt</expan>, maiores <expan abbr="habe&atilde;t">habeant</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> f&oelig;min&ecedil; &amp; <expan abbr="&itilde;">in</expan> antica parte par&shy;<lb/>uas <expan abbr="carni&utilde;">carnium</expan> <expan abbr="promin&etilde;tias">prominentias</expan>; mulieres &longs;ecus, <expan abbr="m&etilde;bra">membra</expan> re&longs;pirationis parua, &amp; <expan abbr="magn&atilde;">magnam</expan> <expan abbr="carni&utilde;">carnium</expan> <expan abbr="copi&atilde;">copiam</expan>: hi <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg3023"></arrow.to.target><lb/>tanquam <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> quid <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> eo <expan abbr="fact&utilde;">factum</expan>, quod <expan abbr="c&otilde;tine&ttilde;">continetur</expan>, in aqua <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> habet figur&ecedil; beneficio qu&ecedil; <expan abbr="mult&utilde;">multum</expan> alieni <lb/><expan abbr="c&otilde;preh&etilde;dit">comprehendit</expan>; ita fit, vt &longs;iquo ca&longs;u in <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> a&euml;ris &longs;ubeat aqua, tum <expan abbr="dem&utilde;">demum</expan> <expan abbr="fera&ttilde;">feratur</expan> corpus illud in <expan abbr="profund&utilde;">profundum</expan>, <lb/>id ver&ograve; nil aliud &longs;ibi vult, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quae <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> &longs;implex <expan abbr="quodd&atilde;">quoddam</expan> eo <expan abbr="tpe">tempore</expan> de&longs;cendat, &longs;ed quae aliquid figura effi&shy;<lb/>ciat, c&ugrave;m &amp; <expan abbr="lign&utilde;">lignum</expan> per &longs;e <expan abbr="s&itilde;plex">simplex</expan> &longs;it, hoc e&longs;t, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;tet">con&longs;tet</expan> &egrave; partibus <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> motus diuer&longs;i &longs;int, &amp; per &longs;e na&shy;<lb/>tet, &amp; multo magis id <expan abbr="s&itilde;plex">simplex</expan> e&longs;t quod in ip&longs;o <expan abbr="c&otilde;tine&ttilde;">continetur</expan>, ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> <expan abbr="neutr&utilde;">neutrum</expan> ex his in aquis mergi <lb/>po&longs;sit, figura ip&longs;a &longs;eparationis cau&longs;&longs;a e&longs;t &amp; <expan abbr="p&otilde;deris">ponderis</expan> propter illud corpus graue, quod <expan abbr="c&otilde;tine&ttilde;">continetur</expan>. </s>                                                                <s>Alterius <lb/>ver&ograve; cau&longs;&longs;a &egrave; &longs;uperioribus <expan abbr="repet&etilde;da">repetenda</expan> e&longs;t, <expan abbr="nanq.">nanque</expan> <expan abbr="elem&etilde;ta">elementa</expan> <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> pr&ecedil;ter <expan abbr="ign&etilde;">ignem</expan> in &longs;uis locis <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan> <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan>. </s>                                                                <s>at a&euml;r <lb/><expan abbr="&itilde;">in</expan> aqua leuis e&longs;t, idcirco retinet <expan abbr="&longs;u&atilde;">&longs;uam</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> a&euml;r in aquis, &amp;, <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> <expan abbr="&itilde;">in</expan> va&longs;e &longs;it, enatat, &amp; aqua <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan> <expan abbr="hab&etilde;s">habens</expan> <lb/>in &longs;uo loco, c&ugrave;m &agrave; toto <expan abbr="&longs;egrega&ttilde;">&longs;egregatur</expan>, properat ad <expan abbr="fund&utilde;">fundum</expan>, &longs;ed cert&egrave; <expan abbr="mult&utilde;">multum</expan> ego figur&ecedil; in hoc motu cen&longs;eo <lb/><expan abbr="tribuend&utilde;">tribuendum</expan>, <expan abbr="propter&qtilde;">propterquae</expan> &amp; grauia &longs;&ecedil;pe <expan abbr="nat&atilde;t">natant</expan>, <expan abbr="quou&longs;q.">quou&longs;que</expan> <expan abbr="c&otilde;tin&etilde;t">continent</expan> <expan abbr="a&euml;r&etilde;">a&euml;rem</expan> &amp; a&euml;re pul&longs;o <expan abbr="&longs;ubmergun&ttilde;">&longs;ubmerguntur</expan>. </s>                                                                <s>ex quo <expan abbr="ef-fici&ttilde;">ef&shy;<lb/>ficitur</expan>, vt tum mergatur animal, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> va&longs;a, qu&ecedil; prius <expan abbr="er&atilde;t">erant</expan> &longs;piritu plena, pul&longs;o illo &amp; exhau&longs;to <expan abbr="c&otilde;ple&atilde;tur">compleantur</expan> <lb/>humore. </s>                                                                <s>Quapropter <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> nos illud in hac re monuit Plutarchus, &longs;iquod &longs;it corpus in&ecedil;quale, &amp; ab al&shy;<lb/>tera <expan abbr="t&atilde;t&utilde;">tantum</expan> parte cauitates <expan abbr="hab&etilde;s">habens</expan>, vbi emergat ex aquis <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> prius enatare, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cauata e&longs;t, ide&ograve; <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> <lb/>afferebat, cur viri &longs;ubmer&longs;i pectore elato ad aqu&ecedil; <expan abbr="&longs;uperfici&etilde;">&longs;uperficiem</expan> <expan abbr="euehan&ttilde;">euehantur</expan>, contr&agrave; mulieres ip&longs;o tergo ex <lb/>aquis <expan abbr="ext&etilde;t">extent</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="n&atilde;">nam</expan> viri <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> partes qu&ecedil; re&longs;pirationi <expan abbr="&longs;erui&utilde;t">&longs;eruiunt</expan>, maiores <expan abbr="habe&atilde;t">habeant</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> f&oelig;min&ecedil; &amp; <expan abbr="&itilde;">in</expan> antica parte par&shy;<lb/>uas <expan abbr="carni&utilde;">carnium</expan> <expan abbr="promin&etilde;tias">prominentias</expan>; mulieres &longs;ecus, <expan abbr="m&etilde;bra">membra</expan> re&longs;pirationis parua, &amp; <expan abbr="magn&atilde;">magnam</expan> <expan abbr="carni&utilde;">carnium</expan> <expan abbr="copi&atilde;">copiam</expan>: hi <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3024"></arrow.to.target><lb/>pectoris partes <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan> leuiores, ill&ecedil; ver&ograve; <expan abbr="p&otilde;deratiores">ponderatiores</expan>, qu&ecedil; c&ugrave;m &longs;int, hui^{9} rei cau&longs;&longs;a <expan abbr="pal&atilde;">palam</expan> e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="Eademq.">Eademque</expan> <lb/>cau&longs;&longs;a e&longs;t, cur exanimis anguilla <expan abbr="n&otilde;">non</expan> fluitat, nec ni&longs;i cum aquis putrefacta <expan abbr="di&longs;&longs;olui&ttilde;">di&longs;&longs;oluitur</expan>. </s>                                                                <s>c&ecedil;teri ver&ograve; pi&longs;ces <lb/>mortui <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="&longs;ubmergun&ttilde;">&longs;ubmerguntur</expan>, &amp; pr&ecedil;tere&agrave; cur primis diebus <expan abbr="anim&atilde;tes">animantes</expan> in aqua &longs;uffocat&aelig; petant <expan abbr="fund&utilde;">fundum</expan>; <expan abbr="tpe">tempore</expan> <lb/>ver&ograve; procedente <expan abbr="emerg&atilde;t">emergant</expan>: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> pr&aelig;ter alias cau&longs;&longs;as qu&aelig; ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="recitan&ttilde;">recitantur</expan>, vt quia <expan abbr="par&utilde;">parum</expan> pinguedinis <expan abbr="ha-be&atilde;t">ha&shy;<lb/>beant</expan>, plurim&ecedil; ver&ograve; careant, e&longs;t <expan abbr="it&etilde;">item</expan> angu&longs;tia <expan abbr="v&etilde;tris">ventris</expan>, in qua cau&longs;&longs;a loci <expan abbr="par&utilde;">parum</expan> a&euml;ris &longs;piritu&longs;&uacute;e <expan abbr="c&otilde;tinetur">continetur</expan>. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s>                                                                <s>poti&longs;sima cau&longs;&longs;a, <expan abbr="atq.">atque</expan> altera illa potius adiuuans <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> pr&ecedil;cipua. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> vt <expan abbr="C&otilde;radus">Corradus</expan> admonet; et&longs;i <lb/>pinguitudo leuis e&longs;t, &amp; a&euml;re&ecedil; natur&ecedil;, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>pi&longs;ces pinguiores facil&egrave; <expan abbr="&longs;uperfluit&atilde;t">&longs;uperfluitant</expan>. </s>                                                                <s>h&ecedil;c <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> vera <expan abbr="prima&qacute;">primaque</expan>. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> &longs;uperfluitationis e&longs;&longs;e non <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan>. </s>                                                                <s>Etenim galei, quos canes appellamus, <expan abbr="neq.">neque</expan> pingue, nec <expan abbr="&longs;eu&utilde;">&longs;euum</expan> habent. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="att&ntilde;">attnm</expan> <expan abbr="enat&atilde;t">enatant</expan> mortui. </s>                                                                <s>At illa certa cau&longs;&longs;a <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, qua &longs;ublata <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="tolli&ttilde;">tollitur</expan> effectus. </s>                                                                <s>Illa <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> poti&longs;sima, quae <expan abbr="ven-tr&etilde;">ven&shy;<lb/>trem</expan> habeat <expan abbr="paru&utilde;">paruum</expan> .i. </s>                                                                <s><expan abbr="cauitat&etilde;">cauitatem</expan> qua vi&longs;cera <expan abbr="c&otilde;tinen&ttilde;">continentur</expan>, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> <expan abbr="par&utilde;">parum</expan> capiunt a&euml;ris. </s>                                                                <s>noluit <expan abbr=".n.">enim</expan> abondare natura <lb/>&longs;piritu <expan abbr="animant&etilde;">animantem</expan> <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan>, cuius vita futura e&longs;&longs;et in c&oelig;no, &amp; qu&aelig; ob <expan abbr="paruitat&etilde;">paruitatem</expan> <expan abbr="br&atilde;chiar&utilde;">branchiarum</expan> diutius <expan abbr="a&euml;r&etilde;">a&euml;rem</expan> <expan abbr="c&otilde;-cept&utilde;">con&shy;<lb/>ceptum</expan>, <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> foret exiguus, a&longs;&longs;eruare po&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>C&ugrave;m <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> po&longs;t <expan abbr="mort&etilde;">mortem</expan> euane&longs;cat, ex hoc <expan abbr="effici&ttilde;">efficitur</expan> vt anguilla, <lb/>c&ugrave;m prim&ugrave;m mortua &longs;it, n&ograve; &longs;uperemineat aquis. </s>                                                                <s>c&ecedil;tera proxim&egrave; ab <expan abbr="&itilde;teritu">interitu</expan> <expan abbr="&longs;uperemine&atilde;t">&longs;uperemineant</expan>, donec aqua <lb/><expan abbr="pr&aelig;grau&atilde;te">pr&aelig;grauante</expan> oppleta <expan abbr="de&longs;c&etilde;dunt">de&longs;cendunt</expan> ad <expan abbr="fund&utilde;">fundum</expan>. </s>                                                                <s>At <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> po&longs;te&agrave; <expan abbr="c&otilde;putruer&utilde;t">computruerunt</expan> <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> ad aqu&aelig; <expan abbr="&longs;uperfici&etilde;">&longs;uperficiem</expan> <expan abbr="euehun&ttilde;">euehuntur</expan>, <lb/>quae ex putredine &longs;anguinis &amp; <expan abbr="humor&utilde;">humorum</expan> <expan abbr="s&etilde;per">semper</expan> flatus &longs;ub cure <expan abbr="gignun&ttilde;">gignuntur</expan>, quib^{9} per <expan abbr="vniuers&utilde;">vniuersum</expan> di&longs;per&longs;is, &amp; <lb/> <arrow.to.target n="marg3024"></arrow.to.target><lb/>pectoris partes <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan> leuiores, ill&ecedil; ver&ograve; <expan abbr="p&otilde;deratiores">ponderatiores</expan>, qu&ecedil; c&ugrave;m &longs;int, hui^{9} rei cau&longs;&longs;a <expan abbr="pal&atilde;">palam</expan> e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="Eademq.">Eademque</expan> <lb/>cau&longs;&longs;a e&longs;t, cur exanimis anguilla <expan abbr="n&otilde;">non</expan> fluitat, nec ni&longs;i cum aquis putrefacta <expan abbr="di&longs;&longs;olui&ttilde;">di&longs;&longs;oluitur</expan>. </s>                                                                <s>c&ecedil;teri ver&ograve; pi&longs;ces <lb/>mortui <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="&longs;ubmergun&ttilde;">&longs;ubmerguntur</expan>, &amp; pr&ecedil;tere&agrave; cur primis diebus <expan abbr="anim&atilde;tes">animantes</expan> in aqua &longs;uffocat&aelig; petant <expan abbr="fund&utilde;">fundum</expan>; <expan abbr="tpe">tempore</expan> <lb/>ver&ograve; procedente <expan abbr="emerg&atilde;t">emergant</expan>: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> pr&aelig;ter alias cau&longs;&longs;as qu&aelig; ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="recitan&ttilde;">recitantur</expan>, vt quia <expan abbr="par&utilde;">parum</expan> pinguedinis <expan abbr="ha-be&atilde;t">ha&shy;<lb/>beant</expan>, plurim&ecedil; ver&ograve; careant, e&longs;t <expan abbr="it&etilde;">item</expan> angu&longs;tia <expan abbr="v&etilde;tris">ventris</expan>, in qua cau&longs;&longs;a loci <expan abbr="par&utilde;">parum</expan> a&euml;ris &longs;piritu&longs;&uacute;e <expan abbr="c&otilde;tinetur">continetur</expan>. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s>                                                                <s>poti&longs;sima cau&longs;&longs;a, <expan abbr="atq.">atque</expan> altera illa potius adiuuans <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> pr&ecedil;cipua. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> vt <expan abbr="C&otilde;radus">Corradus</expan> admonet; et&longs;i <lb/>pinguitudo leuis e&longs;t, &amp; a&euml;re&ecedil; natur&ecedil;, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>pi&longs;ces pinguiores facil&egrave; <expan abbr="&longs;uperfluit&atilde;t">&longs;uperfluitant</expan>. </s>                                                                <s>h&ecedil;c <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> vera <expan abbr="prima&qacute;">primaque</expan>. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> &longs;uperfluitationis e&longs;&longs;e non <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan>. </s>                                                                <s>Etenim galei, quos canes appellamus, <expan abbr="neq.">neque</expan> pingue, nec <expan abbr="&longs;eu&utilde;">&longs;euum</expan> habent. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="att&ntilde;">attnm</expan> <expan abbr="enat&atilde;t">enatant</expan> mortui. </s>                                                                <s>At illa certa cau&longs;&longs;a <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t, qua &longs;ublata <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="tolli&ttilde;">tollitur</expan> effectus. </s>                                                                <s>Illa <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> poti&longs;sima, quae <expan abbr="ven-tr&etilde;">ven&shy;<lb/>trem</expan> habeat <expan abbr="paru&utilde;">paruum</expan> .i. </s>                                                                <s><expan abbr="cauitat&etilde;">cauitatem</expan> qua vi&longs;cera <expan abbr="c&otilde;tinen&ttilde;">continentur</expan>, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> <expan abbr="par&utilde;">parum</expan> capiunt a&euml;ris. </s>                                                                <s>noluit <expan abbr=".n.">enim</expan> abondare natura <lb/>&longs;piritu <expan abbr="animant&etilde;">animantem</expan> <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan>, cuius vita futura e&longs;&longs;et in c&oelig;no, &amp; qu&aelig; ob <expan abbr="paruitat&etilde;">paruitatem</expan> <expan abbr="br&atilde;chiar&utilde;">branchiarum</expan> diutius <expan abbr="a&euml;r&etilde;">a&euml;rem</expan> <expan abbr="c&otilde;-cept&utilde;">con&shy;<lb/>ceptum</expan>, <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> foret exiguus, a&longs;&longs;eruare po&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>C&ugrave;m <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> po&longs;t <expan abbr="mort&etilde;">mortem</expan> euane&longs;cat, ex hoc <expan abbr="effici&ttilde;">efficitur</expan> vt anguilla, <lb/>c&ugrave;m prim&ugrave;m mortua &longs;it, n&ograve; &longs;uperemineat aquis. </s>                                                                <s>c&ecedil;tera proxim&egrave; ab <expan abbr="&itilde;teritu">interitu</expan> <expan abbr="&longs;uperemine&atilde;t">&longs;uperemineant</expan>, donec aqua <lb/><expan abbr="pr&aelig;grau&atilde;te">pr&aelig;grauante</expan> oppleta <expan abbr="de&longs;c&etilde;dunt">de&longs;cendunt</expan> ad <expan abbr="fund&utilde;">fundum</expan>. </s>                                                                <s>At <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> po&longs;te&agrave; <expan abbr="c&otilde;putruer&utilde;t">computruerunt</expan> <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> ad aqu&aelig; <expan abbr="&longs;uperfici&etilde;">&longs;uperficiem</expan> <expan abbr="euehun&ttilde;">euehuntur</expan>, <lb/>quae ex putredine &longs;anguinis &amp; <expan abbr="humor&utilde;">humorum</expan> <expan abbr="s&etilde;per">semper</expan> flatus &longs;ub cure <expan abbr="gignun&ttilde;">gignuntur</expan>, quib^{9} per <expan abbr="vniuers&utilde;">vniuersum</expan> di&longs;per&longs;is, &amp; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3025"></arrow.to.target><lb/>copios&egrave; in cauitates <expan abbr="qua&longs;d&atilde;">qua&longs;dam</expan> collectis, corpora <expan abbr="intume&longs;c&utilde;t">intume&longs;cunt</expan>, &amp; ex imo <expan abbr="efferun&ttilde;">efferuntur</expan> nullo ijs exitu <expan abbr="pat&etilde;te">patente</expan>. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> dicebat <expan abbr="Alex&atilde;der">Alexander</expan> piratas <expan abbr="quo&longs;d&atilde;">quo&longs;dam</expan> homines, quos <expan abbr="eneca&longs;s&etilde;t">eneca&longs;sent</expan>, pulmone <expan abbr="ex&etilde;pto">exempto</expan> in <expan abbr="alt&utilde;">altum</expan> proiicere, <lb/>ne <expan abbr="efferren&ttilde;">efferrentur</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Ead&etilde;">Eadem</expan> <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> e&longs;t, cur oua integra demi&longs;&longs;a in <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan> demergi &longs;oleant; vrina &amp; corrupta <expan abbr="&longs;u&longs;tine&atilde;-tur">&longs;u&longs;tinean&shy;<lb/>tur</expan>: tabet <expan abbr=".n.">enim</expan> humor <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan>, &amp; inflatur. </s>                                                                <s>Signo e&longs;t, quae &longs;i acu <expan abbr="p&utilde;gan&ttilde;">pungantur</expan>, <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> amplius <expan abbr="fluit&atilde;t">fluitant</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="iid&etilde;">iidem</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &longs;cri&shy;<lb/>ptores <expan abbr="a&longs;&longs;er&utilde;t">a&longs;&longs;erunt</expan> <expan abbr="a&longs;ell&utilde;">a&longs;ellum</expan>, p vulg&ograve; merlutius <expan abbr="d&rtilde;">drm</expan>, habere <expan abbr="follicul&utilde;">folliculum</expan> <expan abbr="c&atilde;didi&longs;sim&utilde;">candidi&longs;simum</expan>, quo inter <expan abbr="nat&atilde;d&utilde;">natandum</expan> <expan abbr="plurim&utilde;">plurimum</expan> <lb/><expan abbr="adiuue&ttilde;">adiuuetur</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan> id <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> experti &longs;umus in leuci&longs;cis, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> folliculus pro corporis magnitudine &longs;atis am&shy;<lb/>plus e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="I&atilde;">Iam</expan> vero <expan abbr="veni&etilde;tes">venientes</expan> ad <expan abbr="&longs;&mtilde;">&longs;ummum</expan> illud, pro vero accipiamus, <expan abbr="bacul&utilde;">baculum</expan> <expan abbr="erect&utilde;">erectum</expan> per <expan abbr="a&euml;r&etilde;">a&euml;rem</expan> labi, quae a&euml;ris diui&longs;io <lb/>celerius <expan abbr="admini&longs;tra&ttilde;">admini&longs;tratur</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> vt caput &longs;uperius pr&ecedil;cipitari po&longs;sit. </s>                                                                <s>ver&ugrave;m <expan abbr="po&longs;tea&qtilde;">po&longs;teaquae</expan> peruenit ad <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan>; <expan abbr="dic&utilde;t">dicunt</expan> <lb/><expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan>, propter eius <expan abbr="cra&longs;siti&etilde;">cra&longs;sitiem</expan> inferius caput <expan abbr="l&etilde;t&egrave;">lent&egrave;</expan> de&longs;cendere ex quo <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> dari &longs;uperiori, vt <expan abbr="de&longs;c&etilde;dat">de&longs;cendat</expan> in <lb/>a&euml;r&ecedil;. </s>                                                                <s><expan abbr="quamobr&etilde;">quamobrem</expan> <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> in aqua manet ad <expan abbr="&aelig;quilibri&utilde;">&aelig;quilibrium</expan>. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m et&longs;i &longs;atis erat h&icirc;c occurrere <expan abbr="experi&etilde;tia">experientia</expan>; <lb/><expan abbr="nanq.">nanque</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="mergi&ttilde;">mergitur</expan> baculus in aquis totus <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ad <expan abbr="termin&utilde;">terminum</expan> <expan abbr="quend&atilde;">quendam</expan>, quia <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> euehitur in aquis, <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="pro-c&utilde;bit">pro&shy;<lb/>cumbit</expan>; huius euenti <expan abbr="quoq.">quoque</expan> cau&longs;&longs;a perquirenda: ad <expan abbr="pr&ecedil;&longs;tand&utilde;">pr&ecedil;&longs;tandum</expan> petamus ab <expan abbr="alior&utilde;">aliorum</expan> cogitatis auxilium. <lb/></s>                                                                <s>Sed <expan abbr=".n.">enim</expan> cau&longs;&longs;a h&ecedil;c po&longs;terior <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;atis probata <foreign lang="greek">e</foreign>&longs;t: <expan abbr="q&ntilde;doquid&etilde;">qnndoquidem</expan> <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> <expan abbr="reddi&ttilde;">redditur</expan>, cur &longs;i <expan abbr="lign&utilde;">lignum</expan> in aqua rectum <lb/>collocetur; protinus <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> <expan abbr="proc&utilde;bat">procumbat</expan>. </s>                                                                <s>Pr&ecedil;tere&agrave; quae <expan abbr="poni&ttilde;">ponitur</expan> <expan abbr="s&utilde;m&utilde;">summum</expan> caput de&longs;cendere liberius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> inferius <expan abbr="a&longs;c&etilde;-dat">a&longs;cen&shy;<lb/>dat</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> nimis tut&ograve; <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan>: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> pars ea qu&aelig; in aquis e&longs;t, <expan abbr="de&longs;c&etilde;dit">de&longs;cendit</expan> pr&ecedil;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>. </s>                                                                <s>Quare <expan abbr="&longs;&mtilde;">&longs;ummam</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg3025"></arrow.to.target><lb/>copios&egrave; in cauitates <expan abbr="qua&longs;d&atilde;">qua&longs;dam</expan> collectis, corpora <expan abbr="intume&longs;c&utilde;t">intume&longs;cunt</expan>, &amp; ex imo <expan abbr="efferun&ttilde;">efferuntur</expan> nullo ijs exitu <expan abbr="pat&etilde;te">patente</expan>. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> dicebat <expan abbr="Alex&atilde;der">Alexander</expan> piratas <expan abbr="quo&longs;d&atilde;">quo&longs;dam</expan> homines, quos <expan abbr="eneca&longs;s&etilde;t">eneca&longs;sent</expan>, pulmone <expan abbr="ex&etilde;pto">exempto</expan> in <expan abbr="alt&utilde;">altum</expan> proiicere, <lb/>ne <expan abbr="efferren&ttilde;">efferrentur</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Ead&etilde;">Eadem</expan> <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> e&longs;t, cur oua integra demi&longs;&longs;a in <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan> demergi &longs;oleant; vrina &amp; corrupta <expan abbr="&longs;u&longs;tine&atilde;-tur">&longs;u&longs;tinean&shy;<lb/>tur</expan>: tabet <expan abbr=".n.">enim</expan> humor <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan>, &amp; inflatur. </s>                                                                <s>Signo e&longs;t, quae &longs;i acu <expan abbr="p&utilde;gan&ttilde;">pungantur</expan>, <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> amplius <expan abbr="fluit&atilde;t">fluitant</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="iid&etilde;">iidem</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &longs;cri&shy;<lb/>ptores <expan abbr="a&longs;&longs;er&utilde;t">a&longs;&longs;erunt</expan> <expan abbr="a&longs;ell&utilde;">a&longs;ellum</expan>, p vulg&ograve; merlutius <expan abbr="d&rtilde;">drm</expan>, habere <expan abbr="follicul&utilde;">folliculum</expan> <expan abbr="c&atilde;didi&longs;sim&utilde;">candidi&longs;simum</expan>, quo inter <expan abbr="nat&atilde;d&utilde;">natandum</expan> <expan abbr="plurim&utilde;">plurimum</expan> <lb/><expan abbr="adiuue&ttilde;">adiuuetur</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan> id <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> experti &longs;umus in leuci&longs;cis, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> folliculus pro corporis magnitudine &longs;atis am&shy;<lb/>plus e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="I&atilde;">Iam</expan> vero <expan abbr="veni&etilde;tes">venientes</expan> ad <expan abbr="&longs;&mtilde;">&longs;ummum</expan> illud, pro vero accipiamus, <expan abbr="bacul&utilde;">baculum</expan> <expan abbr="erect&utilde;">erectum</expan> per <expan abbr="a&euml;r&etilde;">a&euml;rem</expan> labi, quae a&euml;ris diui&longs;io <lb/>celerius <expan abbr="admini&longs;tra&ttilde;">admini&longs;tratur</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> vt caput &longs;uperius pr&ecedil;cipitari po&longs;sit. </s>                                                                <s>ver&ugrave;m <expan abbr="po&longs;tea&qtilde;">po&longs;teaquam</expan> peruenit ad <expan abbr="aqu&atilde;">aquam</expan>; <expan abbr="dic&utilde;t">dicunt</expan> <lb/><expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan>, propter eius <expan abbr="cra&longs;siti&etilde;">cra&longs;sitiem</expan> inferius caput <expan abbr="l&etilde;t&egrave;">lent&egrave;</expan> de&longs;cendere ex quo <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> dari &longs;uperiori, vt <expan abbr="de&longs;c&etilde;dat">de&longs;cendat</expan> in <lb/>a&euml;r&ecedil;. </s>                                                                <s><expan abbr="quamobr&etilde;">quamobrem</expan> <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> in aqua manet ad <expan abbr="&aelig;quilibri&utilde;">&aelig;quilibrium</expan>. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m et&longs;i &longs;atis erat h&icirc;c occurrere <expan abbr="experi&etilde;tia">experientia</expan>; <lb/><expan abbr="nanq.">nanque</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="mergi&ttilde;">mergitur</expan> baculus in aquis totus <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ad <expan abbr="termin&utilde;">terminum</expan> <expan abbr="quend&atilde;">quendam</expan>, quia <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> euehitur in aquis, <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="pro-c&utilde;bit">pro&shy;<lb/>cumbit</expan>; huius euenti <expan abbr="quoq.">quoque</expan> cau&longs;&longs;a perquirenda: ad <expan abbr="pr&ecedil;&longs;tand&utilde;">pr&ecedil;&longs;tandum</expan> petamus ab <expan abbr="alior&utilde;">aliorum</expan> cogitatis auxilium. <lb/></s>                                                                <s>Sed <expan abbr=".n.">enim</expan> cau&longs;&longs;a h&ecedil;c po&longs;terior <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;atis probata <foreign lang="greek">e</foreign>&longs;t: <expan abbr="q&ntilde;doquid&etilde;">qnndoquidem</expan> <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> <expan abbr="reddi&ttilde;">redditur</expan>, cur &longs;i <expan abbr="lign&utilde;">lignum</expan> in aqua rectum <lb/>collocetur; protinus <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> <expan abbr="proc&utilde;bat">procumbat</expan>. </s>                                                                <s>Pr&ecedil;tere&agrave; quae <expan abbr="poni&ttilde;">ponitur</expan> <expan abbr="s&utilde;m&utilde;">summum</expan> caput de&longs;cendere liberius, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> inferius <expan abbr="a&longs;c&etilde;-dat">a&longs;cen&shy;<lb/>dat</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> nimis tut&ograve; <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan>: <expan abbr="nanq.">nanque</expan> pars ea qu&aelig; in aquis e&longs;t, <expan abbr="de&longs;c&etilde;dit">de&longs;cendit</expan> pr&ecedil;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>. </s>                                                                <s>Quare <expan abbr="&longs;&mtilde;">&longs;ummam</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3026"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> <expan abbr="t&etilde;dit">tendit</expan> <expan abbr="&longs;urs&utilde;">&longs;ursum</expan>, at plus natura <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="viol&etilde;tia">violentia</expan> <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>: &longs;igno e&longs;t quae motus ille <expan abbr="termina&ttilde;">terminatur</expan> loco naturali. </s>                                                                <s>citius <lb/>ergo <expan abbr="a&longs;c&etilde;det">a&longs;cendet</expan> in aqua, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="de&longs;c&etilde;dat">de&longs;cendat</expan>. </s>                                                                <s>&longs;equitur ergo, vt impetus ab inferiore capite <expan abbr="exhoria&ttilde;">exhoriatur</expan>. </s>                                                                <s>Id in aquis <lb/>&longs;ine <expan abbr="c&otilde;trouer&longs;ia">controuer&longs;ia</expan> <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> e&longs;t, re&longs;tat vt <expan abbr="cont&etilde;plemur">contemplemur</expan>, cum &amp; ligni <expan abbr="a&longs;c&etilde;&longs;us">a&longs;cen&longs;us</expan> in aqua &longs;it <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, &amp; <expan abbr="&itilde;">in</expan> <lb/>a&euml;re <expan abbr="it&etilde;">item</expan> de&longs;cen&longs;us; <expan abbr="vtr&utilde;">vtrum</expan> plus po&longs;sit. </s>                                                                <s><expan abbr="n&atilde;">nam</expan> c&ecedil;teroqui <expan abbr="neq.">neque</expan> mihi nece&longs;&longs;aria <expan abbr="v&ntilde;r">vnrr</expan> ea qu&aelig; <expan abbr="opponun&ttilde;">opponuntur</expan>, <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> qui <lb/>ita dicunt, patrocinium potius partis <expan abbr="&longs;u&longs;cipi&utilde;t">&longs;u&longs;cipiunt</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> oppugnet, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> cau&longs;&longs;a perbell&egrave; ad aduer&shy;<lb/>&longs;arij <expan abbr="q&otilde;nem">qonnem</expan> <expan abbr="acc&otilde;modari">accommodari</expan> po&longs;sit. </s>                                                                <s><expan abbr="dic&atilde;">dicam</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> ego <expan abbr="bacul&utilde;">baculum</expan> <expan abbr="rect&utilde;">rectum</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ferri, quia pars &longs;uperior <expan abbr="de&longs;c&etilde;&longs;u">de&longs;cen&longs;u</expan> pr&aelig;ue&shy;<lb/>niat, &amp; ad <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> <expan abbr="obiection&etilde;">obiectionem</expan> ita re&longs;pondebo: c&ugrave;m baculus &longs;it <expan abbr="continu&utilde;">continuum</expan> quid; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>motus totius <lb/>vnus reip&longs;a &longs;it &aelig;quali gradu caput <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> in aqua <expan abbr="a&longs;c&etilde;dere">a&longs;cendere</expan>, &amp; <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> in a&euml;re <expan abbr="de&longs;c&etilde;dere">de&longs;cendere</expan>. </s>                                                                <s>Et cert&egrave; id ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;arium e&longs;t, licet initium motus, quod'nam &longs;it non con&longs;tet adhuc, qu&ograve;d <expan abbr="n&otilde;">non</expan> minus videatur e&longs;&longs;e &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> ei parti qu&aelig; in a&euml;re ver&longs;atur, ad aqu&aelig; &longs;uperficiem cadere, quam illi qu&aelig; in aqua e&longs;t, <lb/>ad eandem attolli. </s>                                                                <s>et&longs;i c&ecedil;tera fuerint pares, ad &aelig;quilibrium aquis incumbere, &amp; ex toto pro&longs;terni. <lb/></s>                                                                <s>Verumenimuer&ograve; tanti&longs;per h&icirc;c in&longs;i&longs;tamus &amp; <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> &longs;crutaturi <expan abbr="dilig&etilde;tius">diligentius</expan> admoneamus in primis <expan abbr="c&otilde;plura">complura</expan> <lb/>capita huiu&longs;ce <expan abbr="q&otilde;nis">quaestionis</expan> extare. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> quod <expan abbr="qu&ecedil;ri&ttilde;">qu&ecedil;ritur</expan>, cur per a&euml;rem baculus <expan abbr="mouea&ttilde;">moueatur</expan> erectus, vbi ver&ograve; ad <lb/>aqu&ecedil; <expan abbr="&longs;uperfici&etilde;">&longs;uperficiem</expan> venerit ad <expan abbr="&aelig;quilibri&utilde;">&aelig;quilibrium</expan> aquis <expan abbr="inc&utilde;bat">incumbat</expan>, hoc problema <expan abbr="t&etilde;tare">tentare</expan> <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan>, cur ibi <expan abbr="n&otilde;">non</expan> manet erect^{9}, <lb/>fac <expan abbr="ips&utilde;">ipsum</expan> in a&euml;re e&longs;&longs;e <expan abbr="erect&utilde;">erectum</expan> ob <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;upra dicta e&longs;t. </s>                                                                <s>cur hoc minus faciet in aquis? </s>                                                                <s><expan abbr="id&etilde;">idem</expan> in terra  <arrow.to.target n="marg3026"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> <expan abbr="t&etilde;dit">tendit</expan> <expan abbr="&longs;urs&utilde;">&longs;ursum</expan>, at plus natura <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="viol&etilde;tia">violentia</expan> <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>: &longs;igno e&longs;t quae motus ille <expan abbr="termina&ttilde;">terminatur</expan> loco naturali. </s>                                                                <s>citius <lb/>ergo <expan abbr="a&longs;c&etilde;det">a&longs;cendet</expan> in aqua, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="de&longs;c&etilde;dat">de&longs;cendat</expan>. </s>                                                                <s>&longs;equitur ergo, vt impetus ab inferiore capite <expan abbr="exhoria&ttilde;">exhoriatur</expan>. </s>                                                                <s>Id in aquis <lb/>&longs;ine <expan abbr="c&otilde;trouer&longs;ia">controuer&longs;ia</expan> <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> e&longs;t, re&longs;tat vt <expan abbr="cont&etilde;plemur">contemplemur</expan>, cum &amp; ligni <expan abbr="a&longs;c&etilde;&longs;us">a&longs;cen&longs;us</expan> in aqua &longs;it <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, &amp; <expan abbr="&itilde;">in</expan> <lb/>a&euml;re <expan abbr="it&etilde;">item</expan> de&longs;cen&longs;us; <expan abbr="vtr&utilde;">vtrum</expan> plus po&longs;sit. </s>                                                                <s><expan abbr="n&atilde;">nam</expan> c&ecedil;teroqui <expan abbr="neq.">neque</expan> mihi nece&longs;&longs;aria <expan abbr="v&ntilde;r">vnrr</expan> ea qu&aelig; <expan abbr="opponun&ttilde;">opponuntur</expan>, <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> qui <lb/>ita dicunt, patrocinium potius partis <expan abbr="&longs;u&longs;cipi&utilde;t">&longs;u&longs;cipiunt</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> oppugnet, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> cau&longs;&longs;a perbell&egrave; ad aduer&shy;<lb/>&longs;arij <expan abbr="q&otilde;nem">qonnem</expan> <expan abbr="acc&otilde;modari">accommodari</expan> po&longs;sit. </s>                                                                <s><expan abbr="dic&atilde;">dicam</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> ego <expan abbr="bacul&utilde;">baculum</expan> <expan abbr="rect&utilde;">rectum</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ferri, quia pars &longs;uperior <expan abbr="de&longs;c&etilde;&longs;u">de&longs;cen&longs;u</expan> pr&aelig;ue&shy;<lb/>niat, &amp; ad <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> <expan abbr="obiection&etilde;">obiectionem</expan> ita re&longs;pondebo: c&ugrave;m baculus &longs;it <expan abbr="continu&utilde;">continuum</expan> quid; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>motus totius <lb/>vnus reip&longs;a &longs;it &aelig;quali gradu caput <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> in aqua <expan abbr="a&longs;c&etilde;dere">a&longs;cendere</expan>, &amp; <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> in a&euml;re <expan abbr="de&longs;c&etilde;dere">de&longs;cendere</expan>. </s>                                                                <s>Et cert&egrave; id ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;arium e&longs;t, licet initium motus, quod'nam &longs;it non con&longs;tet adhuc, qu&ograve;d <expan abbr="n&otilde;">non</expan> minus videatur e&longs;&longs;e &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> ei parti qu&aelig; in a&euml;re ver&longs;atur, ad aqu&aelig; &longs;uperficiem cadere, quam illi qu&aelig; in aqua e&longs;t, <lb/>ad eandem attolli. </s>                                                                <s>et&longs;i c&ecedil;tera fuerint pares, ad &aelig;quilibrium aquis incumbere, &amp; ex toto pro&longs;terni. <lb/></s>                                                                <s>Verumenimuer&ograve; tanti&longs;per h&icirc;c in&longs;i&longs;tamus &amp; <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> &longs;crutaturi <expan abbr="dilig&etilde;tius">diligentius</expan> admoneamus in primis <expan abbr="c&otilde;plura">complura</expan> <lb/>capita huiu&longs;ce <expan abbr="q&otilde;nis">quaestionis</expan> extare. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> quod <expan abbr="qu&ecedil;ri&ttilde;">qu&ecedil;ritur</expan>, cur per a&euml;rem baculus <expan abbr="mouea&ttilde;">moueatur</expan> erectus, vbi ver&ograve; ad <lb/>aqu&ecedil; <expan abbr="&longs;uperfici&etilde;">&longs;uperficiem</expan> venerit ad <expan abbr="&aelig;quilibri&utilde;">&aelig;quilibrium</expan> aquis <expan abbr="inc&utilde;bat">incumbat</expan>, hoc problema <expan abbr="t&etilde;tare">tentare</expan> <expan abbr="v&rtilde;">videtur</expan>, cur ibi <expan abbr="n&otilde;">non</expan> manet erect^{9}, <lb/>fac <expan abbr="ips&utilde;">ipsum</expan> in a&euml;re e&longs;&longs;e <expan abbr="erect&utilde;">erectum</expan> ob <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;upra dicta e&longs;t. </s>                                                                <s>cur hoc minus faciet in aquis? </s>                                                                <s><expan abbr="id&etilde;">idem</expan> in terra
 <pb pagenum="496"/>efficit <expan abbr="aliq&ntilde;">aliquando</expan>. </s>                                                                <s>cur etiam <expan abbr="nonnunqu&atilde;">nonnunquam</expan> in terra id pr&aelig;&longs;tat, non <expan abbr="s&etilde;per">semper</expan>, qu&aelig;'nam varietatis i&longs;tius cau&longs;&longs;a. <lb/></s>                                                                <s> <pb pagenum="496"/>efficit <expan abbr="aliq&ntilde;">aliquando</expan>. </s>                                                                <s>cur etiam <expan abbr="nonnunqu&atilde;">nonnunquam</expan> in terra id pr&aelig;&longs;tat, non <expan abbr="s&etilde;per">semper</expan>, qu&aelig;'nam varietatis i&longs;tius cau&longs;&longs;a. <lb/></s>                                                                <s>
 <arrow.to.target n="marg3027"></arrow.to.target><lb/>Tum <expan abbr="dem&utilde;">demum</expan>, an'ne ab inferiore capite, an &agrave; &longs;uperiore motus ille incipiat, vbi rectus aquis <expan abbr="immitta&ttilde;">immittatur</expan>, <lb/><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ligno <expan abbr="n&otilde;">non</expan> minus naturale &longs;it ex a&euml;re ad <expan abbr="&longs;uperfici&etilde;">&longs;uperficiem</expan> aqu&ecedil; <expan abbr="de&longs;c&etilde;dere">de&longs;cendere</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ex imo <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> euehi. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>illius primi <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> <expan abbr="elem&etilde;ti">elementi</expan> illius <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="dicer&etilde;">dicerem</expan>, quo baculus propter <expan abbr="liquiditat&etilde;">liquiditatem</expan> in&longs;i&longs;tere nequeat, <lb/><expan abbr="n&atilde;">nam</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> facil&egrave; oppre&longs;&longs;a <expan abbr="mouea&ttilde;">moueatur</expan> aqua, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s>                                                                <s>in&aelig;qualiter, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="pati&ttilde;">patitur</expan> ligni <expan abbr="immin&etilde;tis">imminentis</expan> <expan abbr="&aelig;quilibri&utilde;">&aelig;quilibrium</expan> con&longs;er&shy;<lb/>uari: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> ver&ograve; difficilius illa cedit, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> a&euml;r: offert <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> capiti &longs;uperiori, vt <expan abbr="deors&utilde;">deorsum</expan> <expan abbr="flecta&ttilde;">flectatur</expan>, &amp; ita <expan abbr="proc&utilde;-bat">procun&shy;<lb/>bat</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> ver&ograve; &longs;ic &longs;e habet <expan abbr="lign&utilde;">lignum</expan> propter terr&aelig; partes, vt in &longs;ola ip&longs;a &longs;uperficie <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tat">con&longs;i&longs;tat</expan>, velut a&euml;r qui <lb/>nihil opprimit, &longs;ed habens aliquod <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan>, licet <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan>, <expan abbr="qu&atilde;t&utilde;">quantum</expan> ine&longs;t in aqua, <expan abbr="&longs;uperfici&etilde;">&longs;uperficiem</expan> &longs;an&egrave; premit, <lb/><expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> ver&ograve; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ubit aquam. </s>                                                                <s>ex quo <expan abbr="effici&ttilde;">efficitur</expan>, vt ad <expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan> &longs;tare <expan abbr="n&otilde;">non</expan> valens facil&egrave; ruat. </s>                                                                <s><expan abbr="t&utilde;">tum</expan> ver&ograve; ma&shy;<lb/>neat, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> toto corpore pro&longs;tratus e&longs;t baculus, quia &longs;iue in a&euml;re, &longs;iue in aquis erectus exi&longs;tat, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t affe&shy;<lb/>ctus <expan abbr="&longs;&mtilde;">&longs;ummam</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> maior eius pars extra <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> &longs;it &amp; pr&ecedil;grauat, <expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="natural&etilde;">naturalem</expan> cupiat quem <lb/>pars inferior <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> obtinuit. </s>                                                                <s><expan abbr="Id&etilde;">Idem</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <expan abbr="c&otilde;tingit">contingit</expan> in iis corporibus qu&ecedil;, c&ugrave;m in aqua <expan abbr="mergan&ttilde;">mergantur</expan> <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> <expan abbr="na-tur&atilde;">na&shy;<lb/>turam</expan>, erecta pmanere <expan abbr="vol&utilde;t">volunt</expan>, <expan abbr="s&etilde;per">semper</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> pars &longs;uperior pr&aelig;grauat. </s>                                                                <s>Proinde illi, qui <expan abbr="nat&atilde;t">natant</expan>, vbi &longs;tare <expan abbr="cupi&utilde;t">cupiunt</expan>, <lb/>magis <expan abbr="labor&atilde;t">laborant</expan>, &amp; <expan abbr="eg&etilde;t">egent</expan> <expan abbr="s&utilde;mo">summo</expan> artificio quo &longs;ibi <expan abbr="retine&atilde;t">retineant</expan> <expan abbr="&aelig;quilibri&utilde;">&aelig;quilibrium</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Quamobr&etilde;">Quamobrem</expan>, c&ugrave;m homo <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> <lb/><expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> &longs;it erectus, cui &longs;tatui <expan abbr="mir&utilde;">mirum</expan> in <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> aqua <expan abbr="aduer&longs;a&ttilde;">aduer&longs;atur</expan>, eget arte &amp; di&longs;ciplina ad <expan abbr="natand&utilde;">natandum</expan>: c&aelig;tera <lb/>animalia, quia prona <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan>, ex in&longs;tinctu naturali <expan abbr="nat&atilde;t">natant</expan>. </s>                                                                <s>Terra <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="moue&ttilde;">mouetur</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="itaq.">itaque</expan> retinere po&longs;&longs;unt &aelig;quili&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg3027"></arrow.to.target><lb/>Tum <expan abbr="dem&utilde;">demum</expan>, an'ne ab inferiore capite, an &agrave; &longs;uperiore motus ille incipiat, vbi rectus aquis <expan abbr="immitta&ttilde;">immittatur</expan>, <lb/><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ligno <expan abbr="n&otilde;">non</expan> minus naturale &longs;it ex a&euml;re ad <expan abbr="&longs;uperfici&etilde;">&longs;uperficiem</expan> aqu&ecedil; <expan abbr="de&longs;c&etilde;dere">de&longs;cendere</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ex imo <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> euehi. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>illius primi <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> <expan abbr="elem&etilde;ti">elementi</expan> illius <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="dicer&etilde;">dicerem</expan>, quo baculus propter <expan abbr="liquiditat&etilde;">liquiditatem</expan> in&longs;i&longs;tere nequeat, <lb/><expan abbr="n&atilde;">nam</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> facil&egrave; oppre&longs;&longs;a <expan abbr="mouea&ttilde;">moueatur</expan> aqua, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s>                                                                <s>in&aelig;qualiter, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="pati&ttilde;">patitur</expan> ligni <expan abbr="immin&etilde;tis">imminentis</expan> <expan abbr="&aelig;quilibri&utilde;">&aelig;quilibrium</expan> con&longs;er&shy;<lb/>uari: <expan abbr="q&mtilde;">quam</expan> ver&ograve; difficilius illa cedit, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> a&euml;r: offert <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> capiti &longs;uperiori, vt <expan abbr="deors&utilde;">deorsum</expan> <expan abbr="flecta&ttilde;">flectatur</expan>, &amp; ita <expan abbr="proc&utilde;-bat">procun&shy;<lb/>bat</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> ver&ograve; &longs;ic &longs;e habet <expan abbr="lign&utilde;">lignum</expan> propter terr&aelig; partes, vt in &longs;ola ip&longs;a &longs;uperficie <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tat">con&longs;i&longs;tat</expan>, velut a&euml;r qui <lb/>nihil opprimit, &longs;ed habens aliquod <expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan>, licet <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan>, <expan abbr="qu&atilde;t&utilde;">quantum</expan> ine&longs;t in aqua, <expan abbr="&longs;uperfici&etilde;">&longs;uperficiem</expan> &longs;an&egrave; premit, <lb/><expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> ver&ograve; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ubit aquam. </s>                                                                <s>ex quo <expan abbr="effici&ttilde;">efficitur</expan>, vt ad <expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan> &longs;tare <expan abbr="n&otilde;">non</expan> valens facil&egrave; ruat. </s>                                                                <s><expan abbr="t&utilde;">tum</expan> ver&ograve; ma&shy;<lb/>neat, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> toto corpore pro&longs;tratus e&longs;t baculus, quia &longs;iue in a&euml;re, &longs;iue in aquis erectus exi&longs;tat, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t affe&shy;<lb/>ctus <expan abbr="&longs;&mtilde;">&longs;ummam</expan> <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> maior eius pars extra <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> &longs;it &amp; pr&ecedil;grauat, <expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="natural&etilde;">naturalem</expan> cupiat quem <lb/>pars inferior <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> obtinuit. </s>                                                                <s><expan abbr="Id&etilde;">Idem</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <expan abbr="c&otilde;tingit">contingit</expan> in iis corporibus qu&ecedil;, c&ugrave;m in aqua <expan abbr="mergan&ttilde;">mergantur</expan> <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> <expan abbr="na-tur&atilde;">na&shy;<lb/>turam</expan>, erecta pmanere <expan abbr="vol&utilde;t">volunt</expan>, <expan abbr="s&etilde;per">semper</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> pars &longs;uperior pr&aelig;grauat. </s>                                                                <s>Proinde illi, qui <expan abbr="nat&atilde;t">natant</expan>, vbi &longs;tare <expan abbr="cupi&utilde;t">cupiunt</expan>, <lb/>magis <expan abbr="labor&atilde;t">laborant</expan>, &amp; <expan abbr="eg&etilde;t">egent</expan> <expan abbr="s&utilde;mo">summo</expan> artificio quo &longs;ibi <expan abbr="retine&atilde;t">retineant</expan> <expan abbr="&aelig;quilibri&utilde;">&aelig;quilibrium</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Quamobr&etilde;">Quamobrem</expan>, c&ugrave;m homo <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> <lb/><expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> &longs;it erectus, cui &longs;tatui <expan abbr="mir&utilde;">mirum</expan> in <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> aqua <expan abbr="aduer&longs;a&ttilde;">aduer&longs;atur</expan>, eget arte &amp; di&longs;ciplina ad <expan abbr="natand&utilde;">natandum</expan>: c&aelig;tera <lb/>animalia, quia prona <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan>, ex in&longs;tinctu naturali <expan abbr="nat&atilde;t">natant</expan>. </s>                                                                <s>Terra <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="moue&ttilde;">mouetur</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="itaq.">itaque</expan> retinere po&longs;&longs;unt &aelig;quili&shy;<lb/>
Line 11940 
Line 11940 
 <s><emph type="italics"/>De motibus pr&aelig;ter naturam, &amp; de proiectis contra Platonem. </s>                                                                <s>Cap. </s>                                                                <s>XXXV<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>De motibus pr&aelig;ter naturam, &amp; de proiectis contra Platonem. </s>                                                                <s>Cap. </s>                                                                <s>XXXV<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>QVONIAM ver&ograve; oppo&longs;itorum vna e&longs;t <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s>                                                                <s>methodus &amp; &longs;cientia: motui ver&ograve;: <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <lb/>naturam opponitur motus pr&aelig;ter naturam: <expan abbr="po&longs;t&qtilde;">po&longs;tquae</expan> de motu naturali &longs;atis dictum e&longs;t: po&longs;tulat <lb/>nunc in&longs;tituta ratio de motu, vt aliqua dicamus de eo qui e&longs;t pr&aelig;ter naturam, qui item na&longs;citur ex <lb/>violentia: hic ver&ograve; duplex e&longs;t, vel &longs;impliciter, vel quodammod&ograve;: vi <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> moueri illa dicuntur, <expan abbr="quan-docunq.">quan&shy;<lb/>docunque</expan> id quod mouetur, non confert vim, hoc e&longs;t, non habet illo <expan abbr="propen&longs;ion&etilde;">propen&longs;ionem</expan>, quo mouetur, quia <lb/>.&longs;. </s>                                                                <s>non perficiatur ex eo motu, locum illum adipi&longs;cens in quo con&longs;eruetur: hic <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> e&longs;t, qui conuenit <lb/>&longs;u&aelig; form&aelig;; &longs;ed ab eo forma potius corrumpitur. </s>                                                                <s>Ide&ograve; quae <expan abbr="vnumquodq.">vnumquodque</expan> &longs;u&aelig; neci re&longs;i&longs;tit, quantum po&shy;<lb/> <s>QVONIAM ver&ograve; oppo&longs;itorum vna e&longs;t <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s>                                                                <s>methodus &amp; &longs;cientia: motui ver&ograve;: <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <lb/>naturam opponitur motus pr&aelig;ter naturam: <expan abbr="po&longs;t&qtilde;">po&longs;tquae</expan> de motu naturali &longs;atis dictum e&longs;t: po&longs;tulat <lb/>nunc in&longs;tituta ratio de motu, vt aliqua dicamus de eo qui e&longs;t pr&aelig;ter naturam, qui item na&longs;citur ex <lb/>violentia: hic ver&ograve; duplex e&longs;t, vel &longs;impliciter, vel quodammod&ograve;: vi <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> moueri illa dicuntur, <expan abbr="quan-docunq.">quan&shy;<lb/>docunque</expan> id quod mouetur, non confert vim, hoc e&longs;t, non habet illo <expan abbr="propen&longs;ion&etilde;">propen&longs;ionem</expan>, quo mouetur, quia <lb/>.&longs;. </s>                                                                <s>non perficiatur ex eo motu, locum illum adipi&longs;cens in quo con&longs;eruetur: hic <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> e&longs;t, qui conuenit <lb/>&longs;u&aelig; form&aelig;; &longs;ed ab eo forma potius corrumpitur. </s>                                                                <s>Ide&ograve; quae <expan abbr="vnumquodq.">vnumquodque</expan> &longs;u&aelig; neci re&longs;i&longs;tit, quantum po&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3066"></arrow.to.target><lb/>te&longs;t; tantum abe&longs;t, vt e&ograve; properet, vt ni&longs;i virtus mouentis re&longs;i&longs;tentiam mobilis &longs;uperet, <expan abbr="nun&qtilde;">nunquae</expan> monea&shy;<lb/>tur; &amp; ni&longs;i pr&aelig;ualeat facultas violans, in pri&longs;tinum locum &longs;emper retrocedat; <expan abbr="neq.">neque</expan> vllo modo cona&shy;<lb/>tum mouentis adiuuat, &longs;icut adiuuaret &longs;axum, &longs;i magno impetu deiiceretur: nam virtus eiu&longs;modi <lb/>facultati accedens long&egrave; <expan abbr="velocior&etilde;">velociorem</expan> motum faceret. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> principium talis motus omnino externum <lb/><expan abbr="alienum&qacute;">alienumque</expan>. </s>                                                                <s>e&longs;t, <expan abbr="&longs;olum&qacute;">&longs;olumque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;ocium &longs;ui laboris habet medium, quod impetum &agrave; mouente excipiens mo&shy;<lb/>bili impertit. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m quod pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> ab&longs;olut&egrave; mouetur; <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> &amp; &longs;impliciter nullam vim confert: <lb/>immo renititur; &longs;ed ita vincitur &agrave; mouente, vt &longs;impliciter eandem <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> lineam metiatur <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> permea&shy;<lb/>ret, &longs;i moueretur &longs;cdm <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>mouetur ocyus ab initio, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ad extremum. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d ver&ograve; aliqua <lb/>ex parte pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> mouetur, non <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> re&longs;i&longs;tit; licet e&ograve; non propendeat, quo mouetur. </s>                                                                <s><expan abbr="neq.">neque</expan> ean&shy;<lb/>dem <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> peragrat violatum, ac &longs;i &longs;cdm <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> moueretur; &longs;ed ad latera quodam pacto deflectitur. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="Quamobr&etilde;">Quamobrem</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> medium illi motui magis in&longs;eruit, ob id velocius &amp; ad maius &longs;patium idem lapis in <lb/>latera proiicitur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;ur&longs;um direct&ograve; &amp; ad perpendiculum. </s>                                                                <s>Attamen neutrum ill&ograve; &longs;impliciter vergit, <lb/>qu&ograve; agitur; <expan abbr="neq.">neque</expan> ibi manet &longs;cdm naturam; &longs;ed <expan abbr="po&longs;tea&qtilde;">po&longs;teaquae</expan> vis mouens contabuerit, ad &longs;uum motum <expan abbr="lo-cum&qacute;">lo&shy;<lb/>cumque</expan>. </s>                                                                <s>naturalem &longs;e&longs;e recipit de&longs;cribens, <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> &longs;cdm naturam qu&aelig; e&longs;t ad perpendiculum inter cen&shy;<lb/>trum mundi &amp; extremum, &amp; mouetur aliquant&ograve; celerius in progre&longs;&longs;u. </s>                                                                <s>Principia ver&ograve; qu&aelig; violant, <lb/>varia e&longs;&longs;e queunt, &amp; contraria, qu&aelig; materiam affligunt, vt apparet in fulmine, quod c&ugrave;m &longs;it ignis, ab <lb/> <arrow.to.target n="marg3066"></arrow.to.target><lb/>te&longs;t; tantum abe&longs;t, vt e&ograve; properet, vt ni&longs;i virtus mouentis re&longs;i&longs;tentiam mobilis &longs;uperet, <expan abbr="nun&qtilde;">nunquae</expan> monea&shy;<lb/>tur; &amp; ni&longs;i pr&aelig;ualeat facultas violans, in pri&longs;tinum locum &longs;emper retrocedat; <expan abbr="neq.">neque</expan> vllo modo cona&shy;<lb/>tum mouentis adiuuat, &longs;icut adiuuaret &longs;axum, &longs;i magno impetu deiiceretur: nam virtus eiu&longs;modi <lb/>facultati accedens long&egrave; <expan abbr="velocior&etilde;">velociorem</expan> motum faceret. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> principium talis motus omnino externum <lb/><expan abbr="alienum&qacute;">alienumque</expan>. </s>                                                                <s>e&longs;t, <expan abbr="&longs;olum&qacute;">&longs;olumque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;ocium &longs;ui laboris habet medium, quod impetum &agrave; mouente excipiens mo&shy;<lb/>bili impertit. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m quod pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> ab&longs;olut&egrave; mouetur; <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> &amp; &longs;impliciter nullam vim confert: <lb/>immo renititur; &longs;ed ita vincitur &agrave; mouente, vt &longs;impliciter eandem <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> lineam metiatur <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> permea&shy;<lb/>ret, &longs;i moueretur &longs;cdm <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>mouetur ocyus ab initio, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ad extremum. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d ver&ograve; aliqua <lb/>ex parte pr&aelig;ter <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> mouetur, non <expan abbr="o&itilde;no">omnino</expan> re&longs;i&longs;tit; licet e&ograve; non propendeat, quo mouetur. </s>                                                                <s><expan abbr="neq.">neque</expan> ean&shy;<lb/>dem <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> peragrat violatum, ac &longs;i &longs;cdm <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> moueretur; &longs;ed ad latera quodam pacto deflectitur. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="Quamobr&etilde;">Quamobrem</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> medium illi motui magis in&longs;eruit, ob id velocius &amp; ad maius &longs;patium idem lapis in <lb/>latera proiicitur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;ur&longs;um direct&ograve; &amp; ad perpendiculum. </s>                                                                <s>Attamen neutrum ill&ograve; &longs;impliciter vergit, <lb/>qu&ograve; agitur; <expan abbr="neq.">neque</expan> ibi manet &longs;cdm naturam; &longs;ed <expan abbr="po&longs;tea&qtilde;">po&longs;teaquam</expan> vis mouens contabuerit, ad &longs;uum motum <expan abbr="lo-cum&qacute;">lo&shy;<lb/>cumque</expan>. </s>                                                                <s>naturalem &longs;e&longs;e recipit de&longs;cribens, <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> &longs;cdm naturam qu&aelig; e&longs;t ad perpendiculum inter cen&shy;<lb/>trum mundi &amp; extremum, &amp; mouetur aliquant&ograve; celerius in progre&longs;&longs;u. </s>                                                                <s>Principia ver&ograve; qu&aelig; violant, <lb/>varia e&longs;&longs;e queunt, &amp; contraria, qu&aelig; materiam affligunt, vt apparet in fulmine, quod c&ugrave;m &longs;it ignis, ab <lb/>
 <arrow.to.target n="marg3067"></arrow.to.target><lb/>aqua circun&longs;tante expellitur, &amp; <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan>vim agitati corporis, vt fit, vbi venti extollunt aliqua pondera; &amp; <lb/>raptu mobilis cuiu&longs;dam, vt forte euenit in hyppeccaumate, impetu item aqu&aelig;, aut a&euml;ris in gyrum <lb/>acti vt accidit in vorticib. &amp; generatim pul&longs;u, tractu, vertigine, &amp; vectione qu&aelig; <expan abbr="plurim&utilde;">plurimum</expan> fiunt ab ani&shy;<lb/>matis. </s>                                                                <s>Sed c&ugrave;m &longs;upr&agrave; de cau&longs;&longs;a &amp; proprietatib. violenti motus vniuers&egrave; &longs;atis dictum &longs;it, agamus <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> <lb/>de ip&longs;o &longs;peciatim &amp; in pr&aelig;&longs;entia ve&longs;tigemus cau&longs;&longs;am alterius illius motus quem &longs;olent nob. </s>                                                                <s>&longs;ignifi&shy;<lb/>care <expan abbr="no&itilde;e">nomine</expan> proiectorum. </s>                                                                <s>quae long&egrave; ab&longs;tru&longs;ior e&longs;t, &amp; antiquitus <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> varias offendit opiniones. </s>                                                                <s>Nam Plato <lb/>quemadmodum eius verba &longs;onant; afferebat cau&longs;&longs;am talis motus antiperi&longs;ta&longs;im. </s>                                                                <s><expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan> quo pacto <lb/>cau&longs;&longs;a h&aelig;c accipienda &longs;it, nec multum declarat Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;atis &egrave; Platone colligitur. </s>                                                                <s>etenim vox e&longs;t <lb/>ambigua. </s>                                                                <s>&longs;iquidem &longs;it propri&egrave; contrariorum ambitus; quando vnum contrariorum ambit, &amp; <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> <lb/>velut in centrum adducit; quemadmodum calor centrum ver&longs;us &aelig;&longs;tate cogit frigus, vnde multa po&shy;<lb/>ma oriuntur, <expan abbr="quib.">quibus</expan> frigus in&longs;igniter dominetur: &amp; contr&agrave; frigus hyeme centrum ver&longs;us calorem pro&shy;<lb/>pellit, vnde ventres hyeme calidiores: &longs;ecund&ograve; <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="c&otilde;ius">conius</expan> accipiatur in latione &longs;ola, cum ambiens effi&shy;<lb/>cit lationem in eo quod ambitur, ex eo ducens originem, vt Plato volebat; quia mouens omne, dum <lb/>moueret, vn&agrave; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> moueretur; nec vllam vim, ni&longs;i qua corpus e&longs;&longs;et, mobili <expan abbr="c&otilde;icaret">conicaret</expan>, aut in aliud &agrave;  <arrow.to.target n="marg3067"></arrow.to.target><lb/>aqua circun&longs;tante expellitur, &amp; <expan abbr="&ptail;&ptail;">propter</expan>vim agitati corporis, vt fit, vbi venti extollunt aliqua pondera; &amp; <lb/>raptu mobilis cuiu&longs;dam, vt forte euenit in hyppeccaumate, impetu item aqu&aelig;, aut a&euml;ris in gyrum <lb/>acti vt accidit in vorticib. &amp; generatim pul&longs;u, tractu, vertigine, &amp; vectione qu&aelig; <expan abbr="plurim&utilde;">plurimum</expan> fiunt ab ani&shy;<lb/>matis. </s>                                                                <s>Sed c&ugrave;m &longs;upr&agrave; de cau&longs;&longs;a &amp; proprietatib. violenti motus vniuers&egrave; &longs;atis dictum &longs;it, agamus <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> <lb/>de ip&longs;o &longs;peciatim &amp; in pr&aelig;&longs;entia ve&longs;tigemus cau&longs;&longs;am alterius illius motus quem &longs;olent nob. </s>                                                                <s>&longs;ignifi&shy;<lb/>care <expan abbr="no&itilde;e">nomine</expan> proiectorum. </s>                                                                <s>quae long&egrave; ab&longs;tru&longs;ior e&longs;t, &amp; antiquitus <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> varias offendit opiniones. </s>                                                                <s>Nam Plato <lb/>quemadmodum eius verba &longs;onant; afferebat cau&longs;&longs;am talis motus antiperi&longs;ta&longs;im. </s>                                                                <s><expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan> quo pacto <lb/>cau&longs;&longs;a h&aelig;c accipienda &longs;it, nec multum declarat Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;atis &egrave; Platone colligitur. </s>                                                                <s>etenim vox e&longs;t <lb/>ambigua. </s>                                                                <s>&longs;iquidem &longs;it propri&egrave; contrariorum ambitus; quando vnum contrariorum ambit, &amp; <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> <lb/>velut in centrum adducit; quemadmodum calor centrum ver&longs;us &aelig;&longs;tate cogit frigus, vnde multa po&shy;<lb/>ma oriuntur, <expan abbr="quib.">quibus</expan> frigus in&longs;igniter dominetur: &amp; contr&agrave; frigus hyeme centrum ver&longs;us calorem pro&shy;<lb/>pellit, vnde ventres hyeme calidiores: &longs;ecund&ograve; <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="c&otilde;ius">conius</expan> accipiatur in latione &longs;ola, cum ambiens effi&shy;<lb/>cit lationem in eo quod ambitur, ex eo ducens originem, vt Plato volebat; quia mouens omne, dum <lb/>moueret, vn&agrave; <expan abbr="quoq.">quoque</expan> moueretur; nec vllam vim, ni&longs;i qua corpus e&longs;&longs;et, mobili <expan abbr="c&otilde;icaret">conicaret</expan>, aut in aliud &agrave;
 <pb pagenum="504"/>&longs;e transferret: quapropter eodem motu quo mobile ip&longs;um ageretur, vt, &longs;i animus res e&longs;&longs;et corpo&shy;<lb/> <pb pagenum="504"/>&longs;e transferret: quapropter eodem motu quo mobile ip&longs;um ageretur, vt, &longs;i animus res e&longs;&longs;et corpo&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3068"></arrow.to.target><lb/>rea, <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. </s>                                                                <s>corpus agitaret, ip&longs;e <expan abbr="quoq.">quoque</expan> prim&ugrave;m pari <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> ferretur. </s>                                                                <s>Ita igitur in proiectione partes cir&shy;<lb/>cun&longs;tantes in locum po&longs;teriorum &longs;uccedunt, vt, A. &longs;i moueat B. &longs;ubit in eius locum, &amp; &longs;i B. propellat <lb/>C. locum eius occupat. </s>                                                                <s>&amp; &longs;ic c&ecedil;tera deinceps. </s>                                                                <s>hoc <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> dubitatur, an &longs;it per exten&longs;ionem eius corpo&shy;<lb/>ris quod ambitur; an potius &longs;it per &longs;ucce&longs;sionem qu&aelig; fit propter vacuum: nanque huiu&longs;modi &longs;en&shy;<lb/>&longs;um ex eius verbis colligebat Simplicius, &amp; h&ecedil;c item &longs;ententia ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>&longs;ub hac ratione confutata de&shy;<lb/>prehenditur: quoniam ex eo, quae &agrave; tergo rei mobilis coiret medium (hoc <expan abbr=".n.">enim</expan> liquidum e&longs;&longs;e oportet, &amp; <lb/>facile coire po&longs;&longs;e) ne detur <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan>: facta <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> illa coitione mobile procederet vlterius. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr="q&utilde;ocunq.">qunocunque</expan> <lb/>accipiatur &agrave; tergo medium conuenire, &longs;iue impleat &longs;olum id &longs;patij quod &agrave; mobili relictum fuerat, &longs;i&shy;<lb/>ue etiam id quod congreditur, ip&longs;um promoueat, multa &longs;unt qu&aelig; nos ab eius opinione auertant. <lb/></s>                                                                <s>Ac quantum de &longs;ecunda e&longs;t, quam de verbis Platonis Simplicius ip&longs;e profitetur, &longs;atis h&aelig;c illius fal&shy;<lb/>laciam &longs;ignificant. </s>                                                                <s>Prim&ugrave;m quia ratio reddi non <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, cur primo ce&longs;&longs;ante reliqua mouerentur: vbi <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>fiat motus per &longs;olum contactum, veluti fieret in hac hypothe&longs;i; vno moto deinceps <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> moueren&shy;<lb/>tur, <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s>                                                                <s>manente quie&longs;cerent; quod omnia in alterius locum &longs;ucce&longs;sione quadam &longs;ubingrederen&shy;<lb/>tur. </s>                                                                <s>quae &longs;i id non eueniret, omnia <expan abbr="quoq.">quoque</expan> manere opus e&longs;&longs;et: talis <expan abbr=".n.">enim</expan> motus e&longs;t antiperi&longs;ta&longs;eos, &longs;i crede&shy;<lb/>re dignum e&longs;t Ari&longs;t. </s>                                                                <s>quae vnum quidem primum mouetur, &amp; mouens in eius locum &longs;ubit; ita vt vn&agrave; <lb/> <arrow.to.target n="marg3068"></arrow.to.target><lb/>rea, <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. </s>                                                                <s>corpus agitaret, ip&longs;e <expan abbr="quoq.">quoque</expan> prim&ugrave;m pari <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> ferretur. </s>                                                                <s>Ita igitur in proiectione partes cir&shy;<lb/>cun&longs;tantes in locum po&longs;teriorum &longs;uccedunt, vt, A. &longs;i moueat B. &longs;ubit in eius locum, &amp; &longs;i B. propellat <lb/>C. locum eius occupat. </s>                                                                <s>&amp; &longs;ic c&ecedil;tera deinceps. </s>                                                                <s>hoc <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> dubitatur, an &longs;it per exten&longs;ionem eius corpo&shy;<lb/>ris quod ambitur; an potius &longs;it per &longs;ucce&longs;sionem qu&aelig; fit propter vacuum: nanque huiu&longs;modi &longs;en&shy;<lb/>&longs;um ex eius verbis colligebat Simplicius, &amp; h&ecedil;c item &longs;ententia ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>&longs;ub hac ratione confutata de&shy;<lb/>prehenditur: quoniam ex eo, quae &agrave; tergo rei mobilis coiret medium (hoc <expan abbr=".n.">enim</expan> liquidum e&longs;&longs;e oportet, &amp; <lb/>facile coire po&longs;&longs;e) ne detur <expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan>: facta <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> illa coitione mobile procederet vlterius. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr="q&utilde;ocunq.">qunocunque</expan> <lb/>accipiatur &agrave; tergo medium conuenire, &longs;iue impleat &longs;olum id &longs;patij quod &agrave; mobili relictum fuerat, &longs;i&shy;<lb/>ue etiam id quod congreditur, ip&longs;um promoueat, multa &longs;unt qu&aelig; nos ab eius opinione auertant. <lb/></s>                                                                <s>Ac quantum de &longs;ecunda e&longs;t, quam de verbis Platonis Simplicius ip&longs;e profitetur, &longs;atis h&aelig;c illius fal&shy;<lb/>laciam &longs;ignificant. </s>                                                                <s>Prim&ugrave;m quia ratio reddi non <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, cur primo ce&longs;&longs;ante reliqua mouerentur: vbi <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>fiat motus per &longs;olum contactum, veluti fieret in hac hypothe&longs;i; vno moto deinceps <expan abbr="o&itilde;a">omnia</expan> moueren&shy;<lb/>tur, <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s>                                                                <s>manente quie&longs;cerent; quod omnia in alterius locum &longs;ucce&longs;sione quadam &longs;ubingrederen&shy;<lb/>tur. </s>                                                                <s>quae &longs;i id non eueniret, omnia <expan abbr="quoq.">quoque</expan> manere opus e&longs;&longs;et: talis <expan abbr=".n.">enim</expan> motus e&longs;t antiperi&longs;ta&longs;eos, &longs;i crede&shy;<lb/>re dignum e&longs;t Ari&longs;t. </s>                                                                <s>quae vnum quidem primum mouetur, &amp; mouens in eius locum &longs;ubit; ita vt vn&agrave; <lb/>


Legend:
Removed from v.1.34 
changed lines
 Added in v.1.35