Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to buona_demot_014_la_1591.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

Colored diff for /texts/archimedes/xml/buona_demot_014_la_1591.xml between version 1.30 and 1.39

version 1.30, 2007/06/25 18:59:20 version 1.39, 2007/07/06 13:16:59
Line 72 
Line 72 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Hos &longs;ucce&longs;&longs;us alit, po&longs;&longs;unt, quia po&longs;&longs;e videntur.<emph.end type="italics"/></s></p> <s>Hos &longs;ucce&longs;&longs;us alit, po&longs;&longs;unt, quia po&longs;&longs;e videntur.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/><expan abbr="Itaq;">Itaque</expan> Homeri iudicium nouimus &agrave; &longs;apientibus e&longs;&longs;e approbatum, qui exultantem Aga&shy;<lb/>memnonem primis illis <expan abbr="t&etilde;poribus">temporibus</expan> induxerit. </s>                                                                <s>Vly&longs;&longs;e &amp; Achille mirandis inter &longs;e modis al&shy;<lb/>tercantibus, vt <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> ad conuicia euehi &longs;olerent,  &amp; Age&longs;ilai <expan abbr="prudenti&atilde;">prudentiam</expan> <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> illu&longs;tri laude <lb/>celebratam qui &aelig;mulationem, veluti &longs;timulos quo&longs;dam intulerit reip. </s>                                                                <s>ac &longs;emper ade&longs;&longs;e &longs;tu&shy;<lb/>duerit, quod inter &longs;e ciues boni contendant, augente &longs;tudia contentione, concordia ver&ograve; <expan abbr="c&otilde;-ciliante">con&shy;<lb/>ciliante</expan> de&longs;idiam. </s>                                                                <s>Quo factum e&longs;t, vt viri docti&longs;&longs;imi, quanuis &longs;uos commentarios &longs;uppri&shy;<lb/>mendo reprehen&longs;ionem &longs;e fugere intelligerent, quia po&longs;teros tanto bono priuare non &longs;ol&ugrave;m <lb/>iniurium, &longs;ed impium  &amp; nefas e&longs;&longs;e iudicarent, quanuis <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> eorum iudicia &longs;ubituri e&longs;&longs;ent, <lb/>qui forta&longs;&longs;e plus, qu&agrave;m ip&longs;i de &longs;e intelligerent, <expan abbr="ali&ograve;&qacute;">ali&ograve;que</expan>; per cogitationes &longs;uas diuerterent, <lb/>contenti fuerint, &longs;i ita &longs;ua probarentur, vt tanqu&agrave;m di&longs;putata contentius aditum ad ve&shy;<lb/>ritatem patefacerent, cuius <expan abbr="qui&longs;q;">qui&longs;que</expan> bonus nonmod&ograve; &longs;tudio&longs;us, verumetiam curio&longs;us e&longs;&longs;e de&shy;<lb/>bet. </s>                                                                <s>Nam latet veritas in profundo, &amp; diuer&longs;is veri&longs;imilibus inuoluta variis etiam mo&shy;<lb/>dis tentat mentes no&longs;tras, &amp; in diuer&longs;a &longs;tudia rapit. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur ego <expan abbr="quoq;">quoque</expan> &agrave; Cel&longs;i&longs;&longs;imo <lb/>Patre tuo in ve&longs;tra pr&aelig;clari&longs;&longs;ima collegia fuerim cooptatus &amp; adhuc auctoritate tua <lb/>negocium public&egrave; <expan abbr="doc&etilde;di">docendi</expan> &longs;u&longs;tineam, tibi gratias ago immortales, &amp; in eo me laudo, <expan abbr="fortu-nati&longs;&longs;imum&qacute;">fortu&shy;<lb/>nati&longs;&longs;imumque</expan>; pr&aelig;dico cui datus &longs;it locus ingenij mei vires experiendi, &amp; ea narrandi qu&aelig; <lb/>ocium litterarum merito tuo mihi &longs;uppeditat, &amp; v&longs;u quotidie cogno&longs;cendi <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> aliquam <lb/>veritatis, quam &longs;i po&longs;teritati communicauerim, &amp; grati animi officio erga te functus e&longs;&longs;e <lb/>videar, &amp; in alios, &longs;i fieri <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> (vt e&longs;t humana <expan abbr="c&otilde;ditio">conditio</expan>) boni aliquid contuli&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan> <lb/>multa me ab incepto deterrebant, cum quia po&longs;teriores cogitationes meliores e&longs;&longs;e &longs;olerent, <lb/>tum qu&ograve;d plura in dies experientia rerum magi&longs;tra &longs;apienti&longs;sima doceret, non pauca <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>lectio &verbar; iterata librorum, <expan abbr="c&otilde;plura">complura</expan> nou&aelig; di&longs;ceptationes,  &amp; <expan abbr="&longs;criptadi&longs;erti&longs;simor&utilde;">&longs;cripta di&longs;erti&longs;simorum</expan> <expan abbr="homin&utilde;">hominum</expan> qu&aelig; <lb/>ad meas manus quotidie <expan abbr="venieb&atilde;t">veniebant</expan>; vicit tamen illa cura, vt c&aelig;teris, &longs;i po&longs;&longs;um, quoquomodo <lb/>prode&longs;&longs;em, <expan abbr="maxime&qacute;">maximeque</expan>;, vt me&aelig; ergate voluntatis aliquod <expan abbr="&longs;ign&utilde;">&longs;ignum</expan> darem. </s>                                                                <s>Acce&longs;&longs;erunt exhor&shy;<lb/>tationes <expan abbr="amicor&utilde;">amicorum</expan>, qui ex tam diuturnis laboribus aliquid expectabant: nuper <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> magnum <lb/><expan abbr="moment&utilde;">momentum</expan> attulit huic me&aelig; deliberationi, &amp; <expan abbr="cor&atilde;">coram</expan> Pi&longs;is, &amp; per litteras eruditi&longs;simus, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>integerrimus vir Thomas Finckius Vuet&longs;pergen&longs;is, cuius <expan abbr="iudici&utilde;">iudicium</expan> c&ugrave;m &longs;emper maximi fe&shy;<lb/>cerim, in hoc <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> eius <expan abbr="auctoritat&etilde;">auctoritatem</expan> &longs;equi non dubitaui. </s>                                                                <s>Quapropter &egrave; no&longs;tris &longs;ermonib. <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>di&longs;ceptationib. <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> mundus quidam Empedocleus &egrave; lite exortus hic liber ad te rect&agrave; con&shy;<lb/>tendit, clientis tui <expan abbr="fid&etilde;">fidem</expan>, laborem, <expan abbr="&longs;tudi&utilde;">&longs;tudium</expan>, &amp; <expan abbr="indu&longs;tri&atilde;">indu&longs;triam</expan> tibi &longs;ignificat; ob id &agrave; te hilar&egrave; &longs;e <expan abbr="acce-pt&utilde;">acce&shy;<lb/>ptum</expan> iri &longs;perat. </s>                                                                <s>hoc vnum expetit; id &longs;i fuerit a&longs;&longs;ecutus, alacritatem <expan abbr="quoq;">quoque</expan> aliis addet quos <lb/>iam &longs;ub ei&longs;dem au&longs;piciis edere cogitauimus, vt ad te quam prim&ugrave;m aduolent, &amp; perpe&shy;<lb/>tu&aelig; erga te pietatis no&longs;tr&aelig; &longs;int optimi te&longs;tes. </s>                                                                <s>Vale. </s>                                                                <s>Pi&longs;is XIV. Kal. </s>                                                                <s>Decemb.<emph.end type="italics"/><lb/>CIO IO LXXXVII.</s></p> <s><emph type="italics"/><expan abbr="Itaq;">Itaque</expan> Homeri iudicium nouimus &agrave; &longs;apientibus e&longs;&longs;e approbatum, qui exultantem Aga&shy;<lb/>memnonem primis illis <expan abbr="t&etilde;poribus">temporibus</expan> induxerit. </s>                                                                <s>Vly&longs;&longs;e &amp; Achille mirandis inter &longs;e modis al&shy;<lb/>tercantibus, vt <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> ad conuicia euehi &longs;olerent,  &amp; Age&longs;ilai <expan abbr="prudenti&atilde;">prudentiam</expan> <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> illu&longs;tri laude <lb/>celebratam qui &aelig;mulationem, veluti &longs;timulos quo&longs;dam intulerit reip. </s>                                                                <s>ac &longs;emper ade&longs;&longs;e &longs;tu&shy;<lb/>duerit, quod inter &longs;e ciues boni contendant, augente &longs;tudia contentione, concordia ver&ograve; <expan abbr="c&otilde;-ciliante">con&shy;<lb/>ciliante</expan> de&longs;idiam. </s>                                                                <s>Quo factum e&longs;t, vt viri docti&longs;&longs;imi, quanuis &longs;uos commentarios &longs;uppri&shy;<lb/>mendo reprehen&longs;ionem &longs;e fugere intelligerent, quia po&longs;teros tanto bono priuare non &longs;ol&ugrave;m <lb/>iniurium, &longs;ed impium  &amp; nefas e&longs;&longs;e iudicarent, quanuis <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> eorum iudicia &longs;ubituri e&longs;&longs;ent, <lb/>qui forta&longs;&longs;e plus, qu&agrave;m ip&longs;i de &longs;e intelligerent, <expan abbr="ali&ograve;&qacute;">ali&ograve;que</expan>; per cogitationes &longs;uas diuerterent, <lb/>contenti fuerint, &longs;i ita &longs;ua probarentur, vt tanqu&agrave;m di&longs;putata contentius aditum ad ve&shy;<lb/>ritatem patefacerent, cuius <expan abbr="qui&longs;q;">qui&longs;que</expan> bonus nonmod&ograve; &longs;tudio&longs;us, verumetiam curio&longs;us e&longs;&longs;e de&shy;<lb/>bet. </s>                                                                <s>Nam latet veritas in profundo, &amp; diuer&longs;is veri&longs;imilibus inuoluta variis etiam mo&shy;<lb/>dis tentat mentes no&longs;tras, &amp; in diuer&longs;a &longs;tudia rapit. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur ego <expan abbr="quoq;">quoque</expan> &agrave; Cel&longs;i&longs;&longs;imo <lb/>Patre tuo in ve&longs;tra pr&aelig;clari&longs;&longs;ima collegia fuerim cooptatus &amp; adhuc auctoritate tua <lb/>negocium public&egrave; <expan abbr="doc&etilde;di">docendi</expan> &longs;u&longs;tineam, tibi gratias ago immortales, &amp; in eo me laudo, <expan abbr="fortu-nati&longs;&longs;imum&qacute;">fortu&shy;<lb/>nati&longs;&longs;imumque</expan>; pr&aelig;dico cui datus &longs;it locus ingenij mei vires experiendi, &amp; ea narrandi qu&aelig; <lb/>ocium litterarum merito tuo mihi &longs;uppeditat, &amp; v&longs;u quotidie cogno&longs;cendi <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> aliquam <lb/>veritatis, quam &longs;i po&longs;teritati communicauerim, &amp; grati animi officio erga te functus e&longs;&longs;e <lb/>videar, &amp; in alios, &longs;i fieri <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> (vt e&longs;t humana <expan abbr="c&otilde;ditio">conditio</expan>) boni aliquid contuli&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="quan&qtilde;">quanquam</expan> <lb/>multa me ab incepto deterrebant, cum quia po&longs;teriores cogitationes meliores e&longs;&longs;e &longs;olerent, <lb/>tum qu&ograve;d plura in dies experientia rerum magi&longs;tra &longs;apienti&longs;sima doceret, non pauca <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>lectio &verbar; iterata librorum, <expan abbr="c&otilde;plura">complura</expan> nou&aelig; di&longs;ceptationes,  &amp; <expan abbr="&longs;criptadi&longs;erti&longs;simor&utilde;">&longs;cripta di&longs;erti&longs;simorum</expan> <expan abbr="homin&utilde;">hominum</expan> qu&aelig; <lb/>ad meas manus quotidie <expan abbr="venieb&atilde;t">veniebant</expan>; vicit tamen illa cura, vt c&aelig;teris, &longs;i po&longs;&longs;um, quoquomodo <lb/>prode&longs;&longs;em, <expan abbr="maxime&qacute;">maximeque</expan>;, vt me&aelig; ergate voluntatis aliquod <expan abbr="&longs;ign&utilde;">&longs;ignum</expan> darem. </s>                                                                <s>Acce&longs;&longs;erunt exhor&shy;<lb/>tationes <expan abbr="amicor&utilde;">amicorum</expan>, qui ex tam diuturnis laboribus aliquid expectabant: nuper <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> magnum <lb/><expan abbr="moment&utilde;">momentum</expan> attulit huic me&aelig; deliberationi, &amp; <expan abbr="cor&atilde;">coram</expan> Pi&longs;is, &amp; per litteras eruditi&longs;simus, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>integerrimus vir Thomas Finckius Vuet&longs;pergen&longs;is, cuius <expan abbr="iudici&utilde;">iudicium</expan> c&ugrave;m &longs;emper maximi fe&shy;<lb/>cerim, in hoc <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> eius <expan abbr="auctoritat&etilde;">auctoritatem</expan> &longs;equi non dubitaui. </s>                                                                <s>Quapropter &egrave; no&longs;tris &longs;ermonib. <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>di&longs;ceptationib. <expan abbr="tan&qtilde;">tanque</expan> mundus quidam Empedocleus &egrave; lite exortus hic liber ad te rect&agrave; con&shy;<lb/>tendit, clientis tui <expan abbr="fid&etilde;">fidem</expan>, laborem, <expan abbr="&longs;tudi&utilde;">&longs;tudium</expan>, &amp; <expan abbr="indu&longs;tri&atilde;">indu&longs;triam</expan> tibi &longs;ignificat; ob id &agrave; te hilar&egrave; &longs;e <expan abbr="acce-pt&utilde;">acce&shy;<lb/>ptum</expan> iri &longs;perat. </s>                                                                <s>hoc vnum expetit; id &longs;i fuerit a&longs;&longs;ecutus, alacritatem <expan abbr="quoq;">quoque</expan> aliis addet quos <lb/>iam &longs;ub ei&longs;dem au&longs;piciis edere cogitauimus, vt ad te quam prim&ugrave;m aduolent, &amp; perpe&shy;<lb/>tu&aelig; erga te pietatis no&longs;tr&aelig; &longs;int optimi te&longs;tes. </s>                                                                <s>Vale. </s>                                                                <s>Pi&longs;is XIV. Kal. </s>                                                                <s>Decemb.<emph.end type="italics"/><lb/>CIO IO LXXXVII.</s></p>
 <pb/> <pb/>
 <p type="head"> <p type="head">
 <s>INDEX LIBRORVM <lb/>ET CAPITVM QVAE IN HOC <lb/>OPERE CONTINENTVR.</s></p> <s>INDEX LIBRORVM <lb/>ET CAPITVM QVAE IN HOC <lb/>OPERE CONTINENTVR.</s></p>
Line 100 
Line 100 
 <row><cell><emph type="italics"/>Auicenn&aelig; rationes diluuntur quibus probat materi&aelig; prim&ecedil; con&longs;iderationem e&longs;&longs;e &longs;olius primi philo&longs;o-phi. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>73</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Auicenn&aelig; rationes diluuntur quibus probat materi&aelig; prim&ecedil; con&longs;iderationem e&longs;&longs;e &longs;olius primi philo&longs;o-phi. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>73</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Vtr&ugrave;m form&aelig; naturales &longs;i non re, at cogitatione &longs;eparentur &agrave; materia, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>75</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Vtr&ugrave;m form&aelig; naturales &longs;i non re, at cogitatione &longs;eparentur &agrave; materia, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>75</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Quid &longs;it materia &longs;en&longs;ilis, &amp; quemadmodum in naturali methodo accipienda. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>78</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Quid &longs;it materia &longs;en&longs;ilis, &amp; quemadmodum in naturali methodo accipienda. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>78</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Quod'nam genus materi&aelig; &longs;umatur in definitionibus naturalibus. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>80</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>quod' nam genus materi&aelig; &longs;umatur in definitionibus naturalibus. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>80</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Compleat'ne materia &longs;en&longs;ilis definitionem naturalem vt pars e&longs;&longs;enti&aelig;, an non. Cap.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>82</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Compleat'ne materia &longs;en&longs;ilis definitionem naturalem vt pars e&longs;&longs;enti&aelig;, an non. Cap.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>82</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Cur &egrave; Mathematicis nonnull&aelig; naturales appellentur. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>87</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Cur &egrave; Mathematicis nonnull&aelig; naturales appellentur. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>87</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>De potestate eorum communium, qu&aelig; dicuntur ad vnum. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>89</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>De potestate eorum communium, qu&aelig; dicuntur ad vnum. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>89</cell></row>
Line 144 
Line 144 
 <row><cell><emph type="italics"/>Singul&aelig; dubitationes tolluntur de oppo&longs;itione &longs;ubstantiarum. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>180</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Singul&aelig; dubitationes tolluntur de oppo&longs;itione &longs;ubstantiarum. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>180</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>De natur&aelig; progre&longs;&longs;u vbi pote&longs;tas cum actu commutatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 23.</cell><cell>181</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>De natur&aelig; progre&longs;&longs;u vbi pote&longs;tas cum actu commutatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 23.</cell><cell>181</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Pro iis qui prima contraria in natura priuatiu&egrave; opponi defendunt. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>182</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Pro iis qui prima contraria in natura priuatiu&egrave; opponi defendunt. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>182</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Quod'nam propri&egrave; generetur, &amp; quid alij cen&longs;uerint. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>185</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>quod' nam propri&egrave; generetur, &amp; quid alij cen&longs;uerint. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>185</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Sit'ne forma compo&longs;ito perfectior. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>187</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Sit'ne forma compo&longs;ito perfectior. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>187</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Auctoris decretum in medio ponitur de eo quod propri&egrave; generetur. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>188</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Auctoris decretum in medio ponitur de eo quod propri&egrave; generetur. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>188</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Quo pacto form&ecedil; producantur, &amp; vari&ecedil; philo&longs;ophorum &longs;ententi&aelig; recen&longs;entur. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>190</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Quo pacto form&ecedil; producantur, &amp; vari&ecedil; philo&longs;ophorum &longs;ententi&aelig; recen&longs;entur. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>190</cell></row>
Line 628 
Line 628 
 <row><cell><emph type="italics"/>In&longs;tituitur qu&aelig;&longs;tio de ordine mundi, <expan abbr="atq.">atque</expan> ibi proponitur di&longs;putatio, &longs;it'ne Deus <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> men&longs;ura. Cap.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>975</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>In&longs;tituitur qu&aelig;&longs;tio de ordine mundi, <expan abbr="atq.">atque</expan> ibi proponitur di&longs;putatio, &longs;it'ne Deus <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> men&longs;ura. Cap.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>975</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Exquiritur, vnde natura &longs;umatur ratio men&longs;ur&aelig; qua rerum perfectionem metimur. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>977</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Exquiritur, vnde natura &longs;umatur ratio men&longs;ur&aelig; qua rerum perfectionem metimur. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>977</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum ratio men&longs;ur&aelig; congruat cum diuina &longs;ub&longs;tantia. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>979</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum ratio men&longs;ur&aelig; congruat cum diuina &longs;ub&longs;tantia. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>979</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Quod'nam compo&longs;itionis genus men&longs;ur&aelig; &longs;upponatur, vbi multa de compo&longs;itione rationis, &amp; rei di&longs;&longs;e-runtur. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>981</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>quod' nam compo&longs;itionis genus men&longs;ur&aelig; &longs;upponatur, vbi multa de compo&longs;itione rationis, &amp; rei di&longs;&longs;e-runtur. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>981</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Quod'nam compo&longs;itionis genus pertineat ad mentes &agrave; materia &longs;olutas. Cap.<emph.end type="italics"/> 44.</cell><cell>983</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>quod' nam compo&longs;itionis genus pertineat ad mentes &agrave; materia &longs;olutas. Cap.<emph.end type="italics"/> 44.</cell><cell>983</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Reuertimur ad explicationem ordinis vniuer&longs;i, ac de Idea nonnulla ponuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 45.</cell><cell>988</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Reuertimur ad explicationem ordinis vniuer&longs;i, ac de Idea nonnulla ponuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 45.</cell><cell>988</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Ari&longs;totelis placita ab ideis abhorrere monstratur, &amp; diluuntur obiecta. Cap.<emph.end type="italics"/> 46.</cell><cell>989</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Ari&longs;totelis placita ab ideis abhorrere monstratur, &amp; diluuntur obiecta. Cap.<emph.end type="italics"/> 46.</cell><cell>989</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Diligentius explicatur quis ordo rerum &longs;it in vniuer&longs;o. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>993</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Diligentius explicatur quis ordo rerum &longs;it in vniuer&longs;o. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>993</cell></row>
Line 651 
Line 651 
 <p type="head"> <p type="head">
 <s>EX PRIMO LIBRO.</s></p> <s>EX PRIMO LIBRO.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>3. D 3. Architectoni &amp; &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 4. e 4. id quod concr. 6. non vid. 11. nil vetet. </s>                                                                <s>f 6. vt nota. </s>                                                                <s>h 2. inductiu&aelig;rat. 5. b 11. cre&shy;<lb/>duntur. 6. e 5. rei &longs;cientia deficiet. 15. ponet. </s>                                                                <s>f 10. euertetur. 7. d 3. di&longs;cedamus. 6. &longs;ed vel cog. 8. e 7. qu&ograve;d iud. 12. opera. </s>                                                                <s>f <lb/>7. quippe qu&ograve;d. </s>                                                                <s>g 5. pr&aelig;cedit. 12. cuiu&longs;cuiu&longs;modi. </s>                                                                <s>h 11. fertur. 10. e 12. materiata. <foreign lang="greek">xwrish\.</foreign> 13. a 8 pote&longs;tas. </s>                                                                <s>d 2. hoc. 5. in&shy;<lb/>dicantes. 14. e 13. tran&longs;ilimus. </s>                                                                <s>g 1. iudicari 15. f 9. e&longs;&longs;ent. 18. f 14. <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <expan abbr="prior&etilde;">priorem</expan> e&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>g 2. vox <foreign lang="greek"><gap/></foreign> apud. 20. e 13. <foreign lang="greek">e)ntuxei_s.</foreign><lb/>f 10. <foreign lang="greek">e)/nqa kai\ e)/nqa</foreign> 21. 26. faciend&aelig;. </s>                                                                <s>b 3. indicare. </s>                                                                <s>d 3. creatio. 22. g 8. &longs;it. </s>                                                                <s>h vlt. <foreign lang="greek">u(postatikw_s</foreign> 24. f 4. <foreign lang="greek">h( te/xnh.</foreign> g 11. di&longs;un&shy;<lb/>guam. 13. ita fit. 25. b 3. producatur &longs;imile nunquam. 10. fit. </s>                                                                <s>vt. </s>                                                                <s>c 2. nam dicere po&longs;. </s>                                                                <s>d 11. Ari&longs;. </s>                                                                <s>inter ita. 26. e 1. dum fit. </s>                                                                <s>f 11. <lb/>En tibi. </s>                                                                <s>h 9. niti &longs;emper. 27. c 13 form&ecedil;. 29. a 2. mouet. </s>                                                                <s>b 14 efficeret. 30. c 9. ab&longs;olutus. </s>                                                                <s>g 2. &longs;int. 31. c 1. <foreign lang="greek">a)nterei/dousin</foreign>. <lb/></s>                                                                <s>32. e 11. corrige &longs;ic. <foreign lang="greek">ta\ de\ ge/nei e(/tepa plei_on die/sthken h)\ ta\ ei)/dei</foreign>. </s>                                                                <s>g 12. <expan abbr="fi&atilde;t">fiant</expan>. 34. c 4. an'num. 18. notuere. </s>                                                                <s>g 1. di&longs;tort&aelig; &amp; per&shy;<lb/>plex&ecedil;. </s>                                                                <s>h 2. <foreign lang="greek">tu/xw|</foreign>. 4. audis. 5. quadrate. 37. a 9. quid &longs;it. 38. e 11. &longs;ine. 13. &longs;eparantur. 39. d 5. <foreign lang="greek">e)\xei politikh\n</foreign> 15. cluent. <lb/></s>                                                                <s>40. h 12. Huic. 14. <foreign lang="greek">u(pomnhmatistou_</foreign>. 42. h 3. <expan abbr="quan&qtilde;">quanque</expan>. 13. 14. ex parte nece&longs;&longs;e e&longs;t e&longs;&longs;e. 43. 27. vniuer&longs;alis. </s>                                                                <s>c 4 <expan abbr="eu&etilde;ta">euenta</expan>. </s>                                                                <s>g 12. de&shy;<lb/>negari. 44. e 8. negantem. </s>                                                                <s>g 4. 10. &longs;ubalternans. </s>                                                                <s>h 7. definitas. 45. 23. vt <expan abbr="aliq.">alique</expan> d 15. primi. 49 a 8 quanque. 50. e 15. <expan abbr="ante&qtilde;">anteque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>f 15. philo&longs;ophi&aelig;. 51. a 12. <expan abbr="imit&atilde;tur">imitantur</expan> artes. 14. earum c 12. medicos. </s>                                                                <s>d 1. <foreign lang="greek">mimhtikai\</foreign> 52. f 5. qu&ecedil; quid. 8. liberali. </s>                                                                <s>g 14. &longs;i <expan abbr="neq.">neque</expan> <lb/>53. a 9. <foreign lang="greek">d\ ei)ko/na.</foreign> c 3. <foreign lang="greek">a)kribei/as.</foreign> 13. per&longs;picuitas. 54. e 1. quod ad. 9 pareat. 10. &longs;iqua. 12. Phy&longs;ic&aelig;. </s>                                                                <s>h 7. tran&longs;cendenti&aelig;. 13. <lb/>habeant &longs;ubiiciuntur &amp; determinantur. 55. d 11. fuerat <foreign lang="greek">ei)sie/tw</foreign>. 56. e 10. qua &longs;unt. 57. d 4. materi&aelig;. 58 f 6. at &longs;ic. 7. <foreign lang="greek">peras <lb/>gnw/sews.</foreign> 14. hexagonum. </s>                                                                <s>c 6. <expan abbr="c&otilde;ficitur">conficitur</expan>. 60. g 13. &agrave; diuino. </s>                                                                <s>h 2. &longs;ubalternantem ad hanc ab alia. 61. c 2. concipiamus. 7. cum <lb/>&amp; &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 63. b 10. corpore&ecedil;. 64. e 13. corpus. </s>                                                                <s>g 2. fit. 13. qu&ecedil; ope. </s>                                                                <s>h 1. efficitur &longs;ecundum vt. 4. <foreign lang="greek">u(perou/sion.</foreign> 5. natur&ecedil;. 65. <lb/>b 14. tum pr&aelig;terea c 11. vt vnum definitioni. 66. e 4. no&longs;&longs;e. 68. e 7. effectus. </s>                                                                <s>g 5. <expan abbr="quanq.">quanque</expan> 69. b 8. illarum. </s>                                                                <s>d 15. eclip&longs;i &amp; &longs;ic <lb/><expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 70. f 12. &longs;it &amp; alt. </s>                                                                <s>h 4. addimus. 8. <expan abbr="nanq.">nanque</expan> art. 71. a 11. de prim. 72. g 10. &longs;ententiam. 73. c 2. <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan>. 74. e 16. <expan abbr="mou&etilde;tis">mouentis</expan>. <lb/></s>                                                                <s>g 11. in prima. 85. b 12. modo erit dial. 86. e 7. corrige verba Gr&aelig;ca &longs;ic <foreign lang="greek">fusiko\s tou/twn. 10. dh\ tis e(kateros.</foreign> 14. eius e&longs;&longs;e <lb/>quod. 87. a 15. pote&longs;t quae c 8. ex eo e&longs;&longs;e ord. 90. g 3. recipiunt. </s>                                                                <s>h 2. e&longs;&longs;e de &longs;ub&longs;t. 94. e 7. &longs;ub&longs;tanti&aelig; vel acc. 14. omne. </s>                                                                <s>g 12. <lb/>e&ecedil;dam quid de. 97. a 2. illu&longs;trentur. </s>                                                                <s>b 6. &longs;impliciter. 107. c 12. &amp; methodo 109. b 15. verum. </s>                                                                <s>c 1. Placitis. 110. e 4. qua&shy;<lb/>dam. </s>                                                                <s>h 9. careat qu&ecedil; <expan abbr="c&otilde;tradicentia">contradicentia</expan> &longs;unt at. 111. a 6. &longs;ectatorib. eius. 112. f 9 <foreign lang="greek">th_qhn.</foreign> 113. b 11. formas. 114. h 1. Abderitic&egrave;. <lb/></s>                                                                <s>115. b 5. &longs;i ver&ograve;. </s>                                                                <s>c 11. accepta. 116. e 9. <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. 119. c 2. prius natura &longs;it &amp; id. 13. excre&longs;cat. 120. f 11. adhibent. 121. 7. <lb/>niti per &longs;e. 122. f 8. <foreign lang="greek">ginesqai. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek">ginesqai.</foreign> 124. c 1. cau&longs;&longs;am &amp;.</s></p> <s>3. D 3. Architectoni &amp; &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 4. e 4. id quod concr. 6. non vid. 11. nil vetet. </s>                                                                <s>f 6. vt nota. </s>                                                                <s>h 2. inductiu&aelig;rat. 5. b 11. cre&shy;<lb/>duntur. 6. e 5. rei &longs;cientia deficiet. 15. ponet. </s>                                                                <s>f 10. euertetur. 7. d 3. di&longs;cedamus. 6. &longs;ed vel cog. 8. e 7. qu&ograve;d iud. 12. opera. </s>                                                                <s>f <lb/>7. quippe qu&ograve;d. </s>                                                                <s>g 5. pr&aelig;cedit. 12. cuiu&longs;cuiu&longs;modi. </s>                                                                <s>h 11. fertur. 10. e 12. materiata. <foreign lang="greek">xwrish\.</foreign> 13. a 8 pote&longs;tas. </s>                                                                <s>d 2. hoc. 5. in&shy;<lb/>dicantes. 14. e 13. tran&longs;ilimus. </s>                                                                <s>g 1. iudicari 15. f 9. e&longs;&longs;ent. 18. f 14. <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <expan abbr="prior&etilde;">priorem</expan> e&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>g 2. vox <foreign lang="greek"><gap/></foreign> apud. 20. e 13. <foreign lang="greek">e)ntuxei=s.</foreign><lb/>f 10. <foreign lang="greek">e)/nqa kai\ e)/nqa</foreign> 21. 26. faciend&aelig;. </s>                                                                <s>b 3. indicare. </s>                                                                <s>d 3. creatio. 22. g 8. &longs;it. </s>                                                                <s>h vlt. <foreign lang="greek">u(postatikw=s</foreign> 24. f 4. <foreign lang="greek">h( te/xnh.</foreign> g 11. di&longs;un&shy;<lb/>guam. 13. ita fit. 25. b 3. producatur &longs;imile nunquam. 10. fit. </s>                                                                <s>vt. </s>                                                                <s>c 2. nam dicere po&longs;. </s>                                                                <s>d 11. Ari&longs;. </s>                                                                <s>inter ita. 26. e 1. dum fit. </s>                                                                <s>f 11. <lb/>En tibi. </s>                                                                <s>h 9. niti &longs;emper. 27. c 13 form&ecedil;. 29. a 2. mouet. </s>                                                                <s>b 14 efficeret. 30. c 9. ab&longs;olutus. </s>                                                                <s>g 2. &longs;int. 31. c 1. <foreign lang="greek">a)nterei/dousin</foreign>. <lb/></s>                                                                <s>32. e 11. corrige &longs;ic. <foreign lang="greek">ta\ de\ ge/nei e(/tepa plei=on die/sthken h)\ ta\ ei)/dei</foreign>. </s>                                                                <s>g 12. <expan abbr="fi&atilde;t">fiant</expan>. 34. c 4. an'num. 18. notuere. </s>                                                                <s>g 1. di&longs;tort&aelig; &amp; per&shy;<lb/>plex&ecedil;. </s>                                                                <s>h 2. <foreign lang="greek">tu/xw|</foreign>. 4. audis. 5. quadrate. 37. a 9. quid &longs;it. 38. e 11. &longs;ine. 13. &longs;eparantur. 39. d 5. <foreign lang="greek">e)\xei politikh\n</foreign> 15. cluent. <lb/></s>                                                                <s>40. h 12. Huic. 14. <foreign lang="greek">u(pomnhmatistou=</foreign>. 42. h 3. <expan abbr="quan&qtilde;">quanque</expan>. 13. 14. ex parte nece&longs;&longs;e e&longs;t e&longs;&longs;e. 43. 27. vniuer&longs;alis. </s>                                                                <s>c 4 <expan abbr="eu&etilde;ta">euenta</expan>. </s>                                                                <s>g 12. de&shy;<lb/>negari. 44. e 8. negantem. </s>                                                                <s>g 4. 10. &longs;ubalternans. </s>                                                                <s>h 7. definitas. 45. 23. vt <expan abbr="aliq.">alique</expan> d 15. primi. 49 a 8 quanque. 50. e 15. <expan abbr="ante&qtilde;">anteque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>f 15. philo&longs;ophi&aelig;. 51. a 12. <expan abbr="imit&atilde;tur">imitantur</expan> artes. 14. earum c 12. medicos. </s>                                                                <s>d 1. <foreign lang="greek">mimhtikai\</foreign> 52. f 5. qu&ecedil; quid. 8. liberali. </s>                                                                <s>g 14. &longs;i <expan abbr="neq.">neque</expan> <lb/>53. a 9. <foreign lang="greek">d\ ei)ko/na.</foreign> c 3. <foreign lang="greek">a)kribei/as.</foreign> 13. per&longs;picuitas. 54. e 1. quod ad. 9 pareat. 10. &longs;iqua. 12. Phy&longs;ic&aelig;. </s>                                                                <s>h 7. tran&longs;cendenti&aelig;. 13. <lb/>habeant &longs;ubiiciuntur &amp; determinantur. 55. d 11. fuerat <foreign lang="greek">ei)sie/tw</foreign>. 56. e 10. qua &longs;unt. 57. d 4. materi&aelig;. 58 f 6. at &longs;ic. 7. <foreign lang="greek">peras <lb/>gnw/sews.</foreign> 14. hexagonum. </s>                                                                <s>c 6. <expan abbr="c&otilde;ficitur">conficitur</expan>. 60. g 13. &agrave; diuino. </s>                                                                <s>h 2. &longs;ubalternantem ad hanc ab alia. 61. c 2. concipiamus. 7. cum <lb/>&amp; &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 63. b 10. corpore&ecedil;. 64. e 13. corpus. </s>                                                                <s>g 2. fit. 13. qu&ecedil; ope. </s>                                                                <s>h 1. efficitur &longs;ecundum vt. 4. <foreign lang="greek">u(perou/sion.</foreign> 5. natur&ecedil;. 65. <lb/>b 14. tum pr&aelig;terea c 11. vt vnum definitioni. 66. e 4. no&longs;&longs;e. 68. e 7. effectus. </s>                                                                <s>g 5. <expan abbr="quanq.">quanque</expan> 69. b 8. illarum. </s>                                                                <s>d 15. eclip&longs;i &amp; &longs;ic <lb/><expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 70. f 12. &longs;it &amp; alt. </s>                                                                <s>h 4. addimus. 8. <expan abbr="nanq.">nanque</expan> art. 71. a 11. de prim. 72. g 10. &longs;ententiam. 73. c 2. <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan>. 74. e 16. <expan abbr="mou&etilde;tis">mouentis</expan>. <lb/></s>                                                                <s>g 11. in prima. 85. b 12. modo erit dial. 86. e 7. corrige verba Gr&aelig;ca &longs;ic <foreign lang="greek">fusiko\s tou/twn. 10. dh\ tis e(kateros.</foreign> 14. eius e&longs;&longs;e <lb/>quod. 87. a 15. pote&longs;t quae c 8. ex eo e&longs;&longs;e ord. 90. g 3. recipiunt. </s>                                                                <s>h 2. e&longs;&longs;e de &longs;ub&longs;t. 94. e 7. &longs;ub&longs;tanti&aelig; vel acc. 14. omne. </s>                                                                <s>g 12. <lb/>e&ecedil;dam quid de. 97. a 2. illu&longs;trentur. </s>                                                                <s>b 6. &longs;impliciter. 107. c 12. &amp; methodo 109. b 15. verum. </s>                                                                <s>c 1. Placitis. 110. e 4. qua&shy;<lb/>dam. </s>                                                                <s>h 9. careat qu&ecedil; <expan abbr="c&otilde;tradicentia">contradicentia</expan> &longs;unt at. 111. a 6. &longs;ectatorib. eius. 112. f 9 <foreign lang="greek">th=qhn.</foreign> 113. b 11. formas. 114. h 1. Abderitic&egrave;. <lb/></s>                                                                <s>115. b 5. &longs;i ver&ograve;. </s>                                                                <s>c 11. accepta. 116. e 9. <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. 119. c 2. prius natura &longs;it &amp; id. 13. excre&longs;cat. 120. f 11. adhibent. 121. 7. <lb/>niti per &longs;e. 122. f 8. <foreign lang="greek">ginesqai. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek">ginesqai.</foreign> 124. c 1. cau&longs;&longs;am &amp;.</s></p>
 <p type="head"> <p type="head">
 <s>EX LIBRO SECVNDO.</s></p> <s>EX LIBRO SECVNDO.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 659 
Line 659 
 <p type="head"> <p type="head">
 <s>EX LIBRO TERTIO.</s></p> <s>EX LIBRO TERTIO.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>228 G 10. animus. 14. natura. 229. a 3. fuerit, &amp;. </s>                                                                <s>d 5. tran&longs;ilit. 230. e 5. &longs;u&longs;tinens. </s>                                                                <s>g 14. de ip&longs;o vbi. </s>                                                                <s>h 5. &agrave; reliquis. 231. c 2. <lb/>Burl&ecedil;us. </s>                                                                <s>d 6. particulis. 232. e 3. effectus. </s>                                                                <s>f 7. opere. </s>                                                                <s>g 6. requiri. 14 &longs;it. 233. a 6. dictum fuit: &aelig;ger. </s>                                                                <s>d 8. <expan abbr="eoq.">eoque</expan> 235. d 4 per&shy;<lb/>&longs;picuum. 236. h 15. <foreign lang="greek">ou)rano\s.</foreign> 237. c 13. redundat. 238. h 11. in &longs;ub&longs;t. 239. a 2. natura. 24. d 3. &longs;u&longs;cipiunt. 242. c 2. Hippo&shy;<lb/>cratis &amp; &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 11. &amp; &longs;apit. 244. f 1<gap/>. </s>                                                                <s>natura. 246. c 8. &longs;anari. 247. a 1. &longs;ub&longs;tanti&aelig;. </s>                                                                <s>c 3. e&longs;&longs;entiali. 248. h 6. quies ver&ograve;. 249. <lb/>b 9. materia. </s>                                                                <s>c 1. inuenerat. 250. g 7. &longs;ignificati. 251. c 14. pr&aelig;ferendam. 252. e 3. eum. 4. cum id aut. </s>                                                                <s>f 10. <expan abbr="probation&etilde;">probationem</expan>. </s>                                                                <s>g 4. <lb/>partes. </s>                                                                <s>A B. 6. quin fieri. 253. a 5. &longs;ic progre. </s>                                                                <s>b 11. extenta. 254. f 11. nece&longs;&longs;aria. 255. c 7 <expan abbr="approbat&atilde;">approbatam</expan>. 14. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan>. 256. e 12. <lb/>illa. </s>                                                                <s>f 5. oppo&longs;ito. 260. g 2. moueatur. 10. qui fit. 13. <expan abbr="diceb&atilde;t">dicebant</expan> animum e&longs;&longs;e corpus. 261. c 14. potuit. </s>                                                                <s>d 14. vera. 262. c 14. per&shy;<lb/>&longs;picu&aelig;. </s>                                                                <s>h 5. &longs;eip&longs;o non moueri primo, &amp; ab alio. 263. d 11. hyeme <expan abbr=".n.">enim</expan> 264. f 3. ordinatim. </s>                                                                <s>g 7. &longs;icca. </s>                                                                <s>h 5. tibi &longs;u&longs;p. 15. mota. <lb/></s>                                                                <s>265. a 15. &longs;ubactum. 266. g 6 animales. 267 c 4. calore. 268. e 8. aut vbi. </s>                                                                <s>f 3. ea. 269. a 4. quid ergo. 15. at certe. 270 g 11. <lb/>in&longs;it. 271. c 2. e&longs;t ei quod e&longs;t. 6. po&longs;&longs;ent. </s>                                                                <s>d 5. nos qd. 272. e 9. <foreign lang="greek">tro/pon.</foreign> g 11. delibare h 12. natura po&longs;t. 273. b 2. po&longs;&longs;um. 5. <lb/>quid &longs;ibi. 274. h 3. <expan abbr="notion&etilde;">notionem</expan>. 275. c 1. conuertit. 6. notus. </s>                                                                <s>d 6. cuius cau&longs;&longs;am. 277. b 10. po&longs;t cert&egrave;. 278. f 13. forma. </s>                                                                <s>g 13. ac&shy;<lb/>cedat. 281. c 7. ip&longs;o term. 14. ne pro eo. 282. f 8. <expan abbr="c&otilde;tracta">contracta</expan>. 283. d 4. &longs;en&longs;um pellere. 287. a 2. &longs;ecunda. 3. <expan abbr="exagitat&atilde;">exagitatam</expan>. </s>                                                                <s>b 6. po&shy;<lb/>terat. </s>                                                                <s>c 1. materia. 14. <expan abbr="tot&atilde;">totam</expan>. 288. e 3. &longs;ecus &longs;it. </s>                                                                <s>f 7. <expan abbr="&longs;ec&utilde;do">&longs;ecundo</expan> de c&ecedil;lo. </s>                                                                <s>T. 27. h 6. motus <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan>. 8. de&longs;inat. 15. denominatio. 290. <lb/>g 13. vtrum'ne. 291. a 2. <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> qu&aelig; 10. <expan abbr="r&otilde;nes">rationes</expan> opp. </s>                                                                <s>b 2. nobis apparet. 292. e 8. habitus illi &longs;upponatur. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d. 293. a 3. per <lb/>&longs;uam for. </s>                                                                <s>b 12. raro'ue. 13. monemus. </s>                                                                <s>d 1. alens. 2. quod fit in. 7. tum nego. 294. e 10. habet <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>. 14. &longs;ic &amp; illa. </s>                                                                <s>f 8. &longs;imi&shy;<lb/>lis. </s>                                                                <s>g 7. &longs;ecundum &longs;e. 10. habet. </s>                                                                <s>h 10. <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> pote&longs;tatis. 295. b 15. eum e&longs;&longs;e. 296. g 7. motura e&longs;t vt hoc &longs;ine. 297. d 12. Simplicio. <lb/></s>                                                                <s>303. a 1 eas e&longs;&longs;e. 304. g 2. <foreign lang="greek">fronou_n frona_</foreign>. 305. a 15. po&longs;sit in actum. </s>                                                                <s>d 12. &agrave; quo vel quod &longs;em. 306. e 3. <expan abbr="Qu&ecedil;cunq.">Qu&ecedil;cunque</expan> ver&ograve; ca&longs;u &longs;i&shy;<lb/>cut ibi <expan abbr="fi&utilde;t">fiunt</expan>. </s>                                                                <s>i. vt in artifice <foreign lang="greek">kinei_,</foreign> quorum materia pote&longs;t &amp; &agrave; &longs;e ip&longs;a moueri eo motu quo &longs;emen mouet. </s>                                                                <s>g 7. nalitus. </s>                                                                <s>h 5. inu&longs;tis. <lb/></s>                                                                <s>307. d 1. quie&longs;t. 313. b 3. &longs;ic pars. 6. &longs;i per &longs;e. 13. &longs;ecundum quas. </s>                                                                <s>c 1. hoc aut. </s>                                                                <s>d 12. &longs;int confirm. 15. accidensm <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>. 314. <lb/>h 5. Alexandro. 14 gremio. 315. a 6. rex excel. 9. &longs;i deficiatur. </s>                                                                <s>c 7. is. 316. f 8. aliquam. </s>                                                                <s>h 1. ita vt ni&longs;i. 13. <expan abbr="c&otilde;tinu&aelig;">continu&aelig;</expan>. 317. b 5. <lb/>Primum quia. 6. denominantur. </s>                                                                <s>c 12. imperfecti. </s>                                                                <s>d 13. plumbeus. 318. f 14. ita monet. </s>                                                                <s>g 4. materia &longs;u&aelig; 3. 9. b 8 leue &longs;ic. 11. <lb/>grauitate 321. c 5. animali primum viuens pro port. </s>                                                                <s>d 5. mon&longs;trat. 322. g 1. hos mot. 323. a 6. mouere. 324. e in tit. </s>                                                                <s>quas <lb/>ex. </s>                                                                <s>f 7. qu&aelig; ex &longs;e ip&longs;a. </s>                                                                <s>h 2. in &longs;cupo. 325. a 7 violentiam. 12. quoquo. </s>                                                                <s>d 6. &longs;emper ab alio. 326. f 14. te&longs;tetur. </s>                                                                <s>h 1. ratio pro&shy;<lb/>pria. 12. dictorum. 327. a 17. vt &agrave; forma. </s>                                                                <s>b 7. moueri. </s>                                                                <s>c 12. pote&longs;tatum. </s>                                                                <s>d 15. arbitror. 328. g 8. nil perfect&egrave;. </s>                                                                <s>h 2. in pote&longs;t. <lb/></s>                                                                <s>229. b 10. partienda. </s>                                                                <s>d 10. igitur &amp; materia. 330. e 8 materi&aelig; proxim&ecedil;. 10. forent. 17. moueretur. </s>                                                                <s>f 11. alterum quidem. <lb/></s>                                                                <s>g 8. fit e&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>h 9. &longs;ufficiente. 332. e 7. natura &longs;ic. 15. tibi pl. h 3. admittant. 10. &longs;i non re &longs;ep. 336. f 12. auctor hic. 13. &longs;ol&ecedil;. <lb/></s>                                                                <s>h 14. recidat. 339. a 3. carere. 14. commeant. </s>                                                                <s>b 12. continuas. </s>                                                                <s>c 10. vbi cum.</s></p> <s>228 G 10. animus. 14. natura. 229. a 3. fuerit, &amp;. </s>                                                                <s>d 5. tran&longs;ilit. 230. e 5. &longs;u&longs;tinens. </s>                                                                <s>g 14. de ip&longs;o vbi. </s>                                                                <s>h 5. &agrave; reliquis. 231. c 2. <lb/>Burl&ecedil;us. </s>                                                                <s>d 6. particulis. 232. e 3. effectus. </s>                                                                <s>f 7. opere. </s>                                                                <s>g 6. requiri. 14 &longs;it. 233. a 6. dictum fuit: &aelig;ger. </s>                                                                <s>d 8. <expan abbr="eoq.">eoque</expan> 235. d 4 per&shy;<lb/>&longs;picuum. 236. h 15. <foreign lang="greek">ou)rano\s.</foreign> 237. c 13. redundat. 238. h 11. in &longs;ub&longs;t. 239. a 2. natura. 24. d 3. &longs;u&longs;cipiunt. 242. c 2. Hippo&shy;<lb/>cratis &amp; &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 11. &amp; &longs;apit. 244. f 1<gap/>. </s>                                                                <s>natura. 246. c 8. &longs;anari. 247. a 1. &longs;ub&longs;tanti&aelig;. </s>                                                                <s>c 3. e&longs;&longs;entiali. 248. h 6. quies ver&ograve;. 249. <lb/>b 9. materia. </s>                                                                <s>c 1. inuenerat. 250. g 7. &longs;ignificati. 251. c 14. pr&aelig;ferendam. 252. e 3. eum. 4. cum id aut. </s>                                                                <s>f 10. <expan abbr="probation&etilde;">probationem</expan>. </s>                                                                <s>g 4. <lb/>partes. </s>                                                                <s>A B. 6. quin fieri. 253. a 5. &longs;ic progre. </s>                                                                <s>b 11. extenta. 254. f 11. nece&longs;&longs;aria. 255. c 7 <expan abbr="approbat&atilde;">approbatam</expan>. 14. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan>. 256. e 12. <lb/>illa. </s>                                                                <s>f 5. oppo&longs;ito. 260. g 2. moueatur. 10. qui fit. 13. <expan abbr="diceb&atilde;t">dicebant</expan> animum e&longs;&longs;e corpus. 261. c 14. potuit. </s>                                                                <s>d 14. vera. 262. c 14. per&shy;<lb/>&longs;picu&aelig;. </s>                                                                <s>h 5. &longs;eip&longs;o non moueri primo, &amp; ab alio. 263. d 11. hyeme <expan abbr=".n.">enim</expan> 264. f 3. ordinatim. </s>                                                                <s>g 7. &longs;icca. </s>                                                                <s>h 5. tibi &longs;u&longs;p. 15. mota. <lb/></s>                                                                <s>265. a 15. &longs;ubactum. 266. g 6 animales. 267 c 4. calore. 268. e 8. aut vbi. </s>                                                                <s>f 3. ea. 269. a 4. quid ergo. 15. at certe. 270 g 11. <lb/>in&longs;it. 271. c 2. e&longs;t ei quod e&longs;t. 6. po&longs;&longs;ent. </s>                                                                <s>d 5. nos qd. 272. e 9. <foreign lang="greek">tro/pon.</foreign> g 11. delibare h 12. natura po&longs;t. 273. b 2. po&longs;&longs;um. 5. <lb/>quid &longs;ibi. 274. h 3. <expan abbr="notion&etilde;">notionem</expan>. 275. c 1. conuertit. 6. notus. </s>                                                                <s>d 6. cuius cau&longs;&longs;am. 277. b 10. po&longs;t cert&egrave;. 278. f 13. forma. </s>                                                                <s>g 13. ac&shy;<lb/>cedat. 281. c 7. ip&longs;o term. 14. ne pro eo. 282. f 8. <expan abbr="c&otilde;tracta">contracta</expan>. 283. d 4. &longs;en&longs;um pellere. 287. a 2. &longs;ecunda. 3. <expan abbr="exagitat&atilde;">exagitatam</expan>. </s>                                                                <s>b 6. po&shy;<lb/>terat. </s>                                                                <s>c 1. materia. 14. <expan abbr="tot&atilde;">totam</expan>. 288. e 3. &longs;ecus &longs;it. </s>                                                                <s>f 7. <expan abbr="&longs;ec&utilde;do">&longs;ecundo</expan> de c&ecedil;lo. </s>                                                                <s>T. 27. h 6. motus <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan>. 8. de&longs;inat. 15. denominatio. 290. <lb/>g 13. vtrum'ne. 291. a 2. <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> qu&aelig; 10. <expan abbr="r&otilde;nes">rationes</expan> opp. </s>                                                                <s>b 2. nobis apparet. 292. e 8. habitus illi &longs;upponatur. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d. 293. a 3. per <lb/>&longs;uam for. </s>                                                                <s>b 12. raro'ue. 13. monemus. </s>                                                                <s>d 1. alens. 2. quod fit in. 7. tum nego. 294. e 10. habet <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>. 14. &longs;ic &amp; illa. </s>                                                                <s>f 8. &longs;imi&shy;<lb/>lis. </s>                                                                <s>g 7. &longs;ecundum &longs;e. 10. habet. </s>                                                                <s>h 10. <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> pote&longs;tatis. 295. b 15. eum e&longs;&longs;e. 296. g 7. motura e&longs;t vt hoc &longs;ine. 297. d 12. Simplicio. <lb/></s>                                                                <s>303. a 1 eas e&longs;&longs;e. 304. g 2. <foreign lang="greek">fronou=n frona=</foreign>. 305. a 15. po&longs;sit in actum. </s>                                                                <s>d 12. &agrave; quo vel quod &longs;em. 306. e 3. <expan abbr="Qu&ecedil;cunq.">Qu&ecedil;cunque</expan> ver&ograve; ca&longs;u &longs;i&shy;<lb/>cut ibi <expan abbr="fi&utilde;t">fiunt</expan>. </s>                                                                <s>i. vt in artifice <foreign lang="greek">kinei=,</foreign> quorum materia pote&longs;t &amp; &agrave; &longs;e ip&longs;a moueri eo motu quo &longs;emen mouet. </s>                                                                <s>g 7. nalitus. </s>                                                                <s>h 5. inu&longs;tis. <lb/></s>                                                                <s>307. d 1. quie&longs;t. 313. b 3. &longs;ic pars. 6. &longs;i per &longs;e. 13. &longs;ecundum quas. </s>                                                                <s>c 1. hoc aut. </s>                                                                <s>d 12. &longs;int confirm. 15. accidensm <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>. 314. <lb/>h 5. Alexandro. 14 gremio. 315. a 6. rex excel. 9. &longs;i deficiatur. </s>                                                                <s>c 7. is. 316. f 8. aliquam. </s>                                                                <s>h 1. ita vt ni&longs;i. 13. <expan abbr="c&otilde;tinu&aelig;">continu&aelig;</expan>. 317. b 5. <lb/>Primum quia. 6. denominantur. </s>                                                                <s>c 12. imperfecti. </s>                                                                <s>d 13. plumbeus. 318. f 14. ita monet. </s>                                                                <s>g 4. materia &longs;u&aelig; 3. 9. b 8 leue &longs;ic. 11. <lb/>grauitate 321. c 5. animali primum viuens pro port. </s>                                                                <s>d 5. mon&longs;trat. 322. g 1. hos mot. 323. a 6. mouere. 324. e in tit. </s>                                                                <s>quas <lb/>ex. </s>                                                                <s>f 7. qu&aelig; ex &longs;e ip&longs;a. </s>                                                                <s>h 2. in &longs;cupo. 325. a 7 violentiam. 12. quoquo. </s>                                                                <s>d 6. &longs;emper ab alio. 326. f 14. te&longs;tetur. </s>                                                                <s>h 1. ratio pro&shy;<lb/>pria. 12. dictorum. 327. a 17. vt &agrave; forma. </s>                                                                <s>b 7. moueri. </s>                                                                <s>c 12. pote&longs;tatum. </s>                                                                <s>d 15. arbitror. 328. g 8. nil perfect&egrave;. </s>                                                                <s>h 2. in pote&longs;t. <lb/></s>                                                                <s>229. b 10. partienda. </s>                                                                <s>d 10. igitur &amp; materia. 330. e 8 materi&aelig; proxim&ecedil;. 10. forent. 17. moueretur. </s>                                                                <s>f 11. alterum quidem. <lb/></s>                                                                <s>g 8. fit e&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>h 9. &longs;ufficiente. 332. e 7. natura &longs;ic. 15. tibi pl. h 3. admittant. 10. &longs;i non re &longs;ep. 336. f 12. auctor hic. 13. &longs;ol&ecedil;. <lb/></s>                                                                <s>h 14. recidat. 339. a 3. carere. 14. commeant. </s>                                                                <s>b 12. continuas. </s>                                                                <s>c 10. vbi cum.</s></p>
 <pb/> <pb/>
 <p type="head"> <p type="head">
 <s>EX LIBRO QVARTO.</s></p> <s>EX LIBRO QVARTO.</s></p>
Line 681 
Line 681 
 <p type="head"> <p type="head">
 <s>EX LIBRO OCTAVO.</s></p> <s>EX LIBRO OCTAVO.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>723. C 10. <foreign lang="greek">a)lloi/wsis, a)lloi_on</foreign> &longs;emper lege cum gemino <foreign lang="greek">ll</foreign>. 724. e 9. po&longs;&longs;e&longs;sione. 10. ill&ecedil;. 726. g 14. huius e&longs;t actu. </s>                                                                <s>h 7. &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tanti&aelig;. 12. &amp; &agrave; c&ecedil;ter. </s>                                                                <s>e 16. Eri&longs;tic <foreign lang="greek">w_s</foreign>. 727. c 15. nexum. </s>                                                                <s>d 1. propter &longs;e fines. 2. po&longs;teriora. 14. &longs;pecta. 728. e 6. &longs;ic ordin. </s>                                                                <s>g 4. <lb/>fit fieri. 10. impedientia. 729. c 11. motus qui. </s>                                                                <s>d 16. illarum. 730. h 8. &longs;ucce&longs;&longs;u. 732. f 14. inueniendum. 733. c 11. actus ac&shy;<lb/>cidentis ex actu. 734. e 8. totam. </s>                                                                <s>f 4. rationis. 737. b 7. acris. 738. h 16. hoc meo. 739. b 13. qualitati. 740. f 9. ac generib. <lb/></s>                                                                <s>h 17. mendis. 743. b 12. innitatur. </s>                                                                <s>d 15. cum tamen. 745. b 12. quam. 746. e 16. ip&longs;e. </s>                                                                <s>g 10. tertio. 747. b 11. aut ver&ograve; 13. <lb/>cupre&longs;&longs;ui. </s>                                                                <s>c 7. intendi. 749. b 4. ab&longs;olute. 750. f 12. profe&longs;si. </s>                                                                <s>g 4. <expan abbr="vs&qtilde;">vsque</expan>. </s>                                                                <s>h 15. nemo. 752. e 8. reparari. 754. c 6. item. 755. c 5. <lb/>&longs;ic &longs;olum. 8. per actum &longs;ecundum. 756. f in tit. </s>                                                                <s>elem&ecedil;ntis. 8. mouentur. 9. deletur. 757. d 12. effecta. 758. e 2. &longs;en&longs;um 4. <lb/>&longs;uperiora. 7. Ari&longs;totelea. </s>                                                                <s>g 6. remi&longs;siorem. 8. vt mos. 759. b 5. nix. 6. eos exi&longs;tit. 12. materi&aelig;. </s>                                                                <s>d 5. obtinebat. 760. g 12. ad <lb/>illas. 761. a 5. perfectioris. </s>                                                                <s>b 8. colorum. 762. e 7. nobis. </s>                                                                <s>g 4. permi&longs;&longs;ione. 763. b 4. fit. 11. pictoribus. 14. non &longs;it. </s>                                                                <s>c 4. philo&shy;<lb/>&longs;ophorum. 764. f 7. eget. </s>                                                                <s>g 10. contracto. 766. e 5. vt termini. </s>                                                                <s>h 13. halitus. 15. halitus. 767. c 8. acutam. 14. donare. </s>                                                                <s>d 15. <lb/>&longs;ecquitur. 768. c 11. non e&longs;t. 770 g 3. mucrone. 771. b 6. &amp; nigro. </s>                                                                <s>d 17. anacla&longs;im. 772. f 8. contraria &amp;. </s>                                                                <s>g 2. vim. </s>                                                                <s>h 16. ex&shy;<lb/>&aelig;quo. 773. b 14. accipiet. 774. f 14. qualitates. </s>                                                                <s>h 7. ponantur. 14. ambiguas. 775. a 10. quo ex. </s>                                                                <s>d 1. &longs;int. 3. conditione <expan abbr="t&atilde;t&utilde;">tantum</expan>. <lb/></s>                                                                <s>777. a 14. &longs;en&longs;iles. </s>                                                                <s>d 15. &amp; fine. 778. e 3. hos bon. 6. defendes. 779. a 3. &amp; &longs;unt. 8. <expan abbr="atq.">atque</expan> c 4. in his e&longs;t. </s>                                                                <s>d 14. nullius. 17. ita. <lb/></s>                                                                <s>780. g 1. repa&longs;sio. 2. <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> 3. priore. 15. benefica. </s>                                                                <s>h 4. communicat. </s>                                                                <s>&longs;unt entia. 781. c 9. acrem. </s>                                                                <s>d 10. propriore. 782 e 16. <lb/>fundum. </s>                                                                <s>h 17. non pote&longs;t. 783. b 13. contractam. </s>                                                                <s>d 17. accidenti. 784. e 10. qu&aelig; alij. 11. innitatur. </s>                                                                <s>f 8. perhibetur. </s>                                                                <s>h 10. <lb/>producenda. 785 a 2. po&longs;itura. 5. &longs;it vt. </s>                                                                <s>d 16. quos tamen. 786. g 14. luminis. </s>                                                                <s>h 10. diuer&longs;a. 787. a 3. nulla. 788. f 15 potiri. <lb/></s>                                                                <s>16. terminos omnes. 789. b 11. fuerit. 16. nimium. </s>                                                                <s>c 10. vel ex extr. 790. e 4. ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>rem. 14. prim&aelig;. 15. euidentior. <lb/></s>                                                                <s>791. a 7. ab altero. </s>                                                                <s>c 15. &longs;pectari. 792. g 11. &longs;umm&egrave;. 794. e 11. infigantur. </s>                                                                <s>g 8. vnum. 795. d 5. fuerint. 796. g 7. <foreign lang="greek">go/nu knh/&shy;<lb/>mhs</foreign>. 797. a 8. debilitatum. 9. ni&longs;u. </s>                                                                <s>b 4. <foreign lang="greek">pa/qous</foreign> &amp;. 9. omni. </s>                                                                <s>d 8. naturalis. 798. g 6. explicata. 11. &egrave; voto. </s>                                                                <s>h 4. contrariis. 6. <lb/>pr&aelig;&longs;tantia. 12. <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> actu. 799. a 12. <expan abbr="eou&longs;&qacute;">eou&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>d 8. denominationes. 800. h 6. circum. 801. a 1. facilis. </s>                                                                <s>d 7. forma. 802. e 2. ab <lb/>illis. 4. <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan>. 803. a 2. <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan>. 805 a 2. <expan abbr="c&utilde;cta">cuncta</expan> igitur. </s>                                                                <s>c 8. coniuctis. </s>                                                                <s>d 2. fuerint. 806. e 10. &amp; ne elem. </s>                                                                <s>f 2. vt &longs;i 807. a 8. motu. <lb/></s>                                                                <s>d 6. perhibetur. 808. h 15. pr&ecedil;&longs;tat. 809. a 11. motus.</s></p> <s>723. C 10. <foreign lang="greek">a)lloi/wsis, a)lloi=on</foreign> &longs;emper lege cum gemino <foreign lang="greek">ll</foreign>. 724. e 9. po&longs;&longs;e&longs;sione. 10. ill&ecedil;. 726. g 14. huius e&longs;t actu. </s>                                                                <s>h 7. &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tanti&aelig;. 12. &amp; &agrave; c&ecedil;ter. </s>                                                                <s>e 16. Eri&longs;tic <foreign lang="greek">w=s</foreign>. 727. c 15. nexum. </s>                                                                <s>d 1. propter &longs;e fines. 2. po&longs;teriora. 14. &longs;pecta. 728. e 6. &longs;ic ordin. </s>                                                                <s>g 4. <lb/>fit fieri. 10. impedientia. 729. c 11. motus qui. </s>                                                                <s>d 16. illarum. 730. h 8. &longs;ucce&longs;&longs;u. 732. f 14. inueniendum. 733. c 11. actus ac&shy;<lb/>cidentis ex actu. 734. e 8. totam. </s>                                                                <s>f 4. rationis. 737. b 7. acris. 738. h 16. hoc meo. 739. b 13. qualitati. 740. f 9. ac generib. <lb/></s>                                                                <s>h 17. mendis. 743. b 12. innitatur. </s>                                                                <s>d 15. cum tamen. 745. b 12. quam. 746. e 16. ip&longs;e. </s>                                                                <s>g 10. tertio. 747. b 11. aut ver&ograve; 13. <lb/>cupre&longs;&longs;ui. </s>                                                                <s>c 7. intendi. 749. b 4. ab&longs;olute. 750. f 12. profe&longs;si. </s>                                                                <s>g 4. <expan abbr="vs&qtilde;">vsque</expan>. </s>                                                                <s>h 15. nemo. 752. e 8. reparari. 754. c 6. item. 755. c 5. <lb/>&longs;ic &longs;olum. 8. per actum &longs;ecundum. 756. f in tit. </s>                                                                <s>elem&ecedil;ntis. 8. mouentur. 9. deletur. 757. d 12. effecta. 758. e 2. &longs;en&longs;um 4. <lb/>&longs;uperiora. 7. Ari&longs;totelea. </s>                                                                <s>g 6. remi&longs;siorem. 8. vt mos. 759. b 5. nix. 6. eos exi&longs;tit. 12. materi&aelig;. </s>                                                                <s>d 5. obtinebat. 760. g 12. ad <lb/>illas. 761. a 5. perfectioris. </s>                                                                <s>b 8. colorum. 762. e 7. nobis. </s>                                                                <s>g 4. permi&longs;&longs;ione. 763. b 4. fit. 11. pictoribus. 14. non &longs;it. </s>                                                                <s>c 4. philo&shy;<lb/>&longs;ophorum. 764. f 7. eget. </s>                                                                <s>g 10. contracto. 766. e 5. vt termini. </s>                                                                <s>h 13. halitus. 15. halitus. 767. c 8. acutam. 14. donare. </s>                                                                <s>d 15. <lb/>&longs;ecquitur. 768. c 11. non e&longs;t. 770 g 3. mucrone. 771. b 6. &amp; nigro. </s>                                                                <s>d 17. anacla&longs;im. 772. f 8. contraria &amp;. </s>                                                                <s>g 2. vim. </s>                                                                <s>h 16. ex&shy;<lb/>&aelig;quo. 773. b 14. accipiet. 774. f 14. qualitates. </s>                                                                <s>h 7. ponantur. 14. ambiguas. 775. a 10. quo ex. </s>                                                                <s>d 1. &longs;int. 3. conditione <expan abbr="t&atilde;t&utilde;">tantum</expan>. <lb/></s>                                                                <s>777. a 14. &longs;en&longs;iles. </s>                                                                <s>d 15. &amp; fine. 778. e 3. hos bon. 6. defendes. 779. a 3. &amp; &longs;unt. 8. <expan abbr="atq.">atque</expan> c 4. in his e&longs;t. </s>                                                                <s>d 14. nullius. 17. ita. <lb/></s>                                                                <s>780. g 1. repa&longs;sio. 2. <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> 3. priore. 15. benefica. </s>                                                                <s>h 4. communicat. </s>                                                                <s>&longs;unt entia. 781. c 9. acrem. </s>                                                                <s>d 10. propriore. 782 e 16. <lb/>fundum. </s>                                                                <s>h 17. non pote&longs;t. 783. b 13. contractam. </s>                                                                <s>d 17. accidenti. 784. e 10. qu&aelig; alij. 11. innitatur. </s>                                                                <s>f 8. perhibetur. </s>                                                                <s>h 10. <lb/>producenda. 785 a 2. po&longs;itura. 5. &longs;it vt. </s>                                                                <s>d 16. quos tamen. 786. g 14. luminis. </s>                                                                <s>h 10. diuer&longs;a. 787. a 3. nulla. 788. f 15 potiri. <lb/></s>                                                                <s>16. terminos omnes. 789. b 11. fuerit. 16. nimium. </s>                                                                <s>c 10. vel ex extr. 790. e 4. ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>rem. 14. prim&aelig;. 15. euidentior. <lb/></s>                                                                <s>791. a 7. ab altero. </s>                                                                <s>c 15. &longs;pectari. 792. g 11. &longs;umm&egrave;. 794. e 11. infigantur. </s>                                                                <s>g 8. vnum. 795. d 5. fuerint. 796. g 7. <foreign lang="greek">go/nu knh/&shy;<lb/>mhs</foreign>. 797. a 8. debilitatum. 9. ni&longs;u. </s>                                                                <s>b 4. <foreign lang="greek">pa/qous</foreign> &amp;. 9. omni. </s>                                                                <s>d 8. naturalis. 798. g 6. explicata. 11. &egrave; voto. </s>                                                                <s>h 4. contrariis. 6. <lb/>pr&aelig;&longs;tantia. 12. <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> actu. 799. a 12. <expan abbr="eou&longs;&qacute;">eou&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>d 8. denominationes. 800. h 6. circum. 801. a 1. facilis. </s>                                                                <s>d 7. forma. 802. e 2. ab <lb/>illis. 4. <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan>. 803. a 2. <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan>. 805 a 2. <expan abbr="c&utilde;cta">cuncta</expan> igitur. </s>                                                                <s>c 8. coniuctis. </s>                                                                <s>d 2. fuerint. 806. e 10. &amp; ne elem. </s>                                                                <s>f 2. vt &longs;i 807. a 8. motu. <lb/></s>                                                                <s>d 6. perhibetur. 808. h 15. pr&ecedil;&longs;tat. 809. a 11. motus.</s></p>
 <p type="head"> <p type="head">
 <s>EX LIBRO NONO.</s></p> <s>EX LIBRO NONO.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 711 
Line 711 
 <s>Pro&oelig;mium.</s></p> <s>Pro&oelig;mium.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>MOTVS initia <expan abbr="cau&longs;&longs;a&qacute;">cau&longs;&longs;aque</expan>. </s>                                                                <s>venari proxim&egrave; opero&longs;um e&longs;&longs;e atque diffi&shy;<lb/>cile, &amp; multa de ip&longs;o volumina &agrave; Peripateticorum principe edita <lb/>re&longs;tantur, &amp; labores &longs;ummi, quos vniuer&longs;a philo&longs;ophorum &longs;cho&shy;<lb/>la in eius <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> <expan abbr="c&otilde;tuli&longs;&longs;e">contuli&longs;&longs;e</expan> per&longs;picitur. </s>                                                                <s>Nam &longs;iue copia theo<lb/>rematum &longs;pectetur, &longs;iue &longs;ubtilitas &amp; ob&longs;curitas: h&aelig;c omnia plan&egrave; <lb/>in motus e&longs;&longs;entia ve&longs;tiganda nobis &longs;e&longs;e obiiciunt: etenim per&longs;i&longs;tit <lb/>parum motus; nec eius aliud quicquam, ni&longs;i pars aliqua, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <arrow.to.target n="marg1"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> lubrica, <expan abbr="nil&qacute;">nilque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;tabilis obtinens, quin potius indiuiduus qui&shy;<lb/>dam finis eius tantummod&ograve; extat; vt facillim&egrave; elabatur: tum <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>quae multa complectitur, qu&aelig; naturis inter &longs;e di&longs;creta tantam <expan abbr="caligi-n&etilde;">caligi&shy;<lb/>nem</expan> <expan abbr="offund&utilde;t">offundunt</expan>, vt inter philo&longs;ophos admod&ugrave;m procliue &longs;it variari. <lb/></s>                                                                <s>Augebat quoque difficultatem, quia plurima flagitaret, vt con&longs;titui po&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>Nullum enim cau&longs;&shy;<lb/>&longs;&ecedil; genus exi&longs;tit, ex quo non pendeat motus: tempus item <expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. </s>                                                                <s>re&longs;picit. </s>                                                                <s>&longs;ingula ver&ograve; com&shy;<lb/>plura nobis &longs;uppeditant quidem, qu&aelig; dicamus; &longs;ed ea cert&egrave; plena &longs;alebrarum &amp; dubitationis; <lb/>ver&ugrave;m qu&aelig; pr&aelig;claram philo&longs;ophandi occa&longs;ionem <expan abbr="pr&aelig;be&atilde;t">pr&aelig;beant</expan> &longs;tudio&longs;is veritatis. </s>                                                                <s>Quare <expan abbr="n&otilde;">non</expan> minus <lb/>audaci&aelig; forta&longs;&longs;e nobis ad&longs;cribetur, qui <expan abbr="t&atilde;tum">tantum</expan> negocium pertentare voluimus, qu&agrave;m de&longs;iderio <lb/>veri perno&longs;cendi, <expan abbr="&longs;tudio&qacute;">&longs;tudioque</expan>. </s>                                                                <s>c&aelig;teros iuuandi, qui nobi&longs;cum in hanc <expan abbr="pulcherrim&atilde;">pulcherrimam</expan>, &amp; <expan abbr="hone&longs;ti&longs;sim&atilde;">hone&longs;ti&longs;simam</expan> <lb/>&longs;peculationis <expan abbr="aren&atilde;">arenam</expan> de&longs;cenderunt; qu&aelig; &longs;emper apud nos potuere plurimum, &amp; ad &longs;e&longs;e <expan abbr="trah&etilde;tia">trahentia</expan> <lb/>miris modis, &agrave; multis vit&aelig; <expan abbr="c&otilde;modis">commodis</expan> auerterunt, <expan abbr="exi&longs;tim&atilde;tes">exi&longs;timantes</expan> ei, qui &longs;e ad <expan abbr="&longs;peculation&etilde;">&longs;peculationem</expan> contulerit; <lb/>cuius mult&ograve; maxima pars e&longs;t qu&aelig; de motu ampli&longs;sima pr&aelig;mia proponi, <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan>, qu&aelig; <lb/>&longs;ola bene <expan abbr="in&longs;titut&atilde;">in&longs;titutam</expan> mentem pa&longs;cit, &amp; fouet, &amp; alioqui fluctuantem &longs;edat, &amp; mult&ograve; plus denique <lb/>delectat, qu&agrave;m laboris <expan abbr="imm&etilde;&longs;itas">immen&longs;itas</expan> &amp; anxietas cur&aelig; deterreat, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s>                                                                <s>tum &longs;eip&longs;am &longs;uperat, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>ver&longs;atur in rebus hone&longs;ti&longs;simis, in quibus optimo iure contemplatio motus numerari pote&longs;t. <lb/></s>                                                                <s> <s>MOTVS initia <expan abbr="cau&longs;&longs;a&qacute;">cau&longs;&longs;aque</expan>. </s>                                                                <s>venari proxim&egrave; opero&longs;um e&longs;&longs;e atque diffi&shy;<lb/>cile, &amp; multa de ip&longs;o volumina &agrave; Peripateticorum principe edita <lb/>re&longs;tantur, &amp; labores &longs;ummi, quos vniuer&longs;a philo&longs;ophorum &longs;cho&shy;<lb/>la in eius <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> <expan abbr="c&otilde;tuli&longs;&longs;e">contuli&longs;&longs;e</expan> per&longs;picitur. </s>                                                                <s>Nam &longs;iue copia theo<lb/>rematum &longs;pectetur, &longs;iue &longs;ubtilitas &amp; ob&longs;curitas: h&aelig;c omnia plan&egrave; <lb/>in motus e&longs;&longs;entia ve&longs;tiganda nobis &longs;e&longs;e obiiciunt: etenim per&longs;i&longs;tit <lb/>parum motus; nec eius aliud quicquam, ni&longs;i pars aliqua, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <arrow.to.target n="marg1"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> lubrica, <expan abbr="nil&qacute;">nilque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;tabilis obtinens, quin potius indiuiduus qui&shy;<lb/>dam finis eius tantummod&ograve; extat; vt facillim&egrave; elabatur: tum <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>quae multa complectitur, qu&aelig; naturis inter &longs;e di&longs;creta tantam <expan abbr="caligi-n&etilde;">caligi&shy;<lb/>nem</expan> <expan abbr="offund&utilde;t">offundunt</expan>, vt inter philo&longs;ophos admod&ugrave;m procliue &longs;it variari. <lb/></s>                                                                <s>Augebat quoque difficultatem, quia plurima flagitaret, vt con&longs;titui po&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>Nullum enim cau&longs;&shy;<lb/>&longs;&ecedil; genus exi&longs;tit, ex quo non pendeat motus: tempus item <expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. </s>                                                                <s>re&longs;picit. </s>                                                                <s>&longs;ingula ver&ograve; com&shy;<lb/>plura nobis &longs;uppeditant quidem, qu&aelig; dicamus; &longs;ed ea cert&egrave; plena &longs;alebrarum &amp; dubitationis; <lb/>ver&ugrave;m qu&aelig; pr&aelig;claram philo&longs;ophandi occa&longs;ionem <expan abbr="pr&aelig;be&atilde;t">pr&aelig;beant</expan> &longs;tudio&longs;is veritatis. </s>                                                                <s>Quare <expan abbr="n&otilde;">non</expan> minus <lb/>audaci&aelig; forta&longs;&longs;e nobis ad&longs;cribetur, qui <expan abbr="t&atilde;tum">tantum</expan> negocium pertentare voluimus, qu&agrave;m de&longs;iderio <lb/>veri perno&longs;cendi, <expan abbr="&longs;tudio&qacute;">&longs;tudioque</expan>. </s>                                                                <s>c&aelig;teros iuuandi, qui nobi&longs;cum in hanc <expan abbr="pulcherrim&atilde;">pulcherrimam</expan>, &amp; <expan abbr="hone&longs;ti&longs;sim&atilde;">hone&longs;ti&longs;simam</expan> <lb/>&longs;peculationis <expan abbr="aren&atilde;">arenam</expan> de&longs;cenderunt; qu&aelig; &longs;emper apud nos potuere plurimum, &amp; ad &longs;e&longs;e <expan abbr="trah&etilde;tia">trahentia</expan> <lb/>miris modis, &agrave; multis vit&aelig; <expan abbr="c&otilde;modis">commodis</expan> auerterunt, <expan abbr="exi&longs;tim&atilde;tes">exi&longs;timantes</expan> ei, qui &longs;e ad <expan abbr="&longs;peculation&etilde;">&longs;peculationem</expan> contulerit; <lb/>cuius mult&ograve; maxima pars e&longs;t qu&aelig; de motu ampli&longs;sima pr&aelig;mia proponi, <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan>, qu&aelig; <lb/>&longs;ola bene <expan abbr="in&longs;titut&atilde;">in&longs;titutam</expan> mentem pa&longs;cit, &amp; fouet, &amp; alioqui fluctuantem &longs;edat, &amp; mult&ograve; plus denique <lb/>delectat, qu&agrave;m laboris <expan abbr="imm&etilde;&longs;itas">immen&longs;itas</expan> &amp; anxietas cur&aelig; deterreat, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s>                                                                <s>tum &longs;eip&longs;am &longs;uperat, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>ver&longs;atur in rebus hone&longs;ti&longs;simis, in quibus optimo iure contemplatio motus numerari pote&longs;t. <lb/></s>                                                                <s>
 <arrow.to.target n="marg2"></arrow.to.target><lb/>His adde qu&agrave;m &longs;it eius animaduer&longs;io nece&longs;&longs;aria, c&ugrave;m plan&egrave; informet <expan abbr="method&utilde;">methodum</expan> naturalem, qu&aelig; <lb/>&longs;ibi propo&longs;uit ad explicandum illud <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan> genus, in quo fons ine&longs;t &amp; origo motus; hoc <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <lb/>lati&longs;sim&egrave; patet, atque ade&ograve;, vt ni&longs;i aciem mentis acerrim&egrave; intendas, &longs;olum tibi, inter ea qu&aelig; &longs;unt, <lb/>occurrat, <expan abbr="facile&qacute;">facileque</expan>., ni&longs;i diuinitus affleris; nihil aliud e&longs;&longs;e opineris, qu&agrave;m naturam: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>certam <lb/>materi&aelig; &longs;ubiect&aelig; rationem in methodo illa ponit: ex quo efficitur, vt cuncta in &longs;cientia natura&shy;<lb/>li ad eius &longs;tateram reuocari oporteat. </s>                                                                <s>H&aelig;c quidem per <expan abbr="o&imacr;a">oina</expan> pertinet, qu&aelig; &longs;en&longs;ui &longs;ubiiciuntur, &amp; <lb/>ad omne genus v&longs;us ab homine accomodatur, &amp; qua&longs;i officina <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> e&longs;t, &amp; in&longs;trumentum, vn&shy;<lb/>de &longs;upellex diuin&aelig; contemplationis expromatur. </s>                                                                <s>Proinde <expan abbr="pleraq.">pleraque</expan> pars human&ecedil; contemplatio&shy;<lb/>nis in tractatione motus impenditur. </s>                                                                <s>Oper&ecedil;precium ergo facturum eum confido, qui toto pe&shy;<lb/>ctore negocium de motu &longs;u&longs;cipiat, in <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s>                                                                <s>explicando &longs;uam operam collocet. </s>                                                                <s>Magna enim prin&shy;<lb/>cipij vis e&longs;t, vt <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;emel &agrave; viris &longs;apienti&longs;simis dimidium totius habeatur, im&ograve; ip&longs;um &longs;olidum to&shy;<lb/>tum pr&aelig;dicetur. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> cum in omnib. reb. agendis, tum maxim&egrave; in philo&longs;ophando <expan abbr="rerum&qacute;">rerumque</expan>. </s>                                                                <s>veri&shy;<lb/>tate ve&longs;tiganda, rationem <expan abbr="principior&utilde;">principiorum</expan> habere oportet: <expan abbr="&longs;edulo&qacute;">&longs;eduloque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="aduert&etilde;dum">aduertendum</expan>, qu&aelig;'nam &amp; cuiu&longs;&shy;<lb/>modi principia <expan abbr="&longs;tatu&atilde;tur">&longs;tatuantur</expan>: &longs;iquidem fundamenti locum occupent in omnibus methodis. </s>                                                                <s>Sicut  <arrow.to.target n="marg2"></arrow.to.target><lb/>His adde qu&agrave;m &longs;it eius animaduer&longs;io nece&longs;&longs;aria, c&ugrave;m plan&egrave; informet <expan abbr="method&utilde;">methodum</expan> naturalem, qu&aelig; <lb/>&longs;ibi propo&longs;uit ad explicandum illud <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan> genus, in quo fons ine&longs;t &amp; origo motus; hoc <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <lb/>lati&longs;sim&egrave; patet, atque ade&ograve;, vt ni&longs;i aciem mentis acerrim&egrave; intendas, &longs;olum tibi, inter ea qu&aelig; &longs;unt, <lb/>occurrat, <expan abbr="facile&qacute;">facileque</expan>., ni&longs;i diuinitus affleris; nihil aliud e&longs;&longs;e opineris, qu&agrave;m naturam: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>certam <lb/>materi&aelig; &longs;ubiect&aelig; rationem in methodo illa ponit: ex quo efficitur, vt cuncta in &longs;cientia natura&shy;<lb/>li ad eius &longs;tateram reuocari oporteat. </s>                                                                <s>H&aelig;c quidem per <expan abbr="o&imacr;a">omnia</expan> pertinet, qu&aelig; &longs;en&longs;ui &longs;ubiiciuntur, &amp; <lb/>ad omne genus v&longs;us ab homine accomodatur, &amp; qua&longs;i officina <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> e&longs;t, &amp; in&longs;trumentum, vn&shy;<lb/>de &longs;upellex diuin&aelig; contemplationis expromatur. </s>                                                                <s>Proinde <expan abbr="pleraq.">pleraque</expan> pars human&ecedil; contemplatio&shy;<lb/>nis in tractatione motus impenditur. </s>                                                                <s>Oper&ecedil;precium ergo facturum eum confido, qui toto pe&shy;<lb/>ctore negocium de motu &longs;u&longs;cipiat, in <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s>                                                                <s>explicando &longs;uam operam collocet. </s>                                                                <s>Magna enim prin&shy;<lb/>cipij vis e&longs;t, vt <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;emel &agrave; viris &longs;apienti&longs;simis dimidium totius habeatur, im&ograve; ip&longs;um &longs;olidum to&shy;<lb/>tum pr&aelig;dicetur. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> cum in omnib. reb. agendis, tum maxim&egrave; in philo&longs;ophando <expan abbr="rerum&qacute;">rerumque</expan>. </s>                                                                <s>veri&shy;<lb/>tate ve&longs;tiganda, rationem <expan abbr="principior&utilde;">principiorum</expan> habere oportet: <expan abbr="&longs;edulo&qacute;">&longs;eduloque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="aduert&etilde;dum">aduertendum</expan>, qu&aelig;'nam &amp; cuiu&longs;&shy;<lb/>modi principia <expan abbr="&longs;tatu&atilde;tur">&longs;tatuantur</expan>: &longs;iquidem fundamenti locum occupent in omnibus methodis. </s>                                                                <s>Sicut
 <pb pagenum="2"/>ergo fundamentis rect&egrave; con&longs;titutis, reliqua omnia qu&aelig; &longs;uper&longs;truuntur, firma permanere &amp; per&shy;<lb/> <pb pagenum="2"/>ergo fundamentis rect&egrave; con&longs;titutis, reliqua omnia qu&aelig; &longs;uper&longs;truuntur, firma permanere &amp; per&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3"></arrow.to.target>petu&ograve; durare po&longs;&longs;unt: &longs;i minus; quicquid adiicitur breui corruat nece&longs;&longs;e e&longs;t: &longs;ic de &longs;cienti&ecedil; prin&shy;<lb/>cipiis, &amp; fundamentis cogitare oportet. </s>                                                                <s>Exigua &longs;an&egrave; principia &longs;unt; at ver&ograve; maxim&egrave; pollent. <lb/></s>                                                                <s>Ex quo efficitur, vt, quemadmodum in itinere faciendo paruus error ab initio maximus euadit <lb/>in extremo: &longs;ic principiis in methodo mal&egrave; fundatis, demum longi&longs;sim&egrave; aberremus &agrave; vero. <lb/></s>                                                                <s>Vnico enim dato ab&longs;urdo plurima &longs;uccedunt. </s>                                                                <s>atque, vt monet Plato, velut in de&longs;cribendis figu&shy;<lb/>ris mathematicis, &longs;i exiguum quoddam primum ignotum <expan abbr="fal&longs;um&qacute;">fal&longs;umque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;it, reliqua deinceps multa <lb/>con&longs;entiunt. </s>                                                                <s>Neque ver&ograve; &longs;ecus de principiorum con&longs;titutione iudicando e&longs;t qu&agrave;m de con&longs;iliis <lb/>no&longs;tris euidi&longs;simus ille po&euml;ta cen&longs;uerit, ita &longs;cribens.</s></p> <arrow.to.target n="marg3"></arrow.to.target>petu&ograve; durare po&longs;&longs;unt: &longs;i minus; quicquid adiicitur breui corruat nece&longs;&longs;e e&longs;t: &longs;ic de &longs;cienti&ecedil; prin&shy;<lb/>cipiis, &amp; fundamentis cogitare oportet. </s>                                                                <s>Exigua &longs;an&egrave; principia &longs;unt; at ver&ograve; maxim&egrave; pollent. <lb/></s>                                                                <s>Ex quo efficitur, vt, quemadmodum in itinere faciendo paruus error ab initio maximus euadit <lb/>in extremo: &longs;ic principiis in methodo mal&egrave; fundatis, demum longi&longs;sim&egrave; aberremus &agrave; vero. <lb/></s>                                                                <s>Vnico enim dato ab&longs;urdo plurima &longs;uccedunt. </s>                                                                <s>atque, vt monet Plato, velut in de&longs;cribendis figu&shy;<lb/>ris mathematicis, &longs;i exiguum quoddam primum ignotum <expan abbr="fal&longs;um&qacute;">fal&longs;umque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;it, reliqua deinceps multa <lb/>con&longs;entiunt. </s>                                                                <s>Neque ver&ograve; &longs;ecus de principiorum con&longs;titutione iudicando e&longs;t qu&agrave;m de con&longs;iliis <lb/>no&longs;tris euidi&longs;simus ille po&euml;ta cen&longs;uerit, ita &longs;cribens.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 914 
Line 914 
 <arrow.to.target n="marg68"></arrow.to.target><lb/>buit imbecillitati &longs;en&longs;uum humanorum. </s>                                                                <s>Minus enim, inquit, diuinam partem contemplari <lb/>contingit qu&ograve;d non multum illius pateat &longs;en&longs;ui, cuius beneficio tum de ea ip&longs;a parte diuina, <lb/>tum de ijs, qu&ecedil; no&longs;&longs;e cupimus, facultas cogitandi, &amp; indagandi nobis &longs;uppetat. </s>                                                                <s>Sed ad alias <lb/>quoque artes translatum e&longs;t ab Ari&longs;totele huiu&longs;modi pr&ecedil;ceptum, quippe qui clari&longs;sim&egrave; te&longs;tetur, <lb/>deficiente aliquo &longs;en&longs;u deperire item cum eo aliquam &longs;cientiam, vt vi&longs;u deficiente colorum, <lb/>auditu ver&ograve; &longs;onorum. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Quapropter &longs;i &longs;aluo homine &longs;en&longs;us vniuer&longs;i tollerentur, continuo quo&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg68"></arrow.to.target><lb/>buit imbecillitati &longs;en&longs;uum humanorum. </s>                                                                <s>Minus enim, inquit, diuinam partem contemplari <lb/>contingit qu&ograve;d non multum illius pateat &longs;en&longs;ui, cuius beneficio tum de ea ip&longs;a parte diuina, <lb/>tum de ijs, qu&ecedil; no&longs;&longs;e cupimus, facultas cogitandi, &amp; indagandi nobis &longs;uppetat. </s>                                                                <s>Sed ad alias <lb/>quoque artes translatum e&longs;t ab Ari&longs;totele huiu&longs;modi pr&ecedil;ceptum, quippe qui clari&longs;sim&egrave; te&longs;tetur, <lb/>deficiente aliquo &longs;en&longs;u deperire item cum eo aliquam &longs;cientiam, vt vi&longs;u deficiente colorum, <lb/>auditu ver&ograve; &longs;onorum. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Quapropter &longs;i &longs;aluo homine &longs;en&longs;us vniuer&longs;i tollerentur, continuo quo&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg69"></arrow.to.target><lb/>que omni &longs;cientia priuaremur. </s>                                                                <s>Idem quoque mon&longs;trat &longs;cienti&aelig; cuiu&longs;que principia colligi per <lb/>inductionem, &amp; &agrave; &longs;en&longs;u deduci. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Pertinet &amp; eadem norma ad illa principia, quibus vtitur ci&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg69"></arrow.to.target><lb/>que omni &longs;cientia priuaremur. </s>                                                                <s>Idem quoque mon&longs;trat &longs;cienti&aelig; cuiu&longs;que principia colligi per <lb/>inductionem, &amp; &agrave; &longs;en&longs;u deduci. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Pertinet &amp; eadem norma ad illa principia, quibus vtitur ci&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg70"></arrow.to.target><lb/>uilis philo&longs;ophus, nam &longs;iue re&longs;piciant rerum veritatem, atque naturam, &longs;iue actionem; in &longs;en&shy;<lb/>&longs;um nece&longs;&longs;ari&ograve; re&longs;oluuntur: quando ad rerum veritatem perno&longs;cendam requiratur inductio, <lb/>qu&aelig; e&longs;t de &longs;en&longs;ilibus; ad actionem ver&ograve; con&longs;uetudo, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> qu&aelig; exoritur ex frequenti v&longs;u &longs;ingula&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg70"></arrow.to.target><lb/>uilis philo&longs;ophus, nam &longs;iue re&longs;piciant rerum veritatem, atque naturam, &longs;iue actionem; in &longs;en&shy;<lb/>&longs;um nece&longs;&longs;ari&ograve; re&longs;oluuntur: quando ad rerum veritatem perno&longs;cendam requiratur inductio, <lb/>qu&aelig; e&longs;t de &longs;en&longs;ilibus; ad actionem ver&ograve; con&longs;uetudo, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> qu&aelig; exoritur ex frequenti v&longs;u &longs;ingula&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg71"></arrow.to.target><lb/>rium. </s>                                                                <s>Valeat ergo Parmenides, qui iudicium &longs;en&longs;us omnino detrectat &amp; ita pr&ecedil;cipit impuden&shy;<lb/>ti&longs;sime, licet habuerit a&longs;&longs;eclam Hippocratem, qui ne&longs;cio qua ratione ductus <foreign lang="greek">th_s gnw/mhsin</foreign>, id <lb/>e&longs;t menti non &longs;en&longs;ui fidere nos voluit.</s></p> <arrow.to.target n="marg71"></arrow.to.target><lb/>rium. </s>                                                                <s>Valeat ergo Parmenides, qui iudicium &longs;en&longs;us omnino detrectat &amp; ita pr&ecedil;cipit impuden&shy;<lb/>ti&longs;sime, licet habuerit a&longs;&longs;eclam Hippocratem, qui ne&longs;cio qua ratione ductus <foreign lang="greek">th=s gnw/mhsin</foreign>, id <lb/>e&longs;t menti non &longs;en&longs;ui fidere nos voluit.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg51"></margin.target>g Primo <lb/>de part. <lb/>an. cap. 1.</s></p> <s><margin.target id="marg51"></margin.target>g Primo <lb/>de part. <lb/>an. cap. 1.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 1033 
Line 1033 
 <arrow.to.target n="marg121"></arrow.to.target><lb/>ver&ograve; philo&longs;ophia motui &longs;ubiecit efficiens, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> quia c&aelig;tera ad rei con&longs;titutionem pertinerent mul&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg121"></arrow.to.target><lb/>ver&ograve; philo&longs;ophia motui &longs;ubiecit efficiens, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> quia c&aelig;tera ad rei con&longs;titutionem pertinerent mul&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg122"></arrow.to.target><lb/>t&ograve; interius; efficiens externum e&longs;&longs;et, &amp; &agrave; rei &longs;ub&longs;tantia remotum. </s>                                                                <s>Re&longs;tat vnus motus qui com&shy;<lb/>plectitur <expan abbr="ort&utilde;">ortum</expan> &amp; interitum <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> item ab Ari&longs;totele demon&longs;tratur <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> &agrave; fine in natura <expan abbr="n&utilde;cupation&etilde;">nuncupationem</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg122"></arrow.to.target><lb/>t&ograve; interius; efficiens externum e&longs;&longs;et, &amp; &agrave; rei &longs;ub&longs;tantia remotum. </s>                                                                <s>Re&longs;tat vnus motus qui com&shy;<lb/>plectitur <expan abbr="ort&utilde;">ortum</expan> &amp; interitum <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> item ab Ari&longs;totele demon&longs;tratur <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> &agrave; fine in natura <expan abbr="n&utilde;cupation&etilde;">nuncupationem</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg123"></arrow.to.target><lb/>&longs;umere. </s>                                                                <s>tamet&longs;i aliter in arte ac natura <expan abbr="quandoq.">quandoque</expan> contingat. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> (neque enim id perpetuum pu&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg123"></arrow.to.target><lb/>&longs;umere. </s>                                                                <s>tamet&longs;i aliter in arte ac natura <expan abbr="quandoq.">quandoque</expan> contingat. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> (neque enim id perpetuum pu&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg124"></arrow.to.target><lb/>to, vt nonnulli, neque id in Ari&longs;totelici contextus explanatione nece&longs;&longs;arium, <expan abbr="neq.">neque</expan> id nece&longs;&longs;ari&ograve; <lb/>mon&longs;trant verba ip&longs;ius Ari&longs;totelis) &longs;iquidem in arte nominatio motus ab efficiente <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquae</expan> <lb/>&longs;umatur; in natura non ab efficiente; &longs;ed, vt reliqua, &agrave; fine. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m <expan abbr="vtcunq.">vtcunque</expan> &longs;e res habeat, cau&longs;&shy;<lb/>&longs;am libet indagare, cur ab efficiente, non &agrave; fine motus in arte qui e&longs;t effectio, nuncupetur, pr&aelig;ci&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg124"></arrow.to.target><lb/>to, vt nonnulli, neque id in Ari&longs;totelici contextus explanatione nece&longs;&longs;arium, <expan abbr="neq.">neque</expan> id nece&longs;&longs;ari&ograve; <lb/>mon&longs;trant verba ip&longs;ius Ari&longs;totelis) &longs;iquidem in arte nominatio motus ab efficiente <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquam</expan> <lb/>&longs;umatur; in natura non ab efficiente; &longs;ed, vt reliqua, &agrave; fine. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m <expan abbr="vtcunq.">vtcunque</expan> &longs;e res habeat, cau&longs;&shy;<lb/>&longs;am libet indagare, cur ab efficiente, non &agrave; fine motus in arte qui e&longs;t effectio, nuncupetur, pr&aelig;ci&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg125"></arrow.to.target><lb/>pu&egrave; propter Auerro&euml;m qui lib. 4. Collectaneorum rationem quandam reddit, ex nobiliore lo&shy;<lb/>co, vt pot&egrave; &egrave; 2. Phy&longs;. repetitam cui plurimum tribuit. </s>                                                                <s>Ea ver&ograve; talis e&longs;t. </s>                                                                <s>Motum &longs;umere no&shy;<lb/>men ab eo, cum quo magis conuenit genere. </s>                                                                <s>Sed motus in arte cum genere efficientis conue&shy;<lb/>nit magis. </s>                                                                <s>Et motus igitur in arte &longs;umit nomen ab efficiente. </s>                                                                <s>Nunc explicandum e&longs;t, quem&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg125"></arrow.to.target><lb/>pu&egrave; propter Auerro&euml;m qui lib. 4. Collectaneorum rationem quandam reddit, ex nobiliore lo&shy;<lb/>co, vt pot&egrave; &egrave; 2. Phy&longs;. repetitam cui plurimum tribuit. </s>                                                                <s>Ea ver&ograve; talis e&longs;t. </s>                                                                <s>Motum &longs;umere no&shy;<lb/>men ab eo, cum quo magis conuenit genere. </s>                                                                <s>Sed motus in arte cum genere efficientis conue&shy;<lb/>nit magis. </s>                                                                <s>Et motus igitur in arte &longs;umit nomen ab efficiente. </s>                                                                <s>Nunc explicandum e&longs;t, quem&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg126"></arrow.to.target><lb/>admodum effectio cum genere efficientis potius qu&agrave;m materi&aelig;, &longs;eu form&aelig; conueniat: quand&ograve; <lb/>terminetur forma, &amp; ab ea tanquam <expan abbr="c&otilde;plemento">complemento</expan> contineatur &amp; materia fundetur, in <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s>                                                                <s>per&shy;<lb/>ducatur ad &longs;ummum, ab efficiente ver&ograve; &longs;egregetur. </s>                                                                <s>&amp; videndum quid verba &longs;onent Auerrois. <lb/></s>                                                                <s>Cau&longs;&longs;&aelig; <expan abbr="c&otilde;plures">complures</expan> eius differenti&aelig; &longs;olent afferri; <expan abbr="varii&longs;q.">varii&longs;que</expan> modis Auerrois verba capiuntur ab eius <lb/>patronis. </s>                                                                <s>etenim <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> ait id ab Auerro&euml; non fui&longs;&longs;e ver&egrave; a&longs;&longs;eueratum motus ab arte factos e&longs;&longs;e <lb/>ex eodem genere cum efficientibus, quo enim pacto medicatio &amp; &aelig;dificatio &longs;unt eiu&longs;dem gene&shy;<lb/>ris cum medico &amp; &aelig;dificatore? </s>                                                                <s>&longs;iquidem medicus &amp; &aelig;dificator, &longs;eu medicina &amp; ars &aelig;dificandi <lb/>&longs;int habitus: medicatio ver&ograve; &amp; &aelig;dificatio &longs;int pa&longs;siones (&amp; h&icirc;c etiam liceat ea voce vti, quam <lb/>M. Varro non e&longs;t a&longs;pernatus) vbi pro forma fluente &longs;umantur: intellige nunc formam fluen&shy;<lb/>tem eam qu&aelig; ab imperfecto ad perfectum promouetur, vt albedinem &longs;ecundi gradus qu&aelig; ad <lb/>quartum e&longs;t deducenda. </s>                                                                <s>proptere&agrave; &longs;ubiunxi&longs;&longs;e Auerro&euml;m, aut &longs;altem ita videri. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m e&longs;to id. <lb/></s>                                                                <s>At oportebat etiam reddere cau&longs;&longs;am, cur ita videretur. </s>                                                                <s>Itaque alij Diui Thom&ecedil; explanationem  <arrow.to.target n="marg126"></arrow.to.target><lb/>admodum effectio cum genere efficientis potius qu&agrave;m materi&aelig;, &longs;eu form&aelig; conueniat: quand&ograve; <lb/>terminetur forma, &amp; ab ea tanquam <expan abbr="c&otilde;plemento">complemento</expan> contineatur &amp; materia fundetur, in <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s>                                                                <s>per&shy;<lb/>ducatur ad &longs;ummum, ab efficiente ver&ograve; &longs;egregetur. </s>                                                                <s>&amp; videndum quid verba &longs;onent Auerrois. <lb/></s>                                                                <s>Cau&longs;&longs;&aelig; <expan abbr="c&otilde;plures">complures</expan> eius differenti&aelig; &longs;olent afferri; <expan abbr="varii&longs;q.">varii&longs;que</expan> modis Auerrois verba capiuntur ab eius <lb/>patronis. </s>                                                                <s>etenim <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> ait id ab Auerro&euml; non fui&longs;&longs;e ver&egrave; a&longs;&longs;eueratum motus ab arte factos e&longs;&longs;e <lb/>ex eodem genere cum efficientibus, quo enim pacto medicatio &amp; &aelig;dificatio &longs;unt eiu&longs;dem gene&shy;<lb/>ris cum medico &amp; &aelig;dificatore? </s>                                                                <s>&longs;iquidem medicus &amp; &aelig;dificator, &longs;eu medicina &amp; ars &aelig;dificandi <lb/>&longs;int habitus: medicatio ver&ograve; &amp; &aelig;dificatio &longs;int pa&longs;siones (&amp; h&icirc;c etiam liceat ea voce vti, quam <lb/>M. Varro non e&longs;t a&longs;pernatus) vbi pro forma fluente &longs;umantur: intellige nunc formam fluen&shy;<lb/>tem eam qu&aelig; ab imperfecto ad perfectum promouetur, vt albedinem &longs;ecundi gradus qu&aelig; ad <lb/>quartum e&longs;t deducenda. </s>                                                                <s>proptere&agrave; &longs;ubiunxi&longs;&longs;e Auerro&euml;m, aut &longs;altem ita videri. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m e&longs;to id. <lb/></s>                                                                <s>At oportebat etiam reddere cau&longs;&longs;am, cur ita videretur. </s>                                                                <s>Itaque alij Diui Thom&ecedil; explanationem
 <pb pagenum="13"/> <pb pagenum="13"/>
Line 1041 
Line 1041 
 <arrow.to.target n="marg128"></arrow.to.target><lb/>finis, in natura non item. </s>                                                                <s>Verum mon&longs;trat id licere tantummodo, non tamen docet, cur non <lb/>accipiatur &agrave; fine: quando etiam motus illius e&longs;&longs;entia fine completur. </s>                                                                <s>debuit enim &longs;ic efficere no&shy;<lb/>menclator; vt c&ugrave;m &longs;uccurreret finis, vnde nominatio &longs;umeretur in arte, imitando naturam, &agrave; fine <lb/>pariter motum nuncuparet. </s>                                                                <s>Po&longs;trema cau&longs;&longs;a, quia mouens in arte con&longs;picuum e&longs;t &longs;ingulare &amp; <lb/>&longs;en&longs;ile: naturale autem &longs;ub&longs;tantia qu&aelig; in&longs;en&longs;ilis e&longs;t. </s>                                                                <s>illud e&longs;t notum; hoc ignotum: &agrave; notiore <lb/>ver&ograve; nominatio &longs;umitur. </s>                                                                <s>At qui h&aelig;c profitetur, non videt etiam formam, &agrave; qua nuncupatur mo&shy;<lb/>tus, e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan>; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>in&longs;en&longs;ilem e&longs;&longs;e &amp; ignotam, vt ergo ab efficiente ignoto non erat acci&shy;<lb/>pienda nuncupatio: &longs;ic neque &agrave; fine, qu&ograve;d e&longs;&longs;et ignotus. </s>                                                                <s>Neque per&longs;picit is, qui h&aelig;c dicit, eo&shy;<lb/>dem modo e&longs;&longs;e &longs;ingulare &amp; &longs;en&longs;ile efficiens in natura &longs;icut in arte. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave;, &longs;i h&aelig;c cum Auer&shy;<lb/>ro&euml; dicuntur; ni&longs;i turpem repugnantiam inter eius &longs;ententias, quod i&longs;ti nefas arbitrantur, incul&shy;<lb/>care velint, ea legant qu&aelig; idem auctor &longs;crip&longs;it, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> vbi re&longs;tatur &longs;e cau&longs;&longs;am hanc in phy&longs;icis expli&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg128"></arrow.to.target><lb/>finis, in natura non item. </s>                                                                <s>Verum mon&longs;trat id licere tantummodo, non tamen docet, cur non <lb/>accipiatur &agrave; fine: quando etiam motus illius e&longs;&longs;entia fine completur. </s>                                                                <s>debuit enim &longs;ic efficere no&shy;<lb/>menclator; vt c&ugrave;m &longs;uccurreret finis, vnde nominatio &longs;umeretur in arte, imitando naturam, &agrave; fine <lb/>pariter motum nuncuparet. </s>                                                                <s>Po&longs;trema cau&longs;&longs;a, quia mouens in arte con&longs;picuum e&longs;t &longs;ingulare &amp; <lb/>&longs;en&longs;ile: naturale autem &longs;ub&longs;tantia qu&aelig; in&longs;en&longs;ilis e&longs;t. </s>                                                                <s>illud e&longs;t notum; hoc ignotum: &agrave; notiore <lb/>ver&ograve; nominatio &longs;umitur. </s>                                                                <s>At qui h&aelig;c profitetur, non videt etiam formam, &agrave; qua nuncupatur mo&shy;<lb/>tus, e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan>; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>in&longs;en&longs;ilem e&longs;&longs;e &amp; ignotam, vt ergo ab efficiente ignoto non erat acci&shy;<lb/>pienda nuncupatio: &longs;ic neque &agrave; fine, qu&ograve;d e&longs;&longs;et ignotus. </s>                                                                <s>Neque per&longs;picit is, qui h&aelig;c dicit, eo&shy;<lb/>dem modo e&longs;&longs;e &longs;ingulare &amp; &longs;en&longs;ile efficiens in natura &longs;icut in arte. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave;, &longs;i h&aelig;c cum Auer&shy;<lb/>ro&euml; dicuntur; ni&longs;i turpem repugnantiam inter eius &longs;ententias, quod i&longs;ti nefas arbitrantur, incul&shy;<lb/>care velint, ea legant qu&aelig; idem auctor &longs;crip&longs;it, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> vbi re&longs;tatur &longs;e cau&longs;&longs;am hanc in phy&longs;icis expli&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg129"></arrow.to.target><lb/>ca&longs;&longs;e, talem e&longs;&longs;e docet; qua&longs;i &longs;it eadem quam modo tractamus. </s>                                                                <s>&ldquo;qu&ograve;d permutatio e&longs;t ge&shy;<lb/>nus rei, ad quam permutatur virtus: &amp; h&aelig;c e&longs;t contrarium plu&longs;quam genus rei ad quam permu&shy;<lb/>tatur. </s>                                                                <s>virtus <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> in eis e&longs;t manife&longs;ta magis, qu&agrave;m in ea, &agrave; qua fit permutatio.&rdquo; Mod&ograve; videant i&longs;ti, <lb/> <arrow.to.target n="marg129"></arrow.to.target><lb/>ca&longs;&longs;e, talem e&longs;&longs;e docet; qua&longs;i &longs;it eadem quam modo tractamus. </s>                                                                <s>&ldquo;qu&ograve;d permutatio e&longs;t ge&shy;<lb/>nus rei, ad quam permutatur virtus: &amp; h&aelig;c e&longs;t contrarium plu&longs;quam genus rei ad quam permu&shy;<lb/>tatur. </s>                                                                <s>virtus <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> in eis e&longs;t manife&longs;ta magis, qu&agrave;m in ea, &agrave; qua fit permutatio.&rdquo; Mod&ograve; videant i&longs;ti, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg130"></arrow.to.target><lb/>num h&ecedil;c congruant cum iis, qu&aelig; narrantur &egrave; 2. Phy&longs;. t&ugrave;m etiam cum cau&longs;sis ante allatis. </s>                                                                <s>Equi&shy;<lb/>dem, vt fateor in his verbis, aut nullam contineri &longs;ententiam, aut eam maxim&egrave; lat&ecirc;re; vt etiam cer&shy;<lb/>t&ograve; credo nihil h&ecedil;c conuenire cum iis, qu&aelig; &longs;cribuntur 2. Phy&longs;. &longs;ic opinor vera &longs;en&longs;i&longs;&longs;e Auerroem <lb/>&amp; tralatorum culpa loca h&aelig;c fui&longs;&longs;e con&longs;purcata; <expan abbr="faxit&qacute;">faxitque</expan>. </s>                                                                <s>Deus, ne alia permulta in tam graui &longs;cri&shy;<lb/>ptore &longs;int hi&longs;ce con&longs;imilia, ne tantam iacturam philo&longs;ophi facerent. </s>                                                                <s>h&aelig;c cert&egrave; talia &longs;unt, vt nullus <lb/>fort&egrave; &longs;en&longs;us ex eius verbis elici valeat. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur ij, quos ego viderim, nihil afferant quo &longs;atis <lb/>commod&egrave; tueantur Auerro&euml;m; nec eius &longs;ententiam fort&egrave; a&longs;&longs;equantur; audeo quoque dicere, <lb/>neque liceat vllam colligere; auguremur h&icirc;c nos; &amp; &longs;imul cau&longs;&longs;am di&longs;criminis illius denomina&shy;<lb/>tionum certiorem conemur afferre; &amp; cum verbis Auerrois componere &longs;tudeamus. </s>                                                                <s>Mihi au&shy;<lb/>tem videtur eiu&longs;modi varietatis cau&longs;&longs;am ex Philopono colligi po&longs;&longs;e qu&aelig; nititur duobus funda&shy;<lb/>mentis; &amp; primo quidem. </s>                                                                <s>Artificem non facere &longs;ibi &longs;imile, quemadmodum facit natura. <lb/></s>                                                                <s>Quamobrem finis &amp; efficiens idem nomen non habent in arte, &longs;icut habent in natura. </s>                                                                <s>Deinde <lb/>ver&ograve;. </s>                                                                <s>In arte efficiens appar&ecirc;re, &amp; e&longs;&longs;e con&longs;picuum; finem ver&ograve; non extare. </s>                                                                <s>quod euenire puto <lb/>in medicina; cum &longs;it ex eo genere artium, qu&ecedil; coniectura vtuntur, in quarum pote&longs;tate finis non <lb/> <arrow.to.target n="marg130"></arrow.to.target><lb/>num h&ecedil;c congruant cum iis, qu&aelig; narrantur &egrave; 2. Phy&longs;. t&ugrave;m etiam cum cau&longs;sis ante allatis. </s>                                                                <s>Equi&shy;<lb/>dem, vt fateor in his verbis, aut nullam contineri &longs;ententiam, aut eam maxim&egrave; lat&ecirc;re; vt etiam cer&shy;<lb/>t&ograve; credo nihil h&ecedil;c conuenire cum iis, qu&aelig; &longs;cribuntur 2. Phy&longs;. &longs;ic opinor vera &longs;en&longs;i&longs;&longs;e Auerroem <lb/>&amp; tralatorum culpa loca h&aelig;c fui&longs;&longs;e con&longs;purcata; <expan abbr="faxit&qacute;">faxitque</expan>. </s>                                                                <s>Deus, ne alia permulta in tam graui &longs;cri&shy;<lb/>ptore &longs;int hi&longs;ce con&longs;imilia, ne tantam iacturam philo&longs;ophi facerent. </s>                                                                <s>h&aelig;c cert&egrave; talia &longs;unt, vt nullus <lb/>fort&egrave; &longs;en&longs;us ex eius verbis elici valeat. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur ij, quos ego viderim, nihil afferant quo &longs;atis <lb/>commod&egrave; tueantur Auerro&euml;m; nec eius &longs;ententiam fort&egrave; a&longs;&longs;equantur; audeo quoque dicere, <lb/>neque liceat vllam colligere; auguremur h&icirc;c nos; &amp; &longs;imul cau&longs;&longs;am di&longs;criminis illius denomina&shy;<lb/>tionum certiorem conemur afferre; &amp; cum verbis Auerrois componere &longs;tudeamus. </s>                                                                <s>Mihi au&shy;<lb/>tem videtur eiu&longs;modi varietatis cau&longs;&longs;am ex Philopono colligi po&longs;&longs;e qu&aelig; nititur duobus funda&shy;<lb/>mentis; &amp; primo quidem. </s>                                                                <s>Artificem non facere &longs;ibi &longs;imile, quemadmodum facit natura. <lb/></s>                                                                <s>Quamobrem finis &amp; efficiens idem nomen non habent in arte, &longs;icut habent in natura. </s>                                                                <s>Deinde <lb/>ver&ograve;. </s>                                                                <s>In arte efficiens appar&ecirc;re, &amp; e&longs;&longs;e con&longs;picuum; finem ver&ograve; non extare. </s>                                                                <s>quod euenire puto <lb/>in medicina; cum &longs;it ex eo genere artium, qu&ecedil; coniectura vtuntur, in quarum pote&longs;tate finis non <lb/>
 <arrow.to.target n="marg131"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t po&longs;itus, &amp; &longs;&aelig;pe fallit (loquor nunc de fine motionis, non autem de propo&longs;ito, quod e&longs;t in <lb/>mente artificis: etenim hic &longs;emper obiicitur; &amp; initium e&longs;t vniuer&longs;arum actionum, nec fallit vn&shy;<lb/>quam.) Ex his efficitur, vt nomen motionis in arte po&longs;sit &longs;umi diuer&longs;um &agrave; nomine finis, &amp; <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <lb/>ab efficiente tanquam noto deduci. </s>                                                                <s>Fort&egrave; igitur h&ecedil;c, vt Gr&ecedil;corum fuit expre&longs;&longs;or Auerro&euml;s, &longs;i&shy;<lb/>gnificare volebat, qu&aelig; nos locum lap&longs;us aliis iudicantes, audacius. </s>                                                                <s>nunc veritatis ergo immuta&shy;<lb/>uimus. </s>                                                                <s>Nam quod dicitur, permutationem e&longs;&longs;e genus rei, ad quam virtus permutatur, genus <lb/>exponimus, qu&ograve;d habeat cognationem, ac virtutem <foreign lang="greek">du/namin</foreign> .i. </s>                                                                <s>pote&longs;tatem materi&aelig; &longs;ignificari di&shy;<lb/>cimus: cognationem ver&ograve; dicimus e&longs;&longs;e permutationis cum forma, ad quam materia tendit. <lb/></s>                                                                <s>C&ugrave;m &longs;ubiicitur. </s>                                                                <s>Virtus e&longs;t contrarium magis qu&agrave;m genus rei, ad quam virtus permutatur. </s>                                                                <s>Vir&shy;<lb/>tutem h&icirc;c eodem nomine <foreign lang="greek">du/namin</foreign> intelligo facultatem efficiendi, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quam &longs;tatuo magis contra&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg131"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t po&longs;itus, &amp; &longs;&aelig;pe fallit (loquor nunc de fine motionis, non autem de propo&longs;ito, quod e&longs;t in <lb/>mente artificis: etenim hic &longs;emper obiicitur; &amp; initium e&longs;t vniuer&longs;arum actionum, nec fallit vn&shy;<lb/>quam.) Ex his efficitur, vt nomen motionis in arte po&longs;sit &longs;umi diuer&longs;um &agrave; nomine finis, &amp; <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <lb/>ab efficiente tanquam noto deduci. </s>                                                                <s>Fort&egrave; igitur h&ecedil;c, vt Gr&ecedil;corum fuit expre&longs;&longs;or Auerro&euml;s, &longs;i&shy;<lb/>gnificare volebat, qu&aelig; nos locum lap&longs;us aliis iudicantes, audacius. </s>                                                                <s>nunc veritatis ergo immuta&shy;<lb/>uimus. </s>                                                                <s>Nam quod dicitur, permutationem e&longs;&longs;e genus rei, ad quam virtus permutatur, genus <lb/>exponimus, qu&ograve;d habeat cognationem, ac virtutem <foreign lang="greek">du/namin</foreign> .i. pote&longs;tatem materi&aelig; &longs;ignificari di&shy;<lb/>cimus: cognationem ver&ograve; dicimus e&longs;&longs;e permutationis cum forma, ad quam materia tendit. <lb/></s>                                                                <s>C&ugrave;m &longs;ubiicitur. </s>                                                                <s>Virtus e&longs;t contrarium magis qu&agrave;m genus rei, ad quam virtus permutatur. </s>                                                                <s>Vir&shy;<lb/>tutem h&icirc;c eodem nomine <foreign lang="greek">du/namin</foreign> intelligo facultatem efficiendi, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quam &longs;tatuo magis contra&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg132"></arrow.to.target><lb/>rium, hoc e&longs;t, diuer&longs;um, quam genus rei, ad quam virtus, qu&ecedil; e&longs;t materia, permutatur .i. </s>                                                                <s>quam for&shy;<lb/>ma &amp; finis; vbi noto di&longs;crimen inter finem &amp; formam in arte, de quo dictum e&longs;t &longs;upra, &amp; hanc <lb/>virtutem notiorem e&longs;&longs;e fateor, qu&agrave;m eam, in quam fit permutatio, qu&aelig; e&longs;t finis. </s>                                                                <s>Sic paucis voci&shy;<lb/>bus immutatis colligo &longs;en&longs;um &egrave; verbis Auerrois, quem item <expan abbr="c&otilde;tineri">contineri</expan> arbitror in 2. Phy&longs;. &amp; quod <lb/>dicitur tanquam per di&longs;iunctionem prolatum, aut famo&longs;um, atque exponitur, quia &longs;ic videatur;  <arrow.to.target n="marg132"></arrow.to.target><lb/>rium, hoc e&longs;t, diuer&longs;um, quam genus rei, ad quam virtus, qu&ecedil; e&longs;t materia, permutatur .i. </s>                                                                <s>quam for&shy;<lb/>ma &amp; finis; vbi noto di&longs;crimen inter finem &amp; formam in arte, de quo dictum e&longs;t &longs;upra, &amp; hanc <lb/>virtutem notiorem e&longs;&longs;e fateor, qu&agrave;m eam, in quam fit permutatio, qu&aelig; e&longs;t finis. </s>                                                                <s>Sic paucis voci&shy;<lb/>bus immutatis colligo &longs;en&longs;um &egrave; verbis Auerrois, quem item <expan abbr="c&otilde;tineri">contineri</expan> arbitror in 2. Phy&longs;. &amp; quod <lb/>dicitur tanquam per di&longs;iunctionem prolatum, aut famo&longs;um, atque exponitur, quia &longs;ic videatur;
 <pb pagenum="14"/> <pb pagenum="14"/>
 <arrow.to.target n="marg133"></arrow.to.target><lb/>id ego credo &longs;ignificari, quod dictum e&longs;t, e&longs;&longs;e notius efficiens, qu&agrave;m finem &amp; <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> in artificiis. <lb/></s>                                                                <s> <arrow.to.target n="marg133"></arrow.to.target><lb/>id ego credo &longs;ignificari, quod dictum e&longs;t, e&longs;&longs;e notius efficiens, qu&agrave;m finem &amp; <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> in artificiis. <lb/></s>                                                                <s>
Line 1382 
Line 1382 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Hoc ita creditum e&longs;t ab Ari&longs;totele, vt multa &longs;uper hoc fundamento in vniuer&longs;a &longs;ua philo&longs;o&shy;<lb/>phia &longs;truxerit: vt qui &longs;u&longs;picentur Ari&longs;totelem non dicam noui&longs;&longs;e, &longs;ed approba&longs;&longs;e creationem; <lb/>ij parum viderint de rebus Ari&longs;totelicis. </s>                                                                <s>Quinimmo ne&longs;cio &longs;atis'ne exercitati &longs;int in naturali <lb/>philo&longs;ophia, qui humana ratione creationem colligi po&longs;&longs;e arbitrantur. </s>                                                                <s>Nimium confidimus <lb/>nobis ip&longs;is; non per&longs;picimus non po&longs;&longs;e homuncionem ad tam alta my&longs;teria peruenire. </s>                                                                <s>maiore <lb/>luce opus e&longs;t. </s>                                                                <s>Nam qu&ograve;d aliquid de creatione &longs;ubodoratus &longs;it Ari&longs;toteles; ip&longs;emet a&longs;&longs;eruit qui <lb/>etiam multorum opinionem extiti&longs;&longs;e profitetur, <expan abbr="He&longs;iodi&qacute;">He&longs;iodique</expan>. </s>                                                                <s>verba citat in eam &longs;ententiam qu&ograve;d <lb/>principi&ograve; genitum &longs;it chaos, t&ugrave;m deinde tellus, proxim&egrave; autem amor, chaos ver&ograve; &amp; terra ex ni&shy;<lb/>hilo facta fuerint. </s>                                                                <s><expan abbr="Alios&qacute;">Aliosque</expan>. </s>                                                                <s>multos commemorat qui dicunt e&longs;&longs;e nihil, &longs;ed omnia fieri; fieri ver&ograve;  <s>Hoc ita creditum e&longs;t ab Ari&longs;totele, vt multa &longs;uper hoc fundamento in vniuer&longs;a &longs;ua philo&longs;o&shy;<lb/>phia &longs;truxerit: vt qui &longs;u&longs;picentur Ari&longs;totelem non dicam noui&longs;&longs;e, &longs;ed approba&longs;&longs;e creationem; <lb/>ij parum viderint de rebus Ari&longs;totelicis. </s>                                                                <s>Quinimmo ne&longs;cio &longs;atis'ne exercitati &longs;int in naturali <lb/>philo&longs;ophia, qui humana ratione creationem colligi po&longs;&longs;e arbitrantur. </s>                                                                <s>Nimium confidimus <lb/>nobis ip&longs;is; non per&longs;picimus non po&longs;&longs;e homuncionem ad tam alta my&longs;teria peruenire. </s>                                                                <s>maiore <lb/>luce opus e&longs;t. </s>                                                                <s>Nam qu&ograve;d aliquid de creatione &longs;ubodoratus &longs;it Ari&longs;toteles; ip&longs;emet a&longs;&longs;eruit qui <lb/>etiam multorum opinionem extiti&longs;&longs;e profitetur, <expan abbr="He&longs;iodi&qacute;">He&longs;iodique</expan>. </s>                                                                <s>verba citat in eam &longs;ententiam qu&ograve;d <lb/>principi&ograve; genitum &longs;it chaos, t&ugrave;m deinde tellus, proxim&egrave; autem amor, chaos ver&ograve; &amp; terra ex ni&shy;<lb/>hilo facta fuerint. </s>                                                                <s><expan abbr="Alios&qacute;">Aliosque</expan>. </s>                                                                <s>multos commemorat qui dicunt e&longs;&longs;e nihil, &longs;ed omnia fieri; fieri ver&ograve;
 <pb pagenum="20"/>ex non entibus &amp; pr&aelig;tere&agrave; vulgarem opinionem ex non ente, aut ex nihilo aliquid fieri fui&longs;&longs;e te&shy;<lb/> <pb pagenum="20"/>ex non entibus &amp; pr&aelig;tere&agrave; vulgarem opinionem ex non ente, aut ex nihilo aliquid fieri fui&longs;&longs;e te&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg199"></arrow.to.target><lb/>&longs;tatur. </s>                                                                <s>Quinimmo ibidem monet nos Ari&longs;toteles non e&longs;&longs;e eo placito liber&egrave; vtendum; nimirum <lb/>nihil ex nihilo fieri; c&ugrave;m &longs;it comprehen&longs;io qu&aelig;dam quam accepimus rerum &longs;uperficiem &longs;olam <lb/>&longs;pectando, non autem &longs;crutando interius. </s>                                                                <s>Attamen &amp; &longs;i ignota non erat creatio; neutiquam <lb/>tamen approbata. </s>                                                                <s>Et He&longs;iodus numeratur in Theologis; ex quo efficitur, vt quod aliquando <lb/>dixit Ari&longs;toteles <foreign lang="greek">tou/s per(ifu/sews</foreign>. </s>                                                                <s>intelligat propri&egrave; phy&longs;icos cum ceteroquin alij multi qui <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>&longs;unt phy&longs;ici, de natura &longs;e &longs;cribere profiteantur, &longs;ed nos hic phy&longs;icum agimus, et&longs;i verbis Ari&longs;to&shy;<lb/>telis vti licet, vt cernas, qu&aelig; nobis con&longs;tituenda &longs;unt, illiu&longs;modi fore, vt nos humano modo ve&shy;<lb/>limus habere ad credendum. </s>                                                                <s>&amp; validiorem Theologo delegemus; illud in animo &longs;emper ha&shy;<lb/>bentes Chri&longs;tianam pietatem e&longs;&longs;e talem, vt &longs;ola &longs;uo iure principia ponere po&longs;sit, nec aliunde <lb/>mutuare; memores e&ograve; non peruenire &longs;en&longs;um quem omnium humanarum artium autorem e&longs;&longs;e <lb/>vult Ari&longs;toteles. </s>                                                                <s>Nanque &amp; ip&longs;e docet veritatis &amp; fidei principium duplex e&longs;&longs;e, quorum <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> <lb/>e&longs;t mens, alterum mente &longs;ublimius, nempe Deus, qui motiones efficit in ijs quos <foreign lang="greek">e\utei_s</foreign> ide&longs;t, <lb/>felices appellant, &amp; &longs;an&egrave; mult&ograve; admirabiliores qu&agrave;m illi &longs;int qui duce ratione rebus gerendis <lb/>vtuntur. </s>                                                                <s>Hoc principium &agrave; diuini&longs;simo po&egrave;ta &longs;ignificatum, vbi Ni&longs;us Euryalum alloquitur</s></p> <arrow.to.target n="marg199"></arrow.to.target><lb/>&longs;tatur. </s>                                                                <s>Quinimmo ibidem monet nos Ari&longs;toteles non e&longs;&longs;e eo placito liber&egrave; vtendum; nimirum <lb/>nihil ex nihilo fieri; c&ugrave;m &longs;it comprehen&longs;io qu&aelig;dam quam accepimus rerum &longs;uperficiem &longs;olam <lb/>&longs;pectando, non autem &longs;crutando interius. </s>                                                                <s>Attamen &amp; &longs;i ignota non erat creatio; neutiquam <lb/>tamen approbata. </s>                                                                <s>Et He&longs;iodus numeratur in Theologis; ex quo efficitur, vt quod aliquando <lb/>dixit Ari&longs;toteles <foreign lang="greek">tou/s per(ifu/sews</foreign>. </s>                                                                <s>intelligat propri&egrave; phy&longs;icos cum ceteroquin alij multi qui <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>&longs;unt phy&longs;ici, de natura &longs;e &longs;cribere profiteantur, &longs;ed nos hic phy&longs;icum agimus, et&longs;i verbis Ari&longs;to&shy;<lb/>telis vti licet, vt cernas, qu&aelig; nobis con&longs;tituenda &longs;unt, illiu&longs;modi fore, vt nos humano modo ve&shy;<lb/>limus habere ad credendum. </s>                                                                <s>&amp; validiorem Theologo delegemus; illud in animo &longs;emper ha&shy;<lb/>bentes Chri&longs;tianam pietatem e&longs;&longs;e talem, vt &longs;ola &longs;uo iure principia ponere po&longs;sit, nec aliunde <lb/>mutuare; memores e&ograve; non peruenire &longs;en&longs;um quem omnium humanarum artium autorem e&longs;&longs;e <lb/>vult Ari&longs;toteles. </s>                                                                <s>Nanque &amp; ip&longs;e docet veritatis &amp; fidei principium duplex e&longs;&longs;e, quorum <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> <lb/>e&longs;t mens, alterum mente &longs;ublimius, nempe Deus, qui motiones efficit in ijs quos <foreign lang="greek">e\utei=s</foreign> ide&longs;t, <lb/>felices appellant, &amp; &longs;an&egrave; mult&ograve; admirabiliores qu&agrave;m illi &longs;int qui duce ratione rebus gerendis <lb/>vtuntur. </s>                                                                <s>Hoc principium &agrave; diuini&longs;simo po&egrave;ta &longs;ignificatum, vbi Ni&longs;us Euryalum alloquitur</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg199"></margin.target>E</s></p> <s><margin.target id="marg199"></margin.target>E</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1395 
Line 1395 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>E&longs;t &amp; aliud principium, quod &longs;uperat mentem, atra nimirum bilis qua qui agitantur; &longs;upra <lb/>captum hominis pr&aelig;no&longs;cunt, &amp; futura pr&aelig;&longs;agiunt. </s>                                                                <s>Sed nos humano modo nunc loquimur. <lb/></s>                                                                <s>Porr&ograve; humanum morem, qui &longs;it, docet Laert. </s>                                                                <s><expan abbr="monet&qacute;">monetque</expan>. </s>                                                                <s>Pyrrhone illo v&longs;um fui&longs;&longs;e Hippocratem, <lb/>&amp; long&egrave; ant&egrave; Homerum. </s>                                                                <s>e&longs;t ver&ograve; hic ambiguus, &amp; qui in vtranque partem facil&egrave; trahi po&longs;sit, &amp; <lb/>vbi denique contradicere liceat. </s>                                                                <s>Itaque Homerus.</s></p> <s>E&longs;t &amp; aliud principium, quod &longs;uperat mentem, atra nimirum bilis qua qui agitantur; &longs;upra <lb/>captum hominis pr&aelig;no&longs;cunt, &amp; futura pr&aelig;&longs;agiunt. </s>                                                                <s>Sed nos humano modo nunc loquimur. <lb/></s>                                                                <s>Porr&ograve; humanum morem, qui &longs;it, docet Laert. </s>                                                                <s><expan abbr="monet&qacute;">monetque</expan>. </s>                                                                <s>Pyrrhone illo v&longs;um fui&longs;&longs;e Hippocratem, <lb/>&amp; long&egrave; ant&egrave; Homerum. </s>                                                                <s>e&longs;t ver&ograve; hic ambiguus, &amp; qui in vtranque partem facil&egrave; trahi po&longs;sit, &amp; <lb/>vbi denique contradicere liceat. </s>                                                                <s>Itaque Homerus.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="greek">*stzepth/ me\n glw_ss' e\sti\ bzwtw_n, pole/es d' e)/ni mu/qoi.</foreign></s></p> <s><foreign lang="greek">*stzepth/ me\n glw=ss' e\sti\ bzwtw=n, pole/es d' e)/ni mu/qoi.</foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Lingua volubilis e&longs;t; hominum <expan abbr="verbis&qacute;">verbisque</expan>. </s>                                                                <s>referta &amp;</s></p> <s>Lingua volubilis e&longs;t; hominum <expan abbr="verbis&qacute;">verbisque</expan>. </s>                                                                <s>referta &amp;</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 1437 
Line 1437 
 <arrow.to.target n="marg221"></arrow.to.target><lb/>etiam alia pr&ecedil;termi&longs;&longs;a, qu&aelig; &longs;olent in confirmationem eiu&longs;dem theorematis afferri; de quibus <lb/>phy&longs;ico adhuc plura dicenda forent. </s>                                                                <s>nos omnia &longs;uo loco declarabimus, eo nunc contenti; qu&ograve;d <lb/> <arrow.to.target n="marg221"></arrow.to.target><lb/>etiam alia pr&ecedil;termi&longs;&longs;a, qu&aelig; &longs;olent in confirmationem eiu&longs;dem theorematis afferri; de quibus <lb/>phy&longs;ico adhuc plura dicenda forent. </s>                                                                <s>nos omnia &longs;uo loco declarabimus, eo nunc contenti; qu&ograve;d <lb/>
 <arrow.to.target n="marg222"></arrow.to.target><lb/>ex nihilo nihil fieri, pro principio philo&longs;ophi&aelig; naturalis ab Ari&longs;totele con&longs;titutum fuerit, &amp; ni&shy;<lb/>hil ex hac philo&longs;ophia depromi po&longs;sit, quod ip&longs;um demoliatur. </s>                                                                <s>Tertium effatum naturale pr&ecedil;&shy;<lb/>cipua natur&aelig; munera qu&aelig; cuique &longs;unt euidentia continebit. </s>                                                                <s>ea quanquam innumerabilia &longs;unt, <lb/> <arrow.to.target n="marg222"></arrow.to.target><lb/>ex nihilo nihil fieri, pro principio philo&longs;ophi&aelig; naturalis ab Ari&longs;totele con&longs;titutum fuerit, &amp; ni&shy;<lb/>hil ex hac philo&longs;ophia depromi po&longs;sit, quod ip&longs;um demoliatur. </s>                                                                <s>Tertium effatum naturale pr&ecedil;&shy;<lb/>cipua natur&aelig; munera qu&aelig; cuique &longs;unt euidentia continebit. </s>                                                                <s>ea quanquam innumerabilia &longs;unt, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg223"></arrow.to.target><lb/>in decem capita digerentur. </s>                                                                <s>Itaque ea qu&aelig; fiunt, aut &agrave; natura fiunt, aut &agrave; nobis, aut ab aliis cau&longs;&shy;<lb/>&longs;is, vt puta ca&longs;u, &amp; fortuna. </s>                                                                <s>A nobis ea qu&aelig; fiunt, incertos exitus habent, &amp; &agrave; no&longs;tra voluntate <lb/>profici&longs;centia, quemadmodum facultas e&longs;t mutabilis &amp; incon&longs;tans, ita &amp; ortum &amp; euentum <expan abbr="c&otilde;-&longs;imiles">con&shy;<lb/>&longs;imiles</expan> obtinent. </s>                                                                <s>Eorum qu&aelig; &longs;emper aut frequenter eueniunt, cau&longs;&longs;am nemo, ni&longs;i fort&egrave; Em&shy;<lb/>pedocleus fortun&aelig; ad&longs;crip&longs;erit; vt qu&ograve;d &longs;emper hyeme pluat; aut qu&ograve;d &longs;ub cane &longs;it &aelig;&longs;tus: &longs;ed &longs;i <lb/>pluat, dum &longs;ub cane &longs;ol e&longs;t, aut &longs;i media hyeme nos &aelig;&longs;tus inuadat. </s>                                                                <s>Re&longs;tat igitur, vt eorum &longs;it <lb/>auctor ip&longs;a natura, qu&aelig; plurimum &longs;emper&uacute;e fiunt eodem modo, &amp; ea &longs;ecundum naturam fieri <lb/>optimo iure dicentur qu&aelig; maxima ex parte fient: hoc e&longs;t in pluribus eiu&longs;dem &longs;peciei &longs;ingularib. <lb/></s>                                                                <s>&amp; frequentius, aut &longs;emper: naturale enim e&longs;t cane&longs;cere, licet in &longs;enectute contingat, quod om&shy;<lb/>nis homo fer&egrave;, c&ugrave;m venerit ad &longs;enectutem, cane&longs;cit, &amp; naturalis hyeme pluuia, quia &longs;it frequen&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg223"></arrow.to.target><lb/>in decem capita digerentur. </s>                                                                <s>Itaque ea qu&aelig; fiunt, aut &agrave; natura fiunt, aut &agrave; nobis, aut ab aliis cau&longs;&shy;<lb/>&longs;is, vt puta ca&longs;u, &amp; fortuna. </s>                                                                <s>A nobis ea qu&aelig; fiunt, incertos exitus habent, &amp; &agrave; no&longs;tra voluntate <lb/>profici&longs;centia, quemadmodum facultas e&longs;t mutabilis &amp; incon&longs;tans, ita &amp; ortum &amp; euentum <expan abbr="c&otilde;-&longs;imiles">con&shy;<lb/>&longs;imiles</expan> obtinent. </s>                                                                <s>Eorum qu&aelig; &longs;emper aut frequenter eueniunt, cau&longs;&longs;am nemo, ni&longs;i fort&egrave; Em&shy;<lb/>pedocleus fortun&aelig; ad&longs;crip&longs;erit; vt qu&ograve;d &longs;emper hyeme pluat; aut qu&ograve;d &longs;ub cane &longs;it &aelig;&longs;tus: &longs;ed &longs;i <lb/>pluat, dum &longs;ub cane &longs;ol e&longs;t, aut &longs;i media hyeme nos &aelig;&longs;tus inuadat. </s>                                                                <s>Re&longs;tat igitur, vt eorum &longs;it <lb/>auctor ip&longs;a natura, qu&aelig; plurimum &longs;emper&uacute;e fiunt eodem modo, &amp; ea &longs;ecundum naturam fieri <lb/>optimo iure dicentur qu&aelig; maxima ex parte fient: hoc e&longs;t in pluribus eiu&longs;dem &longs;peciei &longs;ingularib. <lb/></s>                                                                <s>&amp; frequentius, aut &longs;emper: naturale enim e&longs;t cane&longs;cere, licet in &longs;enectute contingat, quod om&shy;<lb/>nis homo fer&egrave;, c&ugrave;m venerit ad &longs;enectutem, cane&longs;cit, &amp; naturalis hyeme pluuia, quia &longs;it frequen&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg224"></arrow.to.target><lb/>tior in ea tempe&longs;tate, &amp; iis poti&longs;sim&egrave; natura con&longs;i&longs;tit qu&aelig; non &longs;emper &longs;unt; horum enim maxi&shy;<lb/>ma pars e&longs;t. </s>                                                                <s>Itaque Ptolem&aelig;us <foreign lang="greek">e)/ulogon</foreign> relinquebat phy&longs;icis, non <foreign lang="greek">a)nagkai_on</foreign>. </s>                                                                <s>Sed &amp; illa <lb/>&longs;unt &longs;ecundum naturam, qu&aelig; certis quibu&longs;dam interuallis repetuntur, vt &aelig;&longs;tas &amp; hyems: quo&shy;<lb/>niam circuitus ille perpetuitatem habeat in tali &longs;ucce&longs;sione po&longs;itam: &longs;emper enim &longs;ui &longs;imilis e&longs;t <lb/>illa &longs;ucce&longs;sio. </s>                                                                <s>Natura quoque &longs;unt eclip&longs;is &longs;olis &amp; lun&aelig;, qu&aelig; tamen neque &longs;emper neque fre&shy;<lb/>quenter exi&longs;tunt. </s>                                                                <s>Veruntamen, cum cau&longs;sis illis concurrentibus nece&longs;&longs;ario fiant, cau&longs;&longs;arum ve&shy;<lb/>r&ograve; certus fit reditus, &amp; circuitio &amp; tempe&longs;tates &amp; eclip&longs;is in perpetuis numerari queunt. </s>                                                                <s>At ver&ograve; <lb/>&longs;i natura e&longs;t eorum cau&longs;&longs;a qu&aelig; plurimum &longs;emper&uacute;e fiunt: &amp; ea, qu&aelig; natura &longs;unt, plurimum <lb/>&longs;emper&uacute;e contingunt. </s>                                                                <s>igitur ea qu&aelig; non &longs;emper plurimum&uacute;e eueniunt, non &longs;unt natura. </s>                                                                <s>Atqui <lb/>violenta &longs;unt natur&aelig; contraria; non ergo plurimum &longs;emper&uacute;e contingunt. </s>                                                                <s>Etenim &longs;i contraria <lb/>natur&aelig; plurimum, aut &longs;emper euenirent non e&longs;&longs;et natura de iis qu&ecedil; plurimum, &longs;ed rar&ograve;, aut nun&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg224"></arrow.to.target><lb/>tior in ea tempe&longs;tate, &amp; iis poti&longs;sim&egrave; natura con&longs;i&longs;tit qu&aelig; non &longs;emper &longs;unt; horum enim maxi&shy;<lb/>ma pars e&longs;t. </s>                                                                <s>Itaque Ptolem&aelig;us <foreign lang="greek">e)/ulogon</foreign> relinquebat phy&longs;icis, non <foreign lang="greek">a)nagkai=on</foreign>. </s>                                                                <s>Sed &amp; illa <lb/>&longs;unt &longs;ecundum naturam, qu&aelig; certis quibu&longs;dam interuallis repetuntur, vt &aelig;&longs;tas &amp; hyems: quo&shy;<lb/>niam circuitus ille perpetuitatem habeat in tali &longs;ucce&longs;sione po&longs;itam: &longs;emper enim &longs;ui &longs;imilis e&longs;t <lb/>illa &longs;ucce&longs;sio. </s>                                                                <s>Natura quoque &longs;unt eclip&longs;is &longs;olis &amp; lun&aelig;, qu&aelig; tamen neque &longs;emper neque fre&shy;<lb/>quenter exi&longs;tunt. </s>                                                                <s>Veruntamen, cum cau&longs;sis illis concurrentibus nece&longs;&longs;ario fiant, cau&longs;&longs;arum ve&shy;<lb/>r&ograve; certus fit reditus, &amp; circuitio &amp; tempe&longs;tates &amp; eclip&longs;is in perpetuis numerari queunt. </s>                                                                <s>At ver&ograve; <lb/>&longs;i natura e&longs;t eorum cau&longs;&longs;a qu&aelig; plurimum &longs;emper&uacute;e fiunt: &amp; ea, qu&aelig; natura &longs;unt, plurimum <lb/>&longs;emper&uacute;e contingunt. </s>                                                                <s>igitur ea qu&aelig; non &longs;emper plurimum&uacute;e eueniunt, non &longs;unt natura. </s>                                                                <s>Atqui <lb/>violenta &longs;unt natur&aelig; contraria; non ergo plurimum &longs;emper&uacute;e contingunt. </s>                                                                <s>Etenim &longs;i contraria <lb/>natur&aelig; plurimum, aut &longs;emper euenirent non e&longs;&longs;et natura de iis qu&ecedil; plurimum, &longs;ed rar&ograve;, aut nun&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg225"></arrow.to.target><lb/>quam exi&longs;tunt; id ver&ograve; fieri nequit. </s>                                                                <s>Nihil etiam fru&longs;tra efficiunt Deus &amp; natura cuius &longs;cilicet <lb/>non &longs;it aliquod munus, officium, vel v&longs;us, nihil ocio&longs;um, nihil redundans vt calceus ille fru&longs;tra <lb/>e&longs;&longs;et, quo, c&ugrave;m non e&longs;&longs;et habilis &amp; aptus ad pedem, vti non po&longs;&longs;em. </s>                                                                <s>Natura, inqu&agrave;m, illa qu&aelig; po&shy;<lb/>&longs;ita e&longs;t in nexu cau&longs;&longs;arum, vis &longs;cilicet per omnia corpora penetrans, &amp; &longs;ine ratione ciens &amp; exci&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg225"></arrow.to.target><lb/>quam exi&longs;tunt; id ver&ograve; fieri nequit. </s>                                                                <s>Nihil etiam fru&longs;tra efficiunt Deus &amp; natura cuius &longs;cilicet <lb/>non &longs;it aliquod munus, officium, vel v&longs;us, nihil ocio&longs;um, nihil redundans vt calceus ille fru&longs;tra <lb/>e&longs;&longs;et, quo, c&ugrave;m non e&longs;&longs;et habilis &amp; aptus ad pedem, vti non po&longs;&longs;em. </s>                                                                <s>Natura, inqu&agrave;m, illa qu&aelig; po&shy;<lb/>&longs;ita e&longs;t in nexu cau&longs;&longs;arum, vis &longs;cilicet per omnia corpora penetrans, &amp; &longs;ine ratione ciens &amp; exci&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg226"></arrow.to.target><lb/>piens motus in corporibus nece&longs;&longs;arios, &amp; Deus omnium princeps, &agrave; quo omnes i&longs;ti motus re&shy;<lb/>guntur &amp; gubernantur, cur&longs;us a&longs;trorum, mutationes temporum, rerum vici&longs;situdines <expan abbr="ordines&qacute;">ordinesque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>con&longs;eruantur. </s>                                                                <s>Deus igitur &amp; natura nihil fru&longs;tra moliuntur cunctis rebus v&longs;um exhiben&shy;<lb/>do, quo &longs;eip&longs;a tueantur &amp; in mundi theatrum conferant, &amp; ad hominis v&longs;um pr&aelig;cipu&egrave;; quo <lb/>&longs;an&egrave; vinculo mundi partes ad&longs;trict&aelig;, &longs;iquid &longs;eor&longs;um detrimenti capiunt ab externo, vniuer&longs;am <lb/>tamen naturam qu&aelig; &longs;ingula corpora cohibet, labefactare non po&longs;&longs;unt. </s>                                                                <s>Proinde vbi vnum &longs;uf&shy;<lb/>ficiat in&longs;trumentum, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> non &longs;olet ip&longs;um natura geminare: neque fort&egrave;, &longs;i geminetur; officia natu&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg226"></arrow.to.target><lb/>piens motus in corporibus nece&longs;&longs;arios, &amp; Deus omnium princeps, &agrave; quo omnes i&longs;ti motus re&shy;<lb/>guntur &amp; gubernantur, cur&longs;us a&longs;trorum, mutationes temporum, rerum vici&longs;situdines <expan abbr="ordines&qacute;">ordinesque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>con&longs;eruantur. </s>                                                                <s>Deus igitur &amp; natura nihil fru&longs;tra moliuntur cunctis rebus v&longs;um exhiben&shy;<lb/>do, quo &longs;eip&longs;a tueantur &amp; in mundi theatrum conferant, &amp; ad hominis v&longs;um pr&aelig;cipu&egrave;; quo <lb/>&longs;an&egrave; vinculo mundi partes ad&longs;trict&aelig;, &longs;iquid &longs;eor&longs;um detrimenti capiunt ab externo, vniuer&longs;am <lb/>tamen naturam qu&aelig; &longs;ingula corpora cohibet, labefactare non po&longs;&longs;unt. </s>                                                                <s>Proinde vbi vnum &longs;uf&shy;<lb/>ficiat in&longs;trumentum, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> non &longs;olet ip&longs;um natura geminare: neque fort&egrave;, &longs;i geminetur; officia natu&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg227"></arrow.to.target><lb/>r&aelig; minus impediret, &amp; grauitarem afferret qu&agrave;m mole&longs;tia nos afficiat &longs;extus digitus quem ma&shy;<lb/>nui natura peccans affinxerit. </s>                                                                <s>Itaque vbi commod&egrave; id effici potuerit; ad officia complura abu&shy;<lb/>titur vno <expan abbr="eodem&qacute;">eodemque</expan>. </s>                                                                <s>in&longs;trumento, vt lingua ad gu&longs;tatum, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> &amp; locutionem, &amp; ore in habentibus <lb/> <arrow.to.target n="marg227"></arrow.to.target><lb/>r&aelig; minus impediret, &amp; grauitarem afferret qu&agrave;m mole&longs;tia nos afficiat &longs;extus digitus quem ma&shy;<lb/>nui natura peccans affinxerit. </s>                                                                <s>Itaque vbi commod&egrave; id effici potuerit; ad officia complura abu&shy;<lb/>titur vno <expan abbr="eodem&qacute;">eodemque</expan>. </s>                                                                <s>in&longs;trumento, vt lingua ad gu&longs;tatum, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> &amp; locutionem, &amp; ore in habentibus <lb/>
 <arrow.to.target n="marg228"></arrow.to.target><lb/>pulmonem ad cibi &longs;umptionem, &amp; re&longs;pirationem. </s>                                                                <s>vt nihil plan&egrave; &longs;ine optima ratione feci&longs;&longs;e vi&shy;<lb/>deatur. </s>                                                                <s>Neque ver&ograve;, quia natura &longs;it vis qu&aelig; ratione vtatur, iam enim ratione vti e&longs;t anim&aelig;, non <lb/>natur&aelig;. </s>                                                                <s>Natura porr&ograve; <foreign lang="greek">u)potatikw_s</foreign> &amp; ex &longs;ua natura &amp; e&longs;&longs;entia &longs;ine cognitione agit pro fine  <arrow.to.target n="marg228"></arrow.to.target><lb/>pulmonem ad cibi &longs;umptionem, &amp; re&longs;pirationem. </s>                                                                <s>vt nihil plan&egrave; &longs;ine optima ratione feci&longs;&longs;e vi&shy;<lb/>deatur. </s>                                                                <s>Neque ver&ograve;, quia natura &longs;it vis qu&aelig; ratione vtatur, iam enim ratione vti e&longs;t anim&aelig;, non <lb/>natur&aelig;. </s>                                                                <s>Natura porr&ograve; <foreign lang="greek">u)potatikw=s</foreign> &amp; ex &longs;ua natura &amp; e&longs;&longs;entia &longs;ine cognitione agit pro fine
 <pb pagenum="23"/> <pb pagenum="23"/>
 <arrow.to.target n="marg229"></arrow.to.target><lb/>con&longs;equendo; &amp; &longs;iquo pacto collocetur <foreign lang="greek">e)nlogikai_s dunamesi\n</foreign> ide&longs;t in facultatibus ratiocinanti&shy;<lb/>bus, non e&longs;t ideo, quia ratiocinans agat; &longs;ed vel qu&ograve;d agendo proce&longs;&longs;um rationis imitetur; vel <lb/>quia nil pror&longs;us efficiat; cuius non optima ratio po&longs;sit afferri qu&aelig; petitur &agrave; duobus initijs: alte&shy;<lb/>ro quidem, quod aliter effici non potuerit: atque id &agrave; materia ducitur, vt qu&ograve;d cornigera <expan abbr="care&atilde;t">careant</expan> <lb/>dentibus &longs;uperioribus: neque enim materia, c&ugrave;m abierit in cornua, &longs;uppetit dentibus, aut qu&ograve;d <lb/>ita fieri pr&aelig;&longs;titerit: hoc ver&ograve; pendet &agrave; fine ex quibus omnis rerum naturalium ordo deriuatur, <lb/>&amp; cunctorum &longs;en&longs;ilium commen&longs;us conuenienti&longs;simus exi&longs;tit quem generali nomine <foreign lang="greek">lo\gon</foreign><lb/>&amp; rationem licet appellare. </s>                                                                <s>Quamobrem &longs;ic omnia di&longs;pen&longs;antur in vniuer&longs;o, vt vis illa com&shy;<lb/>munis &amp; vniuer&longs;alis qu&aelig; &longs;cilicet per omnia pertinet, tamet&longs;i tum &longs;uum robur o&longs;tentat atque, vt <lb/>ita dixerim, &longs;apientiam, c&ugrave;m animal producere aggreditur: non &longs;ine &longs;ummo iudicio cum pru&shy;<lb/>dente patre familias ab Ari&longs;totele conferatur. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Vt enim ille nihil amittit ex quo facere aliquid <lb/> <arrow.to.target n="marg229"></arrow.to.target><lb/>con&longs;equendo; &amp; &longs;iquo pacto collocetur <foreign lang="greek">e)nlogikai=s dunamesi\n</foreign> ide&longs;t in facultatibus ratiocinanti&shy;<lb/>bus, non e&longs;t ideo, quia ratiocinans agat; &longs;ed vel qu&ograve;d agendo proce&longs;&longs;um rationis imitetur; vel <lb/>quia nil pror&longs;us efficiat; cuius non optima ratio po&longs;sit afferri qu&aelig; petitur &agrave; duobus initijs: alte&shy;<lb/>ro quidem, quod aliter effici non potuerit: atque id &agrave; materia ducitur, vt qu&ograve;d cornigera <expan abbr="care&atilde;t">careant</expan> <lb/>dentibus &longs;uperioribus: neque enim materia, c&ugrave;m abierit in cornua, &longs;uppetit dentibus, aut qu&ograve;d <lb/>ita fieri pr&aelig;&longs;titerit: hoc ver&ograve; pendet &agrave; fine ex quibus omnis rerum naturalium ordo deriuatur, <lb/>&amp; cunctorum &longs;en&longs;ilium commen&longs;us conuenienti&longs;simus exi&longs;tit quem generali nomine <foreign lang="greek">lo\gon</foreign><lb/>&amp; rationem licet appellare. </s>                                                                <s>Quamobrem &longs;ic omnia di&longs;pen&longs;antur in vniuer&longs;o, vt vis illa com&shy;<lb/>munis &amp; vniuer&longs;alis qu&aelig; &longs;cilicet per omnia pertinet, tamet&longs;i tum &longs;uum robur o&longs;tentat atque, vt <lb/>ita dixerim, &longs;apientiam, c&ugrave;m animal producere aggreditur: non &longs;ine &longs;ummo iudicio cum pru&shy;<lb/>dente patre familias ab Ari&longs;totele conferatur. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Vt enim ille nihil amittit ex quo facere aliquid <lb/>
 <arrow.to.target n="marg230"></arrow.to.target><lb/>commodi po&longs;sit, &amp; ita di&longs;pen&longs;at in cura rei familiaris, vt optimus cibus liberis pr&aelig;beatur, dete&shy;<lb/>rior &longs;eruis, omnium pe&longs;simus &longs;ociis animalibus, &longs;ic in ortu ip&longs;o natura ex materia &longs;ynceri&longs;sima <lb/>carnem &amp; aliorum &longs;en&longs;uum corpora conficit: in excrementis o&longs;&longs;a, pilos &amp; reliqua generis eiu&longs;&shy;<lb/>dem con&longs;tituit. </s>                                                                <s>Ab his tu de c&ecedil;teris iudicium facito. </s>                                                                <s>Nil igitur in natura, quin illius v&longs;us, aut <lb/>vnus, aut plures indicari po&longs;sint quo, &longs;i careat, aliter habendum non erit, quam manus mortua, <lb/> <arrow.to.target n="marg230"></arrow.to.target><lb/>commodi po&longs;sit, &amp; ita di&longs;pen&longs;at in cura rei familiaris, vt optimus cibus liberis pr&aelig;beatur, dete&shy;<lb/>rior &longs;eruis, omnium pe&longs;simus &longs;ociis animalibus, &longs;ic in ortu ip&longs;o natura ex materia &longs;ynceri&longs;sima <lb/>carnem &amp; aliorum &longs;en&longs;uum corpora conficit: in excrementis o&longs;&longs;a, pilos &amp; reliqua generis eiu&longs;&shy;<lb/>dem con&longs;tituit. </s>                                                                <s>Ab his tu de c&ecedil;teris iudicium facito. </s>                                                                <s>Nil igitur in natura, quin illius v&longs;us, aut <lb/>vnus, aut plures indicari po&longs;sint quo, &longs;i careat, aliter habendum non erit, quam manus mortua, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg231"></arrow.to.target><lb/>&longs;ine lapidea qu&aelig; &longs;olo nomine &longs;unt manus, ratione ver&ograve; non item. </s>                                                                <s>Nam cuncta officio, &amp; pote&shy;<lb/>&longs;tate definiuntur, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quibus &longs;i priuentur, iam non amplius eadem reputanda, &longs;ed ambigu&egrave;. </s>                                                                <s><expan abbr="Qu&atilde;-">Quan&shy;<lb/></expan> <arrow.to.target n="marg231"></arrow.to.target><lb/>&longs;ine lapidea qu&aelig; &longs;olo nomine &longs;unt manus, ratione ver&ograve; non item. </s>                                                                <s>Nam cuncta officio, &amp; pote&shy;<lb/>&longs;tate definiuntur, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quibus &longs;i priuentur, iam non amplius eadem reputanda, &longs;ed ambigu&egrave;. </s>                                                                <s><expan abbr="Qu&atilde;-">Quan&shy;<lb/></expan>
 <arrow.to.target n="marg232"></arrow.to.target><lb/>quam vnum rei vnius v&longs;um pro natura expectare oportet qui quidem &longs;it pr&aelig;cipuus. </s>                                                                <s>Sic enim <lb/>optim&egrave; in&longs;trumenta proficiunt, &longs;i eorum &longs;ingula non multis officiis, &longs;ed vni de&longs;eruiant. </s>                                                                <s>Neque <lb/>tale quippiam natura facit, vt fabri ferrarij propter inopiam &amp; <foreign lang="greek">penix<gap/>w_s</foreign>, ide&longs;t more pauperum <lb/>gladium delphicum. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> quo &amp; ad &longs;acra peragenda <expan abbr="victimas&qacute;">victimasque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;ecandas &amp; ad c&ecedil;dendos fonteis <lb/> <arrow.to.target n="marg232"></arrow.to.target><lb/>quam vnum rei vnius v&longs;um pro natura expectare oportet qui quidem &longs;it pr&aelig;cipuus. </s>                                                                <s>Sic enim <lb/>optim&egrave; in&longs;trumenta proficiunt, &longs;i eorum &longs;ingula non multis officiis, &longs;ed vni de&longs;eruiant. </s>                                                                <s>Neque <lb/>tale quippiam natura facit, vt fabri ferrarij propter inopiam &amp; <foreign lang="greek">penix<gap/>w=s</foreign>, ide&longs;t more pauperum <lb/>gladium delphicum. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> quo &amp; ad &longs;acra peragenda <expan abbr="victimas&qacute;">victimasque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;ecandas &amp; ad c&ecedil;dendos fonteis <lb/>
 <arrow.to.target n="marg233"></arrow.to.target><lb/>vterentur. </s>                                                                <s>nec vt illi qui propter frugalitatem veru fabricabant, quo item lucerna figeretur: ex <lb/>quo dicebatur <foreign lang="greek">o)beliskolu/xnion</foreign> <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> nomine &longs;cilicet, vtrunque &longs;ignificante officium. </s>                                                                <s>Atque arti <lb/> <arrow.to.target n="marg233"></arrow.to.target><lb/>vterentur. </s>                                                                <s>nec vt illi qui propter frugalitatem veru fabricabant, quo item lucerna figeretur: ex <lb/>quo dicebatur <foreign lang="greek">o)beliskolu/xnion</foreign> <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> nomine &longs;cilicet, vtrunque &longs;ignificante officium. </s>                                                                <s>Atque arti <lb/>
 <arrow.to.target n="marg234"></arrow.to.target><lb/>quidem materia deficere pote&longs;t; natura copiis omnibus affluit &amp; abundat: itaque vnam rem vni <lb/>muneri delegat; &amp; &longs;iqui alij v&longs;us o&longs;tendantur, huic vni quodammodo &longs;eruiunt, vt ali&agrave;s o&longs;ten&shy;<lb/>demus. </s>                                                                <s>C&ugrave;m ver&ograve; nonnunquam eueniat, vt plura quidem officia, veruntamen non &longs;e&longs;e vici&longs;&shy;<lb/>&longs;im re&longs;picientia pr&ecedil;&longs;to &longs;int; quid enim gu&longs;tui cum locutione, aut re&longs;pirationi cum alimento? </s>                                                                <s>&longs;ic <lb/>natura rebus omnibus prudenti&longs;sim&egrave; con&longs;uluit qu&aelig; propter melius ita effecerit: id ver&ograve; &longs;ic con&shy;<lb/>tingit, qu&ograve;d vnum pr&aelig;&longs;tat officium, quia nece&longs;&longs;arium &longs;it; alterum commoditatis erg&ograve; &longs;ubiungit. <lb/></s>                                                                <s> <arrow.to.target n="marg234"></arrow.to.target><lb/>quidem materia deficere pote&longs;t; natura copiis omnibus affluit &amp; abundat: itaque vnam rem vni <lb/>muneri delegat; &amp; &longs;iqui alij v&longs;us o&longs;tendantur, huic vni quodammodo &longs;eruiunt, vt ali&agrave;s o&longs;ten&shy;<lb/>demus. </s>                                                                <s>C&ugrave;m ver&ograve; nonnunquam eueniat, vt plura quidem officia, veruntamen non &longs;e&longs;e vici&longs;&shy;<lb/>&longs;im re&longs;picientia pr&ecedil;&longs;to &longs;int; quid enim gu&longs;tui cum locutione, aut re&longs;pirationi cum alimento? </s>                                                                <s>&longs;ic <lb/>natura rebus omnibus prudenti&longs;sim&egrave; con&longs;uluit qu&aelig; propter melius ita effecerit: id ver&ograve; &longs;ic con&shy;<lb/>tingit, qu&ograve;d vnum pr&aelig;&longs;tat officium, quia nece&longs;&longs;arium &longs;it; alterum commoditatis erg&ograve; &longs;ubiungit. <lb/></s>                                                                <s>
 <arrow.to.target n="marg235"></arrow.to.target><lb/>Nece&longs;&longs;arius enim fuerat gu&longs;tatus: quippe qu&ograve;d animal &longs;u&longs;tineri non po&longs;&longs;et, ni&longs;i aleretur, alimen&shy;<lb/>ti ver&ograve; &longs;en&longs;us e&longs;t gu&longs;tus qui quidem in perfectis perfectus e&longs;&longs;e perhibetur, &amp; imperfectus in im&shy;<lb/>perfectis. </s>                                                                <s>os item nece&longs;&longs;arium, vt eo &longs;umatur alimentum. </s>                                                                <s>&longs;ed ita fabricatus e&longs;t &longs;en&longs;us ille, vt non <lb/>alio in&longs;trumento, aut loco natura locutioni melius prouidere potuerit. </s>                                                                <s>Sic etiam po&longs;tqu&agrave;m ore <lb/>cibus erat capiendus, ind&egrave; quoque perbell&egrave; valuit &longs;ubuenire calori &longs;piratum efficiens per quem <lb/>exhalare po&longs;&longs;et, ne copia &longs;uffocatus extingueretur, &amp; animal enecaret. </s>                                                                <s>Neque hic talp&aelig; oculos, <lb/>aut muli genitalia commemorare oportet, quorum nullus &longs;it v&longs;us in rerum natura. </s>                                                                <s>&longs;unt enim <lb/>h&aelig;c orbata &amp; imperfecta, qu&ograve;d efficientium progre&longs;&longs;us impediuntur &longs;uperante materia. </s>                                                                <s>vt ta&shy;<lb/>met&longs;i efficientia &longs;ummum conficere &longs;tudent; ex hac materia non aliud po&longs;sint efficere, neque <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> <lb/>vlterius promouere: non &longs;ecus &agrave;c &longs;i optimus pi&longs;tor panem candidi&longs;simum ex hordeo, &longs;icut &egrave; <lb/>tritico vellet interere. </s>                                                                <s>Neque enim ad eum candorem &longs;e perduci hordei materia pateretur. <lb/></s>                                                                <s>quanuis &longs;u&longs;picandum non &longs;it, naturam rei potiori con&longs;ului&longs;&longs;e quam tamen, &longs;i pr&ecedil;&longs;tare voluerit, <lb/>illud mali perpetuo &longs;it affixum, vt &longs;i cui legislatori ciuitatem ex opulentis con&longs;tituere libeat, ade&shy;<lb/>runt nece&longs;&longs;ario pauperes, qui diuitum erunt a&longs;&longs;ecl&aelig; <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/>. </s>                                                                <s>Multi enim &longs;unt, qui diuitum ope indi&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg235"></arrow.to.target><lb/>Nece&longs;&longs;arius enim fuerat gu&longs;tatus: quippe qu&ograve;d animal &longs;u&longs;tineri non po&longs;&longs;et, ni&longs;i aleretur, alimen&shy;<lb/>ti ver&ograve; &longs;en&longs;us e&longs;t gu&longs;tus qui quidem in perfectis perfectus e&longs;&longs;e perhibetur, &amp; imperfectus in im&shy;<lb/>perfectis. </s>                                                                <s>os item nece&longs;&longs;arium, vt eo &longs;umatur alimentum. </s>                                                                <s>&longs;ed ita fabricatus e&longs;t &longs;en&longs;us ille, vt non <lb/>alio in&longs;trumento, aut loco natura locutioni melius prouidere potuerit. </s>                                                                <s>Sic etiam po&longs;tqu&agrave;m ore <lb/>cibus erat capiendus, ind&egrave; quoque perbell&egrave; valuit &longs;ubuenire calori &longs;piratum efficiens per quem <lb/>exhalare po&longs;&longs;et, ne copia &longs;uffocatus extingueretur, &amp; animal enecaret. </s>                                                                <s>Neque hic talp&aelig; oculos, <lb/>aut muli genitalia commemorare oportet, quorum nullus &longs;it v&longs;us in rerum natura. </s>                                                                <s>&longs;unt enim <lb/>h&aelig;c orbata &amp; imperfecta, qu&ograve;d efficientium progre&longs;&longs;us impediuntur &longs;uperante materia. </s>                                                                <s>vt ta&shy;<lb/>met&longs;i efficientia &longs;ummum conficere &longs;tudent; ex hac materia non aliud po&longs;sint efficere, neque <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> <lb/>vlterius promouere: non &longs;ecus &agrave;c &longs;i optimus pi&longs;tor panem candidi&longs;simum ex hordeo, &longs;icut &egrave; <lb/>tritico vellet interere. </s>                                                                <s>Neque enim ad eum candorem &longs;e perduci hordei materia pateretur. <lb/></s>                                                                <s>quanuis &longs;u&longs;picandum non &longs;it, naturam rei potiori con&longs;ului&longs;&longs;e quam tamen, &longs;i pr&ecedil;&longs;tare voluerit, <lb/>illud mali perpetuo &longs;it affixum, vt &longs;i cui legislatori ciuitatem ex opulentis con&longs;tituere libeat, ade&shy;<lb/>runt nece&longs;&longs;ario pauperes, qui diuitum erunt a&longs;&longs;ecl&aelig; <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/>. </s>                                                                <s>Multi enim &longs;unt, qui diuitum ope indi&shy;<lb/>
Line 1458 
Line 1458 
 <pb pagenum="24"/>&longs;ed infinitum, vt qu&ograve;d &longs;ine digitis homo oriatur. </s>                                                                <s>H&ecedil;c ver&ograve; &longs;unt pr&aelig;ter naturam &longs;impliciter, &amp; ad <lb/> <pb pagenum="24"/>&longs;ed infinitum, vt qu&ograve;d &longs;ine digitis homo oriatur. </s>                                                                <s>H&ecedil;c ver&ograve; &longs;unt pr&aelig;ter naturam &longs;impliciter, &amp; ad <lb/>
 <arrow.to.target n="marg241"></arrow.to.target><lb/>mon&longs;tra referuntur. </s>                                                                <s>Neque ver&ograve; illud mon&longs;trum e&longs;t, qu&ograve;d mulus non propaget, &amp; talpa non <lb/>cernat. </s>                                                                <s>&longs;emper enim &longs;ic euenit, aut plurimum; &amp; &longs;ecundum naturam igitur. </s>                                                                <s>Sed qu&ograve;d hic &longs;ine <lb/>oculis, aut digitis oriatur, infrequens e&longs;t: itaque pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m de hi&longs;ce differentiis <lb/> <arrow.to.target n="marg241"></arrow.to.target><lb/>mon&longs;tra referuntur. </s>                                                                <s>Neque ver&ograve; illud mon&longs;trum e&longs;t, qu&ograve;d mulus non propaget, &amp; talpa non <lb/>cernat. </s>                                                                <s>&longs;emper enim &longs;ic euenit, aut plurimum; &amp; &longs;ecundum naturam igitur. </s>                                                                <s>Sed qu&ograve;d hic &longs;ine <lb/>oculis, aut digitis oriatur, infrequens e&longs;t: itaque pr&aelig;ter naturam. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m de hi&longs;ce differentiis <lb/>
 <arrow.to.target n="marg242"></arrow.to.target><lb/>pluribus po&longs;te&agrave; di&longs;&longs;eretur. </s>                                                                <s>At ver&ograve; &longs;i non abundat natura, neque deficit; cert&egrave; complebit om&shy;<lb/>nia qu&aelig;cunque aggredietur, vt omnibus &longs;uis numeris &amp; partibus ab&longs;oluta &longs;int qu&aelig; quidem pro <lb/>cuiu&longs;que rei ratione de&longs;iderantur. </s>                                                                <s>Nil igitur erit in natura (ni&longs;i qu&aelig; vis ob&longs;titit) imperfectum; <lb/>quando ad extremum &longs;ui motus natura peruenerit. </s>                                                                <s>Neque &longs;ol&ugrave;m; quia natur&aelig; mouentis offi&shy;<lb/>cia non amplius flagiter: ver&ugrave;m etiam, quod in eo genere &longs;ummum &longs;it &amp; extremum quo natura <lb/>queat a&longs;pirare. </s>                                                                <s>Et ver&ograve; vt negari non pote&longs;t, in omni rerum in&longs;titutione e&longs;&longs;e aliquid extremum, <lb/>atque perfectum, pictura enim &amp; fabrica <expan abbr="c&ecedil;ter&ecedil;&qacute;">c&ecedil;ter&ecedil;que</expan>. </s>                                                                <s>artes habent quendam ab&longs;oluti operis <expan abbr="effect&utilde;">effectum</expan>: <lb/>&longs;ic in vite &amp; homine dandum e&longs;t naturam &longs;uo quodam itinere peruenire ad extremum quod in <lb/>eo genere &longs;it pr&aelig;&longs;tanti&longs;simum, atque illud e&longs;t, vt &longs;uo qu&aelig;que res munere fungatur, veluti qu&ograve;d <lb/>plant&aelig; fructum ferant, &amp; animalia con&longs;imile generare po&longs;sint. </s>                                                                <s>Quocirca neque etiam videtur <lb/>aggredi id quod &longs;e adepturam non &longs;perat, c&ugrave;m perpetu&ograve; contendat in finem, quo impo&longs;ito tum <lb/>res ab&longs;oluta e&longs;t: hic &longs;i tollatur, iam non habebit natura quo properet. </s>                                                                <s>ecquid igitur cau&longs;&longs;&aelig;, cur <lb/> <arrow.to.target n="marg242"></arrow.to.target><lb/>pluribus po&longs;te&agrave; di&longs;&longs;eretur. </s>                                                                <s>At ver&ograve; &longs;i non abundat natura, neque deficit; cert&egrave; complebit om&shy;<lb/>nia qu&aelig;cunque aggredietur, vt omnibus &longs;uis numeris &amp; partibus ab&longs;oluta &longs;int qu&aelig; quidem pro <lb/>cuiu&longs;que rei ratione de&longs;iderantur. </s>                                                                <s>Nil igitur erit in natura (ni&longs;i qu&aelig; vis ob&longs;titit) imperfectum; <lb/>quando ad extremum &longs;ui motus natura peruenerit. </s>                                                                <s>Neque &longs;ol&ugrave;m; quia natur&aelig; mouentis offi&shy;<lb/>cia non amplius flagiter: ver&ugrave;m etiam, quod in eo genere &longs;ummum &longs;it &amp; extremum quo natura <lb/>queat a&longs;pirare. </s>                                                                <s>Et ver&ograve; vt negari non pote&longs;t, in omni rerum in&longs;titutione e&longs;&longs;e aliquid extremum, <lb/>atque perfectum, pictura enim &amp; fabrica <expan abbr="c&ecedil;ter&ecedil;&qacute;">c&ecedil;ter&ecedil;que</expan>. </s>                                                                <s>artes habent quendam ab&longs;oluti operis <expan abbr="effect&utilde;">effectum</expan>: <lb/>&longs;ic in vite &amp; homine dandum e&longs;t naturam &longs;uo quodam itinere peruenire ad extremum quod in <lb/>eo genere &longs;it pr&aelig;&longs;tanti&longs;simum, atque illud e&longs;t, vt &longs;uo qu&aelig;que res munere fungatur, veluti qu&ograve;d <lb/>plant&aelig; fructum ferant, &amp; animalia con&longs;imile generare po&longs;sint. </s>                                                                <s>Quocirca neque etiam videtur <lb/>aggredi id quod &longs;e adepturam non &longs;perat, c&ugrave;m perpetu&ograve; contendat in finem, quo impo&longs;ito tum <lb/>res ab&longs;oluta e&longs;t: hic &longs;i tollatur, iam non habebit natura quo properet. </s>                                                                <s>ecquid igitur cau&longs;&longs;&aelig;, cur <lb/>
 <arrow.to.target n="marg243"></arrow.to.target><lb/>mouere incipiat? </s>                                                                <s>&longs;emper enim mal&egrave; habebit &amp; fru&longs;tra laborabit. </s>                                                                <s>pr&aelig;&longs;tat ergo quie&longs;cere. </s>                                                                <s>Verun&shy;<lb/>tamen, c&ugrave;m ex artibus aliqu&aelig; <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> imitentur, vt pictura, <expan abbr="n&otilde;null&aelig;">nonnull&aelig;</expan> <expan abbr="&longs;upple&atilde;t">&longs;uppleant</expan> &amp; perficiant ea, qu&ecedil; <lb/>natura non pote&longs;t, vt chirurgica, neque enim natura pote&longs;t os luxatum componere; &longs;ic <foreign lang="greek">h(texun</foreign><lb/>in agricultura <foreign lang="greek">u(phretei_ th_| fu/sei</foreign>, vt in&longs;itione &amp; &longs;tercoratione <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> non igitur (dicet qui&longs;piam) <lb/> <arrow.to.target n="marg243"></arrow.to.target><lb/>mouere incipiat? </s>                                                                <s>&longs;emper enim mal&egrave; habebit &amp; fru&longs;tra laborabit. </s>                                                                <s>pr&aelig;&longs;tat ergo quie&longs;cere. </s>                                                                <s>Verun&shy;<lb/>tamen, c&ugrave;m ex artibus aliqu&aelig; <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> imitentur, vt pictura, <expan abbr="n&otilde;null&aelig;">nonnull&aelig;</expan> <expan abbr="&longs;upple&atilde;t">&longs;uppleant</expan> &amp; perficiant ea, qu&ecedil; <lb/>natura non pote&longs;t, vt chirurgica, neque enim natura pote&longs;t os luxatum componere; &longs;ic <foreign lang="greek">h(texun</foreign><lb/>in agricultura <foreign lang="greek">u(phretei= th=| fu/sei</foreign>, vt in&longs;itione &amp; &longs;tercoratione <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> non igitur (dicet qui&longs;piam) <lb/>
 <arrow.to.target n="marg244"></arrow.to.target><lb/>natura cuncta perficiet, qu&aelig; natura exi&longs;tunt. </s>                                                                <s>Ni&longs;i dicamus artem &longs;ic perficere ea, qu&aelig; &longs;unt na&shy;<lb/>tura, quatenus &longs;ine illius ope natura non po&longs;&longs;et opera &longs;ua pr&ecedil;&longs;tare; qua&longs;i ars in operis partem ac&shy;<lb/>cipiatur, quand&ograve; non &longs;ubmini&longs;trat ars agendi patiendi&uacute;e facultatem rebus naturalibus: &longs;ed ap&shy;<lb/>plicat agentia ad patientia, &amp; &egrave; medio tollit impedimenta. </s>                                                                <s>his expeditis, natura tum per &longs;e ip&shy;<lb/>&longs;am operatur, vt o&longs;&longs;a conglutinat. </s>                                                                <s>Itaque medicina <expan abbr="ali&aelig;&qacute;">ali&aelig;que</expan>. </s>                                                                <s>artes natur&aelig; mini&longs;tr&aelig; dicuntur. <lb/></s>                                                                <s>Quinimmo, &longs;i rem ip&longs;am diligentius ob&longs;erues, natura perficit ea qu&aelig; fiunt ab arte. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Ecce &longs;erit <lb/> <arrow.to.target n="marg244"></arrow.to.target><lb/>natura cuncta perficiet, qu&aelig; natura exi&longs;tunt. </s>                                                                <s>Ni&longs;i dicamus artem &longs;ic perficere ea, qu&aelig; &longs;unt na&shy;<lb/>tura, quatenus &longs;ine illius ope natura non po&longs;&longs;et opera &longs;ua pr&ecedil;&longs;tare; qua&longs;i ars in operis partem ac&shy;<lb/>cipiatur, quand&ograve; non &longs;ubmini&longs;trat ars agendi patiendi&uacute;e facultatem rebus naturalibus: &longs;ed ap&shy;<lb/>plicat agentia ad patientia, &amp; &egrave; medio tollit impedimenta. </s>                                                                <s>his expeditis, natura tum per &longs;e ip&shy;<lb/>&longs;am operatur, vt o&longs;&longs;a conglutinat. </s>                                                                <s>Itaque medicina <expan abbr="ali&aelig;&qacute;">ali&aelig;que</expan>. </s>                                                                <s>artes natur&aelig; mini&longs;tr&aelig; dicuntur. <lb/></s>                                                                <s>Quinimmo, &longs;i rem ip&longs;am diligentius ob&longs;erues, natura perficit ea qu&aelig; fiunt ab arte. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Ecce &longs;erit <lb/>
 <arrow.to.target n="marg245"></arrow.to.target><lb/>agricola, is vere pluuiam exoptat qu&ecedil; promoueat &longs;egetes, &amp; &longs;olem, qui &ecedil;&longs;tate maturet; atque ita <lb/>&longs;ementem accommodat ad anni tempe&longs;tates, vt cum frugum profectu congruant. </s>                                                                <s>Aedificator <lb/>etiam fa&longs;tigium conficit fornicatum, quia lapides nutu <expan abbr="pondere&qacute;">pondereque</expan>. </s>                                                                <s>proprio pr&ecedil;grauantes, conten&shy;<lb/>dendo ad centrum, &amp; &longs;e&longs;e vici&longs;sim comprimendo, redduntur immobiles. </s>                                                                <s>Itaque iam hic ars <lb/> <arrow.to.target n="marg245"></arrow.to.target><lb/>agricola, is vere pluuiam exoptat qu&ecedil; promoueat &longs;egetes, &amp; &longs;olem, qui &ecedil;&longs;tate maturet; atque ita <lb/>&longs;ementem accommodat ad anni tempe&longs;tates, vt cum frugum profectu congruant. </s>                                                                <s>Aedificator <lb/>etiam fa&longs;tigium conficit fornicatum, quia lapides nutu <expan abbr="pondere&qacute;">pondereque</expan>. </s>                                                                <s>proprio pr&ecedil;grauantes, conten&shy;<lb/>dendo ad centrum, &amp; &longs;e&longs;e vici&longs;sim comprimendo, redduntur immobiles. </s>                                                                <s>Itaque iam hic ars <lb/>
 <arrow.to.target n="marg246"></arrow.to.target><lb/>perfectis vtitur; &longs;ed quoniam aptat ad v&longs;us humanos; etiam perficere perhibetur. </s>                                                                <s>Ergo &longs;impli&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg246"></arrow.to.target><lb/>perfectis vtitur; &longs;ed quoniam aptat ad v&longs;us humanos; etiam perficere perhibetur. </s>                                                                <s>Ergo &longs;impli&shy;<lb/>
Line 1502 
Line 1502 
 <arrow.to.target n="marg280"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg280"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg281"></arrow.to.target><lb/>minit Cicero <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/>) &longs;tephane &agrave; coron&aelig; &longs;imilitudine dicta, hoc e&longs;t, continens ardore lucis orbis, qui <lb/> <arrow.to.target n="marg281"></arrow.to.target><lb/>minit Cicero <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/>) &longs;tephane &agrave; coron&aelig; &longs;imilitudine dicta, hoc e&longs;t, continens ardore lucis orbis, qui <lb/>
 <arrow.to.target n="marg282"></arrow.to.target><lb/>cingit c&ecedil;lum quem appellat Deum: aut etiam mens, vt putauit Anaxagoras, vel lis &amp; amicitia <lb/>quas potuit Epedocles; licet ad illa confugiant vt tragici po&euml;t&ecedil;, cum explicare argumenti exitum <lb/>non po&longs;&longs;unt. </s>                                                                <s>Igitur c&ugrave;m illis certandum fuit &amp; error eorum confutandus. </s>                                                                <s>id ver&ograve; cum omni <lb/>indu&longs;tria confectum fuerit ab Ari&longs;totele; facit quominus ego credam &longs;ententiam c&ecedil;teroqui ve&shy;<lb/>ri&longs;simam nempe. </s>                                                                <s>Naturam e&longs;&longs;e aut agere gratia rei cuiu&longs;piam, cum principiis e&longs;&longs;e <expan abbr="numerand&atilde;">numerandam</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Neque ver&ograve; mihi placet quod aliqui defendunt, non direct&ograve; <expan abbr="certis&qacute;">certisque</expan>. </s>                                                                <s>rationibus, &longs;ed elenchic&egrave; <lb/>tractari &longs;ententiam illam qua ratione liceat inire certamen cum iis qui principia refutant. </s>                                                                <s>Etenim <lb/>&longs;i di&longs;putationis illius progre&longs;&longs;um animaduertas; ex propriis eius methodi principiis rem quo&shy;<lb/>que confectam fui&longs;&longs;e reperies, &amp; aliqua vt vera a&longs;&longs;umpta, non data; qui mos &longs;cientiarum pro&shy;<lb/>prius e&longs;t; neque vt ill&ograve; tendentia qu&ograve; elenchica <expan abbr="c&otilde;futatio">confutatio</expan> dirigitur (huius enim &longs;copi &longs;unt quin&shy;<lb/>que repugnantia, fal&longs;um, inopinabile, &longs;ol&oelig;ci&longs;mus, &amp; nugatio) &longs;ed vt o&longs;tendentia &longs;ic e&longs;&longs;e &amp; &longs;en&longs;u <lb/>munita qui certus e&longs;t index in phy&longs;icis; &amp; eiu&longs;modi qu&ecedil; in illa principia re&longs;olui po&longs;sint, qu&ecedil; phy&shy;<lb/>&longs;icus pro certi&longs;simis accipit. </s>                                                                <s>Et indicat hoc propo&longs;itio qu&aelig;&longs;tionis qu&aelig; per notum exponitur qu&ecedil; <lb/>cau&longs;&longs;am &longs;ignificat, nimirum <foreign lang="greek">dio/ti</foreign>, ide&longs;t quamobrem qua, tamet&longs;i optimi autores v&longs;i &longs;int pro &longs;im&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg282"></arrow.to.target><lb/>cingit c&ecedil;lum quem appellat Deum: aut etiam mens, vt putauit Anaxagoras, vel lis &amp; amicitia <lb/>quas potuit Epedocles; licet ad illa confugiant vt tragici po&euml;t&ecedil;, cum explicare argumenti exitum <lb/>non po&longs;&longs;unt. </s>                                                                <s>Igitur c&ugrave;m illis certandum fuit &amp; error eorum confutandus. </s>                                                                <s>id ver&ograve; cum omni <lb/>indu&longs;tria confectum fuerit ab Ari&longs;totele; facit quominus ego credam &longs;ententiam c&ecedil;teroqui ve&shy;<lb/>ri&longs;simam nempe. </s>                                                                <s>Naturam e&longs;&longs;e aut agere gratia rei cuiu&longs;piam, cum principiis e&longs;&longs;e <expan abbr="numerand&atilde;">numerandam</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Neque ver&ograve; mihi placet quod aliqui defendunt, non direct&ograve; <expan abbr="certis&qacute;">certisque</expan>. </s>                                                                <s>rationibus, &longs;ed elenchic&egrave; <lb/>tractari &longs;ententiam illam qua ratione liceat inire certamen cum iis qui principia refutant. </s>                                                                <s>Etenim <lb/>&longs;i di&longs;putationis illius progre&longs;&longs;um animaduertas; ex propriis eius methodi principiis rem quo&shy;<lb/>que confectam fui&longs;&longs;e reperies, &amp; aliqua vt vera a&longs;&longs;umpta, non data; qui mos &longs;cientiarum pro&shy;<lb/>prius e&longs;t; neque vt ill&ograve; tendentia qu&ograve; elenchica <expan abbr="c&otilde;futatio">confutatio</expan> dirigitur (huius enim &longs;copi &longs;unt quin&shy;<lb/>que repugnantia, fal&longs;um, inopinabile, &longs;ol&oelig;ci&longs;mus, &amp; nugatio) &longs;ed vt o&longs;tendentia &longs;ic e&longs;&longs;e &amp; &longs;en&longs;u <lb/>munita qui certus e&longs;t index in phy&longs;icis; &amp; eiu&longs;modi qu&ecedil; in illa principia re&longs;olui po&longs;sint, qu&ecedil; phy&shy;<lb/>&longs;icus pro certi&longs;simis accipit. </s>                                                                <s>Et indicat hoc propo&longs;itio qu&aelig;&longs;tionis qu&aelig; per notum exponitur qu&ecedil; <lb/>cau&longs;&longs;am &longs;ignificat, nimirum <foreign lang="greek">dio/ti</foreign>, ide&longs;t quamobrem qua, tamet&longs;i optimi autores v&longs;i &longs;int pro &longs;im&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg283"></arrow.to.target><lb/>plici, qu&aelig; e&longs;t <foreign lang="greek">o_ti</foreign>, ide&longs;t qu&ograve;d, nihilominus &agrave; nobis pro cau&longs;&longs;a accipienda e&longs;t, eo qu&ograve;d indicat <lb/><foreign lang="greek">to/ be/ltion</foreign>, &amp; melius qu&ograve;d finem e&longs;&longs;e &longs;upr&agrave; docuimus; <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;e profitetur afferre Ari&longs;toteles, vt <lb/>dubitationem &longs;oluat: atqui dubitationum &longs;olutiones &longs;unt ea qu&aelig; demon&longs;trantur. </s>                                                                <s>Itaque non <lb/>elenchic&egrave;, &longs;ed phy&longs;ic&egrave; tractatum fuit hoc theorema. </s>                                                                <s>Planum e&longs;t quidem e&longs;&longs;e finem, &amp; ex hac <lb/>cau&longs;&longs;a reddi po&longs;&longs;e rationem complurium problematum: liquet etiam methodos accipere qua&shy;<lb/>tuor genera cau&longs;&longs;arum: &longs;ed illud ob&longs;curum &amp; inquirendum; &longs;it'ne aliquis finis, cuius erg&ograve; natu&shy;<lb/>ra operetur: &amp; an &longs;olus materi&aelig; cur&longs;us, vt antiqui voluerunt; ea pr&aelig;&longs;tet, qu&aelig; fini tribuit in na&shy;<lb/>tura philo&longs;ophus. </s>                                                                <s>Idcirco mea quidem &longs;ententia erit hoc non principium, &longs;ed theorema. </s>                                                                <s>Natu&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg283"></arrow.to.target><lb/>plici, qu&aelig; e&longs;t <foreign lang="greek">o=ti</foreign>, ide&longs;t qu&ograve;d, nihilominus &agrave; nobis pro cau&longs;&longs;a accipienda e&longs;t, eo qu&ograve;d indicat <lb/><foreign lang="greek">to/ be/ltion</foreign>, &amp; melius qu&ograve;d finem e&longs;&longs;e &longs;upr&agrave; docuimus; <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;e profitetur afferre Ari&longs;toteles, vt <lb/>dubitationem &longs;oluat: atqui dubitationum &longs;olutiones &longs;unt ea qu&aelig; demon&longs;trantur. </s>                                                                <s>Itaque non <lb/>elenchic&egrave;, &longs;ed phy&longs;ic&egrave; tractatum fuit hoc theorema. </s>                                                                <s>Planum e&longs;t quidem e&longs;&longs;e finem, &amp; ex hac <lb/>cau&longs;&longs;a reddi po&longs;&longs;e rationem complurium problematum: liquet etiam methodos accipere qua&shy;<lb/>tuor genera cau&longs;&longs;arum: &longs;ed illud ob&longs;curum &amp; inquirendum; &longs;it'ne aliquis finis, cuius erg&ograve; natu&shy;<lb/>ra operetur: &amp; an &longs;olus materi&aelig; cur&longs;us, vt antiqui voluerunt; ea pr&aelig;&longs;tet, qu&aelig; fini tribuit in na&shy;<lb/>tura philo&longs;ophus. </s>                                                                <s>Idcirco mea quidem &longs;ententia erit hoc non principium, &longs;ed theorema. </s>                                                                <s>Natu&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg284"></arrow.to.target><lb/>ram agere cuiu&longs;piam rei gratia. </s>                                                                <s>Tritum quoque illud e&longs;t apud philo&longs;ophos naturales cau&longs;&longs;am <lb/>ei pr&aelig;ferri cuius e&longs;t cau&longs;&longs;a. </s>                                                                <s>Nunc cau&longs;&longs;a multis modis ea re&longs;picit quorum e&longs;t auctor. </s>                                                                <s>Etenim vel <lb/>in nomine &amp; ratione conuenit, vt cum filio pater, vel actus e&longs;t &amp; perfectio: rur&longs;us cau&longs;&longs;a vel e&longs;t <lb/>in mente, vel in reip&longs;a: tum terti&ograve; cau&longs;&longs;a vel princeps e&longs;t, vel in&longs;trumentum. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; cau&longs;&longs;a e&longs;t <lb/>aut pote&longs;tas, aut actus. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; cau&longs;&longs;a pertinet ad e&longs;&longs;e, c&ugrave;m vbi quippiam gignitur; t&ugrave;m etiam <lb/>po&longs;tquam genitum e&longs;t: nanque operatio iam e&longs;t rei genit&aelig; &amp;cum fine cen&longs;eri &longs;olet. </s>                                                                <s>Atqui per&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg284"></arrow.to.target><lb/>ram agere cuiu&longs;piam rei gratia. </s>                                                                <s>Tritum quoque illud e&longs;t apud philo&longs;ophos naturales cau&longs;&longs;am <lb/>ei pr&aelig;ferri cuius e&longs;t cau&longs;&longs;a. </s>                                                                <s>Nunc cau&longs;&longs;a multis modis ea re&longs;picit quorum e&longs;t auctor. </s>                                                                <s>Etenim vel <lb/>in nomine &amp; ratione conuenit, vt cum filio pater, vel actus e&longs;t &amp; perfectio: rur&longs;us cau&longs;&longs;a vel e&longs;t <lb/>in mente, vel in reip&longs;a: tum terti&ograve; cau&longs;&longs;a vel princeps e&longs;t, vel in&longs;trumentum. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; cau&longs;&longs;a e&longs;t <lb/>aut pote&longs;tas, aut actus. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; cau&longs;&longs;a pertinet ad e&longs;&longs;e, c&ugrave;m vbi quippiam gignitur; t&ugrave;m etiam <lb/>po&longs;tquam genitum e&longs;t: nanque operatio iam e&longs;t rei genit&aelig; &amp;cum fine cen&longs;eri &longs;olet. </s>                                                                <s>Atqui per&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg285"></arrow.to.target><lb/>&longs;picuum e&longs;t cau&longs;&longs;am illam qu&aelig; perfectio nuncupatur, modo quodam nobiliore qu&agrave;m cau&longs;&longs;as <lb/>vniuocas, effecta &longs;ua continere, ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>rem ip&longs;is quoque pr&aelig;&longs;tantiores e&longs;&longs;e, po&longs;tquam ex illius <lb/>gremio, vt ita dicam, effu&longs;a fuerint. </s>                                                                <s>Cau&longs;&longs;as item in mente, qualem ponimus e&longs;&longs;entiam, qu&aelig; defi&shy;<lb/>nitione explicatur, ip&longs;i rei qu&aelig; exi&longs;tit, pr&aelig;ponendas e&longs;&longs;e &longs;uo loco docebimus, interim pro hypo&shy;<lb/>the&longs;i &longs;tatuatur. </s>                                                                <s>Omnes etiam confitentur actum pote&longs;tati, vt imperfecto perfectum pr&aelig;cedere, <lb/>&amp; c&ugrave;m materia &longs;it pote&longs;tas, c&ecedil;ter&ecedil; cau&longs;&longs;&aelig; &longs;int actus generatim, materiam excipiunt qu&aelig; &longs;ola pro&shy;<lb/>pter imperfectionem non &longs;it effectui pr&aelig;ferenda; quapropter etiam c&ugrave;m agens actu exi&longs;tat, pa&shy;<lb/>tiens ver&ograve; &longs;it pote&longs;tate; agens patienti &longs;ine controuer&longs;ia pr&aelig;ponunt. </s>                                                                <s>ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>rem quia &longs;e habet <lb/>in&longs;trumentum ad cau&longs;&longs;am principem vt patiens ad agens, eodem iudicio perhibemus in&longs;trumen&shy;<lb/>tum non modo cau&longs;&longs;&aelig; mouenti po&longs;tponendum, ver&ugrave;m etiam effectui po&longs;tponi po&longs;&longs;e; vt &longs;i effe&shy;<lb/>ctus &agrave; cau&longs;&longs;a vniuoca producatur, proptere&agrave; &longs;emen, licet imperfectum; cau&longs;&longs;a hominis qu&aelig; res <lb/>e&longs;t perfecta, e&longs;&longs;e pote&longs;t, cum &agrave; meliore principio de&longs;cendat, quod e&longs;t homo alter qui actu e&longs;t, at&shy;<lb/>que perfectus. </s>                                                                <s><expan abbr="Ideo&qacute;">Ideoque</expan>. </s>                                                                <s>notabat veteres Ari&longs;toteles, quia rationem optimi hone&longs;ti&longs;simi &amp; pr&ecedil;&longs;tan&shy;<lb/>ti&longs;simi principiis denegarent, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> qu&ograve;d ex &longs;emine virum na&longs;ci per&longs;picerent, hoc ver&ograve; imperfectum <lb/> <arrow.to.target n="marg285"></arrow.to.target><lb/>&longs;picuum e&longs;t cau&longs;&longs;am illam qu&aelig; perfectio nuncupatur, modo quodam nobiliore qu&agrave;m cau&longs;&longs;as <lb/>vniuocas, effecta &longs;ua continere, ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>rem ip&longs;is quoque pr&aelig;&longs;tantiores e&longs;&longs;e, po&longs;tquam ex illius <lb/>gremio, vt ita dicam, effu&longs;a fuerint. </s>                                                                <s>Cau&longs;&longs;as item in mente, qualem ponimus e&longs;&longs;entiam, qu&aelig; defi&shy;<lb/>nitione explicatur, ip&longs;i rei qu&aelig; exi&longs;tit, pr&aelig;ponendas e&longs;&longs;e &longs;uo loco docebimus, interim pro hypo&shy;<lb/>the&longs;i &longs;tatuatur. </s>                                                                <s>Omnes etiam confitentur actum pote&longs;tati, vt imperfecto perfectum pr&aelig;cedere, <lb/>&amp; c&ugrave;m materia &longs;it pote&longs;tas, c&ecedil;ter&ecedil; cau&longs;&longs;&aelig; &longs;int actus generatim, materiam excipiunt qu&aelig; &longs;ola pro&shy;<lb/>pter imperfectionem non &longs;it effectui pr&aelig;ferenda; quapropter etiam c&ugrave;m agens actu exi&longs;tat, pa&shy;<lb/>tiens ver&ograve; &longs;it pote&longs;tate; agens patienti &longs;ine controuer&longs;ia pr&aelig;ponunt. </s>                                                                <s>ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. </s>                                                                <s>rem quia &longs;e habet <lb/>in&longs;trumentum ad cau&longs;&longs;am principem vt patiens ad agens, eodem iudicio perhibemus in&longs;trumen&shy;<lb/>tum non modo cau&longs;&longs;&aelig; mouenti po&longs;tponendum, ver&ugrave;m etiam effectui po&longs;tponi po&longs;&longs;e; vt &longs;i effe&shy;<lb/>ctus &agrave; cau&longs;&longs;a vniuoca producatur, proptere&agrave; &longs;emen, licet imperfectum; cau&longs;&longs;a hominis qu&aelig; res <lb/>e&longs;t perfecta, e&longs;&longs;e pote&longs;t, cum &agrave; meliore principio de&longs;cendat, quod e&longs;t homo alter qui actu e&longs;t, at&shy;<lb/>que perfectus. </s>                                                                <s><expan abbr="Ideo&qacute;">Ideoque</expan>. </s>                                                                <s>notabat veteres Ari&longs;toteles, quia rationem optimi hone&longs;ti&longs;simi &amp; pr&ecedil;&longs;tan&shy;<lb/>ti&longs;simi principiis denegarent, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> qu&ograve;d ex &longs;emine virum na&longs;ci per&longs;picerent, hoc ver&ograve; imperfectum <lb/>
 <arrow.to.target n="marg286"></arrow.to.target><lb/>e&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>neque intelligerent &longs;emen non e&longs;&longs;e principium, &longs;ed in&longs;trumentum quod ex alio penderet: <lb/> <arrow.to.target n="marg286"></arrow.to.target><lb/>e&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>neque intelligerent &longs;emen non e&longs;&longs;e principium, &longs;ed in&longs;trumentum quod ex alio penderet: <lb/>
Line 1693 
Line 1693 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg291"></margin.target>a 3. de An.</s></p> <s><margin.target id="marg291"></margin.target>a 3. de An.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg292"></margin.target>b Gal. lib. <lb/></s>                                                                <s>de <expan abbr="d&rtilde;">drm</expan> pul.</s></p> <s><margin.target id="marg292"></margin.target>b Gal. lib. <lb/></s>                                                                <s>de <expan abbr="d&rtilde;">differentia</expan> pul.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg293"></margin.target>c 2. Phy&longs;.</s></p> <s><margin.target id="marg293"></margin.target>c 2. Phy&longs;.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 1750 
Line 1750 
 <arrow.to.target n="marg315"></arrow.to.target><lb/>legendum puto. </s>                                                                <s>H&aelig;c ver&ograve; omnia iubeo te diligenter ob&longs;eruare: ni&longs;i enim aduertas; oratio per&shy;<lb/>plexa qua v&longs;us e&longs;t Ari&longs;toteles; negotium tibi exhibere po&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>pr&aelig;&longs;ertim qu&ograve;d Gr&aelig;ci interpretis <lb/>auxilio de&longs;tituti &longs;umus in eo loco. </s>                                                                <s>Quamquam neque ip&longs;e animaduertit, vbi Ari&longs;toteles docuit <lb/>genere differentia in contrariis numerari, qu&ograve;d eorum maxima differentia foret, h&aelig;c e&longs;&longs;e referen&shy;<lb/>da ad ea, qu&aelig; paull&ograve; ante dixerat videri, Ari&longs;toteles; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>in illum errorem inductus e&longs;t, qu&ograve;d <lb/>maxim&egrave; di&longs;tarent ea qu&aelig; genere differunt: neque vidit eam di&longs;tantiam ab Ari&longs;totele, velut infi&shy;<lb/>nitam poni, vnde contrariorum ratio tollitur. </s>                                                                <s>nec enim via pote&longs;t intercedere inter genere toto <lb/>differentia qu&aelig; &longs;ola re&longs;tat inter ea qu&aelig; genere conueniunt. </s>                                                                <s>Et ver&ograve; cur magis di&longs;tet quantum &agrave; <lb/>&longs;ub&longs;tantia qu&agrave;m di&longs;tet qualitas, aut vllum aliud ex reliquis pr&aelig;dicamentis? </s>                                                                <s>C&ugrave;m ver&ograve; po&longs;te&agrave;  <arrow.to.target n="marg315"></arrow.to.target><lb/>legendum puto. </s>                                                                <s>H&aelig;c ver&ograve; omnia iubeo te diligenter ob&longs;eruare: ni&longs;i enim aduertas; oratio per&shy;<lb/>plexa qua v&longs;us e&longs;t Ari&longs;toteles; negotium tibi exhibere po&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>pr&aelig;&longs;ertim qu&ograve;d Gr&aelig;ci interpretis <lb/>auxilio de&longs;tituti &longs;umus in eo loco. </s>                                                                <s>Quamquam neque ip&longs;e animaduertit, vbi Ari&longs;toteles docuit <lb/>genere differentia in contrariis numerari, qu&ograve;d eorum maxima differentia foret, h&aelig;c e&longs;&longs;e referen&shy;<lb/>da ad ea, qu&aelig; paull&ograve; ante dixerat videri, Ari&longs;toteles; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>in illum errorem inductus e&longs;t, qu&ograve;d <lb/>maxim&egrave; di&longs;tarent ea qu&aelig; genere differunt: neque vidit eam di&longs;tantiam ab Ari&longs;totele, velut infi&shy;<lb/>nitam poni, vnde contrariorum ratio tollitur. </s>                                                                <s>nec enim via pote&longs;t intercedere inter genere toto <lb/>differentia qu&aelig; &longs;ola re&longs;tat inter ea qu&aelig; genere conueniunt. </s>                                                                <s>Et ver&ograve; cur magis di&longs;tet quantum &agrave; <lb/>&longs;ub&longs;tantia qu&agrave;m di&longs;tet qualitas, aut vllum aliud ex reliquis pr&aelig;dicamentis? </s>                                                                <s>C&ugrave;m ver&ograve; po&longs;te&agrave;
 <pb pagenum="32"/>doceret Ari&longs;toteles o&longs;ten&longs;um e&longs;&longs;e extra genus non e&longs;&longs;e differentias, neque ip&longs;e verba Ari&longs;totelis <lb/> <pb pagenum="32"/>doceret Ari&longs;toteles o&longs;ten&longs;um e&longs;&longs;e extra genus non e&longs;&longs;e differentias, neque ip&longs;e verba Ari&longs;totelis <lb/>
 <arrow.to.target n="marg316"></arrow.to.target><lb/>accepi&longs;&longs;et in eum &longs;en&longs;um, qu&ograve;d di&longs;tantia foret infinita, idem quoque repugnantiam maximam <lb/>inter Ari&longs;totelis dicta inculcare coactus e&longs;t, putans, quod ibi inferretur aduer&longs;um ea qu&aelig; &longs;upr&agrave; <lb/>con&longs;tituta fuerant; pertinere ad illa qu&aelig; &longs;ubalterna &longs;unt, c&ugrave;m c&ecedil;teroqui &longs;uperiora generali&longs;simis <lb/>accommodarentur. </s>                                                                <s>id ver&ograve; vniuer&longs;am Ari&longs;totelis &longs;ententiam peruertebat. </s>                                                                <s>quand&ograve; ea qu&aelig; diffe&shy;<lb/>runt; aliquo differunt: generali&longs;sima nullo differunt, &longs;ed diuer&longs;a &longs;unt, hoc e&longs;t &longs;eip&longs;is di&longs;tinguun&shy;<lb/>tur, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>ex ip&longs;is dialectici fabricant propo&longs;itiones medio vacantes; <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> ea qu&aelig; &longs;ub ip&longs;is exi&longs;tunt, <lb/> <arrow.to.target n="marg316"></arrow.to.target><lb/>accepi&longs;&longs;et in eum &longs;en&longs;um, qu&ograve;d di&longs;tantia foret infinita, idem quoque repugnantiam maximam <lb/>inter Ari&longs;totelis dicta inculcare coactus e&longs;t, putans, quod ibi inferretur aduer&longs;um ea qu&aelig; &longs;upr&agrave; <lb/>con&longs;tituta fuerant; pertinere ad illa qu&aelig; &longs;ubalterna &longs;unt, c&ugrave;m c&ecedil;teroqui &longs;uperiora generali&longs;simis <lb/>accommodarentur. </s>                                                                <s>id ver&ograve; vniuer&longs;am Ari&longs;totelis &longs;ententiam peruertebat. </s>                                                                <s>quand&ograve; ea qu&aelig; diffe&shy;<lb/>runt; aliquo differunt: generali&longs;sima nullo differunt, &longs;ed diuer&longs;a &longs;unt, hoc e&longs;t &longs;eip&longs;is di&longs;tinguun&shy;<lb/>tur, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>ex ip&longs;is dialectici fabricant propo&longs;itiones medio vacantes; <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> ea qu&aelig; &longs;ub ip&longs;is exi&longs;tunt, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg317"></arrow.to.target><lb/>per illa &longs;eparantur; itaque magis propri&egrave; differunt; huic ver&ograve; oppo&longs;itum autore Alexandro pro&shy;<lb/>nuntia&longs;&longs;et Ari&longs;toteles. </s>                                                                <s>Potuit ver&ograve; eos fallere dictum illud Ari&longs;totelis in extremo X. qui c&ugrave;m <lb/>eos confuta&longs;&longs;et qui ponerent ideas &aelig;ternas, &amp; qu&aelig; eiu&longs;dem rationis e&longs;&longs;ent cum &longs;ingularibus &ldquo;<foreign lang="greek">ta\ <lb/>tina\</foreign> ip&longs;e ibi vocat. </s>                                                                <s>illud adiungit <foreign lang="greek">ta) de/ | ge/nei. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="">e(tera plei_on dis/fhken, h) /ta\ ei_dei/</foreign>.&rdquo; ide&longs;t ea ver&ograve; <lb/>qu&aelig; genere diuer&longs;a &longs;unt; magis di&longs;tant, qu&agrave;m ea qu&aelig; &longs;pecie. </s>                                                                <s>qua&longs;i antea perora&longs;&longs;et &aelig;ternum &agrave; <lb/>caduco genere di&longs;crepare. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m neque h&aelig;c cum proxim&egrave; dictis coh&aelig;reant nece&longs;&longs;e e&longs;t, neque <lb/>ex ante con&longs;titutis nece&longs;&longs;ari&ograve; colliguntur. </s>                                                                <s>&longs;ed videntur potius &longs;eparatim fui&longs;&longs;e allata: nam c&ugrave;m <lb/>de di&longs;tantia contrariorum &amp; eorum qu&aelig; &longs;pecie &longs;egregantur, &longs;atis <expan abbr="&longs;uper&qacute;">&longs;uperque</expan>. </s>                                                                <s>di&longs;putatum foret; ea <lb/>&longs;ubiungenda qu&aelig; ad genera diuer&longs;a pertinerent, vt ab&longs;olueretur di&longs;putatio de oppo&longs;itis; itaque <lb/> <arrow.to.target n="marg317"></arrow.to.target><lb/>per illa &longs;eparantur; itaque magis propri&egrave; differunt; huic ver&ograve; oppo&longs;itum autore Alexandro pro&shy;<lb/>nuntia&longs;&longs;et Ari&longs;toteles. </s>                                                                <s>Potuit ver&ograve; eos fallere dictum illud Ari&longs;totelis in extremo X. qui c&ugrave;m <lb/>eos confuta&longs;&longs;et qui ponerent ideas &aelig;ternas, &amp; qu&aelig; eiu&longs;dem rationis e&longs;&longs;ent cum &longs;ingularibus &ldquo;<foreign lang="greek">ta\ <lb/>tina\</foreign> ip&longs;e ibi vocat. </s>                                                                <s>illud adiungit <foreign lang="greek">ta) de/ | ge/nei. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek">e(tera plei=on dis/fhken, h) /ta\ ei=dei/</foreign>.&rdquo; ide&longs;t ea ver&ograve; <lb/>qu&aelig; genere diuer&longs;a &longs;unt; magis di&longs;tant, qu&agrave;m ea qu&aelig; &longs;pecie. </s>                                                                <s>qua&longs;i antea perora&longs;&longs;et &aelig;ternum &agrave; <lb/>caduco genere di&longs;crepare. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m neque h&aelig;c cum proxim&egrave; dictis coh&aelig;reant nece&longs;&longs;e e&longs;t, neque <lb/>ex ante con&longs;titutis nece&longs;&longs;ari&ograve; colliguntur. </s>                                                                <s>&longs;ed videntur potius &longs;eparatim fui&longs;&longs;e allata: nam c&ugrave;m <lb/>de di&longs;tantia contrariorum &amp; eorum qu&aelig; &longs;pecie &longs;egregantur, &longs;atis <expan abbr="&longs;uper&qacute;">&longs;uperque</expan>. </s>                                                                <s>di&longs;putatum foret; ea <lb/>&longs;ubiungenda qu&aelig; ad genera diuer&longs;a pertinerent, vt ab&longs;olueretur di&longs;putatio de oppo&longs;itis; itaque <lb/>
 <arrow.to.target n="marg318"></arrow.to.target><lb/>docuit ea plus qu&agrave;m &longs;pecie differentia di&longs;tare. </s>                                                                <s>Nam qu&aelig; &longs;pecie differunt, habent in quo conue&shy;<lb/>niant, nempe genus; non &longs;ic; qu&aelig; genere &longs;eparantur. </s>                                                                <s>Ergo illa &longs;ub eodem genere &longs;ummam obti&shy;<lb/>nuere di&longs;tantiam, h&aelig;c infinito quodam interuallo &longs;eiunguntur. </s>                                                                <s>Quamquam mirum videri po&shy;<lb/>te&longs;t, &longs;i di&longs;tant mult&ograve; magis ea qu&ecedil; genere &longs;egregantur qu&agrave;m ea qu&aelig; &longs;pecie; qu&aelig; &longs;pecie di&longs;tinguun&shy;<lb/>tur, in eodem &longs;ubiecto non con&longs;i&longs;tere; qu&aelig; ver&ograve; genere &longs;eiugantur, etiam complura e&longs;&longs;e in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <lb/>indiuiduo: in eodem enim Socrate e&longs;t &amp; &longs;ub&longs;tantia, &amp; quantum, &amp; quale, &amp; omnia pr&aelig;dicamen&shy;<lb/>ta. </s>                                                                <s>nec tamen idem albus &amp; niger, aut ratione vtens, aut carens. </s>                                                                <s>An ita dicemus h&aelig;c magis e&longs;&longs;en&shy;<lb/>tia, &amp; natura di&longs;tingui qu&agrave;m ea qu&aelig; &longs;unt contraria generis eiu&longs;dem, nullam enim e&longs;&longs;enti&ecedil; partem <lb/>habent in qua conueniant: at &longs;ubiecto &amp; materia qu&aelig; non e&longs;t e&longs;&longs;enti&aelig; pars, propter eius habili&shy;<lb/>tatem ad omnes formas di&longs;tant minus; contraria propter in&longs;itam priuationem alterius qu&aelig; ine&longs;t <lb/>in altero, non modo e&longs;&longs;entia &longs;ecernuntur, &longs;ed etiam &longs;ubiecto: repugnant enim, &amp; &longs;e&longs;e ex eodem <lb/>&longs;ubiecto pellunt vici&longs;sim; illa e&longs;&longs;entia &longs;an&egrave; di&longs;crepant; &longs;ed non continentia priuationem, ni&longs;i for&shy;<lb/>maliter ea differre dicamus, qu&ograve;d vnum non &longs;it id quod e&longs;t alterum; nullam repugnantiam pr&ecedil;&shy;<lb/>&longs;eferunt: &longs;ic &amp; &longs;ub&longs;tantia &amp; quantum &longs;imul e&longs;&longs;e pote&longs;t; licet tota e&longs;&longs;entia &longs;ub&longs;tantia &longs;eparetur &agrave; <lb/> <arrow.to.target n="marg318"></arrow.to.target><lb/>docuit ea plus qu&agrave;m &longs;pecie differentia di&longs;tare. </s>                                                                <s>Nam qu&aelig; &longs;pecie differunt, habent in quo conue&shy;<lb/>niant, nempe genus; non &longs;ic; qu&aelig; genere &longs;eparantur. </s>                                                                <s>Ergo illa &longs;ub eodem genere &longs;ummam obti&shy;<lb/>nuere di&longs;tantiam, h&aelig;c infinito quodam interuallo &longs;eiunguntur. </s>                                                                <s>Quamquam mirum videri po&shy;<lb/>te&longs;t, &longs;i di&longs;tant mult&ograve; magis ea qu&ecedil; genere &longs;egregantur qu&agrave;m ea qu&aelig; &longs;pecie; qu&aelig; &longs;pecie di&longs;tinguun&shy;<lb/>tur, in eodem &longs;ubiecto non con&longs;i&longs;tere; qu&aelig; ver&ograve; genere &longs;eiugantur, etiam complura e&longs;&longs;e in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <lb/>indiuiduo: in eodem enim Socrate e&longs;t &amp; &longs;ub&longs;tantia, &amp; quantum, &amp; quale, &amp; omnia pr&aelig;dicamen&shy;<lb/>ta. </s>                                                                <s>nec tamen idem albus &amp; niger, aut ratione vtens, aut carens. </s>                                                                <s>An ita dicemus h&aelig;c magis e&longs;&longs;en&shy;<lb/>tia, &amp; natura di&longs;tingui qu&agrave;m ea qu&aelig; &longs;unt contraria generis eiu&longs;dem, nullam enim e&longs;&longs;enti&ecedil; partem <lb/>habent in qua conueniant: at &longs;ubiecto &amp; materia qu&aelig; non e&longs;t e&longs;&longs;enti&aelig; pars, propter eius habili&shy;<lb/>tatem ad omnes formas di&longs;tant minus; contraria propter in&longs;itam priuationem alterius qu&aelig; ine&longs;t <lb/>in altero, non modo e&longs;&longs;entia &longs;ecernuntur, &longs;ed etiam &longs;ubiecto: repugnant enim, &amp; &longs;e&longs;e ex eodem <lb/>&longs;ubiecto pellunt vici&longs;sim; illa e&longs;&longs;entia &longs;an&egrave; di&longs;crepant; &longs;ed non continentia priuationem, ni&longs;i for&shy;<lb/>maliter ea differre dicamus, qu&ograve;d vnum non &longs;it id quod e&longs;t alterum; nullam repugnantiam pr&ecedil;&shy;<lb/>&longs;eferunt: &longs;ic &amp; &longs;ub&longs;tantia &amp; quantum &longs;imul e&longs;&longs;e pote&longs;t; licet tota e&longs;&longs;entia &longs;ub&longs;tantia &longs;eparetur &agrave; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg319"></arrow.to.target><lb/>quantitate. </s>                                                                <s>Ergo &aelig;ternum &amp; caducum &longs;pecie &longs;ola di&longs;tinguitur, non etiam genere. </s>                                                                <s>Quamobrem <lb/>et&longs;i Auerro&euml;s ea plus qu&agrave;m genere di&longs;tare con&longs;tituit; aut extremis illis X. verbis cum aliis e&longs;t de&shy;<lb/>ceptus, aut ali&ograve; ab interpretibus eius verba torquentur, atque ip&longs;e velit. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> inquit enim plus qu&agrave;m <lb/> <arrow.to.target n="marg319"></arrow.to.target><lb/>quantitate. </s>                                                                <s>Ergo &aelig;ternum &amp; caducum &longs;pecie &longs;ola di&longs;tinguitur, non etiam genere. </s>                                                                <s>Quamobrem <lb/>et&longs;i Auerro&euml;s ea plus qu&agrave;m genere di&longs;tare con&longs;tituit; aut extremis illis X. verbis cum aliis e&longs;t de&shy;<lb/>ceptus, aut ali&ograve; ab interpretibus eius verba torquentur, atque ip&longs;e velit. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> inquit enim plus qu&agrave;m <lb/>
 <arrow.to.target n="marg320"></arrow.to.target><lb/>&longs;pecie; ergo etiam plus qu&agrave;m genere. </s>                                                                <s>quis id dabit? </s>                                                                <s>&amp; videtur illud volui&longs;&longs;e tantum quod diffe&shy;<lb/>rant plus qu&agrave;m &longs;pecie &longs;peciali&longs;sima; nanque &aelig;ternum &amp; caducum de multis &longs;pecie differentibus <lb/>pr&aelig;dicantur &longs;ignum e&longs;to, qu&ograve;d addit e&longs;&longs;e contraria, qu&aelig; &longs;ub eodem genere collocantur. </s>                                                                <s>Venit <lb/>&amp; id mihi in mentem in locum Ari&longs;totelis irrep&longs;i&longs;&longs;e quandam mendulam, &amp; pro eo quod legitur <lb/><foreign lang="greek">ta\ ei)/dei/</foreign>, legendum e&longs;&longs;e <foreign lang="greek">ta\ ei)/dh</foreign>, ide&longs;t, ideas, &amp; hunc e&longs;&longs;e illorum verborum &longs;en&longs;um, quod vel idea <lb/>e&longs;t eiu&longs;dem &longs;peciei cum indiuiduis, vel ad &longs;ummam &longs;pecie &longs;peciali&longs;sima &longs;egregatur. </s>                                                                <s>&longs;ed &aelig;ternum <lb/>&amp; caducum genere (&longs;ubalterno) di&longs;crepant; h&aelig;c ver&ograve; maior e&longs;t di&longs;crepantia qu&agrave;m &longs;pecierum <lb/> <arrow.to.target n="marg320"></arrow.to.target><lb/>&longs;pecie; ergo etiam plus qu&agrave;m genere. </s>                                                                <s>quis id dabit? </s>                                                                <s>&amp; videtur illud volui&longs;&longs;e tantum quod diffe&shy;<lb/>rant plus qu&agrave;m &longs;pecie &longs;peciali&longs;sima; nanque &aelig;ternum &amp; caducum de multis &longs;pecie differentibus <lb/>pr&aelig;dicantur &longs;ignum e&longs;to, qu&ograve;d addit e&longs;&longs;e contraria, qu&aelig; &longs;ub eodem genere collocantur. </s>                                                                <s>Venit <lb/>&amp; id mihi in mentem in locum Ari&longs;totelis irrep&longs;i&longs;&longs;e quandam mendulam, &amp; pro eo quod legitur <lb/><foreign lang="greek">ta\ ei)/dei/</foreign>, legendum e&longs;&longs;e <foreign lang="greek">ta\ ei)/dh</foreign>, ide&longs;t, ideas, &amp; hunc e&longs;&longs;e illorum verborum &longs;en&longs;um, quod vel idea <lb/>e&longs;t eiu&longs;dem &longs;peciei cum indiuiduis, vel ad &longs;ummam &longs;pecie &longs;peciali&longs;sima &longs;egregatur. </s>                                                                <s>&longs;ed &aelig;ternum <lb/>&amp; caducum genere (&longs;ubalterno) di&longs;crepant; h&aelig;c ver&ograve; maior e&longs;t di&longs;crepantia qu&agrave;m &longs;pecierum <lb/>
 <arrow.to.target n="marg321"></arrow.to.target><lb/>&longs;peciali&longs;simarum: ergo non differunt ide&ecedil; ab indiuiduis vt immortale &agrave; caduco. </s>                                                                <s>Ex mixtura <lb/>contrariorum fit plus &amp; minus. </s>                                                                <s>id autem &longs;ic accipiendum e&longs;t, vt faciant contraria circum idem <lb/>&longs;ubiectum, &amp; vt eadem &longs;pecies con&longs;eruetur, vt in accidentibus v&longs;uuenire &longs;olet: nanque &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>ti&aelig; &longs;ic &longs;e habent, vt quoque minimo dempto, vel addito &longs;pecies, non &longs;ecus ac numeri dempta, <lb/> <arrow.to.target n="marg321"></arrow.to.target><lb/>&longs;peciali&longs;simarum: ergo non differunt ide&ecedil; ab indiuiduis vt immortale &agrave; caduco. </s>                                                                <s>Ex mixtura <lb/>contrariorum fit plus &amp; minus. </s>                                                                <s>id autem &longs;ic accipiendum e&longs;t, vt faciant contraria circum idem <lb/>&longs;ubiectum, &amp; vt eadem &longs;pecies con&longs;eruetur, vt in accidentibus v&longs;uuenire &longs;olet: nanque &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>ti&aelig; &longs;ic &longs;e habent, vt quoque minimo dempto, vel addito &longs;pecies, non &longs;ecus ac numeri dempta, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg322"></arrow.to.target><lb/>vel addita vnitate mutentur. </s>                                                                <s>Inde natum e&longs;t tritum illud pronuntiatum in accidentibus plus &amp; <lb/>minus &longs;peciem non immutare, quod tamen ab Ari&longs;totele negatum e&longs;t <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> (eum ver&ograve; &longs;ecutus e&longs;t <lb/> <arrow.to.target n="marg322"></arrow.to.target><lb/>vel addita vnitate mutentur. </s>                                                                <s>Inde natum e&longs;t tritum illud pronuntiatum in accidentibus plus &amp; <lb/>minus &longs;peciem non immutare, quod tamen ab Ari&longs;totele negatum e&longs;t <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> (eum ver&ograve; &longs;ecutus e&longs;t <lb/>
 <arrow.to.target n="marg323"></arrow.to.target><lb/>Theophra&longs;tus, &agrave; quo Simplicius) in animi affectionibus qu&aelig; in quadam mediocritate collocan&shy;<lb/>tur, ex hac &longs;i exce&longs;&longs;erint, in vitia conuertuntur. </s>                                                                <s>Atque etiam plus &amp; minus ad &longs;ub&longs;tantias per&shy;<lb/>tinere pote&longs;t &amp; ad alia complura &longs;ine participatione contrarij; nanque indiuidua &longs;ub&longs;tantia ma&shy;<lb/>gis e&longs;t, qu&agrave;m &longs;ecunda, &longs;imiliter accidens quiddam minus e&longs;t qu&agrave;m &longs;ub&longs;tantia; verum id &agrave; Gr&ecedil;cis <lb/><foreign lang="greek">kaq' u(fesi_n th_s fu/sews</foreign>, ide&longs;t, &longs;ecundum natur&aelig; humilitatem appellatum e&longs;t; vbi quoque <lb/>res &longs;uis quidem partibus ab&longs;oluta e&longs;t, &longs;ed deficit tanti&longs;per &agrave; &longs;ummo; nec latitudinem complet <lb/>eius quod e&longs;t &longs;impliciter in eo genere: nam quantum perfectum e&longs;t; neque ideo pollet ea perfe&shy;<lb/>ctione quam agno&longs;cimus in &longs;ub&longs;tantia, eiu&longs;modi tamen, qu&aelig; &longs;ibi conueniat. </s>                                                                <s>Sed po&longs;tea quibus <lb/>&amp; quomodo &longs;ingula aptentur. </s>                                                                <s>Hoc item ab Ari&longs;totele &longs;emel atque iterum acceptum e&longs;t. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> Si <lb/> <arrow.to.target n="marg323"></arrow.to.target><lb/>Theophra&longs;tus, &agrave; quo Simplicius) in animi affectionibus qu&aelig; in quadam mediocritate collocan&shy;<lb/>tur, ex hac &longs;i exce&longs;&longs;erint, in vitia conuertuntur. </s>                                                                <s>Atque etiam plus &amp; minus ad &longs;ub&longs;tantias per&shy;<lb/>tinere pote&longs;t &amp; ad alia complura &longs;ine participatione contrarij; nanque indiuidua &longs;ub&longs;tantia ma&shy;<lb/>gis e&longs;t, qu&agrave;m &longs;ecunda, &longs;imiliter accidens quiddam minus e&longs;t qu&agrave;m &longs;ub&longs;tantia; verum id &agrave; Gr&ecedil;cis <lb/><foreign lang="greek">kaq' u(fesi=n th=s fu/sews</foreign>, ide&longs;t, &longs;ecundum natur&aelig; humilitatem appellatum e&longs;t; vbi quoque <lb/>res &longs;uis quidem partibus ab&longs;oluta e&longs;t, &longs;ed deficit tanti&longs;per &agrave; &longs;ummo; nec latitudinem complet <lb/>eius quod e&longs;t &longs;impliciter in eo genere: nam quantum perfectum e&longs;t; neque ideo pollet ea perfe&shy;<lb/>ctione quam agno&longs;cimus in &longs;ub&longs;tantia, eiu&longs;modi tamen, qu&aelig; &longs;ibi conueniat. </s>                                                                <s>Sed po&longs;tea quibus <lb/>&amp; quomodo &longs;ingula aptentur. </s>                                                                <s>Hoc item ab Ari&longs;totele &longs;emel atque iterum acceptum e&longs;t. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> Si <lb/>
 <arrow.to.target n="marg324"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg324"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg325"></arrow.to.target><lb/>quod ex duobus &longs;it conflatum; vbi alterum exi&longs;tere &longs;eor&longs;um queat; alterum quoque &longs;eparari <lb/>po&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>vt, &longs;i hydromeli ex aqua &amp; melle componitur, ac mel ab&longs;olutum ab aqua exi&longs;tit, nece&longs;&longs;e <lb/>item e&longs;t aqua &longs;eparetur &agrave; melle. </s>                                                                <s>At ver&ograve;, &longs;i &longs;ententiam hanc ita generaliter accipiamus, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> vereor, <lb/> <arrow.to.target n="marg325"></arrow.to.target><lb/>quod ex duobus &longs;it conflatum; vbi alterum exi&longs;tere &longs;eor&longs;um queat; alterum quoque &longs;eparari <lb/>po&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>vt, &longs;i hydromeli ex aqua &amp; melle componitur, ac mel ab&longs;olutum ab aqua exi&longs;tit, nece&longs;&longs;e <lb/>item e&longs;t aqua &longs;eparetur &agrave; melle. </s>                                                                <s>At ver&ograve;, &longs;i &longs;ententiam hanc ita generaliter accipiamus, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> vereor, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg326"></arrow.to.target><lb/>ne veritas illius minuatur: quippe qu&ograve;d, tamet&longs;i &longs;ub&longs;tantia &longs;eparatur ab accidente, non idcirco  <arrow.to.target n="marg326"></arrow.to.target><lb/>ne veritas illius minuatur: quippe qu&ograve;d, tamet&longs;i &longs;ub&longs;tantia &longs;eparatur ab accidente, non idcirco
 <pb pagenum="33"/> <pb pagenum="33"/>
 <arrow.to.target n="marg327"></arrow.to.target><lb/>accidens &agrave; &longs;ub&longs;tantia &longs;eparatur. </s>                                                                <s>Pr&aelig;terea ne tollatur eius v&longs;us. </s>                                                                <s>Nam &longs;i vtrunque &longs;eparatum e&longs;&longs;e <lb/>velint, id pro comperto accipiunt quod inquirimus: ex hac enim propo&longs;itione alterum ex illis <lb/>&longs;eor&longs;um exi&longs;tere conamur o&longs;tendere; atqui &longs;i ita &longs;umatur, e&longs;t principium, non conclu&longs;io. </s>                                                                <s>Nec non <lb/>id mihi veniebat in mentem, Ari&longs;totelem, vbicunque eiu&longs;modi propo&longs;itionem &longs;ump&longs;i&longs;&longs;et; per&shy;<lb/>petu&ograve; ad mouentia &amp; mobilia accommoda&longs;&longs;e: <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quin &longs;i audiamus Alexandrum; eam quoque <lb/> <arrow.to.target n="marg327"></arrow.to.target><lb/>accidens &agrave; &longs;ub&longs;tantia &longs;eparatur. </s>                                                                <s>Pr&aelig;terea ne tollatur eius v&longs;us. </s>                                                                <s>Nam &longs;i vtrunque &longs;eparatum e&longs;&longs;e <lb/>velint, id pro comperto accipiunt quod inquirimus: ex hac enim propo&longs;itione alterum ex illis <lb/>&longs;eor&longs;um exi&longs;tere conamur o&longs;tendere; atqui &longs;i ita &longs;umatur, e&longs;t principium, non conclu&longs;io. </s>                                                                <s>Nec non <lb/>id mihi veniebat in mentem, Ari&longs;totelem, vbicunque eiu&longs;modi propo&longs;itionem &longs;ump&longs;i&longs;&longs;et; per&shy;<lb/>petu&ograve; ad mouentia &amp; mobilia accommoda&longs;&longs;e: <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quin &longs;i audiamus Alexandrum; eam quoque <lb/>
 <arrow.to.target n="marg328"></arrow.to.target><lb/>&longs;pecialius &longs;umptam fui&longs;&longs;e dicemus; nempe in motu c&ecedil;le&longs;ti &longs;ol&ugrave;m in quo mobile &longs;impliciter e&longs;t; <lb/>quippe orbes planetarum, &amp; mouens, &amp; mobile &longs;imul &longs;ph&ecedil;ra &longs;cilicet inerrans, &amp; primum <expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> <lb/>ab omni corpore &longs;egregatum. </s>                                                                <s>Accedit qu&ograve;d &longs;i generaliter &amp; indefinit&egrave; accipiamus vnum &longs;eiu&shy;<lb/>gatum; poterit intelligi primum; at non efficitur inde, vt po&longs;terius ab&longs;olutum &longs;it. </s>                                                                <s>Sed quoniam <lb/>negare non po&longs;&longs;umus, quin, &longs;i rerum e&longs;&longs;entia &longs;pectetur, accidentis item e&longs;&longs;entia &longs;eparata &longs;it ab <lb/>e&longs;&longs;entia &longs;ub&longs;tanti&aelig;, alia enim e&longs;t vtriu&longs;que e&longs;&longs;entia: quia tamen non efficeret Ari&longs;toteles id quod <lb/>in&longs;tituerat: etenim primum motorem &agrave; corpore c&ecedil;le&longs;ti non e&longs;&longs;entia &longs;ol&ugrave;m, &longs;ed re &longs;ecretum o&longs;ten&shy;<lb/>dere volebat: idcirco dicemus Ari&longs;totelem de rei &longs;eparatione verba facere, &amp; in eam partem ac&shy;<lb/>cipiemus effatum, vt &longs;i de priore dubium &longs;it, &longs;it'ne &longs;eparatum; &agrave; po&longs;terioris &longs;eparatione conclu&shy;<lb/>damus etiam prius e&longs;&longs;e ab&longs;olutum; <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>rerum natura patietur. </s>                                                                <s>Nam &longs;i po&longs;terius ex aliquo pen&shy;<lb/>det, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>per &longs;e &longs;ub&longs;i&longs;tit; mult&ograve; magis exi&longs;tet per &longs;e prius; quia non pendeat ex alio. </s>                                                                <s>atque illud <lb/> <arrow.to.target n="marg328"></arrow.to.target><lb/>&longs;pecialius &longs;umptam fui&longs;&longs;e dicemus; nempe in motu c&ecedil;le&longs;ti &longs;ol&ugrave;m in quo mobile &longs;impliciter e&longs;t; <lb/>quippe orbes planetarum, &amp; mouens, &amp; mobile &longs;imul &longs;ph&ecedil;ra &longs;cilicet inerrans, &amp; primum <expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> <lb/>ab omni corpore &longs;egregatum. </s>                                                                <s>Accedit qu&ograve;d &longs;i generaliter &amp; indefinit&egrave; accipiamus vnum &longs;eiu&shy;<lb/>gatum; poterit intelligi primum; at non efficitur inde, vt po&longs;terius ab&longs;olutum &longs;it. </s>                                                                <s>Sed quoniam <lb/>negare non po&longs;&longs;umus, quin, &longs;i rerum e&longs;&longs;entia &longs;pectetur, accidentis item e&longs;&longs;entia &longs;eparata &longs;it ab <lb/>e&longs;&longs;entia &longs;ub&longs;tanti&aelig;, alia enim e&longs;t vtriu&longs;que e&longs;&longs;entia: quia tamen non efficeret Ari&longs;toteles id quod <lb/>in&longs;tituerat: etenim primum motorem &agrave; corpore c&ecedil;le&longs;ti non e&longs;&longs;entia &longs;ol&ugrave;m, &longs;ed re &longs;ecretum o&longs;ten&shy;<lb/>dere volebat: idcirco dicemus Ari&longs;totelem de rei &longs;eparatione verba facere, &amp; in eam partem ac&shy;<lb/>cipiemus effatum, vt &longs;i de priore dubium &longs;it, &longs;it'ne &longs;eparatum; &agrave; po&longs;terioris &longs;eparatione conclu&shy;<lb/>damus etiam prius e&longs;&longs;e ab&longs;olutum; <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>rerum natura patietur. </s>                                                                <s>Nam &longs;i po&longs;terius ex aliquo pen&shy;<lb/>det, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>per &longs;e &longs;ub&longs;i&longs;tit; mult&ograve; magis exi&longs;tet per &longs;e prius; quia non pendeat ex alio. </s>                                                                <s>atque illud <lb/>
 <arrow.to.target n="marg329"></arrow.to.target><lb/>po&longs;terius, &longs;ic ab altero &longs;eparari debere putamus, vt ab aliis omnibus ab&longs;olutum &longs;it. </s>                                                                <s>Idcirco etiam&shy;<lb/>&longs;i materia &longs;eparetur &agrave; forma: quia non &longs;impliciter &agrave; forma &longs;eparatur, neque formam (de mate&shy;<lb/>riata nunc agimus) &agrave; materia liberam e&longs;&longs;e continget. </s>                                                                <s>Vbi igitur ab&longs;olutum &longs;it po&longs;terius; prius <expan abbr="it&etilde;">item</expan> <lb/>mult&ograve; magis ab&longs;olutum &longs;it, nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>ab&longs;olutum, inquam, vt &longs;ub&longs;i&longs;tens, non autem, vt e&longs;&longs;enti&aelig; <lb/>priuilegio, &longs;iue functionis ab alio pendet. </s>                                                                <s>Nam Socrates e&longs;t res ab&longs;oluta, quia con&longs;i&longs;tit partibus <lb/>vniuer&longs;is, ex quibus illud deriuatur, quod dicimus <foreign lang="greek">u)parxei_n</foreign>, ide&longs;t, exi&longs;tere. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i pendeat <lb/>ab alio, tanquam mouente; nil veritati propo&longs;itionis ob&longs;tat, mod&ograve; cau&longs;&longs;as internas &amp; affectus, vt <lb/>in &longs;ubiecto, velut patiente in&longs;unt, c&ecedil;teris cogitatione &longs;euocatis aduertamus, non excludentes &agrave; <lb/>Deo reliqua pendere, propterea qu&ograve;d &longs;int, aut qu&ograve;d illum imitando operentur: illud ver&ograve; ap&shy;<lb/>probantes, qu&ograve;d primum quod &longs;eparatum e&longs;&longs;e colligere &longs;tudemus, ab&longs;olutum quoque &longs;it &amp; &agrave; <lb/>nullo pendeat ex con&longs;equentibus, neque vt &longs;it, neque vt operetur. </s>                                                                <s>Sed illud mihi placet magis <lb/>h&aelig;c non generatim, &longs;ed appo&longs;it&egrave; ad motum primum pronuntiata fui&longs;&longs;e ab Ari&longs;totele. </s>                                                                <s>Et illud <lb/>item ab Ari&longs;totele receptum. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Ex pote&longs;tate &amp; actu, &longs;iue &egrave; materia &amp; forma aut ex corpore, &amp; <lb/> <arrow.to.target n="marg329"></arrow.to.target><lb/>po&longs;terius, &longs;ic ab altero &longs;eparari debere putamus, vt ab aliis omnibus ab&longs;olutum &longs;it. </s>                                                                <s>Idcirco etiam&shy;<lb/>&longs;i materia &longs;eparetur &agrave; forma: quia non &longs;impliciter &agrave; forma &longs;eparatur, neque formam (de mate&shy;<lb/>riata nunc agimus) &agrave; materia liberam e&longs;&longs;e continget. </s>                                                                <s>Vbi igitur ab&longs;olutum &longs;it po&longs;terius; prius <expan abbr="it&etilde;">item</expan> <lb/>mult&ograve; magis ab&longs;olutum &longs;it, nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>ab&longs;olutum, inquam, vt &longs;ub&longs;i&longs;tens, non autem, vt e&longs;&longs;enti&aelig; <lb/>priuilegio, &longs;iue functionis ab alio pendet. </s>                                                                <s>Nam Socrates e&longs;t res ab&longs;oluta, quia con&longs;i&longs;tit partibus <lb/>vniuer&longs;is, ex quibus illud deriuatur, quod dicimus <foreign lang="greek">u)parxei=n</foreign>, ide&longs;t, exi&longs;tere. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i pendeat <lb/>ab alio, tanquam mouente; nil veritati propo&longs;itionis ob&longs;tat, mod&ograve; cau&longs;&longs;as internas &amp; affectus, vt <lb/>in &longs;ubiecto, velut patiente in&longs;unt, c&ecedil;teris cogitatione &longs;euocatis aduertamus, non excludentes &agrave; <lb/>Deo reliqua pendere, propterea qu&ograve;d &longs;int, aut qu&ograve;d illum imitando operentur: illud ver&ograve; ap&shy;<lb/>probantes, qu&ograve;d primum quod &longs;eparatum e&longs;&longs;e colligere &longs;tudemus, ab&longs;olutum quoque &longs;it &amp; &agrave; <lb/>nullo pendeat ex con&longs;equentibus, neque vt &longs;it, neque vt operetur. </s>                                                                <s>Sed illud mihi placet magis <lb/>h&aelig;c non generatim, &longs;ed appo&longs;it&egrave; ad motum primum pronuntiata fui&longs;&longs;e ab Ari&longs;totele. </s>                                                                <s>Et illud <lb/>item ab Ari&longs;totele receptum. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Ex pote&longs;tate &amp; actu, &longs;iue &egrave; materia &amp; forma aut ex corpore, &amp; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg330"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg330"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg331"></arrow.to.target><lb/>animo vnum fieri per &longs;e, cuius nulla demon&longs;tratio po&longs;sit afferri, quippe qu&ograve;d ea &longs;it illorum vis <lb/> <arrow.to.target n="marg331"></arrow.to.target><lb/>animo vnum fieri per &longs;e, cuius nulla demon&longs;tratio po&longs;sit afferri, quippe qu&ograve;d ea &longs;it illorum vis <lb/>
 <arrow.to.target n="marg332"></arrow.to.target><lb/>&amp; natura, nec in alia principia re&longs;oluatur. </s>                                                                <s>Nam quamuis Ari&longs;toteles olim pronuntiarit oppo&longs;i&shy;<lb/>tum in medio afferens aliud principium, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> per quod vnum fiat ex illis; rem ip&longs;am &longs;pectat, dum <lb/> <arrow.to.target n="marg332"></arrow.to.target><lb/>&amp; natura, nec in alia principia re&longs;oluatur. </s>                                                                <s>Nam quamuis Ari&longs;toteles olim pronuntiarit oppo&longs;i&shy;<lb/>tum in medio afferens aliud principium, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> per quod vnum fiat ex illis; rem ip&longs;am &longs;pectat, dum <lb/>
Line 1805 
Line 1805 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg322"></margin.target>H</s></p> <s><margin.target id="marg322"></margin.target>H</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg323"></margin.target>c 8. Eth. <lb/>c. </s>                                                                <s>vlt. <lb/></s>                                                                <s>lib. <foreign lang="greek">pezi&shy;<lb/>paqw_n</foreign>.</s></p> <s><margin.target id="marg323"></margin.target>c 8. Eth. <lb/>c. </s>                                                                <s>vlt. <lb/></s>                                                                <s>lib. <foreign lang="greek">pezi&shy;<lb/>paqw=n</foreign>.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg324"></margin.target>d 8. Phy&longs;. <lb/>12. Met. <lb/>T. 35.</s></p> <s><margin.target id="marg324"></margin.target>d 8. Phy&longs;. <lb/>12. Met. <lb/>T. 35.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 1864 
Line 1864 
 <pb pagenum="36"/>matum: quand&ograve; artes omnes per incrementa qu&aelig;dam product&aelig; &longs;unt <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quoque artific&egrave; ad illas <lb/> <pb pagenum="36"/>matum: quand&ograve; artes omnes per incrementa qu&aelig;dam product&aelig; &longs;unt <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quoque artific&egrave; ad illas <lb/>
 <arrow.to.target n="marg358"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg358"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg359"></arrow.to.target><lb/>aliquid addente. </s>                                                                <s>Confu&longs;a igitur nobis nota &longs;unt; ea ver&ograve; &longs;e habent vt tota. </s>                                                                <s>Quare c&ugrave;m &longs;en&longs;ui <lb/>notius &longs;it totum qu&agrave;m partes; &agrave; notis autem nobis ex in&longs;tinctu natur&aelig; procedendum &longs;it; &agrave; toto <lb/>ad partes progredi cogimur. </s>                                                                <s>itaque diuidendo paratur notitia partium qu&ecedil; certa e&longs;t atque di&longs;tin&shy;<lb/>cta: vt enim primo intuitu ampli&longs;simas &aelig;des a&longs;picimus; nec tamen quid commen&longs;i; quid com&shy;<lb/>modi, aut artificios&egrave; di&longs;po&longs;iti contineant intelligere valemus; t&ugrave;m ver&ograve; prob&egrave; h&ecedil;c omnia percipi&shy;<lb/>mus, c&ugrave;m <expan abbr="qu&ecedil;&qacute;">qu&ecedil;que</expan>. </s>                                                                <s>particulatim &longs;peculamur, atque lu&longs;tramus: &longs;icitem euenit in &longs;cientiis. </s>                                                                <s>cortex re&shy;<lb/>rum nobis apparet, penetralia latent; h&ecedil;c animo peragrare oportet, &longs;i rem accurat&egrave; tenere volu&euml;&shy;<lb/>ris. </s>                                                                <s>Vniuer&longs;alis illa notitia <foreign lang="greek">tupw/dhs</foreign> &amp; rudis e&longs;t; non &longs;ufficit; ad partes veniendum e&longs;t quibus <lb/>perlu&longs;tratis vniuer&longs;a rei notitia completur. </s>                                                                <s>Idem quoque confirmat auctoritas Ari&longs;totelis <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> qui <lb/> <arrow.to.target n="marg359"></arrow.to.target><lb/>aliquid addente. </s>                                                                <s>Confu&longs;a igitur nobis nota &longs;unt; ea ver&ograve; &longs;e habent vt tota. </s>                                                                <s>Quare c&ugrave;m &longs;en&longs;ui <lb/>notius &longs;it totum qu&agrave;m partes; &agrave; notis autem nobis ex in&longs;tinctu natur&aelig; procedendum &longs;it; &agrave; toto <lb/>ad partes progredi cogimur. </s>                                                                <s>itaque diuidendo paratur notitia partium qu&ecedil; certa e&longs;t atque di&longs;tin&shy;<lb/>cta: vt enim primo intuitu ampli&longs;simas &aelig;des a&longs;picimus; nec tamen quid commen&longs;i; quid com&shy;<lb/>modi, aut artificios&egrave; di&longs;po&longs;iti contineant intelligere valemus; t&ugrave;m ver&ograve; prob&egrave; h&ecedil;c omnia percipi&shy;<lb/>mus, c&ugrave;m <expan abbr="qu&ecedil;&qacute;">qu&ecedil;que</expan>. </s>                                                                <s>particulatim &longs;peculamur, atque lu&longs;tramus: &longs;icitem euenit in &longs;cientiis. </s>                                                                <s>cortex re&shy;<lb/>rum nobis apparet, penetralia latent; h&ecedil;c animo peragrare oportet, &longs;i rem accurat&egrave; tenere volu&euml;&shy;<lb/>ris. </s>                                                                <s>Vniuer&longs;alis illa notitia <foreign lang="greek">tupw/dhs</foreign> &amp; rudis e&longs;t; non &longs;ufficit; ad partes veniendum e&longs;t quibus <lb/>perlu&longs;tratis vniuer&longs;a rei notitia completur. </s>                                                                <s>Idem quoque confirmat auctoritas Ari&longs;totelis <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> qui <lb/>
 <arrow.to.target n="marg360"></arrow.to.target><lb/>inuehitur in antiquos, qu&ograve;d de natura quidem vniuers&egrave; di&longs;&longs;ererent; partes eius intactas omitte&shy;<lb/>rent; quanqu&agrave;m id difficultatis &longs;ignum po&longs;uit. </s>                                                                <s>eius verba h&aelig;c &longs;unt, qu&aelig; propter interpr&ecedil;tes ani&shy;<lb/>maduertenda propono <foreign lang="greek">to\ d' o(lon e_xein, me/ros de\ mh\ du\naqai</foreign>, ide&longs;t, totum ver&ograve; obtinere: partem <lb/>autem non po&longs;&longs;e, indicium difficultatis, &amp; hoc e&longs;t illud totum, vnde ad &longs;ingularia procedere iu&shy;<lb/>bet diuidendo Ari&longs;toteles; <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> diuidimus autem vel propri&egrave; genus in &longs;uas &longs;pecies per oppo&longs;itas dif&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg361"></arrow.to.target><lb/>ferentias; vel re&longs;oluimus effectus &amp; compo&longs;ita in &longs;uas cau&longs;&longs;as, &longs;eu complexas, &longs;iue incomplexas; <lb/> <arrow.to.target n="marg360"></arrow.to.target><lb/>inuehitur in antiquos, qu&ograve;d de natura quidem vniuers&egrave; di&longs;&longs;ererent; partes eius intactas omitte&shy;<lb/>rent; quanqu&agrave;m id difficultatis &longs;ignum po&longs;uit. </s>                                                                <s>eius verba h&aelig;c &longs;unt, qu&aelig; propter interpr&ecedil;tes ani&shy;<lb/>maduertenda propono <foreign lang="greek">to\ d' o(lon e=xein, me/ros de\ mh\ du\naqai</foreign>, ide&longs;t, totum ver&ograve; obtinere: partem <lb/>autem non po&longs;&longs;e, indicium difficultatis, &amp; hoc e&longs;t illud totum, vnde ad &longs;ingularia procedere iu&shy;<lb/>bet diuidendo Ari&longs;toteles; <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> diuidimus autem vel propri&egrave; genus in &longs;uas &longs;pecies per oppo&longs;itas dif&shy;<lb/><arrow.to.target n="marg361"></arrow.to.target><lb/>ferentias; vel re&longs;oluimus effectus &amp; compo&longs;ita in &longs;uas cau&longs;&longs;as, &longs;eu complexas, &longs;iue incomplexas; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg362"></arrow.to.target><lb/>vel adhibita conditione di&longs;tinguimus; vel diiudicamus; &amp; ver&ugrave;m &agrave; fal&longs;o di&longs;cernimus. </s>                                                                <s>Et plan&egrave; <lb/>totum quodcunque illud &longs;it nobis e&longs;t euidentius: etenim de partibus quanti per&longs;picuum e&longs;t, &amp; <lb/>genus &longs;pecie notius e&longs;t, prius enim nouimus hoc e&longs;&longs;e animal, qu&agrave;m tale animal; &amp; tota &longs;pecies <lb/>per nomen indicatur, e&longs;&longs;enti&aelig; ver&ograve; partes definitione eluce&longs;cunt, diuidit enim definitio totam <lb/>&longs;peciem in <foreign lang="greek">kaqe/kaita</foreign>, ide&longs;t in &longs;ingularia, non &longs;an&egrave; indiuidua, &longs;ed partes e&longs;&longs;enti&ecedil; qu&aelig; &longs;imul om&shy;<lb/>nes in nomine ip&longs;o continebantur. </s>                                                                <s>&amp; vniuer&longs;ale etiam quod magna ex parte verum e&longs;t, nobis no&shy;<lb/>tius e&longs;t, non tamen accurat&egrave; notum, ni&longs;i ip&longs;um in partes &longs;uas di&longs;tinxeris, &amp; quod <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> e&longs;t &agrave; fals&ograve; <lb/>&longs;eparaueris. </s>                                                                <s>Et hoc equidem ab Ari&longs;totele notatum fui&longs;&longs;e cen&longs;eo, vnde peteret initia phy&longs;ic&aelig; qu&aelig; <lb/>nos cum totis in modo, vt dialectici dicunt, non &longs;ine cau&longs;&longs;a numeramus. </s>                                                                <s>&longs;iquidem, &longs;i &longs;ubiecta re&shy;<lb/>&longs;picias, per vniuer&longs;a pertinent; &longs;i tamen partes ip&longs;ius aduertas, non &longs;impliciter, &longs;ed cum modo <lb/>vera e&longs;&longs;e intelliges. </s>                                                                <s>vtputa, vniuers&egrave; verum e&longs;t in omni generatione contrarium ex contrario fie&shy;<lb/>ri, non tamen &longs;impliciter; quia non omni ex parte fit ex contrario; &longs;ed aliqua pars exi&longs;tit in eo <lb/>quod fit, qu&aelig; contraria non e&longs;t. </s>                                                                <s>Sic quicquid fit, ex non ente fit; non tamen omnes eius partes ex <lb/>non ente fiunt, &longs;ed aliqu&aelig; ex ente; nec omnibus modis ac &longs;impliciter fit ex ente, aut ex non ente; <lb/> <arrow.to.target n="marg362"></arrow.to.target><lb/>vel adhibita conditione di&longs;tinguimus; vel diiudicamus; &amp; ver&ugrave;m &agrave; fal&longs;o di&longs;cernimus. </s>                                                                <s>Et plan&egrave; <lb/>totum quodcunque illud &longs;it nobis e&longs;t euidentius: etenim de partibus quanti per&longs;picuum e&longs;t, &amp; <lb/>genus &longs;pecie notius e&longs;t, prius enim nouimus hoc e&longs;&longs;e animal, qu&agrave;m tale animal; &amp; tota &longs;pecies <lb/>per nomen indicatur, e&longs;&longs;enti&aelig; ver&ograve; partes definitione eluce&longs;cunt, diuidit enim definitio totam <lb/>&longs;peciem in <foreign lang="greek">kaqe/kaita</foreign>, ide&longs;t in &longs;ingularia, non &longs;an&egrave; indiuidua, &longs;ed partes e&longs;&longs;enti&ecedil; qu&aelig; &longs;imul om&shy;<lb/>nes in nomine ip&longs;o continebantur. </s>                                                                <s>&amp; vniuer&longs;ale etiam quod magna ex parte verum e&longs;t, nobis no&shy;<lb/>tius e&longs;t, non tamen accurat&egrave; notum, ni&longs;i ip&longs;um in partes &longs;uas di&longs;tinxeris, &amp; quod <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> e&longs;t &agrave; fals&ograve; <lb/>&longs;eparaueris. </s>                                                                <s>Et hoc equidem ab Ari&longs;totele notatum fui&longs;&longs;e cen&longs;eo, vnde peteret initia phy&longs;ic&aelig; qu&aelig; <lb/>nos cum totis in modo, vt dialectici dicunt, non &longs;ine cau&longs;&longs;a numeramus. </s>                                                                <s>&longs;iquidem, &longs;i &longs;ubiecta re&shy;<lb/>&longs;picias, per vniuer&longs;a pertinent; &longs;i tamen partes ip&longs;ius aduertas, non &longs;impliciter, &longs;ed cum modo <lb/>vera e&longs;&longs;e intelliges. </s>                                                                <s>vtputa, vniuers&egrave; verum e&longs;t in omni generatione contrarium ex contrario fie&shy;<lb/>ri, non tamen &longs;impliciter; quia non omni ex parte fit ex contrario; &longs;ed aliqua pars exi&longs;tit in eo <lb/>quod fit, qu&aelig; contraria non e&longs;t. </s>                                                                <s>Sic quicquid fit, ex non ente fit; non tamen omnes eius partes ex <lb/>non ente fiunt, &longs;ed aliqu&aelig; ex ente; nec omnibus modis ac &longs;impliciter fit ex ente, aut ex non ente; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg363"></arrow.to.target><lb/>&longs;ed partim ex ente, partim ex non ente, &amp; ex ente hoc modo, illo ver&ograve; ex non ente, ex quibus <lb/>exi&longs;tunt propo&longs;itiones qu&aelig; magna ex parte ver&aelig; exi&longs;tunt; non quia tales &longs;int eo qu&ograve;d vt pluri&shy;<lb/>m&ugrave;m, vt fort&egrave; in dialecticis; &longs;ed quia non omni ex parte, nec omnibus modis, &amp; vt dici &longs;olet, &longs;im&shy;<lb/>pliciter. </s>                                                                <s>quas item nos in logicis non iniuria collocabimus; quipp&egrave; qu&ograve;d communiter ver&aelig; &longs;int <lb/>&amp; vniuer&longs;ales, qu&ograve;d partes vniuer&longs;as minim&egrave; complectantur; ad proprias tamen partibus ip&longs;is <lb/>di&longs;tinctis atque &longs;ecretis optim&egrave; reduci queant: nam tum ver&ecedil; omni ex parte exi&longs;tunt. </s>                                                                <s>vt qu&ograve;d, <lb/>quicquid fit, partim fiat ex contrario, partim ex non contrario. </s>                                                                <s>verum e&longs;t vndequaque, quo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>prob&egrave; per&longs;pecto principiorum vis nece&longs;&longs;ari&ograve; patebit; &amp; cuncta illu&longs;trabit, t&ugrave;m qu&ecedil; prius confus&egrave; <lb/>no&longs;cebantur, t&ugrave;m etiam qu&aelig; nobis ob&longs;cura &longs;unt ex iis qu&aelig; pendent ab ip&longs;is. </s>                                                                <s>Atque hic erit pro&shy;<lb/>ce&longs;&longs;us ab vniuer&longs;is ad &longs;ingula, dimi&longs;sis indiuiduis qu&aelig; nullo modo &longs;unt &longs;cienti&aelig; partes. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> &amp; hac <lb/> <arrow.to.target n="marg363"></arrow.to.target><lb/>&longs;ed partim ex ente, partim ex non ente, &amp; ex ente hoc modo, illo ver&ograve; ex non ente, ex quibus <lb/>exi&longs;tunt propo&longs;itiones qu&aelig; magna ex parte ver&aelig; exi&longs;tunt; non quia tales &longs;int eo qu&ograve;d vt pluri&shy;<lb/>m&ugrave;m, vt fort&egrave; in dialecticis; &longs;ed quia non omni ex parte, nec omnibus modis, &amp; vt dici &longs;olet, &longs;im&shy;<lb/>pliciter. </s>                                                                <s>quas item nos in logicis non iniuria collocabimus; quipp&egrave; qu&ograve;d communiter ver&aelig; &longs;int <lb/>&amp; vniuer&longs;ales, qu&ograve;d partes vniuer&longs;as minim&egrave; complectantur; ad proprias tamen partibus ip&longs;is <lb/>di&longs;tinctis atque &longs;ecretis optim&egrave; reduci queant: nam tum ver&ecedil; omni ex parte exi&longs;tunt. </s>                                                                <s>vt qu&ograve;d, <lb/>quicquid fit, partim fiat ex contrario, partim ex non contrario. </s>                                                                <s>verum e&longs;t vndequaque, quo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>prob&egrave; per&longs;pecto principiorum vis nece&longs;&longs;ari&ograve; patebit; &amp; cuncta illu&longs;trabit, t&ugrave;m qu&ecedil; prius confus&egrave; <lb/>no&longs;cebantur, t&ugrave;m etiam qu&aelig; nobis ob&longs;cura &longs;unt ex iis qu&aelig; pendent ab ip&longs;is. </s>                                                                <s>Atque hic erit pro&shy;<lb/>ce&longs;&longs;us ab vniuer&longs;is ad &longs;ingula, dimi&longs;sis indiuiduis qu&aelig; nullo modo &longs;unt &longs;cienti&aelig; partes. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> &amp; hac <lb/>
 <arrow.to.target n="marg364"></arrow.to.target><lb/>via &longs;iue per circulum illum, quem regre&longs;&longs;um vocant, nota nobis ex notis natura cogno&longs;cuntur, <lb/>&longs;iue notis principiis, recta demon&longs;tratione, rerum per &longs;e &amp; nobis ignotarum notitia comparatur. <lb/></s>                                                                <s>Neque enim &longs;emper effectus per&longs;picui &longs;unt. </s>                                                                <s>Iam ver&ograve; qu&ograve;d &longs;ingularia non &longs;ola dicantur indiui&shy;<lb/>dua, patet: nam &longs;ingularia &longs;pecies generis alicuius dicuntur: <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> nec <expan abbr="n&otilde;">non</expan> res materiat&aelig; ad <expan abbr="differenti&atilde;">differentiam</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg364"></arrow.to.target><lb/>via &longs;iue per circulum illum, quem regre&longs;&longs;um vocant, nota nobis ex notis natura cogno&longs;cuntur, <lb/>&longs;iue notis principiis, recta demon&longs;tratione, rerum per &longs;e &amp; nobis ignotarum notitia comparatur. <lb/></s>                                                                <s>Neque enim &longs;emper effectus per&longs;picui &longs;unt. </s>                                                                <s>Iam ver&ograve; qu&ograve;d &longs;ingularia non &longs;ola dicantur indiui&shy;<lb/>dua, patet: nam &longs;ingularia &longs;pecies generis alicuius dicuntur: <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> nec <expan abbr="n&otilde;">non</expan> res materiat&aelig; ad <expan abbr="differenti&atilde;">differentiam</expan> <lb/>
Line 2007 
Line 2007 
 <arrow.to.target n="marg383"></arrow.to.target><lb/>ip&longs;is exhibeat, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> dum c&ecedil;teros adiutores habemus; &amp; pro nobis pugnare <expan abbr="paratos&ttilde;">paratostur</expan>; qua&longs;i &longs;oli <expan abbr="tant&atilde;">tantam</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg383"></arrow.to.target><lb/>ip&longs;is exhibeat, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> dum c&ecedil;teros adiutores habemus; &amp; pro nobis pugnare <expan abbr="paratos&ttilde;">paratostur</expan>; qua&longs;i &longs;oli <expan abbr="tant&atilde;">tantam</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg384"></arrow.to.target><lb/>qu&aelig;&longs;tionem &longs;u&longs;tinere non valeamus, itaque ad excu&longs;ationem &longs;ocios qu&ecedil;rimus; &amp; crimen nobis <lb/>volumus cum alijs e&longs;&longs;e commune: neque id affine culp&aelig; habendum e&longs;t; quia tamet&longs;i nihil de il&shy;<lb/>la qu&aelig;&longs;tione &longs;uccurrit quod aliter con&longs;titui po&longs;sit; gratum tamen e&longs;&longs;e debet non mod&ograve; per om&shy;<lb/>nia melius; &longs;ed qu&ograve;d aliqua &longs;an&egrave; meliora faciamus, alia ver&ograve; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> deteriora, &longs;i melius non licuerit. <lb/></s>                                                                <s>Hic quidem no&longs;tri con&longs;ilij fructus. </s>                                                                <s>Verumenimuer&ograve;, c&ugrave;m variis modis &longs;ententi&aelig; <expan abbr="philo&longs;ophor&utilde;">philo&longs;ophorum</expan> <lb/>tractari &longs;oleant, &amp; di&longs;&longs;olui rationes quibus confirmantur &amp; probabiliter &amp; demon&longs;tratiue; non <lb/>de&longs;unt etiam (vt commune e&longs;t omnibus falli) qui &longs;e cauillis inuoluant, quibus c&ugrave;m &longs;e extricare <lb/>ne&longs;ciant, multa commini&longs;cuntur qu&aelig; toto c&oelig;lo di&longs;tent &agrave; vero. </s>                                                                <s>Nonnulli item demon&longs;trationi&shy;<lb/>bus vtantur qu&aelig; propri&aelig; &longs;int aliarum <expan abbr="&longs;cientiar&utilde;">&longs;cientiarum</expan>. </s>                                                                <s>Nos in hac methodo con&longs;tituimus illa di&longs;&longs;olue&shy;<lb/>re qu&aelig; vel ex no&longs;tris principiis mal&egrave; deducta &longs;int, vel conclu&longs;a mediis per accidens, vel etiam in&shy;<lb/>uoluta &longs;ophi&longs;matis; illud in animo perpetu&ograve; fixum habentes, vt qu&aelig; ponuntur &agrave; nobis cum &longs;en&shy;<lb/>&longs;ilibus primum, t&ugrave;m deinde cum Ari&longs;totelicis dogmatis congruant: &longs;iqua pr&aelig;ter h&ecedil;c adhibean&shy;<lb/>tur, nihilominus &longs;tudebimus, vt ad ea ip&longs;a, qu&aelig; primi propo&longs;iti &longs;unt, aliquo pacto conducant. <lb/></s>                                                                <s> <arrow.to.target n="marg384"></arrow.to.target><lb/>qu&aelig;&longs;tionem &longs;u&longs;tinere non valeamus, itaque ad excu&longs;ationem &longs;ocios qu&ecedil;rimus; &amp; crimen nobis <lb/>volumus cum alijs e&longs;&longs;e commune: neque id affine culp&aelig; habendum e&longs;t; quia tamet&longs;i nihil de il&shy;<lb/>la qu&aelig;&longs;tione &longs;uccurrit quod aliter con&longs;titui po&longs;sit; gratum tamen e&longs;&longs;e debet non mod&ograve; per om&shy;<lb/>nia melius; &longs;ed qu&ograve;d aliqua &longs;an&egrave; meliora faciamus, alia ver&ograve; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> deteriora, &longs;i melius non licuerit. <lb/></s>                                                                <s>Hic quidem no&longs;tri con&longs;ilij fructus. </s>                                                                <s>Verumenimuer&ograve;, c&ugrave;m variis modis &longs;ententi&aelig; <expan abbr="philo&longs;ophor&utilde;">philo&longs;ophorum</expan> <lb/>tractari &longs;oleant, &amp; di&longs;&longs;olui rationes quibus confirmantur &amp; probabiliter &amp; demon&longs;tratiue; non <lb/>de&longs;unt etiam (vt commune e&longs;t omnibus falli) qui &longs;e cauillis inuoluant, quibus c&ugrave;m &longs;e extricare <lb/>ne&longs;ciant, multa commini&longs;cuntur qu&aelig; toto c&oelig;lo di&longs;tent &agrave; vero. </s>                                                                <s>Nonnulli item demon&longs;trationi&shy;<lb/>bus vtantur qu&aelig; propri&aelig; &longs;int aliarum <expan abbr="&longs;cientiar&utilde;">&longs;cientiarum</expan>. </s>                                                                <s>Nos in hac methodo con&longs;tituimus illa di&longs;&longs;olue&shy;<lb/>re qu&aelig; vel ex no&longs;tris principiis mal&egrave; deducta &longs;int, vel conclu&longs;a mediis per accidens, vel etiam in&shy;<lb/>uoluta &longs;ophi&longs;matis; illud in animo perpetu&ograve; fixum habentes, vt qu&aelig; ponuntur &agrave; nobis cum &longs;en&shy;<lb/>&longs;ilibus primum, t&ugrave;m deinde cum Ari&longs;totelicis dogmatis congruant: &longs;iqua pr&aelig;ter h&ecedil;c adhibean&shy;<lb/>tur, nihilominus &longs;tudebimus, vt ad ea ip&longs;a, qu&aelig; primi propo&longs;iti &longs;unt, aliquo pacto conducant. <lb/></s>                                                                <s>
 <arrow.to.target n="marg385"></arrow.to.target><lb/>Nouerat enim Ari&longs;toteles Parmenidem &amp; Meli&longs;&longs;um, tollere naturam principij, nedum natura&shy;<lb/>lis &longs;cienti&aelig; fundamenta demoliri. </s>                                                                <s>quia ver&ograve; pr&aelig;&longs;eferret ea di&longs;putatio philo&longs;ophiam, ide&longs;t, pate&shy;<lb/>faceret aditum ad inueniendam veritatem (talis enim e&longs;t vis eius locutionis <foreign lang="greek">e)\xein filosofi/an</foreign>, <lb/>ide&longs;t, habere philo&longs;ophiam: ita vt etiam alibi Ari&longs;toteles ita &longs;criptum reliquerit aliquid e&longs;&longs;e &agrave; <lb/>ciuili philo&longs;opho con&longs;iderandum, qu&ograve;d haberet <foreign lang="greek">a)pori\an kai\ filosofi\an pwlitikh\n</foreign>, <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> ide&longs;t, <lb/> <arrow.to.target n="marg385"></arrow.to.target><lb/>Nouerat enim Ari&longs;toteles Parmenidem &amp; Meli&longs;&longs;um, tollere naturam principij, nedum natura&shy;<lb/>lis &longs;cienti&aelig; fundamenta demoliri. </s>                                                                <s>quia ver&ograve; pr&aelig;&longs;eferret ea di&longs;putatio philo&longs;ophiam, ide&longs;t, pate&shy;<lb/>faceret aditum ad inueniendam veritatem (talis enim e&longs;t vis eius locutionis <foreign lang="greek">e)\xein filosofi/an</foreign>, <lb/>ide&longs;t, habere philo&longs;ophiam: ita vt etiam alibi Ari&longs;toteles ita &longs;criptum reliquerit aliquid e&longs;&longs;e &agrave; <lb/>ciuili philo&longs;opho con&longs;iderandum, qu&ograve;d haberet <foreign lang="greek">a)pori\an kai\ filosofi\an pwlitikh\n</foreign>, <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> ide&longs;t, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg386"></arrow.to.target><lb/>dubitationem &amp; philo&longs;ophiam ciuilem &amp; alibi <foreign lang="greek">o(\sa me\n ou_n e)\xein filosofi/an pwlitikh\n</foreign>, <lb/><emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> ide&longs;t, &ldquo;Qu&aelig;cunque habent philo&longs;ophiam ciuilem&rdquo;, &longs;ic quia contemplatio entis &amp; vnius <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg386"></arrow.to.target><lb/>dubitationem &amp; philo&longs;ophiam ciuilem &amp; alibi <foreign lang="greek">o(\sa me\n ou=n e)\xein filosofi/an pwlitikh\n</foreign>, <lb/><emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> ide&longs;t, &ldquo;Qu&aelig;cunque habent philo&longs;ophiam ciuilem&rdquo;, &longs;ic quia contemplatio entis &amp; vnius <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg387"></arrow.to.target><lb/>illu&longs;trat, &amp; valet ad fundanda phy&longs;iologi&aelig; principia, non detrectauit Philo&longs;ophus eiu&longs;modi <expan abbr="c&otilde;-gre&longs;&longs;um">con&shy;<lb/>gre&longs;&longs;um</expan>. </s>                                                                <s>Nanque et&longs;i non naturales qu&aelig;&longs;tiones ad di&longs;cutiendum proponebant, de natura &longs;e lo&shy;<lb/>qui profitebantur qu&aelig;, c&ugrave;m principium foret, impellebat item ip&longs;os ad di&longs;ceptandum quodam&shy;<lb/>modo de principio. </s>                                                                <s>Itaque ob affinitatem quam habebat illa po&longs;itio cum phy&longs;iologi&aelig; princi&shy;<lb/>piis, ab Ari&longs;totele con&longs;iderata e&longs;t. </s>                                                                <s>De natura autem &longs;e di&longs;&longs;erere autumabant, idcirco quod nulla <lb/>alia &longs;ub&longs;tantia &longs;upra naturam ab illis per&longs;pecta fui&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>Et Epicurus etiam omnia natur&aelig; nomine <lb/>appellauit qui ita diuidit. </s>                                                                <s>Omnium qu&ecedil; &longs;int, naturam e&longs;&longs;e corpora &amp; inane, <expan abbr="qu&ecedil;&qacute;ue">qu&ecedil;que</expan> his accidant. <lb/></s>                                                                <s>Nam qu&aelig;cunque eluent aut his coniuncta duabus (corporibus &amp; inani) rebus ea inuentes; aut  <arrow.to.target n="marg387"></arrow.to.target><lb/>illu&longs;trat, &amp; valet ad fundanda phy&longs;iologi&aelig; principia, non detrectauit Philo&longs;ophus eiu&longs;modi <expan abbr="c&otilde;-gre&longs;&longs;um">con&shy;<lb/>gre&longs;&longs;um</expan>. </s>                                                                <s>Nanque et&longs;i non naturales qu&aelig;&longs;tiones ad di&longs;cutiendum proponebant, de natura &longs;e lo&shy;<lb/>qui profitebantur qu&aelig;, c&ugrave;m principium foret, impellebat item ip&longs;os ad di&longs;ceptandum quodam&shy;<lb/>modo de principio. </s>                                                                <s>Itaque ob affinitatem quam habebat illa po&longs;itio cum phy&longs;iologi&aelig; princi&shy;<lb/>piis, ab Ari&longs;totele con&longs;iderata e&longs;t. </s>                                                                <s>De natura autem &longs;e di&longs;&longs;erere autumabant, idcirco quod nulla <lb/>alia &longs;ub&longs;tantia &longs;upra naturam ab illis per&longs;pecta fui&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>Et Epicurus etiam omnia natur&aelig; nomine <lb/>appellauit qui ita diuidit. </s>                                                                <s>Omnium qu&ecedil; &longs;int, naturam e&longs;&longs;e corpora &amp; inane, <expan abbr="qu&ecedil;&qacute;ue">qu&ecedil;que</expan> his accidant. <lb/></s>                                                                <s>Nam qu&aelig;cunque eluent aut his coniuncta duabus (corporibus &amp; inani) rebus ea inuentes; aut
 <pb pagenum="40"/>horum euenta videbis. </s>                                                                <s>Ex hoc efficiebatur, vt apud illos ens &amp; natura idem e&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>Vnde Galenus <lb/> <pb pagenum="40"/>horum euenta videbis. </s>                                                                <s>Ex hoc efficiebatur, vt apud illos ens &amp; natura idem e&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>Vnde Galenus <lb/>
 <arrow.to.target n="marg388"></arrow.to.target><lb/>rationem reddens in&longs;criptionis libri de natura humana, docuit omnes veteres in&longs;cribere <expan abbr="c&otilde;&longs;ue&longs;&longs;e">con&longs;ue&longs;&longs;e</expan> <lb/>&longs;uos libros de natura. </s>                                                                <s>Proinde naturalis erat prima philo&longs;ophia, ne dixerim quoque &longs;olam: <expan abbr="qu&atilde;-d&ograve;">quan&shy;<lb/>d&ograve;</expan> mathematic&ecedil;, quia bonum con&longs;ectari non viderentur; &egrave; numero &longs;cientiarum expunct&aelig; &longs;unt; <lb/>&longs;ed po&longs;te&agrave; cognitis aliis &longs;ub&longs;tantiis materi&aelig; immunibus ex &longs;upremo gradu deiecta fuit, &amp; phi&shy;<lb/>lo&longs;ophi&aelig; prim&aelig; proximos honores occupauit. </s>                                                                <s>Quamobrem latius patet natur&aelig; &longs;ignificatum <lb/>qu&agrave;m id quod in no&longs;tra methodo concipitur &amp; definitur, principium motus &amp; quietis. </s>                                                                <s>idem <lb/>enim valet atque ens. </s>                                                                <s>Quapropter qui naturam in eo &longs;ignificato &longs;pectat, multa quidem tractare <lb/>cogitur qu&ecedil; cancellos methodi no&longs;tri tran&longs;iliunt, quod cert&egrave; non ob&longs;eruans Themi&longs;tius, pr&aelig;&longs;er&shy;<lb/>tim, c&ugrave;m paull&ograve; ant&egrave; affirma&longs;&longs;et Ari&longs;toteles, eos non agere de natura, quia motus initia &longs;u&longs;tuli&longs;&shy;<lb/>&longs;ent, locum ita legebat. </s>                                                                <s>De natura quidem non; naturales autem qu&aelig;&longs;tiones, &amp; tamen illud om&shy;<lb/>nino fal&longs;um qu&ecedil;&longs;tiones ab illis inductas e&longs;&longs;e naturales. </s>                                                                <s>Id quod etiam videtur per&longs;pexi&longs;&longs;e Gale&shy;<lb/>nus <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &amp; legi&longs;&longs;e contextum, quemadmodum nos approbauimus. </s>                                                                <s>Ob id igitur de natura di&longs;&longs;ere&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg388"></arrow.to.target><lb/>rationem reddens in&longs;criptionis libri de natura humana, docuit omnes veteres in&longs;cribere <expan abbr="c&otilde;&longs;ue&longs;&longs;e">con&longs;ue&longs;&longs;e</expan> <lb/>&longs;uos libros de natura. </s>                                                                <s>Proinde naturalis erat prima philo&longs;ophia, ne dixerim quoque &longs;olam: <expan abbr="qu&atilde;-d&ograve;">quan&shy;<lb/>d&ograve;</expan> mathematic&ecedil;, quia bonum con&longs;ectari non viderentur; &egrave; numero &longs;cientiarum expunct&aelig; &longs;unt; <lb/>&longs;ed po&longs;te&agrave; cognitis aliis &longs;ub&longs;tantiis materi&aelig; immunibus ex &longs;upremo gradu deiecta fuit, &amp; phi&shy;<lb/>lo&longs;ophi&aelig; prim&aelig; proximos honores occupauit. </s>                                                                <s>Quamobrem latius patet natur&aelig; &longs;ignificatum <lb/>qu&agrave;m id quod in no&longs;tra methodo concipitur &amp; definitur, principium motus &amp; quietis. </s>                                                                <s>idem <lb/>enim valet atque ens. </s>                                                                <s>Quapropter qui naturam in eo &longs;ignificato &longs;pectat, multa quidem tractare <lb/>cogitur qu&ecedil; cancellos methodi no&longs;tri tran&longs;iliunt, quod cert&egrave; non ob&longs;eruans Themi&longs;tius, pr&aelig;&longs;er&shy;<lb/>tim, c&ugrave;m paull&ograve; ant&egrave; affirma&longs;&longs;et Ari&longs;toteles, eos non agere de natura, quia motus initia &longs;u&longs;tuli&longs;&shy;<lb/>&longs;ent, locum ita legebat. </s>                                                                <s>De natura quidem non; naturales autem qu&aelig;&longs;tiones, &amp; tamen illud om&shy;<lb/>nino fal&longs;um qu&ecedil;&longs;tiones ab illis inductas e&longs;&longs;e naturales. </s>                                                                <s>Id quod etiam videtur per&longs;pexi&longs;&longs;e Gale&shy;<lb/>nus <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &amp; legi&longs;&longs;e contextum, quemadmodum nos approbauimus. </s>                                                                <s>Ob id igitur de natura di&longs;&longs;ere&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg389"></arrow.to.target><lb/>batur &agrave; cunctis; &longs;ed qu&aelig;&longs;tiones erant aliquando non naturales. </s>                                                                <s>Eiu&longs;modi fuerunt quas profe&longs;si <lb/>&longs;unt Parmenides, &amp; Meli&longs;&longs;us, &amp; alij nonnulli eiu&longs;dem not&ecedil; philo&longs;ophi. </s>                                                                <s>Sed antequam <expan abbr="&longs;ingulor&utilde;">&longs;ingulorum</expan> <lb/>noto &longs;ententias, de philo&longs;ophorum &longs;ectis aliqua generatim dicere con&longs;titui. </s>                                                                <s>Quamuis <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> hunc <lb/> <arrow.to.target n="marg389"></arrow.to.target><lb/>batur &agrave; cunctis; &longs;ed qu&aelig;&longs;tiones erant aliquando non naturales. </s>                                                                <s>Eiu&longs;modi fuerunt quas profe&longs;si <lb/>&longs;unt Parmenides, &amp; Meli&longs;&longs;us, &amp; alij nonnulli eiu&longs;dem not&ecedil; philo&longs;ophi. </s>                                                                <s>Sed antequam <expan abbr="&longs;ingulor&utilde;">&longs;ingulorum</expan> <lb/>noto &longs;ententias, de philo&longs;ophorum &longs;ectis aliqua generatim dicere con&longs;titui. </s>                                                                <s>Quamuis <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> hunc <lb/>
 <arrow.to.target n="marg390"></arrow.to.target><lb/>locum, vt c&ecedil;teros omnes Pererius docti&longs;simus vberrim&egrave; <expan abbr="eruditi&longs;sim&egrave;&qacute;">eruditi&longs;sim&egrave;que</expan>. </s>                                                                <s>tractarit; nec qui&longs;quam <lb/>illius indu&longs;triam diligentiam&uacute;e in hac tractatione con&longs;equi po&longs;sit; &longs;tudebimus tamen ea &longs;eligere <lb/>qu&ecedil; ad Ari&longs;totelem magis attinere cen&longs;ebimus, &amp; &longs;i qua &longs;uccurrent qu&aelig; no&longs;tro labore compara&shy;<lb/>uimus, ea quoque nos in medio ponemus. </s>                                                                <s>Ergo philo&longs;ophorum &longs;ect&aelig; qu&aelig; tempore Ari&longs;totelis <lb/>vel floruerant, vel florere inc&ecedil;perant, vari&aelig; fuerunt, atque ill&aelig; quidem varia nomina &longs;ortit&aelig;, vel <lb/>ab eo qui in&longs;tituerat, vt &agrave; Pythagora Pythagor&ecedil;i, vel &agrave; genere vit&aelig;, vt Cynici, qu&ograve;d vitam canis <lb/>imitarentur; ab actione nonnulli, vt &agrave; deambulando Peripatetici. </s>                                                                <s>&agrave; patria quidem, vt Cyrenaici, <lb/>&amp; Megaren&longs;es, &amp; &agrave; loco poti&longs;simum, velut Academici &amp; Stoici &agrave; porticu. </s>                                                                <s>Sed ea princeps di&longs;tri&shy;<lb/>butio &longs;ectarum qu&aelig; &agrave; loco <expan abbr="nom&etilde;">nomen</expan> obtinuit in Ionicam &amp; Italicam huic nos <expan abbr="Eleatic&atilde;">Eleaticam</expan> &longs;ubiicimus. <lb/></s>                                                                <s>Nec defuerunt qui nomen ex profe&longs;sione ducerent, hinc quidam morales, alij dialectici dicti, <lb/>nonnulli Theologi, &amp; illi phy&longs;ici qui motum pro principio &longs;tatuerent. </s>                                                                <s>Atque vt ab Italica exor&shy;<lb/>diar qu&aelig; (ni&longs;i fallor) eadem e&longs;t cum Pythagorica, auctor eius fuit Pythagoras Samius Pherecy&shy;<lb/>dis Syri auditor qui cum He&longs;iodo numeratur in Theologis. </s>                                                                <s>fuit <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> primus qui animi immor&shy;<lb/>talitatem profe&longs;&longs;us fuerit, &amp; c&ugrave;m apud veteres my&longs;teria natur&aelig; &longs;ub fabulis traderentur; grauiter <lb/>&amp; &longs;eri&ograve; philo&longs;ophari c&oelig;pit. </s>                                                                <s>Eius ergo auditor Pythagoras. </s>                                                                <s>Huius &longs;ectatores de quibus meminit <lb/> <arrow.to.target n="marg390"></arrow.to.target><lb/>locum, vt c&ecedil;teros omnes Pererius docti&longs;simus vberrim&egrave; <expan abbr="eruditi&longs;sim&egrave;&qacute;">eruditi&longs;sim&egrave;que</expan>. </s>                                                                <s>tractarit; nec qui&longs;quam <lb/>illius indu&longs;triam diligentiam&uacute;e in hac tractatione con&longs;equi po&longs;sit; &longs;tudebimus tamen ea &longs;eligere <lb/>qu&ecedil; ad Ari&longs;totelem magis attinere cen&longs;ebimus, &amp; &longs;i qua &longs;uccurrent qu&aelig; no&longs;tro labore compara&shy;<lb/>uimus, ea quoque nos in medio ponemus. </s>                                                                <s>Ergo philo&longs;ophorum &longs;ect&aelig; qu&aelig; tempore Ari&longs;totelis <lb/>vel floruerant, vel florere inc&ecedil;perant, vari&aelig; fuerunt, atque ill&aelig; quidem varia nomina &longs;ortit&aelig;, vel <lb/>ab eo qui in&longs;tituerat, vt &agrave; Pythagora Pythagor&ecedil;i, vel &agrave; genere vit&aelig;, vt Cynici, qu&ograve;d vitam canis <lb/>imitarentur; ab actione nonnulli, vt &agrave; deambulando Peripatetici. </s>                                                                <s>&agrave; patria quidem, vt Cyrenaici, <lb/>&amp; Megaren&longs;es, &amp; &agrave; loco poti&longs;simum, velut Academici &amp; Stoici &agrave; porticu. </s>                                                                <s>Sed ea princeps di&longs;tri&shy;<lb/>butio &longs;ectarum qu&aelig; &agrave; loco <expan abbr="nom&etilde;">nomen</expan> obtinuit in Ionicam &amp; Italicam huic nos <expan abbr="Eleatic&atilde;">Eleaticam</expan> &longs;ubiicimus. <lb/></s>                                                                <s>Nec defuerunt qui nomen ex profe&longs;sione ducerent, hinc quidam morales, alij dialectici dicti, <lb/>nonnulli Theologi, &amp; illi phy&longs;ici qui motum pro principio &longs;tatuerent. </s>                                                                <s>Atque vt ab Italica exor&shy;<lb/>diar qu&aelig; (ni&longs;i fallor) eadem e&longs;t cum Pythagorica, auctor eius fuit Pythagoras Samius Pherecy&shy;<lb/>dis Syri auditor qui cum He&longs;iodo numeratur in Theologis. </s>                                                                <s>fuit <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> primus qui animi immor&shy;<lb/>talitatem profe&longs;&longs;us fuerit, &amp; c&ugrave;m apud veteres my&longs;teria natur&aelig; &longs;ub fabulis traderentur; grauiter <lb/>&amp; &longs;eri&ograve; philo&longs;ophari c&oelig;pit. </s>                                                                <s>Eius ergo auditor Pythagoras. </s>                                                                <s>Huius &longs;ectatores de quibus meminit <lb/>
 <arrow.to.target n="marg391"></arrow.to.target><lb/>Ari&longs;toteles, Empedocles, Epicharmus, Archytas Tarentinus, Alem&ecedil;o Crotoniates, &longs;ed hic floruit <lb/>&longs;ub Pythagora iam &longs;eniore, Hippa&longs;us Metapontinus. </s>                                                                <s>Eleatic&aelig; dicitur auctor fui&longs;&longs;e Thelauges <lb/>Pythagor&aelig; filius; eius patroni fuerunt Xenophanes, Parmenides, Meli&longs;&longs;us, Zeno Eleates; cum eis <lb/>quoque Lycophronem numeremus; Leucippus, Democritus, &amp; Heraclitus quorum &aelig;tate vixit <lb/>Hippocrates. </s>                                                                <s>Ionic&aelig; princeps fuit Thales Mile&longs;ius: hic omnium primus naturalem <expan abbr="philo&longs;ophi&atilde;">philo&longs;ophiam</expan> <lb/>profe&longs;&longs;us e&longs;t; ip&longs;um &longs;equutus e&longs;t Anaximander; huic &longs;ucce&longs;sit Anaximenes; hic auditorem ha&shy;<lb/>buit Anaxagoram. </s>                                                                <s>is Archelaum docuit qui primus ex Ionia philo&longs;ophiam vexit Athenas, hunc <lb/>po&longs;t audiuit Socrates. </s>                                                                <s>Sed ip&longs;e rerum naturalium &longs;crutatione po&longs;thabita, ac nonnullis de defini&shy;<lb/>tionis regulis explicatis &longs;e totum dedit officiis ciuilibus, &amp; animos <expan abbr="homin&utilde;">hominum</expan> bonis moribus infor&shy;<lb/>mare con&longs;tituit vtilia per&longs;equens; ea ver&ograve; qu&ecedil; nullius v&longs;us e&longs;&longs;ent, &agrave;c &longs;i &longs;upra hominis captum fo&shy;<lb/>rent, omittens. </s>                                                                <s>A Socrate de&longs;cendit Plato auctor &longs;ect&aelig; Academi&aelig;, Anti&longs;thenes Cynic&aelig;, Ari&longs;tip&shy;<lb/>pus Cyrenaic&aelig; cum quo recen&longs;etur Eudoxus, &agrave; Platone fluxit Spere&longs;ippus qui &longs;e&longs;e tenuit in Aca&shy;<lb/>demia. </s>                                                                <s>Ari&longs;toteles, tamet&longs;i Platonis auditor, in&longs;tituit &longs;ectam Peripateticam vald&egrave; ab Academica <lb/>differentem. </s>                                                                <s>Quia ver&ograve; huius philo&longs;ophi in&longs;titutionem &longs;equimur, neque ab re nos facturos e&longs;&longs;e <lb/> <arrow.to.target n="marg391"></arrow.to.target><lb/>Ari&longs;toteles, Empedocles, Epicharmus, Archytas Tarentinus, Alem&ecedil;o Crotoniates, &longs;ed hic floruit <lb/>&longs;ub Pythagora iam &longs;eniore, Hippa&longs;us Metapontinus. </s>                                                                <s>Eleatic&aelig; dicitur auctor fui&longs;&longs;e Thelauges <lb/>Pythagor&aelig; filius; eius patroni fuerunt Xenophanes, Parmenides, Meli&longs;&longs;us, Zeno Eleates; cum eis <lb/>quoque Lycophronem numeremus; Leucippus, Democritus, &amp; Heraclitus quorum &aelig;tate vixit <lb/>Hippocrates. </s>                                                                <s>Ionic&aelig; princeps fuit Thales Mile&longs;ius: hic omnium primus naturalem <expan abbr="philo&longs;ophi&atilde;">philo&longs;ophiam</expan> <lb/>profe&longs;&longs;us e&longs;t; ip&longs;um &longs;equutus e&longs;t Anaximander; huic &longs;ucce&longs;sit Anaximenes; hic auditorem ha&shy;<lb/>buit Anaxagoram. </s>                                                                <s>is Archelaum docuit qui primus ex Ionia philo&longs;ophiam vexit Athenas, hunc <lb/>po&longs;t audiuit Socrates. </s>                                                                <s>Sed ip&longs;e rerum naturalium &longs;crutatione po&longs;thabita, ac nonnullis de defini&shy;<lb/>tionis regulis explicatis &longs;e totum dedit officiis ciuilibus, &amp; animos <expan abbr="homin&utilde;">hominum</expan> bonis moribus infor&shy;<lb/>mare con&longs;tituit vtilia per&longs;equens; ea ver&ograve; qu&ecedil; nullius v&longs;us e&longs;&longs;ent, &agrave;c &longs;i &longs;upra hominis captum fo&shy;<lb/>rent, omittens. </s>                                                                <s>A Socrate de&longs;cendit Plato auctor &longs;ect&aelig; Academi&aelig;, Anti&longs;thenes Cynic&aelig;, Ari&longs;tip&shy;<lb/>pus Cyrenaic&aelig; cum quo recen&longs;etur Eudoxus, &agrave; Platone fluxit Spere&longs;ippus qui &longs;e&longs;e tenuit in Aca&shy;<lb/>demia. </s>                                                                <s>Ari&longs;toteles, tamet&longs;i Platonis auditor, in&longs;tituit &longs;ectam Peripateticam vald&egrave; ab Academica <lb/>differentem. </s>                                                                <s>Quia ver&ograve; huius philo&longs;ophi in&longs;titutionem &longs;equimur, neque ab re nos facturos e&longs;&longs;e <lb/>
 <arrow.to.target n="marg392"></arrow.to.target><lb/>cen&longs;emus, &longs;i de illius familia nonnulla &longs;ubiungamus. </s>                                                                <s>Fertur ver&ograve; <expan abbr="Ari&longs;totel&etilde;">Ari&longs;totelem</expan> Theophra&longs;to <expan abbr="&longs;chol&atilde;">&longs;cholam</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;mi&longs;i&longs;&longs;e">commi&longs;i&longs;&longs;e</expan>, hic ver&ograve; eandem methodum &longs;eruans quam in&longs;tituit Ari&longs;toteles, &longs;crip&longs;it hi&longs;toriam plan&shy;<lb/>tarum. </s>                                                                <s>Po&longs;t Theophra&longs;tum Eudemus tenui&longs;&longs;e legitur. </s>                                                                <s>atque hactenus Ari&longs;totelis decreta retenta <lb/>&longs;unt. </s>                                                                <s>Nam &longs;trato Lamp&longs;acenus, quanquam Theophra&longs;ti di&longs;cipulus, multa <expan abbr="c&otilde;mutauit">commutauit</expan>, vnde puri <lb/>illi Peripati fontes conturbati fuerunt, pr&ecedil;tereo complures alios quorum nulla extat hodie nota <lb/>apud no&longs;tros <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> audacia, &longs;eu negligentia veri&longs;imile e&longs;t, di&longs;ciplinam illam Ari&longs;totelicam fui&longs;&longs;e <lb/>f&ecedil;datam. </s>                                                                <s>Mox graui&longs;simus ca&longs;us perculit non modo profe&longs;&longs;ores, ver&ugrave;m etiam libros occultauit, <lb/>vt demum L. Syll&aelig; beneficio libri Ari&longs;totelici po&longs;t aliquot &longs;&aelig;cula qua&longs;i reuixerint; eos habuit <lb/>M. Varro; tractauit etiam M. Tullius. </s>                                                                <s>Iterum afflicta e&longs;t illa <expan abbr="philo&longs;oph&atilde;di">philo&longs;ophandi</expan> ratio, donec &agrave; So&longs;igene <lb/>Byzantij fuit prop&egrave; &agrave; mortuis excitata. </s>                                                                <s>Sed eius extat &longs;ola memoria, ab <expan abbr="Alex&atilde;dro">Alexandro</expan> illius di&longs;cipulo <lb/>propagata <expan abbr="c&otilde;mentaria">commentaria</expan> nulla. </s>                                                                <s>Hinc &longs;ucce&longs;sit Alexander, cuius iudicium ita pr&ecedil;&longs;tans <expan abbr="habit&utilde;">habitum</expan> e&longs;t, vt <lb/>nemo Ari&longs;totelicus exi&longs;timaretur, qui non e&longs;&longs;et Alexandr&ecedil;us. </s>                                                                <s>ignoratur <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> hic'ne an pr&ecedil;ceptor <lb/>eius So&longs;igenes <foreign lang="greek">u(pomnhmasthsou_</foreign>, ide&longs;t <expan abbr="c&otilde;mentatoris">commentatoris</expan> nomine decoratus e&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>Ab Alexandro The&shy;<lb/>mi&longs;tius emanauit, <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> Metaphra&longs;ten maiores no&longs;tri vocarunt. </s>                                                                <s>Hinc Micha&euml;l Ephe&longs;ius v&longs;que ad  <arrow.to.target n="marg392"></arrow.to.target><lb/>cen&longs;emus, &longs;i de illius familia nonnulla &longs;ubiungamus. </s>                                                                <s>Fertur ver&ograve; <expan abbr="Ari&longs;totel&etilde;">Ari&longs;totelem</expan> Theophra&longs;to <expan abbr="&longs;chol&atilde;">&longs;cholam</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;mi&longs;i&longs;&longs;e">commi&longs;i&longs;&longs;e</expan>, hic ver&ograve; eandem methodum &longs;eruans quam in&longs;tituit Ari&longs;toteles, &longs;crip&longs;it hi&longs;toriam plan&shy;<lb/>tarum. </s>                                                                <s>Po&longs;t Theophra&longs;tum Eudemus tenui&longs;&longs;e legitur. </s>                                                                <s>atque hactenus Ari&longs;totelis decreta retenta <lb/>&longs;unt. </s>                                                                <s>Nam &longs;trato Lamp&longs;acenus, quanquam Theophra&longs;ti di&longs;cipulus, multa <expan abbr="c&otilde;mutauit">commutauit</expan>, vnde puri <lb/>illi Peripati fontes conturbati fuerunt, pr&ecedil;tereo complures alios quorum nulla extat hodie nota <lb/>apud no&longs;tros <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> audacia, &longs;eu negligentia veri&longs;imile e&longs;t, di&longs;ciplinam illam Ari&longs;totelicam fui&longs;&longs;e <lb/>f&ecedil;datam. </s>                                                                <s>Mox graui&longs;simus ca&longs;us perculit non modo profe&longs;&longs;ores, ver&ugrave;m etiam libros occultauit, <lb/>vt demum L. Syll&aelig; beneficio libri Ari&longs;totelici po&longs;t aliquot &longs;&aelig;cula qua&longs;i reuixerint; eos habuit <lb/>M. Varro; tractauit etiam M. Tullius. </s>                                                                <s>Iterum afflicta e&longs;t illa <expan abbr="philo&longs;oph&atilde;di">philo&longs;ophandi</expan> ratio, donec &agrave; So&longs;igene <lb/>Byzantij fuit prop&egrave; &agrave; mortuis excitata. </s>                                                                <s>Sed eius extat &longs;ola memoria, ab <expan abbr="Alex&atilde;dro">Alexandro</expan> illius di&longs;cipulo <lb/>propagata <expan abbr="c&otilde;mentaria">commentaria</expan> nulla. </s>                                                                <s>Hinc &longs;ucce&longs;sit Alexander, cuius iudicium ita pr&ecedil;&longs;tans <expan abbr="habit&utilde;">habitum</expan> e&longs;t, vt <lb/>nemo Ari&longs;totelicus exi&longs;timaretur, qui non e&longs;&longs;et Alexandr&ecedil;us. </s>                                                                <s>ignoratur <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> hic'ne an pr&ecedil;ceptor <lb/>eius So&longs;igenes <foreign lang="greek">u(pomnhmasthsou=</foreign>, ide&longs;t <expan abbr="c&otilde;mentatoris">commentatoris</expan> nomine decoratus e&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>Ab Alexandro The&shy;<lb/>mi&longs;tius emanauit, <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> Metaphra&longs;ten maiores no&longs;tri vocarunt. </s>                                                                <s>Hinc Micha&euml;l Ephe&longs;ius v&longs;que ad
 <pb pagenum="41"/> <pb pagenum="41"/>
 <arrow.to.target n="marg393"></arrow.to.target><lb/>Theodorum Metochyten, quos Atticos, generatim dictos fui&longs;&longs;e coniicimus ab interprete tertij de <lb/>Anima, <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> &longs;ub Ioannis <expan abbr="Gr&atilde;matici">Grammatici</expan> nomine tractamus, &longs;ed ob&longs;eruarunt <expan abbr="n&otilde;nulli">nonnulli</expan> <expan abbr="Stephan&utilde;">Stephanum</expan> e&longs;&longs;e &amp; <lb/>ip&longs;um Ari&longs;totelis <expan abbr="interpret&etilde;">interpretem</expan>, &longs;ed cuias ip&longs;e fuerit &egrave; quo ordine, qua &aelig;tate nil certi &longs;uccurrit quod <lb/>affirmari valeat. </s>                                                                <s>Aliquanto ante h&aelig;c <expan abbr="t&etilde;pora">tempora</expan> di&longs;ciplin&aelig; Alexandri&aelig; excult&aelig; &longs;unt <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> profe&longs;&longs;ores <lb/>Ammonij &amp; <expan abbr="Gr&atilde;matici">Grammatici</expan>; atque illi quidem &longs;&aelig;p&egrave; doctori &longs;uo par&ugrave;m amici. </s>                                                                <s>Ex interpretibus Ari&shy;<lb/>&longs;totelis illi etiam Platoni dediti; ne&longs;cio ver&ograve; tenuerint'ne; c&ugrave;m &egrave; Gr&ecedil;cia pul&longs;i fuerint, Simplicius, <lb/>Pri&longs;cianus Lydus, &amp; Olympiodorus; &amp; hic <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> non vald&egrave; Ari&longs;toteli addictus. </s>                                                                <s>Inde ad Arabas di&shy;<lb/>&longs;ciplina Peripatetica permanauit; apud hos Auerro&euml;s &amp; Auicenna floruerunt; <expan abbr="quamqu&atilde;">quamquam</expan> in Hi&shy;<lb/>&longs;pania tenuere: p&ograve;&longs;t ad Britannos &amp; Germanos; inter hos excelluit quamquam longo po&longs;t <expan abbr="t&etilde;-pore">ten&shy;<lb/>pore</expan> Scotus. </s>                                                                <s>A Britannis &amp; Germanis opera Karolimagni, qui Longobardis &longs;ubiugatis, &amp; Italia <lb/>ab <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> tyrannide liberata, Rom&aelig;, Bononi&aelig;, Ticini gymna&longs;ia publica erexit; philo&longs;ophia longo <lb/>temporis interuallo migrauit ad Italos: horum omnium Coryph&ecedil;us D. Thomas.</s></p> <arrow.to.target n="marg393"></arrow.to.target><lb/>Theodorum Metochyten, quos Atticos, generatim dictos fui&longs;&longs;e coniicimus ab interprete tertij de <lb/>Anima, <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> &longs;ub Ioannis <expan abbr="Gr&atilde;matici">Grammatici</expan> nomine tractamus, &longs;ed ob&longs;eruarunt <expan abbr="n&otilde;nulli">nonnulli</expan> <expan abbr="Stephan&utilde;">Stephanum</expan> e&longs;&longs;e &amp; <lb/>ip&longs;um Ari&longs;totelis <expan abbr="interpret&etilde;">interpretem</expan>, &longs;ed cuias ip&longs;e fuerit &egrave; quo ordine, qua &aelig;tate nil certi &longs;uccurrit quod <lb/>affirmari valeat. </s>                                                                <s>Aliquanto ante h&aelig;c <expan abbr="t&etilde;pora">tempora</expan> di&longs;ciplin&aelig; Alexandri&aelig; excult&aelig; &longs;unt <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> profe&longs;&longs;ores <lb/>Ammonij &amp; <expan abbr="Gr&atilde;matici">Grammatici</expan>; atque illi quidem &longs;&aelig;p&egrave; doctori &longs;uo par&ugrave;m amici. </s>                                                                <s>Ex interpretibus Ari&shy;<lb/>&longs;totelis illi etiam Platoni dediti; ne&longs;cio ver&ograve; tenuerint'ne; c&ugrave;m &egrave; Gr&ecedil;cia pul&longs;i fuerint, Simplicius, <lb/>Pri&longs;cianus Lydus, &amp; Olympiodorus; &amp; hic <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> non vald&egrave; Ari&longs;toteli addictus. </s>                                                                <s>Inde ad Arabas di&shy;<lb/>&longs;ciplina Peripatetica permanauit; apud hos Auerro&euml;s &amp; Auicenna floruerunt; <expan abbr="quamqu&atilde;">quamquam</expan> in Hi&shy;<lb/>&longs;pania tenuere: p&ograve;&longs;t ad Britannos &amp; Germanos; inter hos excelluit quamquam longo po&longs;t <expan abbr="t&etilde;-pore">ten&shy;<lb/>pore</expan> Scotus. </s>                                                                <s>A Britannis &amp; Germanis opera Karolimagni, qui Longobardis &longs;ubiugatis, &amp; Italia <lb/>ab <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> tyrannide liberata, Rom&aelig;, Bononi&aelig;, Ticini gymna&longs;ia publica erexit; philo&longs;ophia longo <lb/>temporis interuallo migrauit ad Italos: horum omnium Coryph&ecedil;us D. Thomas.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 2102 
Line 2102 
 <arrow.to.target n="marg435"></arrow.to.target><lb/>tio qu&ograve;d cau&longs;&longs;a &longs;it, qu&aelig; &longs;it eadem cum eo cuius e&longs;&longs;e qu&aelig;ritur. </s>                                                                <s>Nam in &longs;implicibus quatenus &longs;im&shy;<lb/>plicia &longs;unt, idem e&longs;t e&longs;&longs;e &amp; e&longs;&longs;entia, cau&longs;&longs;&aelig; ver&ograve; &longs;unt huiu&longs;modi: Re&longs;tant mod&ograve; principia rei &longs;pe&shy;<lb/>cialia, vt cau&longs;&longs;&aelig; hominis &amp; di&longs;ciplin&aelig; compotis. </s>                                                                <s>Atque horum quidem notitia paratur ex notis <lb/>nobis, &amp; poti&longs;sim&egrave; demon&longs;tratione qu&ograve;d e&longs;t, &longs;i complexa fuerint. </s>                                                                <s><expan abbr="Ideo&qacute;">Ideoque</expan>. </s>                                                                <s>dictum e&longs;t ab Ari&longs;totele <lb/>accidentia magnam partem conferre ad cogno&longs;cendum quid e&longs;t. </s>                                                                <s>&longs;i incomplexa, iis &longs;an&egrave; in&longs;tru&shy;<lb/>mentis de quibus antea dictum e&longs;t, c&ugrave;m de incomplexorum probationibus ex 6. prim&aelig; philo&longs;o&shy;<lb/>phi&aelig; diceremus. </s>                                                                <s>His ergo modis &longs;cientiarum principia tractantur. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m poterit nobis oppone&shy;<lb/>re qui&longs;piam. </s>                                                                <s>C&ugrave;m de principiis exi&longs;tere po&longs;sit qu&aelig;&longs;tio duplex, an &longs;int, vt an &longs;it materies, an &longs;it <lb/>Deus; &amp; an h&aelig;c principia &longs;int; cur po&longs;teriorem hanc qu&aelig; complexa e&longs;t, ab Ari&longs;totele tractatam <lb/>comperimus; alteram &longs;implicem videmus fui&longs;&longs;e neglectam? </s>                                                                <s>pr&aelig;cipu&egrave; qu&ograve;d non negatur &longs;cienti&ecedil; <lb/>cuilibet ex notis nobis ad &longs;ua principia profici&longs;ci. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; &longs;i qu&aelig;&longs;tionem &longs;implicem damus in <lb/>partibus &longs;ubiecti <expan abbr="cau&longs;sis&qacute;">cau&longs;sisque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;pecialibus, ecquid e&longs;t cau&longs;&longs;&aelig; quominus etiam de illis excitari po&longs;sit <lb/>qu&aelig;&longs;tio &longs;implex? </s>                                                                <s>An plures &longs;unt cau&longs;&longs;&aelig; propter quas omittitur &longs;implex qu&aelig;&longs;tio de cau&longs;sis pri&shy;<lb/>mis; c&ugrave;m qu&ograve;d propter ob&longs;curitatem vim methodi fugit; t&ugrave;m etiam qu&ograve;d qu&aelig;&longs;tio &longs;implex e&longs;t <lb/> <arrow.to.target n="marg435"></arrow.to.target><lb/>tio qu&ograve;d cau&longs;&longs;a &longs;it, qu&aelig; &longs;it eadem cum eo cuius e&longs;&longs;e qu&aelig;ritur. </s>                                                                <s>Nam in &longs;implicibus quatenus &longs;im&shy;<lb/>plicia &longs;unt, idem e&longs;t e&longs;&longs;e &amp; e&longs;&longs;entia, cau&longs;&longs;&aelig; ver&ograve; &longs;unt huiu&longs;modi: Re&longs;tant mod&ograve; principia rei &longs;pe&shy;<lb/>cialia, vt cau&longs;&longs;&aelig; hominis &amp; di&longs;ciplin&aelig; compotis. </s>                                                                <s>Atque horum quidem notitia paratur ex notis <lb/>nobis, &amp; poti&longs;sim&egrave; demon&longs;tratione qu&ograve;d e&longs;t, &longs;i complexa fuerint. </s>                                                                <s><expan abbr="Ideo&qacute;">Ideoque</expan>. </s>                                                                <s>dictum e&longs;t ab Ari&longs;totele <lb/>accidentia magnam partem conferre ad cogno&longs;cendum quid e&longs;t. </s>                                                                <s>&longs;i incomplexa, iis &longs;an&egrave; in&longs;tru&shy;<lb/>mentis de quibus antea dictum e&longs;t, c&ugrave;m de incomplexorum probationibus ex 6. prim&aelig; philo&longs;o&shy;<lb/>phi&aelig; diceremus. </s>                                                                <s>His ergo modis &longs;cientiarum principia tractantur. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m poterit nobis oppone&shy;<lb/>re qui&longs;piam. </s>                                                                <s>C&ugrave;m de principiis exi&longs;tere po&longs;sit qu&aelig;&longs;tio duplex, an &longs;int, vt an &longs;it materies, an &longs;it <lb/>Deus; &amp; an h&aelig;c principia &longs;int; cur po&longs;teriorem hanc qu&aelig; complexa e&longs;t, ab Ari&longs;totele tractatam <lb/>comperimus; alteram &longs;implicem videmus fui&longs;&longs;e neglectam? </s>                                                                <s>pr&aelig;cipu&egrave; qu&ograve;d non negatur &longs;cienti&ecedil; <lb/>cuilibet ex notis nobis ad &longs;ua principia profici&longs;ci. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; &longs;i qu&aelig;&longs;tionem &longs;implicem damus in <lb/>partibus &longs;ubiecti <expan abbr="cau&longs;sis&qacute;">cau&longs;sisque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;pecialibus, ecquid e&longs;t cau&longs;&longs;&aelig; quominus etiam de illis excitari po&longs;sit <lb/>qu&aelig;&longs;tio &longs;implex? </s>                                                                <s>An plures &longs;unt cau&longs;&longs;&aelig; propter quas omittitur &longs;implex qu&aelig;&longs;tio de cau&longs;sis pri&shy;<lb/>mis; c&ugrave;m qu&ograve;d propter ob&longs;curitatem vim methodi fugit; t&ugrave;m etiam qu&ograve;d qu&aelig;&longs;tio &longs;implex e&longs;t <lb/>
 <arrow.to.target n="marg436"></arrow.to.target><lb/>de eo qu&ograve;d e&longs;t e&longs;&longs;e &longs;impliciter; at qu&aelig;&longs;tio de eo, qu&ograve;d res &longs;it &longs;impliciter, e&longs;t qu&aelig;&longs;tio metaphy&longs;ica: <lb/>Sed valeat hoc ia &longs;cientiis particularibus; nanque opponet illico qui&longs;piam, cur non id pre&longs;tat pri&shy;<lb/>ma philo&longs;ophia? </s>                                                                <s>Quin etiam &longs;i quis in controuer&longs;iam reuocet principia communia; videtur in&shy;<lb/>currere in hoc periculum, ne de tota &longs;cientia dubitet; erg&ograve; eam profiteri nequit: at de cau&longs;&longs;a &longs;pe&shy;<lb/>ciali dubitans adhuc &longs;cientiam tueri pote&longs;t; &amp; de cau&longs;&longs;a &longs;peciali qu&ecedil;&longs;tio &longs;pecialis e&longs;t &agrave; qua primus <lb/>philo&longs;ophus abhorret perpetu&ograve; tractans vniuers&egrave;. </s>                                                                <s>Qui dixerit hanc qu&aelig;&longs;tionem fugere metho&shy;<lb/>dum, patronum habebit Auerro&euml;m; is enim &longs;ub&longs;tantias &longs;eparatas per &longs;e ip&longs;as &longs;pectari po&longs;&longs;e t&ugrave;m <lb/>monet, c&ugrave;m adepti &longs;umus alias &longs;cientias, &longs;unt ver&ograve; principia entis, quare methodo excedunt. </s>                                                                <s>Ita <lb/>ego de reliquis principiis primis &longs;imile iudicium faciam; pr&aelig;&longs;ertim qu&ograve;d &longs;cientiam &amp; habitum <lb/>demon&longs;tratiuum &longs;ic definiri per&longs;picio, qu&ograve;d &longs;it vnius generis &longs;ubiecti <expan abbr="eius&qacute;">eiusque</expan>. </s>                                                                <s>principia partes &amp; <lb/>proprietates doceat. </s>                                                                <s>qui periculum &longs;cienti&aelig; proponet Gr&aelig;cos auctores &longs;ui con&longs;ilij proferet. </s>                                                                <s>Re&shy;<lb/>liquum e&longs;t nunc, vt explicemus, quemadmodum <expan abbr="c&otilde;flixerit">conflixerit</expan> cum veteribus Ari&longs;toteles. </s>                                                                <s>iam enim <lb/>patuit &agrave; phy&longs;ico negotium hoc peragi non po&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>Nanque et&longs;i habet aliquid fort&egrave; qu&ograve;d afferat <lb/><expan abbr="c&otilde;traponentes">contraponentes</expan> motum: at nihil &longs;upere&longs;t phy&longs;ico quo pugnet cum ijs qui negant motum. </s>                                                                <s>Video <lb/>cen&longs;ere quo&longs;dam eo tempore phy&longs;icum primum philo&longs;ophi per&longs;onam &longs;u&longs;tinere, quod item&shy; <arrow.to.target n="marg436"></arrow.to.target><lb/>de eo qu&ograve;d e&longs;t e&longs;&longs;e &longs;impliciter; at qu&aelig;&longs;tio de eo, qu&ograve;d res &longs;it &longs;impliciter, e&longs;t qu&aelig;&longs;tio metaphy&longs;ica: <lb/>Sed valeat hoc ia &longs;cientiis particularibus; nanque opponet illico qui&longs;piam, cur non id pre&longs;tat pri&shy;<lb/>ma philo&longs;ophia? </s>                                                                <s>Quin etiam &longs;i quis in controuer&longs;iam reuocet principia communia; videtur in&shy;<lb/>currere in hoc periculum, ne de tota &longs;cientia dubitet; erg&ograve; eam profiteri nequit: at de cau&longs;&longs;a &longs;pe&shy;<lb/>ciali dubitans adhuc &longs;cientiam tueri pote&longs;t; &amp; de cau&longs;&longs;a &longs;peciali qu&ecedil;&longs;tio &longs;pecialis e&longs;t &agrave; qua primus <lb/>philo&longs;ophus abhorret perpetu&ograve; tractans vniuers&egrave;. </s>                                                                <s>Qui dixerit hanc qu&aelig;&longs;tionem fugere metho&shy;<lb/>dum, patronum habebit Auerro&euml;m; is enim &longs;ub&longs;tantias &longs;eparatas per &longs;e ip&longs;as &longs;pectari po&longs;&longs;e t&ugrave;m <lb/>monet, c&ugrave;m adepti &longs;umus alias &longs;cientias, &longs;unt ver&ograve; principia entis, quare methodo excedunt. </s>                                                                <s>Ita <lb/>ego de reliquis principiis primis &longs;imile iudicium faciam; pr&aelig;&longs;ertim qu&ograve;d &longs;cientiam &amp; habitum <lb/>demon&longs;tratiuum &longs;ic definiri per&longs;picio, qu&ograve;d &longs;it vnius generis &longs;ubiecti <expan abbr="eius&qacute;">eiusque</expan>. </s>                                                                <s>principia partes &amp; <lb/>proprietates doceat. </s>                                                                <s>qui periculum &longs;cienti&aelig; proponet Gr&aelig;cos auctores &longs;ui con&longs;ilij proferet. </s>                                                                <s>Re&shy;<lb/>liquum e&longs;t nunc, vt explicemus, quemadmodum <expan abbr="c&otilde;flixerit">conflixerit</expan> cum veteribus Ari&longs;toteles. </s>                                                                <s>iam enim <lb/>patuit &agrave; phy&longs;ico negotium hoc peragi non po&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>Nanque et&longs;i habet aliquid fort&egrave; qu&ograve;d afferat <lb/><expan abbr="c&otilde;traponentes">contraponentes</expan> motum: at nihil &longs;upere&longs;t phy&longs;ico quo pugnet cum ijs qui negant motum. </s>                                                                <s>Video <lb/>cen&longs;ere quo&longs;dam eo tempore phy&longs;icum primum philo&longs;ophi per&longs;onam &longs;u&longs;tinere, quod item&shy;
 <pb pagenum="46"/>confirmari audio, quia loquitur de ente Ari&longs;toteles. </s>                                                                <s>ens ver&ograve; pertinet ad primum philo&longs;ophum. <lb/></s>                                                                <s> <pb pagenum="46"/>confirmari audio, quia loquitur de ente Ari&longs;toteles. </s>                                                                <s>ens ver&ograve; pertinet ad primum philo&longs;ophum. <lb/></s>                                                                <s>
 <arrow.to.target n="marg437"></arrow.to.target><lb/>Terminos alij docent e&longs;&longs;e primi philo&longs;ophi, <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> di&longs;&longs;erendi <expan abbr="dialectic&utilde;">dialecticum</expan>. </s>                                                                <s>Mihi non placet Ari&longs;to&shy;<lb/>telem primi philo&longs;ophi per&longs;onam &longs;u&longs;cipere. </s>                                                                <s>Nam &longs;i ita dicamus, vercor ne habitum primi phi&shy;<lb/>lo&longs;ophi phy&longs;ico pr&aelig;ponere cogamur; c&ugrave;m tamen ea vox <foreign lang="greek">meta\ t' fusi_ka\</foreign>, ide&longs;t, po&longs;t naturalia, <lb/>moneat habitum phy&longs;icum e&longs;&longs;e pr&aelig;ponendum. </s>                                                                <s>Neque illud pror&longs;us verum, ens e&longs;&longs;e terminum <lb/>primi philo&longs;ophi. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &longs;iquidem dialecticus, Sophi&longs;tes, &amp; primus Philo&longs;ophus in entis con&longs;ideratio&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg437"></arrow.to.target><lb/>Terminos alij docent e&longs;&longs;e primi philo&longs;ophi, <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> di&longs;&longs;erendi <expan abbr="dialectic&utilde;">dialecticum</expan>. </s>                                                                <s>Mihi non placet Ari&longs;to&shy;<lb/>telem primi philo&longs;ophi per&longs;onam &longs;u&longs;cipere. </s>                                                                <s>Nam &longs;i ita dicamus, vercor ne habitum primi phi&shy;<lb/>lo&longs;ophi phy&longs;ico pr&aelig;ponere cogamur; c&ugrave;m tamen ea vox <foreign lang="greek">meta\ t' fusi=ka\</foreign>, ide&longs;t, po&longs;t naturalia, <lb/>moneat habitum phy&longs;icum e&longs;&longs;e pr&aelig;ponendum. </s>                                                                <s>Neque illud pror&longs;us verum, ens e&longs;&longs;e terminum <lb/>primi philo&longs;ophi. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &longs;iquidem dialecticus, Sophi&longs;tes, &amp; primus Philo&longs;ophus in entis con&longs;ideratio&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg438"></arrow.to.target><lb/>ne ver&longs;entur. </s>                                                                <s>Proinde c&ugrave;m dialecticus etiam de ente di&longs;&longs;erat, cum eiu&longs;dem quoque facultatis <lb/>principia re&longs;piciat; illi probans de quolibet a&longs;&longs;erere, vel negare verum e&longs;&longs;e; cum item modus di&longs;&shy;<lb/>&longs;erendi &longs;it dialecticus; id quod &longs;copi &longs;ignificant quos in ea di&longs;putatione &longs;pectat Ari&longs;toteles; <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> non <lb/> <arrow.to.target n="marg438"></arrow.to.target><lb/>ne ver&longs;entur. </s>                                                                <s>Proinde c&ugrave;m dialecticus etiam de ente di&longs;&longs;erat, cum eiu&longs;dem quoque facultatis <lb/>principia re&longs;piciat; illi probans de quolibet a&longs;&longs;erere, vel negare verum e&longs;&longs;e; cum item modus di&longs;&shy;<lb/>&longs;erendi &longs;it dialecticus; id quod &longs;copi &longs;ignificant quos in ea di&longs;putatione &longs;pectat Ari&longs;toteles; <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> non <lb/>
 <arrow.to.target n="marg439"></arrow.to.target><lb/>video cur congre&longs;&longs;us non &longs;it dialecticus. </s>                                                                <s>Etenim deducere in ab&longs;urda contradicentia qu&aelig; fieri <lb/>nequeant, &amp; &longs;ol&oelig;ci&longs;mos &longs;unt &longs;copi dialectici quos in tota illa di&longs;ceptatione con&longs;ectatur Ari&longs;tote&shy;<lb/>les. </s>                                                                <s>Atque hactenus de ratione qua principia &longs;cientiarum in &longs;cientiis generatim tractantur, &amp; <lb/>quemadmodum in methodo naturali Philo&longs;ophus in veteres inuehatur.</s></p> <arrow.to.target n="marg439"></arrow.to.target><lb/>video cur congre&longs;&longs;us non &longs;it dialecticus. </s>                                                                <s>Etenim deducere in ab&longs;urda contradicentia qu&aelig; fieri <lb/>nequeant, &amp; &longs;ol&oelig;ci&longs;mos &longs;unt &longs;copi dialectici quos in tota illa di&longs;ceptatione con&longs;ectatur Ari&longs;tote&shy;<lb/>les. </s>                                                                <s>Atque hactenus de ratione qua principia &longs;cientiarum in &longs;cientiis generatim tractantur, &amp; <lb/>quemadmodum in methodo naturali Philo&longs;ophus in veteres inuehatur.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 2204 
Line 2204 
 <s>SI Phy&longs;icus per&longs;onam dialectici &longs;u&longs;tinet, dum inuehitur in eos qui tollunt motum &amp; moueri, <lb/>complura accipit &agrave; &longs;en&longs;u; facil&egrave; coniicere po&longs;&longs;umus inter phy&longs;icen &amp; alias &longs;cientias, nullam <lb/>affinitatem &longs;ubalternationis intercedere; &longs;iue ea &longs;ola conditio requiratur, vt nos opinamur, &longs;iue <lb/>etiam ali&aelig; nonnull&aelig; quas alij philo&longs;ophi ponunt, quanquam Ari&longs;toteles omnem rem &longs;ub dubio <lb/>reliquit, c&ugrave;m indefinit&egrave; pronuntiauit, vbi principia negentur, officium ea probandi, aut e&longs;&longs;e alte&shy;<lb/>rius, hoc e&longs;t, &longs;ubalternantis, aut omnium communis: communis autem e&longs;&longs;e poterat t&ugrave;m dialecti&shy;<lb/>ca, tum etiam prima philo&longs;ophia, qu&ograve;d &longs;i dialecticen &longs;ignificare volui&longs;&longs;et Ari&longs;toteles, iam prima <lb/>philo&longs;ophia qu&aelig; in principiorum probatione ver&longs;atur, ad alterum membrum reiicienda foret, &amp; <lb/>e&longs;&longs;et &longs;ubalternans. </s>                                                                <s>Nec minores difficultates affert natura &longs;ubalternantium quam in philo&longs;ophia <lb/>Peripatetica non ni&longs;i coniectura a&longs;&longs;equi licet. </s>                                                                <s>Itaque non ab re mihi facturum videor, &longs;i rem <expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> <lb/>accuratius exquiram. </s>                                                                <s>Igitur de conditione &longs;ubalternarum tot prop&egrave; &longs;ententias celebres ob&longs;eruo, <lb/>vulgarem vnam qu&aelig; ab antiquis accepta fuit: iuniorum duas. </s>                                                                <s>Pa&longs;sim defendi &longs;olet h&aelig;c <expan abbr="tri&atilde;">triam</expan> con&shy;<lb/>&longs;tituere &longs;ubalternam, &longs;i &longs;ubiectum inferioris in &longs;uperioris &longs;ubiecto contineatur. </s>                                                                <s>C&ugrave;m ver&ograve; &longs;ub&shy;<lb/>iectum accipio, vel totum intelligo, quod ex duabus partibus con&longs;tat, altera, vt materia nimirum <arrow.to.target n="marg441"></arrow.to.target><lb/>re tractanda, altera, vt forma, nemp&egrave; con&longs;iderandi ratione qu&ecedil; vtraque &longs;i in &longs;ubalternante &amp; &longs;ub&shy;<lb/>alterna &longs;eruentur vt mihi in phy&longs;ica &amp; medic&iacute;na videtur, efficiunt <expan abbr="&longs;ubalternation&etilde;">&longs;ubalternationem</expan> numeris om&shy;<lb/>nibus ab&longs;olutam, vel alteram ex his partibus &longs;eor&longs;um, vt &longs;iqua res naturalis mathematic&egrave; &longs;pecte&shy;<lb/>tur, &longs;iue aliqua res mathematica naturaliter; <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> vnde inferior <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> gradus &longs;ubalternationis exo&shy;<lb/> <s>SI Phy&longs;icus per&longs;onam dialectici &longs;u&longs;tinet, dum inuehitur in eos qui tollunt motum &amp; moueri, <lb/>complura accipit &agrave; &longs;en&longs;u; facil&egrave; coniicere po&longs;&longs;umus inter phy&longs;icen &amp; alias &longs;cientias, nullam <lb/>affinitatem &longs;ubalternationis intercedere; &longs;iue ea &longs;ola conditio requiratur, vt nos opinamur, &longs;iue <lb/>etiam ali&aelig; nonnull&aelig; quas alij philo&longs;ophi ponunt, quanquam Ari&longs;toteles omnem rem &longs;ub dubio <lb/>reliquit, c&ugrave;m indefinit&egrave; pronuntiauit, vbi principia negentur, officium ea probandi, aut e&longs;&longs;e alte&shy;<lb/>rius, hoc e&longs;t, &longs;ubalternantis, aut omnium communis: communis autem e&longs;&longs;e poterat t&ugrave;m dialecti&shy;<lb/>ca, tum etiam prima philo&longs;ophia, qu&ograve;d &longs;i dialecticen &longs;ignificare volui&longs;&longs;et Ari&longs;toteles, iam prima <lb/>philo&longs;ophia qu&aelig; in principiorum probatione ver&longs;atur, ad alterum membrum reiicienda foret, &amp; <lb/>e&longs;&longs;et &longs;ubalternans. </s>                                                                <s>Nec minores difficultates affert natura &longs;ubalternantium quam in philo&longs;ophia <lb/>Peripatetica non ni&longs;i coniectura a&longs;&longs;equi licet. </s>                                                                <s>Itaque non ab re mihi facturum videor, &longs;i rem <expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> <lb/>accuratius exquiram. </s>                                                                <s>Igitur de conditione &longs;ubalternarum tot prop&egrave; &longs;ententias celebres ob&longs;eruo, <lb/>vulgarem vnam qu&aelig; ab antiquis accepta fuit: iuniorum duas. </s>                                                                <s>Pa&longs;sim defendi &longs;olet h&aelig;c <expan abbr="tri&atilde;">triam</expan> con&shy;<lb/>&longs;tituere &longs;ubalternam, &longs;i &longs;ubiectum inferioris in &longs;uperioris &longs;ubiecto contineatur. </s>                                                                <s>C&ugrave;m ver&ograve; &longs;ub&shy;<lb/>iectum accipio, vel totum intelligo, quod ex duabus partibus con&longs;tat, altera, vt materia nimirum <arrow.to.target n="marg441"></arrow.to.target><lb/>re tractanda, altera, vt forma, nemp&egrave; con&longs;iderandi ratione qu&ecedil; vtraque &longs;i in &longs;ubalternante &amp; &longs;ub&shy;<lb/>alterna &longs;eruentur vt mihi in phy&longs;ica &amp; medic&iacute;na videtur, efficiunt <expan abbr="&longs;ubalternation&etilde;">&longs;ubalternationem</expan> numeris om&shy;<lb/>nibus ab&longs;olutam, vel alteram ex his partibus &longs;eor&longs;um, vt &longs;iqua res naturalis mathematic&egrave; &longs;pecte&shy;<lb/>tur, &longs;iue aliqua res mathematica naturaliter; <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> vnde inferior <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> gradus &longs;ubalternationis exo&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg442"></arrow.to.target><lb/>ritur. </s>                                                                <s>Deinde vt inferioris &longs;ubiecto accidentaria qu&aelig;dam conditio &longs;uperueniat, vt line&aelig; videri <lb/>po&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; vt inferioris principia petantur &agrave; &longs;uperiore. </s>                                                                <s>Sed reuoluenti complures facultates <lb/>qu&aelig; &longs;ine controuer&longs;ia numerantur in &longs;ubalternis, aut non omnes his legibus ad&longs;tringi videntur, <lb/>aut non ita &longs;impliciter accipienti&aelig;, aut non prime. </s>                                                                <s>Nanque opponam A&longs;trologiam qu&aelig; &longs;ubalter&shy;<lb/>na e&longs;t, A&longs;tronomi&aelig;. </s>                                                                <s>Siquidem vbi vna accipiat qu&ograve;d res e&longs;t, altera doceat cur ita &longs;it, iam ratio &longs;ub&shy;<lb/>alternationis intercedit. </s>                                                                <s>Atqui A&longs;trologia petit ab A&longs;tronomia rationes motuum; quapropter <lb/>e&longs;t &longs;ubalterna. </s>                                                                <s>Neque tamen &longs;ubiectum e&longs;t pars. </s>                                                                <s>etenim in vtraque c&ecedil;lum ob&longs;eruatur, aut vniuer&shy;<lb/>&longs;um. </s>                                                                <s>Pr&aelig;terea qu&ograve;d accidens alterius &longs;ubiecto accedat non licet ab&longs;olut&egrave; defendere: quand&ograve; ex <lb/>&longs;ubiecto &amp; eo quod adiicitur veluti forma, fit vnum per &longs;e, quod e&longs;t ab&longs;olut&egrave; &longs;ubiectum ex ge&shy;<lb/>mina parte con&longs;titutum ex materia nimirum, &amp; ratione con&longs;iderandi. </s>                                                                <s>Sed &longs;ubiectum per &longs;e e&longs;t <lb/>vnum, idem e&longs;t methodi finis, quippe cuius gratia c&ecedil;tera con&longs;iderantur, &amp; ad quod referuntur, <lb/> <arrow.to.target n="marg442"></arrow.to.target><lb/>ritur. </s>                                                                <s>Deinde vt inferioris &longs;ubiecto accidentaria qu&aelig;dam conditio &longs;uperueniat, vt line&aelig; videri <lb/>po&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; vt inferioris principia petantur &agrave; &longs;uperiore. </s>                                                                <s>Sed reuoluenti complures facultates <lb/>qu&aelig; &longs;ine controuer&longs;ia numerantur in &longs;ubalternis, aut non omnes his legibus ad&longs;tringi videntur, <lb/>aut non ita &longs;impliciter accipienti&aelig;, aut non prime. </s>                                                                <s>Nanque opponam A&longs;trologiam qu&aelig; &longs;ubalter&shy;<lb/>na e&longs;t, A&longs;tronomi&aelig;. </s>                                                                <s>Siquidem vbi vna accipiat qu&ograve;d res e&longs;t, altera doceat cur ita &longs;it, iam ratio &longs;ub&shy;<lb/>alternationis intercedit. </s>                                                                <s>Atqui A&longs;trologia petit ab A&longs;tronomia rationes motuum; quapropter <lb/>e&longs;t &longs;ubalterna. </s>                                                                <s>Neque tamen &longs;ubiectum e&longs;t pars. </s>                                                                <s>etenim in vtraque c&ecedil;lum ob&longs;eruatur, aut vniuer&shy;<lb/>&longs;um. </s>                                                                <s>Pr&aelig;terea qu&ograve;d accidens alterius &longs;ubiecto accedat non licet ab&longs;olut&egrave; defendere: quand&ograve; ex <lb/>&longs;ubiecto &amp; eo quod adiicitur veluti forma, fit vnum per &longs;e, quod e&longs;t ab&longs;olut&egrave; &longs;ubiectum ex ge&shy;<lb/>mina parte con&longs;titutum ex materia nimirum, &amp; ratione con&longs;iderandi. </s>                                                                <s>Sed &longs;ubiectum per &longs;e e&longs;t <lb/>vnum, idem e&longs;t methodi finis, quippe cuius gratia c&ecedil;tera con&longs;iderantur, &amp; ad quod referuntur, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg443"></arrow.to.target><lb/>quod accidens e&longs;&longs;e non pote&longs;t. </s>                                                                <s>Terti&ograve; non nece&longs;&longs;arium, qu&ograve;d omnia principia &longs;ubaltern&aelig; re&longs;ol&shy;<lb/>uantur in alia &longs;uperiora principia. </s>                                                                <s>proptere&agrave; qu&ograve;d &longs;unt ea principia, vel complexa, vel incom&shy;<lb/>plexa. </s>                                                                <s>atque incomplexa quidem &agrave; nullo demon&longs;trantur, &amp; eadem &longs;unt in &longs;ubalterna &amp; &longs;ubal&shy;<lb/>ternante, vt linea, quadratum &amp; huiu&longs;modi. </s>                                                                <s>qu&ograve;d &longs;i complexa fuerint, non videtur negare Ari&shy;<lb/>&longs;toteles <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> fieri po&longs;&longs;e, vt ex ei&longs;dem principi aliquid demon&longs;tretur in &longs;ubalterna quod demon&longs;tra&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg443"></arrow.to.target><lb/>quod accidens e&longs;&longs;e non pote&longs;t. </s>                                                                <s>Terti&ograve; non nece&longs;&longs;arium, qu&ograve;d omnia principia &longs;ubaltern&aelig; re&longs;ol&shy;<lb/>uantur in alia &longs;uperiora principia. </s>                                                                <s>proptere&agrave; qu&ograve;d &longs;unt ea principia, vel complexa, vel incom&shy;<lb/>plexa. </s>                                                                <s>atque incomplexa quidem &agrave; nullo demon&longs;trantur, &amp; eadem &longs;unt in &longs;ubalterna &amp; &longs;ubal&shy;<lb/>ternante, vt linea, quadratum &amp; huiu&longs;modi. </s>                                                                <s>qu&ograve;d &longs;i complexa fuerint, non videtur negare Ari&shy;<lb/>&longs;toteles <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> fieri po&longs;&longs;e, vt ex ei&longs;dem principi aliquid demon&longs;tretur in &longs;ubalterna quod demon&longs;tra&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg444"></arrow.to.target><lb/>tum fuit in <expan abbr="&longs;ubaltern&atilde;te">&longs;ubalternante</expan>. </s>                                                                <s>ita enim &longs;crip&longs;it Ari&longs;toteles, <foreign lang="greek">a)ll' e)c w(_n h/ deiknut ai/ ti\ peri\ w_n h/gewme&shy;<lb/>tria e)/stin, h)/ a(\ e)k tw_n a)utw_n deiknutai th_| gewmetria, w/spe/r ta\ o)ptika\</foreign>. </s>                                                                <s>h&ecedil;c enim interrogatio <lb/>geometrica e&longs;t, &ldquo;qu&aelig; e&longs;t ex iis principiis ex quibus aliquid o&longs;tenditur, quod ad geometriam perti&shy;<lb/>net, aut illa qu&aelig; ex ei&longs;dem, ex quibus aliquid in geometria demon&longs;tratur. </s>                                                                <s>cuiu&longs;modi &longs;unt optica <lb/>qua&longs;i eadem accipiantur ad probandum geometrica &amp; optica theoremata.&rdquo; Quocirca viri pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;tanti&longs;simi veterum via relicta non multis, &longs;ed vna tantum lege contenti fuerunt. </s>                                                                <s>ex iis enim ali&shy;<lb/>qui ex &longs;olo tran&longs;itu de genere in genus &amp; &longs;ubalternationem effici voluerunt. </s>                                                                <s>tamet&longs;i iam tribus <lb/>modis fieri cen&longs;u&ecirc;re. </s>                                                                <s>Vel, quia <expan abbr="dem&otilde;&longs;tratio">demon&longs;tratio</expan> transferatur; ea ver&ograve; transfertur, vel vbi maior vnius <lb/>demon&longs;trationis propo&longs;itio &longs;umatur in duabus &longs;cientijs. </s>                                                                <s>vel <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> vnius ab alia probetur.  <arrow.to.target n="marg444"></arrow.to.target><lb/>tum fuit in <expan abbr="&longs;ubaltern&atilde;te">&longs;ubalternante</expan>. </s>                                                                <s>ita enim &longs;crip&longs;it Ari&longs;toteles, <foreign lang="greek">a)ll' e)c w(=n h/ deiknut ai/ ti\ peri\ w=n h/gewme&shy;<lb/>tria e)/stin, h)/ a(\ e)k tw=n a)utw=n deiknutai th=| gewmetria, w/spe/r ta\ o)ptika\</foreign>. </s>                                                                <s>h&ecedil;c enim interrogatio <lb/>geometrica e&longs;t, &ldquo;qu&aelig; e&longs;t ex iis principiis ex quibus aliquid o&longs;tenditur, quod ad geometriam perti&shy;<lb/>net, aut illa qu&aelig; ex ei&longs;dem, ex quibus aliquid in geometria demon&longs;tratur. </s>                                                                <s>cuiu&longs;modi &longs;unt optica <lb/>qua&longs;i eadem accipiantur ad probandum geometrica &amp; optica theoremata.&rdquo; Quocirca viri pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;tanti&longs;simi veterum via relicta non multis, &longs;ed vna tantum lege contenti fuerunt. </s>                                                                <s>ex iis enim ali&shy;<lb/>qui ex &longs;olo tran&longs;itu de genere in genus &amp; &longs;ubalternationem effici voluerunt. </s>                                                                <s>tamet&longs;i iam tribus <lb/>modis fieri cen&longs;u&ecirc;re. </s>                                                                <s>Vel, quia <expan abbr="dem&otilde;&longs;tratio">demon&longs;tratio</expan> transferatur; ea ver&ograve; transfertur, vel vbi maior vnius <lb/>demon&longs;trationis propo&longs;itio &longs;umatur in duabus &longs;cientijs. </s>                                                                <s>vel <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> vnius ab alia probetur.
 <pb pagenum="47"/> <pb pagenum="47"/>
 <arrow.to.target n="marg445"></arrow.to.target><lb/>aut &longs;i adiiciatur aliqua conditio &longs;ubiecto &longs;uperioris. </s>                                                                <s>Ita vt non omnia h&aelig;c in &longs;ubalternatione <lb/>requirantur, &longs;ed vbi vna ex his conditionibus ad&longs;it, continu&ograve; &longs;ubalterna exi&longs;tat. </s>                                                                <s>Illud optim&egrave;, &longs;i <lb/>vna conditio &longs;it &longs;atis ne plures inculcentur. </s>                                                                <s>fru&longs;tra enim multa afferuntur, &longs;i vnum &longs;it &longs;atis. </s>                                                                <s>Nec <lb/>improbandum e&longs;t, non omnes &longs;imul requiri, c&ugrave;m difficile &longs;it in vniuer&longs;is quas &longs;ubalternas dici&shy;<lb/>mus, omnes has leges &longs;imul ob&longs;eruari. </s>                                                                <s>C&aelig;ter&ugrave;m mihi videtur Ari&longs;toteles vnicam tantummod&ograve; <lb/>formulam tran&longs;itus indica&longs;&longs;e, videlicet, vbi eiu&longs;dem effectus, aut principij altera tradat qu&ograve;d e&longs;t, <lb/>altera ver&ograve; cur &longs;it. </s>                                                                <s>Adde qu&ograve;d &longs;i phy&longs;icus o&longs;tendit e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantias &agrave; materia liberas, &longs;iue &longs;int &longs;ub&shy;<lb/>iectum prim&aelig; philo&longs;ophi&aelig;, &longs;iue etiam principia, nil enim refert, imm&ograve; magis idem efficietur. </s>                                                                <s>&longs;i <lb/>principia fuerint, quo principia &longs;ubiecto priora &longs;unt. </s>                                                                <s>prima philo&longs;ophia phy&longs;ic&aelig; &longs;ubalterna erit: <lb/>quod nefas e&longs;t. </s>                                                                <s>&amp; quanqu&agrave;m &longs;upr&agrave; negatum e&longs;t &longs;ubiectum po&longs;&longs;e probari; at id ip&longs;i non <expan abbr="vider&atilde;t">viderant</expan>; <lb/>nec probationum genera di&longs;tinguebant &agrave; viis in illa hypothe&longs;i. </s>                                                                <s>Quod &longs;i fort&egrave; probationem ex <lb/>cau&longs;sis accipi velint, nulla ex iis tribus &longs;cientiis, prima, &longs;cilicet philo&longs;ophia, naturali &amp; mathema&shy;<lb/>tica, &longs;ubaltern&aelig; locum occupabit, quod mihi &longs;at e&longs;t, illuc enim tendo, vt nullam ex his alteri &longs;ub&shy;<lb/>alternam e&longs;&longs;e doceam. </s>                                                                <s>quippe qu&ograve;d &longs;ingul&aelig; ex his &longs;cientiis &longs;uas cau&longs;&longs;as impetrarint. </s>                                                                <s>atque illas <lb/>quidem ab&longs;olut&egrave;, vt nulla alterius auxilium imploret, quantum ad illud &longs;pectat, qu&ograve;d rationem <lb/>&longs;ui &longs;ubiecti reddere valeat. </s>                                                                <s>Si ver&ograve; continuum opponas, quod cum mathematic&ograve; &longs;ubiiciatur, &agrave; <lb/> <arrow.to.target n="marg445"></arrow.to.target><lb/>aut &longs;i adiiciatur aliqua conditio &longs;ubiecto &longs;uperioris. </s>                                                                <s>Ita vt non omnia h&aelig;c in &longs;ubalternatione <lb/>requirantur, &longs;ed vbi vna ex his conditionibus ad&longs;it, continu&ograve; &longs;ubalterna exi&longs;tat. </s>                                                                <s>Illud optim&egrave;, &longs;i <lb/>vna conditio &longs;it &longs;atis ne plures inculcentur. </s>                                                                <s>fru&longs;tra enim multa afferuntur, &longs;i vnum &longs;it &longs;atis. </s>                                                                <s>Nec <lb/>improbandum e&longs;t, non omnes &longs;imul requiri, c&ugrave;m difficile &longs;it in vniuer&longs;is quas &longs;ubalternas dici&shy;<lb/>mus, omnes has leges &longs;imul ob&longs;eruari. </s>                                                                <s>C&aelig;ter&ugrave;m mihi videtur Ari&longs;toteles vnicam tantummod&ograve; <lb/>formulam tran&longs;itus indica&longs;&longs;e, videlicet, vbi eiu&longs;dem effectus, aut principij altera tradat qu&ograve;d e&longs;t, <lb/>altera ver&ograve; cur &longs;it. </s>                                                                <s>Adde qu&ograve;d &longs;i phy&longs;icus o&longs;tendit e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantias &agrave; materia liberas, &longs;iue &longs;int &longs;ub&shy;<lb/>iectum prim&aelig; philo&longs;ophi&aelig;, &longs;iue etiam principia, nil enim refert, imm&ograve; magis idem efficietur. </s>                                                                <s>&longs;i <lb/>principia fuerint, quo principia &longs;ubiecto priora &longs;unt. </s>                                                                <s>prima philo&longs;ophia phy&longs;ic&aelig; &longs;ubalterna erit: <lb/>quod nefas e&longs;t. </s>                                                                <s>&amp; quanqu&agrave;m &longs;upr&agrave; negatum e&longs;t &longs;ubiectum po&longs;&longs;e probari; at id ip&longs;i non <expan abbr="vider&atilde;t">viderant</expan>; <lb/>nec probationum genera di&longs;tinguebant &agrave; viis in illa hypothe&longs;i. </s>                                                                <s>Quod &longs;i fort&egrave; probationem ex <lb/>cau&longs;sis accipi velint, nulla ex iis tribus &longs;cientiis, prima, &longs;cilicet philo&longs;ophia, naturali &amp; mathema&shy;<lb/>tica, &longs;ubaltern&aelig; locum occupabit, quod mihi &longs;at e&longs;t, illuc enim tendo, vt nullam ex his alteri &longs;ub&shy;<lb/>alternam e&longs;&longs;e doceam. </s>                                                                <s>quippe qu&ograve;d &longs;ingul&aelig; ex his &longs;cientiis &longs;uas cau&longs;&longs;as impetrarint. </s>                                                                <s>atque illas <lb/>quidem ab&longs;olut&egrave;, vt nulla alterius auxilium imploret, quantum ad illud &longs;pectat, qu&ograve;d rationem <lb/>&longs;ui &longs;ubiecti reddere valeat. </s>                                                                <s>Si ver&ograve; continuum opponas, quod cum mathematic&ograve; &longs;ubiiciatur, &agrave; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg446"></arrow.to.target><lb/>phy&longs;ico tractatur accurati&longs;sim&egrave;; re&longs;pondebo continuum vtriu&longs;que &longs;cienti&aelig; proprium e&longs;&longs;e &amp; ab <lb/>vtroque vt &longs;ui ip&longs;ius proprium e&longs;t explicari, neque enim reddit rationem phy&longs;icus eius quanti <lb/>quod e&longs;t &longs;eparatum &agrave; materia &longs;en&longs;ili, cuiu&longs;modi accipitur &agrave; mathematico: &longs;ed reddit rationem <lb/>phy&longs;icus eorum qu&aelig; in&longs;unt in corpore c&ecedil;le&longs;ti quod ab A&longs;tronomo &longs;pectatur, quia vtrobique c&ecedil;&shy;<lb/>lum cum accidentibus &longs;en&longs;ilibus accipitur, &amp; eorum qu&aelig; con&longs;iderat medicus, quand&ograve; vtrique in <lb/>&longs;en&longs;ilium tractatione occupantur. </s>                                                                <s><expan abbr="Con&longs;imili&qacute;">Con&longs;imilique</expan>. </s>                                                                <s>modo mathematicus eorum reddit cau&longs;&longs;am qu&aelig; <lb/>docet opticus. </s>                                                                <s>&longs;iquidem vtrique lineam mathematicam explorant. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i has tres principes <lb/>&longs;cientias exceperis, difficil&egrave; e&longs;t negare id e&longs;&longs;e commune omnibus &longs;ubalternis. </s>                                                                <s>omnes enim <expan abbr="tract&atilde;t">tractant</expan> <lb/>res &longs;en&longs;iles, aut mathematicas, aut etiam prim&aelig; philo&longs;ophi&aelig;, quarum principia &longs;impliciter &agrave; pri&shy;<lb/>mis illis &longs;cientiis exponuntur. </s>                                                                <s>Neque mihi &longs;ingulare videtur, imm&ograve; commune, &longs;ubiecto &longs;ubalter&shy;<lb/>nantis addi aliquam conditionem in &longs;ubalterna; &longs;ed hoc nece&longs;&longs;arium e&longs;t, mea quidem &longs;ententia: <lb/>&longs;iquidem res &longs;impliciter &agrave; tribus illis &longs;cientiis tractantur, &agrave; c&ecedil;teris cum aliqua conditione, &longs;iue ea <lb/>&longs;it conditio contrahens &longs;ubiectum &longs;uperioris ad pauciora &longs;ubiecta, &longs;iue etiam &longs;it modus quo non <lb/>res ip&longs;a, &longs;ed rei notio re&longs;tringitur. </s>                                                                <s>Attulerunt &amp; vnicam alij conditionem, nimirum, &longs;i altera rem <lb/> <arrow.to.target n="marg446"></arrow.to.target><lb/>phy&longs;ico tractatur accurati&longs;sim&egrave;; re&longs;pondebo continuum vtriu&longs;que &longs;cienti&aelig; proprium e&longs;&longs;e &amp; ab <lb/>vtroque vt &longs;ui ip&longs;ius proprium e&longs;t explicari, neque enim reddit rationem phy&longs;icus eius quanti <lb/>quod e&longs;t &longs;eparatum &agrave; materia &longs;en&longs;ili, cuiu&longs;modi accipitur &agrave; mathematico: &longs;ed reddit rationem <lb/>phy&longs;icus eorum qu&aelig; in&longs;unt in corpore c&ecedil;le&longs;ti quod ab A&longs;tronomo &longs;pectatur, quia vtrobique c&ecedil;&shy;<lb/>lum cum accidentibus &longs;en&longs;ilibus accipitur, &amp; eorum qu&aelig; con&longs;iderat medicus, quand&ograve; vtrique in <lb/>&longs;en&longs;ilium tractatione occupantur. </s>                                                                <s><expan abbr="Con&longs;imili&qacute;">Con&longs;imilique</expan>. </s>                                                                <s>modo mathematicus eorum reddit cau&longs;&longs;am qu&aelig; <lb/>docet opticus. </s>                                                                <s>&longs;iquidem vtrique lineam mathematicam explorant. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i has tres principes <lb/>&longs;cientias exceperis, difficil&egrave; e&longs;t negare id e&longs;&longs;e commune omnibus &longs;ubalternis. </s>                                                                <s>omnes enim <expan abbr="tract&atilde;t">tractant</expan> <lb/>res &longs;en&longs;iles, aut mathematicas, aut etiam prim&aelig; philo&longs;ophi&aelig;, quarum principia &longs;impliciter &agrave; pri&shy;<lb/>mis illis &longs;cientiis exponuntur. </s>                                                                <s>Neque mihi &longs;ingulare videtur, imm&ograve; commune, &longs;ubiecto &longs;ubalter&shy;<lb/>nantis addi aliquam conditionem in &longs;ubalterna; &longs;ed hoc nece&longs;&longs;arium e&longs;t, mea quidem &longs;ententia: <lb/>&longs;iquidem res &longs;impliciter &agrave; tribus illis &longs;cientiis tractantur, &agrave; c&ecedil;teris cum aliqua conditione, &longs;iue ea <lb/>&longs;it conditio contrahens &longs;ubiectum &longs;uperioris ad pauciora &longs;ubiecta, &longs;iue etiam &longs;it modus quo non <lb/>res ip&longs;a, &longs;ed rei notio re&longs;tringitur. </s>                                                                <s>Attulerunt &amp; vnicam alij conditionem, nimirum, &longs;i altera rem <lb/>
Line 2296 
Line 2296 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>HOC, quod &agrave; nobis in pr&ecedil;&longs;entia ve&longs;tigandum e&longs;t, altius aliquant&ograve; repetetur, propter <expan abbr="frequ&etilde;-tem">frequen&shy;<lb/>tem</expan> eorum v&longs;um qu&aelig; ad <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> propo&longs;iti &longs;olent a&longs;&longs;umi in vniuer&longs;a philo&longs;ophia Pe&shy;<lb/>ripatetica, <expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> ver&ograve; <expan abbr="apt&utilde;">aptum</expan> <expan abbr="exordi&utilde;">exordium</expan> fuerit, &longs;i res ip&longs;as in &longs;uas partes di&longs;tribuamus, quatenus <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan> <lb/> <s>HOC, quod &agrave; nobis in pr&ecedil;&longs;entia ve&longs;tigandum e&longs;t, altius aliquant&ograve; repetetur, propter <expan abbr="frequ&etilde;-tem">frequen&shy;<lb/>tem</expan> eorum v&longs;um qu&aelig; ad <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> propo&longs;iti &longs;olent a&longs;&longs;umi in vniuer&longs;a philo&longs;ophia Pe&shy;<lb/>ripatetica, <expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> ver&ograve; <expan abbr="apt&utilde;">aptum</expan> <expan abbr="exordi&utilde;">exordium</expan> fuerit, &longs;i res ip&longs;as in &longs;uas partes di&longs;tribuamus, quatenus <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg470"></arrow.to.target><lb/>re&longs;piciunt. </s>                                                                <s>Verumenimuer&ograve; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> omnis perceptio fiat, propter <expan abbr="conuenienti&atilde;">conuenientiam</expan> <expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan>, <expan abbr="&longs;imilitudin&etilde;">&longs;imilitudinem</expan> <lb/>&amp; <expan abbr="proportion&etilde;">proportionem</expan> qu&aelig; inter res intelligendas &amp; <expan abbr="intelligent&etilde;">intelligentem</expan> <expan abbr="facultat&etilde;">facultatem</expan> intercedit (talis e&longs;t actus pote <lb/><expan abbr="&longs;tatis&qacute;">&longs;tatisque</expan>. </s>                                                                <s>conditio <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> alterum intelligenda imitantur, <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> ver&ograve; mens, qu&aelig; intelligere pote&longs;t) <lb/>ergo quot erunt differenti&aelig; <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> <expan abbr="intelligendar&utilde;">intelligendarum</expan>, tot quoque <expan abbr="intelligenti&utilde;">intelligentium</expan> <expan abbr="facultat&utilde;">facultatum</expan> <expan abbr="differ&etilde;ti&ecedil;">differenti&ecedil;</expan> &longs;int, <lb/>nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>Et quanqu&agrave;m res aut &longs;en&longs;u, aut mente cogno&longs;cuntur, omi&longs;sis &longs;en&longs;ilibus qu&ecedil; <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> me&shy;<lb/>thodi &longs;tudium po&longs;tulant, de intelligendis agamus. </s>                                                                <s>H&aelig;c &longs;an&egrave; aut nece&longs;&longs;aria &longs;unt, &amp; habent princi&shy;<lb/>pia qu&aelig; aliter &longs;e habere non contingit, aut variari po&longs;&longs;unt. </s>                                                                <s>ex quo efficitur, vt etiam intelligentis <lb/>anim&aelig; facultas &longs;it duplex, altera qu&aelig; in <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> nece&longs;&longs;ariarum <expan abbr="intellig&etilde;tia">intelligentia</expan> ver&longs;atur, atque altera qu&ecedil; <lb/>mutabilia concipit. </s>                                                                <s>de po&longs;tremis hi&longs;ce exi&longs;tit opinio. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m ea qu&aelig; aliter eueniunt, aut con&longs;ide&shy;<lb/>rantur vt talem habent naturam, aut quo pacto pertinent ad nos &amp; in no&longs;tra manu &longs;unt. </s>                                                                <s>prior il&shy;<lb/>la animaduer&longs;io &longs;oli opinioni relinquitur, <expan abbr="de&qacute;">deque</expan>. </s>                                                                <s>iis nulla, neque &longs;cientia, neque ars exi&longs;tit. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> Po&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg470"></arrow.to.target><lb/>re&longs;piciunt. </s>                                                                <s>Verumenimuer&ograve; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> omnis perceptio fiat, propter <expan abbr="conuenienti&atilde;">conuenientiam</expan> <expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan>, <expan abbr="&longs;imilitudin&etilde;">&longs;imilitudinem</expan> <lb/>&amp; <expan abbr="proportion&etilde;">proportionem</expan> qu&aelig; inter res intelligendas &amp; <expan abbr="intelligent&etilde;">intelligentem</expan> <expan abbr="facultat&etilde;">facultatem</expan> intercedit (talis e&longs;t actus pote <lb/><expan abbr="&longs;tatis&qacute;">&longs;tatisque</expan>. </s>                                                                <s>conditio <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> alterum intelligenda imitantur, <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> ver&ograve; mens, qu&aelig; intelligere pote&longs;t) <lb/>ergo quot erunt differenti&aelig; <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> <expan abbr="intelligendar&utilde;">intelligendarum</expan>, tot quoque <expan abbr="intelligenti&utilde;">intelligentium</expan> <expan abbr="facultat&utilde;">facultatum</expan> <expan abbr="differ&etilde;ti&ecedil;">differenti&ecedil;</expan> &longs;int, <lb/>nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>Et quanqu&agrave;m res aut &longs;en&longs;u, aut mente cogno&longs;cuntur, omi&longs;sis &longs;en&longs;ilibus qu&ecedil; <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> me&shy;<lb/>thodi &longs;tudium po&longs;tulant, de intelligendis agamus. </s>                                                                <s>H&aelig;c &longs;an&egrave; aut nece&longs;&longs;aria &longs;unt, &amp; habent princi&shy;<lb/>pia qu&aelig; aliter &longs;e habere non contingit, aut variari po&longs;&longs;unt. </s>                                                                <s>ex quo efficitur, vt etiam intelligentis <lb/>anim&aelig; facultas &longs;it duplex, altera qu&aelig; in <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> nece&longs;&longs;ariarum <expan abbr="intellig&etilde;tia">intelligentia</expan> ver&longs;atur, atque altera qu&ecedil; <lb/>mutabilia concipit. </s>                                                                <s>de po&longs;tremis hi&longs;ce exi&longs;tit opinio. </s>                                                                <s>C&ecedil;ter&ugrave;m ea qu&aelig; aliter eueniunt, aut con&longs;ide&shy;<lb/>rantur vt talem habent naturam, aut quo pacto pertinent ad nos &amp; in no&longs;tra manu &longs;unt. </s>                                                                <s>prior il&shy;<lb/>la animaduer&longs;io &longs;oli opinioni relinquitur, <expan abbr="de&qacute;">deque</expan>. </s>                                                                <s>iis nulla, neque &longs;cientia, neque ars exi&longs;tit. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> Po&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg471"></arrow.to.target><lb/>&longs;teriorum aliqu&aelig; &longs;ub effectionem cadunt, ide&longs;t, relinquunt ex operatione opus aliquod perma&shy;<lb/>nens, vt &aelig;dificium &amp; nauem qu&aelig; Gr&aelig;ci <foreign lang="greek">poihta\</foreign> vocant, aliqu&aelig; actionem &longs;olam continent, <lb/>nihil ex actione &longs;uper&longs;tes habent, h&aelig;c Gr&aelig;ci <foreign lang="greek">prakta\</foreign> dicunt. </s>                                                                <s>quorum item duo genera &longs;unt, vel <lb/>enim &agrave; con&longs;ilio pendent, &amp; attenditur <foreign lang="greek">proairesi_s</foreign>, vnde boni mali&uacute;e iudicamur, vel nulla con&longs;i&shy; <arrow.to.target n="marg471"></arrow.to.target><lb/>&longs;teriorum aliqu&aelig; &longs;ub effectionem cadunt, ide&longs;t, relinquunt ex operatione opus aliquod perma&shy;<lb/>nens, vt &aelig;dificium &amp; nauem qu&aelig; Gr&aelig;ci <foreign lang="greek">poihta\</foreign> vocant, aliqu&aelig; actionem &longs;olam continent, <lb/>nihil ex actione &longs;uper&longs;tes habent, h&aelig;c Gr&aelig;ci <foreign lang="greek">prakta\</foreign> dicunt. </s>                                                                <s>quorum item duo genera &longs;unt, vel <lb/>enim &agrave; con&longs;ilio pendent, &amp; attenditur <foreign lang="greek">proairesi=s</foreign>, vnde boni mali&uacute;e iudicamur, vel nulla con&longs;i&shy;
 <pb pagenum="50"/>lij ratio habetur, &longs;ed finis qui voluptas e&longs;t. </s>                                                                <s>in his, c&ugrave;m agendi ratio &longs;olo opere excepto &longs;it eadem <lb/> <pb pagenum="50"/>lij ratio habetur, &longs;ed finis qui voluptas e&longs;t. </s>                                                                <s>in his, c&ugrave;m agendi ratio &longs;olo opere excepto &longs;it eadem <lb/>
 <arrow.to.target n="marg472"></arrow.to.target><lb/>atque in aliis qu&ecedil; opus relinquunt, neque enim deliberant quid ex quo agendum, &longs;ed hoc ex hoc <lb/>efficiunt nece&longs;&longs;ari&ograve;, &longs;i finem con&longs;equi volunt, &amp; ab illis non con&longs;ilium &longs;olum, &longs;ed actio de&longs;idera&shy;<lb/>tur; ad eam mentis partem h&aelig;c relegantur qu&aelig; tractat illa quorum finis e&longs;t opus. </s>                                                                <s>ali&aelig; practic&aelig; <lb/>nuncupantur. </s>                                                                <s>Itaque tres habitus mentis exi&longs;tunt, vnus practicus, alter artificio&longs;us. </s>                                                                <s>po&longs;tremus <lb/>contemplans qui &longs;i principiorum e&longs;t aut ea &longs;olum concipit &amp; e&longs;t propri&egrave; mens, aut illa contem&shy;<lb/>platur &amp; euoluit, &amp; &longs;ic e&longs;t &longs;apientia. </s>                                                                <s>aut contemplatur conclu&longs;iones ex principiis, &amp; e&longs;t &longs;cientia. <lb/></s>                                                                <s>Mens propri&egrave; vtriu&longs;que principium e&longs;t &amp; pari cum illis gradu procedit, vt &longs;cienti&aelig; <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> ad <lb/>&longs;cientiam referatur, &amp; principium &longs;apienti&aelig; ad &longs;apientiam, quand&ograve; principiorum <expan abbr="c&otilde;&longs;ideratio">con&longs;ideratio</expan> ad <lb/>eandem pertinet methodum cuius principia &longs;unt. </s>                                                                <s>quare etiam dimi&longs;&longs;amente qu&aelig; e&longs;t comprehen&shy;<lb/>&longs;io pura principiorum, de &longs;apientia <expan abbr="&longs;cientia&qacute;">&longs;cientiaque</expan>. </s>                                                                <s>di&longs;putemus quas item, qu&ograve;d in con&longs;titutione me&shy;<lb/>thodi &longs;imiles &longs;unt, vtra&longs;que communibus regulis metiemur. </s>                                                                <s>Porr&ograve; <expan abbr="c&otilde;templari">contemplari</expan> nil aliud e&longs;t qu&agrave;m <lb/>rerum e&longs;&longs;entias explorare, cau&longs;&longs;as perquirere &amp; veritatem propter &longs;e <expan abbr="expet&etilde;dam">expetendam</expan>, per &longs;e &amp; liber&egrave;, <lb/>non ad alterius v&longs;um inuenire. </s>                                                                <s>Tamet&longs;i genus hoc cognitionis omnes omnium <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> naturas per&shy;<lb/>uagatur. </s>                                                                <s>&longs;iquidem omnia per &longs;eip&longs;a, aut qu&agrave;m ad v&longs;um <expan abbr="aliqu&etilde;">aliquem</expan> applicentur, <expan abbr="c&otilde;templationi">contemplationi</expan> &longs;ubii&shy;<lb/>ciantur. </s>                                                                <s>&amp; prius hoc in contemplationem cecidi&longs;&longs;e oportet, qu&agrave;m nos moueat ad agendum. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Sic <lb/> <arrow.to.target n="marg472"></arrow.to.target><lb/>atque in aliis qu&ecedil; opus relinquunt, neque enim deliberant quid ex quo agendum, &longs;ed hoc ex hoc <lb/>efficiunt nece&longs;&longs;ari&ograve;, &longs;i finem con&longs;equi volunt, &amp; ab illis non con&longs;ilium &longs;olum, &longs;ed actio de&longs;idera&shy;<lb/>tur; ad eam mentis partem h&aelig;c relegantur qu&aelig; tractat illa quorum finis e&longs;t opus. </s>                                                                <s>ali&aelig; practic&aelig; <lb/>nuncupantur. </s>                                                                <s>Itaque tres habitus mentis exi&longs;tunt, vnus practicus, alter artificio&longs;us. </s>                                                                <s>po&longs;tremus <lb/>contemplans qui &longs;i principiorum e&longs;t aut ea &longs;olum concipit &amp; e&longs;t propri&egrave; mens, aut illa contem&shy;<lb/>platur &amp; euoluit, &amp; &longs;ic e&longs;t &longs;apientia. </s>                                                                <s>aut contemplatur conclu&longs;iones ex principiis, &amp; e&longs;t &longs;cientia. <lb/></s>                                                                <s>Mens propri&egrave; vtriu&longs;que principium e&longs;t &amp; pari cum illis gradu procedit, vt &longs;cienti&aelig; <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> ad <lb/>&longs;cientiam referatur, &amp; principium &longs;apienti&aelig; ad &longs;apientiam, quand&ograve; principiorum <expan abbr="c&otilde;&longs;ideratio">con&longs;ideratio</expan> ad <lb/>eandem pertinet methodum cuius principia &longs;unt. </s>                                                                <s>quare etiam dimi&longs;&longs;amente qu&aelig; e&longs;t comprehen&shy;<lb/>&longs;io pura principiorum, de &longs;apientia <expan abbr="&longs;cientia&qacute;">&longs;cientiaque</expan>. </s>                                                                <s>di&longs;putemus quas item, qu&ograve;d in con&longs;titutione me&shy;<lb/>thodi &longs;imiles &longs;unt, vtra&longs;que communibus regulis metiemur. </s>                                                                <s>Porr&ograve; <expan abbr="c&otilde;templari">contemplari</expan> nil aliud e&longs;t qu&agrave;m <lb/>rerum e&longs;&longs;entias explorare, cau&longs;&longs;as perquirere &amp; veritatem propter &longs;e <expan abbr="expet&etilde;dam">expetendam</expan>, per &longs;e &amp; liber&egrave;, <lb/>non ad alterius v&longs;um inuenire. </s>                                                                <s>Tamet&longs;i genus hoc cognitionis omnes omnium <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> naturas per&shy;<lb/>uagatur. </s>                                                                <s>&longs;iquidem omnia per &longs;eip&longs;a, aut qu&agrave;m ad v&longs;um <expan abbr="aliqu&etilde;">aliquem</expan> applicentur, <expan abbr="c&otilde;templationi">contemplationi</expan> &longs;ubii&shy;<lb/>ciantur. </s>                                                                <s>&amp; prius hoc in contemplationem cecidi&longs;&longs;e oportet, qu&agrave;m nos moueat ad agendum. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Sic <lb/>
 <arrow.to.target n="marg473"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg473"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg474"></arrow.to.target><lb/>&amp; caduca &amp; contingentia &longs;ubiacent contemplationi, <expan abbr="de&qacute;">deque</expan>. </s>                                                                <s>illis philo&longs;ophia exi&longs;tet, quia &longs;ic etiam <lb/>nece&longs;sitatem quandam pr&aelig;&longs;eferunt. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> tamen c&ugrave;m ea qu&ecedil; contemplati &longs;umus, ad v&longs;um <expan abbr="traduc&etilde;da">traducenda</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg474"></arrow.to.target><lb/>&amp; caduca &amp; contingentia &longs;ubiacent contemplationi, <expan abbr="de&qacute;">deque</expan>. </s>                                                                <s>illis philo&longs;ophia exi&longs;tet, quia &longs;ic etiam <lb/>nece&longs;sitatem quandam pr&aelig;&longs;eferunt. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> tamen c&ugrave;m ea qu&ecedil; contemplati &longs;umus, ad v&longs;um <expan abbr="traduc&etilde;da">traducenda</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg475"></arrow.to.target><lb/>&longs;unt, philo&longs;ophia &longs;e&longs;e tenet in ijs qu&aelig; agi po&longs;&longs;unt <expan abbr="faci&etilde;da">facienda</expan> <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> vilia re&longs;puit, nec libero homine <lb/>digna. </s>                                                                <s>Quocirca animi perfectio, non &longs;ine optima cau&longs;&longs;a philo&longs;ophia perhibetur. </s>                                                                <s>Nam t&ugrave;m res <lb/>perfecta exi&longs;timatur, vbi &longs;it idonea fungi munerib. illis ad qu&aelig; in&longs;tituta e&longs;t &agrave; natura velut equus, <lb/>cum &agrave; domitore factus idoneus e&longs;t ad vehendum placid&egrave; &longs;e&longs;&longs;orem, &amp; ad currendum, aut certan&shy;<lb/>dum &amp; domus, &longs;i commod&egrave; inhabitari queat. </s>                                                                <s>huius enim rei gratia ex&aelig;dificata e&longs;t. </s>                                                                <s>&longs;ic homo per&shy;<lb/>fectus e&longs;t, po&longs;tqu&agrave;m ea pr&aelig;&longs;tare pote&longs;t qu&aelig; hominis propria &longs;unt &amp; quorum gratia producitur &agrave; <lb/>natura. </s>                                                                <s>Atqui duo &longs;unt in homine principia, mens &amp; appetitus. </s>                                                                <s>atque hic quidem homini datus <lb/>e&longs;t, vt bona per&longs;equatur, mala declinet: illa ver&ograve; vt <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> naturas percipiat, &amp; agenda fugienda&uacute;e <lb/>pr&aelig;&longs;cribat. </s>                                                                <s>Hominis ergo perfectio po&longs;ita erit in eo, vt bona per&longs;equi, mala autem vitare con&longs;ue&shy;<lb/>&longs;cat, &amp; <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> naturas optim&egrave; &longs;crutetur. </s>                                                                <s><expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> agendo <expan abbr="c&otilde;paratur">comparatur</expan>, qu&ograve;d Gr&aelig;ci dixerunt <foreign lang="greek">prai\ttein</foreign>, <lb/>alterum contemplando, quod ijdem appellarunt <foreign lang="greek">qewrei)/n</foreign>. </s>                                                                <s>H&aelig;c officia &longs;ola homine libero digna <lb/>reputarunt, &amp; ad ea pr&aelig;rogatiuam philo&longs;ophia pertinere voluerunt. </s>                                                                <s>&longs;iquidem ab hi&longs;ce duobus <lb/> <arrow.to.target n="marg475"></arrow.to.target><lb/>&longs;unt, philo&longs;ophia &longs;e&longs;e tenet in ijs qu&aelig; agi po&longs;&longs;unt <expan abbr="faci&etilde;da">facienda</expan> <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> vilia re&longs;puit, nec libero homine <lb/>digna. </s>                                                                <s>Quocirca animi perfectio, non &longs;ine optima cau&longs;&longs;a philo&longs;ophia perhibetur. </s>                                                                <s>Nam t&ugrave;m res <lb/>perfecta exi&longs;timatur, vbi &longs;it idonea fungi munerib. illis ad qu&aelig; in&longs;tituta e&longs;t &agrave; natura velut equus, <lb/>cum &agrave; domitore factus idoneus e&longs;t ad vehendum placid&egrave; &longs;e&longs;&longs;orem, &amp; ad currendum, aut certan&shy;<lb/>dum &amp; domus, &longs;i commod&egrave; inhabitari queat. </s>                                                                <s>huius enim rei gratia ex&aelig;dificata e&longs;t. </s>                                                                <s>&longs;ic homo per&shy;<lb/>fectus e&longs;t, po&longs;tqu&agrave;m ea pr&aelig;&longs;tare pote&longs;t qu&aelig; hominis propria &longs;unt &amp; quorum gratia producitur &agrave; <lb/>natura. </s>                                                                <s>Atqui duo &longs;unt in homine principia, mens &amp; appetitus. </s>                                                                <s>atque hic quidem homini datus <lb/>e&longs;t, vt bona per&longs;equatur, mala declinet: illa ver&ograve; vt <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> naturas percipiat, &amp; agenda fugienda&uacute;e <lb/>pr&aelig;&longs;cribat. </s>                                                                <s>Hominis ergo perfectio po&longs;ita erit in eo, vt bona per&longs;equi, mala autem vitare con&longs;ue&shy;<lb/>&longs;cat, &amp; <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> naturas optim&egrave; &longs;crutetur. </s>                                                                <s><expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> agendo <expan abbr="c&otilde;paratur">comparatur</expan>, qu&ograve;d Gr&aelig;ci dixerunt <foreign lang="greek">prai\ttein</foreign>, <lb/>alterum contemplando, quod ijdem appellarunt <foreign lang="greek">qewrei)/n</foreign>. </s>                                                                <s>H&aelig;c officia &longs;ola homine libero digna <lb/>reputarunt, &amp; ad ea pr&aelig;rogatiuam philo&longs;ophia pertinere voluerunt. </s>                                                                <s>&longs;iquidem ab hi&longs;ce duobus <lb/>
 <arrow.to.target n="marg476"></arrow.to.target><lb/>officiis extitit duplex philo&longs;ophandi genus, alterum quod appellatur practicum, atque alterum, <lb/>quod dicitur contemplans, quod per habitus illos pertinet qui &longs;cienti&aelig; vocantur. </s>                                                                <s><expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> igitur hoc <lb/>philo&longs;ophandi genus, in rerum naturis &amp; e&longs;&longs;entiis explorandis <expan abbr="po&longs;it&utilde;">po&longs;itum</expan> &longs;it, planum e&longs;t, qu&ograve;d quot <lb/>erunt <expan abbr="e&longs;&longs;entiar&utilde;">e&longs;&longs;entiarum</expan> genera, totidem quoque habitus <expan abbr="cont&etilde;plantes">contemplantes</expan>, &longs;iue &longs;cientias e&longs;&longs;e oportet. </s>                                                                <s>quand&ograve; <lb/>habitus ex fine &amp; obiecta &longs;pecie di&longs;tinguuntur. </s>                                                                <s>At ver&ograve; rerum <expan abbr="definiendar&utilde;">definiendarum</expan> &amp; <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> definitio &amp; <lb/>quid e&longs;t a&longs;signatur, ali&aelig; ita cum corpore &amp; materia &longs;en&longs;ili coniunct&aelig; &longs;unt, vt &longs;ine illis neque con&shy;<lb/>&longs;i&longs;tere, neque concipi queant, vt &longs;imum &amp; ambulare, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> in altero nares, in altero crura conti&shy;<lb/>nentur. </s>                                                                <s>Ali&ecedil; &longs;unt in materia, vt &longs;ine ip&longs;a <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> con&longs;eruentur, veruntamen &longs;ine ip&longs;a intelligan&shy;<lb/>tur, veluti <expan abbr="rect&utilde;">rectum</expan> &amp; curuum, qu&aelig; &longs;unt &longs;emper in ligno &amp; lapide, nihilominus, non &longs;emper lapidi <lb/>ligno&uacute;e affiguntur; &longs;ed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> corpore cogitantur &agrave; qualitatibus &longs;en&longs;ilibus ab&longs;oluto &amp; citra <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> .i. <lb/></s>                                                                <s>non includunt <expan abbr="aliqu&atilde;">aliquam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> agendi &amp; patiendi, <expan abbr="&longs;olo&qacute;">&longs;oloque</expan>. </s>                                                                <s>interuallo <expan abbr="c&otilde;tenta">contenta</expan> &longs;unt; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> c&ecedil;ter&aelig; form&ecedil; <lb/>&longs;int, aut in certa materia, aut pr&aelig;&longs;eferant <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> agendi &amp; patiendi, vt prim&ecedil; qualitates, aut cert&egrave; <lb/>ratio agendi <expan abbr="pati&etilde;di&qacute;">patiendique</expan>. </s>                                                                <s>ip&longs;is &longs;upponatur, vt reliquis qu&aelig; ex primis qualitatib. oriuntur. </s>                                                                <s>Ali&aelig; &longs;unt, <lb/>qu&aelig; <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> obtinent ab <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> materia <expan abbr="liber&atilde;">liberam</expan>. </s>                                                                <s>vt D. O. M. <expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> igitur aliqua &longs;int qu&aelig; principia motus <lb/>in &longs;e contineant, motus ver&ograve; <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> &longs;it natura. </s>                                                                <s>ex hoc &longs;cientia qu&aelig; in <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="cont&etilde;platione">contemplatione</expan> poni&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg476"></arrow.to.target><lb/>officiis extitit duplex philo&longs;ophandi genus, alterum quod appellatur practicum, atque alterum, <lb/>quod dicitur contemplans, quod per habitus illos pertinet qui &longs;cienti&aelig; vocantur. </s>                                                                <s><expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> igitur hoc <lb/>philo&longs;ophandi genus, in rerum naturis &amp; e&longs;&longs;entiis explorandis <expan abbr="po&longs;it&utilde;">po&longs;itum</expan> &longs;it, planum e&longs;t, qu&ograve;d quot <lb/>erunt <expan abbr="e&longs;&longs;entiar&utilde;">e&longs;&longs;entiarum</expan> genera, totidem quoque habitus <expan abbr="cont&etilde;plantes">contemplantes</expan>, &longs;iue &longs;cientias e&longs;&longs;e oportet. </s>                                                                <s>quand&ograve; <lb/>habitus ex fine &amp; obiecta &longs;pecie di&longs;tinguuntur. </s>                                                                <s>At ver&ograve; rerum <expan abbr="definiendar&utilde;">definiendarum</expan> &amp; <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> definitio &amp; <lb/>quid e&longs;t a&longs;signatur, ali&aelig; ita cum corpore &amp; materia &longs;en&longs;ili coniunct&aelig; &longs;unt, vt &longs;ine illis neque con&shy;<lb/>&longs;i&longs;tere, neque concipi queant, vt &longs;imum &amp; ambulare, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> in altero nares, in altero crura conti&shy;<lb/>nentur. </s>                                                                <s>Ali&ecedil; &longs;unt in materia, vt &longs;ine ip&longs;a <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> con&longs;eruentur, veruntamen &longs;ine ip&longs;a intelligan&shy;<lb/>tur, veluti <expan abbr="rect&utilde;">rectum</expan> &amp; curuum, qu&aelig; &longs;unt &longs;emper in ligno &amp; lapide, nihilominus, non &longs;emper lapidi <lb/>ligno&uacute;e affiguntur; &longs;ed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> corpore cogitantur &agrave; qualitatibus &longs;en&longs;ilibus ab&longs;oluto &amp; citra <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> .i. <lb/></s>                                                                <s>non includunt <expan abbr="aliqu&atilde;">aliquam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> agendi &amp; patiendi, <expan abbr="&longs;olo&qacute;">&longs;oloque</expan>. </s>                                                                <s>interuallo <expan abbr="c&otilde;tenta">contenta</expan> &longs;unt; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> c&ecedil;ter&aelig; form&ecedil; <lb/>&longs;int, aut in certa materia, aut pr&aelig;&longs;eferant <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> agendi &amp; patiendi, vt prim&ecedil; qualitates, aut cert&egrave; <lb/>ratio agendi <expan abbr="pati&etilde;di&qacute;">patiendique</expan>. </s>                                                                <s>ip&longs;is &longs;upponatur, vt reliquis qu&aelig; ex primis qualitatib. oriuntur. </s>                                                                <s>Ali&aelig; &longs;unt, <lb/>qu&aelig; <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> obtinent ab <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> materia <expan abbr="liber&atilde;">liberam</expan>. </s>                                                                <s>vt D. O. M. <expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> igitur aliqua &longs;int qu&aelig; principia motus <lb/>in &longs;e contineant, motus ver&ograve; <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> &longs;it natura. </s>                                                                <s>ex hoc &longs;cientia qu&aelig; in <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="cont&etilde;platione">contemplatione</expan> poni&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg477"></arrow.to.target><lb/>tur, appellatur naturalis, qu&aelig; ver&ograve; tractat res qu&aelig; &longs;ine motu <expan abbr="c&otilde;cipi">concipi</expan> po&longs;&longs;unt, dicitur &agrave; certitudine <lb/>mathematica, <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> ea qu&aelig; &longs;ine motu concipiuntur in abaco de&longs;cribi &amp; oculis &longs;ubijci po&longs;sint, <lb/><foreign lang="greek">maqei_n</foreign> enim idem valet &agrave;c videre; qu&ecedil; con&longs;iderat ea <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> e&longs;&longs;entia vel ratione, vel reip&longs;a &longs;epara&shy;<lb/>tur &agrave; materia &longs;en&longs;ili, cuiu&longs;modi &longs;unt vniuer&longs;alia <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> &amp; natura diuina &agrave; <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> gradu prima phi&shy;<lb/>lo&longs;ophia, &longs;eu theologia; ab ordine doctrin&aelig; po&longs;t naturalia vocatur. </s>                                                                <s>Eius methodi partes du&ecedil; <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan>, <lb/><expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> item ea qu&aelig; &agrave; materia &longs;en&longs;ili &longs;eparantur, vel vniuer&longs;alia &longs;unt qu&aelig; idcirco indiffe&shy;<lb/>rentia dicuntur, vel ab omni concretione materi&aelig; &longs;ecreta, vt Deus. </s>                                                                <s>cuius <expan abbr="&longs;peculation&etilde;">&longs;peculationem</expan> <expan abbr="per&longs;equ&etilde;s">per&longs;equens</expan> <lb/>humana mens, &amp; huc omnia <expan abbr="dirig&etilde;s">dirigens</expan> ex illius intelligenti&aelig; pr&aelig;&longs;cripto <expan abbr="c&utilde;cta">cuncta</expan> di&longs;ponit. </s>                                                                <s>itaque duas <lb/>partes &longs;u&ecedil; methodi facit, <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> qu&aelig; e&longs;t <foreign lang="greek">paraskeuh\</foreign> &amp; apparatus qua exponitur, quid ip&longs;i conue&shy;<lb/>niat, quatenus <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> beneficio qu&ecedil; tractantur, habet <expan abbr="imperi&utilde;">imperium</expan> in c&ecedil;teras, atque <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> qua res ip&longs;&ecedil; <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> <lb/>explicantur. </s>                                                                <s>Mathematic&aelig; mult&aelig; &longs;unt partes. </s>                                                                <s>Nam &longs;icut duplex e&longs;t genus quantitatis, <expan abbr="continu&utilde;">continuum</expan>, <lb/>&longs;. </s>                                                                <s>&amp; <expan abbr="di&longs;cret&utilde;">di&longs;cretum</expan>, &amp; vtrunque vel per &longs;e <expan abbr="c&otilde;&longs;ideratur">con&longs;ideratur</expan>, vel vt re&longs;picit aliud, &longs;ic per &longs;e geometria de conti&shy;<lb/>nuo di&longs;&longs;erit, arithmetica de di&longs;creto. </s>                                                                <s>In &longs;en&longs;ilibus quantitas di&longs;creta ab harmonico &longs;pectatur, con&shy;<lb/>tinua ab A&longs;trologo &amp; optico. </s>                                                                <s>multas alias eius partes con&longs;ult&ograve; dimitto, <expan abbr="c&otilde;tentus">contentus</expan> pr&ecedil;cipuis, <expan abbr="qu&atilde;d&ograve;">quand&ograve;</expan>  <arrow.to.target n="marg477"></arrow.to.target><lb/>tur, appellatur naturalis, qu&aelig; ver&ograve; tractat res qu&aelig; &longs;ine motu <expan abbr="c&otilde;cipi">concipi</expan> po&longs;&longs;unt, dicitur &agrave; certitudine <lb/>mathematica, <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> ea qu&aelig; &longs;ine motu concipiuntur in abaco de&longs;cribi &amp; oculis &longs;ubijci po&longs;sint, <lb/><foreign lang="greek">maqei=n</foreign> enim idem valet &agrave;c videre; qu&ecedil; con&longs;iderat ea <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> e&longs;&longs;entia vel ratione, vel reip&longs;a &longs;epara&shy;<lb/>tur &agrave; materia &longs;en&longs;ili, cuiu&longs;modi &longs;unt vniuer&longs;alia <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> &amp; natura diuina &agrave; <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> gradu prima phi&shy;<lb/>lo&longs;ophia, &longs;eu theologia; ab ordine doctrin&aelig; po&longs;t naturalia vocatur. </s>                                                                <s>Eius methodi partes du&ecedil; <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan>, <lb/><expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> item ea qu&aelig; &agrave; materia &longs;en&longs;ili &longs;eparantur, vel vniuer&longs;alia &longs;unt qu&aelig; idcirco indiffe&shy;<lb/>rentia dicuntur, vel ab omni concretione materi&aelig; &longs;ecreta, vt Deus. </s>                                                                <s>cuius <expan abbr="&longs;peculation&etilde;">&longs;peculationem</expan> <expan abbr="per&longs;equ&etilde;s">per&longs;equens</expan> <lb/>humana mens, &amp; huc omnia <expan abbr="dirig&etilde;s">dirigens</expan> ex illius intelligenti&aelig; pr&aelig;&longs;cripto <expan abbr="c&utilde;cta">cuncta</expan> di&longs;ponit. </s>                                                                <s>itaque duas <lb/>partes &longs;u&ecedil; methodi facit, <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> qu&aelig; e&longs;t <foreign lang="greek">paraskeuh\</foreign> &amp; apparatus qua exponitur, quid ip&longs;i conue&shy;<lb/>niat, quatenus <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> beneficio qu&ecedil; tractantur, habet <expan abbr="imperi&utilde;">imperium</expan> in c&ecedil;teras, atque <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> qua res ip&longs;&ecedil; <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> <lb/>explicantur. </s>                                                                <s>Mathematic&aelig; mult&aelig; &longs;unt partes. </s>                                                                <s>Nam &longs;icut duplex e&longs;t genus quantitatis, <expan abbr="continu&utilde;">continuum</expan>, <lb/>&longs;. </s>                                                                <s>&amp; <expan abbr="di&longs;cret&utilde;">di&longs;cretum</expan>, &amp; vtrunque vel per &longs;e <expan abbr="c&otilde;&longs;ideratur">con&longs;ideratur</expan>, vel vt re&longs;picit aliud, &longs;ic per &longs;e geometria de conti&shy;<lb/>nuo di&longs;&longs;erit, arithmetica de di&longs;creto. </s>                                                                <s>In &longs;en&longs;ilibus quantitas di&longs;creta ab harmonico &longs;pectatur, con&shy;<lb/>tinua ab A&longs;trologo &amp; optico. </s>                                                                <s>multas alias eius partes con&longs;ult&ograve; dimitto, <expan abbr="c&otilde;tentus">contentus</expan> pr&ecedil;cipuis, <expan abbr="qu&atilde;d&ograve;">quand&ograve;</expan>
 <pb pagenum="51"/> <pb pagenum="51"/>
 <arrow.to.target n="marg478"></arrow.to.target><lb/>reliqu&aelig; nihil ad Ari&longs;totelem. </s>                                                                <s>Practicarum finis e&longs;t generatim bonum humanum cuius habitus <lb/>prudentia nominatur. </s>                                                                <s>eius ver&ograve; tria &longs;unt membra &longs;icut etiam bonum humanum tres <expan abbr="c&otilde;tinet">continet</expan> ha&shy;<lb/>bitudines, aut enim habenti ip&longs;i bonum e&longs;t, quod c&ugrave;m ex a&longs;&longs;uetudine partum &longs;it <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> Gr&ecedil;ci <expan abbr="voc&atilde;t">vocant</expan> <lb/><foreign lang="greek">e)/qos, h)qiko\n</foreign> appellatur, aut e&longs;t bonum famili&aelig; &amp; <foreign lang="greek">tw_| o_ikw|</foreign>. </s>                                                                <s>cuius gubernatio dicitur &oelig;conomia, <lb/>&agrave; qua prudentia &oelig;conomica denominatur aut e&longs;t bonum reip. </s>                                                                <s>cuius gubernatio c&ugrave;m politia dica&shy;<lb/>tur &agrave; Gr&ecedil;cis etiam facultati &amp; prudenti&ecedil; politic&ecedil; nomen dedit. </s>                                                                <s>H&ecedil;c ergo philo&longs;ophia &longs;pectat, qu&ecedil; <lb/>in &longs;e&longs;e rationem continet boni, quod agendo <expan abbr="c&otilde;paratur">comparatur</expan>, &amp; pulchri qu&ograve;d contemplando accedit, <lb/>nihil infra ip&longs;a re&longs;piciens, qua&longs;i quicquid infra e&longs;t, &longs;eruile habendum &longs;it. </s>                                                                <s>C&ugrave;m tamen &amp; &longs;&ecedil;pe de <lb/>artibus incidat &longs;ermo, in methodis Ari&longs;toteleis, aliqua de ip&longs;is vniuers&egrave; &longs;cribere placet qu&ecedil; <expan abbr="vale&atilde;t">valeant</expan> <lb/>&longs;cilicet ad pr&ecedil;ceptoris no&longs;tri &longs;ententias illu&longs;trandas. </s>                                                                <s>Iam docuimus, vt in artibus ill&aelig; quoque re&shy;<lb/>ponantur qu&ecedil; <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> opus ex operatione relinquunt, qu&ograve;d non ex con&longs;ilio &amp; electione <expan abbr="profici&longs;c&atilde;-tur">profici&longs;can&shy;<lb/>tur</expan>, vt ill&aelig; quas practicas propri&egrave; dicimus. </s>                                                                <s>&amp; qu&ograve;d imitantur. </s>                                                                <s>artes operando, non con&longs;ultantes <lb/>quid ex quo agendum &longs;it, &amp; &longs;i nihil ex operatione relinquunt, non ex eo na&longs;citur, quia &longs;int actio&shy;<lb/>nes animi, ex eorum genere quas immanentes vocant; &longs;ed qu&ograve;d in ea materia &longs;e exercent qu&ecedil; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>retinet &longs;peciem impre&longs;&longs;am ab artifice, vt lignum retinet &longs;camni formam, exempli g. &longs;oni <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> <lb/>e&longs;t a&euml;r, &longs;ed eius &longs;pecies ex ab&longs;entia &longs;onantis euane&longs;cit. </s>                                                                <s>ita &amp; motionis &longs;pecies qu&aelig; oritur ex arte <lb/> <arrow.to.target n="marg478"></arrow.to.target><lb/>reliqu&aelig; nihil ad Ari&longs;totelem. </s>                                                                <s>Practicarum finis e&longs;t generatim bonum humanum cuius habitus <lb/>prudentia nominatur. </s>                                                                <s>eius ver&ograve; tria &longs;unt membra &longs;icut etiam bonum humanum tres <expan abbr="c&otilde;tinet">continet</expan> ha&shy;<lb/>bitudines, aut enim habenti ip&longs;i bonum e&longs;t, quod c&ugrave;m ex a&longs;&longs;uetudine partum &longs;it <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> Gr&ecedil;ci <expan abbr="voc&atilde;t">vocant</expan> <lb/><foreign lang="greek">e)/qos, h)qiko\n</foreign> appellatur, aut e&longs;t bonum famili&aelig; &amp; <foreign lang="greek">tw=| o=ikw|</foreign>. </s>                                                                <s>cuius gubernatio dicitur &oelig;conomia, <lb/>&agrave; qua prudentia &oelig;conomica denominatur aut e&longs;t bonum reip. </s>                                                                <s>cuius gubernatio c&ugrave;m politia dica&shy;<lb/>tur &agrave; Gr&ecedil;cis etiam facultati &amp; prudenti&ecedil; politic&ecedil; nomen dedit. </s>                                                                <s>H&ecedil;c ergo philo&longs;ophia &longs;pectat, qu&ecedil; <lb/>in &longs;e&longs;e rationem continet boni, quod agendo <expan abbr="c&otilde;paratur">comparatur</expan>, &amp; pulchri qu&ograve;d contemplando accedit, <lb/>nihil infra ip&longs;a re&longs;piciens, qua&longs;i quicquid infra e&longs;t, &longs;eruile habendum &longs;it. </s>                                                                <s>C&ugrave;m tamen &amp; &longs;&ecedil;pe de <lb/>artibus incidat &longs;ermo, in methodis Ari&longs;toteleis, aliqua de ip&longs;is vniuers&egrave; &longs;cribere placet qu&ecedil; <expan abbr="vale&atilde;t">valeant</expan> <lb/>&longs;cilicet ad pr&ecedil;ceptoris no&longs;tri &longs;ententias illu&longs;trandas. </s>                                                                <s>Iam docuimus, vt in artibus ill&aelig; quoque re&shy;<lb/>ponantur qu&ecedil; <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> opus ex operatione relinquunt, qu&ograve;d non ex con&longs;ilio &amp; electione <expan abbr="profici&longs;c&atilde;-tur">profici&longs;can&shy;<lb/>tur</expan>, vt ill&aelig; quas practicas propri&egrave; dicimus. </s>                                                                <s>&amp; qu&ograve;d imitantur. </s>                                                                <s>artes operando, non con&longs;ultantes <lb/>quid ex quo agendum &longs;it, &amp; &longs;i nihil ex operatione relinquunt, non ex eo na&longs;citur, quia &longs;int actio&shy;<lb/>nes animi, ex eorum genere quas immanentes vocant; &longs;ed qu&ograve;d in ea materia &longs;e exercent qu&ecedil; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>retinet &longs;peciem impre&longs;&longs;am ab artifice, vt lignum retinet &longs;camni formam, exempli g. &longs;oni <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> <lb/>e&longs;t a&euml;r, &longs;ed eius &longs;pecies ex ab&longs;entia &longs;onantis euane&longs;cit. </s>                                                                <s>ita &amp; motionis &longs;pecies qu&aelig; oritur ex arte <lb/>
 <arrow.to.target n="marg479"></arrow.to.target><lb/>&longs;altandi, manet in ip&longs;a motione, &amp; cum ip&longs;a tantum propagatur. </s>                                                                <s>itaque &amp; mens qu&ecedil; in eiu&longs;modi <lb/>ver&longs;atur operationibus effectricis non autem practic&ecedil; nomine digna e&longs;t habita. </s>                                                                <s>Nunc eas multi&shy;<lb/>fariam partiri philo&longs;ophi videntur. </s>                                                                <s>Prim&ugrave;m quidem ex modo quo finem &longs;uum <expan abbr="c&otilde;&longs;equi">con&longs;equi</expan> po&longs;&longs;unt, <lb/>aut enim earum finis e&longs;t in facientis pote&longs;tate po&longs;itus, ita vt nunqu&agrave;m artifex &longs;uo fine fru&longs;tretur, <lb/>&longs;i omnia apt&egrave; &amp; appo&longs;it&egrave; fecerit, vt finem <expan abbr="c&otilde;&longs;equatur">con&longs;equatur</expan>. </s>                                                                <s>Sunt &amp; artes quarum finis non ab artifice, <lb/>&longs;ed ab alio pendet, in quibus etiam magnam partem &longs;olet habere fortuna, has facultatis nomine <lb/>notare voluerunt, quia facultas incertum euentum pr&aelig;&longs;eferat, &amp; <expan abbr="infinitat&etilde;">infinitatem</expan>. </s>                                                                <s>&amp; c&ugrave;m incertos &longs;uc&shy;<lb/>ce&longs;&longs;us habeant, locum dare <expan abbr="c&otilde;&longs;ultationi">con&longs;ultationi</expan> videntur, qua vel &longs;ic vel aliter faciendum e&longs;&longs;e iudicetur, <lb/>vt propo&longs;ito fine potiantur, (&longs;emper <expan abbr=".n.">enim</expan> re&longs;piciunt finem, licet ip&longs;um non &longs;emper a&longs;&longs;equi po&longs;sint) <lb/>&agrave; <expan abbr="c&otilde;iectura">coniectura</expan> coniectrices dict&aelig; &longs;unt. </s>                                                                <s>tales &longs;unt Dialectica, Oratoria, Medicina, Nautica, Militaris. <lb/></s>                                                                <s>Proinde c&ugrave;m finis in <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> pote&longs;tate non &longs;it, ab iis non &longs;olet finis, &longs;ed officium de&longs;iderati duntaxat. <lb/></s>                                                                <s>Secund&ograve; di&longs;tribuuntur artes ex modo faciendi. </s>                                                                <s>vt quamuis &amp; marmorarius &amp; lutarius &amp; fu&longs;or <lb/>&longs;tatuam faciant, quia <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;it idem omnium faciendi modus, artifices ijdem <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt. </s>                                                                <s>Non &longs;an&egrave; dico <lb/>eo&longs;dem non e&longs;&longs;e artifices, qu&ograve;d <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> materiam non tractent: &longs;ed non <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> modo. </s>                                                                <s>Nanque <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg479"></arrow.to.target><lb/>&longs;altandi, manet in ip&longs;a motione, &amp; cum ip&longs;a tantum propagatur. </s>                                                                <s>itaque &amp; mens qu&ecedil; in eiu&longs;modi <lb/>ver&longs;atur operationibus effectricis non autem practic&ecedil; nomine digna e&longs;t habita. </s>                                                                <s>Nunc eas multi&shy;<lb/>fariam partiri philo&longs;ophi videntur. </s>                                                                <s>Prim&ugrave;m quidem ex modo quo finem &longs;uum <expan abbr="c&otilde;&longs;equi">con&longs;equi</expan> po&longs;&longs;unt, <lb/>aut enim earum finis e&longs;t in facientis pote&longs;tate po&longs;itus, ita vt nunqu&agrave;m artifex &longs;uo fine fru&longs;tretur, <lb/>&longs;i omnia apt&egrave; &amp; appo&longs;it&egrave; fecerit, vt finem <expan abbr="c&otilde;&longs;equatur">con&longs;equatur</expan>. </s>                                                                <s>Sunt &amp; artes quarum finis non ab artifice, <lb/>&longs;ed ab alio pendet, in quibus etiam magnam partem &longs;olet habere fortuna, has facultatis nomine <lb/>notare voluerunt, quia facultas incertum euentum pr&aelig;&longs;eferat, &amp; <expan abbr="infinitat&etilde;">infinitatem</expan>. </s>                                                                <s>&amp; c&ugrave;m incertos &longs;uc&shy;<lb/>ce&longs;&longs;us habeant, locum dare <expan abbr="c&otilde;&longs;ultationi">con&longs;ultationi</expan> videntur, qua vel &longs;ic vel aliter faciendum e&longs;&longs;e iudicetur, <lb/>vt propo&longs;ito fine potiantur, (&longs;emper <expan abbr=".n.">enim</expan> re&longs;piciunt finem, licet ip&longs;um non &longs;emper a&longs;&longs;equi po&longs;sint) <lb/>&agrave; <expan abbr="c&otilde;iectura">coniectura</expan> coniectrices dict&aelig; &longs;unt. </s>                                                                <s>tales &longs;unt Dialectica, Oratoria, Medicina, Nautica, Militaris. <lb/></s>                                                                <s>Proinde c&ugrave;m finis in <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> pote&longs;tate non &longs;it, ab iis non &longs;olet finis, &longs;ed officium de&longs;iderati duntaxat. <lb/></s>                                                                <s>Secund&ograve; di&longs;tribuuntur artes ex modo faciendi. </s>                                                                <s>vt quamuis &amp; marmorarius &amp; lutarius &amp; fu&longs;or <lb/>&longs;tatuam faciant, quia <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;it idem omnium faciendi modus, artifices ijdem <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt. </s>                                                                <s>Non &longs;an&egrave; dico <lb/>eo&longs;dem non e&longs;&longs;e artifices, qu&ograve;d <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> materiam non tractent: &longs;ed non <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> modo. </s>                                                                <s>Nanque <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg480"></arrow.to.target><lb/>idem artifex e&longs;&longs;e pote&longs;t, qui fundendo &longs;tatuam facit ex auro &amp; plumbo. </s>                                                                <s>Itaque notabat Galenus <lb/><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &ecedil;tatis &longs;u&ecedil; medicos qui <expan abbr="medicin&atilde;">medicinam</expan> &longs;ecarent in <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> partes, quot &longs;unt corporis humani &amp; <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg480"></arrow.to.target><lb/>idem artifex e&longs;&longs;e pote&longs;t, qui fundendo &longs;tatuam facit ex auro &amp; plumbo. </s>                                                                <s>Itaque notabat Galenus <lb/><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &ecedil;tatis &longs;u&ecedil; medicos qui <expan abbr="medicin&atilde;">medicinam</expan> &longs;ecarent in <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> partes, quot &longs;unt corporis humani &amp; <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg481"></arrow.to.target><lb/>Rom&ecedil; e&longs;&longs;ent ocularij medici, nonnulli auricularij, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> id ex artis natura c&ugrave;m vna &longs;it <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> <lb/><expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> medicina: &longs;ed ex <expan abbr="c&otilde;moditate">commoditate</expan> na&longs;cebatur. </s>                                                                <s><expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> eam artis <expan abbr="portion&etilde;">portionem</expan> profiterentur &egrave; qua <lb/>victum &longs;ibi parare po&longs;&longs;e &longs;perarent, c&ecedil;teras negligebant. </s>                                                                <s>qu&ograve;d &longs;i victui nece&longs;&longs;aria <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;uppedita&longs;&longs;et <lb/>ea portio medicin&ecedil;, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> euenire &longs;olebat in Gr&ecedil;cia, aut &longs;olum vertere cogebantur, aut <lb/>alias artis medic&ecedil; partes exercere. </s>                                                                <s>Terti&ograve; vel artes materiam faciunt, vel parant, vel perficiunt id <lb/>quod natura <expan abbr="n&otilde;">non</expan> potuit ab&longs;oluere, vel <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> mini&longs;tr&ecedil; &longs;unt ad quas etiam referri dicimus organicas. <lb/></s>                                                                <s>faciunt <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> figuli, dum lateres &ecedil;dificatori efficiunt, <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> parant fabri qui <expan abbr="ferr&utilde;">ferrum</expan> repurgant. <lb/></s>                                                                <s>ab&longs;oluunt ea qu&ecedil; natura pr&ecedil;&longs;tare non pote&longs;t, vt lanifices; mini&longs;trant, vel qu&ecedil; faciunt in&longs;trumenta. <lb/></s>                                                                <s>vt frenorum fabricatrix eque&longs;tri, vel qu&ecedil; impedimenta remouent, &amp; applicant agentia principia <lb/>ad patientia. </s>                                                                <s>Quamobrem Medici clamant, Naturas e&longs;&longs;e <expan abbr="morbor&utilde;">morborum</expan> curatrices, modicos <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> mini&shy;<lb/>&longs;tros. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; ex fine di&longs;tinguuntur. </s>                                                                <s>qu&ograve;d variis modis ad humanos v&longs;us <expan abbr="acc&otilde;modentur">accommodentur</expan>. </s>                                                                <s>etenim <lb/>aut nece&longs;sitatis erg&ograve; operantur, aut <expan abbr="c&otilde;modi">commodi</expan>, aut voluptatis. </s>                                                                <s>ex hoc ordine &longs;unt <foreign lang="greek">kosmhtikai\</foreign> dict&aelig;, <lb/>ide&longs;t ornatrices &amp; fort&egrave; <foreign lang="greek">memhtikai\</foreign>, i. </s>                                                                <s>imitatrices, vt po&euml;tica. </s>                                                                <s>h&aelig; qu&ecedil; in &longs;olam <expan abbr="voluptat&etilde;">voluptatem</expan> <expan abbr="collim&atilde;t">collimant</expan>, <lb/> <arrow.to.target n="marg481"></arrow.to.target><lb/>Rom&ecedil; e&longs;&longs;ent ocularij medici, nonnulli auricularij, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> id ex artis natura c&ugrave;m vna &longs;it <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> <lb/><expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> medicina: &longs;ed ex <expan abbr="c&otilde;moditate">commoditate</expan> na&longs;cebatur. </s>                                                                <s><expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> eam artis <expan abbr="portion&etilde;">portionem</expan> profiterentur &egrave; qua <lb/>victum &longs;ibi parare po&longs;&longs;e &longs;perarent, c&ecedil;teras negligebant. </s>                                                                <s>qu&ograve;d &longs;i victui nece&longs;&longs;aria <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;uppedita&longs;&longs;et <lb/>ea portio medicin&ecedil;, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> euenire &longs;olebat in Gr&ecedil;cia, aut &longs;olum vertere cogebantur, aut <lb/>alias artis medic&ecedil; partes exercere. </s>                                                                <s>Terti&ograve; vel artes materiam faciunt, vel parant, vel perficiunt id <lb/>quod natura <expan abbr="n&otilde;">non</expan> potuit ab&longs;oluere, vel <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> mini&longs;tr&ecedil; &longs;unt ad quas etiam referri dicimus organicas. <lb/></s>                                                                <s>faciunt <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> figuli, dum lateres &ecedil;dificatori efficiunt, <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> parant fabri qui <expan abbr="ferr&utilde;">ferrum</expan> repurgant. <lb/></s>                                                                <s>ab&longs;oluunt ea qu&ecedil; natura pr&ecedil;&longs;tare non pote&longs;t, vt lanifices; mini&longs;trant, vel qu&ecedil; faciunt in&longs;trumenta. <lb/></s>                                                                <s>vt frenorum fabricatrix eque&longs;tri, vel qu&ecedil; impedimenta remouent, &amp; applicant agentia principia <lb/>ad patientia. </s>                                                                <s>Quamobrem Medici clamant, Naturas e&longs;&longs;e <expan abbr="morbor&utilde;">morborum</expan> curatrices, modicos <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> mini&shy;<lb/>&longs;tros. </s>                                                                <s>Po&longs;trem&ograve; ex fine di&longs;tinguuntur. </s>                                                                <s>qu&ograve;d variis modis ad humanos v&longs;us <expan abbr="acc&otilde;modentur">accommodentur</expan>. </s>                                                                <s>etenim <lb/>aut nece&longs;sitatis erg&ograve; operantur, aut <expan abbr="c&otilde;modi">commodi</expan>, aut voluptatis. </s>                                                                <s>ex hoc ordine &longs;unt <foreign lang="greek">kosmhtikai\</foreign> dict&aelig;, <lb/>ide&longs;t ornatrices &amp; fort&egrave; <foreign lang="greek">memhtikai\</foreign>, i. </s>                                                                <s>imitatrices, vt po&euml;tica. </s>                                                                <s>h&aelig; qu&ecedil; in &longs;olam <expan abbr="voluptat&etilde;">voluptatem</expan> <expan abbr="collim&atilde;t">collimant</expan>, <lb/>
Line 2379 
Line 2379 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Iam ver&ograve; dij ab&longs;ci&longs;si, exoleti, ver&longs;ipelles, fures, in vinculis habiti, fulminibus appetiti, vulnera&shy;<lb/>ti, qui dies &longs;upremos obierint, <expan abbr="terrenas&qacute;">terrenasque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;epulturas meruerint, omnes &longs;tultiti&ecedil; terminos &longs;uperat. <lb/></s>                                                                <s>Saturnus item cum obunca falce cu&longs;tos ruris, vt aliquis ramorum <expan abbr="luxurianti&utilde;">luxuriantium</expan> ton&longs;or; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> peta&longs;o <lb/>gnatus Mai&ecedil;, <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> vias aggredi pr&ecedil;paret; &amp; <expan abbr="&longs;ol&etilde;">&longs;olem</expan> <expan abbr="puluer&etilde;&qacute;">puluerenque</expan>. </s>                                                                <s>declinet, <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> priuatus <foreign lang="greek">a)rgeifo/nths</foreign>.  <s>Iam ver&ograve; dij ab&longs;ci&longs;si, exoleti, ver&longs;ipelles, fures, in vinculis habiti, fulminibus appetiti, vulnera&shy;<lb/>ti, qui dies &longs;upremos obierint, <expan abbr="terrenas&qacute;">terrenasque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;epulturas meruerint, omnes &longs;tultiti&ecedil; terminos &longs;uperat. <lb/></s>                                                                <s>Saturnus item cum obunca falce cu&longs;tos ruris, vt aliquis ramorum <expan abbr="luxurianti&utilde;">luxuriantium</expan> ton&longs;or; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> peta&longs;o <lb/>gnatus Mai&ecedil;, <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> vias aggredi pr&ecedil;paret; &amp; <expan abbr="&longs;ol&etilde;">&longs;olem</expan> <expan abbr="puluer&etilde;&qacute;">puluerenque</expan>. </s>                                                                <s>declinet, <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> priuatus <foreign lang="greek">a)rgeifo/nths</foreign>.
 <pb pagenum="53"/> <pb pagenum="53"/>
 <arrow.to.target n="marg492"></arrow.to.target><lb/>Deum mater cum tympano, cum tibijs &amp; p&longs;alterijs mu&longs;&aelig;. </s>                                                                <s>Meminit Plutarchus in eo libro, quo <lb/>di&longs;putat, &longs;it'ne &longs;eni admini&longs;tranda Re&longs;p. </s>                                                                <s>&longs;eniores Mercurios &agrave; veteribus, ita fingi &longs;olitos &longs;ine ma&shy;<lb/>nibus &amp; pedibus membris virilibus arrectis: quanqu&agrave;m &longs;ignificare voluerunt &longs;enes &agrave; c&ecedil;teris mu&shy;<lb/>neribus qu&aelig; corpore obeuntur, immunes; oratione, &amp; con&longs;ilio remp. </s>                                                                <s>adiuuare, &amp; publicorum <lb/>commodorum e&longs;&longs;e f&oelig;cundos: non erat nihil ominus qu&ograve;d &longs;ymbolum tam ob&longs;c&oelig;num excogita&shy;<lb/>rent. </s>                                                                <s>Plena erant non modo po&euml;tarum volumina con&longs;imilibus figmentis, &longs;ed &aelig;des &amp; templa. <lb/></s>                                                                <s>Quanto &longs;tultius illi qui brutorum formas attribuebant dijs immortalibus; qui error etiam per&shy;<lb/>man&longs;it v&longs;que ad tempora Num&ecedil;. </s>                                                                <s>Quamobrem illi eo nomine gratia e&longs;t habenda, qu&ograve;d primus <lb/>vetuerit Romanos (vt Plutarchi verbis vtar) <foreign lang="greek">anqrwpoeidh_ kai\ zwomo\rfon qeou_ di)kona nomi/zein</foreign>, <lb/>ide&longs;t imaginem Dei &longs;peciem pr&aelig;&longs;eferre hominis aut bellu&ecedil; putare. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m h&ecedil;c mi&longs;&longs;a faciamus, &amp; <lb/>redeamus ad Deos, quos neque otio contabe&longs;cere natura rerum patitur, neque ratione vti, aut <lb/>manere in officio, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> imbecillitas humana requireret. </s>                                                                <s>Siqua igitur functio <expan abbr="propria&qacute;">propriaque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>voluptas e&longs;t, eam omnem in contemplatione merit&ograve; collocabimus. </s>                                                                <s>Itaque c&ecedil;teris <expan abbr="homin&utilde;">hominum</expan> fun&shy;<lb/>ctionibus contemplatio pr&aelig;&longs;tabit, &amp; quamuis prudentia <expan abbr="politica&qacute;">politicaque</expan>. </s>                                                                <s>facultas de &longs;cientiis &amp; con&shy;<lb/>templandi ratione multa con&longs;tituat, vt ip&longs;i &longs;apienti&ecedil; quodammodo imperare videatur; &longs;cire licet <lb/>permagni intere&longs;&longs;e imperare de aliquo, &amp; illi imperare. </s>                                                                <s>Nanque imperare de aliquo &longs;ignificat <lb/> <arrow.to.target n="marg492"></arrow.to.target><lb/>Deum mater cum tympano, cum tibijs &amp; p&longs;alterijs mu&longs;&aelig;. </s>                                                                <s>Meminit Plutarchus in eo libro, quo <lb/>di&longs;putat, &longs;it'ne &longs;eni admini&longs;tranda Re&longs;p. </s>                                                                <s>&longs;eniores Mercurios &agrave; veteribus, ita fingi &longs;olitos &longs;ine ma&shy;<lb/>nibus &amp; pedibus membris virilibus arrectis: quanqu&agrave;m &longs;ignificare voluerunt &longs;enes &agrave; c&ecedil;teris mu&shy;<lb/>neribus qu&aelig; corpore obeuntur, immunes; oratione, &amp; con&longs;ilio remp. </s>                                                                <s>adiuuare, &amp; publicorum <lb/>commodorum e&longs;&longs;e f&oelig;cundos: non erat nihil ominus qu&ograve;d &longs;ymbolum tam ob&longs;c&oelig;num excogita&shy;<lb/>rent. </s>                                                                <s>Plena erant non modo po&euml;tarum volumina con&longs;imilibus figmentis, &longs;ed &aelig;des &amp; templa. <lb/></s>                                                                <s>Quanto &longs;tultius illi qui brutorum formas attribuebant dijs immortalibus; qui error etiam per&shy;<lb/>man&longs;it v&longs;que ad tempora Num&ecedil;. </s>                                                                <s>Quamobrem illi eo nomine gratia e&longs;t habenda, qu&ograve;d primus <lb/>vetuerit Romanos (vt Plutarchi verbis vtar) <foreign lang="greek">anqrwpoeidh= kai\ zwomo\rfon qeou= di)kona nomi/zein</foreign>, <lb/>ide&longs;t imaginem Dei &longs;peciem pr&aelig;&longs;eferre hominis aut bellu&ecedil; putare. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m h&ecedil;c mi&longs;&longs;a faciamus, &amp; <lb/>redeamus ad Deos, quos neque otio contabe&longs;cere natura rerum patitur, neque ratione vti, aut <lb/>manere in officio, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> imbecillitas humana requireret. </s>                                                                <s>Siqua igitur functio <expan abbr="propria&qacute;">propriaque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>voluptas e&longs;t, eam omnem in contemplatione merit&ograve; collocabimus. </s>                                                                <s>Itaque c&ecedil;teris <expan abbr="homin&utilde;">hominum</expan> fun&shy;<lb/>ctionibus contemplatio pr&aelig;&longs;tabit, &amp; quamuis prudentia <expan abbr="politica&qacute;">politicaque</expan>. </s>                                                                <s>facultas de &longs;cientiis &amp; con&shy;<lb/>templandi ratione multa con&longs;tituat, vt ip&longs;i &longs;apienti&ecedil; quodammodo imperare videatur; &longs;cire licet <lb/>permagni intere&longs;&longs;e imperare de aliquo, &amp; illi imperare. </s>                                                                <s>Nanque imperare de aliquo &longs;ignificat <lb/>
 <arrow.to.target n="marg493"></arrow.to.target><lb/>imperare gratia illius, alicui ver&ograve; imperare idem e&longs;t atque illo vti tanquam mini&longs;tro. </s>                                                                <s>hoc &longs;upe&shy;<lb/>rioris officium e&longs;t, illud arguit &longs;eruitutem. </s>                                                                <s>Porr&ograve; in &aelig;dibus atrien&longs;is omnibus pr&aelig;e&longs;t, <expan abbr="omnia&qacute;ue">omniaque</expan> <lb/>di&longs;pen&longs;at; &longs;ed nondum idem imperat omnibus; ver&ugrave;m domino otium parat, ne is pr&aelig;peditus <lb/>rerum nece&longs;sitate di&longs;&longs;oluatur, quominus hone&longs;t&egrave; <expan abbr="quippi&atilde;">quippiam</expan> &amp; officio&longs;i agat. </s>                                                                <s>Sed dominus atrien&longs;i <lb/>imperat. </s>                                                                <s>Eadem ratione prudentia tanquam &longs;apienti&aelig; quidam atrien&longs;is illi otium parat, vt &longs;uo <lb/>fungatur officio cohibendo affectus, <expan abbr="eos&qacute;">eosque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="n&otilde;">non</expan> tollendo pror&longs;us, hoc enim neque fieri pote&longs;t, nec <lb/>humanum ingenium tolerat; &longs;ed temperando &longs;ol&ugrave;m. </s>                                                                <s>Non ergo pr&aelig;cipit politica &longs;apienti&aelig;, &longs;ed <lb/>ip&longs;ius gratia tantum. </s>                                                                <s>Quare tantum abe&longs;t vt hic imperandi modus indicet politic&aelig; nobilitatem, <lb/>vt potius conuincat oppo&longs;itum; &longs;icut etiam qu&ograve;d Deos curet non &longs;ignificat ip&longs;am dijs e&longs;&longs;e pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;tantiorem. </s>                                                                <s>nec qu&ograve;d medicina magis eligenda <expan abbr="potior&qacute;">potiorque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;it qu&agrave;m bona valetudo, quamuis pa&shy;<lb/>ret valetudinem &amp; imperet &aelig;gro; quia imperat propter illam. </s>                                                                <s>Hactenus igitur o&longs;ten&longs;um e&longs;t con&shy;<lb/>templationem actioni pr&aelig;&longs;tare &amp; idcirco &longs;cientias facultati ciuili anteponendas e&longs;&longs;e.</s></p> <arrow.to.target n="marg493"></arrow.to.target><lb/>imperare gratia illius, alicui ver&ograve; imperare idem e&longs;t atque illo vti tanquam mini&longs;tro. </s>                                                                <s>hoc &longs;upe&shy;<lb/>rioris officium e&longs;t, illud arguit &longs;eruitutem. </s>                                                                <s>Porr&ograve; in &aelig;dibus atrien&longs;is omnibus pr&aelig;e&longs;t, <expan abbr="omnia&qacute;ue">omniaque</expan> <lb/>di&longs;pen&longs;at; &longs;ed nondum idem imperat omnibus; ver&ugrave;m domino otium parat, ne is pr&aelig;peditus <lb/>rerum nece&longs;sitate di&longs;&longs;oluatur, quominus hone&longs;t&egrave; <expan abbr="quippi&atilde;">quippiam</expan> &amp; officio&longs;i agat. </s>                                                                <s>Sed dominus atrien&longs;i <lb/>imperat. </s>                                                                <s>Eadem ratione prudentia tanquam &longs;apienti&aelig; quidam atrien&longs;is illi otium parat, vt &longs;uo <lb/>fungatur officio cohibendo affectus, <expan abbr="eos&qacute;">eosque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="n&otilde;">non</expan> tollendo pror&longs;us, hoc enim neque fieri pote&longs;t, nec <lb/>humanum ingenium tolerat; &longs;ed temperando &longs;ol&ugrave;m. </s>                                                                <s>Non ergo pr&aelig;cipit politica &longs;apienti&aelig;, &longs;ed <lb/>ip&longs;ius gratia tantum. </s>                                                                <s>Quare tantum abe&longs;t vt hic imperandi modus indicet politic&aelig; nobilitatem, <lb/>vt potius conuincat oppo&longs;itum; &longs;icut etiam qu&ograve;d Deos curet non &longs;ignificat ip&longs;am dijs e&longs;&longs;e pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;tantiorem. </s>                                                                <s>nec qu&ograve;d medicina magis eligenda <expan abbr="potior&qacute;">potiorque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;it qu&agrave;m bona valetudo, quamuis pa&shy;<lb/>ret valetudinem &amp; imperet &aelig;gro; quia imperat propter illam. </s>                                                                <s>Hactenus igitur o&longs;ten&longs;um e&longs;t con&shy;<lb/>templationem actioni pr&aelig;&longs;tare &amp; idcirco &longs;cientias facultati ciuili anteponendas e&longs;&longs;e.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg492"></margin.target>A</s></p> <s><margin.target id="marg492"></margin.target>A</s></p>
Line 2425 
Line 2425 
 <pb pagenum="58"/>Ver&ugrave;m fac illud fui&longs;&longs;e decretum Philo&longs;ophi ex numero &longs;ub&longs;tantiarum colligi &longs;cientiarum mul&shy;<lb/> <pb pagenum="58"/>Ver&ugrave;m fac illud fui&longs;&longs;e decretum Philo&longs;ophi ex numero &longs;ub&longs;tantiarum colligi &longs;cientiarum mul&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg524"></arrow.to.target><lb/>titudinem: culpandi &longs;unt mathematici qui quantum ab omni &longs;ub&longs;tanti&aelig; genere &longs;eparatum <expan abbr="c&otilde;-mini&longs;cuntur">con&shy;<lb/>mini&longs;cuntur</expan>, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>mathematico &longs;ub&longs;ternunt, neque ius &longs;uum retinent. </s>                                                                <s>Vt enim ante &longs;ignificaui&shy;<lb/>mus, accidens &longs;ine &longs;ub&longs;tantia neque e&longs;&longs;e, neque cogitari pote&longs;t, &amp; in mathematica &longs;ic &longs;ubit ab&longs;tra&shy;<lb/>ctionem, vt prim&ugrave;m fit in ab&longs;tractione aliorum accidentium, determinando notionem &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>ti&aelig; tali forma accidentis, vt con&longs;iderando &longs;ub&longs;tantiam quatenus e&longs;t quanta, non vt &longs;ubiectum <lb/>quanti, deinde liberatur quantum conditionibus materi&aelig; &longs;en&longs;ilis, hoc e&longs;t, alteratricibus calore &amp; <lb/>frigore, &amp; qu&aelig; na&longs;cuntur ex illis, &longs;ibi relinquens extentionem &longs;olam <foreign lang="greek">dia\sthma</foreign>, &longs;iue <foreign lang="greek">dia\stasi+n</foreign>, au&shy;<lb/>xilio no&longs;tr&aelig; mentis: e&longs;t autem di&longs;tantia infinitum quid, &amp; intrin&longs;ecus inh&aelig;ret in materia, imm&ograve; <lb/>e&longs;t ip&longs;a materies, vt &longs;uo loco demon&longs;trabitur. </s>                                                                <s>&amp; quamuis non &longs;it &longs;en&longs;ilis, e&longs;t <foreign lang="greek">nohth/</foreign>, &amp; intelligen&shy;<lb/>da: infinita ver&ograve; non qu&ograve;d omni termino excedat, &longs;ed quia mens in ea terminum vbicunque fi&shy;<lb/>gere queat, &amp; quadrans &amp; rotundans. </s>                                                                <s>nam termini naturales &longs;unt in materia iam qualitatibus <lb/>alteratricibus &amp; &longs;en&longs;ilibus affecta. </s>                                                                <s>Accedit eodem qu&ograve;d nomen &longs;ub&longs;tanti&ecedil; multiplex e&longs;t, &amp; inter <lb/>c&ecedil;tera comprehendit <foreign lang="greek">to\ ti/ e)sti\</foreign>, quod quid e&longs;t, atque hoc e&longs;t &longs;cienti&aelig; caput, vt dixi. </s>                                                                <s>Proinde tria <lb/>&longs;unt genera ip&longs;ius quid e&longs;t, vnum formarum ab omni materi&aelig; &longs;ecretarum, quod e&longs;t primi philo&shy;<lb/>&longs;ophi, alterum quod e&longs;t in materia &longs;en&longs;ili &amp; naturale, &amp; tertium quod &longs;ecernitur &agrave; materia &longs;en&longs;i&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg524"></arrow.to.target><lb/>titudinem: culpandi &longs;unt mathematici qui quantum ab omni &longs;ub&longs;tanti&aelig; genere &longs;eparatum <expan abbr="c&otilde;-mini&longs;cuntur">con&shy;<lb/>mini&longs;cuntur</expan>, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>mathematico &longs;ub&longs;ternunt, neque ius &longs;uum retinent. </s>                                                                <s>Vt enim ante &longs;ignificaui&shy;<lb/>mus, accidens &longs;ine &longs;ub&longs;tantia neque e&longs;&longs;e, neque cogitari pote&longs;t, &amp; in mathematica &longs;ic &longs;ubit ab&longs;tra&shy;<lb/>ctionem, vt prim&ugrave;m fit in ab&longs;tractione aliorum accidentium, determinando notionem &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>ti&aelig; tali forma accidentis, vt con&longs;iderando &longs;ub&longs;tantiam quatenus e&longs;t quanta, non vt &longs;ubiectum <lb/>quanti, deinde liberatur quantum conditionibus materi&aelig; &longs;en&longs;ilis, hoc e&longs;t, alteratricibus calore &amp; <lb/>frigore, &amp; qu&aelig; na&longs;cuntur ex illis, &longs;ibi relinquens extentionem &longs;olam <foreign lang="greek">dia\sthma</foreign>, &longs;iue <foreign lang="greek">dia\stasi+n</foreign>, au&shy;<lb/>xilio no&longs;tr&aelig; mentis: e&longs;t autem di&longs;tantia infinitum quid, &amp; intrin&longs;ecus inh&aelig;ret in materia, imm&ograve; <lb/>e&longs;t ip&longs;a materies, vt &longs;uo loco demon&longs;trabitur. </s>                                                                <s>&amp; quamuis non &longs;it &longs;en&longs;ilis, e&longs;t <foreign lang="greek">nohth/</foreign>, &amp; intelligen&shy;<lb/>da: infinita ver&ograve; non qu&ograve;d omni termino excedat, &longs;ed quia mens in ea terminum vbicunque fi&shy;<lb/>gere queat, &amp; quadrans &amp; rotundans. </s>                                                                <s>nam termini naturales &longs;unt in materia iam qualitatibus <lb/>alteratricibus &amp; &longs;en&longs;ilibus affecta. </s>                                                                <s>Accedit eodem qu&ograve;d nomen &longs;ub&longs;tanti&ecedil; multiplex e&longs;t, &amp; inter <lb/>c&ecedil;tera comprehendit <foreign lang="greek">to\ ti/ e)sti\</foreign>, quod quid e&longs;t, atque hoc e&longs;t &longs;cienti&aelig; caput, vt dixi. </s>                                                                <s>Proinde tria <lb/>&longs;unt genera ip&longs;ius quid e&longs;t, vnum formarum ab omni materi&aelig; &longs;ecretarum, quod e&longs;t primi philo&shy;<lb/>&longs;ophi, alterum quod e&longs;t in materia &longs;en&longs;ili &amp; naturale, &amp; tertium quod &longs;ecernitur &agrave; materia &longs;en&longs;i&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg525"></arrow.to.target><lb/>li, &amp; e&longs;t mathematicum. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i accidens &longs;pectare dicuntur; ita accipito, quia <expan abbr="n&otilde;">non</expan> re&longs;oluunt &longs;uas <lb/>demon&longs;trationes in principia &longs;ub&longs;tanti&aelig;, quemadmodum ali&aelig; &longs;cienti&aelig;, &longs;ed in principia quanti <lb/><expan abbr="t&atilde;tummod&ograve;">tantummod&ograve;</expan>; nihilominus &amp; ip&longs;a rei principia <expan abbr="perhib&etilde;tur">perhibentur</expan> ab Ari&longs;totele; <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> vt quid tetragoni&longs;mus? <lb/></s>                                                                <s> <arrow.to.target n="marg525"></arrow.to.target><lb/>li, &amp; e&longs;t mathematicum. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i accidens &longs;pectare dicuntur; ita accipito, quia <expan abbr="n&otilde;">non</expan> re&longs;oluunt &longs;uas <lb/>demon&longs;trationes in principia &longs;ub&longs;tanti&aelig;, quemadmodum ali&aelig; &longs;cienti&aelig;, &longs;ed in principia quanti <lb/><expan abbr="t&atilde;tummod&ograve;">tantummod&ograve;</expan>; nihilominus &amp; ip&longs;a rei principia <expan abbr="perhib&etilde;tur">perhibentur</expan> ab Ari&longs;totele; <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> vt quid tetragoni&longs;mus? <lb/></s>                                                                <s>
 <arrow.to.target n="marg526"></arrow.to.target><lb/>inuentio medi&aelig;. </s>                                                                <s>Quanquam illud &longs;atis e&longs;&longs;e poterat ad per&longs;uadendum in mathematicis e&longs;&longs;e rei <lb/>cau&longs;&longs;am &amp; &longs;i illis <expan abbr="c&otilde;cedebatur">concedebatur</expan> quid e&longs;t. </s>                                                                <s>H&aelig;c <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;unt Ari&longs;totelis verba 5. prim&aelig; phil. </s>                                                                <s>c. de termino. <lb/></s>                                                                <s><foreign lang="greek">to\ ti/ e)sti\ pe/rws gnw/seas, kai\ tou_ pragma/tos</foreign>. </s>                                                                <s>Ip&longs;um quid e&longs;t e&longs;&longs;e terminum cognitionis, &longs;i ver&ograve; <lb/>cognitionis &amp; rei. </s>                                                                <s>Et plan&egrave; &longs;i ita res e&longs;t veram habeat cau&longs;&longs;am tetragoni&longs;mus; propter quam &longs;it <lb/>oportet, aut &longs;it <foreign lang="greek">a)nai/tios</foreign> &amp; &longs;ine cau&longs;&longs;a, quod e&longs;t principium. </s>                                                                <s>Quapropter et&longs;i non &longs;unt ver&ecedil; cau&longs;&shy;<lb/>&longs;&aelig;, ide&longs;t, pr&aelig;cipu&ecedil;, &longs;unt tamen prim&aelig;, &longs;i referantur ad &longs;uos effectus, id quod <expan abbr="dem&otilde;&longs;trationi">demon&longs;trationi</expan> &longs;at e&longs;t. <lb/></s>                                                                <s>Memento ver&ograve; ip&longs;um quid e&longs;t e&longs;&longs;e duplex vel propri&egrave;, quod rei formam <expan abbr="c&otilde;tinet">continet</expan>, vel logic&egrave;, quod <lb/>per omnia cau&longs;&longs;arum genera &longs;eor&longs;um tradi pote&longs;t. </s>                                                                <s>Atqui ea definitio, qu&aelig; continet formam, &longs;u&shy;<lb/>mitur &agrave; Mathematicis, nec &agrave; phy&longs;ica definitione differt: quand&ograve; non aliter definiret phy&longs;icus re&shy;<lb/>ctum, aut curuum, vel Sexagonum, cum docet cur iris lapis &longs;it Hexagonus; itaque etiam nos do&shy;<lb/>cuit Ari&longs;toteles <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> ip&longs;um cur in ip&longs;um quid e&longs;t re&longs;olui, vt in definitionem recti, &amp; eius, cuius po&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg526"></arrow.to.target><lb/>inuentio medi&aelig;. </s>                                                                <s>Quanquam illud &longs;atis e&longs;&longs;e poterat ad per&longs;uadendum in mathematicis e&longs;&longs;e rei <lb/>cau&longs;&longs;am &amp; &longs;i illis <expan abbr="c&otilde;cedebatur">concedebatur</expan> quid e&longs;t. </s>                                                                <s>H&aelig;c <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;unt Ari&longs;totelis verba 5. prim&aelig; phil. </s>                                                                <s>c. de termino. <lb/></s>                                                                <s><foreign lang="greek">to\ ti/ e)sti\ pe/rws gnw/seas, kai\ tou= pragma/tos</foreign>. </s>                                                                <s>Ip&longs;um quid e&longs;t e&longs;&longs;e terminum cognitionis, &longs;i ver&ograve; <lb/>cognitionis &amp; rei. </s>                                                                <s>Et plan&egrave; &longs;i ita res e&longs;t veram habeat cau&longs;&longs;am tetragoni&longs;mus; propter quam &longs;it <lb/>oportet, aut &longs;it <foreign lang="greek">a)nai/tios</foreign> &amp; &longs;ine cau&longs;&longs;a, quod e&longs;t principium. </s>                                                                <s>Quapropter et&longs;i non &longs;unt ver&ecedil; cau&longs;&shy;<lb/>&longs;&aelig;, ide&longs;t, pr&aelig;cipu&ecedil;, &longs;unt tamen prim&aelig;, &longs;i referantur ad &longs;uos effectus, id quod <expan abbr="dem&otilde;&longs;trationi">demon&longs;trationi</expan> &longs;at e&longs;t. <lb/></s>                                                                <s>Memento ver&ograve; ip&longs;um quid e&longs;t e&longs;&longs;e duplex vel propri&egrave;, quod rei formam <expan abbr="c&otilde;tinet">continet</expan>, vel logic&egrave;, quod <lb/>per omnia cau&longs;&longs;arum genera &longs;eor&longs;um tradi pote&longs;t. </s>                                                                <s>Atqui ea definitio, qu&aelig; continet formam, &longs;u&shy;<lb/>mitur &agrave; Mathematicis, nec &agrave; phy&longs;ica definitione differt: quand&ograve; non aliter definiret phy&longs;icus re&shy;<lb/>ctum, aut curuum, vel Sexagonum, cum docet cur iris lapis &longs;it Hexagonus; itaque etiam nos do&shy;<lb/>cuit Ari&longs;toteles <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> ip&longs;um cur in ip&longs;um quid e&longs;t re&longs;olui, vt in definitionem recti, &amp; eius, cuius po&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg527"></arrow.to.target><lb/>te&longs;t e&longs;&longs;e commen&longs;io. </s>                                                                <s>Vtitur etiam materia Mathematicus, vt c&ugrave;m totum rectum ex duobus &longs;e&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg527"></arrow.to.target><lb/>te&longs;t e&longs;&longs;e commen&longs;io. </s>                                                                <s>Vtitur etiam materia Mathematicus, vt c&ugrave;m totum rectum ex duobus &longs;e&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg528"></arrow.to.target><lb/>mirectis concludit. </s>                                                                <s>&amp; c&ugrave;m in omni pr&aelig;dicamento contineatur ratio pote&longs;tatis &amp; actus, &amp; quod <lb/>e&longs;t in&longs;tar materi&aelig; ac form&aelig;, vtrunque principiorum genus v&longs;urpat; &amp; quamuis non &longs;int ab&longs;olu&shy;<lb/>t&egrave; prima, &longs;at e&longs;t &longs;i in &longs;uo genere &longs;int huiu&longs;modi. </s>                                                                <s>Neque tibi negotium face&longs;&longs;at, &longs;iquando ex nobis <lb/>audies dimidia, aut aliud &longs;imile partium genus e&longs;&longs;e toto po&longs;teriora; proptere&agrave; non po&longs;&longs;e ex illis <lb/>demon&longs;trationem confici; aut &longs;i <expan abbr="c&otilde;ficit">conficit</expan> demon&longs;tratio; ex his tanqu&agrave;m prioribus verearis ne fals&ograve; <lb/>pronunciatum &longs;it ab Ari&longs;totele, eas partes e&longs;&longs;e toto po&longs;teriores. </s>                                                                <s>Etenim alia ratio e&longs;t eiu&longs;modi <lb/>partium apud mathematicum &amp; c&ecedil;teros philo&longs;ophos: apud hos enim &longs;unt accidentia e&longs;&longs;enti&aelig;; <lb/>proptere&agrave; toto po&longs;teriores habentur; at apud mathematicum qui di&longs;tantiam per &longs;e con&longs;iderat <lb/> <arrow.to.target n="marg528"></arrow.to.target><lb/>mirectis concludit. </s>                                                                <s>&amp; c&ugrave;m in omni pr&aelig;dicamento contineatur ratio pote&longs;tatis &amp; actus, &amp; quod <lb/>e&longs;t in&longs;tar materi&aelig; ac form&aelig;, vtrunque principiorum genus v&longs;urpat; &amp; quamuis non &longs;int ab&longs;olu&shy;<lb/>t&egrave; prima, &longs;at e&longs;t &longs;i in &longs;uo genere &longs;int huiu&longs;modi. </s>                                                                <s>Neque tibi negotium face&longs;&longs;at, &longs;iquando ex nobis <lb/>audies dimidia, aut aliud &longs;imile partium genus e&longs;&longs;e toto po&longs;teriora; proptere&agrave; non po&longs;&longs;e ex illis <lb/>demon&longs;trationem confici; aut &longs;i <expan abbr="c&otilde;ficit">conficit</expan> demon&longs;tratio; ex his tanqu&agrave;m prioribus verearis ne fals&ograve; <lb/>pronunciatum &longs;it ab Ari&longs;totele, eas partes e&longs;&longs;e toto po&longs;teriores. </s>                                                                <s>Etenim alia ratio e&longs;t eiu&longs;modi <lb/>partium apud mathematicum &amp; c&ecedil;teros philo&longs;ophos: apud hos enim &longs;unt accidentia e&longs;&longs;enti&aelig;; <lb/>proptere&agrave; toto po&longs;teriores habentur; at apud mathematicum qui di&longs;tantiam per &longs;e con&longs;iderat <lb/>
 <arrow.to.target n="marg529"></arrow.to.target><lb/>qu&aelig; per &longs;e con&longs;tat ex iis partibus iure principia reputantur. </s>                                                                <s>In&longs;uper &longs;cire licet certitudinem &longs;eu <lb/>per&longs;picuitatem e&longs;&longs;e vel per <expan abbr="dem&otilde;&longs;trationem">demon&longs;trationem</expan>, vel etiam mult&ograve; maiorem, qualis e&longs;t principiorum, <lb/>qu&ecedil; &longs;an&egrave; per&longs;picuitas &longs;cientiam non oppugnat. </s>                                                                <s>hoc autem modo multa note&longs;cunt in mathema&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg529"></arrow.to.target><lb/>qu&aelig; per &longs;e con&longs;tat ex iis partibus iure principia reputantur. </s>                                                                <s>In&longs;uper &longs;cire licet certitudinem &longs;eu <lb/>per&longs;picuitatem e&longs;&longs;e vel per <expan abbr="dem&otilde;&longs;trationem">demon&longs;trationem</expan>, vel etiam mult&ograve; maiorem, qualis e&longs;t principiorum, <lb/>qu&ecedil; &longs;an&egrave; per&longs;picuitas &longs;cientiam non oppugnat. </s>                                                                <s>hoc autem modo multa note&longs;cunt in mathema&shy;<lb/>
Line 2437 
Line 2437 
 <arrow.to.target n="marg534"></arrow.to.target><lb/>afferunt mathematica theoremata ex communibus effici; negatur. </s>                                                                <s>&longs;iquidem ad rem propo&longs;itam <lb/>ex analytico pr&aelig;cepto contrahantur. </s>                                                                <s>Et illud etiam qu&ograve;d medium non &longs;it ratio formalis conclu&shy;<lb/>&longs;ionis; &amp; qu&ograve;d vna <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s>                                                                <s>cau&longs;&longs;a plurium effectuum e&longs;&longs;e pote&longs;t. </s>                                                                <s>An id &longs;ufficit, vt talis &longs;it cau&longs;&longs;a <lb/>qua po&longs;ita ponatur effectus, qu&aelig;cunque illa cau&longs;&longs;a &longs;it, aut in eam re&longs;oluatur: &amp; &longs;i plura &longs;int me&shy;<lb/>dia, vt ex ijs vna cau&longs;&longs;a fiat, aut ni&longs;i res ita &longs;e habeat, vitium in ratione latebit; &amp; erit p&longs;eudogra&shy;<lb/>phema, neque mathematic&aelig; conditio; &longs;ed demon&longs;trantis error erit culpandus. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d forma ca&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg534"></arrow.to.target><lb/>afferunt mathematica theoremata ex communibus effici; negatur. </s>                                                                <s>&longs;iquidem ad rem propo&longs;itam <lb/>ex analytico pr&aelig;cepto contrahantur. </s>                                                                <s>Et illud etiam qu&ograve;d medium non &longs;it ratio formalis conclu&shy;<lb/>&longs;ionis; &amp; qu&ograve;d vna <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s>                                                                <s>cau&longs;&longs;a plurium effectuum e&longs;&longs;e pote&longs;t. </s>                                                                <s>An id &longs;ufficit, vt talis &longs;it cau&longs;&longs;a <lb/>qua po&longs;ita ponatur effectus, qu&aelig;cunque illa cau&longs;&longs;a &longs;it, aut in eam re&longs;oluatur: &amp; &longs;i plura &longs;int me&shy;<lb/>dia, vt ex ijs vna cau&longs;&longs;a fiat, aut ni&longs;i res ita &longs;e habeat, vitium in ratione latebit; &amp; erit p&longs;eudogra&shy;<lb/>phema, neque mathematic&aelig; conditio; &longs;ed demon&longs;trantis error erit culpandus. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d forma ca&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg535"></arrow.to.target><lb/>reant mathematic&aelig;, aut materia: t&ugrave;m patebit, cum docebimus terminos e&longs;&longs;e formam interualli <lb/>quod mathematico &longs;ubijcitur. </s>                                                                <s>&amp; in rebus mathematicis e&longs;t materia, &longs;i non &longs;en&longs;ilis; at qu&aelig; men&shy;<lb/>te comprehendi queat; &amp; partes qu&aelig; materi&aelig; vim obtinent: carent plan&egrave; fine &amp; efficiente, quo&shy;<lb/>niam cau&longs;&longs;&aelig; i&longs;t&aelig; &longs;unt principia motus; mathematica ver&ograve; &longs;unt immobilia: &longs;ed materia qu&aelig; &longs;ub <lb/>mentem cadit &amp; forma qu&aelig; re&longs;pondeat illi, nequaqu&agrave;m. </s>                                                                <s>&amp; id fal&longs;um e&longs;t, qu&ograve;d talium <expan abbr="quantor&utilde;">quantorum</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg535"></arrow.to.target><lb/>reant mathematic&aelig;, aut materia: t&ugrave;m patebit, cum docebimus terminos e&longs;&longs;e formam interualli <lb/>quod mathematico &longs;ubijcitur. </s>                                                                <s>&amp; in rebus mathematicis e&longs;t materia, &longs;i non &longs;en&longs;ilis; at qu&aelig; men&shy;<lb/>te comprehendi queat; &amp; partes qu&aelig; materi&aelig; vim obtinent: carent plan&egrave; fine &amp; efficiente, quo&shy;<lb/>niam cau&longs;&longs;&aelig; i&longs;t&aelig; &longs;unt principia motus; mathematica ver&ograve; &longs;unt immobilia: &longs;ed materia qu&aelig; &longs;ub <lb/>mentem cadit &amp; forma qu&aelig; re&longs;pondeat illi, nequaqu&agrave;m. </s>                                                                <s>&amp; id fal&longs;um e&longs;t, qu&ograve;d talium <expan abbr="quantor&utilde;">quantorum</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg536"></arrow.to.target><lb/>non &longs;it definitio. </s>                                                                <s>Ea, qu&aelig; probantur externa e&longs;&longs;e; &longs;i extr&agrave; idem &longs;ubiectum, fateor. </s>                                                                <s>&longs;i ver&ograve; extra <lb/>genus; id ver&ograve; pernego. </s>                                                                <s>Addis auctoritatem Ari&longs;totelis negantis principia propria mathemati&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg536"></arrow.to.target><lb/>non &longs;it definitio. </s>                                                                <s>Ea, qu&aelig; probantur externa e&longs;&longs;e; &longs;i extr&agrave; idem &longs;ubiectum, fateor. </s>                                                                <s>&longs;i ver&ograve; extra <lb/>genus; id ver&ograve; pernego. </s>                                                                <s>Addis auctoritatem Ari&longs;totelis negantis principia propria mathemati&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg537"></arrow.to.target><lb/>cis, te deludit ambiguum, quod culpa interpretis in codicem latinum irrep&longs;it. </s>                                                                <s>nanque du&aelig; &longs;unt <lb/>voces apud Gr&aelig;cos, quas vnico nomine proprij Latini verterunt. <foreign lang="greek">ku/rion &amp; o/ikei_on</foreign>. </s>                                                                <s>Porr&ograve; <foreign lang="greek">oi)kei_a</foreign><lb/>requiruntur in &longs;cientiis; <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <foreign lang="greek">ku/ria</foreign> non in omni &longs;cientia, &longs;unt ver&ograve; <foreign lang="greek">ku/ria</foreign> pr&aelig;cipua &amp; poti&longs;sima <lb/> <arrow.to.target n="marg537"></arrow.to.target><lb/>cis, te deludit ambiguum, quod culpa interpretis in codicem latinum irrep&longs;it. </s>                                                                <s>nanque du&aelig; &longs;unt <lb/>voces apud Gr&aelig;cos, quas vnico nomine proprij Latini verterunt. <foreign lang="greek">ku/rion &amp; o/ikei=on</foreign>. </s>                                                                <s>Porr&ograve; <foreign lang="greek">oi)kei=a</foreign><lb/>requiruntur in &longs;cientiis; <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <foreign lang="greek">ku/ria</foreign> non in omni &longs;cientia, &longs;unt ver&ograve; <foreign lang="greek">ku/ria</foreign> pr&aelig;cipua &amp; poti&longs;sima <lb/>
 <arrow.to.target n="marg538"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg538"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg539"></arrow.to.target><lb/>cau&longs;&longs;arum genera nimirum finis &amp; efficiens, &amp; <foreign lang="greek">ku/rion</foreign> e&longs;t auctor &amp; caput. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> h&aelig;c ergo negantur <lb/> <arrow.to.target n="marg539"></arrow.to.target><lb/>cau&longs;&longs;arum genera nimirum finis &amp; efficiens, &amp; <foreign lang="greek">ku/rion</foreign> e&longs;t auctor &amp; caput. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> h&aelig;c ergo negantur <lb/>
 <arrow.to.target n="marg540"></arrow.to.target><lb/>ab Ari&longs;totele mathematicis. </s>                                                                <s>Dices h&aelig;c e&longs;&longs;e principia metaphoric&egrave;. </s>                                                                <s>An &longs;unt principia metapho&shy;<lb/>ric&egrave; mutationis, non principia &longs;impliciter accepta, qu&ograve;d aliquid de illorum ratione minuatur. <lb/></s>                                                                <s>imm&ograve; &longs;unt principia maxim&egrave;; vnde aliquid pendeat; cuius &longs;ignum qu&ograve;d illo immutato, aliquid <lb/>etiam &longs;ecum immutetur, qu&aelig; nonnulli &egrave; Latinis &longs;ic explicant, qu&ograve;d &longs;int efficientia formaliter, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>effectiu&egrave;. </s>                                                                <s>quemadmodum forma &amp; priuatio dicuntur agere, non quia moueant; &longs;ed qu&ograve;d &longs;ui pr&ecedil;&shy;<lb/>&longs;entia faciant aliud. </s>                                                                <s>&amp; ratio peccat &agrave; coniunctis ad diui&longs;a. </s>                                                                <s>De his ergo, qu&aelig; <foreign lang="greek">ku/ria</foreign> &longs;unt; agebat <lb/>Ari&longs;toteles, non de propriis, qu&aelig; quatenus ip&longs;um in&longs;unt. </s>                                                                <s>Neque ver&ograve; rationem &longs;cienti&aelig; tollit, <lb/>qu&ograve;d principia &longs;int metaphoric&egrave;; &longs;iquidem etiam inibi conce&longs;&longs;erit Philo&longs;ophus idem <expan abbr="principior&utilde;">principiorum</expan> <lb/>genus prim&aelig; philo&longs;ophi&aelig;, qu&aelig; e&longs;t omnium maxim&egrave; &longs;cientia. </s>                                                                <s>Quanqu&agrave;m non erat etiam, vt ve&shy;<lb/>reremur a&longs;signare principia propria mathematicis, qui ob&longs;erua&longs;&longs;emus notari <expan abbr="Bry&longs;&longs;on&etilde;">Bry&longs;&longs;onem</expan> <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> qu&ograve;d in <lb/> <arrow.to.target n="marg540"></arrow.to.target><lb/>ab Ari&longs;totele mathematicis. </s>                                                                <s>Dices h&aelig;c e&longs;&longs;e principia metaphoric&egrave;. </s>                                                                <s>An &longs;unt principia metapho&shy;<lb/>ric&egrave; mutationis, non principia &longs;impliciter accepta, qu&ograve;d aliquid de illorum ratione minuatur. <lb/></s>                                                                <s>imm&ograve; &longs;unt principia maxim&egrave;; vnde aliquid pendeat; cuius &longs;ignum qu&ograve;d illo immutato, aliquid <lb/>etiam &longs;ecum immutetur, qu&aelig; nonnulli &egrave; Latinis &longs;ic explicant, qu&ograve;d &longs;int efficientia formaliter, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>effectiu&egrave;. </s>                                                                <s>quemadmodum forma &amp; priuatio dicuntur agere, non quia moueant; &longs;ed qu&ograve;d &longs;ui pr&ecedil;&shy;<lb/>&longs;entia faciant aliud. </s>                                                                <s>&amp; ratio peccat &agrave; coniunctis ad diui&longs;a. </s>                                                                <s>De his ergo, qu&aelig; <foreign lang="greek">ku/ria</foreign> &longs;unt; agebat <lb/>Ari&longs;toteles, non de propriis, qu&aelig; quatenus ip&longs;um in&longs;unt. </s>                                                                <s>Neque ver&ograve; rationem &longs;cienti&aelig; tollit, <lb/>qu&ograve;d principia &longs;int metaphoric&egrave;; &longs;iquidem etiam inibi conce&longs;&longs;erit Philo&longs;ophus idem <expan abbr="principior&utilde;">principiorum</expan> <lb/>genus prim&aelig; philo&longs;ophi&aelig;, qu&aelig; e&longs;t omnium maxim&egrave; &longs;cientia. </s>                                                                <s>Quanqu&agrave;m non erat etiam, vt ve&shy;<lb/>reremur a&longs;signare principia propria mathematicis, qui ob&longs;erua&longs;&longs;emus notari <expan abbr="Bry&longs;&longs;on&etilde;">Bry&longs;&longs;onem</expan> <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> qu&ograve;d in <lb/>
Line 2609 
Line 2609 
 <arrow.to.target n="marg592"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg592"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg593"></arrow.to.target><lb/>de natura fer&egrave; plurima videtur circum corpora &amp; magnitudines &amp; horum pa&longs;siones atque mo&shy;<lb/>tus; adhuc autem circum principia qu&aelig; talis &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;unt.&rdquo; &amp; c&ugrave;m ignotum &longs;it, &longs;it'ne corpus <lb/> <arrow.to.target n="marg593"></arrow.to.target><lb/>de natura fer&egrave; plurima videtur circum corpora &amp; magnitudines &amp; horum pa&longs;siones atque mo&shy;<lb/>tus; adhuc autem circum principia qu&aelig; talis &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;unt.&rdquo; &amp; c&ugrave;m ignotum &longs;it, &longs;it'ne corpus <lb/>
 <arrow.to.target n="marg594"></arrow.to.target><lb/>hoc &amp; probandum: &longs;ubiectum ver&ograve; noti&longs;simum e&longs;&longs;e velit, mihi &longs;it veri&longs;imile illud &longs;tatui po&longs;&longs;e <lb/>&longs;ub&longs;tantiam naturalem, &longs;eu &longs;ub&longs;tantiam mobilem. </s>                                                                <s>C&aelig;ter&ugrave;m dicet qui&longs;piam, veluti ens repu&shy;<lb/>diatum e&longs;t, quia non e&longs;t proprium mobilitaris &longs;ubiectum, nec bene congruit, c&ugrave;m ratione forma&shy;<lb/>li; &longs;ic neque &longs;ub&longs;tantia, quiddam enim amplius e&longs;t &longs;ub&longs;tantia, qu&agrave;m mobilitas. </s>                                                                <s>&longs;iquidem aliqu&aelig; <lb/>&longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;int ad quas nullo modo pertineat motus, vt ill&aelig; &longs;unt qu&aelig; ab omni materi&aelig; concre&shy;<lb/>tione vindicantur. </s>                                                                <s>audiet is, quantum hoc valeat, &longs;i ant&egrave; con&longs;tituatur, quemadmodum &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tia naturalis, &longs;eu mobilis &longs;it &longs;ubiectum. </s>                                                                <s>Nam tres leges adhibendas e&longs;&longs;e cen&longs;eo, &longs;i defendere <lb/>velimus tale &longs;ubiectum. </s>                                                                <s>Prim&ugrave;m quidem, vt totum hoc coniunctum quod dicimus &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tiam mobilem, pro &longs;ubiecto ponatur. </s>                                                                <s>Neque enim &longs;ub&longs;tantia &longs;eor&longs;um, neque &longs;eor&longs;um mobile <lb/>&longs;unt &longs;ubiectum; &longs;ed totum hoc quod e&longs;t &longs;ub&longs;tantia mobilis; atque ade&ograve;, vt &aelig;quiualeat hoc ter&shy;<lb/>mino cuidam &longs;implici, itaque neque mobile de &longs;ub&longs;tantia, neque &longs;ub&longs;tantia de mobili probari <lb/>po&longs;&longs;unt; id autem notum nobis e&longs;t notitia confu&longs;a qua ope &longs;en&longs;us accedit, dum cogno&longs;cimus <lb/>omnia, aut qu&aelig;dam moueri, vel dum nouimus e&longs;&longs;e motum. </s>                                                                <s>nam &longs;imul nouimus hoc aut illud <lb/>moueri. </s>                                                                <s>Ex quo efficitur, vt &longs;ub&longs;tantia non &longs;impliciter &amp; vniuers&egrave; ponatur &longs;ubiectum, &longs;ed &longs;ub&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg594"></arrow.to.target><lb/>hoc &amp; probandum: &longs;ubiectum ver&ograve; noti&longs;simum e&longs;&longs;e velit, mihi &longs;it veri&longs;imile illud &longs;tatui po&longs;&longs;e <lb/>&longs;ub&longs;tantiam naturalem, &longs;eu &longs;ub&longs;tantiam mobilem. </s>                                                                <s>C&aelig;ter&ugrave;m dicet qui&longs;piam, veluti ens repu&shy;<lb/>diatum e&longs;t, quia non e&longs;t proprium mobilitaris &longs;ubiectum, nec bene congruit, c&ugrave;m ratione forma&shy;<lb/>li; &longs;ic neque &longs;ub&longs;tantia, quiddam enim amplius e&longs;t &longs;ub&longs;tantia, qu&agrave;m mobilitas. </s>                                                                <s>&longs;iquidem aliqu&aelig; <lb/>&longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;int ad quas nullo modo pertineat motus, vt ill&aelig; &longs;unt qu&aelig; ab omni materi&aelig; concre&shy;<lb/>tione vindicantur. </s>                                                                <s>audiet is, quantum hoc valeat, &longs;i ant&egrave; con&longs;tituatur, quemadmodum &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tia naturalis, &longs;eu mobilis &longs;it &longs;ubiectum. </s>                                                                <s>Nam tres leges adhibendas e&longs;&longs;e cen&longs;eo, &longs;i defendere <lb/>velimus tale &longs;ubiectum. </s>                                                                <s>Prim&ugrave;m quidem, vt totum hoc coniunctum quod dicimus &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tiam mobilem, pro &longs;ubiecto ponatur. </s>                                                                <s>Neque enim &longs;ub&longs;tantia &longs;eor&longs;um, neque &longs;eor&longs;um mobile <lb/>&longs;unt &longs;ubiectum; &longs;ed totum hoc quod e&longs;t &longs;ub&longs;tantia mobilis; atque ade&ograve;, vt &aelig;quiualeat hoc ter&shy;<lb/>mino cuidam &longs;implici, itaque neque mobile de &longs;ub&longs;tantia, neque &longs;ub&longs;tantia de mobili probari <lb/>po&longs;&longs;unt; id autem notum nobis e&longs;t notitia confu&longs;a qua ope &longs;en&longs;us accedit, dum cogno&longs;cimus <lb/>omnia, aut qu&aelig;dam moueri, vel dum nouimus e&longs;&longs;e motum. </s>                                                                <s>nam &longs;imul nouimus hoc aut illud <lb/>moueri. </s>                                                                <s>Ex quo efficitur, vt &longs;ub&longs;tantia non &longs;impliciter &amp; vniuers&egrave; ponatur &longs;ubiectum, &longs;ed &longs;ub&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg595"></arrow.to.target><lb/>&longs;tantia in qua motus ine&longs;t qu&ecedil; e&longs;t &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ilis, &longs;eu &longs;implex, &longs;eu compo&longs;ita, &amp; prim&ograve; &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tia, &longs;i non &longs;ecundum naturam, at nobis vnd&egrave; ordine quodam c&ecedil;ter&ecedil; &longs;ub&longs;tanti&aelig; qu&aelig; &longs;en&longs;um fu&shy;<lb/>giunt &amp; exortes materi&aelig; &longs;unt, nuncupantur. </s>                                                                <s>Itaque Platonici Deum non &longs;ub&longs;tantiam, &longs;ed <foreign lang="greek">u)po <lb/>ou_sion</foreign>, ide&longs;t, &longs;upra &longs;ub&longs;tantiam vocant naturam proprietatem attendentes &amp; vt e&longs;t &agrave; no&longs;trate <lb/>&longs;ub&longs;tantia &longs;eparantes. </s>                                                                <s>Proinde vt in communibus ad vnum (id ver&ograve; infr&agrave; docebimus) notio <lb/>&longs;implex ad primum in illo ordine coarctatur, &longs;ic euenit in notione &longs;ub&longs;tanti&aelig;, h&aelig;c enim qu&aelig; &longs;en&shy;<lb/>&longs;ilis e&longs;t, prim&ograve; concipitur, &amp; h&aelig;c pro &longs;ubiecto con&longs;tituitur. </s>                                                                <s>Neque ob&longs;tat, &longs;i nos armis no&longs;tris op&shy;<lb/>pugnare coneris; quia &longs;i &longs;uppo&longs;itum ex adiectione conditionis arctatur; erit item confu&longs;io in par&shy;<lb/>tibus methodi naturalis; quand&ograve; generalior erit animi commentatio, in qua res con&longs;iderantur, vt <lb/>&longs;en&longs;iles, qu&agrave;m libri de elementis: oportet enim rationem formalem vniuer&longs;a complecti. </s>                                                                <s>necnon <lb/>aliquid per accidens &longs;cienti&aelig; &longs;upponetur: nam &longs;ub&longs;tantia per accidens e&longs;t &longs;en&longs;ilis: euitamus enim <lb/>h&aelig;c omnia &longs;umentes &longs;ub&longs;tantiam &longs;en&longs;ilem &longs;ecundum materiam: c&ugrave;m in his obiectionibus accipia&shy;<lb/>tur &longs;en&longs;ile &longs;ecundum formam. </s>                                                                <s>Terti&ograve; mobilitas in hac &longs;ub&longs;tantia, ide&longs;t habilitas ad motum nota&shy;<lb/>tur, non actus ip&longs;e mouendi. </s>                                                                <s>quapropter idem e&longs;t e&longs;&longs;e mobile, ac naturale; hoc e&longs;t, quod habet  <arrow.to.target n="marg595"></arrow.to.target><lb/>&longs;tantia in qua motus ine&longs;t qu&ecedil; e&longs;t &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ilis, &longs;eu &longs;implex, &longs;eu compo&longs;ita, &amp; prim&ograve; &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tia, &longs;i non &longs;ecundum naturam, at nobis vnd&egrave; ordine quodam c&ecedil;ter&ecedil; &longs;ub&longs;tanti&aelig; qu&aelig; &longs;en&longs;um fu&shy;<lb/>giunt &amp; exortes materi&aelig; &longs;unt, nuncupantur. </s>                                                                <s>Itaque Platonici Deum non &longs;ub&longs;tantiam, &longs;ed <foreign lang="greek">u)po <lb/>ou=sion</foreign>, ide&longs;t, &longs;upra &longs;ub&longs;tantiam vocant naturam proprietatem attendentes &amp; vt e&longs;t &agrave; no&longs;trate <lb/>&longs;ub&longs;tantia &longs;eparantes. </s>                                                                <s>Proinde vt in communibus ad vnum (id ver&ograve; infr&agrave; docebimus) notio <lb/>&longs;implex ad primum in illo ordine coarctatur, &longs;ic euenit in notione &longs;ub&longs;tanti&aelig;, h&aelig;c enim qu&aelig; &longs;en&shy;<lb/>&longs;ilis e&longs;t, prim&ograve; concipitur, &amp; h&aelig;c pro &longs;ubiecto con&longs;tituitur. </s>                                                                <s>Neque ob&longs;tat, &longs;i nos armis no&longs;tris op&shy;<lb/>pugnare coneris; quia &longs;i &longs;uppo&longs;itum ex adiectione conditionis arctatur; erit item confu&longs;io in par&shy;<lb/>tibus methodi naturalis; quand&ograve; generalior erit animi commentatio, in qua res con&longs;iderantur, vt <lb/>&longs;en&longs;iles, qu&agrave;m libri de elementis: oportet enim rationem formalem vniuer&longs;a complecti. </s>                                                                <s>necnon <lb/>aliquid per accidens &longs;cienti&aelig; &longs;upponetur: nam &longs;ub&longs;tantia per accidens e&longs;t &longs;en&longs;ilis: euitamus enim <lb/>h&aelig;c omnia &longs;umentes &longs;ub&longs;tantiam &longs;en&longs;ilem &longs;ecundum materiam: c&ugrave;m in his obiectionibus accipia&shy;<lb/>tur &longs;en&longs;ile &longs;ecundum formam. </s>                                                                <s>Terti&ograve; mobilitas in hac &longs;ub&longs;tantia, ide&longs;t habilitas ad motum nota&shy;<lb/>tur, non actus ip&longs;e mouendi. </s>                                                                <s>quapropter idem e&longs;t e&longs;&longs;e mobile, ac naturale; hoc e&longs;t, quod habet
 <pb pagenum="65"/> <pb pagenum="65"/>
 <arrow.to.target n="marg596"></arrow.to.target><lb/>in &longs;eip&longs;o principia motus. </s>                                                                <s>&amp; c&ugrave;m motus &longs;it duplex, verus &amp; metaphoricus, vt verus e&longs;t notior <lb/>nobis ita mobilitas habilitatem indicabit ad verum motum prim&ograve; &amp; pr&aelig;cipu&egrave;, non autem ad <lb/>non autem ad metaphoricum. </s>                                                                <s>h&aelig;c &longs;ub&longs;tantia mobilis nece&longs;&longs;ari&ograve; corpus e&longs;t, &longs;ol&ugrave;m ab eo differt, <lb/>modo <expan abbr="c&otilde;cipiendi">concipiendi</expan>, &longs;iquidem, vniuer&longs;alior e&longs;t notio &longs;ub&longs;tanti&ecedil;, qu&agrave;m corporis, atque vniuer&longs;alior <lb/>quidem, non vniuer&longs;itate pr&ecedil;dicationis; totidem enim &longs;ubiecta comprehendit &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ilis, <lb/>quot corpus de pr&aelig;dicamento &longs;ub&longs;tanti&aelig;, &longs;ed vniuer&longs;itate modi, quia &longs;ine limitatione, &longs;cilicet ea&shy;<lb/>dem &longs;ub&longs;tantia comprehenditur qu&aelig; &longs;ub nomine corporis quantitare quodammodo limitatur. <lb/></s>                                                                <s>Et c&ugrave;m ens etiam in prima notione &longs;ub&longs;tantiam &longs;ignificet, atque illam quidem &longs;en&longs;ilem, efficitur <lb/>item, vt ens ad eandem &longs;ub&longs;tantiam contrahatur. </s>                                                                <s>Ergo re uera idem &longs;unt ens mobile &longs;eu natura&shy;<lb/>le. </s>                                                                <s>&longs;ub&longs;tantia mobilis, &longs;eu naturalis: &amp; corpus mobile, &longs;eu naturale. </s>                                                                <s>Nec vllum argumentum po&shy;<lb/>te&longs;t opponi, quin his &longs;tantibus euerti po&longs;sit. </s>                                                                <s>Ac prim&ugrave;m, quod extremo loco oppo&longs;itum e&longs;t, qu&ograve;d <lb/>&longs;ub&longs;tantia non e&longs;t &longs;ubiectum congruens cum mobilitate. </s>                                                                <s>Iam enim patuit &longs;ub&longs;tantiam accipi, vt <lb/>in prima &longs;ui notione &amp; vt id ad quod c&ecedil;ter&aelig; &longs;ub&longs;tanti&aelig; referuntur. </s>                                                                <s>ea ver&ograve; e&longs;t &longs;en&longs;ilis &longs;ub&longs;tantia <lb/>cum qua motus conuertitur: nulla enim talis &longs;ub&longs;tantia e&longs;t qu&aelig; non &longs;it mobilis, nec vllum mo&shy;<lb/>bile, quin &longs;it &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ilis. </s>                                                                <s>Sic contra nos argumentum D. Thom&aelig; non valet, vbi probat <lb/>ens e&longs;&longs;e &longs;ubiectum, non &longs;ub&longs;tantiam, aut corpus, quia &longs;it ens proprium motus &longs;ubiectum, vt ex <lb/> <arrow.to.target n="marg596"></arrow.to.target><lb/>in &longs;eip&longs;o principia motus. </s>                                                                <s>&amp; c&ugrave;m motus &longs;it duplex, verus &amp; metaphoricus, vt verus e&longs;t notior <lb/>nobis ita mobilitas habilitatem indicabit ad verum motum prim&ograve; &amp; pr&aelig;cipu&egrave;, non autem ad <lb/>non autem ad metaphoricum. </s>                                                                <s>h&aelig;c &longs;ub&longs;tantia mobilis nece&longs;&longs;ari&ograve; corpus e&longs;t, &longs;ol&ugrave;m ab eo differt, <lb/>modo <expan abbr="c&otilde;cipiendi">concipiendi</expan>, &longs;iquidem, vniuer&longs;alior e&longs;t notio &longs;ub&longs;tanti&ecedil;, qu&agrave;m corporis, atque vniuer&longs;alior <lb/>quidem, non vniuer&longs;itate pr&ecedil;dicationis; totidem enim &longs;ubiecta comprehendit &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ilis, <lb/>quot corpus de pr&aelig;dicamento &longs;ub&longs;tanti&aelig;, &longs;ed vniuer&longs;itate modi, quia &longs;ine limitatione, &longs;cilicet ea&shy;<lb/>dem &longs;ub&longs;tantia comprehenditur qu&aelig; &longs;ub nomine corporis quantitare quodammodo limitatur. <lb/></s>                                                                <s>Et c&ugrave;m ens etiam in prima notione &longs;ub&longs;tantiam &longs;ignificet, atque illam quidem &longs;en&longs;ilem, efficitur <lb/>item, vt ens ad eandem &longs;ub&longs;tantiam contrahatur. </s>                                                                <s>Ergo re uera idem &longs;unt ens mobile &longs;eu natura&shy;<lb/>le. </s>                                                                <s>&longs;ub&longs;tantia mobilis, &longs;eu naturalis: &amp; corpus mobile, &longs;eu naturale. </s>                                                                <s>Nec vllum argumentum po&shy;<lb/>te&longs;t opponi, quin his &longs;tantibus euerti po&longs;sit. </s>                                                                <s>Ac prim&ugrave;m, quod extremo loco oppo&longs;itum e&longs;t, qu&ograve;d <lb/>&longs;ub&longs;tantia non e&longs;t &longs;ubiectum congruens cum mobilitate. </s>                                                                <s>Iam enim patuit &longs;ub&longs;tantiam accipi, vt <lb/>in prima &longs;ui notione &amp; vt id ad quod c&ecedil;ter&aelig; &longs;ub&longs;tanti&aelig; referuntur. </s>                                                                <s>ea ver&ograve; e&longs;t &longs;en&longs;ilis &longs;ub&longs;tantia <lb/>cum qua motus conuertitur: nulla enim talis &longs;ub&longs;tantia e&longs;t qu&aelig; non &longs;it mobilis, nec vllum mo&shy;<lb/>bile, quin &longs;it &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ilis. </s>                                                                <s>Sic contra nos argumentum D. Thom&aelig; non valet, vbi probat <lb/>ens e&longs;&longs;e &longs;ubiectum, non &longs;ub&longs;tantiam, aut corpus, quia &longs;it ens proprium motus &longs;ubiectum, vt ex <lb/>
 <arrow.to.target n="marg597"></arrow.to.target><lb/>definitione apparet. </s>                                                                <s>quand&ograve; ens, quod in illa definitione &longs;umitur, aut ad&aelig;quat &longs;ub&longs;tantiam &longs;en&shy;<lb/>&longs;ilem, aut vt rectius dixerim, e&longs;&longs;e ibi e&longs;t non res, &longs;ed appr&aelig;dicatum, ide&longs;t, non &longs;ignificat vt termi&shy;<lb/>nus, &longs;ed vt copula: &longs;ed c&ugrave;m dicitur eius, quod e&longs;t, &amp; re&longs;oluitur copula in terminum &amp; copulam, <lb/>&amp; hoc quid communius e&longs;&longs;e videtur, qu&agrave;m corpus &amp; &longs;ub&longs;tantia. </s>                                                                <s>dico ip&longs;um non vniuer&longs;itate <lb/>pr&aelig;dicationis e&longs;&longs;e <expan abbr="c&otilde;munius">communius</expan>, &longs;ed vniuer&longs;itate modi. </s>                                                                <s>Sic quoque defendetur D. Thomas qui ens <lb/>pro &longs;ubiecto &longs;ump&longs;it: neque enim ens vniuers&egrave; accepit, &longs;ed quod &aelig;qui pollet &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;en&longs;ili. <lb/></s>                                                                <s>Iam ver&ograve; qu&ograve;d accipitur corpus, etiam facil&egrave; re&longs;pondere licet; &longs;i &longs;ub&longs;tantiam &longs;en&longs;ilem idem e&longs;&longs;e <lb/>re cum corpore cogitemus. </s>                                                                <s>Itaque dum corpus efficitur &longs;ubiectum motus, dum principia, partes, <lb/>&amp; proprietates afferuntur, etiam talis &longs;ub&longs;tantia &longs;ubiectum motus efficitur; &amp; eius principia, par&shy;<lb/>tes, &amp; proprietates explicantur. </s>                                                                <s>Nec ea nos perturbant, qu&aelig; D. Thomas oppo&longs;uit qui in prima <lb/>notione mobilitatem re&longs;picere volumus, motum verum qui corporis e&longs;t, non metaphoricum qui <lb/>e&longs;t animi. </s>                                                                <s>Atque vbi opponitur demon&longs;trari id quod mouetur e&longs;&longs;e corpus, multos exitus habet <lb/>oppo&longs;itio: t&ugrave;m quia probatur de corpore motus qui e&longs;t actus, in ratione ver&ograve; &longs;ubiecti accipitur <lb/>mobilitas qu&aelig; e&longs;t habilitas. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; non idem probatur &amp; con&longs;tituitur. </s>                                                                <s>con&longs;tituitur &longs;an&egrave; in cor&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg597"></arrow.to.target><lb/>definitione apparet. </s>                                                                <s>quand&ograve; ens, quod in illa definitione &longs;umitur, aut ad&aelig;quat &longs;ub&longs;tantiam &longs;en&shy;<lb/>&longs;ilem, aut vt rectius dixerim, e&longs;&longs;e ibi e&longs;t non res, &longs;ed appr&aelig;dicatum, ide&longs;t, non &longs;ignificat vt termi&shy;<lb/>nus, &longs;ed vt copula: &longs;ed c&ugrave;m dicitur eius, quod e&longs;t, &amp; re&longs;oluitur copula in terminum &amp; copulam, <lb/>&amp; hoc quid communius e&longs;&longs;e videtur, qu&agrave;m corpus &amp; &longs;ub&longs;tantia. </s>                                                                <s>dico ip&longs;um non vniuer&longs;itate <lb/>pr&aelig;dicationis e&longs;&longs;e <expan abbr="c&otilde;munius">communius</expan>, &longs;ed vniuer&longs;itate modi. </s>                                                                <s>Sic quoque defendetur D. Thomas qui ens <lb/>pro &longs;ubiecto &longs;ump&longs;it: neque enim ens vniuers&egrave; accepit, &longs;ed quod &aelig;qui pollet &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;en&longs;ili. <lb/></s>                                                                <s>Iam ver&ograve; qu&ograve;d accipitur corpus, etiam facil&egrave; re&longs;pondere licet; &longs;i &longs;ub&longs;tantiam &longs;en&longs;ilem idem e&longs;&longs;e <lb/>re cum corpore cogitemus. </s>                                                                <s>Itaque dum corpus efficitur &longs;ubiectum motus, dum principia, partes, <lb/>&amp; proprietates afferuntur, etiam talis &longs;ub&longs;tantia &longs;ubiectum motus efficitur; &amp; eius principia, par&shy;<lb/>tes, &amp; proprietates explicantur. </s>                                                                <s>Nec ea nos perturbant, qu&aelig; D. Thomas oppo&longs;uit qui in prima <lb/>notione mobilitatem re&longs;picere volumus, motum verum qui corporis e&longs;t, non metaphoricum qui <lb/>e&longs;t animi. </s>                                                                <s>Atque vbi opponitur demon&longs;trari id quod mouetur e&longs;&longs;e corpus, multos exitus habet <lb/>oppo&longs;itio: t&ugrave;m quia probatur de corpore motus qui e&longs;t actus, in ratione ver&ograve; &longs;ubiecti accipitur <lb/>mobilitas qu&aelig; e&longs;t habilitas. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tere&agrave; non idem probatur &amp; con&longs;tituitur. </s>                                                                <s>con&longs;tituitur &longs;an&egrave; in cor&shy;<lb/>
Line 3012 
Line 3012 
 <pb pagenum="76"/>quoque nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>Si igitur aliquorum e&longs;&longs;entia <expan abbr="c&otilde;tinet">continet</expan> <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>; neque mens illam &agrave; materia &longs;e&shy;<lb/> <pb pagenum="76"/>quoque nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s>                                                                <s>Si igitur aliquorum e&longs;&longs;entia <expan abbr="c&otilde;tinet">continet</expan> <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>; neque mens illam &agrave; materia &longs;e&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg696"></arrow.to.target><lb/>parabit: aliter id quod non e&longs;t, <expan abbr="concipere&ttilde;">conciperetur</expan>, &amp; fal&longs;itas in termino &longs;implici extaret: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;&longs;entia <lb/>materi&ecedil; adnexa, ea tamen no&longs;citur, vt extra <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>. </s>                                                                <s>Et quanuis ad terminos &longs;implices ignoratio <lb/>pertineat, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quia <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;int indiuidui, vel pror&longs;us attinguntur, vel penitus <expan abbr="ignor&atilde;tur">ignorantur</expan>; in hac notione <lb/> <arrow.to.target n="marg696"></arrow.to.target><lb/>parabit: aliter id quod non e&longs;t, <expan abbr="concipere&ttilde;">conciperetur</expan>, &amp; fal&longs;itas in termino &longs;implici extaret: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;&longs;entia <lb/>materi&ecedil; adnexa, ea tamen no&longs;citur, vt extra <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>. </s>                                                                <s>Et quanuis ad terminos &longs;implices ignoratio <lb/>pertineat, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quia <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;int indiuidui, vel pror&longs;us attinguntur, vel penitus <expan abbr="ignor&atilde;tur">ignorantur</expan>; in hac notione <lb/>
 <arrow.to.target n="marg697"></arrow.to.target><lb/>fal&longs;itas inerit, qu&ograve;d partim res ip&longs;a attingetur, partim ignorabitur: attingetur &longs;an&egrave;, dum <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> <lb/>comprehenditur, ignorabitur <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan>, qu&ograve;d e&longs;&longs;entia <expan abbr="c&otilde;cipietur">concipietur</expan> aliter &agrave;c &longs;it. </s>                                                                <s>Sed eius ignoratio quod <lb/>ab&longs;trahere vocatur, in cau&longs;&longs;a e&longs;t <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> erroris: neque <expan abbr=".n.">enim</expan> ille qui ab&longs;trahit, ita &longs;eparat, quia cogitet <lb/>rem aliter <expan abbr="atq.">atque</expan> ip&longs;a &longs;it; &longs;ed con&longs;eruat e&longs;&longs;entiam &amp; rei naturam vt &longs;e habet, non cogitat de oppo&longs;i&shy;<lb/>to; non accipit ac &longs;i hoc &longs;ine illo &longs;it, &longs;ed quod e&longs;t in illo, accipiens <expan abbr="c&otilde;&longs;iderat">con&longs;iderat</expan> id quod ine&longs;t; <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan>, <lb/>in quo ine&longs;t, omittit; non enunciat hoc <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e in hoc: nam &longs;ic &longs;implex <expan abbr="c&otilde;prehen&longs;io">comprehen&longs;io</expan> non e&longs;&longs;et, &amp; <lb/>includeret fal&longs;itatem: ver&ugrave;m videt hoc in illo e&longs;&longs;e, &amp; <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> concipit prim&ugrave;m; partes facit qu&ecedil; ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;ari&ograve; vinculo iunct&ecedil; &longs;unt, &amp; eas ita iunctas intelligit, &longs;ed <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> partem &longs;e conuertit, quam &amp; &longs;i <lb/>&longs;ine altera con&longs;iderat; non idcirco &longs;ine altera concipit. </s>                                                                <s>Con&longs;iderare <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;t <expan abbr="cont&etilde;plari">contemplari</expan> naturam, <lb/>&amp; procedere &agrave; confu&longs;o ad <expan abbr="di&longs;tinct&utilde;">di&longs;tinctum</expan>; concipere e&longs;t &longs;olummod&ograve; informari, &longs;iue in prima &amp; confu&longs;a <lb/>notitia, &longs;eu c&ugrave;m <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> di&longs;tinct&egrave; nouimus, &amp; notionibus di&longs;tinctis informamur. </s>                                                                <s>Ecce <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> tibi <expan abbr="domi-n&utilde;">domi&shy;<lb/>num</expan>; quis <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> concipiet &longs;ine &longs;eruo? </s>                                                                <s>vna e&longs;t <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> <expan abbr="c&otilde;prehen&longs;io">comprehen&longs;io</expan>; <expan abbr="domin&utilde;">dominum</expan> tamen con&longs;idero <expan abbr="n&otilde;">non</expan> con&shy;<lb/>&longs;iderato &longs;eruo, ide&longs;t <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> domini exploro, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;erui, <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> tamen &longs;ine &longs;eruo non concipio propter <lb/> <arrow.to.target n="marg697"></arrow.to.target><lb/>fal&longs;itas inerit, qu&ograve;d partim res ip&longs;a attingetur, partim ignorabitur: attingetur &longs;an&egrave;, dum <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> <lb/>comprehenditur, ignorabitur <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan>, qu&ograve;d e&longs;&longs;entia <expan abbr="c&otilde;cipietur">concipietur</expan> aliter &agrave;c &longs;it. </s>                                                                <s>Sed eius ignoratio quod <lb/>ab&longs;trahere vocatur, in cau&longs;&longs;a e&longs;t <expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> erroris: neque <expan abbr=".n.">enim</expan> ille qui ab&longs;trahit, ita &longs;eparat, quia cogitet <lb/>rem aliter <expan abbr="atq.">atque</expan> ip&longs;a &longs;it; &longs;ed con&longs;eruat e&longs;&longs;entiam &amp; rei naturam vt &longs;e habet, non cogitat de oppo&longs;i&shy;<lb/>to; non accipit ac &longs;i hoc &longs;ine illo &longs;it, &longs;ed quod e&longs;t in illo, accipiens <expan abbr="c&otilde;&longs;iderat">con&longs;iderat</expan> id quod ine&longs;t; <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan>, <lb/>in quo ine&longs;t, omittit; non enunciat hoc <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e in hoc: nam &longs;ic &longs;implex <expan abbr="c&otilde;prehen&longs;io">comprehen&longs;io</expan> non e&longs;&longs;et, &amp; <lb/>includeret fal&longs;itatem: ver&ugrave;m videt hoc in illo e&longs;&longs;e, &amp; <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> concipit prim&ugrave;m; partes facit qu&ecedil; ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;ari&ograve; vinculo iunct&ecedil; &longs;unt, &amp; eas ita iunctas intelligit, &longs;ed <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> partem &longs;e conuertit, quam &amp; &longs;i <lb/>&longs;ine altera con&longs;iderat; non idcirco &longs;ine altera concipit. </s>                                                                <s>Con&longs;iderare <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;t <expan abbr="cont&etilde;plari">contemplari</expan> naturam, <lb/>&amp; procedere &agrave; confu&longs;o ad <expan abbr="di&longs;tinct&utilde;">di&longs;tinctum</expan>; concipere e&longs;t &longs;olummod&ograve; informari, &longs;iue in prima &amp; confu&longs;a <lb/>notitia, &longs;eu c&ugrave;m <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> di&longs;tinct&egrave; nouimus, &amp; notionibus di&longs;tinctis informamur. </s>                                                                <s>Ecce <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> tibi <expan abbr="domi-n&utilde;">domi&shy;<lb/>num</expan>; quis <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> concipiet &longs;ine &longs;eruo? </s>                                                                <s>vna e&longs;t <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> <expan abbr="c&otilde;prehen&longs;io">comprehen&longs;io</expan>; <expan abbr="domin&utilde;">dominum</expan> tamen con&longs;idero <expan abbr="n&otilde;">non</expan> con&shy;<lb/>&longs;iderato &longs;eruo, ide&longs;t <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> domini exploro, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;erui, <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> tamen &longs;ine &longs;eruo non concipio propter <lb/>
 <arrow.to.target n="marg698"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="nece&longs;&longs;ari&atilde;">nece&longs;&longs;ariam</expan> <expan abbr="habitudin&etilde;">habitudinem</expan> qu&aelig; inter illos intercedit. </s>                                                                <s>alia e&longs;t <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> &amp; ratio, &longs;ed ade&longs;t penden&shy;<lb/>tia mutua; <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> qu&aelig; re&longs;piciat e&longs;&longs;entiam; propter hanc <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> &longs;ine altero <expan abbr="neutiqu&atilde;">neutiquam</expan> concipi <lb/><expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>; &longs;ed propter variam <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> rationem vnum &longs;ine altero con&longs;iderare licet; hoc non illud con&shy;<lb/>templor, &amp; &longs;i non &longs;ine illo cogno&longs;co. </s>                                                                <s>&longs;ic ab&longs;trahendo non dico <expan abbr="mendaci&utilde;">mendacium</expan>, quia &longs;implex appre&shy;<lb/>hendo (huius <expan abbr=".n.">enim</expan> notio &longs;implex e&longs;t, c&ugrave;m de huius domino cogito) vniuer&longs;am rei <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> <expan abbr="c&otilde;cipio">concipio</expan>; <lb/>quod ad hoc pertinet, &longs;eor&longs;um contemplor, quod &longs;cilicet illius e&longs;t proprium, &amp; in hoc munere &longs;ic <lb/>affectus &longs;um, vt <expan abbr="neq.">neque</expan> etiam ignoranti&aelig; redargui po&longs;sim, qu&ograve;d rem aliter intelligam, &agrave;c &longs;it. </s>                                                                <s>quin <lb/>&longs;i <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> e&longs;&longs;entias &longs;eor&longs;um &longs;um&agrave;m. </s>                                                                <s>non qu&ograve;d exi&longs;tant, &longs;ed ratione &longs;olas animaduertam, quod vulg&ograve; <lb/>dici &longs;olet formaliter; &longs;ic ob&longs;eruabo &longs;eparatas; vt altera, tamet&longs;i manet &longs;imul &amp; indi&longs;&longs;olubiliter; <lb/>nihilominus de altera negari po&longs;sit: hac <expan abbr=".n.">enim</expan> ratione licet dicere <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> non e&longs;&longs;e animal, quod hu&shy;<lb/>ius ratio non e&longs;t ratio alterius; quanuis huius ratio &longs;ine alterius ratione non <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tat">con&longs;i&longs;tat</expan>, &amp; ita licet <lb/>dicere accidens non e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantiam, &amp; dominum non e&longs;&longs;e &longs;eruum, <expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan> accidens e&longs;t aliquid <lb/>&longs;ub&longs;tanti&aelig;, &amp; dominus &longs;erui dominus, quod genus ab&longs;tractionis, quia negatione exprimi pote&longs;t, <lb/>non &longs;ine cau&longs;&longs;a <expan abbr="c&otilde;plexum">complexum</expan> vocabimus. </s>                                                                <s>Itaque <expan abbr="c&otilde;munius">communius</expan> e&longs;t concipere <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ab&longs;trahere &amp; con&longs;ide&shy;<lb/>rate, &longs;iquidem concipere &longs;it rerum formas accipere, vel vt re ip&longs;a per &longs;en&longs;us offeruntur, vel vt e&longs;&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg698"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="nece&longs;&longs;ari&atilde;">nece&longs;&longs;ariam</expan> <expan abbr="habitudin&etilde;">habitudinem</expan> qu&aelig; inter illos intercedit. </s>                                                                <s>alia e&longs;t <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> &amp; ratio, &longs;ed ade&longs;t penden&shy;<lb/>tia mutua; <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> qu&aelig; re&longs;piciat e&longs;&longs;entiam; propter hanc <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> &longs;ine altero <expan abbr="neutiqu&atilde;">neutiquam</expan> concipi <lb/><expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>; &longs;ed propter variam <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> rationem vnum &longs;ine altero con&longs;iderare licet; hoc non illud con&shy;<lb/>templor, &amp; &longs;i non &longs;ine illo cogno&longs;co. </s>                                                                <s>&longs;ic ab&longs;trahendo non dico <expan abbr="mendaci&utilde;">mendacium</expan>, quia &longs;implex appre&shy;<lb/>hendo (huius <expan abbr=".n.">enim</expan> notio &longs;implex e&longs;t, c&ugrave;m de huius domino cogito) vniuer&longs;am rei <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> <expan abbr="c&otilde;cipio">concipio</expan>; <lb/>quod ad hoc pertinet, &longs;eor&longs;um contemplor, quod &longs;cilicet illius e&longs;t proprium, &amp; in hoc munere &longs;ic <lb/>affectus &longs;um, vt <expan abbr="neq.">neque</expan> etiam ignoranti&aelig; redargui po&longs;sim, qu&ograve;d rem aliter intelligam, &agrave;c &longs;it. </s>                                                                <s>quin <lb/>&longs;i <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> e&longs;&longs;entias &longs;eor&longs;um &longs;um&agrave;m. </s>                                                                <s>non qu&ograve;d exi&longs;tant, &longs;ed ratione &longs;olas animaduertam, quod vulg&ograve; <lb/>dici &longs;olet formaliter; &longs;ic ob&longs;eruabo &longs;eparatas; vt altera, tamet&longs;i manet &longs;imul &amp; indi&longs;&longs;olubiliter; <lb/>nihilominus de altera negari po&longs;sit: hac <expan abbr=".n.">enim</expan> ratione licet dicere <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> non e&longs;&longs;e animal, quod hu&shy;<lb/>ius ratio non e&longs;t ratio alterius; quanuis huius ratio &longs;ine alterius ratione non <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tat">con&longs;i&longs;tat</expan>, &amp; ita licet <lb/>dicere accidens non e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantiam, &amp; dominum non e&longs;&longs;e &longs;eruum, <expan abbr="quan&qtilde;">quanquam</expan> accidens e&longs;t aliquid <lb/>&longs;ub&longs;tanti&aelig;, &amp; dominus &longs;erui dominus, quod genus ab&longs;tractionis, quia negatione exprimi pote&longs;t, <lb/>non &longs;ine cau&longs;&longs;a <expan abbr="c&otilde;plexum">complexum</expan> vocabimus. </s>                                                                <s>Itaque <expan abbr="c&otilde;munius">communius</expan> e&longs;t concipere <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ab&longs;trahere &amp; con&longs;ide&shy;<lb/>rate, &longs;iquidem concipere &longs;it rerum formas accipere, vel vt re ip&longs;a per &longs;en&longs;us offeruntur, vel vt e&longs;&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg699"></arrow.to.target><lb/>&longs;enti&aelig; &agrave; materia &longs;egregat&aelig; &amp; e&longs;t officium mentis patibilis; con&longs;iderare &amp; ab&longs;trahere e&longs;t &longs;epara&shy;<lb/>te conceptas, &amp; pertinet ad <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> mentem qu&ecedil; vocatur agens. </s>                                                                <s>aut e&longs;t &longs;altem in actu, <expan abbr="neq.">neque</expan> concept&aelig; <lb/>omnes form&aelig; &longs;eparantur, vt &longs;imitas, &longs;ed plan&egrave; &longs;eparatas ante&agrave; conceptas fui&longs;&longs;e nece&longs;&longs;e e&longs;t: conci&shy;<lb/>pere <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> mentis e&longs;t rudis, ab&longs;trahere f&oelig;cund&ecedil;: concipere pendet ex obiectis; ab&longs;trahere de&longs;cen&shy;<lb/>dit &agrave; mente; tamet&longs;i quae ab&longs;trahi queat, inh&ecedil;ret in rei natura. </s>                                                                <s>e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> res mathematica talis, vt ad <expan abbr="cer-t&atilde;">cer&shy;<lb/>tam</expan> materiam &longs;e non applicet &amp; form&ecedil; ex &longs;eip&longs;is habent, vt &amp; inter &longs;e &amp; ab altis rebus &longs;eiugentur, <lb/>&longs;ed ab&longs;trahendi actus e&longs;t ex mente &amp; ad obiecta ip&longs;a procedit. </s>                                                                <s><expan abbr="c&otilde;cipitur">concipitur</expan> totum, re&longs;oluitur in par&shy;<lb/>tes ab&longs;trahendo: conceptui confu&longs;o &longs;uccedit ab&longs;tractio, eadem conceptui di&longs;tinctio pr&aelig;cedit. <lb/></s>                                                                <s>Quoniam ver&ograve; triplex e&longs;t ab&longs;tractio, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> docuimus olim, &amp; ea cuius ope concipitur <lb/>vniuer&longs;ale confu&longs;um, &amp; vbi <expan abbr="concept&utilde;">conceptum</expan> c&ugrave;m &longs;en&longs;ilis materi&aelig; &longs;imulachris ab ip&longs;is ab&longs;oluitur, vel <lb/>vt &longs;en&longs;ilis e&longs;t, vt mathematici faciunt, vel &longs;impliciter, quod pr&aelig;&longs;tat primus philo&longs;ophus: de po&shy;<lb/>&longs;tremis agitur in pr&ecedil;&longs;entia, qu&aelig; &longs;unt propria mentis <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> alioquin illa &longs;it natur&aelig;: etenim ex vi <expan abbr="for-mar&utilde;">for&shy;<lb/>marum</expan> e&longs;t, vt hoc modo moueant &longs;en&longs;us, illo ver&ograve; <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan>, ad <expan abbr="obe&utilde;das">obeundas</expan> c&ecedil;teras ab&longs;tractiones opera <lb/>mentis requiritur: <expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan> nec mens per &longs;eip&longs;am &longs;ufficit: nam flagitat <expan abbr="mini&longs;teri&utilde;">mini&longs;terium</expan> natur&aelig;: vt mox <lb/>indicabimus: proinde efficitur, vt quot modis res ip&longs;&ecedil; di&longs;tinguantur, totidem ab&longs;tractio fiat. </s>                                                                <s>&amp; <lb/> <arrow.to.target n="marg699"></arrow.to.target><lb/>&longs;enti&aelig; &agrave; materia &longs;egregat&aelig; &amp; e&longs;t officium mentis patibilis; con&longs;iderare &amp; ab&longs;trahere e&longs;t &longs;epara&shy;<lb/>te conceptas, &amp; pertinet ad <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> mentem qu&ecedil; vocatur agens. </s>                                                                <s>aut e&longs;t &longs;altem in actu, <expan abbr="neq.">neque</expan> concept&aelig; <lb/>omnes form&aelig; &longs;eparantur, vt &longs;imitas, &longs;ed plan&egrave; &longs;eparatas ante&agrave; conceptas fui&longs;&longs;e nece&longs;&longs;e e&longs;t: conci&shy;<lb/>pere <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> mentis e&longs;t rudis, ab&longs;trahere f&oelig;cund&ecedil;: concipere pendet ex obiectis; ab&longs;trahere de&longs;cen&shy;<lb/>dit &agrave; mente; tamet&longs;i quae ab&longs;trahi queat, inh&ecedil;ret in rei natura. </s>                                                                <s>e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> res mathematica talis, vt ad <expan abbr="cer-t&atilde;">cer&shy;<lb/>tam</expan> materiam &longs;e non applicet &amp; form&ecedil; ex &longs;eip&longs;is habent, vt &amp; inter &longs;e &amp; ab altis rebus &longs;eiugentur, <lb/>&longs;ed ab&longs;trahendi actus e&longs;t ex mente &amp; ad obiecta ip&longs;a procedit. </s>                                                                <s><expan abbr="c&otilde;cipitur">concipitur</expan> totum, re&longs;oluitur in par&shy;<lb/>tes ab&longs;trahendo: conceptui confu&longs;o &longs;uccedit ab&longs;tractio, eadem conceptui di&longs;tinctio pr&aelig;cedit. <lb/></s>                                                                <s>Quoniam ver&ograve; triplex e&longs;t ab&longs;tractio, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> docuimus olim, &amp; ea cuius ope concipitur <lb/>vniuer&longs;ale confu&longs;um, &amp; vbi <expan abbr="concept&utilde;">conceptum</expan> c&ugrave;m &longs;en&longs;ilis materi&aelig; &longs;imulachris ab ip&longs;is ab&longs;oluitur, vel <lb/>vt &longs;en&longs;ilis e&longs;t, vt mathematici faciunt, vel &longs;impliciter, quod pr&aelig;&longs;tat primus philo&longs;ophus: de po&shy;<lb/>&longs;tremis agitur in pr&ecedil;&longs;entia, qu&aelig; &longs;unt propria mentis <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> alioquin illa &longs;it natur&aelig;: etenim ex vi <expan abbr="for-mar&utilde;">for&shy;<lb/>marum</expan> e&longs;t, vt hoc modo moueant &longs;en&longs;us, illo ver&ograve; <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan>, ad <expan abbr="obe&utilde;das">obeundas</expan> c&ecedil;teras ab&longs;tractiones opera <lb/>mentis requiritur: <expan abbr="quan&qtilde;">quanquam</expan> nec mens per &longs;eip&longs;am &longs;ufficit: nam flagitat <expan abbr="mini&longs;teri&utilde;">mini&longs;terium</expan> natur&aelig;: vt mox <lb/>indicabimus: proinde efficitur, vt quot modis res ip&longs;&ecedil; di&longs;tinguantur, totidem ab&longs;tractio fiat. </s>                                                                <s>&amp; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg700"></arrow.to.target><lb/>prima di&longs;tinctio in eo qu&ograve;d &longs;unt: E&longs;&longs;e ver&ograve; duplex e&longs;t, vel exi&longs;tere, vel id quod indicat <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan>. <lb/></s>                                                                <s>quod ad <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> pertinet, ea &longs;eor&longs;um con&longs;iderantur qu&aelig; &longs;ubiecto di&longs;cernuntur, tum <expan abbr="it&etilde;">item</expan> qu&aelig; re, vt <lb/><expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> diuer&longs;a &longs;unt genera, veluti <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> &amp; quale. </s>                                                                <s>E&longs;&longs;entia <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> explicans quid e&longs;t, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t <lb/><expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan>, vel &longs;impliciter, vt <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> qu&ecedil; dialectici di&longs;perata <expan abbr="voc&atilde;t">vocant</expan>, vel formaliter, vt <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> e&longs;&longs;e vnius non <lb/>&longs;it <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> e&longs;&longs;e alterius, vel <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan>, quia &longs;int indifferentia, vt <expan abbr="c&otilde;munia">communia</expan> ad vnum. </s>                                                                <s>Ex his illa qu&ecedil; <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan> <lb/>natura priora, &amp; <expan abbr="ab&longs;trah&utilde;tur">ab&longs;trahuntur</expan>, &amp; <expan abbr="c&otilde;cipiuntur">concipiuntur</expan> &longs;ine po&longs;terioribus: qu&ecedil; vero po&longs;teriora <expan abbr="ab&longs;trahun&ttilde;">ab&longs;trahuntur</expan> <lb/>&longs;an&egrave;, &longs;ed concipi nequeunt &longs;ine illis. </s>                                                                <s>Ergo elementa extra <expan abbr="mixtur&atilde;">mixturam</expan> cogitantur, &amp; &longs;ine po&longs;te <lb/>&longs;ub&longs;tantia, &amp; <expan abbr="alb&utilde;">album</expan> &longs;ine mu&longs;ico &amp; cygno, &amp; cygnus &longs;ine albedine, vt vbi <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> oppo&longs;ita nigredine <expan abbr="c&otilde;-cipitur">con&shy;<lb/>cipitur</expan>, etenim nihil prohibet illi concedi <expan abbr="quodcunq.">quodcunque</expan> cum eo <expan abbr="n&otilde;">non</expan> implicet <expan abbr="repugnanti&atilde;">repugnantiam</expan>, <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <lb/><expan abbr="logic&atilde;">logicam</expan> vocant. </s>                                                                <s>Ita Deus &longs;ine c&ecedil;teris &agrave; mente qu&aelig; &longs;u&longs;tineat <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> <expan abbr="&longs;plendor&etilde;">&longs;plendorem</expan> &amp; <expan abbr="c&otilde;cipi">concipi</expan>, &amp; <expan abbr="c&otilde;&longs;iderari">con&longs;iderari</expan> <lb/><expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, non &longs;ic homo &longs;ine animali. </s>                                                                <s>Nam Deus nulli refert <expan abbr="accept&utilde;">acceptum</expan>, quae &longs;it rationis <expan abbr="c&otilde;pos">compos</expan>, continet ani&shy;<lb/>mal <expan abbr="e&longs;s&etilde;ti&aelig;">e&longs;senti&aelig;</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan>: huic &longs;imilis e&longs;t materi&aelig; <expan abbr="form&ecedil;&qacute;">form&ecedil;que</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="r&otilde;">ratio</expan>, vt mox docebimus. </s>                                                                <s>Quibus &longs;ic &longs;tantibus  <arrow.to.target n="marg700"></arrow.to.target><lb/>prima di&longs;tinctio in eo qu&ograve;d &longs;unt: E&longs;&longs;e ver&ograve; duplex e&longs;t, vel exi&longs;tere, vel id quod indicat <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan>. <lb/></s>                                                                <s>quod ad <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> pertinet, ea &longs;eor&longs;um con&longs;iderantur qu&aelig; &longs;ubiecto di&longs;cernuntur, tum <expan abbr="it&etilde;">item</expan> qu&aelig; re, vt <lb/><expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> diuer&longs;a &longs;unt genera, veluti <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> &amp; quale. </s>                                                                <s>E&longs;&longs;entia <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> <expan abbr="r&otilde;">ratio</expan> explicans quid e&longs;t, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t <lb/><expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan>, vel &longs;impliciter, vt <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> qu&ecedil; dialectici di&longs;perata <expan abbr="voc&atilde;t">vocant</expan>, vel formaliter, vt <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> e&longs;&longs;e vnius non <lb/>&longs;it <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> e&longs;&longs;e alterius, vel <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan>, quia &longs;int indifferentia, vt <expan abbr="c&otilde;munia">communia</expan> ad vnum. </s>                                                                <s>Ex his illa qu&ecedil; <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan> <lb/>natura priora, &amp; <expan abbr="ab&longs;trah&utilde;tur">ab&longs;trahuntur</expan>, &amp; <expan abbr="c&otilde;cipiuntur">concipiuntur</expan> &longs;ine po&longs;terioribus: qu&ecedil; vero po&longs;teriora <expan abbr="ab&longs;trahun&ttilde;">ab&longs;trahuntur</expan> <lb/>&longs;an&egrave;, &longs;ed concipi nequeunt &longs;ine illis. </s>                                                                <s>Ergo elementa extra <expan abbr="mixtur&atilde;">mixturam</expan> cogitantur, &amp; &longs;ine po&longs;te <lb/>&longs;ub&longs;tantia, &amp; <expan abbr="alb&utilde;">album</expan> &longs;ine mu&longs;ico &amp; cygno, &amp; cygnus &longs;ine albedine, vt vbi <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> oppo&longs;ita nigredine <expan abbr="c&otilde;-cipitur">con&shy;<lb/>cipitur</expan>, etenim nihil prohibet illi concedi <expan abbr="quodcunq.">quodcunque</expan> cum eo <expan abbr="n&otilde;">non</expan> implicet <expan abbr="repugnanti&atilde;">repugnantiam</expan>, <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <lb/><expan abbr="logic&atilde;">logicam</expan> vocant. </s>                                                                <s>Ita Deus &longs;ine c&ecedil;teris &agrave; mente qu&aelig; &longs;u&longs;tineat <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> <expan abbr="&longs;plendor&etilde;">&longs;plendorem</expan> &amp; <expan abbr="c&otilde;cipi">concipi</expan>, &amp; <expan abbr="c&otilde;&longs;iderari">con&longs;iderari</expan> <lb/><expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, non &longs;ic homo &longs;ine animali. </s>                                                                <s>Nam Deus nulli refert <expan abbr="accept&utilde;">acceptum</expan>, quae &longs;it rationis <expan abbr="c&otilde;pos">compos</expan>, continet ani&shy;<lb/>mal <expan abbr="e&longs;s&etilde;ti&aelig;">e&longs;senti&aelig;</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan>: huic &longs;imilis e&longs;t materi&aelig; <expan abbr="form&ecedil;&qacute;">form&ecedil;que</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="r&otilde;">ratio</expan>, vt mox docebimus. </s>                                                                <s>Quibus &longs;ic &longs;tantibus
 <pb pagenum="77"/> <pb pagenum="77"/>
 <arrow.to.target n="marg701"></arrow.to.target><lb/>hoc etiam maneat <expan abbr="firm&utilde;">firmum</expan>. </s>                                                                <s>C&ugrave;m aliud &longs;it concipi ab eo quod e&longs;t con&longs;iderari; vt negamus po&longs;terius <lb/>&longs;ine priore concipi, &longs;ic damus &longs;ine priore con&longs;iderari. </s>                                                                <s>Nec me latet &agrave; nonnullis concedi po&longs;terius <lb/>&longs;ine priore concipi po&longs;&longs;e, in notitia confu&longs;a. </s>                                                                <s>noui <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan>, ignoro tamen &longs;it'ne animal rationis <lb/>compos. </s>                                                                <s>C&aelig;ter&ugrave;m quia &longs;unt idem homo &amp; animal rationis compos; mihi videtur is qui <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> <lb/>confus&egrave; nouit, etiam <expan abbr="c&otilde;fus&egrave;">confus&egrave;</expan> no&longs;&longs;e animal rationis compos. </s>                                                                <s>cuius rei <expan abbr="&longs;ign&utilde;">&longs;ignum</expan>, qu&ograve;d ille qui nouit <expan abbr="ho-min&etilde;">ho&shy;<lb/>minem</expan> confus&egrave;, non audebit negare ip&longs;um animal e&longs;&longs;e: <expan abbr="neq.">neque</expan> in ea notitia quamuis rudi, concipiet <lb/>aut enuntiabit <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> non e&longs;&longs;e animal, quod &longs;an&egrave; facere po&longs;&longs;et, &longs;i in ea notitia hominis notio ab <lb/>animalis notione non penderet: idem <expan abbr=".n.">enim</expan> foret &agrave;c &longs;i per accidens coniuncta e&longs;&longs;ent in quibus non <lb/>repugnat oppo&longs;itum, veluti de cygno &amp; nigro dictum fuit. </s>                                                                <s>qu&ograve;d &longs;i nouit mens inferri repugnan&shy;<lb/>tiam, vbi animal hominem non e&longs;&longs;e cogiter, iam hominem &longs;ub animalis notione comprehendit. <lb/></s>                                                                <s>Ex his Philoponi rationes facil&egrave; diluuntur. </s>                                                                <s>Nam tres ill&aelig; prim&aelig; confundunt id quod e&longs;t conci&shy;<lb/>pere, cum eo quod e&longs;t ab&longs;trahere. </s>                                                                <s>T&ugrave;m deinde ab&longs;tractio illa eorum e&longs;t, vt formaliter accipiun&shy;<lb/>tur, in iis ver&ograve; nihil ob&longs;tat, quominus alterum &longs;ine altero concipi nequeat. </s>                                                                <s>At ver&ograve; locus 2. Phy&longs;. <lb/>non magis &longs;tat &agrave; Philopono qu&agrave;m &agrave; nobis, nam variis legitur modis &amp; diuer&longs;as interpretationes <lb/>admittit. </s>                                                                <s>Docet enim ibi Ari&longs;toteles phy&longs;ici munus e&longs;&longs;e &longs;pectare formam non &longs;impliciter; &longs;ed <lb/>quatenus refertur ad materiam. </s>                                                                <s>itaque form&aelig; qu&aelig; ad materiam &longs;e&longs;e applicarunt, vt in illa &longs;int <lb/> <arrow.to.target n="marg701"></arrow.to.target><lb/>hoc etiam maneat <expan abbr="firm&utilde;">firmum</expan>. </s>                                                                <s>C&ugrave;m aliud &longs;it concipi ab eo quod e&longs;t con&longs;iderari; vt negamus po&longs;terius <lb/>&longs;ine priore concipi, &longs;ic damus &longs;ine priore con&longs;iderari. </s>                                                                <s>Nec me latet &agrave; nonnullis concedi po&longs;terius <lb/>&longs;ine priore concipi po&longs;&longs;e, in notitia confu&longs;a. </s>                                                                <s>noui <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan>, ignoro tamen &longs;it'ne animal rationis <lb/>compos. </s>                                                                <s>C&aelig;ter&ugrave;m quia &longs;unt idem homo &amp; animal rationis compos; mihi videtur is qui <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> <lb/>confus&egrave; nouit, etiam <expan abbr="c&otilde;fus&egrave;">confus&egrave;</expan> no&longs;&longs;e animal rationis compos. </s>                                                                <s>cuius rei <expan abbr="&longs;ign&utilde;">&longs;ignum</expan>, qu&ograve;d ille qui nouit <expan abbr="ho-min&etilde;">ho&shy;<lb/>minem</expan> confus&egrave;, non audebit negare ip&longs;um animal e&longs;&longs;e: <expan abbr="neq.">neque</expan> in ea notitia quamuis rudi, concipiet <lb/>aut enuntiabit <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> non e&longs;&longs;e animal, quod &longs;an&egrave; facere po&longs;&longs;et, &longs;i in ea notitia hominis notio ab <lb/>animalis notione non penderet: idem <expan abbr=".n.">enim</expan> foret &agrave;c &longs;i per accidens coniuncta e&longs;&longs;ent in quibus non <lb/>repugnat oppo&longs;itum, veluti de cygno &amp; nigro dictum fuit. </s>                                                                <s>qu&ograve;d &longs;i nouit mens inferri repugnan&shy;<lb/>tiam, vbi animal hominem non e&longs;&longs;e cogiter, iam hominem &longs;ub animalis notione comprehendit. <lb/></s>                                                                <s>Ex his Philoponi rationes facil&egrave; diluuntur. </s>                                                                <s>Nam tres ill&aelig; prim&aelig; confundunt id quod e&longs;t conci&shy;<lb/>pere, cum eo quod e&longs;t ab&longs;trahere. </s>                                                                <s>T&ugrave;m deinde ab&longs;tractio illa eorum e&longs;t, vt formaliter accipiun&shy;<lb/>tur, in iis ver&ograve; nihil ob&longs;tat, quominus alterum &longs;ine altero concipi nequeat. </s>                                                                <s>At ver&ograve; locus 2. Phy&longs;. <lb/>non magis &longs;tat &agrave; Philopono qu&agrave;m &agrave; nobis, nam variis legitur modis &amp; diuer&longs;as interpretationes <lb/>admittit. </s>                                                                <s>Docet enim ibi Ari&longs;toteles phy&longs;ici munus e&longs;&longs;e &longs;pectare formam non &longs;impliciter; &longs;ed <lb/>quatenus refertur ad materiam. </s>                                                                <s>itaque form&aelig; qu&aelig; ad materiam &longs;e&longs;e applicarunt, vt in illa &longs;int <lb/>
Line 3064 
Line 3064 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg705"></margin.target>b 8. Phy&longs;. <lb/>T. 81.</s></p> <s><margin.target id="marg705"></margin.target>b 8. Phy&longs;. <lb/>T. 81.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="greek">*ga/nq) o(sa te h)_n, o(sa te e)sti\n, h) d) o(stage e)tsai o)pisw</foreign></s></p> <s><foreign lang="greek">*ga/nq) o(sa te h)=n, o(sa te e)sti\n, h) d) o(stage e)tsai o)pisw</foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="greek">*de/ndra/te, bebla/sthke kai\ a)ne/res, h) de/ gunai/kes</foreign></s></p> <s><foreign lang="greek">*de/ndra/te, bebla/sthke kai\ a)ne/res, h) de/ gunai/kes</foreign></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><foreign lang="greek">*qh_res t' o)iwnoi\te kai\ u)dartorqere/mmones i)xqu)s</foreign>.<lb/> <s><foreign lang="greek">*qh=res t' o)iwnoi\te kai\ u)dartorqere/mmones i)xqu)s</foreign>.<lb/>
 <arrow.to.target n="marg706"></arrow.to.target></s></p> <arrow.to.target n="marg706"></arrow.to.target></s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg706"></margin.target>D</s></p> <s><margin.target id="marg706"></margin.target>D</s></p>
Line 3144 
Line 3144 
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg727"></margin.target>H</s></p> <s><margin.target id="marg727"></margin.target>H</s></p>
 <p type="head"> <p type="head">
 <s><emph type="italics"/>Quod'nam genus materi&aelig; &longs;umatur in definitionibus naturalibus. </s>                                                                <s>Cap. </s>                                                                <s>XIX<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>quod' nam genus materi&aelig; &longs;umatur in definitionibus naturalibus. </s>                                                                <s>Cap. </s>                                                                <s>XIX<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>MATERIAM &longs;en&longs;ilem, atque illam quidem &longs;ingularem didicimus e&longs;&longs;e &longs;tratum muta&shy;<lb/>tionis naturalis, vniuer&longs;alem ver&ograve; in methodo naturali &longs;pectari. </s>                                                                <s>&longs;ed vtrum'ne omnis ma&shy;<lb/>teria &longs;en&longs;ilis, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> quam vniuer&longs;alis, in naturali methodo accipitur, &amp; vtrum pars e&longs;t definitionis <lb/>naturalis, an aliquam aliam vicem in naturali definitione gerit, &amp; vtr&ugrave;m aliud vltra &longs;en&longs;ilis ma&shy;<lb/>teri&aelig; genus in naturali definitione <expan abbr="accipiend&utilde;">accipiendum</expan> e&longs;t? </s>                                                                <s>Porr&ograve; materiam geminam ob&longs;eruamus apud  <s>MATERIAM &longs;en&longs;ilem, atque illam quidem &longs;ingularem didicimus e&longs;&longs;e &longs;tratum muta&shy;<lb/>tionis naturalis, vniuer&longs;alem ver&ograve; in methodo naturali &longs;pectari. </s>                                                                <s>&longs;ed vtrum'ne omnis ma&shy;<lb/>teria &longs;en&longs;ilis, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> quam vniuer&longs;alis, in naturali methodo accipitur, &amp; vtrum pars e&longs;t definitionis <lb/>naturalis, an aliquam aliam vicem in naturali definitione gerit, &amp; vtr&ugrave;m aliud vltra &longs;en&longs;ilis ma&shy;<lb/>teri&aelig; genus in naturali definitione <expan abbr="accipiend&utilde;">accipiendum</expan> e&longs;t? </s>                                                                <s>Porr&ograve; materiam geminam ob&longs;eruamus apud
 <pb pagenum="81"/> <pb pagenum="81"/>
Line 3156 
Line 3156 
 <arrow.to.target n="marg733"></arrow.to.target><lb/>nere nequaquam. </s>                                                                <s>idcirco toto h&aelig;c priora <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ine optima <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> cen&longs;entur. </s>                                                                <s>Ita in naui &longs;unt <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> <lb/>partes &longs;en&longs;iles, vt a&longs;&longs;eres, &amp; tigna: &longs;unt <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> prora, puppis, &amp; carina. </s>                                                                <s>&longs;ine illis <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> con&longs;i&longs;tit, vt quan&shy;<lb/>uis <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> iugiter commutentur, permaneat tamen nauis, at &longs;i proram puppim carinam&uacute;e, aut au&shy;<lb/>feras, aut immutes, &longs;eu nauem &egrave; medio &longs;u&longs;tuleris, &longs;eu &longs;peciem euariaueris. </s>                                                                <s>C&ugrave;m h&aelig;c ita &longs;int, cer&shy;<lb/>t&egrave; partes ill&aelig; quas toto po&longs;teriores e&longs;&longs;e po&longs;uimus, &agrave; definitione arcebuntur. </s>                                                                <s>explicat enim rei <lb/>principia definitio, po&longs;teriora relinquit ponens illa &longs;ol&ugrave;m ob oculos ea ratione, quia po&longs;terio&shy;<lb/>rum cau&longs;&longs;as euoluit. </s>                                                                <s>Re&longs;tat igitur, vt &longs;i &longs;en&longs;ilis materia collocanda &longs;it in definitione, ea &longs;it toto <lb/>prior, &amp; ab hac, dum &longs;ingularis e&longs;t, <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> &longs;i fuerit &longs;ingulare, nullo pacto &longs;eparatur, &amp; paritatione, <lb/>&longs;i fuerit vniuer&longs;ale, non di&longs;iungitur ab ea, quatenus vniuers&egrave; <expan abbr="c&otilde;prehenditur">comprehenditur</expan>. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> <expan abbr="c&otilde;munis">communis</expan> <lb/>e&longs;t, &amp; vniuer&longs;alis optim&egrave; cum definitione congruit. </s>                                                                <s>etenim materia per &longs;e ignota e&longs;t, c&ugrave;m &longs;en&longs;ilis <lb/>exi&longs;tit. </s>                                                                <s>ita enim incerta &amp; infinita e&longs;t, &amp; obnoxia mutationi; at c&ugrave;m &longs;it intelligenda per &longs;e note&shy;<lb/>&longs;cit, definitio ver&ograve; ex per &longs;e notis con&longs;tituatur oportet; c&ugrave;m ver&ograve; vniuers&egrave; accipitur, intelligi <lb/><expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, vt enim verbis Ari&longs;totelis vtar. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> Si ab actu rece&longs;&longs;erint (&longs;unt enim actu in &longs;ingularibus) non <lb/> <arrow.to.target n="marg733"></arrow.to.target><lb/>nere nequaquam. </s>                                                                <s>idcirco toto h&aelig;c priora <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ine optima <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> cen&longs;entur. </s>                                                                <s>Ita in naui &longs;unt <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> <lb/>partes &longs;en&longs;iles, vt a&longs;&longs;eres, &amp; tigna: &longs;unt <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> prora, puppis, &amp; carina. </s>                                                                <s>&longs;ine illis <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> con&longs;i&longs;tit, vt quan&shy;<lb/>uis <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> iugiter commutentur, permaneat tamen nauis, at &longs;i proram puppim carinam&uacute;e, aut au&shy;<lb/>feras, aut immutes, &longs;eu nauem &egrave; medio &longs;u&longs;tuleris, &longs;eu &longs;peciem euariaueris. </s>                                                                <s>C&ugrave;m h&aelig;c ita &longs;int, cer&shy;<lb/>t&egrave; partes ill&aelig; quas toto po&longs;teriores e&longs;&longs;e po&longs;uimus, &agrave; definitione arcebuntur. </s>                                                                <s>explicat enim rei <lb/>principia definitio, po&longs;teriora relinquit ponens illa &longs;ol&ugrave;m ob oculos ea ratione, quia po&longs;terio&shy;<lb/>rum cau&longs;&longs;as euoluit. </s>                                                                <s>Re&longs;tat igitur, vt &longs;i &longs;en&longs;ilis materia collocanda &longs;it in definitione, ea &longs;it toto <lb/>prior, &amp; ab hac, dum &longs;ingularis e&longs;t, <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> &longs;i fuerit &longs;ingulare, nullo pacto &longs;eparatur, &amp; paritatione, <lb/>&longs;i fuerit vniuer&longs;ale, non di&longs;iungitur ab ea, quatenus vniuers&egrave; <expan abbr="c&otilde;prehenditur">comprehenditur</expan>. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> <expan abbr="c&otilde;munis">communis</expan> <lb/>e&longs;t, &amp; vniuer&longs;alis optim&egrave; cum definitione congruit. </s>                                                                <s>etenim materia per &longs;e ignota e&longs;t, c&ugrave;m &longs;en&longs;ilis <lb/>exi&longs;tit. </s>                                                                <s>ita enim incerta &amp; infinita e&longs;t, &amp; obnoxia mutationi; at c&ugrave;m &longs;it intelligenda per &longs;e note&shy;<lb/>&longs;cit, definitio ver&ograve; ex per &longs;e notis con&longs;tituatur oportet; c&ugrave;m ver&ograve; vniuers&egrave; accipitur, intelligi <lb/><expan abbr="p&otilde;t">potest</expan>, vt enim verbis Ari&longs;totelis vtar. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> Si ab actu rece&longs;&longs;erint (&longs;unt enim actu in &longs;ingularibus) non <lb/>
 <arrow.to.target n="marg734"></arrow.to.target><lb/>&longs;an&egrave; patet (&longs;en&longs;ui) &longs;int nec'ne. </s>                                                                <s>Sed vniuer&longs;ali ratione &longs;emper dicuntur, ac cogno&longs;cuntur. </s>                                                                <s>Qua&shy;<lb/>propter etiam &longs;iquis ad materias intelligendas hoc materi&ecedil; genus adiiciat, non abutetur aucto&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg734"></arrow.to.target><lb/>&longs;an&egrave; patet (&longs;en&longs;ui) &longs;int nec'ne. </s>                                                                <s>Sed vniuer&longs;ali ratione &longs;emper dicuntur, ac cogno&longs;cuntur. </s>                                                                <s>Qua&shy;<lb/>propter etiam &longs;iquis ad materias intelligendas hoc materi&ecedil; genus adiiciat, non abutetur aucto&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg735"></arrow.to.target><lb/>ritate Ari&longs;totelis. </s>                                                                <s>Quod ver&ograve; pertinet ad <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> qu&aelig; mente comprehendi pote&longs;t, mente quidem ma&shy;<lb/>teria prima concipitur, c&ugrave;m &longs;en&longs;us &agrave; &longs;ingulari <expan abbr="pul&longs;e&ttilde;">pul&longs;etur</expan>, &amp; ab ea qu&aelig; &agrave; qualitate &longs;en&longs;ili occupatur, <lb/>&agrave; qua materia prima &longs;i <expan abbr="n&otilde;">non</expan> re, &longs;altem cogitatione di&longs;iungitur. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m quia &longs;ola ip&longs;a non plan&egrave; &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m <expan abbr="r&etilde;">rem</expan>, &longs;ed &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan> prior e&longs;t, &amp; in &longs;ingularibus qu&aelig; iam certis potentiis pr&aelig;finita <lb/>&longs;unt, pror&longs;us exi&longs;tit. </s>                                                                <s>e&longs;t enim per &longs;e extenta nec vniuer&longs;itatis capax, c&ugrave;m &longs;it hoc form&aelig; &longs;olius, <lb/>qu&ograve;d in definitione contineatur, vt rei principium non opinor, &longs;ed vt ratione prius, &amp; ita no&shy;<lb/>tius, quia per <expan abbr="analogi&atilde;">analogiam</expan> in aliis eodem modo &longs;e habere notuerit. </s>                                                                <s>Secunda illa Mathematicorum <lb/>propria e&longs;t, ide&ograve; nihil ad methodum &longs;eu definitionem naturalem. </s>                                                                <s>Tertia qu&aelig; per genus expri&shy;<lb/>mitur, nonmod&ograve; naturalis e&longs;t propria, &longs;ed generatim pertinet ad omneis methodos atque <expan abbr="&longs;ci&etilde;tias">&longs;cientias</expan> <lb/>qu&aelig; definitione vtuntur. </s>                                                                <s>Nam qu&aelig;cunque definitio propri&egrave; &longs;tatuitur, ea plan&egrave; con&longs;tat ex gene&shy;<lb/>re &amp; differentiis: genus in definitione materi&aelig; locum &longs;ibi vendicat; differentia form&aelig;. </s>                                                                <s>Verum&shy;<lb/>eninuer&ograve; genus materi&aelig; locum in definitione obtinere non vno modo <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> e&longs;&longs;e arbitror. </s>                                                                <s>Etenim <lb/>video genus appellari materiam non &longs;emper ex eo, qu&ograve;d denotet id quod e&longs;t in natura, &longs;icut <lb/>materia, &longs;ed notionem communem, &longs;eu formam vniuer&longs;alem, qu&aelig; alia notione, &longs;eu forma mi&shy;<lb/>nus communi determinari pote&longs;t, vt c&ugrave;m dicimus animal bipes. </s>                                                                <s>h&icirc;c enim notio animalis qu&aelig; <lb/>communis e&longs;t, &agrave; bipedis notione co&euml;rcetur, &amp; tamen animalis nomine forma <expan abbr="&longs;ignifica&ttilde;">&longs;ignificatur</expan>, animus <lb/> <arrow.to.target n="marg735"></arrow.to.target><lb/>ritate Ari&longs;totelis. </s>                                                                <s>Quod ver&ograve; pertinet ad <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> qu&aelig; mente comprehendi pote&longs;t, mente quidem ma&shy;<lb/>teria prima concipitur, c&ugrave;m &longs;en&longs;us &agrave; &longs;ingulari <expan abbr="pul&longs;e&ttilde;">pul&longs;etur</expan>, &amp; ab ea qu&aelig; &agrave; qualitate &longs;en&longs;ili occupatur, <lb/>&agrave; qua materia prima &longs;i <expan abbr="n&otilde;">non</expan> re, &longs;altem cogitatione di&longs;iungitur. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m quia &longs;ola ip&longs;a non plan&egrave; &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m <expan abbr="r&etilde;">rem</expan>, &longs;ed &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="r&otilde;nem">rationem</expan> prior e&longs;t, &amp; in &longs;ingularibus qu&aelig; iam certis potentiis pr&aelig;finita <lb/>&longs;unt, pror&longs;us exi&longs;tit. </s>                                                                <s>e&longs;t enim per &longs;e extenta nec vniuer&longs;itatis capax, c&ugrave;m &longs;it hoc form&aelig; &longs;olius, <lb/>qu&ograve;d in definitione contineatur, vt rei principium non opinor, &longs;ed vt ratione prius, &amp; ita no&shy;<lb/>tius, quia per <expan abbr="analogi&atilde;">analogiam</expan> in aliis eodem modo &longs;e habere notuerit. </s>                                                                <s>Secunda illa Mathematicorum <lb/>propria e&longs;t, ide&ograve; nihil ad methodum &longs;eu definitionem naturalem. </s>                                                                <s>Tertia qu&aelig; per genus expri&shy;<lb/>mitur, nonmod&ograve; naturalis e&longs;t propria, &longs;ed generatim pertinet ad omneis methodos atque <expan abbr="&longs;ci&etilde;tias">&longs;cientias</expan> <lb/>qu&aelig; definitione vtuntur. </s>                                                                <s>Nam qu&aelig;cunque definitio propri&egrave; &longs;tatuitur, ea plan&egrave; con&longs;tat ex gene&shy;<lb/>re &amp; differentiis: genus in definitione materi&aelig; locum &longs;ibi vendicat; differentia form&aelig;. </s>                                                                <s>Verum&shy;<lb/>eninuer&ograve; genus materi&aelig; locum in definitione obtinere non vno modo <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> e&longs;&longs;e arbitror. </s>                                                                <s>Etenim <lb/>video genus appellari materiam non &longs;emper ex eo, qu&ograve;d denotet id quod e&longs;t in natura, &longs;icut <lb/>materia, &longs;ed notionem communem, &longs;eu formam vniuer&longs;alem, qu&aelig; alia notione, &longs;eu forma mi&shy;<lb/>nus communi determinari pote&longs;t, vt c&ugrave;m dicimus animal bipes. </s>                                                                <s>h&icirc;c enim notio animalis qu&aelig; <lb/>communis e&longs;t, &agrave; bipedis notione co&euml;rcetur, &amp; tamen animalis nomine forma <expan abbr="&longs;ignifica&ttilde;">&longs;ignificatur</expan>, animus <lb/>
 <arrow.to.target n="marg736"></arrow.to.target><lb/>nimir&ugrave;m, &agrave; bipede ver&ograve; materia &longs;en&longs;ilis. </s>                                                                <s>Quocirca materiam non re, &longs;ed cogitatione duntaxat ge&shy;<lb/>nus habendum e&longs;&longs;e puto. </s>                                                                <s>Sed enim materiam &longs;en&longs;ilem, quam vniuer&longs;alem accepimus, &amp; toto <lb/><expan abbr="prior&etilde;">priorem</expan>, genere explicari po&longs;&longs;e credo, vt c&ugrave;m corpus in definitione pro genere &longs;umitur. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> ma&shy;<lb/>teria &longs;en&longs;ilis illa quam in naturali definitione &longs;umendam e&longs;&longs;e monui, mod&ograve; genere. </s>                                                                <s>ali&agrave;s diffe&shy;<lb/>rentia poterit explicari; ex hoc ordine &longs;unt illa bipes, aquatile, volatile &amp; huiu&longs;modi. </s>                                                                <s>Proinde <lb/>&longs;peciatim Philo&longs;ophus 1. de partib. animal: necnon 4. c. 12. 13. volatile dixit e&longs;&longs;e de <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> auis, <lb/>&amp; <foreign lang="greek">to\ neustiko\n kata\ to\n th_s ou)si/as lo/gon</foreign>, qu&aelig; tamet&longs;i in metaphy&longs;ica definitione collocantur <lb/>(&longs;iquidem genus &amp; differentia <expan abbr="diffinition&etilde;">diffinitionem</expan> compleant in <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> philo&longs;ophia) tamen in naturali me&shy;<lb/>thodo cum habitudine ad materiam &longs;en&longs;ilem concipiuntur; in c&ecedil;teris ver&ograve; ab eiu&longs;modi materi&aelig; <lb/>notione &longs;egregantur. </s>                                                                <s>Etenim veri&longs;imile e&longs;t, vt <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> homo non con&longs;ideratur &agrave; naturali <lb/>philo&longs;opho &longs;ine materia &longs;en&longs;ili, quia &longs;upponitur pro &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ili, &longs;iue, vt rectius loquar, cir&shy;<lb/>culus, quia <expan abbr="&longs;upponi&ttilde;">&longs;upponitur</expan> pro figura qu&ecedil; &longs;it in materia &longs;en&longs;ili, &agrave; Mathematico ver&ograve;, vt &longs;ine ip&longs;a: &longs;ic ea  <arrow.to.target n="marg736"></arrow.to.target><lb/>nimir&ugrave;m, &agrave; bipede ver&ograve; materia &longs;en&longs;ilis. </s>                                                                <s>Quocirca materiam non re, &longs;ed cogitatione duntaxat ge&shy;<lb/>nus habendum e&longs;&longs;e puto. </s>                                                                <s>Sed enim materiam &longs;en&longs;ilem, quam vniuer&longs;alem accepimus, &amp; toto <lb/><expan abbr="prior&etilde;">priorem</expan>, genere explicari po&longs;&longs;e credo, vt c&ugrave;m corpus in definitione pro genere &longs;umitur. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> ma&shy;<lb/>teria &longs;en&longs;ilis illa quam in naturali definitione &longs;umendam e&longs;&longs;e monui, mod&ograve; genere. </s>                                                                <s>ali&agrave;s diffe&shy;<lb/>rentia poterit explicari; ex hoc ordine &longs;unt illa bipes, aquatile, volatile &amp; huiu&longs;modi. </s>                                                                <s>Proinde <lb/>&longs;peciatim Philo&longs;ophus 1. de partib. animal: necnon 4. c. 12. 13. volatile dixit e&longs;&longs;e de <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> auis, <lb/>&amp; <foreign lang="greek">to\ neustiko\n kata\ to\n th=s ou)si/as lo/gon</foreign>, qu&aelig; tamet&longs;i in metaphy&longs;ica definitione collocantur <lb/>(&longs;iquidem genus &amp; differentia <expan abbr="diffinition&etilde;">diffinitionem</expan> compleant in <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> philo&longs;ophia) tamen in naturali me&shy;<lb/>thodo cum habitudine ad materiam &longs;en&longs;ilem concipiuntur; in c&ecedil;teris ver&ograve; ab eiu&longs;modi materi&aelig; <lb/>notione &longs;egregantur. </s>                                                                <s>Etenim veri&longs;imile e&longs;t, vt <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> homo non con&longs;ideratur &agrave; naturali <lb/>philo&longs;opho &longs;ine materia &longs;en&longs;ili, quia &longs;upponitur pro &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ili, &longs;iue, vt rectius loquar, cir&shy;<lb/>culus, quia <expan abbr="&longs;upponi&ttilde;">&longs;upponitur</expan> pro figura qu&ecedil; &longs;it in materia &longs;en&longs;ili, &agrave; Mathematico ver&ograve;, vt &longs;ine ip&longs;a: &longs;ic ea
 <pb pagenum="82"/>qu&aelig; continentur in definitione circuli qui &agrave; naturali philo&longs;opho &longs;pectatur, cum habitudine ad <lb/> <pb pagenum="82"/>qu&aelig; continentur in definitione circuli qui &agrave; naturali philo&longs;opho &longs;pectatur, cum habitudine ad <lb/>
 <arrow.to.target n="marg737"></arrow.to.target><lb/>&longs;en&longs;ilem <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &longs;umuntur, &amp; contr&agrave; qu&aelig; in circuli mathematici definitione collocantur, &agrave; ma&shy;<lb/>teria &longs;en&longs;ili <expan abbr="m&etilde;tis">mentis</expan> ope &longs;educuntur. </s>                                                                <s>Peto ver&ograve; exempla libenter &agrave; mathematico, c&ugrave;m verear <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> <lb/>ip&longs;arum definitiones ad&longs;cribere &longs;peciatim primo philo&longs;opho; quippe qui putem <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="philo&longs;o-ph&utilde;">philo&longs;o&shy;<lb/>phum</expan> <expan abbr="quend&atilde;">quendam</expan> vniuer&longs;alem, neque <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan> particularium <expan abbr="notiti&atilde;">notitiam</expan>, ni&longs;i generatim aggredi; quoad <lb/>doceat ex <expan abbr="quib.">quibus</expan> exi&longs;tit definitio, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> &longs;it, &amp; c&ugrave;m varia &longs;int <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> genera, qui definitionis modus <lb/><expan abbr="cui&qacute;ue">cuique</expan> competat. </s>                                                                <s>&longs;eor&longs;um ver&ograve; &longs;pectare res &agrave; materia &longs;uapt&egrave; natura &longs;ecretas, &longs;eu ex priuatione <lb/>di&longs;criminis, &longs;iue ex <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> tales fuerint qu&aelig; definitione <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="euoluun&ttilde;">euoluuntur</expan>, c&ugrave;m &longs;int &longs;implices &amp; actus. <lb/></s>                                                                <s>Proinde non ver&egrave; &longs;cientia, &longs;ed &longs;apientia perhibetur. </s>                                                                <s>Etenim &longs;i id ver&egrave; pronunciatur <expan abbr="pr&igrave;m&utilde;">pr&igrave;mum</expan> <expan abbr="philo-&longs;oph&utilde;">philo&shy;<lb/>&longs;ophum</expan> &longs;eparate formas &agrave; materia, non pote&longs;t ip&longs;e formas naturales &longs;pectare: &longs;unt <expan abbr=".n.">enim</expan> pror&longs;us in&shy;<lb/>&longs;eparabiles &agrave; materia; ab&longs;urda ver&ograve; e&longs;t illa mens qu&aelig; &longs;eparare conatur ea qu&aelig; &longs;eparari non po&longs;&shy;<lb/>&longs;unt, &amp; ni&longs;i &longs;epararet, efficeretur protinus &longs;pecialis, quippe Phy&longs;ica. </s>                                                                <s>Sic fit vt ei&longs;dem generib. ac <lb/>differentiis <expan abbr="vtrunq.">vtrunque</expan> diffinitionis genus ab&longs;oluatur, nec <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> pr&ecedil;ter genus ac <expan abbr="differ&etilde;tias">differentias</expan> in <expan abbr="quaq.">quaque</expan> <lb/>perfecta definitione flagitetur: quia &longs;cilicet materia &longs;en&longs;ilis ex genere, aut differentia <expan abbr="n&otilde;">non</expan> vtentib. <lb/></s>                                                                <s>ab&longs;tractione per&longs;picua fiat, &amp; ab&longs;tractione facta <expan abbr="&itilde;">im</expan> definitione mathematica <expan abbr="m&etilde;tis">mentis</expan> ope <expan abbr="relinqua&ttilde;">relinquatur</expan>.<lb/> <arrow.to.target n="marg737"></arrow.to.target><lb/>&longs;en&longs;ilem <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &longs;umuntur, &amp; contr&agrave; qu&aelig; in circuli mathematici definitione collocantur, &agrave; ma&shy;<lb/>teria &longs;en&longs;ili <expan abbr="m&etilde;tis">mentis</expan> ope &longs;educuntur. </s>                                                                <s>Peto ver&ograve; exempla libenter &agrave; mathematico, c&ugrave;m verear <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> <lb/>ip&longs;arum definitiones ad&longs;cribere &longs;peciatim primo philo&longs;opho; quippe qui putem <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="philo&longs;o-ph&utilde;">philo&longs;o&shy;<lb/>phum</expan> <expan abbr="quend&atilde;">quendam</expan> vniuer&longs;alem, neque <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan> particularium <expan abbr="notiti&atilde;">notitiam</expan>, ni&longs;i generatim aggredi; quoad <lb/>doceat ex <expan abbr="quib.">quibus</expan> exi&longs;tit definitio, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> &longs;it, &amp; c&ugrave;m varia &longs;int <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> genera, qui definitionis modus <lb/><expan abbr="cui&qacute;ue">cuique</expan> competat. </s>                                                                <s>&longs;eor&longs;um ver&ograve; &longs;pectare res &agrave; materia &longs;uapt&egrave; natura &longs;ecretas, &longs;eu ex priuatione <lb/>di&longs;criminis, &longs;iue ex <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> tales fuerint qu&aelig; definitione <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="euoluun&ttilde;">euoluuntur</expan>, c&ugrave;m &longs;int &longs;implices &amp; actus. <lb/></s>                                                                <s>Proinde non ver&egrave; &longs;cientia, &longs;ed &longs;apientia perhibetur. </s>                                                                <s>Etenim &longs;i id ver&egrave; pronunciatur <expan abbr="pr&igrave;m&utilde;">pr&igrave;mum</expan> <expan abbr="philo-&longs;oph&utilde;">philo&shy;<lb/>&longs;ophum</expan> &longs;eparate formas &agrave; materia, non pote&longs;t ip&longs;e formas naturales &longs;pectare: &longs;unt <expan abbr=".n.">enim</expan> pror&longs;us in&shy;<lb/>&longs;eparabiles &agrave; materia; ab&longs;urda ver&ograve; e&longs;t illa mens qu&aelig; &longs;eparare conatur ea qu&aelig; &longs;eparari non po&longs;&shy;<lb/>&longs;unt, &amp; ni&longs;i &longs;epararet, efficeretur protinus &longs;pecialis, quippe Phy&longs;ica. </s>                                                                <s>Sic fit vt ei&longs;dem generib. ac <lb/>differentiis <expan abbr="vtrunq.">vtrunque</expan> diffinitionis genus ab&longs;oluatur, nec <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> pr&ecedil;ter genus ac <expan abbr="differ&etilde;tias">differentias</expan> in <expan abbr="quaq.">quaque</expan> <lb/>perfecta definitione flagitetur: quia &longs;cilicet materia &longs;en&longs;ilis ex genere, aut differentia <expan abbr="n&otilde;">non</expan> vtentib. <lb/></s>                                                                <s>ab&longs;tractione per&longs;picua fiat, &amp; ab&longs;tractione facta <expan abbr="&itilde;">im</expan> definitione mathematica <expan abbr="m&etilde;tis">mentis</expan> ope <expan abbr="relinqua&ttilde;">relinquatur</expan>.<lb/>
 <arrow.to.target n="marg738"></arrow.to.target></s></p> <arrow.to.target n="marg738"></arrow.to.target></s></p>
Line 3198 
Line 3198 
 <arrow.to.target n="marg747"></arrow.to.target><lb/>&longs;implicibus euenire &longs;olet. </s>                                                                <s>Neque item valet apud nos. </s>                                                                <s>Si forma e&longs;&longs;et tota rei quiditas, animam <lb/> <arrow.to.target n="marg747"></arrow.to.target><lb/>&longs;implicibus euenire &longs;olet. </s>                                                                <s>Neque item valet apud nos. </s>                                                                <s>Si forma e&longs;&longs;et tota rei quiditas, animam <lb/>
 <arrow.to.target n="marg748"></arrow.to.target><lb/>hominis &longs;eparatam fore vniuer&longs;um hominem: quandoquidem non pugnant h&aelig;c &longs;ecum: <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, <lb/>e&longs;&longs;e totam hominis quiditatem, &amp; eam non e&longs;&longs;e hominem totum, quia totus homo vltra quidita&shy;<lb/>tem habet quoque materiam &longs;en&longs;ilem, &amp; toto po&longs;teriorem. </s>                                                                <s>Proptere&agrave; dictum &longs;&ecedil;p&egrave; e&longs;t ab Ari&longs;to&shy;<lb/>tele rationem e&longs;&longs;e explicationem form&aelig; non compo&longs;iti: <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> nec compo&longs;ita definitione explicari <lb/> <arrow.to.target n="marg748"></arrow.to.target><lb/>hominis &longs;eparatam fore vniuer&longs;um hominem: quandoquidem non pugnant h&aelig;c &longs;ecum: <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, <lb/>e&longs;&longs;e totam hominis quiditatem, &amp; eam non e&longs;&longs;e hominem totum, quia totus homo vltra quidita&shy;<lb/>tem habet quoque materiam &longs;en&longs;ilem, &amp; toto po&longs;teriorem. </s>                                                                <s>Proptere&agrave; dictum &longs;&ecedil;p&egrave; e&longs;t ab Ari&longs;to&shy;<lb/>tele rationem e&longs;&longs;e explicationem form&aelig; non compo&longs;iti: <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> nec compo&longs;ita definitione explicari <lb/>
 <arrow.to.target n="marg749"></arrow.to.target><lb/>propter acce&longs;sionem materi&aelig;: &amp; id nece&longs;&longs;ari&ograve; con&longs;equi, &longs;i definitione explicaretur compo&longs;itum, <lb/>vt bis idem repeteretur, non &longs;ecus atque &longs;iquis na&longs;um &longs;imum definite vellet; etenim &longs;imum per <lb/>na&longs;um definiendum e&longs;t, quare &longs;i na&longs;um &longs;imum definire velis, &amp; na&longs;um in eius definitione &longs;ume&shy;<lb/>re cogeris. </s>                                                                <s>Neque ver&ograve; ego id dico, quin compo&longs;itum &longs;it id cuius definitio qu&aelig;ritur &amp; quid e&longs;t: <lb/>&longs;ed qu&ograve;d non e&longs;t id quod definitione exponitur; illius quidem e&longs;t quid e&longs;t &amp; definitio; &longs;ed ip&longs;um <lb/>non e&longs;t: itaque definitur qu&ograve;d eius e&longs;&longs;entia qu&aelig;ritur; non definitur autem, quia partes eius non <lb/>omnes explicantur definitione. </s>                                                                <s>Adde etiam; quia non videtur item ab&longs;urdum Ari&longs;toteli totam <lb/>quiditatem e&longs;&longs;e totum hominem qui mente <expan abbr="c&otilde;prehendendus">comprehendendus</expan> e&longs;t: idem quoque te&longs;tabatur Auer&shy;<lb/>ro&euml;s. </s>                                                                <s>Neque enim quiditas e&longs;t &longs;ine mente: ide&ograve; &amp; id explicat prim&ograve; quod e&longs;t in mente; &amp; <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> <lb/>homo ille qui e&longs;t in mente, compo&longs;itus e&longs;t ex materia &amp; forma: non verebor etiam dicere totam <lb/> <arrow.to.target n="marg749"></arrow.to.target><lb/>propter acce&longs;sionem materi&aelig;: &amp; id nece&longs;&longs;ari&ograve; con&longs;equi, &longs;i definitione explicaretur compo&longs;itum, <lb/>vt bis idem repeteretur, non &longs;ecus atque &longs;iquis na&longs;um &longs;imum definite vellet; etenim &longs;imum per <lb/>na&longs;um definiendum e&longs;t, quare &longs;i na&longs;um &longs;imum definire velis, &amp; na&longs;um in eius definitione &longs;ume&shy;<lb/>re cogeris. </s>                                                                <s>Neque ver&ograve; ego id dico, quin compo&longs;itum &longs;it id cuius definitio qu&aelig;ritur &amp; quid e&longs;t: <lb/>&longs;ed qu&ograve;d non e&longs;t id quod definitione exponitur; illius quidem e&longs;t quid e&longs;t &amp; definitio; &longs;ed ip&longs;um <lb/>non e&longs;t: itaque definitur qu&ograve;d eius e&longs;&longs;entia qu&aelig;ritur; non definitur autem, quia partes eius non <lb/>omnes explicantur definitione. </s>                                                                <s>Adde etiam; quia non videtur item ab&longs;urdum Ari&longs;toteli totam <lb/>quiditatem e&longs;&longs;e totum hominem qui mente <expan abbr="c&otilde;prehendendus">comprehendendus</expan> e&longs;t: idem quoque te&longs;tabatur Auer&shy;<lb/>ro&euml;s. </s>                                                                <s>Neque enim quiditas e&longs;t &longs;ine mente: ide&ograve; &amp; id explicat prim&ograve; quod e&longs;t in mente; &amp; <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> <lb/>homo ille qui e&longs;t in mente, compo&longs;itus e&longs;t ex materia &amp; forma: non verebor etiam dicere totam <lb/>
 <arrow.to.target n="marg750"></arrow.to.target><lb/>formam ex ei&longs;dem partibus e&longs;&longs;e <expan abbr="c&otilde;po&longs;itam">compo&longs;itam</expan>: nam materia qu&ecedil; mente concipitur &amp; e&longs;t toto prior, <lb/>e&longs;t pars form&aelig;; &amp; vt Ari&longs;totelico verbo vtar; eius form&aelig;, qu&aelig; e&longs;t quiditas. <foreign lang="greek">me/rws me/n o(_un e)/sti\, <lb/>kai\ tou_ ei_dous</foreign>. </s>                                                                <s>&ldquo;Pars igitur e&longs;t form&aelig;; nempe ea materia &longs;ine qua forma cogitari non pote&longs;t&rdquo;, &amp; <lb/>c&ugrave;m <foreign lang="greek">ei_dos</foreign> &amp; forma &longs;it vox ambigua qua notatur &longs;pecies, &amp; qualitas, vnde e&longs;&longs;entia deriuatur; ne <lb/>labamur in hoc; &amp; &longs;peciei partem &longs;u&longs;picemur e&longs;&longs;e &longs;olum materiam; &longs;eip&longs;um explicat Ari&longs;toteles <lb/>dicens, &ldquo;<foreign lang="greek">ei)_do/s de\ le\go to\ ti/ h(_n ei(_nai</foreign>&rdquo;. </s>                                                                <s>ide&longs;t formam <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> dico quod quid erat e&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>Nam quamuis <lb/> <arrow.to.target n="marg750"></arrow.to.target><lb/>formam ex ei&longs;dem partibus e&longs;&longs;e <expan abbr="c&otilde;po&longs;itam">compo&longs;itam</expan>: nam materia qu&ecedil; mente concipitur &amp; e&longs;t toto prior, <lb/>e&longs;t pars form&aelig;; &amp; vt Ari&longs;totelico verbo vtar; eius form&aelig;, qu&aelig; e&longs;t quiditas. <foreign lang="greek">me/rws me/n o(=un e)/sti\, <lb/>kai\ tou= ei=dous</foreign>. </s>                                                                <s>&ldquo;Pars igitur e&longs;t form&aelig;; nempe ea materia &longs;ine qua forma cogitari non pote&longs;t&rdquo;, &amp; <lb/>c&ugrave;m <foreign lang="greek">ei=dos</foreign> &amp; forma &longs;it vox ambigua qua notatur &longs;pecies, &amp; qualitas, vnde e&longs;&longs;entia deriuatur; ne <lb/>labamur in hoc; &amp; &longs;peciei partem &longs;u&longs;picemur e&longs;&longs;e &longs;olum materiam; &longs;eip&longs;um explicat Ari&longs;toteles <lb/>dicens, &ldquo;<foreign lang="greek">ei)=do/s de\ le\go to\ ti/ h(=n ei(=nai</foreign>&rdquo;. </s>                                                                <s>ide&longs;t formam <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> dico quod quid erat e&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>Nam quamuis <lb/>
 <arrow.to.target n="marg751"></arrow.to.target><lb/>po&longs;tea T. 37. videatur monui&longs;&longs;e carnes &amp; o&longs;&longs;a non e&longs;&longs;e form&aelig; partes, &longs;ed materiam; tamet&longs;i <expan abbr="m&etilde;-te">men&shy;<lb/>te</expan> &longs;euocari nequeat ab illis forma, qu&ograve;d &longs;ine illis non exi&longs;tit; memineris iam Ari&longs;totelem di&longs;tin&shy;<lb/>xi&longs;&longs;e partes in eas qu&aelig; &longs;unt priores &amp; po&longs;teriores toto, atque a&longs;&longs;euera&longs;&longs;e eas qu&aelig; &longs;unt toto prio&shy;<lb/>res, e&longs;&longs;e partem definitionis, form&ecedil; ac quiditatis; &longs;ed enim carnes &amp; o&longs;&longs;a huiu&longs;modi non e&longs;&longs;e, &amp; <lb/>ita &longs;e habere ad formam vt &aelig;s ad circulum, vt &longs;i omnes circuli &aelig;nei forent: nihilo enim magis e&longs;&shy;<lb/>&longs;et e&longs;&longs;enti&aelig; pars: at non ita de corde iudicandum e&longs;t. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m qu&ograve;d vtraque &longs;unt in mente, mate&shy;<lb/>ria, non quidem &longs;en&longs;ilis, &longs;ed mente comprehendenda e&longs;t in eo quod definitur, &amp; definitione. </s>                                                                <s>Qua&shy;<lb/>propter neque etiam id verendum e&longs;t, ne quamuis vniuer&longs;a quiditas <expan abbr="tot&atilde;">totam</expan> rei e&longs;&longs;entiam explicet; <lb/>totum <expan abbr="definit&utilde;">definitum</expan> exponat: e&longs;t enim vt totum exponit, quippe, id quod &longs;ola mente <expan abbr="c&otilde;prehenditur">comprehenditur</expan>,  <arrow.to.target n="marg751"></arrow.to.target><lb/>po&longs;tea T. 37. videatur monui&longs;&longs;e carnes &amp; o&longs;&longs;a non e&longs;&longs;e form&aelig; partes, &longs;ed materiam; tamet&longs;i <expan abbr="m&etilde;-te">men&shy;<lb/>te</expan> &longs;euocari nequeat ab illis forma, qu&ograve;d &longs;ine illis non exi&longs;tit; memineris iam Ari&longs;totelem di&longs;tin&shy;<lb/>xi&longs;&longs;e partes in eas qu&aelig; &longs;unt priores &amp; po&longs;teriores toto, atque a&longs;&longs;euera&longs;&longs;e eas qu&aelig; &longs;unt toto prio&shy;<lb/>res, e&longs;&longs;e partem definitionis, form&ecedil; ac quiditatis; &longs;ed enim carnes &amp; o&longs;&longs;a huiu&longs;modi non e&longs;&longs;e, &amp; <lb/>ita &longs;e habere ad formam vt &aelig;s ad circulum, vt &longs;i omnes circuli &aelig;nei forent: nihilo enim magis e&longs;&shy;<lb/>&longs;et e&longs;&longs;enti&aelig; pars: at non ita de corde iudicandum e&longs;t. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m qu&ograve;d vtraque &longs;unt in mente, mate&shy;<lb/>ria, non quidem &longs;en&longs;ilis, &longs;ed mente comprehendenda e&longs;t in eo quod definitur, &amp; definitione. </s>                                                                <s>Qua&shy;<lb/>propter neque etiam id verendum e&longs;t, ne quamuis vniuer&longs;a quiditas <expan abbr="tot&atilde;">totam</expan> rei e&longs;&longs;entiam explicet; <lb/>totum <expan abbr="definit&utilde;">definitum</expan> exponat: e&longs;t enim vt totum exponit, quippe, id quod &longs;ola mente <expan abbr="c&otilde;prehenditur">comprehenditur</expan>,
 <pb pagenum="84"/>&amp; e&longs;t vt partem &longs;olam exprimit, vtpot&egrave;, &longs;i referatur ad id quod ex materia &longs;en&longs;ili con&longs;tituitur. <lb/></s>                                                                <s> <pb pagenum="84"/>&amp; e&longs;t vt partem &longs;olam exprimit, vtpot&egrave;, &longs;i referatur ad id quod ex materia &longs;en&longs;ili con&longs;tituitur. <lb/></s>                                                                <s>
 <arrow.to.target n="marg752"></arrow.to.target><lb/>nam de hoc materi&aelig; genere verba facere Ari&longs;totelem id &longs;ignificat, qu&ograve;d illud arcet, vt <expan abbr="indefinit&utilde;">indefinitum</expan>, <lb/>&longs;ed illa materia, qu&aelig; facta e&longs;t intelligenda, &amp; prior e&longs;t toto, certa e&longs;t &amp; pr&aelig;finita, <expan abbr="perpetuo&qacute;">perpetuoque</expan>. </s>                                                                <s>per&shy;<lb/>manet in re. </s>                                                                <s>Et id etiam confirmant verba Philo&longs;ophi T. 39. o&longs;tendentis aliqua in &longs;ua quiditate <lb/>continere materiam. </s>                                                                <s>Neque ver&ograve; intelligendam &longs;olam, qu&aelig; genere exprimi &longs;olet; quand&ograve; non <lb/>aliqua definitio talem materiam contineret, &longs;ed omnes &aelig;qualiter; nec magis eiu&longs;modi definitio <lb/>naturalis e&longs;&longs;et qu&agrave;m mathematica, vel metaphy&longs;ica, c&ugrave;m omnes in &longs;uis definitionibus tale mate&shy;<lb/>ri&aelig; genus v&longs;urpent. </s>                                                                <s><expan abbr="Con&longs;imili&qacute;">Con&longs;imilique</expan>. </s>                                                                <s>modo c&ugrave;m opponitur, formam non <expan abbr="co&itilde;turam">cointuram</expan> cum materia pro&shy;<lb/>pter ab&longs;olutam form&aelig; perfectionem, non me valde mouet; quia &longs;ua perfectione contenta e&longs;t for&shy;<lb/>ma qu&aelig; in coniunctione materi&aelig; po&longs;ita e&longs;t, aliter forma non e&longs;&longs;et: at illa perfectio repugnat con&shy;<lb/>iunctioni qu&aelig; collocatur in ea &longs;ub&longs;tantia qu&aelig; &longs;eparari pote&longs;t, &amp; con&longs;i&longs;tere per &longs;eip&longs;a, vt compo&shy;<lb/>&longs;itum, atque illud quidem quod e&longs;t &longs;pecies extrema, &amp; atomos, &amp; ea qu&aelig; pror&longs;us ab omni mate&shy;<lb/>ri&aelig; genere &longs;ecernuntur, &amp; e&longs;t, vt vno verbo dicam, eius perfectio vt vniuer&longs;itatis non exten&longs;iua. <lb/></s>                                                                <s>h&aelig;c e&longs;t in compo&longs;ito, &amp; repudiat coniunctionem, illa non item. </s>                                                                <s>Et fal&longs;um illud; nullum fore di&shy;<lb/>&longs;crimen inter formas qu&aelig; abhorrent &agrave; materia, ac materia concretas; c&ugrave;m materia concret&aelig; <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> <lb/>&agrave; materia &longs;en&longs;ili mente &longs;eparentur, non &agrave; materia &longs;impliciter, &amp; &longs;uapt&egrave; natura <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> perpetu&ograve; <lb/> <arrow.to.target n="marg752"></arrow.to.target><lb/>nam de hoc materi&aelig; genere verba facere Ari&longs;totelem id &longs;ignificat, qu&ograve;d illud arcet, vt <expan abbr="indefinit&utilde;">indefinitum</expan>, <lb/>&longs;ed illa materia, qu&aelig; facta e&longs;t intelligenda, &amp; prior e&longs;t toto, certa e&longs;t &amp; pr&aelig;finita, <expan abbr="perpetuo&qacute;">perpetuoque</expan>. </s>                                                                <s>per&shy;<lb/>manet in re. </s>                                                                <s>Et id etiam confirmant verba Philo&longs;ophi T. 39. o&longs;tendentis aliqua in &longs;ua quiditate <lb/>continere materiam. </s>                                                                <s>Neque ver&ograve; intelligendam &longs;olam, qu&aelig; genere exprimi &longs;olet; quand&ograve; non <lb/>aliqua definitio talem materiam contineret, &longs;ed omnes &aelig;qualiter; nec magis eiu&longs;modi definitio <lb/>naturalis e&longs;&longs;et qu&agrave;m mathematica, vel metaphy&longs;ica, c&ugrave;m omnes in &longs;uis definitionibus tale mate&shy;<lb/>ri&aelig; genus v&longs;urpent. </s>                                                                <s><expan abbr="Con&longs;imili&qacute;">Con&longs;imilique</expan>. </s>                                                                <s>modo c&ugrave;m opponitur, formam non <expan abbr="co&itilde;turam">cointuram</expan> cum materia pro&shy;<lb/>pter ab&longs;olutam form&aelig; perfectionem, non me valde mouet; quia &longs;ua perfectione contenta e&longs;t for&shy;<lb/>ma qu&aelig; in coniunctione materi&aelig; po&longs;ita e&longs;t, aliter forma non e&longs;&longs;et: at illa perfectio repugnat con&shy;<lb/>iunctioni qu&aelig; collocatur in ea &longs;ub&longs;tantia qu&aelig; &longs;eparari pote&longs;t, &amp; con&longs;i&longs;tere per &longs;eip&longs;a, vt compo&shy;<lb/>&longs;itum, atque illud quidem quod e&longs;t &longs;pecies extrema, &amp; atomos, &amp; ea qu&aelig; pror&longs;us ab omni mate&shy;<lb/>ri&aelig; genere &longs;ecernuntur, &amp; e&longs;t, vt vno verbo dicam, eius perfectio vt vniuer&longs;itatis non exten&longs;iua. <lb/></s>                                                                <s>h&aelig;c e&longs;t in compo&longs;ito, &amp; repudiat coniunctionem, illa non item. </s>                                                                <s>Et fal&longs;um illud; nullum fore di&shy;<lb/>&longs;crimen inter formas qu&aelig; abhorrent &agrave; materia, ac materia concretas; c&ugrave;m materia concret&aelig; <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> <lb/>&agrave; materia &longs;en&longs;ili mente &longs;eparentur, non &agrave; materia &longs;impliciter, &amp; &longs;uapt&egrave; natura <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> perpetu&ograve; <lb/>
Line 3213 
Line 3213 
 <arrow.to.target n="marg760"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="tat&etilde;">tatem</expan> &longs;ubterfugere videar; his obiectionibus re&longs;i&longs;tere conabor: deinde de auctoritate Ari&longs;t. </s>                                                                <s>dicam quod <lb/>&longs;entio. </s>                                                                <s>No&longs;ti in primis dialecticen accipi multis modis: nanque dialectica apud <expan abbr="Platon&etilde;">Platonem</expan> <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> valebat <lb/>&agrave;c prima philo&longs;ophia; deinde dialectica ab analytica di&longs;tincta, &amp; &agrave; c&ecedil;teris facultatibus &amp; &longs;cientiis, <lb/>quippe quae ill&aelig; ex propriis <expan abbr="c&otilde;cludant">concludant</expan>, <expan abbr="quanqu&atilde;">quanquam</expan> propria &longs;unt <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> modo in&longs;unt, quatenus ip&longs;um, &longs;ed <lb/>in alia re&longs;olui <expan abbr="neque&utilde;t">nequeunt</expan>, veluti principia naturalis, aut diuin&ecedil;: h&ecedil;c ver&ograve; ex <expan abbr="c&otilde;ibus">conibus</expan> &amp; <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="viden&ttilde;">videntur</expan> e&longs;&longs;e ve&shy;<lb/>ra; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> nece&longs;&longs;ari&ograve; <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> eiu&longs;modi &longs;unt. </s>                                                                <s>Terti&ograve; dialectica <expan abbr="c&otilde;prehendit">comprehendit</expan> analyticen, cui &longs;ubiecta &longs;unt in&longs;tru&shy;<lb/>menta <expan abbr="&longs;cientiar&utilde;">&longs;cientiarum</expan> <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> qu&aelig; <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> &longs;olet appellari logic&egrave;. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> analytic&egrave; &longs;it methodus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ita &longs;e habet ad <lb/> <arrow.to.target n="marg760"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="tat&etilde;">tatem</expan> &longs;ubterfugere videar; his obiectionibus re&longs;i&longs;tere conabor: deinde de auctoritate Ari&longs;t. </s>                                                                <s>dicam quod <lb/>&longs;entio. </s>                                                                <s>No&longs;ti in primis dialecticen accipi multis modis: nanque dialectica apud <expan abbr="Platon&etilde;">Platonem</expan> <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> valebat <lb/>&agrave;c prima philo&longs;ophia; deinde dialectica ab analytica di&longs;tincta, &amp; &agrave; c&ecedil;teris facultatibus &amp; &longs;cientiis, <lb/>quippe quae ill&aelig; ex propriis <expan abbr="c&otilde;cludant">concludant</expan>, <expan abbr="quanqu&atilde;">quanquam</expan> propria &longs;unt <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> modo in&longs;unt, quatenus ip&longs;um, &longs;ed <lb/>in alia re&longs;olui <expan abbr="neque&utilde;t">nequeunt</expan>, veluti principia naturalis, aut diuin&ecedil;: h&ecedil;c ver&ograve; ex <expan abbr="c&otilde;ibus">conibus</expan> &amp; <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="viden&ttilde;">videntur</expan> e&longs;&longs;e ve&shy;<lb/>ra; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> nece&longs;&longs;ari&ograve; <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> eiu&longs;modi &longs;unt. </s>                                                                <s>Terti&ograve; dialectica <expan abbr="c&otilde;prehendit">comprehendit</expan> analyticen, cui &longs;ubiecta &longs;unt in&longs;tru&shy;<lb/>menta <expan abbr="&longs;cientiar&utilde;">&longs;cientiarum</expan> <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> qu&aelig; <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> &longs;olet appellari logic&egrave;. </s>                                                                <s>Sed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> analytic&egrave; &longs;it methodus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ita &longs;e habet ad <lb/>
 <arrow.to.target n="marg761"></arrow.to.target><lb/>res, <expan abbr="qu&etilde;admod&utilde;">quenadmodum</expan> vas, vt &longs;extarius ad <expan abbr="tritic&utilde;">triticum</expan>, fruges, &amp; legumina; <expan abbr="c&otilde;is">conis</expan> e&longs;t, &amp; tradit regulas <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> per vni&shy;<lb/>uer&longs;os habitus pertineant <expan abbr="quib.">quibus</expan> <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> dicere contingit, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> &amp; <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> cau&longs;&longs;as <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan> quas <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> in &longs;uis in&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg761"></arrow.to.target><lb/>res, <expan abbr="qu&etilde;admod&utilde;">quenadmodum</expan> vas, vt &longs;extarius ad <expan abbr="tritic&utilde;">triticum</expan>, fruges, &amp; legumina; <expan abbr="c&otilde;is">conis</expan> e&longs;t, &amp; tradit regulas <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> per vni&shy;<lb/>uer&longs;os habitus pertineant <expan abbr="quib.">quibus</expan> <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> dicere contingit, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> &amp; <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> cau&longs;&longs;as <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan> quas <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> in &longs;uis in&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg762"></arrow.to.target><lb/>&longs;trumentis referat ad <expan abbr="pr&ecedil;dication&etilde;">pr&ecedil;dicationem</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> conuenit form&aelig;, &amp; qua <expan abbr="termina&ttilde;">terminatur</expan> interrogatio quid e&longs;t; ita ex <lb/><expan abbr="o&itilde;bus">omnibus</expan> cau&longs;sis <expan abbr="exi&longs;tima&ttilde;">exi&longs;timatur</expan> petere quid e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>cau&longs;&longs;&aelig; <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> logic&egrave; <expan abbr="dicun&ttilde;">dicuntur</expan> explicare quid e&longs;t, quod <expan abbr="t&ntilde;">tantum</expan> <expan abbr="&ptilde;-&longs;tatur">pn&shy;<lb/>&longs;tatur</expan> in &longs;cientiis: nihil <expan abbr=".n.">enim</expan> habet analytic&egrave; proprij, ni&longs;i quod attinet ad <expan abbr="fabric&atilde;">fabricam</expan> <expan abbr="in&longs;trumentor&utilde;">in&longs;trumentorum</expan> cognitio&shy;<lb/>nis. </s>                                                                <s>Quia ver&ograve; &longs;ingul&ecedil; vniuer&longs;am rei <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> exponunt, <expan abbr="c&otilde;es">cones</expan> <expan abbr="appellan&ttilde;">appellantur</expan>, &amp; forma <expan abbr="&ptilde;cipu&egrave;">pncipu&egrave;</expan> &longs;ine ma&shy;<lb/>teria, quae &longs;it <expan abbr="&ptilde;tere&agrave;">pntere&agrave;</expan> <expan abbr="r&otilde;ne">ratione</expan> prior. </s>                                                                <s>Ergo dialectic&ecedil; &amp; <expan abbr="c&otilde;es">cones</expan>, i. </s>                                                                <s>logic&ecedil; <expan abbr="dicun&ttilde;">dicuntur</expan> definitiones &agrave; materia formam <lb/><expan abbr="&longs;epar&atilde;tes">&longs;eparantes</expan>, eam .&longs;. </s>                                                                <s>qu&aelig; e&longs;t materiata,