Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to buona_demot_014_la_1591.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

Colored diff for /texts/archimedes/xml/buona_demot_014_la_1591.xml between version 1.18 and 1.21

version 1.18, 2007/06/17 13:21:16 version 1.21, 2007/06/20 10:55:58
Line 39 
Line 39 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>AD FERDINANDVM MEDICEM MAGNVM </s></p> <s><emph type="italics"/>AD FERDINANDVM MEDICEM MAGNVM </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Etruri&aelig; Ducem Sereni&longs;&longs;imum.<emph.end type="italics"/>></s></p> <s>Etruri&aelig; Ducem Sereni&longs;&longs;imum.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>EX SVPERIORVM CONSENSV.</s></p> <s>EX SVPERIORVM CONSENSV.</s></p>
 <figure></figure> <figure></figure>
Line 49 
Line 49 
 <s><emph type="italics"/>Apud Bartholom&aelig;um Sermartellium.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><emph type="italics"/>Apud Bartholom&aelig;um Sermartellium.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>MDXCI.</s></p> <s>MDXCI.</s></p>
 <pb/> <pb/><pb/>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>FERDINANDO</s></p> <s>FERDINANDO</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
Line 57 
Line 57 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>AMPL MAGNOQ ETRVR.</s></p> <s>AMPL MAGNOQ ETRVR.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>DVCI SERENISSIMO.></s></p> <s>DVCI SERENISSIMO.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>FRANCISCVS BONAMICVS A BIFORTO. S. P. D.<emph.end type="italics"/></s></p> <s><emph type="italics"/>FRANCISCVS BONAMICVS A BIFORTO. S. P. D.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>SILEAM ego &longs;olus, &amp; in tanta totius Etruri&aelig; l&aelig;titi&aelig; <lb/>dum omnes boni te vnum &longs;u&longs;piciunt, te in oculis vnum fe&shy;<lb/>runt &amp; tibi vno con&longs;en&longs;u gratulantur, iaceam torpens, nec <lb/>aliqua &longs;ignificatione me&aelig; erga te pietatis gaudium meum <lb/>testificer, ac postqu&agrave;m me&aelig; lucubrationes multis ab hinc <lb/>annis inchoat&aelig;, nunc demum ab&longs;olut&aelig; in tua felici&longs;&longs;ima <lb/>tempora excurrerunt; patris, <expan abbr="fratris&qacute;">fratrisque</expan>; tui &longs;ingularis in me <lb/>charitatis monimentum diutius condi patiar? </s><s>E ve&longs;tris <lb/>ergo magnificenti&aelig; fontibus ort&aelig; ad te properant, &amp; qu&aelig; <lb/>e&longs;t animi tui benignitas, &amp; cel&longs;itudo in aliquo e&longs;&longs;e apud te <lb/>loco non dubitant; iure autem tibi debit&aelig;, qu&ograve;d me &longs;emper <lb/>alueritis, &amp; honesti&longs;&longs;imo huic meo <expan abbr="qualecunq;">qualecunque</expan> &longs;it ocio con&longs;ulueritis, vt magn&aelig; profecto <lb/>culp&aelig; &longs;im affinis, ni&longs;i tantis beneficijs antehac prouocatus, quando maiora non po&longs;&longs;um; id <lb/>quod grati animi officium foret, aliquid olim reponam. </s><s>Et quanuis h&aelig;c tenuuia &longs;int, cle&shy;<lb/>mentia, <expan abbr="gratia&qacute;">gratiaque</expan>; tua fretus, ni faciam, vt impudentia potius accu&longs;anda, qu&agrave;m conatus vl&shy;<lb/>lus in me de&longs;iderari po&longs;&longs;it. </s><s>Ac &longs;i quid valet ad hoc perficiendum labor improbus, &amp; in&shy;<lb/>du&longs;tria, rerum nouarum indagatrix ingenio&longs;a, vt non de&longs;perem, au&longs;pice te, &longs;i non plenis ve&shy;<lb/>lis in portum, at &longs;ecunda &longs;altem, vt aiunt, nauigatione peruenire po&longs;&longs;e, E &longs;i non vulgo pla&shy;<lb/>cere, cuius iudicia varia, incon&longs;tantia, <expan abbr="neq;">neque</expan> ab omni perturbationis &longs;u&longs;picione libera &longs;unt: <lb/>tibi tamen &amp; antiquioris, hoc e&longs;t, gr&aelig;c&aelig; Philo&longs;ophi&aelig; cupidis, quod iamdi&ugrave; &longs;axum voluo, <lb/>probari; cur enim &agrave; te con&longs;ilium meum non laudetur, qui Gr&aelig;c&egrave; &longs;cias, &amp; eius lingu&aelig; pe&shy;<lb/>riti&longs;&longs;imos &longs;ummo in honore &longs;emper habueris, tanquam ab iis ip&longs;is omnes &longs;cientiarum fon&shy;<lb/>tes, <expan abbr="atq;">atque</expan> illi quidem vberes, &longs;alubres, &amp; perennes &longs;caturiant? </s><s>Cur etiam non ab illis in&longs;ti&shy;<lb/>tutum meum commendetur, quos ego &longs;olus, &amp; reuereor iam, &amp; colo, quibus vetera &longs;an&egrave;, <lb/>nec tamen antiquata recolo, &amp; vnus quidem non renouo, &longs;ed in tenebris abdita, &amp; demer&shy;<lb/>&longs;a ad lucem in tuo nomine reuoco: &amp; exempla dome&longs;tica imitatus aliquid po&longs;teritati re&shy;<lb/>linquere &longs;tudeo, cuius auxilio progrediatur vlterius; &amp; via mon&longs;trata contendat in &longs;um&shy;<lb/>mum? fuit enim id ciuitati, <expan abbr="toti&qacute;">totique</expan>; ditioni tu&aelig; penitus in&longs;itum, &amp; innatum, vt aliquid a&longs;&longs;i&shy;<lb/>du&egrave; cogitarent quo domi, <expan abbr="foris&qacute;">forisque</expan>; magna gloria apud omnes e&longs;&longs;ent. </s><s>In hac incunabula, &amp; <lb/>rudimenta pr&aelig;&longs;tanti&longs;&longs;imarum artium ab Italia va&longs;tata reperiuntur Pictur&aelig;, Sculptur&aelig;, <lb/>Iurisperiti&aelig;, Po&euml;tices, Oratori&aelig;; in hac primum auctore Ioanne Boccaccio Gr&aelig;c&aelig; litter&aelig; <lb/>&longs;unt excult&aelig;. </s><s>Qu&agrave;m multa Medicin&aelig; lumina protulit h&aelig;c vna ciuitas? </s><s>quot viros for&shy;<lb/>ti&longs;&longs;imos? </s><s>vt hinc maximi Reges, &amp; Duces pr&aelig;&longs;tanti&longs;&longs;imos, &amp; viros &longs;apienti&longs;&longs;imos <lb/>ad imperia regenda, tanquam &longs;ocios accer&longs;iuerint. </s><s>Quocunque me verto, video etiam <lb/>nunc viros omni virtutum genere exornatos, quibus tanqu&agrave;m &longs;tellis interstincta ditio<emph.end type="italics"/> <s><emph type="italics"/>SILEAM ego &longs;olus, &amp; in tanta totius Etruri&aelig; l&aelig;titi&aelig; <lb/>dum omnes boni te vnum &longs;u&longs;piciunt, te in oculis vnum fe&shy;<lb/>runt &amp; tibi vno con&longs;en&longs;u gratulantur, iaceam torpens, nec <lb/>aliqua &longs;ignificatione me&aelig; erga te pietatis gaudium meum <lb/>testificer, ac postqu&agrave;m me&aelig; lucubrationes multis ab hinc <lb/>annis inchoat&aelig;, nunc demum ab&longs;olut&aelig; in tua felici&longs;&longs;ima <lb/>tempora excurrerunt; patris, <expan abbr="fratris&qacute;">fratrisque</expan>; tui &longs;ingularis in me <lb/>charitatis monimentum diutius condi patiar? </s>                                                                <s>E ve&longs;tris <lb/>ergo magnificenti&aelig; fontibus ort&aelig; ad te properant, &amp; qu&aelig; <lb/>e&longs;t animi tui benignitas, &amp; cel&longs;itudo in aliquo e&longs;&longs;e apud te <lb/>loco non dubitant; iure autem tibi debit&aelig;, qu&ograve;d me &longs;emper <lb/>alueritis, &amp; honesti&longs;&longs;imo huic meo <expan abbr="qualecunq;">qualecunque</expan> &longs;it ocio con&longs;ulueritis, vt magn&aelig; profecto <lb/>culp&aelig; &longs;im affinis, ni&longs;i tantis beneficijs antehac prouocatus, quando maiora non po&longs;&longs;um; id <lb/>quod grati animi officium foret, aliquid olim reponam. </s>                                                                <s>Et quanuis h&aelig;c tenuia &longs;int, cle&shy;<lb/>mentia, <expan abbr="gratia&qacute;">gratiaque</expan>; tua fretus, ni faciam, vt impudentia potius accu&longs;anda, qu&agrave;m conatus vl&shy;<lb/>lus in me de&longs;iderari po&longs;&longs;it. </s>                                                                <s>Ac &longs;i quid valet ad hoc perficiendum labor improbus, &amp; in&shy;<lb/>du&longs;tria, rerum nouarum indagatrix ingenio&longs;a, vt non de&longs;perem, au&longs;pice te, &longs;i non plenis ve&shy;<lb/>lis in portum, at &longs;ecunda &longs;altem, vt aiunt, nauigatione peruenire po&longs;&longs;e, E &longs;i non vulgo pla&shy;<lb/>cere, cuius iudicia varia, incon&longs;tantia, <expan abbr="neq;">neque</expan> ab omni perturbationis &longs;u&longs;picione libera &longs;unt: <lb/>tibi tamen &amp; antiquioris, hoc e&longs;t, gr&aelig;c&aelig; Philo&longs;ophi&aelig; cupidis, quod iamdi&ugrave; &longs;axum voluo, <lb/>probari; cur enim &agrave; te con&longs;ilium meum non laudetur, qui Gr&aelig;c&egrave; &longs;cias, &amp; eius lingu&aelig; pe&shy;<lb/>riti&longs;&longs;imos &longs;ummo in honore &longs;emper habueris, tanquam ab iis ip&longs;is omnes &longs;cientiarum fon&shy;<lb/>tes, <expan abbr="atq;">atque</expan> illi quidem vberes, &longs;alubres, &amp; perennes &longs;caturiant? </s>                                                                <s>Cur etiam non ab illis in&longs;ti&shy;<lb/>tutum meum commendetur, quos ego &longs;olus, &amp; reuereor iam, &amp; colo, quibus vetera &longs;an&egrave;, <lb/>nec tamen antiquata recolo, &amp; vnus quidem non renouo, &longs;ed in tenebris abdita, &amp; demer&shy;<lb/>&longs;a ad lucem in tuo nomine reuoco: &amp; exempla dome&longs;tica imitatus aliquid po&longs;teritati re&shy;<lb/>linquere &longs;tudeo, cuius auxilio progrediatur vlterius; &amp; via mon&longs;trata contendat in &longs;um&shy;<lb/>mum? fuit enim id ciuitati, <expan abbr="toti&qacute;">totique</expan>; ditioni tu&aelig; penitus in&longs;itum, &amp; innatum, vt aliquid a&longs;&longs;i&shy;<lb/>du&egrave; cogitarent quo domi, <expan abbr="foris&qacute;">forisque</expan>; magna gloria apud omnes e&longs;&longs;ent. </s>                                                                <s>In hac incunabula, &amp; <lb/>rudimenta pr&aelig;&longs;tanti&longs;&longs;imarum artium ab Italia va&longs;tata reperiuntur Pictur&aelig;, Sculptur&aelig;, <lb/>Iurisperiti&aelig;, Po&euml;tices, Oratori&aelig;; in hac primum auctore Ioanne Boccaccio Gr&aelig;c&aelig; litter&aelig; <lb/>&longs;unt excult&aelig;. </s>                                                                <s>Qu&agrave;m multa Medicin&aelig; lumina protulit h&aelig;c vna ciuitas? </s>                                                                <s>quot viros for&shy;<lb/>ti&longs;&longs;imos? </s>                                                                <s>vt hinc maximi Reges, &amp; Duces pr&aelig;&longs;tanti&longs;&longs;imos, &amp; viros &longs;apienti&longs;&longs;imos <lb/>ad imperia regenda, tanquam &longs;ocios accer&longs;iuerint. </s>                                                                <s>Quocunque me verto, video etiam <lb/>nunc viros omni virtutum genere exornatos, quibus tanqu&agrave;m &longs;tellis interstincta ditio<emph.end type="italics"/>
 <pb/><emph type="italics"/>tu&aelig; refulget, qu&aelig; c&aelig;teris iter ad C&oelig;lum non v&longs;itata, nec peruulgata via common&longs;trent. <lb/></s><s>Vetera non repetam: &longs;uperat <expan abbr=".n.">enim</expan> laudem onmem antiquitas; tempora no&longs;tra &longs;pecto. </s><s>Quid <lb/>in politiorum litteraru genere Victorius quod attigit non adamu&longs;&longs;im expoliuit? </s><s>Quid in <lb/>arte medica non obtinuit Vidius, qui rem vniuer&longs;am ad tenue &longs;ic elimauit, &amp; dulciter <lb/>elocutis e&longs;t, vt &longs;i Mu&longs;&aelig; eam artem doctur&aelig; fui&longs;&longs;ent, non alia cert&egrave;, qu&agrave;m Vidij lingua, <lb/><expan abbr="methodo&qacute;">methodoque</expan>; v&longs;uras fui&longs;&longs;e putem? </s><s>Quoties me &longs;uo carmine rapit dulci&longs;&longs;imus cygnus ille <lb/>Barg&aelig;us? </s><s>Quid de Piccolhominis <expan abbr="Strozis&qacute;">Strozisque</expan>; Kyrtaeo, uno <expan abbr="atq;">atque</expan> altero Io. </s><s>Bapti&longs;ta dicam? <lb/></s><s>Mitto complures alios insignes &amp; philo&longs;ophos, &amp; po&euml;tas: hos h&icirc;c recen&longs;ere placet, qui, <lb/>quod inceperint, omnino perfecerint; <expan abbr="aliis&qacute;">aliisque</expan>; exemplum dederint, vt potius ab iis imitandi <lb/>&longs;int, quam quippiam illorum indu&longs;tri&aelig; labore alieno queat accedere. </s><s>Sed conatum &longs;olum <lb/>magno in pretio <expan abbr="quoq;">quoque</expan> <expan abbr="habit&utilde;">habitum</expan> dome&longs;ticis exemplis tibi &longs;ignificare po&longs;&longs;im FERDINANDE <lb/>Cel&longs;i&longs;&longs;ime. </s><s>Namquis non &longs;ummis laudibus in c&oelig;lum tollat Americum Ve&longs;puccium? <lb/></s><s>Hic ignotas, &amp; periculo&longs;as nauigationes adgre&longs;&longs;us cum primus &egrave; multis prouinciis, qu&aelig; <lb/>ad occa&longs;um, meridiem&verbar;; iacent, aliquot lu&longs;tra&longs;&longs;et; vnde tantum Regum Chri&longs;tianorum <lb/>opibus acce&longs;&longs;erit, cum &longs;acris, qu&aelig; gentibus illis <expan abbr="c&otilde;municata">communicata</expan> &longs;unt, tum etiam diuitiis, <expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> <lb/>merces inde aduect&aelig;, quibus humano generi &longs;alus magno cum commodo pararetur; im&shy;<lb/>men&longs;a the&longs;aurorum copia, <expan abbr="atq;">atque</expan> ornamenta regia complura ad vos comportata; quia ratio&shy;<lb/>nem eas lu&longs;irandi pr&aelig;mon&longs;trarit, <expan abbr="animos&qacute;">animosque</expan>; incipiendo aliis addiderit; illi orbis parti, quam <lb/>primus ip&longs;e peragrauit, ex &longs;uo nomine nomen dedit. </s><s>Ex quo liquid&ograve; con&longs;tat pr&aelig;mon&longs;tra&shy;<lb/>tori plus habitum fui&longs;&longs;e grati&aelig; non infrequenter, qu&agrave;m perfectoribus. </s><s>Pr&aelig;tereo dein&shy;<lb/>du&longs;iria innumeros alios ciues tuos, qui nouarum artium inuentores maximas copias do&shy;<lb/>mum retulerunt, vrbem remplis augu&longs;ti&longs;&longs;imis, &aelig;dificiis ampli&longs;&longs;imis auxerunt, &amp; imperij <lb/>fines vni tibi lat&egrave; propagarunt. </s><s>Vt non immerit&ograve; tu, qui tantos <expan abbr="tales&qacute;">talesque</expan>; viros hodie mo&shy;<lb/>deraris, in maximis Regibus numerari debeas: nam &longs;i magnum ille cen&longs;ebat imperare <lb/>non auro, &longs;ed habentibus aurum; tu nonmodo iis, qu&aelig; po&longs;&longs;ideant homines, <expan abbr="neq;">neque</expan> po&longs;&longs;iden&shy;<lb/>tibus hominibus imperes; &longs;ed po&longs;&longs;idere &longs;cientes tranquilli&longs;&longs;im&egrave; regas. </s><s>Ego igitur, qui Pe&shy;<lb/>ripateticam Philo&longs;ophiam non ex riuulis, &longs;ed ex ip&longs;o fonte Ari&longs;totelico mi&longs;&longs;o omni fa&shy;<lb/>ctionum &longs;tudio nunc in&longs;tituerim haurire, &amp; primus qui inter tuos in hac &longs;ecta libertate <lb/>recuperata meum iudicium plan&egrave; &longs;equar; tamet&longs;i non perficiam; cur etiam laude aliqua, <lb/>quia &longs;im au&longs;us, quia c&oelig;perim, dignus non habear? </s><s>Alij nos &longs;equentur qui indicata ratio&shy;<lb/>ne, &amp; via magnum huic c&oelig;pto afferant incrementum, &amp; id demum con&longs;equantur, quod <lb/>in omnia tempora clarum, <expan abbr="atq;">atque</expan> illu&longs;ire futurum &longs;it: qu&aelig; <expan abbr=".n.">enim</expan> ver&egrave; cogitata &longs;unt, diutius con&shy;<lb/>&longs;eruari &longs;olent, nec hominum interitu occidunt, &longs;ed iterantur in immen&longs;um. </s><s>AEtas finem <lb/>troph&aelig;is affert, imperia collabuntur. </s><s>Vna veritas perpetu&ograve; durat, ad quam cum omnium <lb/>proxim&egrave;, quantum hominis ingenium fert, acce&longs;&longs;erit Ari&longs;toteles; nulla erit &aelig;tas, nulla <lb/>gens, nulla religio qu&aelig; ip&longs;um nonmod&ograve; non tactura, &longs;ed &longs;edul&ograve; tractatura, &amp; a&longs;&longs;idu&egrave; in <lb/>manibus habitura &longs;it. </s><s>Vnde etiam fore confido, vt qui in vnis auctoris huiu&longs;ce ve&longs;tigiis <lb/>in&longs;i&longs;tat, locum in philo&longs;ophia &longs;it &longs;emper habiturus. </s><s>Video ver&ograve; &amp; propemodum auguror <lb/>te patris tui pij, <expan abbr="felicis&qacute;">felicisque</expan>; in&longs;tituta <expan abbr="tenent&etilde;">tenentem</expan>, ita in vna litterarum omnis generis ornamenta <lb/>incumbere, vt breui talem quendam vi&longs;uri &longs;imus, qui quemadmodum &agrave; ciuibus tuis in c&aelig;&shy;<lb/>teris artibus factitatum e&longs;t, qui eas &agrave; rudi illa vetu&longs;tate ad pri&longs;tinam illam integritatem <lb/>&longs;ua indu&longs;tria reuocarunt, ita Peripateticam di&longs;ciplinam ex omni Arabum, <expan abbr="no&longs;tratium&qacute;">no&longs;tratiumque</expan>; <lb/>cultura ad bonam illam, &amp; expolitam &longs;it redacturus. </s><s>Talia tu commoda cupidis optima&shy;<lb/>rum artium pr&aelig;&longs;tas. </s><s>Quare laudent ciues tui pietatem, magnificentia&mgrave; milites celebrent, <lb/>temperantiam tui familiares <expan abbr="admir&etilde;tur">admirentur</expan>, iu&longs;titiam, <expan abbr="amplitudinem&qacute;">amplitudinemque</expan>; omnes &longs;ummis pr&aelig;co&shy;<lb/>niis tollant; mihi quidem vnum hoc munificenti&aelig; genus dignum videtur, vt omnes oculos<emph.end type="italics"/> <pb/><emph type="italics"/>tu&aelig; refulget, qu&aelig; c&aelig;teris iter ad C&oelig;lum non v&longs;itata, nec peruulgata via common&longs;trent. <lb/></s>                                                                <s>Vetera non repetam: &longs;uperat <expan abbr=".n.">enim</expan> laudem omnem antiquitas; tempora no&longs;tra &longs;pecto. </s>                                                                <s>Quid <lb/>in politiorum <expan abbr="litterar&utilde;">litterarum</expan> genere Victorius quod attigit non adamu&longs;&longs;im expoliuit? </s>                                                                <s>Quid in <lb/>arte medica non obtinuit Vidius, qui rem vniuer&longs;am ad tenue &longs;ic elimauit, &amp; dulciter <lb/>elocutis e&longs;t, vt &longs;i Mu&longs;&aelig; eam artem doctur&aelig; fui&longs;&longs;ent, non alia cert&egrave;, qu&agrave;m Vidij lingua, <lb/><expan abbr="methodo&qacute;">methodoque</expan>; v&longs;uras fui&longs;&longs;e putem? </s>                                                                <s>Quoties me &longs;uo carmine rapit dulci&longs;&longs;imus cygnus ille <lb/>Barg&aelig;us? </s>                                                                <s>Quid de Piccolhominis <expan abbr="Strozis&qacute;">Strozisque</expan>; Kyrtaeo, uno <expan abbr="atq;">atque</expan> altero Io. </s>                                                                <s>Bapti&longs;ta dicam? <lb/></s>                                                                <s>Mitto complures alios insignes &amp; philo&longs;ophos, &amp; po&euml;tas: hos h&icirc;c recen&longs;ere placet, qui, <lb/>quod inceperint, omnino perfecerint; <expan abbr="aliis&qacute;">aliisque</expan>; exemplum dederint, vt potius ab iis imitandi <lb/>&longs;int, quam quippiam illorum indu&longs;tri&aelig; labore alieno queat accedere. </s>                                                                <s>Sed conatum &longs;olum <lb/>magno in pretio <expan abbr="quoq;">quoque</expan> <expan abbr="habit&utilde;">habitum</expan> dome&longs;ticis exemplis tibi &longs;ignificare po&longs;&longs;im FERDINANDE <lb/>Cel&longs;i&longs;&longs;ime. </s>                                                                <s>Nam quis non &longs;ummis laudibus in c&oelig;lum tollat Americum Ve&longs;puccium? <lb/></s>                                                                <s>Hic ignotas, &amp; periculo&longs;as nauigationes adgre&longs;&longs;us cum primus &egrave; multis prouinciis, qu&aelig; <lb/>ad occa&longs;um, <expan abbr="meridiem&qtilde;">meridiemque</expan>; iacent, aliquot lu&longs;tra&longs;&longs;et; vnde tantum Regum Chri&longs;tianorum <lb/>opibus acce&longs;&longs;erit, cum &longs;acris, qu&aelig; gentibus illis <expan abbr="c&otilde;municata">communicata</expan> &longs;unt, tum etiam diuitiis, <expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> <lb/>merces inde aduect&aelig;, quibus humano generi &longs;alus magno cum commodo pararetur; im&shy;<lb/>men&longs;a the&longs;aurorum copia, <expan abbr="atq;">atque</expan> ornamenta regia complura ad vos comportata; quia ratio&shy;<lb/>nem eas lu&longs;trandi pr&aelig;mon&longs;trarit, <expan abbr="animos&qacute;">animosque</expan>; incipiendo aliis addiderit; illi orbis parti, quam <lb/>primus ip&longs;e peragrauit, ex &longs;uo nomine nomen dedit. </s>                                                                <s>Ex quo liquid&ograve; con&longs;tat pr&aelig;mon&longs;tra&shy;<lb/>tori plus habitum fui&longs;&longs;e grati&aelig; non infrequenter, qu&agrave;m perfectoribus. </s>                                                                <s>Pr&aelig;tereo de in&shy;<lb/>du&longs;tria innumeros alios ciues tuos, qui nouarum artium inuentores maximas copias do&shy;<lb/>mum retulerunt, vrbem templis augu&longs;ti&longs;&longs;imis, &aelig;dificiis ampli&longs;&longs;imis auxerunt, &amp; imperij <lb/>fines vni tibi lat&egrave; propagarunt. </s>                                                                <s>Vt non immerit&ograve; tu, qui tantos <expan abbr="tales&qacute;">talesque</expan>; viros hodie mo&shy;<lb/>deraris, in maximis Regibus numerari debeas: nam &longs;i magnum ille cen&longs;ebat imperare <lb/>non auro, &longs;ed habentibus aurum; tu nonmodo iis, qu&aelig; po&longs;&longs;ideant homines, <expan abbr="neq;">neque</expan> po&longs;&longs;iden&shy;<lb/>tibus hominibus imperes; &longs;ed po&longs;&longs;idere &longs;cientes tranquilli&longs;&longs;im&egrave; regas. </s>                                                                <s>Ego igitur, qui Pe&shy;<lb/>ripateticam Philo&longs;ophiam non ex riuulis, &longs;ed ex ip&longs;o fonte Ari&longs;totelico mi&longs;&longs;o omni fa&shy;<lb/>ctionum &longs;tudio nunc in&longs;tituerim haurire, &amp; primus qui inter tuos in hac &longs;ecta libertate <lb/>recuperata meum iudicium plan&egrave; &longs;equar; tamet&longs;i non perficiam; cur etiam laude aliqua, <lb/>quia &longs;im au&longs;us, quia c&oelig;perim, dignus non habear? </s>                                                                <s>Alij nos &longs;equentur qui indicata ratio&shy;<lb/>ne, &amp; via magnum huic c&oelig;pto afferant incrementum, &amp; id demum con&longs;equantur, quod <lb/>in omnia tempora clarum, <expan abbr="atq;">atque</expan> illu&longs;tre futurum &longs;it: qu&aelig; <expan abbr=".n.">enim</expan> ver&egrave; cogitata &longs;unt, diutius con&shy;<lb/>&longs;eruari &longs;olent, nec hominum interitu occidunt, &longs;ed iterantur in immen&longs;um. </s>                                                                <s>AEtas finem <lb/>troph&aelig;is affert, imperia collabuntur. </s>                                                                <s>Vna veritas perpetu&ograve; durat, ad quam cum omnium <lb/>proxim&egrave;, quantum hominis ingenium fert, acce&longs;&longs;erit Ari&longs;toteles; nulla erit &aelig;tas, nulla <lb/>gens, nulla religio qu&aelig; ip&longs;um nonmod&ograve; non tactura, &longs;ed &longs;edul&ograve; tractatura, &amp; a&longs;&longs;idu&egrave; in <lb/>manibus habitura &longs;it. </s>                                                                <s>Vnde etiam fore confido, vt qui in vnis auctoris huiu&longs;ce ve&longs;tigiis <lb/>in&longs;i&longs;tat, locum in philo&longs;ophia &longs;it &longs;emper habiturus. </s>                                                                <s>Video ver&ograve; &amp; propemodum auguror <lb/>te patris tui pij, <expan abbr="felicis&qacute;">felicisque</expan>; in&longs;tituta <expan abbr="tenent&etilde;">tenentem</expan>, ita in vna litterarum omnis generis ornamenta <lb/>incumbere, vt breui talem quendam vi&longs;uri &longs;imus, qui quemadmodum &agrave; ciuibus tuis in c&aelig;&shy;<lb/>teris artibus factitatum e&longs;t, qui eas &agrave; rudi illa vetu&longs;tate ad pri&longs;tinam illam integritatem <lb/>&longs;ua indu&longs;tria reuocarunt, ita Peripateticam di&longs;ciplinam ex omni Arabum, <expan abbr="no&longs;tratium&qacute;">no&longs;tratiumque</expan>; <lb/>cultura ad bonam illam, &amp; expolitam &longs;it redacturus. </s>                                                                <s>Talia tu commoda cupidis optima&shy;<lb/>rum artium pr&aelig;&longs;tas. </s>                                                                <s>Quare laudent ciues tui pietatem, magnificentia&mgrave; milites celebrent, <lb/>temperantiam tui familiares <expan abbr="admir&etilde;tur">admirentur</expan>, iu&longs;titiam, <expan abbr="amplitudinem&qacute;">amplitudinemque</expan>; omnes &longs;ummis pr&aelig;co&shy;<lb/>niis tollant; mihi quidem vnum hoc munificenti&aelig; genus dignum videtur, vt omnes oculos<emph.end type="italics"/>
 <pb/><emph type="italics"/>in te coniiciant, tu vnus in omnium ore &longs;umma cum tui nominis celebritate iure ver&longs;eris. <lb/></s><s>Tu ver&egrave; beatus, quia Po&euml;tas, Oratores, Hi&longs;toriographos, Iuri&longs;con&longs;ultos, Theologos, Me&shy;<lb/>dicos, &amp; Philo&longs;ophos omnibus doctrinis excultos vni tibi contigerit alere, &amp; habere. <lb/></s><s>Quanqu&agrave;m e&longs;t id iam bonis temporibus inueteratum in ve&longs;tra familia, <expan abbr="dome&longs;ticum&qacute;">dome&longs;ticumque</expan>; tam <lb/>factum. </s><s>Extant etiamnum monumenta ampli&longs;&longs;ima Co&longs;mi, <expan abbr="Laurentii&qacute;">Laurentiique</expan>; Medicum com&shy;<lb/>mendata litteris hominum, quos virtutis erg&ocirc; diuinis beneficiis affecere. </s><s>Ex quo <expan abbr="effect&utilde;">effectum</expan> <lb/>e&longs;t, vt complura adiumenta ad &longs;cientias eorum opera &longs;uppetierint. </s><s>Laurentius Platonem <lb/>per multa &longs;&aelig;cula &longs;epultum traxit ab inferis. </s><s>Narrant etiam Leonem X. P. M. ab hoc <lb/>viuendi in&longs;tituto &longs;ic allectum, vt nonmod&ograve; <expan abbr="bonar&utilde;">bonarum</expan> artium &longs;tudia fouerit, &longs;ed viros doctos <lb/>benigni&longs;&longs;im&egrave; complexus fuerit. </s><s>Accepimus etiam c&ugrave;m ti vitio <expan abbr="quandoq;">quandoque</expan> daretur, quae humi&shy;<lb/>les viros, &longs;ed illos quidem bene doctos <expan abbr="o&itilde;">oim</expan> meritorum genere cumularet, re&longs;pondi&longs;&longs;e &longs;e vir&shy;<lb/>tute &amp; doctrina pr&aelig;&longs;tantibus opem libenti&longs;&longs;im&egrave; ferre, quae talem cen&longs;uram ver&aelig; nobilitatis <lb/>e&longs;&longs;e crederet. </s><s>Ita multos non incitauit tant&ugrave;m, &longs;ed ad <expan abbr="litterar&utilde;">litterarum</expan> &longs;tudia recolenda perduxit. <lb/></s><s><expan abbr="Nanq;">Nanque</expan> illis temporibus nonmod&ograve; &longs;cientiarum v&longs;us euanuerat, ver&ugrave;m plan&egrave; conciderat <expan abbr="o&etilde;">oem</expan> <lb/>decus eloquenti&aelig; Florentin&aelig; quam &longs;ummo &longs;tudio coluerant Danthes, Petrarcha Boccac&shy;<lb/>cius, &amp; &agrave; viris illis ob&longs;oleta &amp; de&longs;ita frequentabantur, <expan abbr="atq;">atque</expan> aliena &longs;&aelig;pius inepti&longs;&longs;im&egrave; incul&shy;<lb/>cari con&longs;ueuerant. </s><s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> ip&longs;ius opera factum e&longs;t, vt pura illa no&longs;tra lingua reuiui&longs;ceret, &amp; <lb/><expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> optimarum artium cultus po&longs;t <expan abbr="long&utilde;">longum</expan> temporis tractum <expan abbr="deniq;">denique</expan> emineret. </s><s>H&aelig;c veri <expan abbr="ho&itilde;s">hoins</expan> <lb/>&longs;unt officia qu&aelig; diuin&aelig; virtutis te&longs;tes &longs;empiterni &longs;int, non in&longs;anarum molium &longs;ub&longs;tructio&shy;<lb/>nes <expan abbr="quib.">quibus</expan> exhauriuntur &aelig;raria, vectigalia minuuntur, non &longs;tatuarum locationes qu&aelig; cor&shy;<lb/>porum quidem &longs;imulachra &longs;unt, &amp; imago qu&aelig;dam glori&aelig; adumbrata, non <expan abbr="animor&utilde;">animorum</expan> effigies, <lb/>&amp; &longs;pecies expre&longs;&longs;a virtutis. </s><s>H&aelig;c munera ver&egrave; regia, &amp; admirabilia iis vti viris &agrave; <expan abbr="quib.">quibus</expan> <lb/>in&longs;tituti &longs;ubiecti rit&egrave; regi, &amp; optimis morib. informari valeant, &verbar; ac per bonis arteis ad <expan abbr="con-&longs;pect&utilde;">con&shy;<lb/>&longs;pectum</expan> numinum beatorum efferri, vt ocio &longs;ecuri&longs;&longs;imo fouentes in <expan abbr="o&itilde;um">oinum</expan> bonorum fine <expan abbr="con-quie&longs;c&atilde;t">con&shy;<lb/>quie&longs;cant</expan>, ad quod lex natur&aelig;, hoc e&longs;t, ratio &longs;ummi Dei cunctos reges iubet ad&longs;pirare. </s><s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> <lb/>.n. dedit imperia <expan abbr="pote&longs;tates&qacute;">pote&longs;tatesque</expan>, Deus, vt luxu reges in tanta rerum copia perderentur, <expan abbr="neq;">neque</expan> <lb/><expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> immen&longs;a aliqua vorago ciuium patrimonia ab&longs;orberent, nec vt in illos qui &longs;ub eorum <lb/>imperio &longs;unt, atroci&longs;&longs;im&egrave; &longs;&aelig;uirent, &longs;ed vt Po&euml;t&aelig; verbis vtar,<emph.end type="italics"/> <foreign lang="greek">i(/na laoi\ a)retw=sin u(p'  au)tw=|</foreign>, <emph type="italics"/>hoc <lb/>e&longs;t vt gentes rerum ignaras ad &longs;uum <expan abbr="cuiq;">cuique</expan> <expan abbr="bon&utilde;">bonum</expan> auctoritate &amp; &longs;apientia dirigerent, <expan abbr="cum&qacute;">cumque</expan>; <lb/>&longs;ibi ip&longs;i &longs;aperent, aliis <expan abbr="quoq;">quoque</expan> &longs;apere vellent. </s><s>Pupugit etiam h&aelig;c cura pij <expan abbr="felicis&qacute;">felicisque</expan>; tui patris <lb/>animum, qu&ocirc; &amp; erexit duo gymna&longs;ia, vt plurib. pateret aditus ad vires ingenij quas ip&longs;is <lb/>natura largi&longs;&longs;im&egrave; afflaui&longs;&longs;et, &amp; exercendas, &amp; retinendas. </s><s>Vtor <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> iam &longs;&aelig;piu&longs;cule patris <lb/>tui viri clari&longs;&longs;imi exemplo, non eo cert&egrave; con&longs;ilio, vt te inflammem: iam <expan abbr=".n.">enim</expan> hoc &longs;tudium erga <lb/>litteratos in te radiceis alti&longs;&longs;imas egit, c&ugrave;m <expan abbr="&longs;tirp&etilde;">&longs;tirpem</expan> genero&longs;am tibi natura conce&longs;&longs;erit, &amp; vit&aelig; <lb/>rationem dome&longs;tico <expan abbr="ex&etilde;plo">exemplo</expan> conformaris, &longs;ed vt illius qui quidem <expan abbr="o&itilde;um">oinum</expan> &aelig;tatis &longs;u&aelig; princeps <lb/>extitit, audiendo pr&aelig;clara facinora in eius imitatione te oblectes, &amp; immortale hoc nomen <lb/>ad no&longs;tri beneficium cum iucunditate tueare. </s><s>Nos igitur beati&longs;&longs;imos quibus tuis au&longs;piciis <lb/>operam philo&longs;ophi&aelig; dare, &amp; natur&aelig; arcana per&longs;crutari &longs;ucce&longs;&longs;erit. </s><s>Quocirca <expan abbr="maxim&atilde;">maximam</expan> nob. <lb/></s><s>ip&longs;is <expan abbr="iniuri&atilde;">iniuriam</expan> faceremus, &longs;i tantam <expan abbr="occa&longs;ion&etilde;">occa&longs;ionem</expan> &longs;ineremus elabi de manibus. </s><s>Nam quod in hi&longs;ce <lb/>&longs;tudiis plurimum <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>, id diuinitus ciuib. <expan abbr="populis&qacute;">populisque</expan>; tuis largi&longs;&longs;im&egrave; <expan abbr="dat&utilde;">datum</expan> e&longs;t, ingenium ad exco&shy;<lb/>gitandum acutum, ad memoriam <expan abbr="firm&utilde;">firmum</expan>, &amp; diuturnum; <expan abbr="cupiditat&etilde;">cupiditatem</expan> qu&aelig; cuncta a&longs;&longs;equitur, tu <lb/>tuo <expan abbr="ex&etilde;plo">exemplo</expan> concita&longs;ti, <expan abbr="tua&qacute;">tuaque</expan>; opera concitatam a&longs;&longs;idu&egrave; foues. </s><s>Quocirca <expan abbr="verend&utilde;">verendum</expan> non e&longs;t, quin <lb/>iter quod ad <expan abbr="glori&atilde;">gloriam</expan> tu illis <expan abbr="o&longs;t&etilde;di&longs;ti">o&longs;tendi&longs;ti</expan>, &amp; ij <expan abbr="&longs;u&longs;cipi&atilde;t">&longs;u&longs;cipiant</expan>, &amp; <expan abbr="&longs;u&longs;cept&utilde;">&longs;u&longs;ceptum</expan> &longs;umma <expan abbr="c&otilde;&longs;tantia">con&longs;tantia</expan> teneant: ha&shy;<lb/>bent <expan abbr=".n.">enim</expan> vnde di&longs;cant. </s><s><expan abbr="Nanq;">Nanque</expan> &amp; <expan abbr="e&atilde;dem">eandem</expan> <expan abbr="vi&atilde;">viam</expan> quam maiores tui <expan abbr="munitar&utilde;t">munitarunt</expan>, tu ab &aelig;tatis initio <lb/>&longs;ub Angeliis ingre&longs;&longs;us es, &amp; &longs;ub <expan abbr="ei&longs;d&etilde;">ei&longs;dem</expan> Angeliis <expan abbr="con&longs;t&atilde;ti&longs;sim&egrave;">con&longs;tanti&longs;sim&egrave;</expan> retines, <expan abbr="neq;">neque</expan> retines tantum, <lb/>&longs;ed iugiter amplificas, qualia ver&ograve; &longs;unt in&longs;tituta <expan abbr="princip&utilde;">principum</expan>, tales <expan abbr="populor&utilde;">populorum</expan> mores e&longs;&longs;e &longs;olent.<emph.end type="italics"/> <pb/><emph type="italics"/>in te coniiciant, tu vnus in omnium ore &longs;umma cum tui nominis celebritate iure ver&longs;eris. <lb/></s>                                                                <s>Tu ver&egrave; beatus, quia Po&euml;tas, Oratores, Hi&longs;toriographos, Iuri&longs;con&longs;ultos, Theologos, Me&shy;<lb/>dicos, &amp; Philo&longs;ophos omnibus doctrinis excultos vni tibi contigerit alere, &amp; habere. <lb/></s>                                                                <s>Quanqu&agrave;m e&longs;t id iam bonis temporibus inueteratum in ve&longs;tra familia, <expan abbr="dome&longs;ticum&qacute;">dome&longs;ticumque</expan>; tam <lb/>factum. </s>                                                                <s>Extant etiamnum monumenta ampli&longs;&longs;ima Co&longs;mi, <expan abbr="Laurentii&qacute;">Laurentiique</expan>; Medicum com&shy;<lb/>mendata litteris hominum, quos virtutis erg&ocirc; diuinis beneficiis affecere. </s>                                                                <s>Ex quo <expan abbr="effect&utilde;">effectum</expan> <lb/>e&longs;t, vt complura adiumenta ad &longs;cientias eorum opera &longs;uppetierint. </s>                                                                <s>Laurentius Platonem <lb/>per multa &longs;&aelig;cula &longs;epultum traxit ab inferis. </s>                                                                <s>Narrant etiam Leonem X. P. M. ab hoc <lb/>viuendi in&longs;tituto &longs;ic allectum, vt nonmod&ograve; <expan abbr="bonar&utilde;">bonarum</expan> artium &longs;tudia fouerit, &longs;ed viros doctos <lb/>benigni&longs;&longs;im&egrave; complexus fuerit. </s>                                                                <s>Accepimus etiam c&ugrave;m ei vitio <expan abbr="quandoq;">quandoque</expan> daretur, quae humi&shy;<lb/>les viros, &longs;ed illos quidem bene doctos <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> meritorum genere cumularet, re&longs;pondi&longs;&longs;e &longs;e vir&shy;<lb/>tute &amp; doctrina pr&aelig;&longs;tantibus opem libenti&longs;&longs;im&egrave; ferre, quae talem cen&longs;uram ver&aelig; nobilitatis <lb/>e&longs;&longs;e crederet. </s>                                                                <s>Ita multos non incitauit tant&ugrave;m, &longs;ed ad <expan abbr="litterar&utilde;">litterarum</expan> &longs;tudia recolenda perduxit. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="Nanq;">Nanque</expan> illis temporibus nonmod&ograve; &longs;cientiarum v&longs;us euanuerat, ver&ugrave;m plan&egrave; conciderat <expan abbr="o&etilde;">omne</expan> <lb/>decus eloquenti&aelig; Florentin&aelig; quam &longs;ummo &longs;tudio coluerant Danthes, Petrarcha Boccac&shy;<lb/>cius, &amp; &agrave; viris illis ob&longs;oleta &amp; de&longs;ita frequentabantur, <expan abbr="atq;">atque</expan> aliena &longs;&aelig;pius inepti&longs;&longs;im&egrave; incul&shy;<lb/>cari con&longs;ueuerant. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> ip&longs;ius opera factum e&longs;t, vt pura illa no&longs;tra lingua reuiui&longs;ceret, &amp; <lb/><expan abbr="o&itilde;s">omnis</expan> optimarum artium cultus po&longs;t <expan abbr="long&utilde;">longum</expan> temporis tractum <expan abbr="deniq;">denique</expan> emineret. </s>                                                                <s>H&aelig;c veri <expan abbr="ho&itilde;s">hominibus</expan> <lb/>&longs;unt officia qu&aelig; diuin&aelig; virtutis te&longs;tes &longs;empiterni &longs;int, non in&longs;anarum molium &longs;ub&longs;tructio&shy;<lb/>nes <expan abbr="quib.">quibus</expan> exhauriuntur &aelig;raria, vectigalia minuuntur, non &longs;tatuarum locationes qu&aelig; cor&shy;<lb/>porum quidem &longs;imulachra &longs;unt, &amp; imago qu&aelig;dam glori&aelig; adumbrata, non <expan abbr="animor&utilde;">animorum</expan> effigies, <lb/>&amp; &longs;pecies expre&longs;&longs;a virtutis. </s>                                                                <s>H&aelig;c munera ver&egrave; regia, &amp; admirabilia iis vti viris &agrave; <expan abbr="quib.">quibus</expan> <lb/>in&longs;tituti &longs;ubiecti rit&egrave; regi, &amp; optimis morib. informari valeant, &verbar; ac per bonis arteis ad <expan abbr="con-&longs;pect&utilde;">con&shy;<lb/>&longs;pectum</expan> numinum beatorum efferri, vt ocio &longs;ecuri&longs;&longs;imo fouentes in <expan abbr="o&itilde;um">omnium</expan> bonorum fine <expan abbr="con-quie&longs;c&atilde;t">con&shy;<lb/>quie&longs;cant</expan>, ad quod lex natur&aelig;, hoc e&longs;t, ratio &longs;ummi Dei cunctos reges iubet ad&longs;pirare. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> <lb/>.n. dedit imperia <expan abbr="pote&longs;tates&qacute;">pote&longs;tatesque</expan>, Deus, vt luxu reges in tanta rerum copia perderentur, <expan abbr="neq;">neque</expan> <lb/><expan abbr="tan&qtilde;">tam quae</expan> immen&longs;a aliqua vorago ciuium patrimonia ab&longs;orberent, nec vt in illos qui &longs;ub eorum <lb/>imperio &longs;unt, atroci&longs;&longs;im&egrave; &longs;&aelig;uirent, &longs;ed vt Po&euml;t&aelig; verbis vtar,<emph.end type="italics"/> <foreign lang="greek">i(/na laoi\ a)retw=sin u(p'  au)tw=|</foreign>, <emph type="italics"/>hoc <lb/>e&longs;t vt gentes rerum ignaras ad &longs;uum <expan abbr="cuiq;">cuique</expan> <expan abbr="bon&utilde;">bonum</expan> auctoritate &amp; &longs;apientia dirigerent, <expan abbr="cum&qacute;">cumque</expan>; <lb/>&longs;ibi ip&longs;i &longs;aperent, aliis <expan abbr="quoq;">quoque</expan> &longs;apere vellent. </s>                                                                <s>Pupugit etiam h&aelig;c cura pij <expan abbr="felicis&qacute;">felicisque</expan>; tui patris <lb/>animum, qu&ocirc; &amp; erexit duo gymna&longs;ia, vt plurib. pateret aditus ad vires ingenij quas ip&longs;is <lb/>natura largi&longs;&longs;im&egrave; afflaui&longs;&longs;et, &amp; exercendas, &amp; retinendas. </s>                                                                <s>Vtor <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> iam &longs;&aelig;piu&longs;cule patris <lb/>tui viri clari&longs;&longs;imi exemplo, non eo cert&egrave; con&longs;ilio, vt te inflammem: iam <expan abbr=".n.">enim</expan> hoc &longs;tudium erga <lb/>litteratos in te radiceis alti&longs;&longs;imas egit, c&ugrave;m <expan abbr="&longs;tirp&etilde;">&longs;tirpem</expan> genero&longs;am tibi natura conce&longs;&longs;erit, &amp; vit&aelig; <lb/>rationem dome&longs;tico <expan abbr="ex&etilde;plo">exemplo</expan> conformaris, &longs;ed vt illius qui quidem <expan abbr="o&itilde;um">omnium</expan> &aelig;tatis &longs;u&aelig; princeps <lb/>extitit, audiendo pr&aelig;clara facinora in eius imitatione te oblectes, &amp; immortale hoc nomen <lb/>ad no&longs;tri beneficium cum iucunditate tueare. </s>                                                                <s>Nos igitur beati&longs;&longs;imos quibus tuis au&longs;piciis <lb/>operam philo&longs;ophi&aelig; dare, &amp; natur&aelig; arcana per&longs;crutari &longs;ucce&longs;&longs;erit. </s>                                                                <s>Quocirca <expan abbr="maxim&atilde;">maximam</expan> nob. <lb/></s>                                                                <s>ip&longs;is <expan abbr="iniuri&atilde;">iniuriam</expan> faceremus, &longs;i tantam <expan abbr="occa&longs;ion&etilde;">occa&longs;ionem</expan> &longs;ineremus elabi de manibus. </s>                                                                <s>Nam quod in hi&longs;ce <lb/>&longs;tudiis plurimum <expan abbr="p&otilde;t">potestas</expan>, id diuinitus ciuib. <expan abbr="populis&qacute;">populisque</expan>; tuis largi&longs;&longs;im&egrave; <expan abbr="dat&utilde;">datum</expan> e&longs;t, ingenium ad exco&shy;<lb/>gitandum acutum, ad memoriam <expan abbr="firm&utilde;">firmum</expan>, &amp; diuturnum; <expan abbr="cupiditat&etilde;">cupiditatem</expan> qu&aelig; cuncta a&longs;&longs;equitur, tu <lb/>tuo <expan abbr="ex&etilde;plo">exemplo</expan> concita&longs;ti, <expan abbr="tua&qacute;">tuaque</expan>; opera concitatam a&longs;&longs;idu&egrave; foues. </s>                                                                <s>Quocirca <expan abbr="verend&utilde;">verendum</expan> non e&longs;t, quin <lb/>iter quod ad <expan abbr="glori&atilde;">gloriam</expan> tu illis <expan abbr="o&longs;t&etilde;di&longs;ti">o&longs;tendi&longs;ti</expan>, &amp; ij <expan abbr="&longs;u&longs;cipi&atilde;t">&longs;u&longs;cipiant</expan>, &amp; <expan abbr="&longs;u&longs;cept&utilde;">&longs;u&longs;ceptum</expan> &longs;umma <expan abbr="c&otilde;&longs;tantia">con&longs;tantia</expan> teneant: ha&shy;<lb/>bent <expan abbr=".n.">enim</expan> vnde di&longs;cant. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq;">Nanque</expan> &amp; <expan abbr="e&atilde;dem">eandem</expan> <expan abbr="vi&atilde;">viam</expan> quam maiores tui <expan abbr="munitar&utilde;t">munitarunt</expan>, tu ab &aelig;tatis initio <lb/>&longs;ub Angeliis ingre&longs;&longs;us es, &amp; &longs;ub <expan abbr="ei&longs;d&etilde;">ei&longs;dem</expan> Angeliis <expan abbr="con&longs;t&atilde;ti&longs;sim&egrave;">con&longs;tanti&longs;sim&egrave;</expan> retines, <expan abbr="neq;">neque</expan> retines tantum, <lb/>&longs;ed iugiter amplificas, qualia ver&ograve; &longs;unt in&longs;tituta <expan abbr="princip&utilde;">principum</expan>, tales <expan abbr="populor&utilde;">populorum</expan> mores e&longs;&longs;e &longs;olent.<emph.end type="italics"/>
 <pb/><emph type="italics"/>Ver&ugrave;m quid de te &longs;perandum non e&longs;t Felici&longs;&longs;ime FERDINANDE, qui tibi tanti mune&shy;<lb/>ris &longs;ocios adiunxeris quorum opera &amp; con&longs;ilio in omni publico <expan abbr="priuato&qacute;">priuatoque</expan>; officio vtaris vni&shy;<lb/>uer&longs;is animi virtutibus ornatos, &longs;apientia, <expan abbr="rerum&qacute;">rerumque</expan>; v&longs;u claros, &longs;ingulari elementia in mi&shy;<lb/>&longs;eros, admirabili &longs;eueritate aduer&longs;us &longs;celeratos admodum Illustres Carolum Antonium <lb/>Puteum Archiepi&longs;copum Pi&longs;anum, Petrum V&longs;imbardum, Ioannem 'B. Concinium, <lb/>Capponem Capponium, quorum ego patrocinio public&egrave; <expan abbr="priuatim&qacute;">priuatimque</expan>; fultus hoc opus aggre&shy;<lb/>di au&longs;us &longs;um, <expan abbr="laborum&qacute;">laborumque</expan>; meorum, imm&ograve; benignitatis ve&longs;tr&aelig; te&longs;timonium dare. </s><s>Ver&ugrave;m <lb/>mi&longs;&longs;a h&aelig;c facio, ad no&longs;tra de&longs;cendo. </s><s>Qu&aelig; &longs;anctior lex, quod maius con&longs;ilium qu&agrave;m di&longs;ci&shy;<lb/>plinarum collegia con&longs;titui&longs;&longs;e, vt inter &longs;e colleg&aelig; de victoria litigantes <expan abbr="c&otilde;certent">concertent</expan> alacrius?</s></p> <pb/><emph type="italics"/>Ver&ugrave;m quid de te &longs;perandum non e&longs;t Felici&longs;&longs;ime FERDINANDE, qui tibi tanti mune&shy;<lb/>ris &longs;ocios adiunxeris quorum opera &amp; con&longs;ilio in omni publico <expan abbr="priuato&qacute;">priuatoque</expan>; officio vtaris vni&shy;<lb/>uer&longs;is animi virtutibus ornatos, &longs;apientia, <expan abbr="rerum&qacute;">rerumque</expan>; v&longs;u claros, &longs;ingulari elementia in mi&shy;<lb/>&longs;eros, admirabili &longs;eueritate aduer&longs;us &longs;celeratos admodum Illustres Carolum Antonium <lb/>Puteum Archiepi&longs;copum Pi&longs;anum, Petrum V&longs;imbardum, Ioannem 'B. Concinium, <lb/>Capponem Capponium, quorum ego patrocinio public&egrave; <expan abbr="priuatim&qacute;">priuatimque</expan>; fultus hoc opus aggre&shy;<lb/>di au&longs;us &longs;um, <expan abbr="laborum&qacute;">laborumque</expan>; meorum, imm&ograve; benignitatis ve&longs;tr&aelig; te&longs;timonium dare. </s><s>Ver&ugrave;m <lb/>mi&longs;&longs;a h&aelig;c facio, ad no&longs;tra de&longs;cendo. </s><s>Qu&aelig; &longs;anctior lex, quod maius con&longs;ilium qu&agrave;m di&longs;ci&shy;<lb/>plinarum collegia con&longs;titui&longs;&longs;e, vt inter &longs;e colleg&aelig; de victoria litigantes <expan abbr="c&otilde;certent">concertent</expan> alacrius?</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>H&igrave; proprium decus, &amp; partum indignantur honorem,</s></p> <s><emph type="italics"/>H&igrave; proprium decus, &amp; partum indignantur honorem,</s></p>
Line 72 
Line 72 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Hos &longs;ucce&longs;&longs;us alit, po&longs;&longs;unt, quia po&longs;&longs;e videntur.<emph.end type="italics"/></s></p> <s>Hos &longs;ucce&longs;&longs;us alit, po&longs;&longs;unt, quia po&longs;&longs;e videntur.<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/><expan abbr="Itaq;">Itaque</expan> Homeri iudicium nouimus &agrave; &longs;apientibus e&longs;&longs;e approbatum, qui exultantem Aga&shy;<lb/>memnonem primis illis <expan abbr="t&etilde;poribus">temporibus</expan> induxerit. </s><s>Vly&longs;&longs;e &amp; Achille mirandis inter &longs;e modis al&shy;<lb/>tercantibus, vt <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> ad conuicia euehi &longs;olerent,  &amp; Age&longs;ilai <expan abbr="prudenti&atilde;">prudentiam</expan> <expan abbr="o&itilde;">oim</expan> illu&longs;tri laude <lb/>celebratam qui &aelig;mulationem, veluti &longs;timulos quo&longs;dam intulerit reip. </s><s>ac &longs;emper ade&longs;&longs;e &longs;tu&shy;<lb/>duerit, quod inter &longs;e ciues boni contendant, augente &longs;tudia contentione, concordia ver&ograve; <expan abbr="c&otilde;-ciliante">con&shy;<lb/>ciliante</expan> de&longs;idiam. </s><s>Quo factum e&longs;t, vt viri docti&longs;&longs;imi, quanuis &longs;uos commentarios &longs;uppri&shy;<lb/>mendo reprehen&longs;ionem &longs;e fugere intelligerent, quia po&longs;teros tanto bono priuare non &longs;ol&ugrave;m <lb/>iniurium, &longs;ed impium  &amp; nefas e&longs;&longs;e iudicarent, quanuis <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> eorum iudicia &longs;ubituri e&longs;&longs;ent, <lb/>qui forta&longs;&longs;e plus, qu&agrave;m ip&longs;i de &longs;e intelligerent, <expan abbr="ali&ograve;&qacute;">ali&ograve;que</expan>; per cogitationes &longs;uas diuerterent, <lb/>contenti fuerint, &longs;i ita &longs;ua probarentur, vt tanqu&agrave;m di&longs;putata contentius aditum ad ve&shy;<lb/>ritatem patefacerent, cuius <expan abbr="qui&longs;q;">qui&longs;que</expan> bonus nonmod&ograve; &longs;tudio&longs;us, verumetiam curio&longs;us e&longs;&longs;e de&shy;<lb/>bet. </s><s>Nam latet veritas in profundo, &amp; diuer&longs;is veri&longs;imilibus inuoluta variis etiam mo&shy;<lb/>dis tentat mentes no&longs;tras, &amp; in diuer&longs;a &longs;tudia rapit. </s><s>C&ugrave;m igitur ego <expan abbr="quoq;">quoque</expan> &agrave; Cel&longs;i&longs;&longs;imo <lb/>Patre tuo in ve&longs;tra pr&aelig;clari&longs;&longs;ima collegia fuerim cooptatus &amp; adhuc auctoritate tua <lb/>negocium public&egrave; <expan abbr="doc&etilde;di">docendi</expan> &longs;u&longs;tineam, tibi gratias ago immortales, &amp; in eo me laudo, <expan abbr="fortu-nati&longs;&longs;imum&qacute;">fortu&shy;<lb/>nati&longs;&longs;imumque</expan>; pr&aelig;dico cui datus &longs;it locus ingenij mei vires experiendi, &amp; ea narrandi qu&aelig; <lb/>ocium litterarum merito tuo mihi &longs;uppeditat, &amp; v&longs;u quotidie cogno&longs;cendi <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> aliquam <lb/>veritatis, quam &longs;i po&longs;teritati communicauerim, &amp; grati animi officio erga te functus e&longs;&longs;e <lb/>videar, &amp; in alios, &longs;i fieri <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> (vt e&longs;t humana <expan abbr="c&otilde;ditio">conditio</expan>) boni aliquid contuli&longs;&longs;e. </s><s>Et <expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan> <lb/>multa me ab incepto deterrebant, cum quia po&longs;teriores cogitationes meliores e&longs;&longs;e &longs;olerent, <lb/>tum qu&ograve;d plura in dies experientia rerum magi&longs;tra &longs;apienti&longs;sima docerct, non pauca <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>lectio &verbar; iterata librorum, <expan abbr="c&otilde;plura">complura</expan> nou&aelig; di&longs;ceptationes,  &amp; <expan abbr="&longs;criptadi&longs;erti&longs;simor&utilde;">&longs;criptadi&longs;erti&longs;simorum</expan> <expan abbr="homin&utilde;">hominum</expan> qu&aelig; <lb/>ad meas manus quotidie <expan abbr="venieb&atilde;t">veniebant</expan>; vicit tamen illa cura, vt c&aelig;teris, &longs;i po&longs;&longs;um, quoquomodo <lb/>prode&longs;&longs;em, <expan abbr="maxime&qacute;">maximeque</expan>;, vt me&aelig; ergate voluntatis aliquod <expan abbr="&longs;ign&utilde;">&longs;ignum</expan> darem. </s><s>Acce&longs;&longs;erunt exhor&shy;<lb/>tationes <expan abbr="amicor&utilde;">amicorum</expan>, qui ex tam diuturnis laboribus aliquid expectabant: nuper <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> magnum <lb/><expan abbr="moment&utilde;">momentum</expan> attulit huic me&aelig; deliberationi, &amp; <expan abbr="cor&atilde;">coram</expan> Pi&longs;is, &amp; per litteras eruditi&longs;simus, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>integerrimus vir Thomas Finckius Vuet&longs;pergen&longs;is, cuius <expan abbr="iudici&utilde;">iudicium</expan> c&ugrave;m &longs;emper maximi fe&shy;<lb/>cerim, in hoc <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> eius <expan abbr="auctoritat&etilde;">auctoritatem</expan> &longs;equi non dubitaui. </s><s>Quapropter &egrave; no&longs;tris &longs;ermonib. <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>di&longs;ceptationib. <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> mundus quidam Empedocleus &egrave; lite exortus hic liber ad te rect&agrave; con&shy;<lb/>tendit, clientis tui <expan abbr="fid&etilde;">fidem</expan>, laborem, <expan abbr="&longs;tudi&utilde;">&longs;tudium</expan>, &amp; <expan abbr="indu&longs;tri&atilde;">indu&longs;triam</expan> tibi &longs;ignificat; ob id &agrave; te hilar&egrave; &longs;e <expan abbr="acce-pt&utilde;">acce&shy;<lb/>ptum</expan> iri &longs;perat. </s><s>hoc vnum expetit; id &longs;i fuerit a&longs;&longs;ecutus, alacritatem <expan abbr="quoq;">quoque</expan> aliis addet quos <lb/>iam &longs;ub ei&longs;dem au&longs;piciis edere cogitauimus, vt ad te quam prim&ugrave;m aduolent, &amp; perpe&shy;<lb/>tu&aelig; erga te pietatis no&longs;tr&aelig; &longs;int optimi te&longs;tes. </s><s>Vale. </s><s>Pi&longs;is XIV. Kal. </s><s>Decemb.<emph.end type="italics"/><lb/>CIO IO LXXXVII.</s></p> <s><emph type="italics"/><expan abbr="Itaq;">Itaque</expan> Homeri iudicium nouimus &agrave; &longs;apientibus e&longs;&longs;e approbatum, qui exultantem Aga&shy;<lb/>memnonem primis illis <expan abbr="t&etilde;poribus">temporibus</expan> induxerit. </s>                                                                <s>Vly&longs;&longs;e &amp; Achille mirandis inter &longs;e modis al&shy;<lb/>tercantibus, vt <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> ad conuicia euehi &longs;olerent,  &amp; Age&longs;ilai <expan abbr="prudenti&atilde;">prudentiam</expan> <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> illu&longs;tri laude <lb/>celebratam qui &aelig;mulationem, veluti &longs;timulos quo&longs;dam intulerit reip. </s>                                                                <s>ac &longs;emper ade&longs;&longs;e &longs;tu&shy;<lb/>duerit, quod inter &longs;e ciues boni contendant, augente &longs;tudia contentione, concordia ver&ograve; <expan abbr="c&otilde;-ciliante">con&shy;<lb/>ciliante</expan> de&longs;idiam. </s>                                                                <s>Quo factum e&longs;t, vt viri docti&longs;&longs;imi, quanuis &longs;uos commentarios &longs;uppri&shy;<lb/>mendo reprehen&longs;ionem &longs;e fugere intelligerent, quia po&longs;teros tanto bono priuare non &longs;ol&ugrave;m <lb/>iniurium, &longs;ed impium  &amp; nefas e&longs;&longs;e iudicarent, quanuis <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> eorum iudicia &longs;ubituri e&longs;&longs;ent, <lb/>qui forta&longs;&longs;e plus, qu&agrave;m ip&longs;i de &longs;e intelligerent, <expan abbr="ali&ograve;&qacute;">ali&ograve;que</expan>; per cogitationes &longs;uas diuerterent, <lb/>contenti fuerint, &longs;i ita &longs;ua probarentur, vt tanqu&agrave;m di&longs;putata contentius aditum ad ve&shy;<lb/>ritatem patefacerent, cuius <expan abbr="qui&longs;q;">qui&longs;que</expan> bonus nonmod&ograve; &longs;tudio&longs;us, verumetiam curio&longs;us e&longs;&longs;e de&shy;<lb/>bet. </s>                                                                <s>Nam latet veritas in profundo, &amp; diuer&longs;is veri&longs;imilibus inuoluta variis etiam mo&shy;<lb/>dis tentat mentes no&longs;tras, &amp; in diuer&longs;a &longs;tudia rapit. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur ego <expan abbr="quoq;">quoque</expan> &agrave; Cel&longs;i&longs;&longs;imo <lb/>Patre tuo in ve&longs;tra pr&aelig;clari&longs;&longs;ima collegia fuerim cooptatus &amp; adhuc auctoritate tua <lb/>negocium public&egrave; <expan abbr="doc&etilde;di">docendi</expan> &longs;u&longs;tineam, tibi gratias ago immortales, &amp; in eo me laudo, <expan abbr="fortu-nati&longs;&longs;imum&qacute;">fortu&shy;<lb/>nati&longs;&longs;imumque</expan>; pr&aelig;dico cui datus &longs;it locus ingenij mei vires experiendi, &amp; ea narrandi qu&aelig; <lb/>ocium litterarum merito tuo mihi &longs;uppeditat, &amp; v&longs;u quotidie cogno&longs;cendi <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> aliquam <lb/>veritatis, quam &longs;i po&longs;teritati communicauerim, &amp; grati animi officio erga te functus e&longs;&longs;e <lb/>videar, &amp; in alios, &longs;i fieri <expan abbr="p&otilde;t">potest</expan> (vt e&longs;t humana <expan abbr="c&otilde;ditio">conditio</expan>) boni aliquid contuli&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan> <lb/>multa me ab incepto deterrebant, cum quia po&longs;teriores cogitationes meliores e&longs;&longs;e &longs;olerent, <lb/>tum qu&ograve;d plura in dies experientia rerum magi&longs;tra &longs;apienti&longs;sima doceret, non pauca <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>lectio &verbar; iterata librorum, <expan abbr="c&otilde;plura">complura</expan> nou&aelig; di&longs;ceptationes,  &amp; <expan abbr="&longs;criptadi&longs;erti&longs;simor&utilde;">&longs;cripta di&longs;erti&longs;simorum</expan> <expan abbr="homin&utilde;">hominum</expan> qu&aelig; <lb/>ad meas manus quotidie <expan abbr="venieb&atilde;t">veniebant</expan>; vicit tamen illa cura, vt c&aelig;teris, &longs;i po&longs;&longs;um, quoquomodo <lb/>prode&longs;&longs;em, <expan abbr="maxime&qacute;">maximeque</expan>;, vt me&aelig; ergate voluntatis aliquod <expan abbr="&longs;ign&utilde;">&longs;ignum</expan> darem. </s>                                                                <s>Acce&longs;&longs;erunt exhor&shy;<lb/>tationes <expan abbr="amicor&utilde;">amicorum</expan>, qui ex tam diuturnis laboribus aliquid expectabant: nuper <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> magnum <lb/><expan abbr="moment&utilde;">momentum</expan> attulit huic me&aelig; deliberationi, &amp; <expan abbr="cor&atilde;">coram</expan> Pi&longs;is, &amp; per litteras eruditi&longs;simus, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>integerrimus vir Thomas Finckius Vuet&longs;pergen&longs;is, cuius <expan abbr="iudici&utilde;">iudicium</expan> c&ugrave;m &longs;emper maximi fe&shy;<lb/>cerim, in hoc <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> eius <expan abbr="auctoritat&etilde;">auctoritatem</expan> &longs;equi non dubitaui. </s>                                                                <s>Quapropter &egrave; no&longs;tris &longs;ermonib. <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>di&longs;ceptationib. <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> mundus quidam Empedocleus &egrave; lite exortus hic liber ad te rect&agrave; con&shy;<lb/>tendit, clientis tui <expan abbr="fid&etilde;">fidem</expan>, laborem, <expan abbr="&longs;tudi&utilde;">&longs;tudium</expan>, &amp; <expan abbr="indu&longs;tri&atilde;">indu&longs;triam</expan> tibi &longs;ignificat; ob id &agrave; te hilar&egrave; &longs;e <expan abbr="acce-pt&utilde;">acce&shy;<lb/>ptum</expan> iri &longs;perat. </s>                                                                <s>hoc vnum expetit; id &longs;i fuerit a&longs;&longs;ecutus, alacritatem <expan abbr="quoq;">quoque</expan> aliis addet quos <lb/>iam &longs;ub ei&longs;dem au&longs;piciis edere cogitauimus, vt ad te quam prim&ugrave;m aduolent, &amp; perpe&shy;<lb/>tu&aelig; erga te pietatis no&longs;tr&aelig; &longs;int optimi te&longs;tes. </s>                                                                <s>Vale. </s>                                                                <s>Pi&longs;is XIV. Kal. </s>                                                                <s>Decemb.<emph.end type="italics"/><lb/>CIO IO LXXXVII.</s></p>
 <pb/> <pb/>
 <p type="head"> <p type="head">
 <s>INDEX LIBRORVM <lb/>ET CAPITVM QVAE IN HOC <lb/>OPERE CONTINENTVR.</s></p> <s>INDEX LIBRORVM <lb/>ET CAPITVM QVAE IN HOC <lb/>OPERE CONTINENTVR.</s></p>
Line 185 
Line 185 
 <row><cell><emph type="italics"/>Diluuntur rationes qu&aelig; ad alteram partem problematis de vi form&aelig; &longs;olent afferri. Cap.<emph.end type="italics"/> 10.</cell><cell>248</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Diluuntur rationes qu&aelig; ad alteram partem problematis de vi form&aelig; &longs;olent afferri. Cap.<emph.end type="italics"/> 10.</cell><cell>248</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Affertur demonstratio VII. Phy&longs;icorum qua probatur nil &agrave; &longs;eip&longs;o moueri prim&ograve;. Cap.<emph.end type="italics"/> 11.</cell><cell>251</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Affertur demonstratio VII. Phy&longs;icorum qua probatur nil &agrave; &longs;eip&longs;o moueri prim&ograve;. Cap.<emph.end type="italics"/> 11.</cell><cell>251</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Dubia contra demon&longs;trationem Aristotelicam VII. Phy&longs;. ex Auerro&euml; poti&longs;&longs;im&egrave; proponuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 12.</cell><cell>253</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Dubia contra demon&longs;trationem Aristotelicam VII. Phy&longs;. ex Auerro&euml; poti&longs;&longs;im&egrave; proponuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 12.</cell><cell>253</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Expenduntur reliqua dicta Auerrois, &amp; id pr&aelig;cipu&egrave; quod attinet ad diur&longs;ionem corporis c&aelig;le&longs;tis. C.<emph.end type="italics"/> 13.</cell><cell>254</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Expenduntur reliqua dicta Auerrois, &amp; id pr&aelig;cipu&egrave; quod attinet ad diuer&longs;ionem corporis c&aelig;le&longs;tis. C.<emph.end type="italics"/> 13.</cell><cell>254</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Qu&aelig; reliqui pro Aristotele dicant de demon&longs;tratione VII. Phy&longs;. Cap.<emph.end type="italics"/> 14.</cell><cell>256</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Qu&aelig; reliqui pro Aristotele dicant de demon&longs;tratione VII. Phy&longs;. Cap.<emph.end type="italics"/> 14.</cell><cell>256</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Demonstratio VII. Phy&longs;. in &longs;ua primordia re&longs;oluitur, &amp; aliorum argumenta diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 15.</cell><cell>258</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Demonstratio VII. Phy&longs;. in &longs;ua primordia re&longs;oluitur, &amp; aliorum argumenta diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 15.</cell><cell>258</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Exploratur genus demon&longs;trationis VII. Phy&longs;. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>261</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Exploratur genus demon&longs;trationis VII. Phy&longs;. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>261</cell></row>
Line 284 
Line 284 
 <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum in loco immobilitas accipienda &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 53.</cell><cell>440</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum in loco immobilitas accipienda &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 53.</cell><cell>440</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Exploratur D. Thom&aelig; &longs;ententia <expan abbr="no&longs;tra&qacute;">no&longs;traque</expan>. defenditur. Cap.<emph.end type="italics"/> 54.</cell><cell>441</cell></row></table> <row><cell><emph type="italics"/>Exploratur D. Thom&aelig; &longs;ententia <expan abbr="no&longs;tra&qacute;">no&longs;traque</expan>. defenditur. Cap.<emph.end type="italics"/> 54.</cell><cell>441</cell></row></table>
  
 <table> 
  
 <table.target id="table1"></table.target> 
 <row><cell><emph type="italics"/>GENERALIA qu&ecedil;dam capita tractantur de principiis &longs;cienti&ecedil; natura-lis. Cap.<emph.end type="italics"/> 1. <emph type="italics"/>Pag.<emph.end type="italics"/></cell><cell>3</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;tributio principiorum no&longs;tr&aelig; methodi ponitur, &amp; leuiter aliqua ad ip&longs;a per-tinentia tanguntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>5</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Aggredimur &longs;cienti&aelig; principia, &egrave; quibus nonnulla con&longs;imiliter adumbran-tur. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>14</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Specialia phy&longs;iologi&aelig; principia ponuntur, &amp; aliqua admonitione per&longs;uaden-tur. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>29</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Vtr&ugrave;m principia &longs;uperius expo&longs;ita &longs;int ea nota nobis qu&aelig;<emph.end type="italics"/> 1. <emph type="italics"/>Phy&longs;. propo&longs;uit Ari&longs;toteles, an non. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>34</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Veterum &longs;ententi&ecedil; quo pacto tractand&aelig;, &amp; vari&ecedil; philo&longs;ophorum &longs;ect&ecedil; recen&longs;entur. Cap.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>38</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur generatim, quo pacto &longs;cientiarum principia tractentur, &amp; quam viam tenuerit Ari&longs;toteles,   dum veterum &longs;ententias de principiis conuellit. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>41</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Sit'ne &longs;ubalternationis affinitas inter phy&longs;icen &amp; primam philo&longs;ophiam. Cap.<emph.end type="italics"/> 8.</cell><cell>46</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Animi habitum pr&aelig;stantia generatim perpenditur, &amp; contemplans actuo&longs;&ecedil; pr&aelig;ponitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 9.</cell><cell>49</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Comparatur &longs;cientia naturalis cum c&ecedil;teris &longs;cientiis. Cap.<emph.end type="italics"/> 10.</cell><cell>53</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Iure'ne Mathematica ex ordine&longs;cientiarum expungantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 11.</cell><cell>56</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Accipiat'ne primus philo&longs;ophus &agrave; naturali &longs;ub&longs;tantias &longs;eparatas e&longs;&longs;e. Cap.<emph.end type="italics"/> 12.</cell><cell>59</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Genus &longs;ubiectum naturalis philo&longs;ophi&aelig; con&longs;tituitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 13.</cell><cell>62</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Quo cau&longs;&longs;arum genere, &amp; quatenus vtatur philo&longs;ophus naturalis. Cap.<emph.end type="italics"/> 14.</cell><cell>66</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Vt &longs;e habeant cau&longs;&longs;&aelig; in prima philo&longs;ophia &amp; mathematicis. Cap.<emph.end type="italics"/> 15.</cell><cell>71</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Auicenn&aelig; rationes diluuntur quibus probat materi&aelig; prim&ecedil; con&longs;iderationem e&longs;&longs;e &longs;olius primi philo&longs;o-phi. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>73</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Vtr&ugrave;m form&aelig; naturales &longs;i non re, at cogitatione &longs;eparentur &agrave; materia, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>75</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Quid &longs;it materia &longs;en&longs;ilis, &amp; quemadmodum in naturali methodo accipienda. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>78</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Quod'nam genus materi&aelig; &longs;umatur in definitionibus naturalibus. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>80</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Compleat'ne materia &longs;en&longs;ilis definitionem naturalem vt pars e&longs;&longs;enti&aelig;, an non. Cap.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>82</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Cur &egrave; Mathematicis nonnull&aelig; naturales appellentur. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>87</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>De potestate eorum communium, qu&aelig; dicuntur ad vnum. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>89</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>De ordine partium communis ad vnum. Cap.<emph.end type="italics"/> 23.</cell><cell>90</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>De methodis compendiaria di&longs;putatio. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>94</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Nonnulla ad &longs;ententias veterum pertinentia notantur, &amp; eorum prim&ugrave;m qui ens vnum, &amp; immo-bile po&longs;uerunt. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>108</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Pauca qu&aelig;dam di&longs;&longs;eruntur cum iis qui vnum principium, <expan abbr="atq.">atque</expan> illud quidem mobile e&longs;&longs;e cen&longs;ent. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>112</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>In eos qui infinita po&longs;uere principia. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>113</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>De iis qui principia plura, &longs;ed finita e&longs;&longs;e cen&longs;uerunt. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>117</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Vt motum e&longs;&longs;e per&longs;picuum &longs;it, &amp; explicatur eius cognitio per accidens. Cap.<emph.end type="italics"/> 29.</cell><cell>121</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Eadem methodo motum naturalem e&longs;&longs;e demonstratur. Cap.<emph.end type="italics"/> 30.</cell><cell>123</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Tractatur alterum genus cognitionis quod e&longs;t per &longs;e, &amp; docetur, vt illi motus &longs;ubiici po&longs;&longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 31.</cell><cell>124</cell></row></table> 
  
 <table> 
  
 <table.target id="table2"></table.target> 
 <row><cell><emph type="italics"/>DIVIDITVR ens in actum, &amp; pote&longs;tatem, vt in motus definitione &longs;umitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>127</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Percen&longs;entur reliqua motus elementa, &amp; aliqua etiam ad&longs;cribuntur de ratione qua colligitur   definitio motus. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>129</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Latiore quadam &longs;pecie definitio motus explanatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>133</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Exponuntur termini in definitione motus accepti actus, &longs;cilicet, &amp; pote&longs;tas. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>134</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Plura de certo motus genere di&longs;&longs;eruntur cum Ari&longs;totelis interpretibus. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>137</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Thomi&longs;torum de natura motus &longs;ententia recitatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>139</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Confutatur &longs;ententia Thomi&longs;tarum &amp; &longs;eligitur ille motus qui proponitur ad definiendum. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>140</cell></row> 
 <pb/> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Declaratur &longs;ubiectum motus, &amp; in &longs;ua membra &longs;ecatur; multa <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> de agente adiiciuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 8. <emph type="italics"/>Pag.<emph.end type="italics"/></cell><cell>143</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum &longs;e habeat motus ad efficiens, &amp; materiam; vbi verum genus motus a&longs;&longs;ignatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 9.</cell><cell>145</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur habitudo actionis ad agens, &amp; qu&aelig;dam corollaria cum nonnullarum dubitationum &longs;olutio-nibus apponuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 10.</cell><cell>147</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>De termino ad quem paucula qu&aelig;dam, &amp; quemadmodum &longs;e habeat ad motum. Cap.<emph.end type="italics"/> 11.</cell><cell>149</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;putatur an &longs;ucce&longs;&longs;io pertineat ad omnem &longs;peciem motus, ac problema proponitur. vtrum generatio   puncto temporis obeatur nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 12.</cell><cell>153</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Expenduntur dicta &longs;ectatorum Auerrois de &longs;ucce&longs;&longs;ione qu&aelig; fit in &longs;ubstantia. Cap.<emph.end type="italics"/> 13.</cell><cell>157</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Ex propria &longs;ententia demon&longs;tratur &longs;ucce&longs;&longs;ionem pertinere ad ortum. Cap.<emph.end type="italics"/> 14.</cell><cell>159</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Aliqua de form&ecedil; partibus adduntur &amp; <expan abbr="quorund&atilde;">quorundam</expan> &longs;apientum dicta cum &longs;uperioribus <expan abbr="c&otilde;ciliantur">conciliantur</expan>. C.<emph.end type="italics"/> 15.</cell><cell>163</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Vt inter id quod e&longs;t, &amp; quod non e&longs;t medium &longs;it, &amp; dubitationes aliqu&aelig; diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>165</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Examinatur vis illius pronunciati: Mutationem qu&ecedil; &longs;it in tempore, terminari forma qu&aelig; plus, &amp; mi-nus accipiat, &amp; Simplicij dictum perpenditur. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>168</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum mutatio &longs;e habeat ad motum. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>170</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>De oppo&longs;itione formarum qu&ecedil; e&longs;&longs;entiam complent qu&ecedil; c&aelig;teri &longs;en&longs;erint. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>173</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>De oppo&longs;itione <expan abbr="differentiar&utilde;">differentiarum</expan>, &amp; vtr&ugrave;m oppo&longs;itio inter <expan abbr="differ&etilde;tias">differentias</expan> efficiat <expan abbr="oppo&longs;ition&etilde;">oppo&longs;itionem</expan> inter formas. C.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>175</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum in &longs;ub&longs;tantia &longs;unt contraria. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>177</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Singul&aelig; dubitationes tolluntur de oppo&longs;itione &longs;ubstantiarum. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>180</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>De natur&aelig; progre&longs;&longs;u vbi pote&longs;tas cum actu commutatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 23.</cell><cell>181</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Pro iis qui prima contraria in natura priuatiu&egrave; opponi defendunt. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>182</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Quod'nam propri&egrave; generetur, &amp; quid alij cen&longs;uerint. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>185</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Sit'ne forma compo&longs;ito perfectior. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>187</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Auctoris decretum in medio ponitur de eo quod propri&egrave; generetur. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>188</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Quo pacto form&ecedil; producantur, &amp; vari&ecedil; philo&longs;ophorum &longs;ententi&aelig; recen&longs;entur. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>190</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Qui &longs;it animi nostri &longs;en&longs;us de productione formarum. Cap.<emph.end type="italics"/> 29.</cell><cell>192</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>De terminis mutationum cum ab initio, tum &agrave; fine qu&ecedil;stio proponitur ex &longs;ententia Latinorum. Cap.<emph.end type="italics"/> 30.</cell><cell>195</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Qu&ecedil; &longs;it germana philo&longs;ophi &longs;ententia de terminis mutationum. Cap.<emph.end type="italics"/> 31.</cell><cell>197</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Dubitationes aliqu&aelig; diluuntur contra nostra decreta de terminis mutationum. Cap.<emph.end type="italics"/> 32.</cell><cell>198</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Explicantur accidentis termini, &amp; docetur vt in illorum quoque productione non &longs;it primum e&longs;&longs;e. C.<emph.end type="italics"/> 33.</cell><cell>200</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>O&longs;tenditur vtro&longs;que terminos conflare e&longs;&longs;entiam motus; magis tamen terminum ad quem. Cap.<emph.end type="italics"/> 34.</cell><cell>201</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>De eo qu&ograve;d motus &longs;it vnus, &amp; cau&longs;&longs;is continuationis eius. Cap.<emph.end type="italics"/> 35.</cell><cell>204</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Exquiruntur hoc loco continuationis initia diligentius. Cap.<emph.end type="italics"/> 36.</cell><cell>205</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Dubitata di&longs;&longs;oluuntur contra <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> continuitatis in motu, &amp; <expan abbr="affer&utilde;tur">afferuntur</expan> corollaria <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> ex dictis. C.<emph.end type="italics"/> 37.</cell><cell>207</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Recitantur Gr&aelig;corum, &amp; Arabum opiniones de Ari&longs;totelica demon&longs;tratione<emph.end type="italics"/> 6. <emph type="italics"/>Phy&longs;. Cap.<emph.end type="italics"/> 38.</cell><cell>208</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Qu&aelig; Latini de demon&longs;tratione<emph.end type="italics"/> 6. <emph type="italics"/>Phy&longs;. dixerint, &amp; quid de illa Peripatetic&egrave; &longs;tatui conueniat. Cap.<emph.end type="italics"/> 39.</cell><cell>210</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Nonnulla de indiuiduo <expan abbr="termini&longs;&qacute;ue">termini&longs;que</expan> tractantur qu&aelig; lucem afferunt demonstrationi Sexti Phy&longs;. C.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>212</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Complura de indiuidui motu generatim <expan abbr="&longs;peciatim&qacute;">&longs;peciatimque</expan>. ve&longs;tigantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>213</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Ea declarantur ex quibus vnus ad &longs;peciem motus con&longs;tituitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>215</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Sit'ne aliquod ex iis qu&aelig; motum con&longs;equuntur, vnde varientur &longs;pecies motus. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>218</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Explanantur ea ex quibus vnus ad numerum motus exi&longs;tit. Cap.<emph.end type="italics"/> 44.</cell><cell>220</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>A&longs;&longs;ignantur ea qu&aelig; ad motuum repugnantiam &longs;pectant generatim. Cap.<emph.end type="italics"/> 45.</cell><cell>223</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>De oppo&longs;itione motuum &longs;igillatim, &amp; quemadmodum ortus, &amp; interitus opponantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 46.</cell><cell>225</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Edi&longs;&longs;eruntur aliqua de oppo&longs;itione motus &amp; quietis. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>226</cell></row></table> 
  
 <table> 
  
 <table.target id="table3"></table.target> 
 <row><cell><emph type="italics"/>NATVRAE &longs;ignificata &amp; inchoata qu&aelig;dam hypothe&longs;is affertur. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>228</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>An plena &longs;it natur&ecedil; definitio, nec'ne perquiritur. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>233</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Aduer&longs;us Auicennam, quod certa &longs;it natur&aelig; definitio po&longs;ita<emph.end type="italics"/> 2. <emph type="italics"/>Phy&longs;. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>235</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Aliqua aduer&longs;us ea qu&ecedil; decreta &longs;unt, de natur&aelig; declaratione dubitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>236</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Vtr&ugrave;m definitio natur&aelig; conueniat aliis qu&aelig; non &longs;unt natura an eius propria &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>238</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Alia qu&aelig;dam de natur&ecedil; &longs;ignificatis, &amp; e&longs;&longs;entia &longs;ub&longs;cribuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>240</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Venamur differentiam inter materiam, &amp; formam in eo, qu&ograve;d &longs;int natur&ecedil;. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>242</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum pati pertinet ad formam in mutatione &longs;ecundum &longs;ub&longs;tantiam. Cap.<emph.end type="italics"/> 8.</cell><cell>244</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Vt pati pertineat ad eandem formam in motu qui e&longs;t ad locum. Cap.<emph.end type="italics"/> 9.</cell><cell>246</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Diluuntur rationes qu&aelig; ad alteram partem problematis de vi form&aelig; &longs;olent afferri. Cap.<emph.end type="italics"/> 10.</cell><cell>248</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Affertur demonstratio VII. Phy&longs;icorum qua probatur nil &agrave; &longs;eip&longs;o moueri prim&ograve;. Cap.<emph.end type="italics"/> 11.</cell><cell>251</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Dubia contra demon&longs;trationem Aristotelicam VII. Phy&longs;. ex Auerro&euml; poti&longs;&longs;im&egrave; proponuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 12.</cell><cell>253</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Expenduntur reliqua dicta Auerrois, &amp; id pr&aelig;cipu&egrave; quod attinet ad diur&longs;ionem corporis c&aelig;le&longs;tis. C.<emph.end type="italics"/> 13.</cell><cell>254</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Qu&aelig; reliqui pro Aristotele dicant de demon&longs;tratione VII. Phy&longs;. Cap.<emph.end type="italics"/> 14.</cell><cell>256</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Demonstratio VII. Phy&longs;. in &longs;ua primordia re&longs;oluitur, &amp; aliorum argumenta diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 15.</cell><cell>258</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Exploratur genus demon&longs;trationis VII. Phy&longs;. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>261</cell></row> 
 <pb/> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Qu&aelig;ritur de veritate hypothe&longs;eon ad hanc ip&longs;am demon&longs;trationem VII. pertinentium. Cap.<emph.end type="italics"/> 17. <emph type="italics"/>Pag.<emph.end type="italics"/></cell><cell>263</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Proponitur qu&aelig;&longs;tio de motu inanimorum. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>266</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Alexandri &longs;ententia recitatur de modo quo generans mouet. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>267</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Themi&longs;tij, <expan abbr="Simplicii&qacute;">Simpliciique</expan>. &longs;ententia perpenditur ad amu&longs;&longs;im quemadmodum motus &agrave; generante fiat. Cap.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>269</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Complura de acta primo di&longs;&longs;eruntur, &amp; proponuntur aliqua de eo quod e&longs;t. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>270</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>In &longs;uperiores &longs;ententias di&longs;&longs;eritur, &amp; ostenditur e&longs;&longs;e ab e&longs;&longs;entia, &amp; accidente differre. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>272</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Qu&aelig;ritur an e&longs;&longs;e &longs;it modus quidam, &amp; c&aelig;tera afferuntur qu&aelig; &longs;unt huius di&longs;ceptationis. Cap.<emph.end type="italics"/> 23.</cell><cell>274</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Examinatur, quemadmodum e&longs;&longs;e ab e&longs;&longs;entia &longs;eparetur, &amp; aliorum &longs;ententiis confutatis no&longs;tra pronun-ciatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>277</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Dubitationes aliqu&aelig; tolluntur ad ea pertinentes qu&aelig; de e&longs;&longs;e &amp; e&longs;&longs;entia dicta &longs;unt, &amp; ali&aelig; proponun-tur ad actus vtriu&longs;que naturam &longs;pectantes. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>280</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Vtr&ugrave;m omnis actus &longs;ecundus exoriatur exprimo, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>281</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Vtr&ugrave;m actus &longs;ecundus &longs;ub&longs;tantia &longs;it an accidens. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>284</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Tollitur &egrave; medio celebris illa ratio qua ab accidentis natura probatur <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> &longs;ecundum e&longs;&longs;e accidens. C.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>286</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Exponitur vtr&ugrave;m energia pr&aelig;ter naturam profici&longs;catur ex habitu, an illi nonnunquam antecedas, &longs;i-mul etiam di&longs;&longs;eritur &longs;it'ne duplex habitus, externus .&longs;. &amp; internus. Cap.<emph.end type="italics"/> 29.</cell><cell>290</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur quemadmodum facultas omnis actum re&longs;piciat cui &longs;ubiicitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 30.</cell><cell>292</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>E quo'nam genere cau&longs;&longs;&ecedil; &longs;it illa pote&longs;tas qu&ecedil; re&longs;piciat actum. Cap.<emph.end type="italics"/> 31.</cell><cell>296</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Qu&ecedil;dam dubitationes &egrave; medio tolluntur ad functionum naturam &longs;pectantes. Cap.<emph.end type="italics"/> 32.</cell><cell>298</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Varietas actionum vnde ducatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 33.</cell><cell>300</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Vtr&ugrave;m primus actus erumpat in &longs;ecundum per &longs;ui mutationem, an non. Cap.<emph.end type="italics"/> 34.</cell><cell>303</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Vt motus &agrave; generante perm&aacute;net ad id quod gignitur, auctoris &longs;ententia. Cap.<emph.end type="italics"/> 35.</cell><cell>304</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Virtus'ne generantis perpetu&ograve; con&longs;eruetur in rei genit&aelig; muneribus pr&aelig;&longs;tandis. Cap.<emph.end type="italics"/> 36.</cell><cell>307</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Vtr&ugrave;m generans aliquo modo moueat proxim&egrave;, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 37.</cell><cell>308</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Aliqua de cau&longs;&longs;arum, &amp; effectuum nexu ad&longs;cribuntur, &amp; aliqua loca Aristotelis illu&longs;trantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 38.</cell><cell>310</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Specialis ordo <expan abbr="nexus&qacute;ue">nexusque</expan> cau&longs;&longs;arum quant&ugrave;m ad functioneis in eodem &longs;ubiecto pr&ecedil;&longs;tandas attinet, enar-tatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 39.</cell><cell>313</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Qu&aelig;ritur &longs;it'ne forma vetus, an noua principium patibile motus. Cap.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>315</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Recitantur opiniones quorundam credentium motum inanimi obiri ab interno principio. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>317</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Opinio Burl&ecedil;i. <expan abbr="atq.">atque</expan> argumenta ex Aristotele contra po&longs;itionem Auerroistarum recitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>318</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Communiter ij confutantur qui putant inanima quoquo pacto continere in &longs;eip&longs;is cau&longs;&longs;am qu&aelig; faciat   motum. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>320</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;&longs;eritur in eos &longs;igillatim qui glo&longs;&longs;ulas adhibent rationibus Aristotelis quas ex VIII. Phy&longs;. recita-uimus. Cap.<emph.end type="italics"/> 44.</cell><cell>324</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Qu&ograve;d inanima non diuidantur in partem per &longs;e mouentem, &amp; partem per &longs;e mobilem. Cap.<emph.end type="italics"/> 45.</cell><cell>326</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>A natura materi&aelig;, <expan abbr="form&ecedil;&qacute;">form&ecedil;que</expan>. demon&longs;tratur inanimum in parteis per &longs;e mouentem ac mobilem non &longs;e-cari. Cap.<emph.end type="italics"/> 46.</cell><cell>329</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Ari&longs;totelis te&longs;timonio defenditur formam nulla ratione mouere materiam in eodem &longs;ubiecto. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>331</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Re&longs;pondemus ad nonnullas rationes aduer&longs;ariorum quibus probatur efficiens motum inanimi inter-num e&longs;&longs;e. Cap.<emph.end type="italics"/> 48.</cell><cell>334</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Exploratur diligentius Burl&ecedil;i <expan abbr="iuniorum&qacute;">iuniorumque</expan>. placitum de motu inanimorum. Cap.<emph.end type="italics"/> 49.</cell><cell>335</cell></row> 
 <row><cell><emph type="italics"/>Examinatur ratio VII. Phy&longs;. an'ne pertinere po&longs;&longs;it ad inanimorum motus, &amp; quemadmodum. Cap.<emph.end type="italics"/> 50.</cell><cell>337</cell></row></table> 
 <p type="head"> <p type="head">
 <s>QVINTVS EST DE LATIONE RECTA SPECIATIM.</s></p><!--tmark here --> <s>QVINTVS EST DE LATIONE RECTA SPECIATIM.</s></p><!--tmark here -->
  
Line 465 
Line 325 
 <row><cell><emph type="italics"/>Accuratius e&longs;&longs;entia grauitatis <expan abbr="leuitati&longs;&qacute;">leuitati&longs;que</expan>. conquiritur. Cap.<emph.end type="italics"/> 33.</cell><cell>500</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Accuratius e&longs;&longs;entia grauitatis <expan abbr="leuitati&longs;&qacute;">leuitati&longs;que</expan>. conquiritur. Cap.<emph.end type="italics"/> 33.</cell><cell>500</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum grauitas &amp; leuitas cadant in &longs;en&longs;um. Cap.<emph.end type="italics"/> 34.</cell><cell>501</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum grauitas &amp; leuitas cadant in &longs;en&longs;um. Cap.<emph.end type="italics"/> 34.</cell><cell>501</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>De motibus pr&aelig;ter naturam, &amp; de proiectis contra Platonem. Cap.<emph.end type="italics"/> 35.</cell><cell>503</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>De motibus pr&aelig;ter naturam, &amp; de proiectis contra Platonem. Cap.<emph.end type="italics"/> 35.</cell><cell>503</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Ari&longs;totelis <expan abbr="&longs;n&itilde;a">&longs;nina</expan> de <expan abbr="proiector&utilde;">proiectorum</expan> motu recen&longs;etur, &amp; ea qu&ecedil; contra <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> afferri &longs;olent <expan abbr="expon&utilde;tur">exponuntur</expan>. Cap.<emph.end type="italics"/> 36.</cell><cell>504</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Ari&longs;totelis <expan abbr="&longs;n&itilde;a">&longs;ententia</expan> de <expan abbr="proiector&utilde;">proiectorum</expan> motu recen&longs;etur, &amp; ea qu&ecedil; contra <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> afferri &longs;olent <expan abbr="expon&utilde;tur">exponuntur</expan>. Cap.<emph.end type="italics"/> 36.</cell><cell>504</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Ari&longs;totelis &longs;ententia de proiectorum motu confirmatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 37.</cell><cell>505</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Ari&longs;totelis &longs;ententia de proiectorum motu confirmatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 37.</cell><cell>505</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Ea &longs;ignificantur, qu&aelig; pro Ari&longs;totele de proiectorum motu dici po&longs;&longs;unt. Cap.<emph.end type="italics"/> 38.</cell><cell>507</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Ea &longs;ignificantur, qu&aelig; pro Ari&longs;totele de proiectorum motu dici po&longs;&longs;unt. Cap.<emph.end type="italics"/> 38.</cell><cell>507</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Ali&ecedil; difficultates, aduer&longs;us Aristotelicam po&longs;itionem de proiectorum motu tolluntur, &amp; aliorum pro-blematum cau&longs;&longs;&ecedil; recen&longs;entur. Cap.<emph.end type="italics"/> 39.</cell><cell>511</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Ali&ecedil; difficultates, aduer&longs;us Aristotelicam po&longs;itionem de proiectorum motu tolluntur, &amp; aliorum pro-blematum cau&longs;&longs;&ecedil; recen&longs;entur. Cap.<emph.end type="italics"/> 39.</cell><cell>511</cell></row>
Line 563 
Line 423 
 <row><cell><emph type="italics"/>Proponvntvr ea de quibus agendum e&longs;t, &amp; incrementi &longs;ubiectum indagatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>643</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Proponvntvr ea de quibus agendum e&longs;t, &amp; incrementi &longs;ubiectum indagatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>643</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>De modo quo fit auctio, &amp; de ip&longs;ius materia. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>644</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>De modo quo fit auctio, &amp; de ip&longs;ius materia. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>644</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>An &longs;it corpus de pr&aelig;dicamento &longs;ub&longs;tanti&aelig;. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>646</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>An &longs;it corpus de pr&aelig;dicamento &longs;ub&longs;tanti&aelig;. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>646</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Explorantur <expan abbr="r&otilde;nes">ronnes</expan> Auerrois in <expan abbr="Auicenn&amacr;">Auicennam</expan>, &amp; corpus in <expan abbr="pr&aelig;dicam&etilde;to">pr&aelig;dicamento</expan> &longs;ubstanti&aelig; collocatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>647</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Explorantur <expan abbr="r&otilde;nes">rationes</expan> Auerrois in <expan abbr="Auicenn&amacr;">Auicennam</expan>, &amp; corpus in <expan abbr="pr&aelig;dicam&etilde;to">pr&aelig;dicamento</expan> &longs;ubstanti&aelig; collocatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>647</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Ali&aelig; docti&longs;&longs;imorum virorum rationes recitantur contra corporis formam. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>649</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Ali&aelig; docti&longs;&longs;imorum virorum rationes recitantur contra corporis formam. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>649</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Reliqu&aelig; rationes contra formam corporis allat&ecedil; diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>651</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Reliqu&aelig; rationes contra formam corporis allat&ecedil; diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>651</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Proponitur qu&aelig;stio de quantitate interminata. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>653</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Proponitur qu&aelig;stio de quantitate interminata. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>653</cell></row>
Line 800 
Line 660 
 <row><cell><emph type="italics"/>Proponvntvr ea de quibus agendum e&longs;t, &amp; incrementi &longs;ubiectum indagatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>643</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Proponvntvr ea de quibus agendum e&longs;t, &amp; incrementi &longs;ubiectum indagatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>643</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>De modo quo fit auctio, &amp; de ip&longs;ius materia. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>644</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>De modo quo fit auctio, &amp; de ip&longs;ius materia. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>644</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>An &longs;it corpus de pr&aelig;dicamento &longs;ub&longs;tanti&aelig;. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>646</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>An &longs;it corpus de pr&aelig;dicamento &longs;ub&longs;tanti&aelig;. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>646</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Explorantur <expan abbr="r&otilde;nes">ronnes</expan> Auerrois in <expan abbr="Auicenn&amacr;">Auicennam</expan>, &amp; corpus in <expan abbr="pr&aelig;dicam&etilde;to">pr&aelig;dicamento</expan> &longs;ubstanti&aelig; collocatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>647</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Explorantur <expan abbr="r&otilde;nes">rationes</expan> Auerrois in <expan abbr="Auicenn&amacr;">Auicennam</expan>, &amp; corpus in <expan abbr="pr&aelig;dicam&etilde;to">pr&aelig;dicamento</expan> &longs;ubstanti&aelig; collocatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>647</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Ali&aelig; docti&longs;&longs;imorum virorum rationes recitantur contra corporis formam. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>649</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Ali&aelig; docti&longs;&longs;imorum virorum rationes recitantur contra corporis formam. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>649</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Reliqu&aelig; rationes contra formam corporis allat&ecedil; diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>651</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Reliqu&aelig; rationes contra formam corporis allat&ecedil; diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>651</cell></row>
 <row><cell><emph type="italics"/>Proponitur qu&aelig;stio de quantitate interminata. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>653</cell></row> <row><cell><emph type="italics"/>Proponitur qu&aelig;stio de quantitate interminata. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>653</cell></row>
Line 1170 
Line 1030 
 <s>EX LIBRO DECIMO.</s></p> <s>EX LIBRO DECIMO.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>892. F 5. hinc. </s><s>g 12. in&longs;pectione. 894. e 3. dominante &longs;ic. 16. abeat oppugnare. </s><s>f 16. pullulant. </s><s>g 7. pote&longs;t. </s><s>vt <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> in marg. <lb/></s><s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &longs;ecundo de c&oelig;lo. </s><s>T. 44. 12. annis. 896. e 14. quae a&longs;sid. </s><s>g 4. liber. 5. &longs;implicem. 897. a 5. vt phy&longs;. 6. quid tantum. </s><s>d 5. luceant. <lb/></s><s>899. a 11. pote&longs;tas. </s><s>b 2. manant. </s><s>c 6. vt primum. </s><s>d 2. a materia. 900. e 1. quae quorum. 902. e 9. exacta. </s><s>h 14. intelligantur. <lb/></s><s>903. d 11. ducitur. 904. e 1. ip&longs;e vnum. 11. <expan abbr="Paulon&etilde;">Paulonem</expan>. </s><s>f 14. Hic tibi. 905. a 1. ignoratur. </s><s>c 13. quidam perfectiores. 906. e 4. <lb/>demon&longs;trant. 7. e&longs;t g 7. <expan abbr="illi&qacute;">illique</expan>. 907. a 3. alteram qua. 12. &longs;it eius. </s><s>c 11. ac real. 988. e 13. ad actum &agrave; pote&longs;tate. 15. &AElig;gidio. <lb/></s><s>g 13. nece&longs;&longs;ari&ograve;. 909. a 10. ex &longs;ubiecto. </s><s>d 13. modum. </s><s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> Perip. 910. f 10. ip&longs;e tibi. </s><s>h 4. &amp;. 911. a 16. generatione g 4. <lb/>&longs;it quan. 916. e 12. potiendam. 15. Lyc&ecedil;i. </s><s>f 7. &longs;uff. </s><s>g 11. at. 917. a 8. comparari. 918. f 16. At id. 920. f 7. po&longs;&longs;e. </s><s>h 6. &longs;ic. 921. <lb/>a 9. perpetuus. 13. materi&aelig;. 922. f 2. hic e&longs;t. </s><s>h 10. intelligetur. 924. f 11. hyppopotamum &amp; &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 13. multa. </s><s>g 2. &longs;uppe&shy;<lb/>ditant. 927 a 14. Indicabat. </s><s>b 5. fal&longs;a. </s><s>d 1. exce&longs;si&longs;&longs;et. 928. e 11. nummus. </s><s>f 4. nummus vnus nummus ad decem mult&ograve;. 929. <lb/>a 2. &longs;uperiore. </s><s>b 3. voco. 14. &longs;upremus. </s><s>c 9. primum. </s><s>d 11. &longs;iquis eius. 933. b 5. duab. 935. d 4. motas di&longs;. 936. e 4. optim&aelig; <lb/>affe. </s><s>g 11. labores. 13. <foreign lang="greek">frouphtikas</foreign>. 397. a 3. <foreign lang="greek">pnrhxoon</foreign>. 938. e 1. Gr&aelig;cis &longs;i. 14. quam. 15. vna omnis. </s><s>f 2. beatitatis'ue. </s><s>h 12. <lb/>at mob. 939. a 15. motum e&longs;&longs;e. <foreign lang="greek">e)ne/rg</foreign>. </s><s>b 9. non habeant &longs;ociam. </s><s>non po&longs;&longs;unt. 10. oporteat. </s><s>c 2. vniu&longs;modi. 941. c 13. &longs;imilis. <lb/></s><s>942. f 13. &longs;imile. 15. vbi. </s><s>h 13. quartum. 943. c 6. &longs;ic &amp;. 945. c 11. naturam. 946. c 5. effecta. </s><s>f 10. quia &longs;ola. </s><s>g 4. nos con&shy;<lb/>turb. 5. ex his ver&ograve;. 947. a 15. vt etiam. </s><s>b 4. <expan abbr="eandem&qacute;">eandemque</expan>. </s><s>c 5. di&longs;tinguat pr&ecedil;&longs;entes. 948. c 2. ver&ograve;. </s><s>f 12. efficacitas. </s><s>g 9. re&longs;pi&shy;<lb/>ciat. 949. a 15. ill&ecedil;. </s><s>fit. 950. f 7. cum valeat. </s><s>g 14. Lyc&ecedil;o. 951. a 1. ver&ograve; b 7. calida. 15. quod mouetur. 952. e 9. po&longs;&longs;et <expan abbr="c&otilde;tr">contr</expan>. <lb/></s><s>15. diuiduum. </s><s>f 2. vt efficiens, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> vt finis. 8. concludit. 953. b 2. vim 8. &longs;i h&ecedil;c. </s><s>d 7. vt aliud. 954. f 10. quem cum. </s><s>h 2. <lb/>memento. 955. b8. fuit. 8. Phy&longs;. c 10. probet d 16. ver&longs;aretur. 956. e 1 debeat. 14. opponit. </s><s>f 15. e&longs;&longs;entia. </s><s>g 11 eas &longs;tr. <lb/></s><s>h 3. natur&aelig; indicari. 958. g 13. eos 14. Ethici. 16. animalis. 959 b 1. vnum quod e&longs;t 5. differentem c 15. cogitat. </s><s>d 5. con&shy;<lb/>coepit. 960. g 15. anim&aelig; actum. 961. c 1. Deus. 962. c 5. &longs;int. </s><s>g 9. ip&longs;is Deo. </s><s>h 11. Sic ergo. 964. f 3. &aelig;dificator 967. b 8. <lb/>natura quicquid. 968. e 1. etenim cau&longs;&longs;a. 972. e 10. <expan abbr="malefic&utilde;">maleficum</expan>. </s><s>g 8. pertineret. </s><s>h 17. coleret. 973. a 3. petens. </s><s>d 12 cumula&shy;<lb/>ti&longs;sim&egrave;. 974 e 1 <expan abbr="au&longs;&longs;&atilde;">au&longs;&longs;am</expan> quic. 976. h 2 nos e&longs;&longs;e. 981. b 16. princeps. </s><s>c 2. in vno. 982. e 10. di&longs;&longs;oluitur in mat. 985. a 6. <expan abbr="c&otilde;po&longs;itio">compo&longs;itio</expan> <lb/>ine&longs;t. 988. c 9. &amp; in intell. 989. a 9. producuntur. 11. &aelig;terna 14. ni&longs;i forma. </s><s>d 10. idearum v&longs;us. 13. illa etiam. 14. ex eo cau&longs;&shy;<lb/>&longs;am. 990. f 12. ab&longs;trahant. </s><s>h 2. <expan abbr="c&otilde;municat">communicat</expan>. 991. c 1. fit alia. 4. fota. 992 e 16. operationem. 993. b 2. cum &longs;it. </s><s>c. in tit. </s><s><expan abbr="quod&qacute;">quodque</expan>.  <s>892. F 5. hinc. </s><s>g 12. in&longs;pectione. 894. e 3. dominante &longs;ic. 16. abeat oppugnare. </s><s>f 16. pullulant. </s><s>g 7. pote&longs;t. </s><s>vt <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> in marg. <lb/></s><s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &longs;ecundo de c&oelig;lo. </s><s>T. 44. 12. annis. 896. e 14. quae a&longs;sid. </s><s>g 4. liber. 5. &longs;implicem. 897. a 5. vt phy&longs;. 6. quid tantum. </s><s>d 5. luceant. <lb/></s><s>899. a 11. pote&longs;tas. </s><s>b 2. manant. </s><s>c 6. vt primum. </s><s>d 2. a materia. 900. e 1. quae quorum. 902. e 9. exacta. </s><s>h 14. intelligantur. <lb/></s><s>903. d 11. ducitur. 904. e 1. ip&longs;e vnum. 11. <expan abbr="Paulon&etilde;">Paulonem</expan>. </s><s>f 14. Hic tibi. 905. a 1. ignoratur. </s><s>c 13. quidam perfectiores. 906. e 4. <lb/>demon&longs;trant. 7. e&longs;t g 7. <expan abbr="illi&qacute;">illique</expan>. 907. a 3. alteram qua. 12. &longs;it eius. </s><s>c 11. ac real. 988. e 13. ad actum &agrave; pote&longs;tate. 15. &AElig;gidio. <lb/></s><s>g 13. nece&longs;&longs;ari&ograve;. 909. a 10. ex &longs;ubiecto. </s><s>d 13. modum. </s><s><expan abbr="Neq.">Neque</expan> Perip. 910. f 10. ip&longs;e tibi. </s><s>h 4. &amp;. 911. a 16. generatione g 4. <lb/>&longs;it quan. 916. e 12. potiendam. 15. Lyc&ecedil;i. </s><s>f 7. &longs;uff. </s><s>g 11. at. 917. a 8. comparari. 918. f 16. At id. 920. f 7. po&longs;&longs;e. </s><s>h 6. &longs;ic. 921. <lb/>a 9. perpetuus. 13. materi&aelig;. 922. f 2. hic e&longs;t. </s><s>h 10. intelligetur. 924. f 11. hyppopotamum &amp; &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 13. multa. </s><s>g 2. &longs;uppe&shy;<lb/>ditant. 927 a 14. Indicabat. </s><s>b 5. fal&longs;a. </s><s>d 1. exce&longs;si&longs;&longs;et. 928. e 11. nummus. </s><s>f 4. nummus vnus nummus ad decem mult&ograve;. 929. <lb/>a 2. &longs;uperiore. </s><s>b 3. voco. 14. &longs;upremus. </s><s>c 9. primum. </s><s>d 11. &longs;iquis eius. 933. b 5. duab. 935. d 4. motas di&longs;. 936. e 4. optim&aelig; <lb/>affe. </s><s>g 11. labores. 13. <foreign lang="greek">frouphtikas</foreign>. 397. a 3. <foreign lang="greek">pnrhxoon</foreign>. 938. e 1. Gr&aelig;cis &longs;i. 14. quam. 15. vna omnis. </s><s>f 2. beatitatis'ue. </s><s>h 12. <lb/>at mob. 939. a 15. motum e&longs;&longs;e. <foreign lang="greek">e)ne/rg</foreign>. </s><s>b 9. non habeant &longs;ociam. </s><s>non po&longs;&longs;unt. 10. oporteat. </s><s>c 2. vniu&longs;modi. 941. c 13. &longs;imilis. <lb/></s><s>942. f 13. &longs;imile. 15. vbi. </s><s>h 13. quartum. 943. c 6. &longs;ic &amp;. 945. c 11. naturam. 946. c 5. effecta. </s><s>f 10. quia &longs;ola. </s><s>g 4. nos con&shy;<lb/>turb. 5. ex his ver&ograve;. 947. a 15. vt etiam. </s><s>b 4. <expan abbr="eandem&qacute;">eandemque</expan>. </s><s>c 5. di&longs;tinguat pr&ecedil;&longs;entes. 948. c 2. ver&ograve;. </s><s>f 12. efficacitas. </s><s>g 9. re&longs;pi&shy;<lb/>ciat. 949. a 15. ill&ecedil;. </s><s>fit. 950. f 7. cum valeat. </s><s>g 14. Lyc&ecedil;o. 951. a 1. ver&ograve; b 7. calida. 15. quod mouetur. 952. e 9. po&longs;&longs;et <expan abbr="c&otilde;tr">contr</expan>. <lb/></s><s>15. diuiduum. </s><s>f 2. vt efficiens, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> vt finis. 8. concludit. 953. b 2. vim 8. &longs;i h&ecedil;c. </s><s>d 7. vt aliud. 954. f 10. quem cum. </s><s>h 2. <lb/>memento. 955. b8. fuit. 8. Phy&longs;. c 10. probet d 16. ver&longs;aretur. 956. e 1 debeat. 14. opponit. </s><s>f 15. e&longs;&longs;entia. </s><s>g 11 eas &longs;tr. <lb/></s><s>h 3. natur&aelig; indicari. 958. g 13. eos 14. Ethici. 16. animalis. 959 b 1. vnum quod e&longs;t 5. differentem c 15. cogitat. </s><s>d 5. con&shy;<lb/>coepit. 960. g 15. anim&aelig; actum. 961. c 1. Deus. 962. c 5. &longs;int. </s><s>g 9. ip&longs;is Deo. </s><s>h 11. Sic ergo. 964. f 3. &aelig;dificator 967. b 8. <lb/>natura quicquid. 968. e 1. etenim cau&longs;&longs;a. 972. e 10. <expan abbr="malefic&utilde;">maleficum</expan>. </s><s>g 8. pertineret. </s><s>h 17. coleret. 973. a 3. petens. </s><s>d 12 cumula&shy;<lb/>ti&longs;sim&egrave;. 974 e 1 <expan abbr="au&longs;&longs;&atilde;">au&longs;&longs;am</expan> quic. 976. h 2 nos e&longs;&longs;e. 981. b 16. princeps. </s><s>c 2. in vno. 982. e 10. di&longs;&longs;oluitur in mat. 985. a 6. <expan abbr="c&otilde;po&longs;itio">compo&longs;itio</expan> <lb/>ine&longs;t. 988. c 9. &amp; in intell. 989. a 9. producuntur. 11. &aelig;terna 14. ni&longs;i forma. </s><s>d 10. idearum v&longs;us. 13. illa etiam. 14. ex eo cau&longs;&shy;<lb/>&longs;am. 990. f 12. ab&longs;trahant. </s><s>h 2. <expan abbr="c&otilde;municat">communicat</expan>. 991. c 1. fit alia. 4. fota. 992 e 16. operationem. 993. b 2. cum &longs;it. </s><s>c. in tit. </s><s><expan abbr="quod&qacute;">quodque</expan>.
 <pb/>994. e 6. fit capax. 9. reluptatem. </s><s>f 13. pr&ecedil;&longs;titura. 995. a 10. cau&longs;&longs;a qua quom. 996. f 16. promouet. 997. d 7. ille <expan abbr="&etilde;t">ent</expan>. 998.h 17. <lb/>Pherecyden puto. 999. b 9. <expan abbr="c&otilde;municatricem">communicatricem</expan>. </s><s>d 2. <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> partie. 1000. 25. pr&ecedil;&longs;tare non po&longs;&longs;. 9. bon&aelig; val. d 2. Pammonem. 1003. <lb/>a 13. <foreign lang="greek">pa<gap/>po/<gap/>in pasatpo<gap/></foreign>. </s><s>b 13. <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> his 14. in eo. </s><s>d 13. habeant'ne. 1004. g 1. &agrave; primis. 12. motus a&ugrave;t. 1005. b 8. ade&shy;<lb/>ptum. 1006. e 10. officia. 14. Cholcodea. 1007. a 10. functionum. </s><s>b 3. 4. fin vt de cau&longs;&longs;a proxima, &amp; efficiente 1008. e 10. <lb/>materia. 12. apparabit. 1009. b 10. motionis. </s><s>c 4. dirigantur. 5. limitantur. </s><s>d 7. Hyda&longs;pes. 14. cultam. </s><s>adoration. 1010. g <lb/>13. &longs;alus. 1011. moueb. </s><s>d 5. angu&longs;ti&longs;sima. 11. tibi ip&longs;i charis.</s></p> <pb/>994. e 6. fit capax. 9. reluptatem. </s>                                                                <s>f 13. pr&ecedil;&longs;titura. 995. a 10. cau&longs;&longs;a qua quom. 996. f 16. promouet. 997. d 7. ille <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan>. 998.h 17. <lb/>Pherecyden puto. 999. b 9. <expan abbr="c&otilde;municatricem">communicatricem</expan>. </s>                                                                <s>d 2. <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> partie. 1000. 25. pr&ecedil;&longs;tare non po&longs;&longs;. 9. bon&aelig; val. d 2. Pammonem. 1003. <lb/>a 13. <foreign lang="greek">pa<gap/>po/<gap/>in pasatpo<gap/></foreign>. </s>                                                                <s>b 13. <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> his 14. in eo. </s>                                                                <s>d 13. habeant'ne. 1004. g 1. &agrave; primis. 12. motus a&ugrave;t. 1005. b 8. ade&shy;<lb/>ptum. 1006. e 10. officia. 14. Cholcodea. 1007. a 10. functionum. </s>                                                                <s>b 3. 4. fin vt de cau&longs;&longs;a proxima, &amp; efficiente 1008. e 10. <lb/>materia. 12. apparabit. 1009. b 10. motionis. </s>                                                                <s>c 4. dirigantur. 5. limitantur. </s>                                                                <s>d 7. Hyda&longs;pes. 14. cultam. </s>                                                                <s>adoration. 1010. g <lb/>13. &longs;alus. 1011. moueb. </s>                                                                <s>d 5. angu&longs;ti&longs;sima. 11. tibi ip&longs;i charis.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Gr&ecedil;ca, ne lectores erratorum multitudine terrerent, humanitati <expan abbr="diligenti&aelig;&qacute;">diligenti&aelig;que</expan>. </s><s>eorum <lb/>commendantur.</s></p> <s>Gr&ecedil;ca, ne lectores erratorum multitudine terrerent, humanitati <expan abbr="diligenti&aelig;&qacute;">diligenti&aelig;que</expan>. </s><s>eorum <lb/>commendantur.</s></p>
 <figure></figure> <figure></figure>
Line 1191 
Line 1051 
 <s>Pro&oelig;mium.</s></p> <s>Pro&oelig;mium.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>MOTVS initia <expan abbr="cau&longs;&longs;a&qacute;">cau&longs;&longs;aque</expan>. </s><s>venari proxim&egrave; opero&longs;um e&longs;&longs;e atque diffi&shy;<lb/>cile, &amp; multa de ip&longs;o volumina &agrave; Peripateticorum principe edita <lb/>re&longs;tantur, &amp; labores &longs;ummi, quos vniuer&longs;a philo&longs;ophorum &longs;cho&shy;<lb/>la in eius <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> <expan abbr="c&otilde;tuli&longs;&longs;e">contuli&longs;&longs;e</expan> per&longs;picitur. </s><s>Nam &longs;iue copia theo <lb/>firmatum &longs;pectetur, &longs;iue &longs;ubtilitas &amp; ob&longs;curitas: h&aelig;c omnia plan&egrave; <lb/>in motus e&longs;&longs;entia ve&longs;tiganda nobis &longs;e&longs;e obiiciunt: etenim per&longs;i&longs;tit <lb/>parum motus; nec eius aliud quicquam, ni&longs;i pars aliqua, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <arrow.to.target n="marg1"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> lubrica, <expan abbr="nil&qacute;">nilque</expan>. </s><s>&longs;tabilis obtinens, quin potius indiuiduus qui&shy;<lb/>dam finis eius tantummod&ograve; extat; vt facillim&egrave; elabatur: tum <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>quae multa complectitur, qu&aelig; naturis inter &longs;e di&longs;creta tantam <expan abbr="caligi-n&etilde;">caligi&shy;<lb/>nem</expan> <expan abbr="offund&utilde;t">offundunt</expan>, vt inter philo&longs;ophos admod&ugrave;m procliue &longs;it variari. <lb/></s><s>Augebat quoque difficultatem, quia plurima flagitaret, vt con&longs;titui po&longs;&longs;et. </s><s>Nullum enim cau&longs;&shy;<lb/>&longs;&ecedil; genus exi&longs;tit, ex quo non pendeat motus: tempus item <expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. </s><s>re&longs;picit. </s><s>&longs;ingula ver&ograve; com&shy;<lb/>plura nobis &longs;uppeditant quidem, qu&aelig; dicamus; &longs;ed ea cert&egrave; plena &longs;alebrarum &amp; dubitationis; <lb/>ver&ugrave;m qu&aelig; pr&aelig;claram philo&longs;ophandi occa&longs;ionem <expan abbr="pr&aelig;be&atilde;t">pr&aelig;beant</expan> &longs;tudio&longs;is veritatis. </s><s>Quare <expan abbr="n&otilde;">non</expan> minus <lb/>audaci&aelig; forta&longs;&longs;e nobis ad&longs;cribetur, qui <expan abbr="t&atilde;tum">tantum</expan> negocium pertentare voluimus, qu&agrave;m de&longs;iderio <lb/>veri perno&longs;cendi, <expan abbr="&longs;tudio&qacute;">&longs;tudioque</expan>. </s><s>c&aelig;teros iuuandi, qui nobi&longs;cum in hanc <expan abbr="pulcherrim&atilde;">pulcherrimam</expan>, &amp; <expan abbr="hone&longs;ti&longs;sim&atilde;">hone&longs;ti&longs;simam</expan> <lb/>&longs;peculationis <expan abbr="aren&atilde;">arenam</expan> de&longs;cenderunt; qu&aelig; &longs;emper apud nos potuere plurimum, &amp; ad &longs;e&longs;e <expan abbr="trah&etilde;tia">trahentia</expan> <lb/>miris modis, &agrave; multis vit&aelig; <expan abbr="c&otilde;modis">commodis</expan> auerterunt, <expan abbr="exi&longs;tim&atilde;tes">exi&longs;timantes</expan> ei, qui &longs;e ad <expan abbr="&longs;peculation&etilde;">&longs;peculationem</expan> contulerit; <lb/>cuius mult&ograve; maxima pars e&longs;t qu&aelig; de motu ampli&longs;sima pr&aelig;mia proponi, <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan>, qu&aelig; <lb/>&longs;ola bene <expan abbr="in&longs;titut&atilde;">in&longs;titutam</expan> mentem pa&longs;cit, &amp; fouet, &amp; alioqui fluctuantem &longs;edat, &amp; mult&ograve; plus denique <lb/>delectat, qu&agrave;m laboris <expan abbr="imm&etilde;&longs;itas">immen&longs;itas</expan> &amp; anxietas cur&aelig; deterreat, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s><s>tum &longs;eip&longs;am &longs;uperat, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>ver&longs;atur in rebus hone&longs;ti&longs;simis, in quibus optimo iure contemplatio motus numerari pote&longs;t. <lb/></s><s> <s>MOTVS initia <expan abbr="cau&longs;&longs;a&qacute;">cau&longs;&longs;aque</expan>. </s><s>venari proxim&egrave; opero&longs;um e&longs;&longs;e atque diffi&shy;<lb/>cile, &amp; multa de ip&longs;o volumina &agrave; Peripateticorum principe edita <lb/>re&longs;tantur, &amp; labores &longs;ummi, quos vniuer&longs;a philo&longs;ophorum &longs;cho&shy;<lb/>la in eius <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> <expan abbr="c&otilde;tuli&longs;&longs;e">contuli&longs;&longs;e</expan> per&longs;picitur. </s><s>Nam &longs;iue copia theo <lb/>firmatum &longs;pectetur, &longs;iue &longs;ubtilitas &amp; ob&longs;curitas: h&aelig;c omnia plan&egrave; <lb/>in motus e&longs;&longs;entia ve&longs;tiganda nobis &longs;e&longs;e obiiciunt: etenim per&longs;i&longs;tit <lb/>parum motus; nec eius aliud quicquam, ni&longs;i pars aliqua, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <arrow.to.target n="marg1"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> lubrica, <expan abbr="nil&qacute;">nilque</expan>. </s><s>&longs;tabilis obtinens, quin potius indiuiduus qui&shy;<lb/>dam finis eius tantummod&ograve; extat; vt facillim&egrave; elabatur: tum <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>quae multa complectitur, qu&aelig; naturis inter &longs;e di&longs;creta tantam <expan abbr="caligi-n&etilde;">caligi&shy;<lb/>nem</expan> <expan abbr="offund&utilde;t">offundunt</expan>, vt inter philo&longs;ophos admod&ugrave;m procliue &longs;it variari. <lb/></s><s>Augebat quoque difficultatem, quia plurima flagitaret, vt con&longs;titui po&longs;&longs;et. </s><s>Nullum enim cau&longs;&shy;<lb/>&longs;&ecedil; genus exi&longs;tit, ex quo non pendeat motus: tempus item <expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. </s><s>re&longs;picit. </s><s>&longs;ingula ver&ograve; com&shy;<lb/>plura nobis &longs;uppeditant quidem, qu&aelig; dicamus; &longs;ed ea cert&egrave; plena &longs;alebrarum &amp; dubitationis; <lb/>ver&ugrave;m qu&aelig; pr&aelig;claram philo&longs;ophandi occa&longs;ionem <expan abbr="pr&aelig;be&atilde;t">pr&aelig;beant</expan> &longs;tudio&longs;is veritatis. </s><s>Quare <expan abbr="n&otilde;">non</expan> minus <lb/>audaci&aelig; forta&longs;&longs;e nobis ad&longs;cribetur, qui <expan abbr="t&atilde;tum">tantum</expan> negocium pertentare voluimus, qu&agrave;m de&longs;iderio <lb/>veri perno&longs;cendi, <expan abbr="&longs;tudio&qacute;">&longs;tudioque</expan>. </s><s>c&aelig;teros iuuandi, qui nobi&longs;cum in hanc <expan abbr="pulcherrim&atilde;">pulcherrimam</expan>, &amp; <expan abbr="hone&longs;ti&longs;sim&atilde;">hone&longs;ti&longs;simam</expan> <lb/>&longs;peculationis <expan abbr="aren&atilde;">arenam</expan> de&longs;cenderunt; qu&aelig; &longs;emper apud nos potuere plurimum, &amp; ad &longs;e&longs;e <expan abbr="trah&etilde;tia">trahentia</expan> <lb/>miris modis, &agrave; multis vit&aelig; <expan abbr="c&otilde;modis">commodis</expan> auerterunt, <expan abbr="exi&longs;tim&atilde;tes">exi&longs;timantes</expan> ei, qui &longs;e ad <expan abbr="&longs;peculation&etilde;">&longs;peculationem</expan> contulerit; <lb/>cuius mult&ograve; maxima pars e&longs;t qu&aelig; de motu ampli&longs;sima pr&aelig;mia proponi, <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan>, qu&aelig; <lb/>&longs;ola bene <expan abbr="in&longs;titut&atilde;">in&longs;titutam</expan> mentem pa&longs;cit, &amp; fouet, &amp; alioqui fluctuantem &longs;edat, &amp; mult&ograve; plus denique <lb/>delectat, qu&agrave;m laboris <expan abbr="imm&etilde;&longs;itas">immen&longs;itas</expan> &amp; anxietas cur&aelig; deterreat, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s><s>tum &longs;eip&longs;am &longs;uperat, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>ver&longs;atur in rebus hone&longs;ti&longs;simis, in quibus optimo iure contemplatio motus numerari pote&longs;t. <lb/></s><s>
 <arrow.to.target n="marg2"></arrow.to.target><lb/>His adde qu&agrave;m &longs;it eius animaduer&longs;io nece&longs;&longs;aria, c&ugrave;m plan&egrave; informet <expan abbr="method&utilde;">methodum</expan> naturalem, qu&aelig; <lb/>&longs;ibi propo&longs;uit ad explicandum illud <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan> genus, in quo fons ine&longs;t &amp; origo motus; hoc <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <lb/>lati&longs;sim&egrave; patet, atque ade&ograve;, vt ni&longs;i aciem mentis acerrim&egrave; intendas, &longs;olum tibi, inter ea qu&aelig; &longs;unt, <lb/>occurrat, <expan abbr="facile&qacute;">facileque</expan>., ni&longs;i diuinitus affleris; nihil aliud e&longs;&longs;e opineris, qu&agrave;m naturam: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s><s>certam <lb/>materi&aelig; &longs;ubiect&aelig; rationem in methodo illa ponit: ex quo efficitur, vt cuncta in &longs;cientia natura&shy;<lb/>li ad eius &longs;tateram reuocari oporteat. </s><s>H&aelig;c quidem per <expan abbr="o&imacr;a">oina</expan> pertinet, qu&aelig; &longs;en&longs;ui &longs;ubiiciuntur, &amp; <lb/>ad omne genus v&longs;us ab homine accomodatur, &amp; qua&longs;i officina <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> e&longs;t, &amp; in&longs;trumentum, vn&shy;<lb/>de &longs;upellex diuin&aelig; contemplationis expromatur. </s><s>Proinde <expan abbr="pleraq.">pleraque</expan> pars human&ecedil; contemplatio&shy;<lb/>nis in tractatione motus impenditur. </s><s>Oper&ecedil;precium ergo facturum eum confido, qui toto pe&shy;<lb/>ctore negocium de motu &longs;u&longs;cipiat, in <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s><s>explicando &longs;uam operam collocet. </s><s>Magna enim prin&shy;<lb/>cipij vis e&longs;t, vt <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;emel &agrave; viris &longs;apienti&longs;simis dimidium totius habeatur, im&ograve; ip&longs;um &longs;olidum to&shy;<lb/>tum pr&aelig;dicetur. </s><s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> cum in omnib. reb. agendis, tum maxim&egrave; in philo&longs;ophando <expan abbr="rerum&qacute;">rerumque</expan>. </s><s>veri&shy;<lb/>tate ve&longs;tiganda, rationem <expan abbr="principior&utilde;">principiorum</expan> habere oportet: <expan abbr="&longs;edulo&qacute;">&longs;eduloque</expan>. </s><s><expan abbr="aduert&etilde;dum">aduertendum</expan>, qu&aelig;'nam &amp; cuiu&longs;&shy;<lb/>modi principia <expan abbr="&longs;tatu&atilde;tur">&longs;tatuantur</expan>: &longs;iquidem fundamenti locum occupent in omnibus methodis. </s><s>Sicut  <arrow.to.target n="marg2"></arrow.to.target><lb/>His adde qu&agrave;m &longs;it eius animaduer&longs;io nece&longs;&longs;aria, c&ugrave;m plan&egrave; informet <expan abbr="method&utilde;">methodum</expan> naturalem, qu&aelig; <lb/>&longs;ibi propo&longs;uit ad explicandum illud <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;ti&aelig;">&longs;ub&longs;tanti&aelig;</expan> genus, in quo fons ine&longs;t &amp; origo motus; hoc <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <lb/>lati&longs;sim&egrave; patet, atque ade&ograve;, vt ni&longs;i aciem mentis acerrim&egrave; intendas, &longs;olum tibi, inter ea qu&aelig; &longs;unt, <lb/>occurrat, <expan abbr="facile&qacute;">facileque</expan>., ni&longs;i diuinitus affleris; nihil aliud e&longs;&longs;e opineris, qu&agrave;m naturam: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>certam <lb/>materi&aelig; &longs;ubiect&aelig; rationem in methodo illa ponit: ex quo efficitur, vt cuncta in &longs;cientia natura&shy;<lb/>li ad eius &longs;tateram reuocari oporteat. </s>                                                                <s>H&aelig;c quidem per <expan abbr="o&imacr;a">oina</expan> pertinet, qu&aelig; &longs;en&longs;ui &longs;ubiiciuntur, &amp; <lb/>ad omne genus v&longs;us ab homine accomodatur, &amp; qua&longs;i officina <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> e&longs;t, &amp; in&longs;trumentum, vn&shy;<lb/>de &longs;upellex diuin&aelig; contemplationis expromatur. </s>                                                                <s>Proinde <expan abbr="pleraq.">pleraque</expan> pars human&ecedil; contemplatio&shy;<lb/>nis in tractatione motus impenditur. </s>                                                                <s>Oper&ecedil;precium ergo facturum eum confido, qui toto pe&shy;<lb/>ctore negocium de motu &longs;u&longs;cipiat, in <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s>                                                                <s>explicando &longs;uam operam collocet. </s>                                                                <s>Magna enim prin&shy;<lb/>cipij vis e&longs;t, vt <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;emel &agrave; viris &longs;apienti&longs;simis dimidium totius habeatur, im&ograve; ip&longs;um &longs;olidum to&shy;<lb/>tum pr&aelig;dicetur. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> cum in omnib. reb. agendis, tum maxim&egrave; in philo&longs;ophando <expan abbr="rerum&qacute;">rerumque</expan>. </s>                                                                <s>veri&shy;<lb/>tate ve&longs;tiganda, rationem <expan abbr="principior&utilde;">principiorum</expan> habere oportet: <expan abbr="&longs;edulo&qacute;">&longs;eduloque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="aduert&etilde;dum">aduertendum</expan>, qu&aelig;'nam &amp; cuiu&longs;&shy;<lb/>modi principia <expan abbr="&longs;tatu&atilde;tur">&longs;tatuantur</expan>: &longs;iquidem fundamenti locum occupent in omnibus methodis. </s>                                                                <s>Sicut
 <pb pagenum="2"/>ergo fundamentis rect&egrave; con&longs;titutis, reliqua omnia qu&aelig; &longs;uper&longs;truuntur, firma permanere &amp; per&shy;<lb/> <pb pagenum="2"/>ergo fundamentis rect&egrave; con&longs;titutis, reliqua omnia qu&aelig; &longs;uper&longs;truuntur, firma permanere &amp; per&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg3"></arrow.to.target><lb/>petu&ograve; durare po&longs;&longs;unt: &longs;i minus; quicquid adiicitur breui corruat nece&longs;&longs;e e&longs;t: &longs;ic de &longs;cienti&ecedil; prin&shy;<lb/>cipiis, &amp; fundamentis cogitare oportet. </s><s>Exigua &longs;an&egrave; principia &longs;unt; at ver&ograve; maxim&egrave; pollent. <lb/></s><s>Ex quo efficitur, vt, quemadmodum in itinere faciendo paruus error ab initio maximus euadit <lb/>in extremo: &longs;ic principiis in methodo mal&egrave; fundatis, demum longi&longs;sim&egrave; aberremus &agrave; vero. <lb/></s><s>Vnico enim dato ab&longs;urdo plurima &longs;uccedunt. </s><s>atque, vt monet Plato, velut in de&longs;cribendis figu&shy;<lb/>ris mathematicis, &longs;i exiguum quoddam primum ignotum <expan abbr="fal&longs;um&qacute;">fal&longs;umque</expan>. </s><s>&longs;it, reliqua deinceps multa <lb/>con&longs;entiunt. </s><s>Neque ver&ograve; &longs;ecus de principiorum con&longs;titutione iudicando e&longs;t qu&agrave;m de con&longs;iliis <lb/>no&longs;tris euidi&longs;simus ille po&euml;ta cen&longs;uerit, ita &longs;cribens.</s></p> <arrow.to.target n="marg3"></arrow.to.target><lb/>petu&ograve; durare po&longs;&longs;unt: &longs;i minus; quicquid adiicitur breui corruat nece&longs;&longs;e e&longs;t: &longs;ic de &longs;cienti&ecedil; prin&shy;<lb/>cipiis, &amp; fundamentis cogitare oportet. </s><s>Exigua &longs;an&egrave; principia &longs;unt; at ver&ograve; maxim&egrave; pollent. <lb/></s><s>Ex quo efficitur, vt, quemadmodum in itinere faciendo paruus error ab initio maximus euadit <lb/>in extremo: &longs;ic principiis in methodo mal&egrave; fundatis, demum longi&longs;sim&egrave; aberremus &agrave; vero. <lb/></s><s>Vnico enim dato ab&longs;urdo plurima &longs;uccedunt. </s><s>atque, vt monet Plato, velut in de&longs;cribendis figu&shy;<lb/>ris mathematicis, &longs;i exiguum quoddam primum ignotum <expan abbr="fal&longs;um&qacute;">fal&longs;umque</expan>. </s><s>&longs;it, reliqua deinceps multa <lb/>con&longs;entiunt. </s><s>Neque ver&ograve; &longs;ecus de principiorum con&longs;titutione iudicando e&longs;t qu&agrave;m de con&longs;iliis <lb/>no&longs;tris euidi&longs;simus ille po&euml;ta cen&longs;uerit, ita &longs;cribens.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 1215 
Line 1075 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Idcirco mult&ugrave;m principiis in&longs;i&longs;tendum, <expan abbr="diligenti&longs;sime&qacute;">diligenti&longs;simeque</expan>. </s><s>con&longs;iderandum vtrum rect&egrave; nec'ne <lb/> <s>Idcirco mult&ugrave;m principiis in&longs;i&longs;tendum, <expan abbr="diligenti&longs;sime&qacute;">diligenti&longs;simeque</expan>. </s><s>con&longs;iderandum vtrum rect&egrave; nec'ne <lb/>
 <arrow.to.target n="marg4"></arrow.to.target><lb/>decernantur. </s><s>his ver&ograve; prob&egrave; examinatis &amp; qua&longs;i fundamentis ben&egrave; iactis c&aelig;tera cum ip&longs;is con&shy;<lb/>gruenter &longs;ubiicere &longs;uccedet. </s><s>No&longs;trum igitur in&longs;titutum e&longs;t nunc naturam motus accurat&egrave; per&shy;<lb/>quirere &amp; qua&longs;i in vnum breue corpus omnia cogere, qu&ecedil; pa&longs;sim ex communi &longs;en&longs;u doctorum <lb/>di&longs;cu&longs;&longs;a &amp; &agrave; philo&longs;ophis acerrim&egrave; <expan abbr="varie&qacute;">varieque</expan>. </s><s>di&longs;putata &longs;unt; <expan abbr="animi&qacute;">animique</expan>. </s><s>no&longs;tri &longs;ententias de re ob&longs;cu&shy;<lb/>ri&longs;sima pronunciare, <expan abbr="iudicium&qacute;">iudiciumque</expan>. </s><s>no&longs;trum dimi&longs;&longs;o omni partium &longs;tudio liber&egrave;, at non licenter <lb/>interponere; quibus etiam non pauca de no&longs;tro contexuimus; nimis forta&longs;&longs;e confidenter eorum <lb/>iudicio, qui maxim&egrave; tribuunt (vt cert&egrave; <expan abbr="faciend&utilde;">faciendum</expan> e&longs;t) auctoritati maiorum; ver&ugrave;m &longs;i &longs;ine animo iu&shy;<lb/>dicare velint, &amp; in intima no&longs;tra pr&ecedil;cordia penetrarint, vt proficiamus nos, &amp; aliis prode&longs;&longs;e po&longs;&shy;<lb/>&longs;imus, neque p&oelig;nas huius audaci&aelig; declinemus, dum no&longs;trorum dictorum reddere rationem, <lb/>&amp; meliora dicentibus au&longs;cultare parati &longs;umus, <expan abbr="atq.">atque</expan> ip&longs;i pro viribus non omnium auctoritate <expan abbr="c&otilde;-tempta">con&shy;<lb/>tempta</expan> profiteamur, &longs;ed ad iudicia peritiorum exploremus illa, qu&aelig; aut o&longs;citante negligentia, <lb/>aut iniquitate factionum, aut etiam iniuria temporum &agrave; pura illa peripatetica di&longs;ciplina, anti&shy;<lb/>qua illa quidem, non tamen eiu&longs;modi, qu&aelig; debuerit, vt iam c&oelig;pit, antiquari, tam longo tempo&shy;<lb/>ris &aelig;tatum <expan abbr="regionum&qacute;">regionumque</expan>. </s><s>tractu lap&longs;a fuerant: quibus item acce&longs;sit acre <expan abbr="&longs;tudi&utilde;">&longs;tudium</expan> <expan abbr="c&otilde;certationis">concertationis</expan>, quod <lb/><expan abbr="vnicuiq.">vnicuique</expan> propemodum in&longs;itum e&longs;t, atque innatum. </s><s><expan abbr="itaq.">itaque</expan> exardet facillim&egrave;, &amp; animis no&longs;tris in&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg4"></arrow.to.target><lb/>decernantur. </s><s>his ver&ograve; prob&egrave; examinatis &amp; qua&longs;i fundamentis ben&egrave; iactis c&aelig;tera cum ip&longs;is con&shy;<lb/>gruenter &longs;ubiicere &longs;uccedet. </s><s>No&longs;trum igitur in&longs;titutum e&longs;t nunc naturam motus accurat&egrave; per&shy;<lb/>quirere &amp; qua&longs;i in vnum breue corpus omnia cogere, qu&ecedil; pa&longs;sim ex communi &longs;en&longs;u doctorum <lb/>di&longs;cu&longs;&longs;a &amp; &agrave; philo&longs;ophis acerrim&egrave; <expan abbr="varie&qacute;">varieque</expan>. </s><s>di&longs;putata &longs;unt; <expan abbr="animi&qacute;">animique</expan>. </s><s>no&longs;tri &longs;ententias de re ob&longs;cu&shy;<lb/>ri&longs;sima pronunciare, <expan abbr="iudicium&qacute;">iudiciumque</expan>. </s><s>no&longs;trum dimi&longs;&longs;o omni partium &longs;tudio liber&egrave;, at non licenter <lb/>interponere; quibus etiam non pauca de no&longs;tro contexuimus; nimis forta&longs;&longs;e confidenter eorum <lb/>iudicio, qui maxim&egrave; tribuunt (vt cert&egrave; <expan abbr="faciend&utilde;">faciendum</expan> e&longs;t) auctoritati maiorum; ver&ugrave;m &longs;i &longs;ine animo iu&shy;<lb/>dicare velint, &amp; in intima no&longs;tra pr&ecedil;cordia penetrarint, vt proficiamus nos, &amp; aliis prode&longs;&longs;e po&longs;&shy;<lb/>&longs;imus, neque p&oelig;nas huius audaci&aelig; declinemus, dum no&longs;trorum dictorum reddere rationem, <lb/>&amp; meliora dicentibus au&longs;cultare parati &longs;umus, <expan abbr="atq.">atque</expan> ip&longs;i pro viribus non omnium auctoritate <expan abbr="c&otilde;-tempta">con&shy;<lb/>tempta</expan> profiteamur, &longs;ed ad iudicia peritiorum exploremus illa, qu&aelig; aut o&longs;citante negligentia, <lb/>aut iniquitate factionum, aut etiam iniuria temporum &agrave; pura illa peripatetica di&longs;ciplina, anti&shy;<lb/>qua illa quidem, non tamen eiu&longs;modi, qu&aelig; debuerit, vt iam c&oelig;pit, antiquari, tam longo tempo&shy;<lb/>ris &aelig;tatum <expan abbr="regionum&qacute;">regionumque</expan>. </s><s>tractu lap&longs;a fuerant: quibus item acce&longs;sit acre <expan abbr="&longs;tudi&utilde;">&longs;tudium</expan> <expan abbr="c&otilde;certationis">concertationis</expan>, quod <lb/><expan abbr="vnicuiq.">vnicuique</expan> propemodum in&longs;itum e&longs;t, atque innatum. </s><s><expan abbr="itaq.">itaque</expan> exardet facillim&egrave;, &amp; animis no&longs;tris in&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg5"></arrow.to.target><lb/>h&ecedil;ret tenaci&longs;sim&egrave;; neque minus di&longs;trahit in diuer&longs;as opiniones, qu&agrave;m <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> no&longs;trum cupidi&shy;<lb/>tas ad varia &longs;tudia pro&longs;equenda <expan abbr="quacunq.">quacunque</expan> vel <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> leui de cau&longs;&longs;a, quotidie nos incitet &amp; impellat. <lb/></s><s>Neque <expan abbr="it&etilde;">item</expan> abhorret ab hac pe&longs;te con&longs;uetudo: permagni enim refert, quibus opinionibus <expan abbr="qui&longs;q.">qui&longs;que</expan> <lb/>ab initiis &longs;tudiorum &longs;it imbutus: etenim quemadmodum celeriter arripiuntur; ita diutius re&shy;<lb/>tinentur, &amp; &agrave; teneris annis amplexa vehementius amantur. </s><s>ac veluti lanarum colores, quibus <lb/>&longs;implex ille candor mutatus e&longs;t, elui nequeunt; &longs;ic ea qu&aelig; rudes animi perceperunt non &longs;ine <lb/>&longs;ummo labore excutiuntur, quo fit etiam, vt c&aelig;tera lent&egrave; <expan abbr="fa&longs;tidio&longs;e&qacute;">fa&longs;tidio&longs;eque</expan>. </s><s>probentur; ne dixerim, <lb/>funditus repudientur &amp; re&longs;puantur. </s><s>Quamobrem ferunt Theodorum trag&oelig;dum nobili&longs;simum <lb/>nulli concedere con&longs;ue&longs;&longs;e, vt ante &longs;e prodiret in &longs;cenam, quia nimir&ugrave;m primis auditionibus &longs;pe&shy;<lb/>ctatorum animi nimium conciliarentur. </s><s>Nos, quoad potuimus, Ari&longs;totelis vnius ve&longs;tigiis in&shy;<lb/>h&ecedil;&longs;imus, &amp; ex interpretum &longs;ententiis illas &longs;ecreuimus quas ab ip&longs;o Ari&longs;totele profici&longs;ci, &longs;i non <lb/>per&longs;picuum &longs;it; at nos ita e&longs;&longs;e per&longs;uadere conati &longs;umus; vt neque etiam nos indu&longs;tria no&longs;tra <lb/>minus confi&longs;i qu&agrave;m approbati&longs;simorum hominum auctoritatem &longs;ecuti fui&longs;&longs;e, nec ab eorum <lb/>&longs;ententia, ni&longs;i coacti di&longs;ce&longs;si&longs;&longs;e iure optimo videri debeamus. </s><s>Qu&aelig;cunque tamen ea &longs;int, qu&aelig; <lb/>con&longs;crip&longs;imus, non &longs;ine pertinaci labore confecta &longs;unt. </s><s>S&aelig;pius enim <expan abbr="&longs;&aelig;piu&longs;&qacute;">&longs;&aelig;piu&longs;que</expan>. </s><s>h&aelig;c animaduerte&shy;<lb/>re oportebat: <expan abbr="atq.">atque</expan> vt po&euml;ta ille monet (vtar h&icirc;c ego auctoritate <expan abbr="verbi&longs;&qacute;">verbi&longs;que</expan>. </s><s>Platonis) ante <expan abbr="retro&qacute;">retroque</expan>. <lb/></s><s> <arrow.to.target n="marg5"></arrow.to.target><lb/>h&ecedil;ret tenaci&longs;sim&egrave;; neque minus di&longs;trahit in diuer&longs;as opiniones, qu&agrave;m <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> no&longs;trum cupidi&shy;<lb/>tas ad varia &longs;tudia pro&longs;equenda <expan abbr="quacunq.">quacunque</expan> vel <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> leui de cau&longs;&longs;a, quotidie nos incitet &amp; impellat. <lb/></s>                                                                <s>Neque <expan abbr="it&etilde;">item</expan> abhorret ab hac pe&longs;te con&longs;uetudo: permagni enim refert, quibus opinionibus <expan abbr="qui&longs;q.">qui&longs;que</expan> <lb/>ab initiis &longs;tudiorum &longs;it imbutus: etenim quemadmodum celeriter arripiuntur; ita diutius re&shy;<lb/>tinentur, &amp; &agrave; teneris annis amplexa vehementius amantur. </s>                                                                <s>ac veluti lanarum colores, quibus <lb/>&longs;implex ille candor mutatus e&longs;t, elui nequeunt; &longs;ic ea qu&aelig; rudes animi perceperunt non &longs;ine <lb/>&longs;ummo labore excutiuntur, quo fit etiam, vt c&aelig;tera lent&egrave; <expan abbr="fa&longs;tidio&longs;e&qacute;">fa&longs;tidio&longs;eque</expan>. </s>                                                                <s>probentur; ne dixerim, <lb/>funditus repudientur &amp; re&longs;puantur. </s>                                                                <s>Quamobrem ferunt Theodorum trag&oelig;dum nobili&longs;simum <lb/>nulli concedere con&longs;ue&longs;&longs;e, vt ante &longs;e prodiret in &longs;cenam, quia nimir&ugrave;m primis auditionibus &longs;pe&shy;<lb/>ctatorum animi nimium conciliarentur. </s>                                                                <s>Nos, quoad potuimus, Ari&longs;totelis vnius ve&longs;tigiis in&shy;<lb/>h&ecedil;&longs;imus, &amp; ex interpretum &longs;ententiis illas &longs;ecreuimus quas ab ip&longs;o Ari&longs;totele profici&longs;ci, &longs;i non <lb/>per&longs;picuum &longs;it; at nos ita e&longs;&longs;e per&longs;uadere conati &longs;umus; vt neque etiam nos indu&longs;tria no&longs;tra <lb/>minus confi&longs;i qu&agrave;m approbati&longs;simorum hominum auctoritatem &longs;ecuti fui&longs;&longs;e, nec ab eorum <lb/>&longs;ententia, ni&longs;i coacti di&longs;ce&longs;si&longs;&longs;e iure optimo videri debeamus. </s>                                                                <s>Qu&aelig;cunque tamen ea &longs;int, qu&aelig; <lb/>con&longs;crip&longs;imus, non &longs;ine pertinaci labore confecta &longs;unt. </s>                                                                <s>S&aelig;pius enim <expan abbr="&longs;&aelig;piu&longs;&qacute;">&longs;&aelig;piu&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>h&aelig;c animaduerte&shy;<lb/>re oportebat: <expan abbr="atq.">atque</expan> vt po&euml;ta ille monet (vtar h&icirc;c ego auctoritate <expan abbr="verbi&longs;&qacute;">verbi&longs;que</expan>. </s>                                                                <s>Platonis) ante <expan abbr="retro&qacute;">retroque</expan>. <lb/></s>                                                                <s>
 <arrow.to.target n="marg6"></arrow.to.target><lb/>con&longs;picere, ne fort&egrave; deciperemur &agrave; nobis ip&longs;is: quaquidem fraude nulla magis e&longs;t capitalis: <lb/>quand&ograve; nunquam &longs;eductor abe&longs;t, nec vllo tempore &agrave; decepti latere diuellitur: <expan abbr="re&longs;&qacute;">re&longs;que</expan>. </s><s>ip&longs;a &longs;e&longs;e <lb/>abdidit in profundum. </s><s>&longs;i quidem ea &longs;it conditio principiorum, vt Tantum.</s></p> <arrow.to.target n="marg6"></arrow.to.target><lb/>con&longs;picere, ne fort&egrave; deciperemur &agrave; nobis ip&longs;is: quaquidem fraude nulla magis e&longs;t capitalis: <lb/>quand&ograve; nunquam &longs;eductor abe&longs;t, nec vllo tempore &agrave; decepti latere diuellitur: <expan abbr="re&longs;&qacute;">re&longs;que</expan>. </s><s>ip&longs;a &longs;e&longs;e <lb/>abdidit in profundum. </s><s>&longs;i quidem ea &longs;it conditio principiorum, vt Tantum.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg4"></margin.target>F</s></p> <s><margin.target id="marg4"></margin.target>F</s></p>
Line 2784 
Line 2644 
 <arrow.to.target n="marg473"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg473"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg474"></arrow.to.target><lb/>&amp; caduca &amp; contingentia &longs;ubiacent contemplationi, <expan abbr="de&qacute;">deque</expan>. </s><s>illis philo&longs;ophia exi&longs;tet, quia &longs;ic etiam <lb/>nece&longs;sitatem quandam pr&aelig;&longs;eferunt. </s><s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> tamen c&ugrave;m ea qu&ecedil; contemplati &longs;umus, ad v&longs;um <expan abbr="traduc&etilde;da">traducenda</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg474"></arrow.to.target><lb/>&amp; caduca &amp; contingentia &longs;ubiacent contemplationi, <expan abbr="de&qacute;">deque</expan>. </s><s>illis philo&longs;ophia exi&longs;tet, quia &longs;ic etiam <lb/>nece&longs;sitatem quandam pr&aelig;&longs;eferunt. </s><s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> tamen c&ugrave;m ea qu&ecedil; contemplati &longs;umus, ad v&longs;um <expan abbr="traduc&etilde;da">traducenda</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg475"></arrow.to.target><lb/>&longs;unt, philo&longs;ophia &longs;e&longs;e tenet in ijs qu&aelig; agi po&longs;&longs;unt <expan abbr="faci&etilde;da">facienda</expan> <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> vilia re&longs;puit, nec libero homine <lb/>digna. </s><s>Quocirca animi perfectio, non &longs;ine optima cau&longs;&longs;a philo&longs;ophia perhibetur. </s><s>Nam t&ugrave;m res <lb/>perfecta exi&longs;timatur, vbi &longs;it idonea fungi munerib. illis ad qu&aelig; in&longs;tituta e&longs;t &agrave; natura velut equus, <lb/>cum &agrave; domitore factus idoneus e&longs;t ad vehendum placid&egrave; &longs;e&longs;&longs;orem, &amp; ad currendum, aut certan&shy;<lb/>dum &amp; domus, &longs;i commod&egrave; inhabitari queat. </s><s>huius enim rei gratia ex&aelig;dificata e&longs;t. </s><s>&longs;ic homo per&shy;<lb/>fectus e&longs;t, po&longs;tqu&agrave;m ea pr&aelig;&longs;tare pote&longs;t qu&aelig; hominis propria &longs;unt &amp; quorum gratia producitur &agrave; <lb/>natura. </s><s>Atqui duo &longs;unt in homine principia, mens &amp; appetitus. </s><s>atque hic quidem homini datus <lb/>e&longs;t, vt bona per&longs;equatur, mala declinet: illa ver&ograve; vt <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> naturas percipiat, &amp; agenda fugienda&uacute;e <lb/>pr&aelig;&longs;cribat. </s><s>Hominis ergo perfectio po&longs;ita erit in eo, vt bona per&longs;equi, mala autem vitare con&longs;ue&shy;<lb/>&longs;cat, &amp; <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> naturas optim&egrave; &longs;crutetur. </s><s><expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> agendo <expan abbr="c&otilde;paratur">comparatur</expan>, qu&ograve;d Gr&aelig;ci dixerunt <foreign lang="greek">pzai\thein</foreign>, <lb/>alterum contemplando, quod ijdem appellarunt <foreign lang="greek">qewzei)/n</foreign>. </s><s>H&aelig;c officia &longs;ola homine libero digna <lb/>reputarunt, &amp; ad ea pr&aelig;rogatiuam philo&longs;ophia pertinere voluerunt. </s><s>&longs;iquidem ab hi&longs;ce duobus <lb/> <arrow.to.target n="marg475"></arrow.to.target><lb/>&longs;unt, philo&longs;ophia &longs;e&longs;e tenet in ijs qu&aelig; agi po&longs;&longs;unt <expan abbr="faci&etilde;da">facienda</expan> <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> vilia re&longs;puit, nec libero homine <lb/>digna. </s><s>Quocirca animi perfectio, non &longs;ine optima cau&longs;&longs;a philo&longs;ophia perhibetur. </s><s>Nam t&ugrave;m res <lb/>perfecta exi&longs;timatur, vbi &longs;it idonea fungi munerib. illis ad qu&aelig; in&longs;tituta e&longs;t &agrave; natura velut equus, <lb/>cum &agrave; domitore factus idoneus e&longs;t ad vehendum placid&egrave; &longs;e&longs;&longs;orem, &amp; ad currendum, aut certan&shy;<lb/>dum &amp; domus, &longs;i commod&egrave; inhabitari queat. </s><s>huius enim rei gratia ex&aelig;dificata e&longs;t. </s><s>&longs;ic homo per&shy;<lb/>fectus e&longs;t, po&longs;tqu&agrave;m ea pr&aelig;&longs;tare pote&longs;t qu&aelig; hominis propria &longs;unt &amp; quorum gratia producitur &agrave; <lb/>natura. </s><s>Atqui duo &longs;unt in homine principia, mens &amp; appetitus. </s><s>atque hic quidem homini datus <lb/>e&longs;t, vt bona per&longs;equatur, mala declinet: illa ver&ograve; vt <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> naturas percipiat, &amp; agenda fugienda&uacute;e <lb/>pr&aelig;&longs;cribat. </s><s>Hominis ergo perfectio po&longs;ita erit in eo, vt bona per&longs;equi, mala autem vitare con&longs;ue&shy;<lb/>&longs;cat, &amp; <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> naturas optim&egrave; &longs;crutetur. </s><s><expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> agendo <expan abbr="c&otilde;paratur">comparatur</expan>, qu&ograve;d Gr&aelig;ci dixerunt <foreign lang="greek">pzai\thein</foreign>, <lb/>alterum contemplando, quod ijdem appellarunt <foreign lang="greek">qewzei)/n</foreign>. </s><s>H&aelig;c officia &longs;ola homine libero digna <lb/>reputarunt, &amp; ad ea pr&aelig;rogatiuam philo&longs;ophia pertinere voluerunt. </s><s>&longs;iquidem ab hi&longs;ce duobus <lb/>
 <arrow.to.target n="marg476"></arrow.to.target><lb/>officiis extitit duplex philo&longs;ophandi genus, alterum quod appellatur practicum, atque alterum, <lb/>quod dicitur contemplans, quod per habitus illos pertinet qui &longs;cienti&aelig; vocantur. </s><s><expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> igitur hoc <lb/>philo&longs;ophandi genus, in rerum naturis &amp; e&longs;&longs;entiis explorandis <expan abbr="po&longs;it&utilde;">po&longs;itum</expan> &longs;it, planum e&longs;t, qu&ograve;d quot <lb/>erunt <expan abbr="e&longs;&longs;entiar&utilde;">e&longs;&longs;entiarum</expan> genera, totidem quoque habitus <expan abbr="cont&etilde;plantes">contemplantes</expan>, &longs;iue &longs;cientias e&longs;&longs;e oportet. </s><s>quand&ograve; <lb/>habitus ex fine &amp; obiecta &longs;pecie di&longs;tinguuntur. </s><s>At ver&ograve; rerum <expan abbr="definiendar&utilde;">definiendarum</expan> &amp; <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> definitio &amp; <lb/>quid e&longs;t a&longs;signatur, ali&aelig; ita cum corpore &amp; materia &longs;en&longs;ili coniunct&aelig; &longs;unt, vt &longs;ine illis neque con&shy;<lb/>&longs;i&longs;tere, neque concipi queant, vt &longs;imum &amp; ambulare, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> in altero nares, in altero crura conti&shy;<lb/>nentur. </s><s>Ali&ecedil; &longs;unt in materia, vt &longs;ine ip&longs;a <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> con&longs;eruentur, veruntamen &longs;ine ip&longs;a intelligan&shy;<lb/>tur, veluti <expan abbr="rect&utilde;">rectum</expan> &amp; curuum, qu&aelig; &longs;unt &longs;emper in ligno &amp; lapide, nihilominus, non &longs;emper lapidi <lb/>ligno&uacute;e affiguntur; &longs;ed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> corpore cogitantur &agrave; qualitatibus &longs;en&longs;ilibus ab&longs;oluto &amp; citra <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> .i. <lb/></s><s>non includunt <expan abbr="aliqu&atilde;">aliquam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> agendi &amp; patiendi, <expan abbr="&longs;olo&qacute;">&longs;oloque</expan>. </s><s>interuallo <expan abbr="c&otilde;tenta">contenta</expan> &longs;unt; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> c&ecedil;ter&aelig; form&ecedil; <lb/>&longs;int, aut in certa materia, aut pr&aelig;&longs;eferant <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> agendi &amp; patiendi, vt prim&ecedil; qualitates, aut cert&egrave; <lb/>ratio agendi <expan abbr="pati&etilde;di&qacute;">patiendique</expan>. </s><s>ip&longs;is &longs;upponatur, vt reliquis qu&aelig; ex primis qualitatib. oriuntur. </s><s>Ali&aelig; &longs;unt, <lb/>qu&aelig; <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> obtinent ab <expan abbr="o&itilde;">oim</expan> materia <expan abbr="liber&atilde;">liberam</expan>. </s><s>vt D. O. M. <expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> igitur aliqua &longs;int qu&aelig; principia motus <lb/>in &longs;e contineant, motus ver&ograve; <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> &longs;it natura. </s><s>ex hoc &longs;cientia qu&aelig; in <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="cont&etilde;platione">contemplatione</expan> poni&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg476"></arrow.to.target><lb/>officiis extitit duplex philo&longs;ophandi genus, alterum quod appellatur practicum, atque alterum, <lb/>quod dicitur contemplans, quod per habitus illos pertinet qui &longs;cienti&aelig; vocantur. </s>                                                                <s><expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> igitur hoc <lb/>philo&longs;ophandi genus, in rerum naturis &amp; e&longs;&longs;entiis explorandis <expan abbr="po&longs;it&utilde;">po&longs;itum</expan> &longs;it, planum e&longs;t, qu&ograve;d quot <lb/>erunt <expan abbr="e&longs;&longs;entiar&utilde;">e&longs;&longs;entiarum</expan> genera, totidem quoque habitus <expan abbr="cont&etilde;plantes">contemplantes</expan>, &longs;iue &longs;cientias e&longs;&longs;e oportet. </s>                                                                <s>quand&ograve; <lb/>habitus ex fine &amp; obiecta &longs;pecie di&longs;tinguuntur. </s>                                                                <s>At ver&ograve; rerum <expan abbr="definiendar&utilde;">definiendarum</expan> &amp; <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> definitio &amp; <lb/>quid e&longs;t a&longs;signatur, ali&aelig; ita cum corpore &amp; materia &longs;en&longs;ili coniunct&aelig; &longs;unt, vt &longs;ine illis neque con&shy;<lb/>&longs;i&longs;tere, neque concipi queant, vt &longs;imum &amp; ambulare, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> in altero nares, in altero crura conti&shy;<lb/>nentur. </s>                                                                <s>Ali&ecedil; &longs;unt in materia, vt &longs;ine ip&longs;a <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> con&longs;eruentur, veruntamen &longs;ine ip&longs;a intelligan&shy;<lb/>tur, veluti <expan abbr="rect&utilde;">rectum</expan> &amp; curuum, qu&aelig; &longs;unt &longs;emper in ligno &amp; lapide, nihilominus, non &longs;emper lapidi <lb/>ligno&uacute;e affiguntur; &longs;ed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> corpore cogitantur &agrave; qualitatibus &longs;en&longs;ilibus ab&longs;oluto &amp; citra <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> .i. <lb/></s>                                                                <s>non includunt <expan abbr="aliqu&atilde;">aliquam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> agendi &amp; patiendi, <expan abbr="&longs;olo&qacute;">&longs;oloque</expan>. </s>                                                                <s>interuallo <expan abbr="c&otilde;tenta">contenta</expan> &longs;unt; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> c&ecedil;ter&aelig; form&ecedil; <lb/>&longs;int, aut in certa materia, aut pr&aelig;&longs;eferant <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> agendi &amp; patiendi, vt prim&ecedil; qualitates, aut cert&egrave; <lb/>ratio agendi <expan abbr="pati&etilde;di&qacute;">patiendique</expan>. </s>                                                                <s>ip&longs;is &longs;upponatur, vt reliquis qu&aelig; ex primis qualitatib. oriuntur. </s>                                                                <s>Ali&aelig; &longs;unt, <lb/>qu&aelig; <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> obtinent ab <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> materia <expan abbr="liber&atilde;">liberam</expan>. </s>                                                                <s>vt D. O. M. <expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> igitur aliqua &longs;int qu&aelig; principia motus <lb/>in &longs;e contineant, motus ver&ograve; <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> &longs;it natura. </s>                                                                <s>ex hoc &longs;cientia qu&aelig; in <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="cont&etilde;platione">contemplatione</expan> poni&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg477"></arrow.to.target><lb/>tur, appellatur naturalis, qu&aelig; ver&ograve; tractat res qu&aelig; &longs;ine motu <expan abbr="c&otilde;cipi">concipi</expan> po&longs;&longs;unt, dicitur &agrave; certitudine <lb/>mathematica, <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> ea qu&aelig; &longs;ine motu concipiuntur in abaco de&longs;cribi &amp; oculis &longs;ubijci po&longs;sint, <lb/><foreign lang="greek">maqei_n</foreign> enim idem valet &agrave;c videre; qu&ecedil; con&longs;iderat ea <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> e&longs;&longs;entia vel ratione, vel reip&longs;a &longs;epara&shy;<lb/>tur &agrave; materia &longs;en&longs;ili, cuiu&longs;modi &longs;unt vniuer&longs;alia <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> &amp; natura diuina &agrave; <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> gradu prima phi&shy;<lb/>lo&longs;ophia, &longs;eu theologia; ab ordine doctrin&aelig; po&longs;t naturalia vocatur. </s><s>Eius methodi partes du&ecedil; <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan>, <lb/><expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> item ea qu&aelig; &agrave; materia &longs;en&longs;ili &longs;eparantur, vel vniuer&longs;alia &longs;unt qu&aelig; idcirco indiffe&shy;<lb/>rentia dicuntur, vel ab omni concretione materi&aelig; &longs;ecreta, vt Deus. </s><s>cuius <expan abbr="&longs;peculation&etilde;">&longs;peculationem</expan> <expan abbr="per&longs;equ&etilde;s">per&longs;equens</expan> <lb/>humana mens, &amp; huc omnia <expan abbr="dirig&etilde;s">dirigens</expan> ex illius intelligenti&aelig; pr&aelig;&longs;cripto <expan abbr="c&utilde;cta">cuncta</expan> di&longs;ponit. </s><s>itaque duas <lb/>partes &longs;u&ecedil; methodi facit, <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> qu&aelig; e&longs;t <foreign lang="greek">pazask<gap/>h\</foreign> &amp; apparatus qua exponitur, quid ip&longs;i conue&shy;<lb/>niat, quatenus <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> beneficio qu&ecedil; tractantur, habet <expan abbr="imperi&utilde;">imperium</expan> in c&ecedil;teras, atque <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> qua res ip&longs;&ecedil; <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> <lb/>explicantur. </s><s>Mathematic&aelig; mult&aelig; &longs;unt partes. </s><s>Nam &longs;icut duplex e&longs;t genus quantitatis, <expan abbr="continu&utilde;">continuum</expan>, <lb/>&longs;. </s><s>&amp; <expan abbr="di&longs;cret&utilde;">di&longs;cretum</expan>, &amp; vtrunque vel per &longs;e <expan abbr="c&otilde;&longs;ideratur">con&longs;ideratur</expan>, vel vt re&longs;picit aliud, &longs;ic per &longs;e geometria de conti&shy;<lb/>nuo di&longs;&longs;erit, arithmetica de di&longs;creto. </s><s>In &longs;en&longs;ilibus quantitas di&longs;creta ab harmonico &longs;pectatur, con&shy;<lb/>tinua ab A&longs;trologo &amp; optico. </s><s>multas alias eius partes con&longs;ult&ograve; dimitto, <expan abbr="c&otilde;tentus">contentus</expan> pr&ecedil;cipuis, <expan abbr="qu&atilde;d&ograve;">quand&ograve;</expan>  <arrow.to.target n="marg477"></arrow.to.target><lb/>tur, appellatur naturalis, qu&aelig; ver&ograve; tractat res qu&aelig; &longs;ine motu <expan abbr="c&otilde;cipi">concipi</expan> po&longs;&longs;unt, dicitur &agrave; certitudine <lb/>mathematica, <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> ea qu&aelig; &longs;ine motu concipiuntur in abaco de&longs;cribi &amp; oculis &longs;ubijci po&longs;sint, <lb/><foreign lang="greek">maqei_n</foreign> enim idem valet &agrave;c videre; qu&ecedil; con&longs;iderat ea <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> e&longs;&longs;entia vel ratione, vel reip&longs;a &longs;epara&shy;<lb/>tur &agrave; materia &longs;en&longs;ili, cuiu&longs;modi &longs;unt vniuer&longs;alia <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> &amp; natura diuina &agrave; <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> gradu prima phi&shy;<lb/>lo&longs;ophia, &longs;eu theologia; ab ordine doctrin&aelig; po&longs;t naturalia vocatur. </s><s>Eius methodi partes du&ecedil; <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan>, <lb/><expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> item ea qu&aelig; &agrave; materia &longs;en&longs;ili &longs;eparantur, vel vniuer&longs;alia &longs;unt qu&aelig; idcirco indiffe&shy;<lb/>rentia dicuntur, vel ab omni concretione materi&aelig; &longs;ecreta, vt Deus. </s><s>cuius <expan abbr="&longs;peculation&etilde;">&longs;peculationem</expan> <expan abbr="per&longs;equ&etilde;s">per&longs;equens</expan> <lb/>humana mens, &amp; huc omnia <expan abbr="dirig&etilde;s">dirigens</expan> ex illius intelligenti&aelig; pr&aelig;&longs;cripto <expan abbr="c&utilde;cta">cuncta</expan> di&longs;ponit. </s><s>itaque duas <lb/>partes &longs;u&ecedil; methodi facit, <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> qu&aelig; e&longs;t <foreign lang="greek">pazask<gap/>h\</foreign> &amp; apparatus qua exponitur, quid ip&longs;i conue&shy;<lb/>niat, quatenus <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> beneficio qu&ecedil; tractantur, habet <expan abbr="imperi&utilde;">imperium</expan> in c&ecedil;teras, atque <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> qua res ip&longs;&ecedil; <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> <lb/>explicantur. </s><s>Mathematic&aelig; mult&aelig; &longs;unt partes. </s><s>Nam &longs;icut duplex e&longs;t genus quantitatis, <expan abbr="continu&utilde;">continuum</expan>, <lb/>&longs;. </s><s>&amp; <expan abbr="di&longs;cret&utilde;">di&longs;cretum</expan>, &amp; vtrunque vel per &longs;e <expan abbr="c&otilde;&longs;ideratur">con&longs;ideratur</expan>, vel vt re&longs;picit aliud, &longs;ic per &longs;e geometria de conti&shy;<lb/>nuo di&longs;&longs;erit, arithmetica de di&longs;creto. </s><s>In &longs;en&longs;ilibus quantitas di&longs;creta ab harmonico &longs;pectatur, con&shy;<lb/>tinua ab A&longs;trologo &amp; optico. </s><s>multas alias eius partes con&longs;ult&ograve; dimitto, <expan abbr="c&otilde;tentus">contentus</expan> pr&ecedil;cipuis, <expan abbr="qu&atilde;d&ograve;">quand&ograve;</expan>
 <pb pagenum="51"/> <pb pagenum="51"/>
 <arrow.to.target n="marg478"></arrow.to.target><lb/>reliqu&aelig; nihil ad Ari&longs;totelem. </s><s>Practicarum finis e&longs;t generatim bonum humanum cuius habitus <lb/>prudentia nominatur. </s><s>eius ver&ograve; tria &longs;unt membra &longs;icut etiam bonum humanum tres <expan abbr="c&otilde;tinet">continet</expan> ha&shy;<lb/>bitudines, aut enim habenti ip&longs;i bonum e&longs;t, quod c&ugrave;m ex a&longs;&longs;uetudine partum &longs;it <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> Gr&ecedil;ci <expan abbr="voc&atilde;t">vocant</expan> <lb/><foreign lang="greek">e)/qos, h)qiko\n</foreign> appellatur, aut e&longs;t bonum famili&aelig; &amp; <foreign lang="greek">tw_| o_ikw|</foreign>. </s><s>cuius gubernatio dicitur &oelig;conomia, <lb/>&agrave; qua prudentia &oelig;conomica denominatur aut e&longs;t bonum reip. </s><s>cuius gubernatio c&ugrave;m politia dica&shy;<lb/>tur &agrave; Gr&ecedil;cis etiam facultati &amp; prudenti&ecedil; politic&ecedil; nomen dedit. </s><s>H&ecedil;c ergo philo&longs;ophia &longs;pectat, qu&ecedil; <lb/>in &longs;e&longs;e rationem continet boni, quod agendo <expan abbr="c&otilde;paratur">comparatur</expan>, &amp; pulchri qu&ograve;d contemplando accedit, <lb/>nihil infra ip&longs;a re&longs;piciens, qua&longs;i quicquid infra e&longs;t, &longs;eruile habendum &longs;it. </s><s>C&ugrave;m tamen &amp; &longs;&ecedil;pe de <lb/>artibus incidat &longs;ermo, in methodis Ari&longs;toteleis, aliqua de ip&longs;is vniuers&egrave; &longs;cribere placet qu&ecedil; <expan abbr="vale&atilde;t">valeant</expan> <lb/>&longs;cilicet ad pr&ecedil;ceptoris no&longs;tri &longs;ententias illu&longs;trandas. </s><s>Iam docuimus, vt in artibus ill&aelig; quoque re&shy;<lb/>ponantur qu&ecedil; <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> opus ex operatione relinquunt, qu&ograve;d non ex con&longs;ilio &amp; electione <expan abbr="profici&longs;c&atilde;-tur">profici&longs;can&shy;<lb/>tur</expan>, vt ill&aelig; quas practicas propri&egrave; dicimus. </s><s>&amp; qu&ograve;d imitantur. </s><s>artes operando, non con&longs;ultantes <lb/>quid ex quo agendum &longs;it, &amp; &longs;i nihil ex operatione relinquunt, non ex eo na&longs;citur, quia &longs;int actio&shy;<lb/>nes animi, ex eorum genere quas immanentes vocant; &longs;ed qu&ograve;d in ea materia &longs;e exercent qu&ecedil; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>retinet &longs;peciem impre&longs;&longs;am ab artifice, vt lignum retinet &longs;camni formam, exemplig. </s><s>&longs;oni <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> <lb/>e&longs;t a&euml;r, &longs;ed eius &longs;pecies ex ab&longs;entia &longs;onantis euane&longs;cit. </s><s>ita &amp; motionis &longs;pecies qu&aelig; oritur ex arte <lb/> <arrow.to.target n="marg478"></arrow.to.target><lb/>reliqu&aelig; nihil ad Ari&longs;totelem. </s><s>Practicarum finis e&longs;t generatim bonum humanum cuius habitus <lb/>prudentia nominatur. </s><s>eius ver&ograve; tria &longs;unt membra &longs;icut etiam bonum humanum tres <expan abbr="c&otilde;tinet">continet</expan> ha&shy;<lb/>bitudines, aut enim habenti ip&longs;i bonum e&longs;t, quod c&ugrave;m ex a&longs;&longs;uetudine partum &longs;it <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> Gr&ecedil;ci <expan abbr="voc&atilde;t">vocant</expan> <lb/><foreign lang="greek">e)/qos, h)qiko\n</foreign> appellatur, aut e&longs;t bonum famili&aelig; &amp; <foreign lang="greek">tw_| o_ikw|</foreign>. </s><s>cuius gubernatio dicitur &oelig;conomia, <lb/>&agrave; qua prudentia &oelig;conomica denominatur aut e&longs;t bonum reip. </s><s>cuius gubernatio c&ugrave;m politia dica&shy;<lb/>tur &agrave; Gr&ecedil;cis etiam facultati &amp; prudenti&ecedil; politic&ecedil; nomen dedit. </s><s>H&ecedil;c ergo philo&longs;ophia &longs;pectat, qu&ecedil; <lb/>in &longs;e&longs;e rationem continet boni, quod agendo <expan abbr="c&otilde;paratur">comparatur</expan>, &amp; pulchri qu&ograve;d contemplando accedit, <lb/>nihil infra ip&longs;a re&longs;piciens, qua&longs;i quicquid infra e&longs;t, &longs;eruile habendum &longs;it. </s><s>C&ugrave;m tamen &amp; &longs;&ecedil;pe de <lb/>artibus incidat &longs;ermo, in methodis Ari&longs;toteleis, aliqua de ip&longs;is vniuers&egrave; &longs;cribere placet qu&ecedil; <expan abbr="vale&atilde;t">valeant</expan> <lb/>&longs;cilicet ad pr&ecedil;ceptoris no&longs;tri &longs;ententias illu&longs;trandas. </s><s>Iam docuimus, vt in artibus ill&aelig; quoque re&shy;<lb/>ponantur qu&ecedil; <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> opus ex operatione relinquunt, qu&ograve;d non ex con&longs;ilio &amp; electione <expan abbr="profici&longs;c&atilde;-tur">profici&longs;can&shy;<lb/>tur</expan>, vt ill&aelig; quas practicas propri&egrave; dicimus. </s><s>&amp; qu&ograve;d imitantur. </s><s>artes operando, non con&longs;ultantes <lb/>quid ex quo agendum &longs;it, &amp; &longs;i nihil ex operatione relinquunt, non ex eo na&longs;citur, quia &longs;int actio&shy;<lb/>nes animi, ex eorum genere quas immanentes vocant; &longs;ed qu&ograve;d in ea materia &longs;e exercent qu&ecedil; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>retinet &longs;peciem impre&longs;&longs;am ab artifice, vt lignum retinet &longs;camni formam, exemplig. </s><s>&longs;oni <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> <lb/>e&longs;t a&euml;r, &longs;ed eius &longs;pecies ex ab&longs;entia &longs;onantis euane&longs;cit. </s><s>ita &amp; motionis &longs;pecies qu&aelig; oritur ex arte <lb/>
Line 3438 
Line 3298 
 <arrow.to.target n="marg681"></arrow.to.target><lb/>Auicenna, &longs;i ita &longs;e haberet phy&longs;icus ad <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> philo&longs;ophum vt &longs;pecies ad genus, &longs;ed non e&longs;t ita. <lb/></s><s>Incidit quinta <expan abbr="r&otilde;">rom</expan> in errorem <expan abbr="c&otilde;em">conem</expan>, qu&ograve;d id quod in aliqua &longs;cientia tractatur, pr&aelig;&longs;ertim &longs;i fuerit <lb/>&longs;implex, obnoxium &longs;it <expan abbr="dem&otilde;&longs;trationi">demon&longs;trationi</expan>, c&ugrave;m ad <expan abbr="&longs;umm&utilde;">&longs;ummum</expan> &longs;it obnoxium illi progre&longs;&longs;ui, cum quo &longs;ola <lb/>nece&longs;sitas iuncta e&longs;t, qu&ecedil; plus patet, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;yllogi&longs;mus. </s><s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Nam frequentius ex re&longs;olutione <expan abbr="note&longs;c&utilde;t">note&longs;cunt</expan>, <lb/> <arrow.to.target n="marg681"></arrow.to.target><lb/>Auicenna, &longs;i ita &longs;e haberet phy&longs;icus ad <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> philo&longs;ophum vt &longs;pecies ad genus, &longs;ed non e&longs;t ita. <lb/></s><s>Incidit quinta <expan abbr="r&otilde;">rom</expan> in errorem <expan abbr="c&otilde;em">conem</expan>, qu&ograve;d id quod in aliqua &longs;cientia tractatur, pr&aelig;&longs;ertim &longs;i fuerit <lb/>&longs;implex, obnoxium &longs;it <expan abbr="dem&otilde;&longs;trationi">demon&longs;trationi</expan>, c&ugrave;m ad <expan abbr="&longs;umm&utilde;">&longs;ummum</expan> &longs;it obnoxium illi progre&longs;&longs;ui, cum quo &longs;ola <lb/>nece&longs;sitas iuncta e&longs;t, qu&ecedil; plus patet, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;yllogi&longs;mus. </s><s><emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Nam frequentius ex re&longs;olutione <expan abbr="note&longs;c&utilde;t">note&longs;cunt</expan>, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg682"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg682"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg683"></arrow.to.target><lb/>aut admonitione per&longs;uadentur. </s><s>Prima ver&ograve; <expan abbr="philo&longs;ophi&atilde;">philo&longs;ophiam</expan> maxim&egrave; cogno&longs;cere dicimus, quia no&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg683"></arrow.to.target><lb/>aut admonitione per&longs;uadentur. </s><s>Prima ver&ograve; <expan abbr="philo&longs;ophi&atilde;">philo&longs;ophiam</expan> maxim&egrave; cogno&longs;cere dicimus, quia no&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg684"></arrow.to.target><lb/>biliore modo cogno&longs;cat, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> quia <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> accuratius inquirat: hoc <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> modo <expan abbr="n&otilde;">non</expan> negamus ab ip&longs;a <expan abbr="ma-teri&atilde;">ma&shy;<lb/>teriam</expan> cogno&longs;ci magis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &agrave; phy&longs;ica, &longs;ed per interna in quibus exqui&longs;ita <expan abbr="&longs;ci&etilde;tia">&longs;cientia</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tit">con&longs;i&longs;tit</expan>, mult&ograve; magis <lb/><expan abbr="ips&atilde;">ipsam</expan> &agrave; phy&longs;ico <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &agrave; primo philo&longs;opho no&longs;ci putamus &amp; mult&ograve; plura de illa in methodo naturali <lb/>tractata fui&longs;&longs;e dicimus, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in prima philo&longs;ophia. </s><s>Ni&longs;i fort&egrave;, quia primo philo&longs;opho &longs;upponitur <lb/>cognitio naturalis; ip&longs;um aliquid vlterius <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> naturalem cogno&longs;cere fateamur. </s><s>attamen neque id <lb/>prehibebit, quo minus &longs;i <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> munera &longs;eparentur plus <expan abbr="magis&qacute;">magisque</expan>. </s><s>no&longs;cat de materia naturalis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>primus philo&longs;ophus. </s><s>Nam totum id quod &longs;upponit primo philo&longs;opho, proprium e&longs;t naturalis.</s></p> <arrow.to.target n="marg684"></arrow.to.target><lb/>biliore modo cogno&longs;cat, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> quia <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> accuratius inquirat: hoc <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> modo <expan abbr="n&otilde;">non</expan> negamus ab ip&longs;a <expan abbr="ma-teri&atilde;">ma&shy;<lb/>teriam</expan> cogno&longs;ci magis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &agrave; phy&longs;ica, &longs;ed per interna in quibus exqui&longs;ita <expan abbr="&longs;ci&etilde;tia">&longs;cientia</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tit">con&longs;i&longs;tit</expan>, mult&ograve; magis <lb/><expan abbr="ips&atilde;">ipsam</expan> &agrave; phy&longs;ico <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &agrave; primo philo&longs;opho no&longs;ci putamus &amp; mult&ograve; plura de illa in methodo naturali <lb/>tractata fui&longs;&longs;e dicimus, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in prima philo&longs;ophia. </s>                                                                <s>Ni&longs;i fort&egrave;, quia primo philo&longs;opho &longs;upponitur <lb/>cognitio naturalis; ip&longs;um aliquid vlterius <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> naturalem cogno&longs;cere fateamur. </s>                                                                <s>attamen neque id <lb/>prehibebit, quo minus &longs;i <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> munera &longs;eparentur plus <expan abbr="magis&qacute;">magisque</expan>. </s>                                                                <s>no&longs;cat de materia naturalis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>primus philo&longs;ophus. </s>                                                                <s>Nam totum id quod &longs;upponit primo philo&longs;opho, proprium e&longs;t naturalis.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg666"></margin.target>C</s></p> <s><margin.target id="marg666"></margin.target>C</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 3487 
Line 3347 
 <arrow.to.target n="marg688"></arrow.to.target><lb/>&longs;ecum <expan abbr="differ&etilde;tia">differentia</expan> &longs;unt: profect&ograve; forma citra <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> concipi valebit. </s><s>Adde etiam qu&ograve;d ea nomi&shy;<lb/>num pote&longs;tas e&longs;t, vt primum &longs;ignificent formam, mox compo&longs;itum; po&longs;trem&ograve; <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>. </s><s>in primo <lb/> <arrow.to.target n="marg688"></arrow.to.target><lb/>&longs;ecum <expan abbr="differ&etilde;tia">differentia</expan> &longs;unt: profect&ograve; forma citra <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> concipi valebit. </s><s>Adde etiam qu&ograve;d ea nomi&shy;<lb/>num pote&longs;tas e&longs;t, vt primum &longs;ignificent formam, mox compo&longs;itum; po&longs;trem&ograve; <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>. </s><s>in primo <lb/>
 <arrow.to.target n="marg689"></arrow.to.target><lb/>igitur temporis puncto, quo mens audit &amp; concipit ex nomine formam, non <expan abbr="c&otilde;po&longs;itum">compo&longs;itum</expan>, aut <expan abbr="ma-teri&atilde;">ma&shy;<lb/>teriam</expan>, haud negari <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>, quin &longs;ola forma <expan abbr="c&otilde;prehendatur">comprehendatur</expan> &agrave; mente, &amp; igitur vt &agrave; materia &longs;eiuncta. <lb/></s><s>Rur&longs;us re&longs;tatur Ari&longs;t. </s><s>&egrave; formis naturalib. <expan abbr="qua&longs;d&atilde;">qua&longs;dam</expan> &longs;eparari po&longs;&longs;e. </s><s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> Sed quid eas cogitatione &longs;ola <lb/> <arrow.to.target n="marg689"></arrow.to.target><lb/>igitur temporis puncto, quo mens audit &amp; concipit ex nomine formam, non <expan abbr="c&otilde;po&longs;itum">compo&longs;itum</expan>, aut <expan abbr="ma-teri&atilde;">ma&shy;<lb/>teriam</expan>, haud negari <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>, quin &longs;ola forma <expan abbr="c&otilde;prehendatur">comprehendatur</expan> &agrave; mente, &amp; igitur vt &agrave; materia &longs;eiuncta. <lb/></s><s>Rur&longs;us re&longs;tatur Ari&longs;t. </s><s>&egrave; formis naturalib. <expan abbr="qua&longs;d&atilde;">qua&longs;dam</expan> &longs;eparari po&longs;&longs;e. </s><s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> Sed quid eas cogitatione &longs;ola <lb/>
 <arrow.to.target n="marg690"></arrow.to.target><lb/>&longs;eparari profitebimur, c&ugrave;m etiam reip&longs;a &longs;eparari queant? </s><s>Nanque materia <expan abbr="man&etilde;s">manens</expan> eadem, mod&ograve; <lb/> <arrow.to.target n="marg690"></arrow.to.target><lb/>&longs;eparari profitebimur, c&ugrave;m etiam reip&longs;a &longs;eparari queant? </s><s>Nanque materia <expan abbr="man&etilde;s">manens</expan> eadem, mod&ograve; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg691"></arrow.to.target><lb/>has, mod&ograve; illas formas accipit. </s><s>Rur&longs;us facit Ari&longs;t. </s><s><expan abbr="o&itilde;um">oinum</expan> formarum <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> materiam, &longs;iue inter&shy;<lb/>uallum expers <expan abbr="o&itilde;um">oinum</expan> <expan abbr="qualitat&utilde;">qualitatum</expan>, &longs;iue ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan>, &longs;iue ad accidentia referantur. </s><s>Ver&ugrave;m quid nos <lb/> <arrow.to.target n="marg691"></arrow.to.target><lb/>has, mod&ograve; illas formas accipit. </s>                                                                <s>Rur&longs;us facit Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="o&itilde;um">omnium</expan> formarum <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> materiam, &longs;iue inter&shy;<lb/>uallum expers <expan abbr="o&itilde;um">omnium</expan> <expan abbr="qualitat&utilde;">qualitatum</expan>, &longs;iue ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan>, &longs;iue ad accidentia referantur. </s>                                                                <s>Ver&ugrave;m quid nos <lb/>
 <arrow.to.target n="marg692"></arrow.to.target><lb/>certius optamus qu&agrave;m qu&ograve;d prius &agrave; po&longs;teriore nonmod&ograve; cogitatione, &longs;ed <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> re &longs;eparari <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>. <lb/></s><s>C&ugrave;m igitur forma prior &longs;it qu&agrave;m materia, ab ip&longs;a quoque &longs;eparabitur. </s><s>Quapropter docet Ari&longs;t. <lb/></s><s> <arrow.to.target n="marg692"></arrow.to.target><lb/>certius optamus qu&agrave;m qu&ograve;d prius &agrave; po&longs;teriore nonmod&ograve; cogitatione, &longs;ed <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> re &longs;eparari <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>. <lb/></s><s>C&ugrave;m igitur forma prior &longs;it qu&agrave;m materia, ab ip&longs;a quoque &longs;eparabitur. </s><s>Quapropter docet Ari&longs;t. <lb/></s><s>
 <arrow.to.target n="marg693"></arrow.to.target><lb/>rationem <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> qua form&ecedil; naturales &longs;ine materia concipiuntur; <expan abbr="ea&longs;&qacute;">ea&longs;que</expan>. </s><s>ver&egrave; formas e&longs;&longs;e a&longs;&longs;euerat qu&ecedil; <lb/> <arrow.to.target n="marg693"></arrow.to.target><lb/>rationem <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> qua form&ecedil; naturales &longs;ine materia concipiuntur; <expan abbr="ea&longs;&qacute;">ea&longs;que</expan>. </s><s>ver&egrave; formas e&longs;&longs;e a&longs;&longs;euerat qu&ecedil; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg694"></arrow.to.target><lb/>&agrave; materia &longs;en&longs;ili &longs;euocantur. </s><s><emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> At ver&ograve; &longs;ic di&longs;tinguitur &longs;cientia naturalis &agrave; c&ecedil;teris, qu&ograve;d &longs;e&longs;e appli&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg694"></arrow.to.target><lb/>&agrave; materia &longs;en&longs;ili &longs;euocantur. </s><s><emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> At ver&ograve; &longs;ic di&longs;tinguitur &longs;cientia naturalis &agrave; c&ecedil;teris, qu&ograve;d &longs;e&longs;e appli&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg695"></arrow.to.target><lb/>cat ad motum, &amp; principia con&longs;iderat eius &longs;ub&longs;tanti&aelig; in qua motus initia continentur, &amp; quod&shy;<lb/>cunque ip&longs;a concipit, re&longs;picit materiam, &longs;eu po&longs;itiu&egrave;, quia &longs;cilicet ortum ex materia ducat, &longs;eu <lb/>priuatiu&egrave;, quia per priuationem motus &agrave; nobis concipiatur, vel qu&ograve;d habeant omnino <expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> <lb/>affiinatem cum motu, vt &longs;i <expan abbr="effici&atilde;t">efficiant</expan> motum. </s><s>Itaque definitiones naturales &longs;ine motu &amp; materia <lb/>non a&longs;signantur; ac &longs;iquando materiam non comprehendant &longs;iue ob&longs;cur&egrave;, &longs;eu per&longs;picu&egrave;; van&aelig; <lb/>perhibentur &amp; imperfect&aelig;. </s><s>Sed &longs;it hoc huius methodi officium, quia determinetur eo, qu&ograve;d id <lb/>quod ab ip&longs;a <expan abbr="c&otilde;&longs;idera&ttilde;">con&longs;ideratur</expan>, &longs;emper a&longs;piciat <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>: de mentis vi di&longs;&longs;eramus: <expan abbr="nonnunqu&atilde;">nonnunquam</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> mens id <lb/>&longs;egregat &agrave; materia, quod <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> natura po&longs;uit in materia, quemadmodum apparet in mathematicis. <lb/></s><s>Nam magnitudo e&longs;t in materia, &longs;ine ip&longs;a tamen cogitatur. </s><s>Iam illud nobis placere audi&longs;ti <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan> <lb/>non immutare rerum e&longs;&longs;entias: pendet enim &agrave; rebus obiectis, &amp; prout ip&longs;&ecedil; &longs;unt, ita <expan abbr="concipi&atilde;tur">concipiantur</expan>  <arrow.to.target n="marg695"></arrow.to.target><lb/>cat ad motum, &amp; principia con&longs;iderat eius &longs;ub&longs;tanti&aelig; in qua motus initia continentur, &amp; quod&shy;<lb/>cunque ip&longs;a concipit, re&longs;picit materiam, &longs;eu po&longs;itiu&egrave;, quia &longs;cilicet ortum ex materia ducat, &longs;eu <lb/>priuatiu&egrave;, quia per priuationem motus &agrave; nobis concipiatur, vel qu&ograve;d habeant omnino <expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> <lb/>affiinatem cum motu, vt &longs;i <expan abbr="effici&atilde;t">efficiant</expan> motum. </s><s>Itaque definitiones naturales &longs;ine motu &amp; materia <lb/>non a&longs;signantur; ac &longs;iquando materiam non comprehendant &longs;iue ob&longs;cur&egrave;, &longs;eu per&longs;picu&egrave;; van&aelig; <lb/>perhibentur &amp; imperfect&aelig;. </s><s>Sed &longs;it hoc huius methodi officium, quia determinetur eo, qu&ograve;d id <lb/>quod ab ip&longs;a <expan abbr="c&otilde;&longs;idera&ttilde;">con&longs;ideratur</expan>, &longs;emper a&longs;piciat <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>: de mentis vi di&longs;&longs;eramus: <expan abbr="nonnunqu&atilde;">nonnunquam</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> mens id <lb/>&longs;egregat &agrave; materia, quod <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> natura po&longs;uit in materia, quemadmodum apparet in mathematicis. <lb/></s><s>Nam magnitudo e&longs;t in materia, &longs;ine ip&longs;a tamen cogitatur. </s><s>Iam illud nobis placere audi&longs;ti <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan> <lb/>non immutare rerum e&longs;&longs;entias: pendet enim &agrave; rebus obiectis, &amp; prout ip&longs;&ecedil; &longs;unt, ita <expan abbr="concipi&atilde;tur">concipiantur</expan>
 <pb pagenum="76"/>quoque nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s><s>Si igitur aliquorum e&longs;&longs;entia <expan abbr="c&otilde;tinet">continet</expan> <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>; neque mens illam &agrave; materia &longs;e&shy;<lb/> <pb pagenum="76"/>quoque nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s><s>Si igitur aliquorum e&longs;&longs;entia <expan abbr="c&otilde;tinet">continet</expan> <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>; neque mens illam &agrave; materia &longs;e&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg696"></arrow.to.target><lb/>parabit: aliter id quod non e&longs;t, <expan abbr="concipere&ttilde;">conciperetur</expan>, &amp; fal&longs;itas in termino &longs;implici extaret: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;&longs;entia <lb/>materi&ecedil; adnexa, ea tamen no&longs;citur, vt extra <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>. </s><s>Et quanuis ad terminos &longs;implices ignoratio <lb/>pertineat, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quia <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;int indiuidui, vel pror&longs;us attinguntur, vel penitus <expan abbr="ignor&atilde;tur">ignorantur</expan>; in hac notione <lb/> <arrow.to.target n="marg696"></arrow.to.target><lb/>parabit: aliter id quod non e&longs;t, <expan abbr="concipere&ttilde;">conciperetur</expan>, &amp; fal&longs;itas in termino &longs;implici extaret: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;&longs;entia <lb/>materi&ecedil; adnexa, ea tamen no&longs;citur, vt extra <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>. </s><s>Et quanuis ad terminos &longs;implices ignoratio <lb/>pertineat, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quia <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;int indiuidui, vel pror&longs;us attinguntur, vel penitus <expan abbr="ignor&atilde;tur">ignorantur</expan>; in hac notione <lb/>
 <arrow.to.target n="marg697"></arrow.to.target><lb/>fal&longs;itas inerit, qu&ograve;d partim res ip&longs;a attingetur, partim ignorabitur: attingetur &longs;an&egrave;, dum <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> <lb/>comprehenditur, ignorabitur <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan>, qu&ograve;d e&longs;&longs;entia <expan abbr="c&otilde;cipietur">concipietur</expan> aliter &agrave;c &longs;it. </s><s>Sed eius ignoratio quod <lb/>ab&longs;trahere vocatur, in cau&longs;&longs;a e&longs;t <expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> erroris: neque <expan abbr=".n.">enim</expan> ille qui ab&longs;trahit, ita &longs;eparat, quia cogitet <lb/>rem aliter <expan abbr="atq.">atque</expan> ip&longs;a &longs;it; &longs;ed con&longs;eruat e&longs;&longs;entiam &amp; rei naturam vt &longs;e habet, non cogitat de oppo&longs;i&shy;<lb/>to; non accipit ac &longs;i hoc &longs;ine illo &longs;it, &longs;ed quod e&longs;t in illo, accipiens <expan abbr="c&otilde;&longs;iderat">con&longs;iderat</expan> id quod ine&longs;t; <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan>, <lb/>in quo ine&longs;t, omittit; non enunciat hoc <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e in hoc: nam &longs;ic &longs;implex <expan abbr="c&otilde;prehen&longs;io">comprehen&longs;io</expan> non e&longs;&longs;et, &amp; <lb/>includeret fal&longs;itatem: ver&ugrave;m videt hoc in illo e&longs;&longs;e, &amp; <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> concipit prim&ugrave;m; partes facit qu&ecedil; ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;ari&ograve; vinculo iunct&ecedil; &longs;unt, &amp; eas ita iunctas intelligit, &longs;ed <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> partem &longs;e conuertit, quam &amp; &longs;i <lb/>&longs;ine materiaa con&longs;iderat; non idcirco &longs;ine materiaa concipit. </s><s>Con&longs;iderare <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;t <expan abbr="cont&etilde;plari">contemplari</expan> naturam, <lb/>&amp; procedere &agrave; confu&longs;o ad <expan abbr="di&longs;tinct&utilde;">di&longs;tinctum</expan>; concipere e&longs;t &longs;olummod&ograve; informari, &longs;iue in prima &amp; confu&longs;a <lb/>notitia, &longs;eu c&ugrave;m <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> di&longs;tinct&egrave; nouimus, &amp; notionibus di&longs;tinctis informamur. </s><s>Ecce <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> tibi <expan abbr="domi-n&utilde;">domi&shy;<lb/>num</expan>; quis <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> concipiet &longs;ine &longs;eruo? </s><s>vna e&longs;t <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> <expan abbr="c&otilde;prehen&longs;io">comprehen&longs;io</expan>; <expan abbr="domin&utilde;">dominum</expan> tamen con&longs;idero <expan abbr="n&otilde;">non</expan> con&shy;<lb/>&longs;iderato &longs;eruo, ide&longs;t <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> domini exploro, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;erui, <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> tamen &longs;ine &longs;eruo non concipio propter <lb/> <arrow.to.target n="marg697"></arrow.to.target><lb/>fal&longs;itas inerit, qu&ograve;d partim res ip&longs;a attingetur, partim ignorabitur: attingetur &longs;an&egrave;, dum <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> <lb/>comprehenditur, ignorabitur <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan>, qu&ograve;d e&longs;&longs;entia <expan abbr="c&otilde;cipietur">concipietur</expan> aliter &agrave;c &longs;it. </s>                                                                <s>Sed eius ignoratio quod <lb/>ab&longs;trahere vocatur, in cau&longs;&longs;a e&longs;t <expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> erroris: neque <expan abbr=".n.">enim</expan> ille qui ab&longs;trahit, ita &longs;eparat, quia cogitet <lb/>rem aliter <expan abbr="atq.">atque</expan> ip&longs;a &longs;it; &longs;ed con&longs;eruat e&longs;&longs;entiam &amp; rei naturam vt &longs;e habet, non cogitat de oppo&longs;i&shy;<lb/>to; non accipit ac &longs;i hoc &longs;ine illo &longs;it, &longs;ed quod e&longs;t in illo, accipiens <expan abbr="c&otilde;&longs;iderat">con&longs;iderat</expan> id quod ine&longs;t; <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan>, <lb/>in quo ine&longs;t, omittit; non enunciat hoc <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e in hoc: nam &longs;ic &longs;implex <expan abbr="c&otilde;prehen&longs;io">comprehen&longs;io</expan> non e&longs;&longs;et, &amp; <lb/>includeret fal&longs;itatem: ver&ugrave;m videt hoc in illo e&longs;&longs;e, &amp; <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> concipit prim&ugrave;m; partes facit qu&ecedil; ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;ari&ograve; vinculo iunct&ecedil; &longs;unt, &amp; eas ita iunctas intelligit, &longs;ed <expan abbr="alter&atilde;">alteram</expan> partem &longs;e conuertit, quam &amp; &longs;i <lb/>&longs;ine materiaa con&longs;iderat; non idcirco &longs;ine materiaa concipit. </s>                                                                <s>Con&longs;iderare <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;t <expan abbr="cont&etilde;plari">contemplari</expan> naturam, <lb/>&amp; procedere &agrave; confu&longs;o ad <expan abbr="di&longs;tinct&utilde;">di&longs;tinctum</expan>; concipere e&longs;t &longs;olummod&ograve; informari, &longs;iue in prima &amp; confu&longs;a <lb/>notitia, &longs;eu c&ugrave;m <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> di&longs;tinct&egrave; nouimus, &amp; notionibus di&longs;tinctis informamur. </s>                                                                <s>Ecce <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> tibi <expan abbr="domi-n&utilde;">domi&shy;<lb/>num</expan>; quis <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> concipiet &longs;ine &longs;eruo? </s>                                                                <s>vna e&longs;t <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> <expan abbr="c&otilde;prehen&longs;io">comprehen&longs;io</expan>; <expan abbr="domin&utilde;">dominum</expan> tamen con&longs;idero <expan abbr="n&otilde;">non</expan> con&shy;<lb/>&longs;iderato &longs;eruo, ide&longs;t <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> domini exploro, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;erui, <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> tamen &longs;ine &longs;eruo non concipio propter <lb/>
 <arrow.to.target n="marg698"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="nece&longs;&longs;ari&atilde;">nece&longs;&longs;ariam</expan> <expan abbr="habitudin&etilde;">habitudinem</expan> qu&aelig; inter illos intercedit. </s><s>alia e&longs;t <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> &amp; ratio, &longs;ed ade&longs;t penden&shy;<lb/>tia mutua; <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> qu&aelig; re&longs;piciat e&longs;&longs;entiam; propter hanc <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> &longs;ine altero <expan abbr="neutiqu&atilde;">neutiquam</expan> concipi <lb/><expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>; &longs;ed propter variam <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> rationem vnum &longs;ine altero con&longs;iderare licet; hoc non illud con&shy;<lb/>templor, &amp; &longs;i non &longs;ine illo cogno&longs;co. </s><s>&longs;ic ab&longs;trahendo non dico <expan abbr="mendaci&utilde;">mendacium</expan>, quia &longs;implex appre&shy;<lb/>hendo (huius <expan abbr=".n.">enim</expan> notio &longs;implex e&longs;t, c&ugrave;m de huius domino cogito) vniuer&longs;am rei <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> <expan abbr="c&otilde;cipio">concipio</expan>; <lb/>quod ad hoc pertinet, &longs;eor&longs;um contemplor, quod &longs;cilicet illius e&longs;t proprium, &amp; in hoc munere &longs;ic <lb/>affectus &longs;um, vt <expan abbr="neq.">neque</expan> etiam ignoranti&aelig; redargui po&longs;sim, qu&ograve;d rem aliter intelligam, &agrave;c &longs;it. </s><s>quin <lb/>&longs;i <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> e&longs;&longs;entias &longs;eor&longs;um &longs;um&agrave;. </s><s>non qu&ograve;d exi&longs;tant, &longs;ed ratione &longs;olas animaduertam, quod vulg&ograve; <lb/>dici &longs;olet formaliter; &longs;ic ob&longs;eruabo &longs;eparatas; vt altera, tamet&longs;i manet &longs;imul &amp; indi&longs;&longs;olubiliter; <lb/>nihilominus de altera negari po&longs;sit: hac <expan abbr=".n.">enim</expan> ratione licet dicere <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> non e&longs;&longs;e animal, quod hu&shy;<lb/>ius ratio non e&longs;t ratio alterius; quanuis huius ratio &longs;ine alterius ratione non <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tat">con&longs;i&longs;tat</expan>, &amp; ita licet <lb/>dicere accidens non e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantiam, &amp; dominum non e&longs;&longs;e &longs;eruum, <expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan> accidens e&longs;t aliquid <lb/>&longs;ub&longs;tanti&aelig;, &amp; dominus &longs;erui dominus, quod genus ab&longs;tractionis, quia negatione exprimi pote&longs;t, <lb/>non &longs;ine cau&longs;&longs;a <expan abbr="c&otilde;plexum">complexum</expan> vocabimus. </s><s>Itaque <expan abbr="c&otilde;munius">communius</expan> e&longs;t concipere <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ab&longs;trahere &amp; con&longs;ide&shy;<lb/>rate, &longs;iquidem concipere &longs;it rerum formas accipere, vel vt re ip&longs;a per &longs;en&longs;us offeruntur, vel vt e&longs;&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg698"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="nece&longs;&longs;ari&atilde;">nece&longs;&longs;ariam</expan> <expan abbr="habitudin&etilde;">habitudinem</expan> qu&aelig; inter illos intercedit. </s><s>alia e&longs;t <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> &amp; ratio, &longs;ed ade&longs;t penden&shy;<lb/>tia mutua; <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> qu&aelig; re&longs;piciat e&longs;&longs;entiam; propter hanc <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> &longs;ine altero <expan abbr="neutiqu&atilde;">neutiquam</expan> concipi <lb/><expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>; &longs;ed propter variam <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> rationem vnum &longs;ine altero con&longs;iderare licet; hoc non illud con&shy;<lb/>templor, &amp; &longs;i non &longs;ine illo cogno&longs;co. </s><s>&longs;ic ab&longs;trahendo non dico <expan abbr="mendaci&utilde;">mendacium</expan>, quia &longs;implex appre&shy;<lb/>hendo (huius <expan abbr=".n.">enim</expan> notio &longs;implex e&longs;t, c&ugrave;m de huius domino cogito) vniuer&longs;am rei <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> <expan abbr="c&otilde;cipio">concipio</expan>; <lb/>quod ad hoc pertinet, &longs;eor&longs;um contemplor, quod &longs;cilicet illius e&longs;t proprium, &amp; in hoc munere &longs;ic <lb/>affectus &longs;um, vt <expan abbr="neq.">neque</expan> etiam ignoranti&aelig; redargui po&longs;sim, qu&ograve;d rem aliter intelligam, &agrave;c &longs;it. </s><s>quin <lb/>&longs;i <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> e&longs;&longs;entias &longs;eor&longs;um &longs;um&agrave;. </s><s>non qu&ograve;d exi&longs;tant, &longs;ed ratione &longs;olas animaduertam, quod vulg&ograve; <lb/>dici &longs;olet formaliter; &longs;ic ob&longs;eruabo &longs;eparatas; vt altera, tamet&longs;i manet &longs;imul &amp; indi&longs;&longs;olubiliter; <lb/>nihilominus de altera negari po&longs;sit: hac <expan abbr=".n.">enim</expan> ratione licet dicere <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> non e&longs;&longs;e animal, quod hu&shy;<lb/>ius ratio non e&longs;t ratio alterius; quanuis huius ratio &longs;ine alterius ratione non <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tat">con&longs;i&longs;tat</expan>, &amp; ita licet <lb/>dicere accidens non e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantiam, &amp; dominum non e&longs;&longs;e &longs;eruum, <expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan> accidens e&longs;t aliquid <lb/>&longs;ub&longs;tanti&aelig;, &amp; dominus &longs;erui dominus, quod genus ab&longs;tractionis, quia negatione exprimi pote&longs;t, <lb/>non &longs;ine cau&longs;&longs;a <expan abbr="c&otilde;plexum">complexum</expan> vocabimus. </s><s>Itaque <expan abbr="c&otilde;munius">communius</expan> e&longs;t concipere <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ab&longs;trahere &amp; con&longs;ide&shy;<lb/>rate, &longs;iquidem concipere &longs;it rerum formas accipere, vel vt re ip&longs;a per &longs;en&longs;us offeruntur, vel vt e&longs;&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg699"></arrow.to.target><lb/>&longs;enti&aelig; &agrave; materia &longs;egregat&aelig; &amp; e&longs;t officium mentis patibilis; con&longs;iderare &amp; ab&longs;trahere e&longs;t &longs;epara&shy;<lb/>te conceptas, &amp; pertinet ad <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> mentem qu&ecedil; vocatur agens. </s><s>aut e&longs;t &longs;altem in actu, <expan abbr="neq.">neque</expan> concept&aelig; <lb/>omnes form&aelig; &longs;eparantur, vt &longs;imitas, &longs;ed plan&egrave; &longs;eparatas ante&agrave; conceptas fui&longs;&longs;e nece&longs;&longs;e e&longs;t: conci&shy;<lb/>pere <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> mentis e&longs;t rudis, ab&longs;trahere f&oelig;cund&ecedil;: concipere pendet ex obiectis; ab&longs;trahere de&longs;cen&shy;<lb/>dit &agrave; mente; tamet&longs;i quae ab&longs;trahi queat, inh&ecedil;ret in rei natura. </s><s>e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> res mathematica talis, vt ad <expan abbr="cer-t&atilde;">cer&shy;<lb/>tam</expan> materiam &longs;e non applicet &amp; form&ecedil; ex &longs;eip&longs;is habent, vt &amp; inter &longs;e &amp; ab altis rebus &longs;eiugentur, <lb/>&longs;ed ab&longs;trahendi actus e&longs;t ex mente &amp; ad obiecta ip&longs;a procedit. </s><s><expan abbr="c&otilde;cipitur">concipitur</expan> totum, re&longs;oluitur in par&shy;<lb/>tes ab&longs;trahendo: conceptui confu&longs;o &longs;uccedit ab&longs;tractio, eadem conceptui di&longs;tinctio pr&aelig;cedit. <lb/></s><s>Quoniam ver&ograve; triplex e&longs;t ab&longs;tractio, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> docuimus olim, &amp; ea cuius ope concipitur <lb/>vniuer&longs;ale confu&longs;um, &amp; vbi <expan abbr="concept&utilde;">conceptum</expan> c&ugrave;m &longs;en&longs;ilis materi&aelig; &longs;imulachtis ab ip&longs;is ab&longs;oluitur, vel <lb/>vt &longs;en&longs;ilis e&longs;t, vt mathematici faciunt, vel &longs;impliciter, quod pr&aelig;&longs;tat primus philo&longs;ophus: de po&shy;<lb/>&longs;tremis agitur in pr&ecedil;&longs;entia, qu&aelig; &longs;unt propria mentis <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> alioquin illa &longs;it natur&aelig;: etenim ex vi <expan abbr="for-mar&utilde;">for&shy;<lb/>marum</expan> e&longs;t, vt hoc modo moueant &longs;en&longs;us, illo ver&ograve; <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan>, ad <expan abbr="obe&utilde;das">obeundas</expan> c&ecedil;teras ab&longs;tractiones opera <lb/>mentis requiritur: <expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan> nec mens per &longs;eip&longs;am &longs;ufficit: nam flagitat <expan abbr="mini&longs;teri&utilde;">mini&longs;terium</expan> natur&aelig;: vt mox <lb/>indicabimus: proinde efficitur, vt quot modis res ip&longs;&ecedil; di&longs;tinguantur, totidem ab&longs;tractio fiat. </s><s>&amp; <lb/> <arrow.to.target n="marg699"></arrow.to.target><lb/>&longs;enti&aelig; &agrave; materia &longs;egregat&aelig; &amp; e&longs;t officium mentis patibilis; con&longs;iderare &amp; ab&longs;trahere e&longs;t &longs;epara&shy;<lb/>te conceptas, &amp; pertinet ad <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> mentem qu&ecedil; vocatur agens. </s><s>aut e&longs;t &longs;altem in actu, <expan abbr="neq.">neque</expan> concept&aelig; <lb/>omnes form&aelig; &longs;eparantur, vt &longs;imitas, &longs;ed plan&egrave; &longs;eparatas ante&agrave; conceptas fui&longs;&longs;e nece&longs;&longs;e e&longs;t: conci&shy;<lb/>pere <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> mentis e&longs;t rudis, ab&longs;trahere f&oelig;cund&ecedil;: concipere pendet ex obiectis; ab&longs;trahere de&longs;cen&shy;<lb/>dit &agrave; mente; tamet&longs;i quae ab&longs;trahi queat, inh&ecedil;ret in rei natura. </s><s>e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> res mathematica talis, vt ad <expan abbr="cer-t&atilde;">cer&shy;<lb/>tam</expan> materiam &longs;e non applicet &amp; form&ecedil; ex &longs;eip&longs;is habent, vt &amp; inter &longs;e &amp; ab altis rebus &longs;eiugentur, <lb/>&longs;ed ab&longs;trahendi actus e&longs;t ex mente &amp; ad obiecta ip&longs;a procedit. </s><s><expan abbr="c&otilde;cipitur">concipitur</expan> totum, re&longs;oluitur in par&shy;<lb/>tes ab&longs;trahendo: conceptui confu&longs;o &longs;uccedit ab&longs;tractio, eadem conceptui di&longs;tinctio pr&aelig;cedit. <lb/></s><s>Quoniam ver&ograve; triplex e&longs;t ab&longs;tractio, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> docuimus olim, &amp; ea cuius ope concipitur <lb/>vniuer&longs;ale confu&longs;um, &amp; vbi <expan abbr="concept&utilde;">conceptum</expan> c&ugrave;m &longs;en&longs;ilis materi&aelig; &longs;imulachtis ab ip&longs;is ab&longs;oluitur, vel <lb/>vt &longs;en&longs;ilis e&longs;t, vt mathematici faciunt, vel &longs;impliciter, quod pr&aelig;&longs;tat primus philo&longs;ophus: de po&shy;<lb/>&longs;tremis agitur in pr&ecedil;&longs;entia, qu&aelig; &longs;unt propria mentis <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> alioquin illa &longs;it natur&aelig;: etenim ex vi <expan abbr="for-mar&utilde;">for&shy;<lb/>marum</expan> e&longs;t, vt hoc modo moueant &longs;en&longs;us, illo ver&ograve; <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan>, ad <expan abbr="obe&utilde;das">obeundas</expan> c&ecedil;teras ab&longs;tractiones opera <lb/>mentis requiritur: <expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan> nec mens per &longs;eip&longs;am &longs;ufficit: nam flagitat <expan abbr="mini&longs;teri&utilde;">mini&longs;terium</expan> natur&aelig;: vt mox <lb/>indicabimus: proinde efficitur, vt quot modis res ip&longs;&ecedil; di&longs;tinguantur, totidem ab&longs;tractio fiat. </s><s>&amp; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg700"></arrow.to.target><lb/>prima di&longs;tinctio in eo qu&ograve;d &longs;unt: E&longs;&longs;e ver&ograve; duplex e&longs;t, vel exi&longs;tere, vel id quod indicat <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan>. <lb/></s><s>quod ad <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> pertinet, ea &longs;eor&longs;um con&longs;iderantur qu&aelig; &longs;ubiecto di&longs;cernuntur, tum <expan abbr="it&etilde;">item</expan> qu&aelig; re, vt <lb/><expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> diuer&longs;a &longs;unt genera, veluti <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> &amp; quale. </s><s>E&longs;&longs;entia <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> <expan abbr="r&otilde;">rom</expan> explicans quid e&longs;t, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t <lb/><expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan>, vel &longs;impliciter, vt <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> qu&ecedil; dialectici di&longs;perata <expan abbr="voc&atilde;t">vocant</expan>, vel formaliter, vt <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> e&longs;&longs;e vnius non <lb/>&longs;it <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> e&longs;&longs;e alterius, vel <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan>, quia &longs;int indifferentia, vt <expan abbr="c&otilde;munia">communia</expan> ad vnum. </s><s>Ex his illa qu&ecedil; <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan> <lb/>natura priora, &amp; <expan abbr="ab&longs;trah&utilde;tur">ab&longs;trahuntur</expan>, &amp; <expan abbr="c&otilde;cipiuntur">concipiuntur</expan> &longs;ine po&longs;terioribus: qu&ecedil; vero po&longs;teriora <expan abbr="ab&longs;trahun&ttilde;">ab&longs;trahuntur</expan> <lb/>&longs;an&egrave;, &longs;ed concipi nequeunt &longs;ine illis. </s><s>Ergo elementa extra <expan abbr="mixtur&atilde;">mixturam</expan> cogitantur, &amp; &longs;ine po&longs;te <lb/>&longs;ub&longs;tantia, &amp; <expan abbr="alb&utilde;">album</expan> &longs;ine mu&longs;ico &amp; cygno, &amp; cygnus &longs;ine albedine, vt vbi <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> oppo&longs;ita nigredine <expan abbr="c&otilde;-cipitur">con&shy;<lb/>cipitur</expan>, etenim nihil prohibet illi concedi <expan abbr="quodcunq.">quodcunque</expan> cum eo <expan abbr="n&otilde;">non</expan> implicet <expan abbr="repugnanti&atilde;">repugnantiam</expan>, <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <lb/><expan abbr="logic&atilde;">logicam</expan> vocant. </s><s>Ita Deus &longs;ine c&ecedil;teris &agrave; mente qu&aelig; &longs;u&longs;tineat <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> <expan abbr="&longs;plendor&etilde;">&longs;plendorem</expan> &amp; <expan abbr="c&otilde;cipi">concipi</expan>, &amp; <expan abbr="c&otilde;&longs;iderari">con&longs;iderari</expan> <lb/><expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>, non &longs;ic homo &longs;ine animali. </s><s>Nam Deus nulli refert <expan abbr="accept&utilde;">acceptum</expan>, quae &longs;it rationis <expan abbr="c&otilde;pos">compos</expan>, continet ani&shy;<lb/>mal <expan abbr="e&longs;s&etilde;ti&aelig;">e&longs;senti&aelig;</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan>: huic &longs;imilis e&longs;t materi&aelig; <expan abbr="form&ecedil;&qacute;">form&ecedil;que</expan>. </s><s><expan abbr="r&otilde;">rom</expan>, vt mox docebimus. </s><s>Quibus &longs;ic &longs;tantibus  <arrow.to.target n="marg700"></arrow.to.target><lb/>prima di&longs;tinctio in eo qu&ograve;d &longs;unt: E&longs;&longs;e ver&ograve; duplex e&longs;t, vel exi&longs;tere, vel id quod indicat <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan>. <lb/></s>                                                                <s>quod ad <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> pertinet, ea &longs;eor&longs;um con&longs;iderantur qu&aelig; &longs;ubiecto di&longs;cernuntur, tum <expan abbr="it&etilde;">item</expan> qu&aelig; re, vt <lb/><expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> diuer&longs;a &longs;unt genera, veluti <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> &amp; quale. </s>                                                                <s>E&longs;&longs;entia <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> <expan abbr="r&otilde;">rom</expan> explicans quid e&longs;t, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t <lb/><expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan>, vel &longs;impliciter, vt <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> qu&ecedil; dialectici di&longs;perata <expan abbr="voc&atilde;t">vocant</expan>, vel formaliter, vt <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> e&longs;&longs;e vnius non <lb/>&longs;it <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> e&longs;&longs;e alterius, vel <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan>, quia &longs;int indifferentia, vt <expan abbr="c&otilde;munia">communia</expan> ad vnum. </s>                                                                <s>Ex his illa qu&ecedil; <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan> <lb/>natura priora, &amp; <expan abbr="ab&longs;trah&utilde;tur">ab&longs;trahuntur</expan>, &amp; <expan abbr="c&otilde;cipiuntur">concipiuntur</expan> &longs;ine po&longs;terioribus: qu&ecedil; vero po&longs;teriora <expan abbr="ab&longs;trahun&ttilde;">ab&longs;trahuntur</expan> <lb/>&longs;an&egrave;, &longs;ed concipi nequeunt &longs;ine illis. </s>                                                                <s>Ergo elementa extra <expan abbr="mixtur&atilde;">mixturam</expan> cogitantur, &amp; &longs;ine po&longs;te <lb/>&longs;ub&longs;tantia, &amp; <expan abbr="alb&utilde;">album</expan> &longs;ine mu&longs;ico &amp; cygno, &amp; cygnus &longs;ine albedine, vt vbi <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> oppo&longs;ita nigredine <expan abbr="c&otilde;-cipitur">con&shy;<lb/>cipitur</expan>, etenim nihil prohibet illi concedi <expan abbr="quodcunq.">quodcunque</expan> cum eo <expan abbr="n&otilde;">non</expan> implicet <expan abbr="repugnanti&atilde;">repugnantiam</expan>, <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <lb/><expan abbr="logic&atilde;">logicam</expan> vocant. </s>                                                                <s>Ita Deus &longs;ine c&ecedil;teris &agrave; mente qu&aelig; &longs;u&longs;tineat <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> <expan abbr="&longs;plendor&etilde;">&longs;plendorem</expan> &amp; <expan abbr="c&otilde;cipi">concipi</expan>, &amp; <expan abbr="c&otilde;&longs;iderari">con&longs;iderari</expan> <lb/><expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>, non &longs;ic homo &longs;ine animali. </s>                                                                <s>Nam Deus nulli refert <expan abbr="accept&utilde;">acceptum</expan>, quae &longs;it rationis <expan abbr="c&otilde;pos">compos</expan>, continet ani&shy;<lb/>mal <expan abbr="e&longs;s&etilde;ti&aelig;">e&longs;senti&aelig;</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan>: huic &longs;imilis e&longs;t materi&aelig; <expan abbr="form&ecedil;&qacute;">form&ecedil;que</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="r&otilde;">rom</expan>, vt mox docebimus. </s>                                                                <s>Quibus &longs;ic &longs;tantibus
 <pb pagenum="77"/> <pb pagenum="77"/>
 <arrow.to.target n="marg701"></arrow.to.target><lb/>hoc etiam maneat <expan abbr="firm&utilde;">firmum</expan>. </s><s>C&ugrave;m aliud &longs;it concipi ab eo quod e&longs;t con&longs;iderari; vt negamus po&longs;terius <lb/>&longs;ine priore concipi, &longs;ic damus &longs;ine priore con&longs;iderari. </s><s>Nec me latet &agrave; nonnullis concedi po&longs;terius <lb/>&longs;ine priore concipi po&longs;&longs;e, in notitia confu&longs;a. </s><s>noui <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan>, ignoro tamen &longs;it'ne animal rationis <lb/>compos. </s><s>C&aelig;ter&ugrave;m quia &longs;unt idem homo &amp; animal rationis compos; mihi videtur is qui <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> <lb/>confus&egrave; nouit, etiam <expan abbr="c&otilde;fus&egrave;">confus&egrave;</expan> no&longs;&longs;e animal rationis compos. </s><s>cuius rei <expan abbr="&longs;ign&utilde;">&longs;ignum</expan>, qu&ograve;d ille qui nouit <expan abbr="ho-min&etilde;">ho&shy;<lb/>minem</expan> confus&egrave;, non audebit negare ip&longs;um animal e&longs;&longs;e: <expan abbr="neq.">neque</expan> in ea notitia quamuis rudi, concipiet <lb/>aut enuntiabit <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> non e&longs;&longs;e animal, quod &longs;an&egrave; facere po&longs;&longs;et, &longs;i in ea notitia hominis notio ab <lb/>animalis notione non penderet: idem <expan abbr=".n.">enim</expan> foret &agrave;c &longs;i per accidens coniuncta e&longs;&longs;ent in quibus non <lb/>repugnat oppo&longs;itum, veluti de cygno &amp; nigro dictum fuit. </s><s>qu&ograve;d &longs;i nouit mens inferri repugnan&shy;<lb/>tiam, vbi animal hominem non e&longs;&longs;e cogiter, iam hominem &longs;ub animalis notione comprehendit. <lb/></s><s>Ex his Philoponi rationes facil&egrave; diluuntur. </s><s>Nam tres ill&aelig; prim&aelig; confundunt id quod e&longs;t conci&shy;<lb/>pere, cum eo quod e&longs;t ab&longs;trahere. </s><s>T&ugrave;m deinde ab&longs;tractio illa eorum e&longs;t, vt formaliter accipiun&shy;<lb/>tur, in iis ver&ograve; nihil ob&longs;tat, quominus alterum &longs;ine altero concipi nequeat. </s><s>At ver&ograve; locus 2. Phy&longs;. <lb/>non magis &longs;tat &agrave; Philopono qu&agrave;m &agrave; nobis, nam variis legitur modis &amp; diuer&longs;as interpretationes <lb/>admittit. </s><s>Docet enim ibi Ari&longs;toteles phy&longs;ici munus e&longs;&longs;e &longs;pectare formam non &longs;impliciter; &longs;ed <lb/>quatenus refertur ad materiam. </s><s>itaque form&aelig; qu&aelig; ad materiam &longs;e&longs;e applicarunt, vt in illa &longs;int <lb/> <arrow.to.target n="marg701"></arrow.to.target><lb/>hoc etiam maneat <expan abbr="firm&utilde;">firmum</expan>. </s><s>C&ugrave;m aliud &longs;it concipi ab eo quod e&longs;t con&longs;iderari; vt negamus po&longs;terius <lb/>&longs;ine priore concipi, &longs;ic damus &longs;ine priore con&longs;iderari. </s><s>Nec me latet &agrave; nonnullis concedi po&longs;terius <lb/>&longs;ine priore concipi po&longs;&longs;e, in notitia confu&longs;a. </s><s>noui <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan>, ignoro tamen &longs;it'ne animal rationis <lb/>compos. </s><s>C&aelig;ter&ugrave;m quia &longs;unt idem homo &amp; animal rationis compos; mihi videtur is qui <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> <lb/>confus&egrave; nouit, etiam <expan abbr="c&otilde;fus&egrave;">confus&egrave;</expan> no&longs;&longs;e animal rationis compos. </s><s>cuius rei <expan abbr="&longs;ign&utilde;">&longs;ignum</expan>, qu&ograve;d ille qui nouit <expan abbr="ho-min&etilde;">ho&shy;<lb/>minem</expan> confus&egrave;, non audebit negare ip&longs;um animal e&longs;&longs;e: <expan abbr="neq.">neque</expan> in ea notitia quamuis rudi, concipiet <lb/>aut enuntiabit <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> non e&longs;&longs;e animal, quod &longs;an&egrave; facere po&longs;&longs;et, &longs;i in ea notitia hominis notio ab <lb/>animalis notione non penderet: idem <expan abbr=".n.">enim</expan> foret &agrave;c &longs;i per accidens coniuncta e&longs;&longs;ent in quibus non <lb/>repugnat oppo&longs;itum, veluti de cygno &amp; nigro dictum fuit. </s><s>qu&ograve;d &longs;i nouit mens inferri repugnan&shy;<lb/>tiam, vbi animal hominem non e&longs;&longs;e cogiter, iam hominem &longs;ub animalis notione comprehendit. <lb/></s><s>Ex his Philoponi rationes facil&egrave; diluuntur. </s><s>Nam tres ill&aelig; prim&aelig; confundunt id quod e&longs;t conci&shy;<lb/>pere, cum eo quod e&longs;t ab&longs;trahere. </s><s>T&ugrave;m deinde ab&longs;tractio illa eorum e&longs;t, vt formaliter accipiun&shy;<lb/>tur, in iis ver&ograve; nihil ob&longs;tat, quominus alterum &longs;ine altero concipi nequeat. </s><s>At ver&ograve; locus 2. Phy&longs;. <lb/>non magis &longs;tat &agrave; Philopono qu&agrave;m &agrave; nobis, nam variis legitur modis &amp; diuer&longs;as interpretationes <lb/>admittit. </s><s>Docet enim ibi Ari&longs;toteles phy&longs;ici munus e&longs;&longs;e &longs;pectare formam non &longs;impliciter; &longs;ed <lb/>quatenus refertur ad materiam. </s><s>itaque form&aelig; qu&aelig; ad materiam &longs;e&longs;e applicarunt, vt in illa &longs;int <lb/>
 <arrow.to.target n="marg702"></arrow.to.target><lb/>immer&longs;&aelig;, &longs;unt phy&longs;ic&aelig; con&longs;iderationis. </s><s>&amp; addit &amp; ill&aelig; qu&aelig; &longs;unt <foreign lang="greek">xwz/is a\ me\n ei)/dei, e)n u/lhde\</foreign>, <lb/>qu&aelig; verba &longs;unt valde ambigua. </s><s>&longs;iquidem &longs;u&longs;picio &longs;ub&longs;it de lectione, an'ne <foreign lang="greek">e)i\dei</foreign>, quod e&longs;t &longs;pecie <lb/>&amp; forma, ide&longs;t ratione legendum &longs;it quibus &longs;ignificatur modus &longs;eparationis. </s><s>an <foreign lang="greek">ei)/dh</foreign> ide&longs;t &longs;pecies <lb/>&amp; form&aelig; quibus &longs;ignificantur form&aelig;, qu&aelig; &longs;eparari po&longs;&longs;unt, ac &longs;i priorem lectionem recipiamus, <lb/>duplex interpretatio &longs;uccurrat. </s><s>prima quidem, qu&ograve;d h&aelig;c &longs;it ratio generalis con&longs;iderandi formas <lb/>apud philo&longs;ophum naturalem. </s><s>qu&ograve;d ill&aelig; &longs;pectentur qu&aelig; ratione quidem &longs;eparantur; reap&longs;e ve&shy;<lb/>r&ograve; re&longs;ident in materia. </s><s>Sed tunc exoritur difficultas, quid intelligendum &longs;it, c&ugrave;m dicitur &longs;eparari <lb/>ratione. </s><s>po&longs;sint'ne form&aelig; naturales &longs;ine materia cogitari: quod tamen &longs;uperius confutatum fue&shy;<lb/>rat. </s><s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> An potius dictum id &longs;it, proptere&agrave; qu&ograve;d priore lib. Phy&longs;. </s><s>o&longs;ten&longs;um fuerit <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &amp; <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg702"></arrow.to.target><lb/>immer&longs;&aelig;, &longs;unt phy&longs;ic&aelig; con&longs;iderationis. </s><s>&amp; addit &amp; ill&aelig; qu&aelig; &longs;unt <foreign lang="greek">xwz/is a\ me\n ei)/dei, e)n u/lhde\</foreign>, <lb/>qu&aelig; verba &longs;unt valde ambigua. </s><s>&longs;iquidem &longs;u&longs;picio &longs;ub&longs;it de lectione, an'ne <foreign lang="greek">e)i\dei</foreign>, quod e&longs;t &longs;pecie <lb/>&amp; forma, ide&longs;t ratione legendum &longs;it quibus &longs;ignificatur modus &longs;eparationis. </s><s>an <foreign lang="greek">ei)/dh</foreign> ide&longs;t &longs;pecies <lb/>&amp; form&aelig; quibus &longs;ignificantur form&aelig;, qu&aelig; &longs;eparari po&longs;&longs;unt, ac &longs;i priorem lectionem recipiamus, <lb/>duplex interpretatio &longs;uccurrat. </s><s>prima quidem, qu&ograve;d h&aelig;c &longs;it ratio generalis con&longs;iderandi formas <lb/>apud philo&longs;ophum naturalem. </s><s>qu&ograve;d ill&aelig; &longs;pectentur qu&aelig; ratione quidem &longs;eparantur; reap&longs;e ve&shy;<lb/>r&ograve; re&longs;ident in materia. </s><s>Sed tunc exoritur difficultas, quid intelligendum &longs;it, c&ugrave;m dicitur &longs;eparari <lb/>ratione. </s><s>po&longs;sint'ne form&aelig; naturales &longs;ine materia cogitari: quod tamen &longs;uperius confutatum fue&shy;<lb/>rat. </s><s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> An potius dictum id &longs;it, proptere&agrave; qu&ograve;d priore lib. Phy&longs;. </s><s>o&longs;ten&longs;um fuerit <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &amp; <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <lb/>
Line 3581 
Line 3441 
 <arrow.to.target n="marg715"></arrow.to.target><lb/>&longs;it, definitiones naturales &longs;ine motu non e&longs;&longs;e tradendas: &longs;iquidem materia &longs;en&longs;ilis ex motu, <expan abbr="ean&qtilde;">eanquae</expan> <lb/>priore &longs;en&longs;ili con&longs;taret. </s><s>Veruntamen, vt placet hoc, quae materia &longs;en&longs;ilis <expan abbr="hm&otilde;i">hmoni</expan> &longs;it accidentium bene&shy;<lb/>ficio; pp allatas rationes haud a&longs;&longs;entiar motum vt primum quid in rerum naturalium definitio&shy;<lb/>nibus e&longs;&longs;e ponendum; &longs;ed vt notam duntaxat eius principij ex quo proxim&egrave; fluit. </s><s>Concedam <lb/><expan abbr="quoq.">quoque</expan> &longs;icuti natura per motum veluti principium definitur, &longs;ic &amp; <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &longs;en&longs;ilem, vt <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> <lb/>per motum prob&egrave; definiri; &longs;unt <expan abbr=".n.">enim</expan> relatiua principium, &amp; id cuius e&longs;t principium. </s><s>&longs;i ea &longs;ecund&ugrave;m <lb/>formam con&longs;ideres; non &longs;ecund&ugrave;m materiam: <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> in definitione &longs;ub&longs;tanti&ecedil; non id quod rei <expan abbr="prin-cipio&qacute;">prin&shy;<lb/>cipioque</expan>. </s><s>comitatur accipiendum e&longs;t; &longs;ed rem cui h&aelig;c comitatur, per eam habitudinem menti &longs;e&shy;<lb/>&longs;e offerre quidem fatebor, &longs;ed c&ugrave;m tali habitudine <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <expan abbr="c&otilde;plere">complere</expan> negabo, &amp; a&longs;&longs;euerabo Phi&shy;<lb/>lo&longs;ophum accepi&longs;&longs;e motum quo materiam per &longs;e alioquin <expan abbr="ignot&atilde;">ignotam</expan> illu&longs;traret, vnde initium &longs;pe&shy;<lb/>culationum &longs;uarum de&longs;umeret; notis <expan abbr=".n.">enim</expan> in&longs;i&longs;tant oportet. </s><s>Proinde materiam illam puto &longs;umi in <lb/>definitione rerum natura con&longs;tantium, cui h&aelig;c accidunt, ide&longs;t, illam facultatem, vnde proxim&ograve; <lb/>exi&longs;tunt accidentia qu&aelig; pellunt &longs;en&longs;us. </s><s><expan abbr="Ide&ograve;&qacute;">Ide&ograve;que</expan>. </s><s>non con&longs;tituitur per accidentia; <expan abbr="neq.">neque</expan> per ip&longs;a defi&shy;<lb/>nitur, <expan abbr="neq.">neque</expan> item &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ilis; &longs;ed ex accidente note&longs;cit, &amp; ex ip&longs;o prius quid accidente &longs;i&shy;<lb/>gnificatur. </s><s>Quare monebat nos Alexander; <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> vbi Ari&longs;t. </s><s>a&longs;&longs;umeret motum, <expan abbr="interpretand&utilde;">interpretandum</expan> e&longs;&longs;e ma&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg715"></arrow.to.target><lb/>&longs;it, definitiones naturales &longs;ine motu non e&longs;&longs;e tradendas: &longs;iquidem materia &longs;en&longs;ilis ex motu, <expan abbr="ean&qtilde;">eanquae</expan> <lb/>priore &longs;en&longs;ili con&longs;taret. </s><s>Veruntamen, vt placet hoc, quae materia &longs;en&longs;ilis <expan abbr="hm&otilde;i">hmoni</expan> &longs;it accidentium bene&shy;<lb/>ficio; pp allatas rationes haud a&longs;&longs;entiar motum vt primum quid in rerum naturalium definitio&shy;<lb/>nibus e&longs;&longs;e ponendum; &longs;ed vt notam duntaxat eius principij ex quo proxim&egrave; fluit. </s><s>Concedam <lb/><expan abbr="quoq.">quoque</expan> &longs;icuti natura per motum veluti principium definitur, &longs;ic &amp; <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &longs;en&longs;ilem, vt <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> <lb/>per motum prob&egrave; definiri; &longs;unt <expan abbr=".n.">enim</expan> relatiua principium, &amp; id cuius e&longs;t principium. </s><s>&longs;i ea &longs;ecund&ugrave;m <lb/>formam con&longs;ideres; non &longs;ecund&ugrave;m materiam: <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> in definitione &longs;ub&longs;tanti&ecedil; non id quod rei <expan abbr="prin-cipio&qacute;">prin&shy;<lb/>cipioque</expan>. </s><s>comitatur accipiendum e&longs;t; &longs;ed rem cui h&aelig;c comitatur, per eam habitudinem menti &longs;e&shy;<lb/>&longs;e offerre quidem fatebor, &longs;ed c&ugrave;m tali habitudine <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <expan abbr="c&otilde;plere">complere</expan> negabo, &amp; a&longs;&longs;euerabo Phi&shy;<lb/>lo&longs;ophum accepi&longs;&longs;e motum quo materiam per &longs;e alioquin <expan abbr="ignot&atilde;">ignotam</expan> illu&longs;traret, vnde initium &longs;pe&shy;<lb/>culationum &longs;uarum de&longs;umeret; notis <expan abbr=".n.">enim</expan> in&longs;i&longs;tant oportet. </s><s>Proinde materiam illam puto &longs;umi in <lb/>definitione rerum natura con&longs;tantium, cui h&aelig;c accidunt, ide&longs;t, illam facultatem, vnde proxim&ograve; <lb/>exi&longs;tunt accidentia qu&aelig; pellunt &longs;en&longs;us. </s><s><expan abbr="Ide&ograve;&qacute;">Ide&ograve;que</expan>. </s><s>non con&longs;tituitur per accidentia; <expan abbr="neq.">neque</expan> per ip&longs;a defi&shy;<lb/>nitur, <expan abbr="neq.">neque</expan> item &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ilis; &longs;ed ex accidente note&longs;cit, &amp; ex ip&longs;o prius quid accidente &longs;i&shy;<lb/>gnificatur. </s><s>Quare monebat nos Alexander; <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> vbi Ari&longs;t. </s><s>a&longs;&longs;umeret motum, <expan abbr="interpretand&utilde;">interpretandum</expan> e&longs;&longs;e ma&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg716"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg716"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg717"></arrow.to.target><lb/>teriam &longs;en&longs;ilem, qua&longs;i ex <expan abbr="c&otilde;&longs;equente">con&longs;equente</expan> &longs;ignificetur materia &longs;en&longs;ilis qu&aelig; nos alioqui latet eo plan&egrave; <lb/>modo quo &longs;ub&longs;tantia ip&longs;a naturalis nomine corporis exprimitur, quod e&longs;t primum genus quan&shy;<lb/>titatis, quae ab hoc con&longs;equente nunquam de&longs;eratur, mente no&longs;tra aut non, aut &aelig;gr&egrave; admodum ea <lb/>&longs;eparante <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> qu&aelig; in&longs;unt perpetu&ograve;, ab illis <expan abbr="quib.">quibus</expan> in&longs;unt, vt hominis formam &agrave; carnib. &amp; o&longs;sib. quae<lb/> <arrow.to.target n="marg717"></arrow.to.target><lb/>teriam &longs;en&longs;ilem, qua&longs;i ex <expan abbr="c&otilde;&longs;equente">con&longs;equente</expan> &longs;ignificetur materia &longs;en&longs;ilis qu&aelig; nos alioqui latet eo plan&egrave; <lb/>modo quo &longs;ub&longs;tantia ip&longs;a naturalis nomine corporis exprimitur, quod e&longs;t primum genus quan&shy;<lb/>titatis, quae ab hoc con&longs;equente nunquam de&longs;eratur, mente no&longs;tra aut non, aut &aelig;gr&egrave; admodum ea <lb/>&longs;eparante <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> qu&aelig; in&longs;unt perpetu&ograve;, ab illis <expan abbr="quib.">quibus</expan> in&longs;unt, vt hominis formam &agrave; carnib. &amp; o&longs;sib. quae<lb/>
 <arrow.to.target n="marg718"></arrow.to.target><lb/>in iis &longs;emper apparet; <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. </s><s>efficeret mens in circulo, qu&aelig; forma nulli cert&ecedil; materi&aelig; per &longs;e ad&shy;<lb/>dicta e&longs;t, &longs;i <expan abbr="qui&longs;q.">qui&longs;que</expan> in &aelig;re extaret, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;ine &ecedil;re concipi po&longs;&longs;et. </s><s>Ac &longs;i rem interius &longs;crutari veli&shy;<lb/>mus; non &longs;ine certa ratione v&longs;urpatur in de&longs;ignanda materia, quippe quae accidens non &longs;it ens &longs;im&shy;<lb/>pliciter, &amp; ab omni &longs;ub&longs;tantia &longs;uapt&egrave; natura &longs;egregatum, &longs;ed &longs;it propri&egrave; &longs;ub&longs;tantia &longs;ic affecta. </s><s>cu&shy;<lb/>ius affectio c&ugrave;m moueat &longs;en&longs;um; efficitur, vt &longs;ub&longs;tantia &longs;ingularis, aut materia &longs;en&longs;ilis qu&aelig; alio&shy;<lb/>qui &longs;entiri per &longs;e non po&longs;&longs;et, per accidens &longs;entiatur, &agrave; quo &longs;i cogitatione &longs;epararetur, iam non am&shy;<lb/>plius &longs;en&longs;ilis &amp; &longs;ingularis e&longs;&longs;et, &longs;ed intelligenda, &amp; vniuer&longs;alis, quia <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <expan abbr="neq.">neque</expan> per &longs;e mouet <expan abbr="m&etilde;tem">mentem</expan>, <lb/>c&ugrave;m &longs;it pura pote&longs;tas, cogimur item materiam intelligendam notare aliquo accidente quod ip&longs;i <lb/>in&longs;ideat immobiliter, vt motus. </s><s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> motus qu&agrave; de&longs;ignat materiam generatim &longs;umptus ingre&shy;<lb/>ditur definitiones naturales methodo non tam euolutioni rei con&longs;ulente qu&agrave;m captui no&longs;tro. <lb/></s><s>Quoniam ver&ograve; accidens ita &longs;e habet ad &longs;ub&longs;tantiam, vt &amp; contraria <expan abbr="quando&qacute;">quandoque</expan>. </s><s>in eadem &longs;pecie <lb/> <arrow.to.target n="marg718"></arrow.to.target><lb/>in iis &longs;emper apparet; <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. </s>                                                                <s>efficeret mens in circulo, qu&aelig; forma nulli cert&ecedil; materi&aelig; per &longs;e ad&shy;<lb/>dicta e&longs;t, &longs;i <expan abbr="qui&longs;q.">qui&longs;que</expan> in &aelig;re extaret, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;ine &ecedil;re concipi po&longs;&longs;et. </s>                                                                <s>Ac &longs;i rem interius &longs;crutari veli&shy;<lb/>mus; non &longs;ine certa ratione v&longs;urpatur in de&longs;ignanda materia, quippe quae accidens non &longs;it ens &longs;im&shy;<lb/>pliciter, &amp; ab omni &longs;ub&longs;tantia &longs;uapt&egrave; natura &longs;egregatum, &longs;ed &longs;it propri&egrave; &longs;ub&longs;tantia &longs;ic affecta. </s>                                                                <s>cu&shy;<lb/>ius affectio c&ugrave;m moueat &longs;en&longs;um; efficitur, vt &longs;ub&longs;tantia &longs;ingularis, aut materia &longs;en&longs;ilis qu&aelig; alio&shy;<lb/>qui &longs;entiri per &longs;e non po&longs;&longs;et, per accidens &longs;entiatur, &agrave; quo &longs;i cogitatione &longs;epararetur, iam non am&shy;<lb/>plius &longs;en&longs;ilis &amp; &longs;ingularis e&longs;&longs;et, &longs;ed intelligenda, &amp; vniuer&longs;alis, quia <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <expan abbr="neq.">neque</expan> per &longs;e mouet <expan abbr="m&etilde;tem">mentem</expan>, <lb/>c&ugrave;m &longs;it pura pote&longs;tas, cogimur item materiam intelligendam notare aliquo accidente quod ip&longs;i <lb/>in&longs;ideat immobiliter, vt motus. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> motus qu&agrave; de&longs;ignat materiam generatim &longs;umptus ingre&shy;<lb/>ditur definitiones naturales methodo non tam euolutioni rei con&longs;ulente qu&agrave;m captui no&longs;tro. <lb/></s>                                                                <s>Quoniam ver&ograve; accidens ita &longs;e habet ad &longs;ub&longs;tantiam, vt &amp; contraria <expan abbr="quando&qacute;">quandoque</expan>. </s>                                                                <s>in eadem &longs;pecie <lb/>
 <arrow.to.target n="marg719"></arrow.to.target><lb/>reperiantur, <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> vt album, &amp; nigrum in homine, &amp; in eodem indiuiduo nonnunqu&agrave;m; &amp; mas &amp; f&ecedil;&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg719"></arrow.to.target><lb/>reperiantur, <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> vt album, &amp; nigrum in homine, &amp; in eodem indiuiduo nonnunqu&agrave;m; &amp; mas &amp; f&ecedil;&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg720"></arrow.to.target><lb/>mina in <expan abbr="pleri&longs;q.">pleri&longs;que</expan> partibus animalis, alia non item, vt &aelig;ternum, <expan abbr="atq.">atque</expan> caducum; &amp; h&aelig;c quidem per <lb/>&longs;e, illa per accidens: qu&aelig; per accidens in&longs;unt, materi&aelig; &longs;en&longs;ili <expan abbr="atq.">atque</expan> illi quidem &longs;ingulari ad&longs;cribun&shy;<lb/>tur, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> po&longs;ita, vel ablata rerum naturas immutant, &longs;icuti <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;en&longs;ilis illa materia; quapro&shy;<lb/>pter nec e&longs;t e&longs;&longs;enti&aelig; pars, &longs;ed exi&longs;tenti&aelig; &longs;ol&ugrave;m, quod e&longs;t aliquid e&longs;&longs;enti&aelig; &longs;uperueniens, vt &longs;uo lo&shy;<lb/>co demon&longs;trabitur. </s><s>Ex hoc efficitur, vt in indiuiduo &longs;int accidentia &longs;ua ip&longs;ius propria, tamen <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>idcirco &longs;ub&longs;tantiam indiuiduam con&longs;tituant, &longs;ed &longs;ingularis eiu&longs;dem principij, materi&aelig; nimirum <lb/>&longs;igna &longs;int, <expan abbr="quib.">quibus</expan> item &longs;ublatis, ver&ugrave;m vt po&longs;terioribus, materia <expan abbr="quoq.">quoque</expan> tollatur; velut etiam motu <lb/>&longs;ublato natura, quanqu&agrave;m vt po&longs;teriore, de mundo, aut &longs;altem &egrave; con&longs;pectu tolleretur. </s><s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> ha&shy;<lb/>ctenus de modo quo nobis materia note&longs;cit, vt autem &longs;it, ita cogitare oportet omnem &longs;ub&longs;tanti&ecedil; <lb/>mutationem e&longs;&longs;e circa &longs;ingulare, quod &longs;an&egrave; con&longs;tat ex materia &amp; forma, in materia ver&ograve; propter <lb/>formam etiam in&longs;unt accidentia certa; <expan abbr="c&ugrave;m&qacute;">c&ugrave;mque</expan>. </s><s>mutationi &longs;ubiiciatur id quod e&longs;t <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> tale per <lb/>&longs;e, per accidens autem id quod e&longs;t actu, efficitur, vt aut ei quod factum e&longs;t, accedant qu&aelig; &longs;unt <lb/>propria form&ecedil; genit&ecedil;, &amp; &longs;i qu&ecedil; etiam qu&ecedil; non repugnantia retinentur ex quorum cumulo fit in&shy;<lb/>diuiduum. </s><s><expan abbr="itaq.">itaque</expan> e&longs;t cum accidentibus qu&aelig; pendent ex forma, vel <expan abbr="c&otilde;i">coni</expan> genit&ecedil; &amp; corrupt&aelig;, vel ex <lb/>pr&ecedil;&longs;ente pro potentia materi&ecedil; <expan abbr="pr&ecedil;ced&etilde;tis">pr&ecedil;cedentis</expan>, &longs;unt &amp; alia quibus &longs;upponitur quidem forma &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg720"></arrow.to.target><lb/>mina in <expan abbr="pleri&longs;q.">pleri&longs;que</expan> partibus animalis, alia non item, vt &aelig;ternum, <expan abbr="atq.">atque</expan> caducum; &amp; h&aelig;c quidem per <lb/>&longs;e, illa per accidens: qu&aelig; per accidens in&longs;unt, materi&aelig; &longs;en&longs;ili <expan abbr="atq.">atque</expan> illi quidem &longs;ingulari ad&longs;cribun&shy;<lb/>tur, neque <expan abbr=".n.">enim</expan> po&longs;ita, vel ablata rerum naturas immutant, &longs;icuti <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;en&longs;ilis illa materia; quapro&shy;<lb/>pter nec e&longs;t e&longs;&longs;enti&aelig; pars, &longs;ed exi&longs;tenti&aelig; &longs;ol&ugrave;m, quod e&longs;t aliquid e&longs;&longs;enti&aelig; &longs;uperueniens, vt &longs;uo lo&shy;<lb/>co demon&longs;trabitur. </s><s>Ex hoc efficitur, vt in indiuiduo &longs;int accidentia &longs;ua ip&longs;ius propria, tamen <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>idcirco &longs;ub&longs;tantiam indiuiduam con&longs;tituant, &longs;ed &longs;ingularis eiu&longs;dem principij, materi&aelig; nimirum <lb/>&longs;igna &longs;int, <expan abbr="quib.">quibus</expan> item &longs;ublatis, ver&ugrave;m vt po&longs;terioribus, materia <expan abbr="quoq.">quoque</expan> tollatur; velut etiam motu <lb/>&longs;ublato natura, quanqu&agrave;m vt po&longs;teriore, de mundo, aut &longs;altem &egrave; con&longs;pectu tolleretur. </s><s><expan abbr="Atq.">Atque</expan> ha&shy;<lb/>ctenus de modo quo nobis materia note&longs;cit, vt autem &longs;it, ita cogitare oportet omnem &longs;ub&longs;tanti&ecedil; <lb/>mutationem e&longs;&longs;e circa &longs;ingulare, quod &longs;an&egrave; con&longs;tat ex materia &amp; forma, in materia ver&ograve; propter <lb/>formam etiam in&longs;unt accidentia certa; <expan abbr="c&ugrave;m&qacute;">c&ugrave;mque</expan>. </s><s>mutationi &longs;ubiiciatur id quod e&longs;t <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> tale per <lb/>&longs;e, per accidens autem id quod e&longs;t actu, efficitur, vt aut ei quod factum e&longs;t, accedant qu&aelig; &longs;unt <lb/>propria form&ecedil; genit&ecedil;, &amp; &longs;i qu&ecedil; etiam qu&ecedil; non repugnantia retinentur ex quorum cumulo fit in&shy;<lb/>diuiduum. </s><s><expan abbr="itaq.">itaque</expan> e&longs;t cum accidentibus qu&aelig; pendent ex forma, vel <expan abbr="c&otilde;i">coni</expan> genit&ecedil; &amp; corrupt&aelig;, vel ex <lb/>pr&ecedil;&longs;ente pro potentia materi&ecedil; <expan abbr="pr&ecedil;ced&etilde;tis">pr&ecedil;cedentis</expan>, &longs;unt &amp; alia quibus &longs;upponitur quidem forma &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg721"></arrow.to.target><lb/>ti&aelig;, non &longs;unt tamen ex forma, ver&ugrave;m <expan abbr="exi&longs;t&utilde;t">exi&longs;tunt</expan> ex infinitate materi&aelig;, nec amplectuntur vniuer&longs;am <lb/>&longs;peciem, quare dicuntur indiuidui veluti gignitur a&euml;r ex aqua qu&aelig; e&longs;t a&euml;r pote&longs;tate, remanet in <lb/>a&euml;re pelluciditas, accedit raritas, leuitas, calor, qu&ecedil; potentia latebant in ea materia: e&longs;t etiam ver&shy;<lb/>big. </s><s>qu&ograve;d extra &longs;uum locum detineatur, quod e&longs;t accidens. </s><s>ex his omnibus fit non mod&ograve; a&euml;r, &longs;ed <lb/>hic a&euml;r. </s><s>H&ecedil;c igitur materia &longs;en&longs;ilis &amp; indiuidua principium e&longs;t &longs;ub&longs;tanti&ecedil; &longs;ingularis, <expan abbr="ea&qacute;ue">eaque</expan> c&ugrave;m <lb/>habeat adnexa illa accidentia perpetu&ograve; cum illis aufertur: &amp; c&ugrave;m ab&longs;tractio fiat ab hoc &amp; illo <lb/>albo &amp; &agrave; c&ecedil;teris con&longs;imiliter, &longs;equitur vt etiam fiat ab&longs;tractio &agrave; materia &longs;en&longs;ili: itaque &longs;icuti ab&shy;<lb/>&longs;trahendo &longs;ingulare degenerat in vniuer&longs;um, &amp; ab&longs;tractione facta non remanet h&ecedil;c &longs;ub&longs;tantia <lb/>&longs;ingularis, vt aliqui opinantur, &longs;ed vniuer&longs;alis duntaxat, &amp; &longs;pecies aut genus: &longs;ic non remanet <lb/>materia &longs;ingularis, &amp; &longs;en&longs;ilis, &longs;ed efficitur vniuer&longs;alis &amp; intelligenda. </s><s><expan abbr="C&ugrave;m&qacute;">C&ugrave;mque</expan>. </s><s>&amp; h&ecedil;c accidentia, <lb/>&amp; materia &longs;en&longs;ilis vnum reap&longs;e exi&longs;tant, factum e&longs;t, vt Ari&longs;toteles in rerum naturalium definitio&shy;<lb/>nibus accidens po&longs;ui&longs;&longs;e videatur: c&ecedil;ter&ugrave;m iis &longs;ignificatur materia &longs;en&longs;ilis: nam &longs;icut &longs;e habent  <arrow.to.target n="marg721"></arrow.to.target><lb/>ti&aelig;, non &longs;unt tamen ex forma, ver&ugrave;m <expan abbr="exi&longs;t&utilde;t">exi&longs;tunt</expan> ex infinitate materi&aelig;, nec amplectuntur vniuer&longs;am <lb/>&longs;peciem, quare dicuntur indiuidui veluti gignitur a&euml;r ex aqua qu&aelig; e&longs;t a&euml;r pote&longs;tate, remanet in <lb/>a&euml;re pelluciditas, accedit raritas, leuitas, calor, qu&ecedil; potentia latebant in ea materia: e&longs;t etiam ver&shy;<lb/>big. </s><s>qu&ograve;d extra &longs;uum locum detineatur, quod e&longs;t accidens. </s><s>ex his omnibus fit non mod&ograve; a&euml;r, &longs;ed <lb/>hic a&euml;r. </s><s>H&ecedil;c igitur materia &longs;en&longs;ilis &amp; indiuidua principium e&longs;t &longs;ub&longs;tanti&ecedil; &longs;ingularis, <expan abbr="ea&qacute;ue">eaque</expan> c&ugrave;m <lb/>habeat adnexa illa accidentia perpetu&ograve; cum illis aufertur: &amp; c&ugrave;m ab&longs;tractio fiat ab hoc &amp; illo <lb/>albo &amp; &agrave; c&ecedil;teris con&longs;imiliter, &longs;equitur vt etiam fiat ab&longs;tractio &agrave; materia &longs;en&longs;ili: itaque &longs;icuti ab&shy;<lb/>&longs;trahendo &longs;ingulare degenerat in vniuer&longs;um, &amp; ab&longs;tractione facta non remanet h&ecedil;c &longs;ub&longs;tantia <lb/>&longs;ingularis, vt aliqui opinantur, &longs;ed vniuer&longs;alis duntaxat, &amp; &longs;pecies aut genus: &longs;ic non remanet <lb/>materia &longs;ingularis, &amp; &longs;en&longs;ilis, &longs;ed efficitur vniuer&longs;alis &amp; intelligenda. </s><s><expan abbr="C&ugrave;m&qacute;">C&ugrave;mque</expan>. </s><s>&amp; h&ecedil;c accidentia, <lb/>&amp; materia &longs;en&longs;ilis vnum reap&longs;e exi&longs;tant, factum e&longs;t, vt Ari&longs;toteles in rerum naturalium definitio&shy;<lb/>nibus accidens po&longs;ui&longs;&longs;e videatur: c&ecedil;ter&ugrave;m iis &longs;ignificatur materia &longs;en&longs;ilis: nam &longs;icut &longs;e habent
Line 3636 
Line 3496 
 <arrow.to.target n="marg730"></arrow.to.target><lb/>riorem qu&aelig; &agrave; toto &longs;ecreta non &longs;eruatur, &longs;ed &longs;ine ip&longs;a compo&longs;itum exi&longs;tere pote&longs;t, vt digitus, aut <lb/>manus, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> qu&aelig; tum ver&egrave; &longs;unt, cum in compo&longs;ito &longs;ub&longs;i&longs;tunt, ab eo remota &longs;ol&ugrave;m nomen ad &longs;um&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg730"></arrow.to.target><lb/>riorem qu&aelig; &agrave; toto &longs;ecreta non &longs;eruatur, &longs;ed &longs;ine ip&longs;a compo&longs;itum exi&longs;tere pote&longs;t, vt digitus, aut <lb/>manus, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> qu&aelig; tum ver&egrave; &longs;unt, cum in compo&longs;ito &longs;ub&longs;i&longs;tunt, ab eo remota &longs;ol&ugrave;m nomen ad &longs;um&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg731"></arrow.to.target><lb/>mum &longs;eruant, naturam ami&longs;erunt. </s><s><emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> At cor, &longs;eu cerebrum contr&agrave; &longs;e habent. </s><s>etenim ip&longs;a, vt in pri&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg731"></arrow.to.target><lb/>mum &longs;eruant, naturam ami&longs;erunt. </s><s><emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> At cor, &longs;eu cerebrum contr&agrave; &longs;e habent. </s><s>etenim ip&longs;a, vt in pri&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg732"></arrow.to.target><lb/>ma f&oelig;tus conformatione con&longs;tat, &longs;ine reliquis partibus viuunt; at reliqua &longs;ine talium partium ge&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg732"></arrow.to.target><lb/>ma f&oelig;tus conformatione con&longs;tat, &longs;ine reliquis partibus viuunt; at reliqua &longs;ine talium partium ge&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg733"></arrow.to.target><lb/>nere nequaquam. </s><s>idcirco toto h&aelig;c priora <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ine optima <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> cen&longs;entur. </s><s>Ita in naui &longs;unt <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> <lb/>partes &longs;en&longs;iles, vt a&longs;&longs;eres, &amp; tigna: &longs;unt <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> prora, puppis, &amp; carina. </s><s>&longs;ine illis <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> con&longs;i&longs;tit, vt quan&shy;<lb/>uis <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> iugiter commutentur, permaneat tamen nauis, at &longs;i proram puppim carinam&uacute;e, aut au&shy;<lb/>feras, aut immutes, &longs;eu nauem &egrave; medio &longs;u&longs;tuleris, &longs;eu &longs;peciem euariaueris. </s><s>C&ugrave;m h&aelig;c ita &longs;int, cer&shy;<lb/>t&egrave; partes ill&aelig; quas toto po&longs;teriores e&longs;&longs;e po&longs;uimus, &agrave; definitione arcebuntur. </s><s>explicat enim rei <lb/>principia definitio, po&longs;teriora relinquit ponens illa &longs;ol&ugrave;m ob oculos ea ratione, quia po&longs;terio&shy;<lb/>rum cau&longs;&longs;as euoluit. </s><s>Re&longs;tat igitur, vt &longs;i &longs;en&longs;ilis materia collocanda &longs;it in definitione, ea &longs;it toto <lb/>prior, &amp; ab hac, dum &longs;ingularis e&longs;t, <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> &longs;i fuerit &longs;ingulare, nullo pacto &longs;eparatur, &amp; paritatione, <lb/>&longs;i fuerit vniuer&longs;ale, non di&longs;iungitur ab ea, quatenus vniuers&egrave; <expan abbr="c&otilde;prehenditur">comprehenditur</expan>. </s><s>Et <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> <expan abbr="c&otilde;munis">communis</expan> <lb/>e&longs;t, &amp; vniuer&longs;alis optim&egrave; cum definitione congruit. </s><s>etenim materia per &longs;e ignota e&longs;t, c&ugrave;m &longs;en&longs;ilis <lb/>exi&longs;tit. </s><s>ita enim incerta &amp; infinita e&longs;t, &amp; obnoxia mutationi; at c&ugrave;m &longs;it intelligenda per &longs;e note&shy;<lb/>&longs;cit, definitio ver&ograve; ex per &longs;e notis con&longs;tituatur oportet; c&ugrave;m ver&ograve; vniuers&egrave; accipitur, intelligi <lb/><expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>, vt enim verbis Ari&longs;totelis vtar. </s><s><emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> Si ab actu rece&longs;&longs;erint (&longs;unt enim actu in &longs;ingularibus) non <lb/> <arrow.to.target n="marg733"></arrow.to.target><lb/>nere nequaquam. </s>                                                                <s>idcirco toto h&aelig;c priora <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ine optima <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> cen&longs;entur. </s>                                                                <s>Ita in naui &longs;unt <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> <lb/>partes &longs;en&longs;iles, vt a&longs;&longs;eres, &amp; tigna: &longs;unt <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> prora, puppis, &amp; carina. </s>                                                                <s>&longs;ine illis <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> con&longs;i&longs;tit, vt quan&shy;<lb/>uis <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> iugiter commutentur, permaneat tamen nauis, at &longs;i proram puppim carinam&uacute;e, aut au&shy;<lb/>feras, aut immutes, &longs;eu nauem &egrave; medio &longs;u&longs;tuleris, &longs;eu &longs;peciem euariaueris. </s>                                                                <s>C&ugrave;m h&aelig;c ita &longs;int, cer&shy;<lb/>t&egrave; partes ill&aelig; quas toto po&longs;teriores e&longs;&longs;e po&longs;uimus, &agrave; definitione arcebuntur. </s>                                                                <s>explicat enim rei <lb/>principia definitio, po&longs;teriora relinquit ponens illa &longs;ol&ugrave;m ob oculos ea ratione, quia po&longs;terio&shy;<lb/>rum cau&longs;&longs;as euoluit. </s>                                                                <s>Re&longs;tat igitur, vt &longs;i &longs;en&longs;ilis materia collocanda &longs;it in definitione, ea &longs;it toto <lb/>prior, &amp; ab hac, dum &longs;ingularis e&longs;t, <expan abbr="tot&utilde;">totum</expan> &longs;i fuerit &longs;ingulare, nullo pacto &longs;eparatur, &amp; paritatione, <lb/>&longs;i fuerit vniuer&longs;ale, non di&longs;iungitur ab ea, quatenus vniuers&egrave; <expan abbr="c&otilde;prehenditur">comprehenditur</expan>. </s>                                                                <s>Et <expan abbr="quoni&atilde;">quoniam</expan> <expan abbr="c&otilde;munis">communis</expan> <lb/>e&longs;t, &amp; vniuer&longs;alis optim&egrave; cum definitione congruit. </s>                                                                <s>etenim materia per &longs;e ignota e&longs;t, c&ugrave;m &longs;en&longs;ilis <lb/>exi&longs;tit. </s>                                                                <s>ita enim incerta &amp; infinita e&longs;t, &amp; obnoxia mutationi; at c&ugrave;m &longs;it intelligenda per &longs;e note&shy;<lb/>&longs;cit, definitio ver&ograve; ex per &longs;e notis con&longs;tituatur oportet; c&ugrave;m ver&ograve; vniuers&egrave; accipitur, intelligi <lb/><expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>, vt enim verbis Ari&longs;totelis vtar. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> Si ab actu rece&longs;&longs;erint (&longs;unt enim actu in &longs;ingularibus) non <lb/>
 <arrow.to.target n="marg734"></arrow.to.target><lb/>&longs;an&egrave; patet (&longs;en&longs;ui) &longs;int nec'ne. </s><s>Sed vniuer&longs;ali ratione &longs;emper dicuntur, ac cogno&longs;cuntur. </s><s>Qua&shy;<lb/>propter etiam &longs;iquis ad materias intelligendas hoc materi&ecedil; genus adiiciat, non abutetur aucto&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg734"></arrow.to.target><lb/>&longs;an&egrave; patet (&longs;en&longs;ui) &longs;int nec'ne. </s><s>Sed vniuer&longs;ali ratione &longs;emper dicuntur, ac cogno&longs;cuntur. </s><s>Qua&shy;<lb/>propter etiam &longs;iquis ad materias intelligendas hoc materi&ecedil; genus adiiciat, non abutetur aucto&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg735"></arrow.to.target><lb/>ritate Ari&longs;totelis. </s><s>Quod ver&ograve; pertinet ad <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> qu&aelig; mente comprehendi pote&longs;t, mente quidem ma&shy;<lb/>teria prima concipitur, c&ugrave;m &longs;en&longs;us &agrave; &longs;ingulari <expan abbr="pul&longs;e&ttilde;">pul&longs;etur</expan>, &amp; ab ea qu&aelig; &agrave; qualitate &longs;en&longs;ili occupatur, <lb/>&agrave; qua materia prima &longs;i <expan abbr="n&otilde;">non</expan> re, &longs;altem cogitatione di&longs;iungitur. </s><s>Ver&ugrave;m quia &longs;ola ip&longs;a non plan&egrave; &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m <expan abbr="r&etilde;">rem</expan>, &longs;ed &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="r&otilde;nem">ronnem</expan> prior e&longs;t, &amp; in &longs;ingularibus qu&aelig; iam certis potentiis pr&aelig;finita <lb/>&longs;unt, pror&longs;us exi&longs;tit. </s><s>e&longs;t enim per &longs;e extenta nec vniuer&longs;itatis capax, c&ugrave;m &longs;it hoc form&aelig; &longs;olius, <lb/>qu&ograve;d in definitione contineatur, vt rei principium non opinor, &longs;ed vt ratione prius, &amp; ita no&shy;<lb/>tius, quia per <expan abbr="analogi&atilde;">analogiam</expan> in aliis eodem modo &longs;e habere notuerit. </s><s>Secunda illa Mathematicorum <lb/>propria e&longs;t, ide&ograve; nihil ad methodum &longs;eu definitionem naturalem. </s><s>Tertia qu&aelig; per genus expri&shy;<lb/>mitur, nonmod&ograve; naturalis e&longs;t propria, &longs;ed generatim pertinet ad omneis methodos atque <expan abbr="&longs;ci&etilde;tias">&longs;cientias</expan> <lb/>qu&aelig; definitione vtuntur. </s><s>Nam qu&aelig;cunque definitio propri&egrave; &longs;tatuitur, ea plan&egrave; con&longs;tat ex gene&shy;<lb/>re &amp; differentiis: genus in definitione materi&aelig; locum &longs;ibi vendicat; differentia form&aelig;. </s><s>Verum&shy;<lb/>eninuer&ograve; genus materi&aelig; locum in definitione obtinere non vno modo <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> e&longs;&longs;e arbitror. </s><s>Etenim <lb/>video genus appellari materiam non &longs;emper ex eo, qu&ograve;d denotet id quod e&longs;t in natura, &longs;icut <lb/>materia, &longs;ed notionem communem, &longs;eu formam vniuer&longs;alem, qu&aelig; alia notione, &longs;eu forma mi&shy;<lb/>nus communi determinari pote&longs;t, vt c&ugrave;m dicimus animal bipes. </s><s>h&icirc;c enim notio animalis qu&aelig; <lb/>communis e&longs;t, &agrave; bipedis notione co&euml;rcetur, &amp; tamen animalis nomine forma <expan abbr="&longs;ignifica&ttilde;">&longs;ignificatur</expan>, animus <lb/> <arrow.to.target n="marg735"></arrow.to.target><lb/>ritate Ari&longs;totelis. </s><s>Quod ver&ograve; pertinet ad <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> qu&aelig; mente comprehendi pote&longs;t, mente quidem ma&shy;<lb/>teria prima concipitur, c&ugrave;m &longs;en&longs;us &agrave; &longs;ingulari <expan abbr="pul&longs;e&ttilde;">pul&longs;etur</expan>, &amp; ab ea qu&aelig; &agrave; qualitate &longs;en&longs;ili occupatur, <lb/>&agrave; qua materia prima &longs;i <expan abbr="n&otilde;">non</expan> re, &longs;altem cogitatione di&longs;iungitur. </s><s>Ver&ugrave;m quia &longs;ola ip&longs;a non plan&egrave; &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m <expan abbr="r&etilde;">rem</expan>, &longs;ed &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="r&otilde;nem">ronnem</expan> prior e&longs;t, &amp; in &longs;ingularibus qu&aelig; iam certis potentiis pr&aelig;finita <lb/>&longs;unt, pror&longs;us exi&longs;tit. </s><s>e&longs;t enim per &longs;e extenta nec vniuer&longs;itatis capax, c&ugrave;m &longs;it hoc form&aelig; &longs;olius, <lb/>qu&ograve;d in definitione contineatur, vt rei principium non opinor, &longs;ed vt ratione prius, &amp; ita no&shy;<lb/>tius, quia per <expan abbr="analogi&atilde;">analogiam</expan> in aliis eodem modo &longs;e habere notuerit. </s><s>Secunda illa Mathematicorum <lb/>propria e&longs;t, ide&ograve; nihil ad methodum &longs;eu definitionem naturalem. </s><s>Tertia qu&aelig; per genus expri&shy;<lb/>mitur, nonmod&ograve; naturalis e&longs;t propria, &longs;ed generatim pertinet ad omneis methodos atque <expan abbr="&longs;ci&etilde;tias">&longs;cientias</expan> <lb/>qu&aelig; definitione vtuntur. </s><s>Nam qu&aelig;cunque definitio propri&egrave; &longs;tatuitur, ea plan&egrave; con&longs;tat ex gene&shy;<lb/>re &amp; differentiis: genus in definitione materi&aelig; locum &longs;ibi vendicat; differentia form&aelig;. </s><s>Verum&shy;<lb/>eninuer&ograve; genus materi&aelig; locum in definitione obtinere non vno modo <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> e&longs;&longs;e arbitror. </s><s>Etenim <lb/>video genus appellari materiam non &longs;emper ex eo, qu&ograve;d denotet id quod e&longs;t in natura, &longs;icut <lb/>materia, &longs;ed notionem communem, &longs;eu formam vniuer&longs;alem, qu&aelig; alia notione, &longs;eu forma mi&shy;<lb/>nus communi determinari pote&longs;t, vt c&ugrave;m dicimus animal bipes. </s><s>h&icirc;c enim notio animalis qu&aelig; <lb/>communis e&longs;t, &agrave; bipedis notione co&euml;rcetur, &amp; tamen animalis nomine forma <expan abbr="&longs;ignifica&ttilde;">&longs;ignificatur</expan>, animus <lb/>
 <arrow.to.target n="marg736"></arrow.to.target><lb/>nimir&ugrave;m, &agrave; bipede ver&ograve; materia &longs;en&longs;ilis. </s><s>Quocirca materiam non re, &longs;ed cogitatione duntaxat ge&shy;<lb/>nus habendum e&longs;&longs;e puto. </s><s>Sed enim materiam &longs;en&longs;ilem, quam vniuer&longs;alem accepimus, &amp; toto <lb/><expan abbr="prior&etilde;">priorem</expan>, genere explicari po&longs;&longs;e credo, vt c&ugrave;m corpus in definitione pro genere &longs;umitur. </s><s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> ma&shy;<lb/>teria &longs;en&longs;ilis illa quam in naturali definitione &longs;umendam e&longs;&longs;e monui, mod&ograve; genere. </s><s>ali&agrave;s diffe&shy;<lb/>rentia poterit explicari; ex hoc ordine &longs;unt illa bipes, aquatile, volatile &amp; huiu&longs;modi. </s><s>Proinde <lb/>&longs;peciatim Philo&longs;ophus 1. de partib. animal: necnon 4. c. 12. 13. volatile dixit e&longs;&longs;e de <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> auis, <lb/>&amp; <foreign lang="greek">to\ n<gap/>s iko\n kata\ to\n th_s ou)si/as lo/gon</foreign>, qu&aelig; tamet&longs;i in metaphy&longs;ica definitione collocantur <lb/>(&longs;iquidem genus &amp; differentia <expan abbr="diffinition&etilde;">diffinitionem</expan> compleant in <expan abbr="o&itilde;">oim</expan> philo&longs;ophia) tamen in naturali me&shy;<lb/>thodo cum habitudine ad materiam &longs;en&longs;ilem concipiuntur; in c&ecedil;teris ver&ograve; ab eiu&longs;modi materi&aelig; <lb/>notione &longs;egregantur. </s><s>Etenim veri&longs;imile e&longs;t, vt <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> homo non con&longs;ideratur &agrave; naturali <lb/>philo&longs;opho &longs;ine materia &longs;en&longs;ili, quia &longs;upponitur pro &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ili, &longs;iue, vt rectius loquar, cir&shy;<lb/>culus, quia <expan abbr="&longs;upponi&ttilde;">&longs;upponitur</expan> pro figura qu&ecedil; &longs;it in materia &longs;en&longs;ili, &agrave; Mathematico ver&ograve;, vt &longs;ine ip&longs;a: &longs;ic ea  <arrow.to.target n="marg736"></arrow.to.target><lb/>nimir&ugrave;m, &agrave; bipede ver&ograve; materia &longs;en&longs;ilis. </s>                                                                <s>Quocirca materiam non re, &longs;ed cogitatione duntaxat ge&shy;<lb/>nus habendum e&longs;&longs;e puto. </s>                                                                <s>Sed enim materiam &longs;en&longs;ilem, quam vniuer&longs;alem accepimus, &amp; toto <lb/><expan abbr="prior&etilde;">priorem</expan>, genere explicari po&longs;&longs;e credo, vt c&ugrave;m corpus in definitione pro genere &longs;umitur. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> ma&shy;<lb/>teria &longs;en&longs;ilis illa quam in naturali definitione &longs;umendam e&longs;&longs;e monui, mod&ograve; genere. </s>                                                                <s>ali&agrave;s diffe&shy;<lb/>rentia poterit explicari; ex hoc ordine &longs;unt illa bipes, aquatile, volatile &amp; huiu&longs;modi. </s>                                                                <s>Proinde <lb/>&longs;peciatim Philo&longs;ophus 1. de partib. animal: necnon 4. c. 12. 13. volatile dixit e&longs;&longs;e de <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> auis, <lb/>&amp; <foreign lang="greek">to\ n<gap/>s iko\n kata\ to\n th_s ou)si/as lo/gon</foreign>, qu&aelig; tamet&longs;i in metaphy&longs;ica definitione collocantur <lb/>(&longs;iquidem genus &amp; differentia <expan abbr="diffinition&etilde;">diffinitionem</expan> compleant in <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> philo&longs;ophia) tamen in naturali me&shy;<lb/>thodo cum habitudine ad materiam &longs;en&longs;ilem concipiuntur; in c&ecedil;teris ver&ograve; ab eiu&longs;modi materi&aelig; <lb/>notione &longs;egregantur. </s>                                                                <s>Etenim veri&longs;imile e&longs;t, vt <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> homo non con&longs;ideratur &agrave; naturali <lb/>philo&longs;opho &longs;ine materia &longs;en&longs;ili, quia &longs;upponitur pro &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ili, &longs;iue, vt rectius loquar, cir&shy;<lb/>culus, quia <expan abbr="&longs;upponi&ttilde;">&longs;upponitur</expan> pro figura qu&ecedil; &longs;it in materia &longs;en&longs;ili, &agrave; Mathematico ver&ograve;, vt &longs;ine ip&longs;a: &longs;ic ea
 <pb pagenum="82"/>qu&aelig; continentur in definitione circuli qui &agrave; naturali philo&longs;opho &longs;pectatur, cum habitudine ad <lb/> <pb pagenum="82"/>qu&aelig; continentur in definitione circuli qui &agrave; naturali philo&longs;opho &longs;pectatur, cum habitudine ad <lb/>
 <arrow.to.target n="marg737"></arrow.to.target><lb/>&longs;en&longs;ilem <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &longs;umuntur, &amp; contr&agrave; qu&aelig; in circuli mathematici definitione collocantur, &agrave; ma&shy;<lb/>teria &longs;en&longs;ili <expan abbr="m&etilde;tis">mentis</expan> ope &longs;educuntur. </s><s>Peto ver&ograve; exempla libenter &agrave; mathematico, c&ugrave;m verear <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> <lb/>ip&longs;arum definitiones ad&longs;cribere &longs;peciatim primo philo&longs;opho; quippe qui putem <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="philo&longs;o-ph&utilde;">philo&longs;o&shy;<lb/>phum</expan> <expan abbr="quend&atilde;">quendam</expan> vniuer&longs;alem, neque <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan> particularium <expan abbr="notiti&atilde;">notitiam</expan>, ni&longs;i generatim aggrredi; quoad <lb/>doceat ex <expan abbr="quib.">quibus</expan> exi&longs;tit definitio, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> &longs;it, &amp; c&ugrave;m varia &longs;int <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> genera, qui definitionis modus <lb/><expan abbr="cui&qacute;ue">cuique</expan> competat. </s><s>&longs;eor&longs;um ver&ograve; &longs;pectare res &agrave; materia &longs;uapt&egrave; natura &longs;ecretas, &longs;eu ex priuatione <lb/>di&longs;criminis, &longs;iue ex <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> tales fuerint qu&aelig; definitione <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="euoluun&ttilde;">euoluuntur</expan>, c&ugrave;m &longs;int &longs;implices &amp; actus. <lb/></s><s>Proinde non ver&egrave; &longs;cientia, &longs;ed &longs;apientia perhibetur. </s><s>Etenim &longs;i id ver&egrave; pronunciatur <expan abbr="pr&igrave;m&utilde;">pr&igrave;mum</expan> <expan abbr="philo-&longs;oph&utilde;">philo&shy;<lb/>&longs;ophum</expan> &longs;eparate formas &agrave; materia, non pote&longs;t ip&longs;e formas naturales &longs;pectare: &longs;unt <expan abbr=".n.">enim</expan> pror&longs;us in&shy;<lb/>&longs;eparabiles &agrave; materia; ab&longs;urda ver&ograve; e&longs;t illa mens qu&aelig; &longs;eparare conatur ea qu&aelig; &longs;eparari non po&longs;&shy;<lb/>&longs;unt, &amp; ni&longs;i &longs;epararet, efficeretur protinus &longs;pecialis, quippe Phy&longs;ica. </s><s>Sic fit vt ei&longs;dem generib. ac <lb/>differentiis <expan abbr="vtrunq.">vtrunque</expan> diffinitionis genus ab&longs;oluatur, nec <expan abbr="quic&qtilde;">quicquae</expan> pr&ecedil;ter genus ac <expan abbr="differ&etilde;tias">differentias</expan> in <expan abbr="quaq.">quaque</expan> <lb/>perfecta definitione flagitetur: quia &longs;cilicet materia &longs;en&longs;ilis ex genere, aut differentia <expan abbr="n&otilde;">non</expan> vtentib. <lb/></s><s>ab&longs;tractione per&longs;picua fiat, &amp; ab&longs;tractione facta <expan abbr="&itilde;">im</expan> definitione mathematica <expan abbr="m&etilde;tis">mentis</expan> ope <expan abbr="relinqua&ttilde;">relinquatur</expan>.<lb/> <arrow.to.target n="marg737"></arrow.to.target><lb/>&longs;en&longs;ilem <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &longs;umuntur, &amp; contr&agrave; qu&aelig; in circuli mathematici definitione collocantur, &agrave; ma&shy;<lb/>teria &longs;en&longs;ili <expan abbr="m&etilde;tis">mentis</expan> ope &longs;educuntur. </s><s>Peto ver&ograve; exempla libenter &agrave; mathematico, c&ugrave;m verear <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> <lb/>ip&longs;arum definitiones ad&longs;cribere &longs;peciatim primo philo&longs;opho; quippe qui putem <expan abbr="e&utilde;">eum</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="philo&longs;o-ph&utilde;">philo&longs;o&shy;<lb/>phum</expan> <expan abbr="quend&atilde;">quendam</expan> vniuer&longs;alem, neque <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan> particularium <expan abbr="notiti&atilde;">notitiam</expan>, ni&longs;i generatim aggrredi; quoad <lb/>doceat ex <expan abbr="quib.">quibus</expan> exi&longs;tit definitio, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> &longs;it, &amp; c&ugrave;m varia &longs;int <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> genera, qui definitionis modus <lb/><expan abbr="cui&qacute;ue">cuique</expan> competat. </s><s>&longs;eor&longs;um ver&ograve; &longs;pectare res &agrave; materia &longs;uapt&egrave; natura &longs;ecretas, &longs;eu ex priuatione <lb/>di&longs;criminis, &longs;iue ex <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> tales fuerint qu&aelig; definitione <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="euoluun&ttilde;">euoluuntur</expan>, c&ugrave;m &longs;int &longs;implices &amp; actus. <lb/></s><s>Proinde non ver&egrave; &longs;cientia, &longs;ed &longs;apientia perhibetur. </s><s>Etenim &longs;i id ver&egrave; pronunciatur <expan abbr="pr&igrave;m&utilde;">pr&igrave;mum</expan> <expan abbr="philo-&longs;oph&utilde;">philo&shy;<lb/>&longs;ophum</expan> &longs;eparate formas &agrave; materia, non pote&longs;t ip&longs;e formas naturales &longs;pectare: &longs;unt <expan abbr=".n.">enim</expan> pror&longs;us in&shy;<lb/>&longs;eparabiles &agrave; materia; ab&longs;urda ver&ograve; e&longs;t illa mens qu&aelig; &longs;eparare conatur ea qu&aelig; &longs;eparari non po&longs;&shy;<lb/>&longs;unt, &amp; ni&longs;i &longs;epararet, efficeretur protinus &longs;pecialis, quippe Phy&longs;ica. </s><s>Sic fit vt ei&longs;dem generib. ac <lb/>differentiis <expan abbr="vtrunq.">vtrunque</expan> diffinitionis genus ab&longs;oluatur, nec <expan abbr="quic&qtilde;">quicquae</expan> pr&ecedil;ter genus ac <expan abbr="differ&etilde;tias">differentias</expan> in <expan abbr="quaq.">quaque</expan> <lb/>perfecta definitione flagitetur: quia &longs;cilicet materia &longs;en&longs;ilis ex genere, aut differentia <expan abbr="n&otilde;">non</expan> vtentib. <lb/></s><s>ab&longs;tractione per&longs;picua fiat, &amp; ab&longs;tractione facta <expan abbr="&itilde;">im</expan> definitione mathematica <expan abbr="m&etilde;tis">mentis</expan> ope <expan abbr="relinqua&ttilde;">relinquatur</expan>.<lb/>
 <arrow.to.target n="marg738"></arrow.to.target></s></p> <arrow.to.target n="marg738"></arrow.to.target></s></p>
Line 3671 
Line 3531 
 <s>CVM demon&longs;tratum &longs;it quid &amp; quotuplex &longs;it materia &longs;en&longs;ilis, &amp; explicatum quod'nam <lb/>eius materi&aelig; genus accipiatur in methodo &amp; definitione naturali, &longs;equitur vt in&longs;tituto no&shy;<lb/>&longs;tro in&longs;i&longs;tentes, doceamus etiam, an'ne id materi&aelig; genus &longs;it pars e&longs;&longs;enti&aelig; naturalis. </s><s>Nam magna <lb/>e&longs;t lis inter Latin&ecedil; philo&longs;ophi&ecedil; patronos, &amp; veteres, &amp; <expan abbr="rec&etilde;tes">recentes</expan>, &amp; <expan abbr="vndiq.">vndique</expan> &longs;uccurrit quod in <expan abbr="vtr&atilde;q.">vtranque</expan> <lb/>partem problematis afferri po&longs;sit. </s><s>Nam tamet&longs;i <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> habent pro comperto materiam &longs;en&longs;ilem &agrave; <lb/>philo&longs;opho naturali definiente non e&longs;&longs;e <expan abbr="omittend&atilde;">omittendam</expan>, di&longs;&longs;erunt tamen, an vt form&aelig; vehiculum ac&shy;<lb/>cipiatur in definitionibus, an vt e&longs;&longs;enti&aelig; pars. </s><s>Qu&aelig;&longs;tio non facil&egrave; extricari pote&longs;t, nec &longs;ubuenit, <lb/>quod demon&longs;tratiu&egrave; ad alterutram <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> problematis decernatur, &amp; <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> <expan abbr="patronor&utilde;">patronorum</expan> <expan abbr="eorun-dem&qacute;">eorun&shy;<lb/>demque</expan>. </s><s>auctorittias maxim&ecedil; copia &longs;uppeditat. </s><s>Quamobrem nos quid probabilius nobis vi&longs;urum <lb/>&longs;it defendemus, &amp; in aliis illa notabimus qu&aelig; quoquomodo &agrave; decretis no&longs;tris abhorrentia cen&shy;<lb/>&longs;eri po&longs;sint. </s><s>Con&longs;tans <expan abbr="atq.">atque</expan> perpetuum Ari&longs;totelis te&longs;timonium nobis occurrit. </s><s>Naturales defini&shy;<lb/>tiones <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e &longs;ine motu tradendas, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> hoc e&longs;t, &longs;ine materia &longs;en&longs;ili. </s><s>T&ugrave;m etiam formas naturaleis <lb/> <s>CVM demon&longs;tratum &longs;it quid &amp; quotuplex &longs;it materia &longs;en&longs;ilis, &amp; explicatum quod'nam <lb/>eius materi&aelig; genus accipiatur in methodo &amp; definitione naturali, &longs;equitur vt in&longs;tituto no&shy;<lb/>&longs;tro in&longs;i&longs;tentes, doceamus etiam, an'ne id materi&aelig; genus &longs;it pars e&longs;&longs;enti&aelig; naturalis. </s><s>Nam magna <lb/>e&longs;t lis inter Latin&ecedil; philo&longs;ophi&ecedil; patronos, &amp; veteres, &amp; <expan abbr="rec&etilde;tes">recentes</expan>, &amp; <expan abbr="vndiq.">vndique</expan> &longs;uccurrit quod in <expan abbr="vtr&atilde;q.">vtranque</expan> <lb/>partem problematis afferri po&longs;sit. </s><s>Nam tamet&longs;i <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> habent pro comperto materiam &longs;en&longs;ilem &agrave; <lb/>philo&longs;opho naturali definiente non e&longs;&longs;e <expan abbr="omittend&atilde;">omittendam</expan>, di&longs;&longs;erunt tamen, an vt form&aelig; vehiculum ac&shy;<lb/>cipiatur in definitionibus, an vt e&longs;&longs;enti&aelig; pars. </s><s>Qu&aelig;&longs;tio non facil&egrave; extricari pote&longs;t, nec &longs;ubuenit, <lb/>quod demon&longs;tratiu&egrave; ad alterutram <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> problematis decernatur, &amp; <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> <expan abbr="patronor&utilde;">patronorum</expan> <expan abbr="eorun-dem&qacute;">eorun&shy;<lb/>demque</expan>. </s><s>auctorittias maxim&ecedil; copia &longs;uppeditat. </s><s>Quamobrem nos quid probabilius nobis vi&longs;urum <lb/>&longs;it defendemus, &amp; in aliis illa notabimus qu&aelig; quoquomodo &agrave; decretis no&longs;tris abhorrentia cen&shy;<lb/>&longs;eri po&longs;sint. </s><s>Con&longs;tans <expan abbr="atq.">atque</expan> perpetuum Ari&longs;totelis te&longs;timonium nobis occurrit. </s><s>Naturales defini&shy;<lb/>tiones <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e &longs;ine motu tradendas, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> hoc e&longs;t, &longs;ine materia &longs;en&longs;ili. </s><s>T&ugrave;m etiam formas naturaleis <lb/>
 <arrow.to.target n="marg739"></arrow.to.target><lb/>&agrave; tali materia nunqu&agrave;m po&longs;&longs;e diuelli, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> <expan abbr="atq.">atque</expan> illi grauiter accu&longs;ati qui formas naturaleis &agrave; materia <lb/> <arrow.to.target n="marg739"></arrow.to.target><lb/>&agrave; tali materia nunqu&agrave;m po&longs;&longs;e diuelli, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> <expan abbr="atq.">atque</expan> illi grauiter accu&longs;ati qui formas naturaleis &agrave; materia <lb/>
 <arrow.to.target n="marg740"></arrow.to.target><lb/>&longs;en&longs;ili &longs;egregare &longs;tuderent. </s><s>Necnon definitiones naturales, vbi &longs;ine materia tradantur e&longs;&longs;e diale&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg740"></arrow.to.target><lb/>&longs;en&longs;ili &longs;egregare &longs;tuderent. </s><s>Necnon definitiones naturales, vbi &longs;ine materia tradantur e&longs;&longs;e diale&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg741"></arrow.to.target><lb/>cticas, &amp; vanas, &longs;eu <expan abbr="c&otilde;munes">communes</expan> ob eam cau&longs;&longs;am qu&aelig; inferius exponetur. </s><s>Et cert&egrave; &longs;i rerum natura <lb/>definitione e&longs;t exponenda, ea ver&ograve; e&longs;t in materia, materia <expan abbr="quoq.">quoque</expan> in <expan abbr="illar&utilde;">illarum</expan> definitione &longs;umenda e&longs; <lb/>&longs;e videbitur. </s><s>Et quod diceret aduer&longs;arius, dans <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> eam nece&longs;&longs;ari&ograve; <expan abbr="&longs;umend&atilde;">&longs;umendam</expan> e&longs;&longs;e in definitione <lb/>naturali, non tamen vt <expan abbr="e&longs;s&etilde;ti&aelig;">e&longs;senti&aelig;</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> &amp; eius <expan abbr="r&otilde;nis">ronnis</expan> qua quid e&longs;t explicatur, &longs;ed quia non &longs;ine ip&longs;a <lb/>forma exi&longs;tit. </s><s>argumentabor ego eo con&longs;tituto. </s><s>Quicquid non e&longs;t de ratione formali rei <expan abbr="cuiu&longs;pi&atilde;">cuiu&longs;piam</expan> <lb/>ab ea po&longs;&longs;e abrahi, vel re, vel cogitatione: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> ratio formalis prima rei notio: quicquid extra <lb/>hanc e&longs;t <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> non primum, &longs;ed po&longs;terius &amp; qua&longs;i <expan abbr="extern&utilde;">externum</expan> e&longs;t. </s><s>Ergo ab illo <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> ab&longs;tractio fieri. </s><s>vt pri&shy;<lb/>uatio luminis in Luna e&longs;t <expan abbr="r&otilde;">rom</expan> formalis eclyp&longs;eos: ide&ograve; c&ugrave;m prim&ograve; <expan abbr="c&otilde;cipitur">concipitur</expan> eclyp&longs;is. </s><s>ea priuatio <lb/><expan abbr="c&otilde;cipitur">concipitur</expan>, ita vt <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> &longs;i &longs;it ex interuentu terr&aelig;, nec &longs;ine ip&longs;o exi&longs;tat, nihilominus ab eo &longs;eparari po&longs;&shy;<lb/>&longs;it: ei rei <expan abbr="&longs;ign&utilde;">&longs;ignum</expan> quia varij varias eius euenti cau&longs;&longs;as afferebant. </s><s>Ergo ab oppo&longs;ito. </s><s>Quod <expan abbr="neq.">neque</expan> re, <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> cogitatione &longs;eparatur, ide&longs;t de illius <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> formali. </s><s>Sed talis e&longs;t materia &longs;en&longs;ilis ex eo genere <lb/>ad <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> naturalem. </s><s>Ergo talis materies e&longs;t de <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> formali, &amp; prima notione form&ecedil; naturalis. <lb/></s><s><expan abbr="A&longs;s&utilde;ptio">A&longs;sumptio</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> ex multis locis in <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> philo&longs;ophia: etenim inter &longs;e <expan abbr="re&longs;pici&utilde;t">re&longs;piciunt</expan>, &amp; ab&longs;urda mens <lb/>qu&aelig; diuellere <expan abbr="cona&ttilde;">conatur</expan> &agrave; materia formam. </s><s>E&longs;t <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> materia de <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> formali <expan abbr="naturali&utilde;">naturalium</expan> formarum. <lb/></s><s>Quapropter ex regula Pr&ecedil;d. </s><s>Quicquid pr&ecedil;dicatur de pr&ecedil;dicato in quid e&longs;t, <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> pr&ecedil;dicatur in quid <lb/> <arrow.to.target n="marg741"></arrow.to.target><lb/>cticas, &amp; vanas, &longs;eu <expan abbr="c&otilde;munes">communes</expan> ob eam cau&longs;&longs;am qu&aelig; inferius exponetur. </s>                                                                <s>Et cert&egrave; &longs;i rerum natura <lb/>definitione e&longs;t exponenda, ea ver&ograve; e&longs;t in materia, materia <expan abbr="quoq.">quoque</expan> in <expan abbr="illar&utilde;">illarum</expan> definitione &longs;umenda e&longs; <lb/>&longs;e videbitur. </s>                                                                <s>Et quod diceret aduer&longs;arius, dans <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> eam nece&longs;&longs;ari&ograve; <expan abbr="&longs;umend&atilde;">&longs;umendam</expan> e&longs;&longs;e in definitione <lb/>naturali, non tamen vt <expan abbr="e&longs;s&etilde;ti&aelig;">e&longs;senti&aelig;</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> &amp; eius <expan abbr="r&otilde;nis">ronnis</expan> qua quid e&longs;t explicatur, &longs;ed quia non &longs;ine ip&longs;a <lb/>forma exi&longs;tit. </s>                                                                <s>argumentabor ego eo con&longs;tituto. </s>                                                                <s>Quicquid non e&longs;t de ratione formali rei <expan abbr="cuiu&longs;pi&atilde;">cuiu&longs;piam</expan> <lb/>ab ea po&longs;&longs;e abrahi, vel re, vel cogitatione: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> ratio formalis prima rei notio: quicquid extra <lb/>hanc e&longs;t <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> non primum, &longs;ed po&longs;terius &amp; qua&longs;i <expan abbr="extern&utilde;">externum</expan> e&longs;t. </s>                                                                <s>Ergo ab illo <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> ab&longs;tractio fieri. </s>                                                                <s>vt pri&shy;<lb/>uatio luminis in Luna e&longs;t <expan abbr="r&otilde;">rom</expan> formalis eclyp&longs;eos: ide&ograve; c&ugrave;m prim&ograve; <expan abbr="c&otilde;cipitur">concipitur</expan> eclyp&longs;is. </s>                                                                <s>ea priuatio <lb/><expan abbr="c&otilde;cipitur">concipitur</expan>, ita vt <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> &longs;i &longs;it ex interuentu terr&aelig;, nec &longs;ine ip&longs;o exi&longs;tat, nihilominus ab eo &longs;eparari po&longs;&shy;<lb/>&longs;it: ei rei <expan abbr="&longs;ign&utilde;">&longs;ignum</expan> quia varij varias eius euenti cau&longs;&longs;as afferebant. </s>                                                                <s>Ergo ab oppo&longs;ito. </s>                                                                <s>Quod <expan abbr="neq.">neque</expan> re, <lb/><expan abbr="neq.">neque</expan> cogitatione &longs;eparatur, ide&longs;t de illius <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> formali. </s>                                                                <s>Sed talis e&longs;t materia &longs;en&longs;ilis ex eo genere <lb/>ad <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> naturalem. </s>                                                                <s>Ergo talis materies e&longs;t de <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> formali, &amp; prima notione form&ecedil; naturalis. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="A&longs;s&utilde;ptio">A&longs;sumptio</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> ex multis locis in <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> philo&longs;ophia: etenim inter &longs;e <expan abbr="re&longs;pici&utilde;t">re&longs;piciunt</expan>, &amp; ab&longs;urda mens <lb/>qu&aelig; diuellere <expan abbr="cona&ttilde;">conatur</expan> &agrave; materia formam. </s>                                                                <s>E&longs;t <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> materia de <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> formali <expan abbr="naturali&utilde;">naturalium</expan> formarum. <lb/></s>                                                                <s>Quapropter ex regula Pr&ecedil;d. </s>                                                                <s>Quicquid pr&ecedil;dicatur de pr&ecedil;dicato in quid e&longs;t, <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> pr&ecedil;dicatur in quid <lb/>
 <arrow.to.target n="marg742"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t de &longs;ubiecto. </s><s>Sed materia pr&ecedil;dicatur in quid e&longs;t de forma; forma <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> de <expan abbr="c&otilde;po&longs;ito">compo&longs;ito</expan>. </s><s>ergo &amp; ma&shy;<lb/>teria de <expan abbr="c&otilde;po&longs;ito">compo&longs;ito</expan>. </s><s>Deinde materia a&longs;signatur phy&longs;ic&egrave; ad <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> ip&longs;ius quid e&longs;t, veluti c&ugrave;m <lb/>veteres philo&longs;ophi definiebant per <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &longs;olam. </s><s>Accedit e&ograve;dem quae tum &longs;cire vnum quodque <lb/>arbitramur, quando nouimus ex quibus &amp; quot principiis <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan>, &longs;ed con&longs;tat ex materia &amp; for&shy;<lb/>ma: ergo debemus &longs;cire per materiam &amp; formam. </s><s>At ver&ograve; c&ugrave;m duplex cognitio &longs;it quid e&longs;t, &amp; <lb/>quale e&longs;t; qu&aelig;ro qu&aelig;'nam erit cognitio per materiam, neque &longs;an&egrave; quale e&longs;t, e&longs;t enim maxim&egrave; <lb/><expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan> &amp; quid igitur. </s><s><expan abbr="Extat&etilde;t">Extatent</expan> <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> Philo&longs;ophi, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> rationem .&longs;. </s><s><expan abbr="c&otilde;po&longs;iti">compo&longs;iti</expan> di&longs;&longs;olui in <expan abbr="r&otilde;nes">ronnes</expan> <expan abbr="c&otilde;pon&etilde;-">componen&shy;<lb/></expan> <arrow.to.target n="marg742"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t de &longs;ubiecto. </s>                                                                <s>Sed materia pr&ecedil;dicatur in quid e&longs;t de forma; forma <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> de <expan abbr="c&otilde;po&longs;ito">compo&longs;ito</expan>. </s>                                                                <s>ergo &amp; ma&shy;<lb/>teria de <expan abbr="c&otilde;po&longs;ito">compo&longs;ito</expan>. </s>                                                                <s>Deinde materia a&longs;signatur phy&longs;ic&egrave; ad <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> ip&longs;ius quid e&longs;t, veluti c&ugrave;m <lb/>veteres philo&longs;ophi definiebant per <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &longs;olam. </s>                                                                <s>Accedit e&ograve;dem quae tum &longs;cire vnum quodque <lb/>arbitramur, quando nouimus ex quibus &amp; quot principiis <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan>, &longs;ed con&longs;tat ex materia &amp; for&shy;<lb/>ma: ergo debemus &longs;cire per materiam &amp; formam. </s>                                                                <s>At ver&ograve; c&ugrave;m duplex cognitio &longs;it quid e&longs;t, &amp; <lb/>quale e&longs;t; qu&aelig;ro qu&aelig;'nam erit cognitio per materiam, neque &longs;an&egrave; quale e&longs;t, e&longs;t enim maxim&egrave; <lb/><expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan> &amp; quid igitur. </s>                                                                <s><expan abbr="Extat&etilde;t">Extatent</expan> <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> Philo&longs;ophi, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> rationem .&longs;. </s>                                                                <s><expan abbr="c&otilde;po&longs;iti">compo&longs;iti</expan> di&longs;&longs;olui in <expan abbr="r&otilde;nes">ronnes</expan> <expan abbr="c&otilde;pon&etilde;-">componen&shy;<lb/></expan>
 <arrow.to.target n="marg743"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="ti&utilde;">tium</expan>. </s><s><expan abbr="r&otilde;">rom</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> e&longs;t oratio explicans quid e&longs;t. </s><s><expan abbr="Eti&atilde;">Etiam</expan> mult&ograve; planius elocutus e&longs;t Ari&longs;t. </s><s>in calce 4. Meteor. <lb/></s><s><expan abbr="d&utilde;">dum</expan> &longs;ic <expan abbr="&itilde;quit">inquit</expan>. </s><s>&ldquo;Sic <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;cimus <expan abbr="vnumquodq.">vnumquodque</expan> cur, &amp; quid e&longs;t, &longs;i <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>, vel <expan abbr="r&otilde;nem">ronnem</expan> habeamus: maxim&egrave; <lb/>ver&ograve; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ambo [vtra&longs;q. </s><s>cau&longs;&longs;as] ortus &amp; interitus, &amp; vnde <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> mot^{9}. <expan abbr="Dem&utilde;">Demum</expan> definitio p <expan abbr="for-m&atilde;">for&shy;<lb/>mam</expan> <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> in phy&longs;icis e&longs;t vana &amp; imperfecta.&rdquo; <expan abbr="N&utilde;c">Nunc</expan> &longs;i in definitione <expan abbr="qu&ecedil;ri&ttilde;">qu&ecedil;ritur</expan> <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> &longs;ola, &amp; h&ecedil;c <expan abbr="p&etilde;det">pendet</expan> <lb/>ex &longs;ola forma. </s><s>cur ergo vana definitio per <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> formam? </s><s>Fort&egrave; dices <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="definition&etilde;">definitionem</expan> logicam,  <arrow.to.target n="marg743"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="ti&utilde;">tium</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="r&otilde;">rom</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> e&longs;t oratio explicans quid e&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="Eti&atilde;">Etiam</expan> mult&ograve; planius elocutus e&longs;t Ari&longs;t. </s>                                                                <s>in calce 4. Meteor. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="d&utilde;">dum</expan> &longs;ic <expan abbr="&itilde;quit">inquit</expan>. </s>                                                                <s>&ldquo;Sic <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;cimus <expan abbr="vnumquodq.">vnumquodque</expan> cur, &amp; quid e&longs;t, &longs;i <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>, vel <expan abbr="r&otilde;nem">ronnem</expan> habeamus: maxim&egrave; <lb/>ver&ograve; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ambo [vtra&longs;q. </s>                                                                <s>cau&longs;&longs;as] ortus &amp; interitus, &amp; vnde <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan> mot^{9}. <expan abbr="Dem&utilde;">Demum</expan> definitio p <expan abbr="for-m&atilde;">for&shy;<lb/>mam</expan> <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> in phy&longs;icis e&longs;t vana &amp; imperfecta.&rdquo; <expan abbr="N&utilde;c">Nunc</expan> &longs;i in definitione <expan abbr="qu&ecedil;ri&ttilde;">qu&ecedil;ritur</expan> <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> &longs;ola, &amp; h&ecedil;c <expan abbr="p&etilde;det">pendet</expan> <lb/>ex &longs;ola forma. </s>                                                                <s>cur ergo vana definitio per <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> formam? </s>                                                                <s>Fort&egrave; dices <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="definition&etilde;">definitionem</expan> logicam,
 <pb pagenum="83"/> <pb pagenum="83"/>
 <arrow.to.target n="marg744"></arrow.to.target><lb/>non naturalem; meo quidem iudicio non potes, qu&ograve;d ea complet definitionem naturalem, &amp; fa&shy;<lb/>cit vt qu&aelig; c&ecedil;teroqui dialectica fuerat, euadat naturalis. </s><s>Itaque &longs;i propter quod <expan abbr="vnumquod&qacute;">vnumquodque</expan>. </s><s>ta&shy;<lb/>le e&longs;t, &amp; illud magis tale, c&ugrave;m definitio per formam fiat naturalis acce&longs;sione materi&aelig;, ergo &amp; de&shy;<lb/>finitio per materiam magis erit naturalis. </s><s>Neque id ob&longs;tat qu&ograve;d forma &longs;it magis natura qu&agrave;m <lb/>materia: e&longs;t enim magis natura, quoad pertinet ad e&longs;&longs;entiam, non autem cau&longs;&longs;a methodi; defini&shy;<lb/>tio per materiam contr&agrave; methodi magis e&longs;t, licet &longs;it e&longs;&longs;enti&aelig; minus. </s><s>Dices'ne di&longs;&longs;olui compo&longs;itum <lb/>in rationem materi&aelig;, non quia &longs;it pars e&longs;&longs;enti&aelig;, &longs;ed quia vehiculum &longs;it, &amp; ad id nece&longs;&longs;arium, vt <lb/>forma exi&longs;tat? </s><s>Non licet, opinor; neque enim notat antiquos Ari&longs;toteles, qu&ograve;d per materiam de&shy;<lb/>finirent, quia pars e&longs;&longs;enti&aelig; non e&longs;&longs;et, &longs;ed vehiculum; ver&ugrave;m qu&ograve;d in illa &longs;ola conquie&longs;cerent. </s><s>Ne&shy;<lb/>que item ver&ograve; a&longs;&longs;eritur materiam adiuuare notitiam form&aelig;, quia per ip&longs;am &longs;ub&longs;i&longs;tit: Nanque <lb/>omnino &longs;equeretur prius in notitia di&longs;tincta ex po&longs;teriore pendere; proptere&agrave; qu&ograve;d pertinet hoc <lb/>ad <foreign lang="greek">u(\pazcin</foreign>, non ad <foreign lang="greek">ou)sian &amp; to) ti\ e)si\</foreign>, &longs;ed <foreign lang="greek">u(\pazcis</foreign> e&longs;t &longs;ingularis caduca, &amp; po&longs;terior; e&longs;&longs;entia <lb/>vniuer&longs;alis &aelig;terna &amp; prior. </s><s>Itaque potius <foreign lang="greek">u(\pazcis</foreign> ex e&longs;&longs;entia cogno&longs;cetur, qu&agrave;m e&longs;&longs;entia ex <lb/><foreign lang="greek">u(\pazcew)s</foreign>. </s><s>Nam c&ecedil;teroquin qu&aelig; D. Thomas, &amp; &longs;ectatores Scoti in medium attulerunt licet <lb/>apud ip&longs;os valeant admodum, apud nos locum habere non po&longs;&longs;unt. </s><s>Nimirum, &longs;i materia &longs;o&shy;<lb/>l&ugrave;m vehiculi vicem in definitione &longs;ubiret, etiam &longs;ub&longs;tantiam iri definitum ex additamento <expan abbr="qu&etilde;-">quen&shy;<lb/></expan> <arrow.to.target n="marg744"></arrow.to.target><lb/>non naturalem; meo quidem iudicio non potes, qu&ograve;d ea complet definitionem naturalem, &amp; fa&shy;<lb/>cit vt qu&aelig; c&ecedil;teroqui dialectica fuerat, euadat naturalis. </s><s>Itaque &longs;i propter quod <expan abbr="vnumquod&qacute;">vnumquodque</expan>. </s><s>ta&shy;<lb/>le e&longs;t, &amp; illud magis tale, c&ugrave;m definitio per formam fiat naturalis acce&longs;sione materi&aelig;, ergo &amp; de&shy;<lb/>finitio per materiam magis erit naturalis. </s><s>Neque id ob&longs;tat qu&ograve;d forma &longs;it magis natura qu&agrave;m <lb/>materia: e&longs;t enim magis natura, quoad pertinet ad e&longs;&longs;entiam, non autem cau&longs;&longs;a methodi; defini&shy;<lb/>tio per materiam contr&agrave; methodi magis e&longs;t, licet &longs;it e&longs;&longs;enti&aelig; minus. </s><s>Dices'ne di&longs;&longs;olui compo&longs;itum <lb/>in rationem materi&aelig;, non quia &longs;it pars e&longs;&longs;enti&aelig;, &longs;ed quia vehiculum &longs;it, &amp; ad id nece&longs;&longs;arium, vt <lb/>forma exi&longs;tat? </s><s>Non licet, opinor; neque enim notat antiquos Ari&longs;toteles, qu&ograve;d per materiam de&shy;<lb/>finirent, quia pars e&longs;&longs;enti&aelig; non e&longs;&longs;et, &longs;ed vehiculum; ver&ugrave;m qu&ograve;d in illa &longs;ola conquie&longs;cerent. </s><s>Ne&shy;<lb/>que item ver&ograve; a&longs;&longs;eritur materiam adiuuare notitiam form&aelig;, quia per ip&longs;am &longs;ub&longs;i&longs;tit: Nanque <lb/>omnino &longs;equeretur prius in notitia di&longs;tincta ex po&longs;teriore pendere; proptere&agrave; qu&ograve;d pertinet hoc <lb/>ad <foreign lang="greek">u(\pazcin</foreign>, non ad <foreign lang="greek">ou)sian &amp; to) ti\ e)si\</foreign>, &longs;ed <foreign lang="greek">u(\pazcis</foreign> e&longs;t &longs;ingularis caduca, &amp; po&longs;terior; e&longs;&longs;entia <lb/>vniuer&longs;alis &aelig;terna &amp; prior. </s><s>Itaque potius <foreign lang="greek">u(\pazcis</foreign> ex e&longs;&longs;entia cogno&longs;cetur, qu&agrave;m e&longs;&longs;entia ex <lb/><foreign lang="greek">u(\pazcew)s</foreign>. </s><s>Nam c&ecedil;teroquin qu&aelig; D. Thomas, &amp; &longs;ectatores Scoti in medium attulerunt licet <lb/>apud ip&longs;os valeant admodum, apud nos locum habere non po&longs;&longs;unt. </s><s>Nimirum, &longs;i materia &longs;o&shy;<lb/>l&ugrave;m vehiculi vicem in definitione &longs;ubiret, etiam &longs;ub&longs;tantiam iri definitum ex additamento <expan abbr="qu&etilde;-">quen&shy;<lb/></expan>
 <arrow.to.target n="marg745"></arrow.to.target><lb/>admodum accidens. </s><s>Etenim &longs;icuti &longs;ubiectum ponitur in definitione accidentis, velut eius vehicu&shy;<lb/>lum; non quia &longs;it pars quiditatis accidentis, vt in &longs;imitate na&longs;us; &longs;ed quia &longs;it naturale vehiculum <lb/>&longs;imitatis (e&longs;t enim &longs;imitas accidens, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s><s>&longs;implex qu&aelig;dam natura) &longs;ic de &longs;ub&longs;tanti&aelig; definitione <lb/>dicendum foret. </s><s>Deinde quia &longs;equeretur, vt &longs;ola forma e&longs;&longs;et tota, &amp; completa quiditas, &amp; &longs;pecies: <lb/>ex quo efficeretur vt anima hominis &longs;eparata e&longs;&longs;et totus homo. </s><s>Nec forma c&ugrave;m materia faceret <lb/>vnum per &longs;e, quia fit vnum per &longs;e ex imperfectis &longs;olum, non autem ex aliquo perfecto, nunc for&shy;<lb/>ma perfectum quid e&longs;&longs;et. </s><s>Quin etiam nullum foret di&longs;crimen inter res materia concretas, &amp; &agrave; <lb/>materia &longs;eparatas: in vtri&longs;que enim &longs;ola forma e&longs;&longs;et vniuer&longs;a quiditas. </s><s>Nanque etiam &longs;ubiectum <lb/> <arrow.to.target n="marg745"></arrow.to.target><lb/>admodum accidens. </s><s>Etenim &longs;icuti &longs;ubiectum ponitur in definitione accidentis, velut eius vehicu&shy;<lb/>lum; non quia &longs;it pars quiditatis accidentis, vt in &longs;imitate na&longs;us; &longs;ed quia &longs;it naturale vehiculum <lb/>&longs;imitatis (e&longs;t enim &longs;imitas accidens, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s><s>&longs;implex qu&aelig;dam natura) &longs;ic de &longs;ub&longs;tanti&aelig; definitione <lb/>dicendum foret. </s><s>Deinde quia &longs;equeretur, vt &longs;ola forma e&longs;&longs;et tota, &amp; completa quiditas, &amp; &longs;pecies: <lb/>ex quo efficeretur vt anima hominis &longs;eparata e&longs;&longs;et totus homo. </s><s>Nec forma c&ugrave;m materia faceret <lb/>vnum per &longs;e, quia fit vnum per &longs;e ex imperfectis &longs;olum, non autem ex aliquo perfecto, nunc for&shy;<lb/>ma perfectum quid e&longs;&longs;et. </s><s>Quin etiam nullum foret di&longs;crimen inter res materia concretas, &amp; &agrave; <lb/>materia &longs;eparatas: in vtri&longs;que enim &longs;ola forma e&longs;&longs;et vniuer&longs;a quiditas. </s><s>Nanque etiam &longs;ubiectum <lb/>
Line 3690 
Line 3550 
 <arrow.to.target n="marg755"></arrow.to.target><lb/>quam partem e&longs;&longs;enti&aelig; naturalis; in c&ecedil;teris methodis qu&aelig; materiam &longs;en&longs;ilem non &longs;pectant; ex ne&shy;<lb/>ce&longs;sitate con&longs;ecutionis &longs;olum: c&ecedil;ter&ugrave;m &longs;ine materia &longs;en&longs;ili definitionem quidem e&longs;&longs;e po&longs;&longs;e, atque <lb/>illam in &longs;uo genere ab&longs;olutam, vt in prima philo&longs;ophia, &amp; mathematicis; veruntamen non natu&shy;<lb/>ralem: nam con&longs;ideratio materi&aelig; naturalis e&longs;t propria: &amp; hoc nomine philo&longs;ophus naturalis &agrave; <lb/>c&ecedil;teris &longs;eparatur; ex eo enim qu&ograve;d applicat c&ecedil;teras cau&longs;&longs;as ad materiam, naturalis appellatur: nec <lb/>&longs;an&egrave; qu&ograve;d &longs;olam materiam con&longs;ideret; qu&ograve;d e&longs;&longs;et h&aelig;c imperfecta con&longs;ideratio; &longs;ed quia cum reli&shy;<lb/>quis cau&longs;sis &longs;peculetur materiam. </s><s>Ari&longs;totelem ver&ograve; puto in libris prim&ecedil; philo&longs;ophi&aelig; &longs;&aelig;p&egrave; <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <lb/>&amp; e&longs;&longs;entiam accepi&longs;&longs;e pro eodem, &amp; form&aelig; &longs;olius in hoc officio memini&longs;&longs;e, neglexi&longs;&longs;e materiam <lb/>non vna de cau&longs;&longs;a. </s><s>C&ugrave;m enim &longs;it &longs;peculator communis &amp; vniuer&longs;alis &amp; generalem <expan abbr="per&longs;on&atilde;">per&longs;onam</expan> &longs;u&shy;<lb/>&longs;tineat, neque addictam cuipiam con&longs;iderationi &longs;peciali, cuiu&longs;modi in phy&longs;icis, aut mathematicis <lb/>habetur, ea debet tradere qu&ecedil; generalia &longs;unt: generale ver&ograve; cuique &longs;peculatori e&longs;t definire per for&shy;<lb/>mam: materiam nonnulli negligunt; idcirco definitiones &amp; quid e&longs;t ex &longs;ola forma a&longs;signat. </s><s>Aut &longs;i <lb/>tibi &longs;u&longs;pecta e&longs;t h&aelig;c &longs;olutio, quia nimirum logicus, etiam &longs;it artifex, eodem plan&egrave; modo commu&shy;<lb/>nis, &amp; tamen dicitur per omne cau&longs;&longs;arum genus definire; accipito ip&longs;um con&longs;iderare e&longs;&longs;entiam vt <lb/> <arrow.to.target n="marg755"></arrow.to.target><lb/>quam partem e&longs;&longs;enti&aelig; naturalis; in c&ecedil;teris methodis qu&aelig; materiam &longs;en&longs;ilem non &longs;pectant; ex ne&shy;<lb/>ce&longs;sitate con&longs;ecutionis &longs;olum: c&ecedil;ter&ugrave;m &longs;ine materia &longs;en&longs;ili definitionem quidem e&longs;&longs;e po&longs;&longs;e, atque <lb/>illam in &longs;uo genere ab&longs;olutam, vt in prima philo&longs;ophia, &amp; mathematicis; veruntamen non natu&shy;<lb/>ralem: nam con&longs;ideratio materi&aelig; naturalis e&longs;t propria: &amp; hoc nomine philo&longs;ophus naturalis &agrave; <lb/>c&ecedil;teris &longs;eparatur; ex eo enim qu&ograve;d applicat c&ecedil;teras cau&longs;&longs;as ad materiam, naturalis appellatur: nec <lb/>&longs;an&egrave; qu&ograve;d &longs;olam materiam con&longs;ideret; qu&ograve;d e&longs;&longs;et h&aelig;c imperfecta con&longs;ideratio; &longs;ed quia cum reli&shy;<lb/>quis cau&longs;sis &longs;peculetur materiam. </s><s>Ari&longs;totelem ver&ograve; puto in libris prim&ecedil; philo&longs;ophi&aelig; &longs;&aelig;p&egrave; <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <lb/>&amp; e&longs;&longs;entiam accepi&longs;&longs;e pro eodem, &amp; form&aelig; &longs;olius in hoc officio memini&longs;&longs;e, neglexi&longs;&longs;e materiam <lb/>non vna de cau&longs;&longs;a. </s><s>C&ugrave;m enim &longs;it &longs;peculator communis &amp; vniuer&longs;alis &amp; generalem <expan abbr="per&longs;on&atilde;">per&longs;onam</expan> &longs;u&shy;<lb/>&longs;tineat, neque addictam cuipiam con&longs;iderationi &longs;peciali, cuiu&longs;modi in phy&longs;icis, aut mathematicis <lb/>habetur, ea debet tradere qu&ecedil; generalia &longs;unt: generale ver&ograve; cuique &longs;peculatori e&longs;t definire per for&shy;<lb/>mam: materiam nonnulli negligunt; idcirco definitiones &amp; quid e&longs;t ex &longs;ola forma a&longs;signat. </s><s>Aut &longs;i <lb/>tibi &longs;u&longs;pecta e&longs;t h&aelig;c &longs;olutio, quia nimirum logicus, etiam &longs;it artifex, eodem plan&egrave; modo commu&shy;<lb/>nis, &amp; tamen dicitur per omne cau&longs;&longs;arum genus definire; accipito ip&longs;um con&longs;iderare e&longs;&longs;entiam vt <lb/>
 <arrow.to.target n="marg756"></arrow.to.target><lb/>totum &longs;ecundum formam, non &longs;ecundum materiam &amp; extentum in &longs;uis partibus: e&longs;t enim non <lb/>in ip&longs;is partibus po&longs;ita e&longs;&longs;enti&aelig; ratio, &longs;ed in ip&longs;a vniuer&longs;itate. </s><s>&amp; ita plan&egrave; &longs;e habet in e&longs;&longs;entia, velut <lb/>in numeris; etenim &longs;i octo &longs;ump&longs;eris &amp; c&ugrave;m quatuor contuleris exi&longs;tit ratio dupli; atque ita h&aelig;c <lb/>ratio in octo con&longs;i&longs;tit, vt &longs;i vnum demas; continu&ograve; ratio commutetur, &amp; vbi erat dupli efficiatur <lb/>&longs;uperpartiens quartas: proinde e&longs;&longs;enti&aelig; po&longs;it&aelig; &longs;unt in certa ratione. </s><s>Aut etiam qu&ograve;d non omittat <lb/>materiam, &longs;ed tribuat form&aelig; quid e&longs;t, c&ugrave;m forma ab&longs;oluat quiditatem, &amp; &longs;it poti&longs;sima pars per <lb/>quam res e&longs;t, &amp; ibi &longs;pectans proprietates entis, quatenus e&longs;t, tribuat vniuer&longs;am e&longs;&longs;entiam form&aelig;. <lb/></s><s>&amp; fort&egrave; ob omnes ha&longs;ce cau&longs;&longs;as ita factitarit. </s><s>Nec quamuis ali&aelig; methodi materiam omittant; id&shy;<lb/>circo degenerant in dialecticen; nec earum definitiones communes <expan abbr="van&ecedil;&qacute;">van&ecedil;que</expan>. </s><s>&longs;unt, quemadmodum <lb/>&longs;i in methodo naturali traderentur: optim&egrave; enim explent &longs;uum munus, qu&ograve;d materi&aelig; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> egeant; <lb/>&longs;ed in naturali plan&egrave; non pr&aelig;&longs;tarent id quod ip&longs;a de&longs;iderat. </s><s>Proinde quamuis ad rem ip&longs;am qu&ecedil; <lb/>&longs;&aelig;p&egrave; e&longs;t in materia, forta&longs;&longs;e parum; at &longs;atis cert&egrave; ad methodum. </s><s>&amp; hoc videtur fui&longs;&longs;e iudicium. <lb/></s><s>Philo&longs;ophi 1. de Anim. </s><s>Quanqu&agrave;m alicui mirabile videri potuit: cur eam definitionem qu&aelig; ma&shy;<lb/>teria &longs;ola con&longs;i&longs;teret; naturalem &longs;an&egrave; &longs;tatueret; &longs;ed imperfectam; &amp; qu&aelig; per formam dialecti&shy;<lb/>cam; quand&ograve; &amp; naturalis &longs;pectat formam; <expan abbr="multo&qacute;ue">multoque</expan> magis habet eius rationem, qu&agrave;m materi&aelig;.  <arrow.to.target n="marg756"></arrow.to.target><lb/>totum &longs;ecundum formam, non &longs;ecundum materiam &amp; extentum in &longs;uis partibus: e&longs;t enim non <lb/>in ip&longs;is partibus po&longs;ita e&longs;&longs;enti&aelig; ratio, &longs;ed in ip&longs;a vniuer&longs;itate. </s><s>&amp; ita plan&egrave; &longs;e habet in e&longs;&longs;entia, velut <lb/>in numeris; etenim &longs;i octo &longs;ump&longs;eris &amp; c&ugrave;m quatuor contuleris exi&longs;tit ratio dupli; atque ita h&aelig;c <lb/>ratio in octo con&longs;i&longs;tit, vt &longs;i vnum demas; continu&ograve; ratio commutetur, &amp; vbi erat dupli efficiatur <lb/>&longs;uperpartiens quartas: proinde e&longs;&longs;enti&aelig; po&longs;it&aelig; &longs;unt in certa ratione. </s><s>Aut etiam qu&ograve;d non omittat <lb/>materiam, &longs;ed tribuat form&aelig; quid e&longs;t, c&ugrave;m forma ab&longs;oluat quiditatem, &amp; &longs;it poti&longs;sima pars per <lb/>quam res e&longs;t, &amp; ibi &longs;pectans proprietates entis, quatenus e&longs;t, tribuat vniuer&longs;am e&longs;&longs;entiam form&aelig;. <lb/></s><s>&amp; fort&egrave; ob omnes ha&longs;ce cau&longs;&longs;as ita factitarit. </s><s>Nec quamuis ali&aelig; methodi materiam omittant; id&shy;<lb/>circo degenerant in dialecticen; nec earum definitiones communes <expan abbr="van&ecedil;&qacute;">van&ecedil;que</expan>. </s><s>&longs;unt, quemadmodum <lb/>&longs;i in methodo naturali traderentur: optim&egrave; enim explent &longs;uum munus, qu&ograve;d materi&aelig; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> egeant; <lb/>&longs;ed in naturali plan&egrave; non pr&aelig;&longs;tarent id quod ip&longs;a de&longs;iderat. </s><s>Proinde quamuis ad rem ip&longs;am qu&ecedil; <lb/>&longs;&aelig;p&egrave; e&longs;t in materia, forta&longs;&longs;e parum; at &longs;atis cert&egrave; ad methodum. </s><s>&amp; hoc videtur fui&longs;&longs;e iudicium. <lb/></s><s>Philo&longs;ophi 1. de Anim. </s><s>Quanqu&agrave;m alicui mirabile videri potuit: cur eam definitionem qu&aelig; ma&shy;<lb/>teria &longs;ola con&longs;i&longs;teret; naturalem &longs;an&egrave; &longs;tatueret; &longs;ed imperfectam; &amp; qu&aelig; per formam dialecti&shy;<lb/>cam; quand&ograve; &amp; naturalis &longs;pectat formam; <expan abbr="multo&qacute;ue">multoque</expan> magis habet eius rationem, qu&agrave;m materi&aelig;.
 <pb pagenum="85"/> <pb pagenum="85"/>
 <arrow.to.target n="marg757"></arrow.to.target><lb/>Potuit ergo dici eam <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;&longs;e naturalem, &longs;ed <expan abbr="imperfect&atilde;">imperfectam</expan>, &longs;icuti dictum e&longs;t de ea qu&aelig; po&longs;ita e&longs;t in <lb/>&longs;ola materia. </s><s>&amp; dialecticus <expan abbr="o&etilde;">oem</expan> cau&longs;&longs;&aelig; genus tractare <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>: nihil <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;t quod ip&longs;e non attingere queat; &amp; <lb/>apud <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> non minus rit&egrave; <expan abbr="di&longs;putat&utilde;">di&longs;putatum</expan> fuerit de definitione, &longs;i interroget, aut <expan abbr="re&longs;p&otilde;deat">re&longs;pondeat</expan> an accen&longs;io &longs;an&shy;<lb/>guinis &longs;it ir&ecedil; definitio, qu&ecedil; <expan abbr="c&otilde;tinet">continet</expan> <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>; <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> &longs;i <expan abbr="qu&ecedil;ra&ttilde;">qu&ecedil;ratur</expan> &longs;it'ne eius definitio appetitus vltionis qu&ecedil; <lb/><expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> ex forma. </s><s>Addo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan>, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> dialecticus accipiat <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> cau&longs;&longs;as; cur <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> ea qu&ecedil; <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> ex forma &amp; mate&shy;<lb/>ria, <expan abbr="poni&ttilde;">ponitur</expan> phy&longs;ica, non dialectica? </s><s><expan abbr="n&atilde;">nam</expan> qu&ecedil; <expan abbr="c&otilde;&longs;iderat">con&longs;iderat</expan> vtra&longs;que cau&longs;&longs;as &longs;eor&longs;um; quid ab&longs;urdi e&longs;t, &longs;i &longs;pe&shy;<lb/>ctet <expan abbr="it&etilde;">item</expan> vtra&longs;que coniunctim? </s><s><expan abbr="Quant&utilde;">Quantum</expan> pertinet ad primas illas obiectiones, fort&egrave; dici po&longs;&longs;et, Ari&longs;t. </s><s>ibi <lb/>non di&longs;tinguere definitiones ex <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> formali <expan abbr="&longs;cientiar&utilde;">&longs;cientiarum</expan>, &longs;ed &egrave; &longs;copo, hoc e&longs;t ex eo quod poti&longs;sim&egrave; re&shy;<lb/>&longs;picitur in methodo. </s><s>Qu&ograve;d igitur in dialectica illa definitio qu&ecedil; per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> traditur, e&longs;t perfecta; in <lb/>phy&longs;icis imperfecta, &amp; a&longs;&longs;umptione materi&ecedil; <expan abbr="&longs;uppl&etilde;da">&longs;upplenda</expan>; &longs;ic definitio per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> dialectico tribuit, ne&shy;<lb/>que tollit hoc, quin <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> dialecticus in &longs;uis di&longs;putationib. <expan abbr="o&etilde;">oem</expan> aliud cau&longs;&longs;&ecedil; genus v&longs;urpet: neque <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ex <lb/>hoc <expan abbr="vetabi&ttilde;">vetabitur</expan>, quominus philo&longs;ophus naturalis <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> definiat per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, &longs;ed illud <expan abbr="tant&utilde;modo">tantummodo</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;titue&ttilde;">con&longs;tituetur</expan> <lb/><expan abbr="e&atilde;">eam</expan> <expan abbr="definition&etilde;">definitionem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="imperfect&atilde;">imperfectam</expan>. </s><s>e&longs;t ver&ograve; perfecta definitio per <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> in dialectica, quae abund&egrave; <expan abbr="&ptilde;&longs;tat">pn&longs;tat</expan> <lb/>idquod &agrave; dialectico <expan abbr="de&longs;idera&ttilde;">de&longs;ideratur</expan>: vult <expan abbr=".n.">enim</expan> no&longs;&longs;e quid e&longs;t, quod ip&longs;e ab omni <expan abbr="cau&longs;&longs;ar&utilde;">cau&longs;&longs;arum</expan> genere &longs;eor&longs;um ducit. <lb/></s><s><expan abbr="C&ecedil;ter&utilde;">C&ecedil;terum</expan> <expan abbr="oppon&atilde;">opponam</expan> &amp; <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> modo <expan abbr="definition&etilde;">definitionem</expan> ex materia apud <expan abbr="dialectic&utilde;">dialecticum</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="perfect&atilde;">perfectam</expan>; ergo &amp; h&ecedil;c erat <lb/> <arrow.to.target n="marg757"></arrow.to.target><lb/>Potuit ergo dici eam <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;&longs;e naturalem, &longs;ed <expan abbr="imperfect&atilde;">imperfectam</expan>, &longs;icuti dictum e&longs;t de ea qu&aelig; po&longs;ita e&longs;t in <lb/>&longs;ola materia. </s>                                                                <s>&amp; dialecticus <expan abbr="o&etilde;">oem</expan> cau&longs;&longs;&aelig; genus tractare <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>: nihil <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;t quod ip&longs;e non attingere queat; &amp; <lb/>apud <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> non minus rit&egrave; <expan abbr="di&longs;putat&utilde;">di&longs;putatum</expan> fuerit de definitione, &longs;i interroget, aut <expan abbr="re&longs;p&otilde;deat">re&longs;pondeat</expan> an accen&longs;io &longs;an&shy;<lb/>guinis &longs;it ir&ecedil; definitio, qu&ecedil; <expan abbr="c&otilde;tinet">continet</expan> <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>; <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> &longs;i <expan abbr="qu&ecedil;ra&ttilde;">qu&ecedil;ratur</expan> &longs;it'ne eius definitio appetitus vltionis qu&ecedil; <lb/><expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> ex forma. </s>                                                                <s>Addo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan>, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> dialecticus accipiat <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> cau&longs;&longs;as; cur <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ea qu&ecedil; <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> ex forma &amp; mate&shy;<lb/>ria, <expan abbr="poni&ttilde;">ponitur</expan> phy&longs;ica, non dialectica? </s>                                                                <s><expan abbr="n&atilde;">nam</expan> qu&ecedil; <expan abbr="c&otilde;&longs;iderat">con&longs;iderat</expan> vtra&longs;que cau&longs;&longs;as &longs;eor&longs;um; quid ab&longs;urdi e&longs;t, &longs;i &longs;pe&shy;<lb/>ctet <expan abbr="it&etilde;">item</expan> vtra&longs;que coniunctim? </s>                                                                <s><expan abbr="Quant&utilde;">Quantum</expan> pertinet ad primas illas obiectiones, fort&egrave; dici po&longs;&longs;et, Ari&longs;t. </s>                                                                <s>ibi <lb/>non di&longs;tinguere definitiones ex <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> formali <expan abbr="&longs;cientiar&utilde;">&longs;cientiarum</expan>, &longs;ed &egrave; &longs;copo, hoc e&longs;t ex eo quod poti&longs;sim&egrave; re&shy;<lb/>&longs;picitur in methodo. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d igitur in dialectica illa definitio qu&ecedil; per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> traditur, e&longs;t perfecta; in <lb/>phy&longs;icis imperfecta, &amp; a&longs;&longs;umptione materi&ecedil; <expan abbr="&longs;uppl&etilde;da">&longs;upplenda</expan>; &longs;ic definitio per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> dialectico tribuit, ne&shy;<lb/>que tollit hoc, quin <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> dialecticus in &longs;uis di&longs;putationib. <expan abbr="o&etilde;">oem</expan> aliud cau&longs;&longs;&ecedil; genus v&longs;urpet: neque <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ex <lb/>hoc <expan abbr="vetabi&ttilde;">vetabitur</expan>, quominus philo&longs;ophus naturalis <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> definiat per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, &longs;ed illud <expan abbr="tant&utilde;modo">tantummodo</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;titue&ttilde;">con&longs;tituetur</expan> <lb/><expan abbr="e&atilde;">eam</expan> <expan abbr="definition&etilde;">definitionem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="imperfect&atilde;">imperfectam</expan>. </s>                                                                <s>e&longs;t ver&ograve; perfecta definitio per <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> in dialectica, quae abund&egrave; <expan abbr="&ptilde;&longs;tat">pn&longs;tat</expan> <lb/>idquod &agrave; dialectico <expan abbr="de&longs;idera&ttilde;">de&longs;ideratur</expan>: vult <expan abbr=".n.">enim</expan> no&longs;&longs;e quid e&longs;t, quod ip&longs;e ab omni <expan abbr="cau&longs;&longs;ar&utilde;">cau&longs;&longs;arum</expan> genere &longs;eor&longs;um ducit. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="C&ecedil;ter&utilde;">C&ecedil;terum</expan> <expan abbr="oppon&atilde;">opponam</expan> &amp; <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> modo <expan abbr="definition&etilde;">definitionem</expan> ex materia apud <expan abbr="dialectic&utilde;">dialecticum</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="perfect&atilde;">perfectam</expan>; ergo &amp; h&ecedil;c erat <lb/>
 <arrow.to.target n="marg758"></arrow.to.target><lb/>dialectico tribuenda, velut ea qu&ecedil; ex forma; <expan abbr="tanto&qacute;">tantoque</expan>. </s><s>magis, quant&ograve; <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> forma <expan abbr="&longs;pecta&ttilde;">&longs;pectatur</expan> magis &agrave; natu&shy;<lb/>rali. </s><s>Po&longs;&longs;es ad h&ecedil;c dicere <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;equi id quod <expan abbr="opponi&ttilde;">opponitur</expan>, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> materia &longs;ola determinetur phy&longs;ica methodus: <lb/>itaque &amp; &longs;i quoad <expan abbr="cognition&etilde;">cognitionem</expan> forma flagitatur, at hoc <expan abbr="no&itilde;e">noine</expan> quo naturalis methodus <expan abbr="c&otilde;&longs;titui&ttilde;">con&longs;tituitur</expan>, maius, <lb/>e&longs;t <expan abbr="offici&utilde;">officium</expan> materi&ecedil; <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> form&aelig;; quapropter definitio ex materia naturali <expan abbr="c&otilde;mitti&ttilde;">committitur</expan>, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> dialectico. </s><s>&longs;ic <lb/><expan abbr="efficie&ttilde;">efficietur</expan>, vt ab vtroque <expan abbr="tracte&ttilde;">tractetur</expan>, &amp; <expan abbr="dica&ttilde;">dicatur</expan> e&longs;&longs;e propria naturalis. </s><s>Si <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> tibi placet Ari&longs;t. </s><s>prius ob&longs;erua&longs;&longs;e <lb/>illa qu&aelig; &longs;unt &longs;copi; p&ograve;&longs;t ea <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt ex <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> formali methodi, neque tibi incon&longs;tantia <expan abbr="videa&ttilde;">videatur</expan>, vt mihi, <lb/>potes hoc modo defendere Ari&longs;t. </s><s>Illud <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> re&longs;tabit <expan abbr="explicand&utilde;">explicandum</expan>, cur definitio per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="c&otilde;is">conis</expan> &amp; vana <lb/>reputetur. </s><s>Re&longs;pondebat Zimara <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quia <expan abbr="con&longs;ideraren&ttilde;">con&longs;iderarentur</expan> cau&longs;&longs;&ecedil; <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> ab&longs;tract&egrave;; neque applicarentur ad <lb/> <arrow.to.target n="marg758"></arrow.to.target><lb/>dialectico tribuenda, velut ea qu&ecedil; ex forma; <expan abbr="tanto&qacute;">tantoque</expan>. </s>                                                                <s>magis, quant&ograve; <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> forma <expan abbr="&longs;pecta&ttilde;">&longs;pectatur</expan> magis &agrave; natu&shy;<lb/>rali. </s>                                                                <s>Po&longs;&longs;es ad h&ecedil;c dicere <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;equi id quod <expan abbr="opponi&ttilde;">opponitur</expan>, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> materia &longs;ola determinetur phy&longs;ica methodus: <lb/>itaque &amp; &longs;i quoad <expan abbr="cognition&etilde;">cognitionem</expan> forma flagitatur, at hoc <expan abbr="no&itilde;e">noine</expan> quo naturalis methodus <expan abbr="c&otilde;&longs;titui&ttilde;">con&longs;tituitur</expan>, maius, <lb/>e&longs;t <expan abbr="offici&utilde;">officium</expan> materi&ecedil; <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> form&aelig;; quapropter definitio ex materia naturali <expan abbr="c&otilde;mitti&ttilde;">committitur</expan>, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> dialectico. </s>                                                                <s>&longs;ic <lb/><expan abbr="efficie&ttilde;">efficietur</expan>, vt ab vtroque <expan abbr="tracte&ttilde;">tractetur</expan>, &amp; <expan abbr="dica&ttilde;">dicatur</expan> e&longs;&longs;e propria naturalis. </s>                                                                <s>Si <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> tibi placet Ari&longs;t. </s>                                                                <s>prius ob&longs;erua&longs;&longs;e <lb/>illa qu&aelig; &longs;unt &longs;copi; p&ograve;&longs;t ea <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt ex <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> formali methodi, neque tibi incon&longs;tantia <expan abbr="videa&ttilde;">videatur</expan>, vt mihi, <lb/>potes hoc modo defendere Ari&longs;t. </s>                                                                <s>Illud <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> re&longs;tabit <expan abbr="explicand&utilde;">explicandum</expan>, cur definitio per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="c&otilde;is">conis</expan> &amp; vana <lb/>reputetur. </s>                                                                <s>Re&longs;pondebat Zimara <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quia <expan abbr="con&longs;ideraren&ttilde;">con&longs;iderarentur</expan> cau&longs;&longs;&ecedil; <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> ab&longs;tract&egrave;; neque applicarentur ad <lb/>
 <arrow.to.target n="marg759"></arrow.to.target><lb/>effectus. </s><s>At mihi <expan abbr="qu&ecedil;rend&utilde;">qu&ecedil;rendum</expan> &longs;uccurrit, cur dialectic&ecedil; <expan abbr="vocen&ttilde;">vocentur</expan>; qua&longs;i ver&ograve; dialecticus &amp; de cau&longs;&longs;a &amp; de&shy;<lb/>finitione, &amp; <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, &amp; <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> di&longs;&longs;erere nequeat; neque &longs;pectet <expan abbr="vtr&utilde;">vtrum</expan> hoc huius &longs;it <lb/>cau&longs;&longs;a &amp; definitio; nec'ne. </s><s><expan abbr="Dic&utilde;t">Dicunt</expan> alij <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> &longs;pectari <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> vniuer&longs;ali. </s><s><expan abbr="C&ecedil;ter&utilde;">C&ecedil;terum</expan> <expan abbr="admod&utilde;">admodum</expan> ambigua <expan abbr="r&ntilde;&longs;io">rnn&longs;io</expan>: <lb/><expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> &longs;i <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> &agrave; materia &longs;eparata; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> modo dialectica; <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> mathematica &amp; eius philo&longs;ophi&aelig; <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;equitur <expan abbr="natural&etilde;">naturalem</expan>: &longs;i <expan abbr="c&otilde;is">conis</expan>, quia forma <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="accipia&ttilde;">accipiatur</expan> qu&aelig; &longs;it propria rei, vt &longs;ub attributis <expan abbr="c&otilde;ibus">conibus</expan> &amp; ea <lb/>quoque phy&longs;ici e&longs;&longs;e <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>, quippe qui formas <expan abbr="per&longs;equa&ttilde;">per&longs;equatur</expan> ab vltimis v&longs;que ad primas; &amp; de proxima <lb/><expan abbr="it&etilde;">item</expan> adhuc dubitari queat, an &agrave; materia &longs;eparata &longs;it phy&longs;ici, an dialectici. </s><s>Hic ego <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> ne difficul&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg759"></arrow.to.target><lb/>effectus. </s>                                                                <s>At mihi <expan abbr="qu&ecedil;rend&utilde;">qu&ecedil;rendum</expan> &longs;uccurrit, cur dialectic&ecedil; <expan abbr="vocen&ttilde;">vocentur</expan>; qua&longs;i ver&ograve; dialecticus &amp; de cau&longs;&longs;a &amp; de&shy;<lb/>finitione, &amp; <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, &amp; <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> di&longs;&longs;erere nequeat; neque &longs;pectet <expan abbr="vtr&utilde;">vtrum</expan> hoc huius &longs;it <lb/>cau&longs;&longs;a &amp; definitio; nec'ne. </s>                                                                <s><expan abbr="Dic&utilde;t">Dicunt</expan> alij <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> &longs;pectari <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> vniuer&longs;ali. </s>                                                                <s><expan abbr="C&ecedil;ter&utilde;">C&ecedil;terum</expan> <expan abbr="admod&utilde;">admodum</expan> ambigua <expan abbr="r&ntilde;&longs;io">rnn&longs;io</expan>: <lb/><expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> &longs;i <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> &agrave; materia &longs;eparata; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> modo dialectica; <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> mathematica &amp; eius philo&longs;ophi&aelig; <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;equitur <expan abbr="natural&etilde;">naturalem</expan>: &longs;i <expan abbr="c&otilde;is">conis</expan>, quia forma <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="accipia&ttilde;">accipiatur</expan> qu&aelig; &longs;it propria rei, vt &longs;ub attributis <expan abbr="c&otilde;ibus">conibus</expan> &amp; ea <lb/>quoque phy&longs;ici e&longs;&longs;e <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>, quippe qui formas <expan abbr="per&longs;equa&ttilde;">per&longs;equatur</expan> ab vltimis v&longs;que ad primas; &amp; de proxima <lb/><expan abbr="it&etilde;">item</expan> adhuc dubitari queat, an &agrave; materia &longs;eparata &longs;it phy&longs;ici, an dialectici. </s>                                                                <s>Hic ego <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> ne difficul&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg760"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="tat&etilde;">tatem</expan> &longs;ubterfugere videar; his obiectionibus re&longs;i&longs;tere conabor: deinde de auctoritate Ari&longs;t. </s><s>dicam quod<lb/>&longs;entio. </s><s>No&longs;ti in primis dialecticen accipi multis modis: nanque dialectica apud <expan abbr="Platon&etilde;">Platonem</expan> <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> valebat <lb/>&agrave;c prima philo&longs;ophia; deinde dialectica ab analytica di&longs;tincta, &amp; &agrave; c&ecedil;teris facultatibus &amp; &longs;cientiis, <lb/>quippe quae ill&aelig; ex propriis <expan abbr="c&otilde;cludant">concludant</expan>, <expan abbr="quanqu&atilde;">quanquam</expan> propria &longs;unt <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> modo in&longs;unt, quatenus ip&longs;um, &longs;ed <lb/>in alia re&longs;olui <expan abbr="neque&utilde;t">nequeunt</expan>, veluti principia naturalis, aut diuin&ecedil;: h&ecedil;c ver&ograve; ex <expan abbr="c&otilde;ibus">conibus</expan> &amp; <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="viden&ttilde;">videntur</expan> e&longs;&longs;e ve&shy;<lb/>ra; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> nece&longs;&longs;ari&ograve; <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> eiu&longs;modi &longs;unt. </s><s>Terti&ograve; dialectica <expan abbr="c&otilde;prehendit">comprehendit</expan> analyticen, cui &longs;ubiecta &longs;unt in&longs;tru&shy;<lb/>menta <expan abbr="&longs;cientiar&utilde;">&longs;cientiarum</expan> <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> qu&aelig; <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> &longs;olet appellari logic&egrave;. </s><s>Sed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> analytic&egrave; &longs;it methodus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ita &longs;e habet ad <lb/> <arrow.to.target n="marg760"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="tat&etilde;">tatem</expan> &longs;ubterfugere videar; his obiectionibus re&longs;i&longs;tere conabor: deinde de auctoritate Ari&longs;t. </s><s>dicam quod<lb/>&longs;entio. </s><s>No&longs;ti in primis dialecticen accipi multis modis: nanque dialectica apud <expan abbr="Platon&etilde;">Platonem</expan> <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> valebat <lb/>&agrave;c prima philo&longs;ophia; deinde dialectica ab analytica di&longs;tincta, &amp; &agrave; c&ecedil;teris facultatibus &amp; &longs;cientiis, <lb/>quippe quae ill&aelig; ex propriis <expan abbr="c&otilde;cludant">concludant</expan>, <expan abbr="quanqu&atilde;">quanquam</expan> propria &longs;unt <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> modo in&longs;unt, quatenus ip&longs;um, &longs;ed <lb/>in alia re&longs;olui <expan abbr="neque&utilde;t">nequeunt</expan>, veluti principia naturalis, aut diuin&ecedil;: h&ecedil;c ver&ograve; ex <expan abbr="c&otilde;ibus">conibus</expan> &amp; <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="viden&ttilde;">videntur</expan> e&longs;&longs;e ve&shy;<lb/>ra; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> nece&longs;&longs;ari&ograve; <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> eiu&longs;modi &longs;unt. </s><s>Terti&ograve; dialectica <expan abbr="c&otilde;prehendit">comprehendit</expan> analyticen, cui &longs;ubiecta &longs;unt in&longs;tru&shy;<lb/>menta <expan abbr="&longs;cientiar&utilde;">&longs;cientiarum</expan> <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> qu&aelig; <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> &longs;olet appellari logic&egrave;. </s><s>Sed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> analytic&egrave; &longs;it methodus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ita &longs;e habet ad <lb/>
 <arrow.to.target n="marg761"></arrow.to.target><lb/>res, <expan abbr="qu&etilde;admod&utilde;">quenadmodum</expan> vas, vt &longs;extarius ad <expan abbr="tritic&utilde;">triticum</expan>, fruges, &amp; legumina; <expan abbr="c&otilde;is">conis</expan> e&longs;t, &amp; tradit regulas <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> per vni&shy;<lb/>uer&longs;os habitus pertineant <expan abbr="quib.">quibus</expan> <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> dicere contingit, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> &amp; <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> cau&longs;&longs;as <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan> quas <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> in &longs;uis in&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg761"></arrow.to.target><lb/>res, <expan abbr="qu&etilde;admod&utilde;">quenadmodum</expan> vas, vt &longs;extarius ad <expan abbr="tritic&utilde;">triticum</expan>, fruges, &amp; legumina; <expan abbr="c&otilde;is">conis</expan> e&longs;t, &amp; tradit regulas <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> per vni&shy;<lb/>uer&longs;os habitus pertineant <expan abbr="quib.">quibus</expan> <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> dicere contingit, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> &amp; <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> cau&longs;&longs;as <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan> quas <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> in &longs;uis in&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg762"></arrow.to.target><lb/>&longs;trumentis referat ad <expan abbr="pr&ecedil;dication&etilde;">pr&ecedil;dicationem</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> conuenit form&aelig;, &amp; qua <expan abbr="termina&ttilde;">terminatur</expan> interrogatio quid e&longs;t; ita ex <lb/><expan abbr="o&itilde;bus">oimbus</expan> cau&longs;sis <expan abbr="exi&longs;tima&ttilde;">exi&longs;timatur</expan> petere quid e&longs;t. </s><s><expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s><s>cau&longs;&longs;&aelig; <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> logic&egrave; <expan abbr="dicun&ttilde;">dicuntur</expan> explicare quid e&longs;t, quod <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <expan abbr="&ptilde;-&longs;tatur">pn&shy;<lb/>&longs;tatur</expan> in &longs;cientiis: nihil <expan abbr=".n.">enim</expan> habet analytic&egrave; proprij, ni&longs;i quod attinet ad <expan abbr="fabric&atilde;">fabricam</expan> <expan abbr="in&longs;trumentor&utilde;">in&longs;trumentorum</expan> cognitio&shy;<lb/>nis. </s><s>Quia ver&ograve; &longs;ingul&ecedil; vniuer&longs;am rei <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> exponunt, <expan abbr="c&otilde;es">cones</expan> <expan abbr="appellan&ttilde;">appellantur</expan>, &amp; forma <expan abbr="&ptilde;cipu&egrave;">pncipu&egrave;</expan> &longs;ine ma&shy;<lb/>teria, quae &longs;it <expan abbr="&ptilde;tere&agrave;">pntere&agrave;</expan> <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> prior. </s><s>Ergo dialectic&ecedil; &amp; <expan abbr="c&otilde;es">cones</expan>, i. </s><s>logic&ecedil; <expan abbr="dicun&ttilde;">dicuntur</expan> definitiones &agrave; materia formam <lb/><expan abbr="&longs;epar&atilde;tes">&longs;eparantes</expan>, eam .&longs;. </s><s>qu&aelig; e&longs;t materiata, &amp; <expan abbr="con&longs;idera&ttilde;">con&longs;ideratur</expan> in rebus &longs;en&longs;ilib. vt &longs;iquis <expan abbr="ambulation&etilde;">ambulationem</expan> &longs;ine pedib. <lb/></s><s> <arrow.to.target n="marg762"></arrow.to.target><lb/>&longs;trumentis referat ad <expan abbr="pr&ecedil;dication&etilde;">pr&ecedil;dicationem</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> conuenit form&aelig;, &amp; qua <expan abbr="termina&ttilde;">terminatur</expan> interrogatio quid e&longs;t; ita ex <lb/><expan abbr="o&itilde;bus">oimbus</expan> cau&longs;sis <expan abbr="exi&longs;tima&ttilde;">exi&longs;timatur</expan> petere quid e&longs;t. </s><s><expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s><s>cau&longs;&longs;&aelig; <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> logic&egrave; <expan abbr="dicun&ttilde;">dicuntur</expan> explicare quid e&longs;t, quod <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <expan abbr="&ptilde;-&longs;tatur">pn&shy;<lb/>&longs;tatur</expan> in &longs;cientiis: nihil <expan abbr=".n.">enim</expan> habet analytic&egrave; proprij, ni&longs;i quod attinet ad <expan abbr="fabric&atilde;">fabricam</expan> <expan abbr="in&longs;trumentor&utilde;">in&longs;trumentorum</expan> cognitio&shy;<lb/>nis. </s><s>Quia ver&ograve; &longs;ingul&ecedil; vniuer&longs;am rei <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> exponunt, <expan abbr="c&otilde;es">cones</expan> <expan abbr="appellan&ttilde;">appellantur</expan>, &amp; forma <expan abbr="&ptilde;cipu&egrave;">pncipu&egrave;</expan> &longs;ine ma&shy;<lb/>teria, quae &longs;it <expan abbr="&ptilde;tere&agrave;">pntere&agrave;</expan> <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> prior. </s><s>Ergo dialectic&ecedil; &amp; <expan abbr="c&otilde;es">cones</expan>, i. </s><s>logic&ecedil; <expan abbr="dicun&ttilde;">dicuntur</expan> definitiones &agrave; materia formam <lb/><expan abbr="&longs;epar&atilde;tes">&longs;eparantes</expan>, eam .&longs;. </s><s>qu&aelig; e&longs;t materiata, &amp; <expan abbr="con&longs;idera&ttilde;">con&longs;ideratur</expan> in rebus &longs;en&longs;ilib. vt &longs;iquis <expan abbr="ambulation&etilde;">ambulationem</expan> &longs;ine pedib. <lb/></s><s>
 <arrow.to.target n="marg763"></arrow.to.target><lb/>definiret: de talib. n. formis fit &longs;ermo: <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> &longs;i po&longs;te&agrave; <expan abbr="coniungan&ttilde;">coniungantur</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> materia fiunt ab&longs;olut&egrave; naturales, <lb/>&amp; eius <expan abbr="&longs;ci&etilde;ti&aelig;">&longs;cienti&aelig;</expan> propri&aelig;. </s><s>Qu&ograve;d &longs;i dialectica propri&egrave; &longs;umatur qui e&longs;t habitus, &longs;eu facultas <expan abbr="di&longs;&longs;er&etilde;di">di&longs;&longs;erendi</expan> de <lb/><expan abbr="quoc&utilde;que">quocunque</expan> propo&longs;ito problemate probabiliter, &amp; <expan abbr="&longs;eors&utilde;">&longs;eorsum</expan> ex quaque cau&longs;&longs;a definitio perfecta foret, <lb/><expan abbr="atq;">atque</expan> <expan abbr="c&otilde;iunctim">coniunctim</expan>: <expan abbr="nanq;">nanque</expan> et&longs;i <expan abbr="c&otilde;iunctim">coniunctim</expan> fit propria methodi naturalis; at modus quo <expan abbr="tracta&ttilde;">tractatur</expan> &agrave; dialecti&shy;<lb/>co definitio, redderet <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="natural&etilde;">naturalem</expan>: <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> ab ip&longs;o problematic&egrave; <expan abbr="exquira&ttilde;">exquiratur</expan>. </s><s><expan abbr="Vtr&utilde;">Vtrum</expan> animal <expan abbr="r&otilde;nis">ronnis</expan> <expan abbr="c&otilde;pos-&longs;it">compos&shy;<lb/>&longs;it</expan> <expan abbr="ho&itilde;">hoim</expan> definitio, nec'ne. </s><s>Vnde <expan abbr="it&etilde;">item</expan> tollitur po&longs;trema illa obiectio, &longs;i dialectica diffinit per <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> genera <lb/><expan abbr="cau&longs;&longs;ar&utilde;">cau&longs;&longs;arum</expan> &longs;eparatim, cur <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &amp; <expan abbr="c&otilde;iunctim">coniunctim</expan>? </s><s><expan abbr="Atq;">Atque</expan> h&ecedil;c ad difficultates propo&longs;itas, ac &longs;iquis &longs;en&longs;um <expan abbr="vul-gat&utilde;">vul&shy;<lb/>gatum</expan> &amp; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> a&longs;&longs;ertione exprimat ex illo <expan abbr="c&otilde;textu">contextu</expan>. </s><s><expan abbr="Quanqu&atilde;">Quanquam</expan> mihi nil <expan abbr="vide&ttilde;">videtur</expan> in eo loco a&longs;&longs;erere Ari&longs;t. </s><s>at&shy;<lb/>que vt id <expan abbr="per&longs;picu&utilde;">per&longs;picuum</expan> fiat, libet proponere verba Philo&longs;ophi, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt <expan abbr="hm&otilde;i">hmoni</expan>. <foreign lang="greek">*diafezo/ntws d) a(/n o(zisaiz <lb/>o( fusiko/s te kai\ o( dialek<gap/>iko/s e(\kason au)tw_n</foreign>. </s><s><expan abbr="Differ&etilde;ter">Differenter</expan> <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> diffiniuerit .i. </s><s>diffinire po&longs;&longs;et &amp; phy&longs;i&shy;<lb/>cus &amp; dialecticus <expan abbr="vn&utilde;quodq;">vnunquodque</expan> <expan abbr="ip&longs;or&utilde;">ip&longs;orum</expan>. </s><s>&amp; ira&longs;ci &amp; amare quod vides plan&egrave; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> dubitatione <expan abbr="prolat&utilde;">prolatum</expan>, <expan abbr="qu&etilde;-admod&utilde;">quen&shy;<lb/>admodum</expan> &amp; alia multa <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ad <expan abbr="inue&longs;tigand&atilde;">inue&longs;tigandam</expan> animi <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> ante propo&longs;ita fuerant. </s><s>Dubitatio ver&ograve; talis <lb/>e&longs;t. </s><s><expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> &longs;int diuer&longs;a <expan abbr="definition&utilde;">definitionum</expan> genera per <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>, per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, per vtrunque, e&longs;t'ne definitio per <expan abbr="for-m&atilde;">for&shy;<lb/>mam</expan> dialectici: per <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> ver&ograve; phy&longs;ici? </s><s>&amp; hoc <expan abbr="ex&etilde;plis">exemplis</expan> illu&longs;trat. </s><s>Vt ita quid e&longs;t, hic .n .&longs;. </s><s>dialecticus vl&shy;<lb/>tionis <expan abbr="appetit&utilde;">appetitum</expan>, aut aliquid <expan abbr="hm&otilde;i">hmoni</expan>; ille ver&ograve;, qui e&longs;t phy&longs;icus <expan abbr="feruor&etilde;">feruorem</expan> &longs;anguinis <expan abbr="circ&utilde;">circum</expan> cor, aut calidi:  <arrow.to.target n="marg763"></arrow.to.target><lb/>definiret: de talib. n. formis fit &longs;ermo: <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> &longs;i po&longs;te&agrave; <expan abbr="coniungan&ttilde;">coniungantur</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> materia fiunt ab&longs;olut&egrave; naturales, <lb/>&amp; eius <expan abbr="&longs;ci&etilde;ti&aelig;">&longs;cienti&aelig;</expan> propri&aelig;. </s><s>Qu&ograve;d &longs;i dialectica propri&egrave; &longs;umatur qui e&longs;t habitus, &longs;eu facultas <expan abbr="di&longs;&longs;er&etilde;di">di&longs;&longs;erendi</expan> de <lb/><expan abbr="quoc&utilde;que">quocunque</expan> propo&longs;ito problemate probabiliter, &amp; <expan abbr="&longs;eors&utilde;">&longs;eorsum</expan> ex quaque cau&longs;&longs;a definitio perfecta foret, <lb/><expan abbr="atq;">atque</expan> <expan abbr="c&otilde;iunctim">coniunctim</expan>: <expan abbr="nanq;">nanque</expan> et&longs;i <expan abbr="c&otilde;iunctim">coniunctim</expan> fit propria methodi naturalis; at modus quo <expan abbr="tracta&ttilde;">tractatur</expan> &agrave; dialecti&shy;<lb/>co definitio, redderet <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="natural&etilde;">naturalem</expan>: <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> ab ip&longs;o problematic&egrave; <expan abbr="exquira&ttilde;">exquiratur</expan>. </s><s><expan abbr="Vtr&utilde;">Vtrum</expan> animal <expan abbr="r&otilde;nis">ronnis</expan> <expan abbr="c&otilde;pos-&longs;it">compos&shy;<lb/>&longs;it</expan> <expan abbr="ho&itilde;">hoim</expan> definitio, nec'ne. </s><s>Vnde <expan abbr="it&etilde;">item</expan> tollitur po&longs;trema illa obiectio, &longs;i dialectica diffinit per <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> genera <lb/><expan abbr="cau&longs;&longs;ar&utilde;">cau&longs;&longs;arum</expan> &longs;eparatim, cur <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &amp; <expan abbr="c&otilde;iunctim">coniunctim</expan>? </s><s><expan abbr="Atq;">Atque</expan> h&ecedil;c ad difficultates propo&longs;itas, ac &longs;iquis &longs;en&longs;um <expan abbr="vul-gat&utilde;">vul&shy;<lb/>gatum</expan> &amp; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> a&longs;&longs;ertione exprimat ex illo <expan abbr="c&otilde;textu">contextu</expan>. </s><s><expan abbr="Quanqu&atilde;">Quanquam</expan> mihi nil <expan abbr="vide&ttilde;">videtur</expan> in eo loco a&longs;&longs;erere Ari&longs;t. </s><s>at&shy;<lb/>que vt id <expan abbr="per&longs;picu&utilde;">per&longs;picuum</expan> fiat, libet proponere verba Philo&longs;ophi, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt <expan abbr="hm&otilde;i">hmoni</expan>. <foreign lang="greek">*diafezo/ntws d) a(/n o(zisaiz <lb/>o( fusiko/s te kai\ o( dialek<gap/>iko/s e(\kason au)tw_n</foreign>. </s><s><expan abbr="Differ&etilde;ter">Differenter</expan> <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> diffiniuerit .i. </s><s>diffinire po&longs;&longs;et &amp; phy&longs;i&shy;<lb/>cus &amp; dialecticus <expan abbr="vn&utilde;quodq;">vnunquodque</expan> <expan abbr="ip&longs;or&utilde;">ip&longs;orum</expan>. </s><s>&amp; ira&longs;ci &amp; amare quod vides plan&egrave; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> dubitatione <expan abbr="prolat&utilde;">prolatum</expan>, <expan abbr="qu&etilde;-admod&utilde;">quen&shy;<lb/>admodum</expan> &amp; alia multa <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ad <expan abbr="inue&longs;tigand&atilde;">inue&longs;tigandam</expan> animi <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> ante propo&longs;ita fuerant. </s><s>Dubitatio ver&ograve; talis <lb/>e&longs;t. </s><s><expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> &longs;int diuer&longs;a <expan abbr="definition&utilde;">definitionum</expan> genera per <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>, per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, per vtrunque, e&longs;t'ne definitio per <expan abbr="for-m&atilde;">for&shy;<lb/>mam</expan> dialectici: per <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> ver&ograve; phy&longs;ici? </s><s>&amp; hoc <expan abbr="ex&etilde;plis">exemplis</expan> illu&longs;trat. </s><s>Vt ita quid e&longs;t, hic .n .&longs;. </s><s>dialecticus vl&shy;<lb/>tionis <expan abbr="appetit&utilde;">appetitum</expan>, aut aliquid <expan abbr="hm&otilde;i">hmoni</expan>; ille ver&ograve;, qui e&longs;t phy&longs;icus <expan abbr="feruor&etilde;">feruorem</expan> &longs;anguinis <expan abbr="circ&utilde;">circum</expan> cor, aut calidi:
 <pb pagenum="86"/><expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> ver&ograve; hic <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> a&longs;signat <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> ille ver&ograve; <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> &amp; <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>. </s><s>&longs;unt <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <foreign lang="greek">lo/gos &amp; ei_dos. </foreign></s><s><foreign lang="">o( men ga/z</foreign><lb/> <pb pagenum="86"/><expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> ver&ograve; hic <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> a&longs;signat <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> ille ver&ograve; <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> &amp; <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>. </s><s>&longs;unt <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <foreign lang="greek">lo/gos &amp; ei_dos. </foreign></s><s><foreign lang="">o( men ga/z</foreign><lb/>
 <arrow.to.target n="marg764"></arrow.to.target><lb/><foreign lang="greek">lo/gos o( de\ tou_ pza/gmatos</foreign>. </s><s>h&ecedil;c <expan abbr=".n.">enim</expan> ratio .i. </s><s>definitio, <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan> appetitus vltionis e&longs;t ratio, hoc e&longs;t, froma <lb/><foreign lang="greek">s( de\ tou_ pza/gmatos</foreign>, illa ver&ograve; rei, i. </s><s>illa definitio feruor &longs;anguinis qui <expan abbr="circ&utilde;">circum</expan> cor, aut calidi e&longs;t rei quod<lb/>e&longs;t <expan abbr="c&otilde;po&longs;itum">compo&longs;itum</expan>, <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> quod exi&longs;tit actu e&longs;t: atqui <expan abbr="n&otilde;">non</expan> forma extra <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>, &longs;ed in materia; hoc ver&ograve; <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> e&longs;t <expan abbr="c&otilde;-po&longs;itum">con&shy;<lb/>po&longs;itum</expan>. </s><s>oportet <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> in tali materia, &longs;i exi&longs;tet, vt in &ecedil;dificio ratio talis e&longs;&longs;e poterit, quae e&longs;t <expan abbr="integu-ment&utilde;">integu&shy;<lb/>mentum</expan>, quod prohibet <expan abbr="nox&atilde;">noxam</expan> qu&ecedil; infertur &agrave; ventis, &amp; imbribus &amp; &ecedil;&longs;tib. Hic ver&ograve; .&longs;. </s><s>definiens dicet lapi&shy;<lb/>des, &amp; lateres, &amp; ligna: alter <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> in his <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> gratia. <foreign lang="greek"><gap/>is ou_no( fusi)ku\s tou_twn</foreign>; Quis <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> na&shy;<lb/>turalis? </s><s>En tibi Ari&longs;t. </s><s><expan abbr="dubitant&etilde;">dubitantem</expan>, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="a&longs;&longs;erent&etilde;">a&longs;&longs;erentem</expan> <expan abbr="dialectic&utilde;">dialecticum</expan> definite per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>. </s><s>Nunquid ilie qui <expan abbr="circ&utilde;">circum</expan> <expan abbr="ma-teri&atilde;">ma&shy;<lb/>teriam</expan>, <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">ronnem</expan> ver&ograve; <expan abbr="ignor&atilde;s">ignorans</expan>, an qui per <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">ronnem</expan> <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan>; an potius qui ex vtri&longs;que? </s><s>Vbi <expan abbr="it&etilde;">item</expan> videre potes ab Ari&longs;t. <lb/></s><s>nihil e&longs;&longs;e <expan abbr="a&longs;&longs;ert&utilde;">a&longs;&longs;ertum</expan>, quae definitio p <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &longs;it naturalis. </s><s>Rur&longs;us interrogat <foreign lang="greek">e)xq/nwn de/ th\tis e(xatezos</foreign>; <lb/>ide&longs;t, <expan abbr="vterq;">vterque</expan> <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> quis erit? </s><s>i. qui aut per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan>, aut per <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> definiet; phy&longs;icus'ne <lb/>an dialecticus; an alius <expan abbr="qui&longs;pi&atilde;">qui&longs;piam</expan> pr&ecedil;ter hos? </s><s>qu&ecedil; verba <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> relata &longs;unt ab interpretibus ad <foreign lang="greek">lo(gon</foreign>, vt &longs;i <lb/><expan abbr="&longs;ermon&etilde;">&longs;ermonem</expan> dixeris <expan abbr="explicant&etilde;">explicantem</expan> quid e&longs;t; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="refer&etilde;da">referenda</expan> &longs;int ad <foreign lang="greek">to\n o(zicon<gap/>a</foreign>. </s><s>&amp; &longs;imilitudo generis in cau&longs;&longs;a <lb/>fuit erroris. </s><s><expan abbr="R&ntilde;det">Rnndet</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;tituta">con&longs;tituta</expan> di&longs;tinctione <expan abbr="&longs;cientiar&utilde;">&longs;cientiarum</expan>, quae <expan abbr="qu&aelig;d&atilde;">qu&aelig;dam</expan> e&longs;t de rebus in materia, quatenus <expan abbr="hm&otilde;i">hmoni</expan>; <lb/>alia de reb. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt in materia <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan>, non quoad &longs;unt in materia, tertia qu&ecedil; de &longs;eparatis &agrave; materia: <lb/><expan abbr="itaq;">itaque</expan> inquit. </s><s>An <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t aliquis qui ver&longs;etur in materi&aelig; pa&longs;sionib. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt &longs;eparabiles <foreign lang="greek">mhd) h(+xwzisa\</foreign>. <lb/></s><s>i. </s><s>quatenus <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt &longs;eparabiles; &longs;ed phy&longs;icus de <expan abbr="o&itilde;bus">oimbus</expan> <expan abbr="qu&ecedil;c&utilde;q;">qu&ecedil;cunque</expan> talis &longs;unt corporis, &amp; <expan abbr="hm&otilde;i">hmoni</expan> materi&aelig; <lb/> <arrow.to.target n="marg764"></arrow.to.target><lb/><foreign lang="greek">lo/gos o( de\ tou_ pza/gmatos</foreign>. </s><s>h&ecedil;c <expan abbr=".n.">enim</expan> ratio .i. </s><s>definitio, <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan> appetitus vltionis e&longs;t ratio, hoc e&longs;t, froma <lb/><foreign lang="greek">s( de\ tou_ pza/gmatos</foreign>, illa ver&ograve; rei, i. </s><s>illa definitio feruor &longs;anguinis qui <expan abbr="circ&utilde;">circum</expan> cor, aut calidi e&longs;t rei quod<lb/>e&longs;t <expan abbr="c&otilde;po&longs;itum">compo&longs;itum</expan>, <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> quod exi&longs;tit actu e&longs;t: atqui <expan abbr="n&otilde;">non</expan> forma extra <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>, &longs;ed in materia; hoc ver&ograve; <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> e&longs;t <expan abbr="c&otilde;-po&longs;itum">con&shy;<lb/>po&longs;itum</expan>. </s><s>oportet <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> in tali materia, &longs;i exi&longs;tet, vt in &ecedil;dificio ratio talis e&longs;&longs;e poterit, quae e&longs;t <expan abbr="integu-ment&utilde;">integu&shy;<lb/>mentum</expan>, quod prohibet <expan abbr="nox&atilde;">noxam</expan> qu&ecedil; infertur &agrave; ventis, &amp; imbribus &amp; &ecedil;&longs;tib. Hic ver&ograve; .&longs;. </s><s>definiens dicet lapi&shy;<lb/>des, &amp; lateres, &amp; ligna: alter <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> in his <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> gratia. <foreign lang="greek"><gap/>is ou_no( fusi)ku\s tou_twn</foreign>; Quis <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> na&shy;<lb/>turalis? </s><s>En tibi Ari&longs;t. </s><s><expan abbr="dubitant&etilde;">dubitantem</expan>, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="a&longs;&longs;erent&etilde;">a&longs;&longs;erentem</expan> <expan abbr="dialectic&utilde;">dialecticum</expan> definite per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>. </s><s>Nunquid ilie qui <expan abbr="circ&utilde;">circum</expan> <expan abbr="ma-teri&atilde;">ma&shy;<lb/>teriam</expan>, <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">ronnem</expan> ver&ograve; <expan abbr="ignor&atilde;s">ignorans</expan>, an qui per <expan abbr="r&otilde;n&etilde;">ronnem</expan> <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan>; an potius qui ex vtri&longs;que? </s><s>Vbi <expan abbr="it&etilde;">item</expan> videre potes ab Ari&longs;t. <lb/></s><s>nihil e&longs;&longs;e <expan abbr="a&longs;&longs;ert&utilde;">a&longs;&longs;ertum</expan>, quae definitio p <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> &longs;it naturalis. </s><s>Rur&longs;us interrogat <foreign lang="greek">e)xq/nwn de/ th\tis e(xatezos</foreign>; <lb/>ide&longs;t, <expan abbr="vterq;">vterque</expan> <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> quis erit? </s><s>i. qui aut per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan>, aut per <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan> <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> definiet; phy&longs;icus'ne <lb/>an dialecticus; an alius <expan abbr="qui&longs;pi&atilde;">qui&longs;piam</expan> pr&ecedil;ter hos? </s><s>qu&ecedil; verba <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> relata &longs;unt ab interpretibus ad <foreign lang="greek">lo(gon</foreign>, vt &longs;i <lb/><expan abbr="&longs;ermon&etilde;">&longs;ermonem</expan> dixeris <expan abbr="explicant&etilde;">explicantem</expan> quid e&longs;t; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="refer&etilde;da">referenda</expan> &longs;int ad <foreign lang="greek">to\n o(zicon<gap/>a</foreign>. </s><s>&amp; &longs;imilitudo generis in cau&longs;&longs;a <lb/>fuit erroris. </s><s><expan abbr="R&ntilde;det">Rnndet</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;tituta">con&longs;tituta</expan> di&longs;tinctione <expan abbr="&longs;cientiar&utilde;">&longs;cientiarum</expan>, quae <expan abbr="qu&aelig;d&atilde;">qu&aelig;dam</expan> e&longs;t de rebus in materia, quatenus <expan abbr="hm&otilde;i">hmoni</expan>; <lb/>alia de reb. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt in materia <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan>, non quoad &longs;unt in materia, tertia qu&ecedil; de &longs;eparatis &agrave; materia: <lb/><expan abbr="itaq;">itaque</expan> inquit. </s><s>An <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t aliquis qui ver&longs;etur in materi&aelig; pa&longs;sionib. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt &longs;eparabiles <foreign lang="greek">mhd) h(+xwzisa\</foreign>. <lb/></s><s>i. </s><s>quatenus <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt &longs;eparabiles; &longs;ed phy&longs;icus de <expan abbr="o&itilde;bus">oimbus</expan> <expan abbr="qu&ecedil;c&utilde;q;">qu&ecedil;cunque</expan> talis &longs;unt corporis, &amp; <expan abbr="hm&otilde;i">hmoni</expan> materi&aelig; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg765"></arrow.to.target><lb/>opera, &amp; pa&longs;siones. </s><s><expan abbr="qu&ecedil;cunq;">qu&ecedil;cunque</expan> ver&ograve; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> fuerint eiu&longs;modi, alius; &amp; de <expan abbr="quibu&longs;d&atilde;">quibu&longs;dam</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> artifex, &longs;i euene&shy;<lb/>rit, i. </s><s>fort&egrave;, vt faber, aut medicus. </s><s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> faber de naturalibus <expan abbr="&etilde;t">ent</expan>, non vt naturalia &longs;unt agit, vt qui de ma&shy;<lb/>chinis: etenim aliqua de mathematicis a&longs;&longs;umit; &amp; fort&egrave; medicus, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> tractat vulnera circularia, <expan abbr="t&utilde;c">tunc</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>ad <expan abbr="geometr&atilde;">geometram</expan> confugit. </s><s>Reliqua &longs;unt per&longs;picua. </s><s>Ex qua interpretatione, qua nulla <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> verbis Ari&longs;t. </s><s><expan abbr="c&otilde;-gruit">con&shy;<lb/>gruit</expan> magis; optim&egrave; cernis nihil ab Ari&longs;t. </s><s><expan abbr="con&longs;titut&utilde;">con&longs;titutum</expan> de definitione dialectica, &amp; hinc <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> <expan abbr="Latinor&utilde;">Latinorum</expan> <lb/>nugas atque dubitationes pro&longs;terni, &amp; profligari. </s><s>Sic igitur con&longs;ideratio <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan> in materia &longs;en&longs;ili, <lb/>quatenus <expan abbr="hm&otilde;i">hmoni</expan>, vniuer&longs;a e&longs;t phy&longs;ica, ex quo definitiones <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> naturales ab&longs;olut&aelig; ex materia con&longs;ta&shy;<lb/>bunt, &amp; illa, <expan abbr="vbicunq;">vbicunque</expan> facta fuerit intelligenda, hoc e&longs;t, &agrave; <expan abbr="c&otilde;ditionib">conditionib</expan>. </s><s>indiuidui &longs;ecreta, qu&ecedil; toto prior <lb/>erit, form&aelig; pars erit &amp; quiditatis naturalis; quae ab eo forma nequeat, <expan abbr="neq;">neque</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> cogitationis virtute di&shy;<lb/>uelli. </s><s>ppe&agrave; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> male Lat. 1. de ortu diui&longs;erunt partes in materiales, <expan abbr="atq;">atque</expan> formales has, quae form&ecedil; partes <lb/>e&longs;&longs;e <expan abbr="cen&longs;er&etilde;t">cen&longs;erent</expan>, illas quae &longs;olius materi&aelig; <expan abbr="vic&etilde;">vicem</expan> <expan abbr="&longs;u&longs;tiner&etilde;t">&longs;u&longs;tinerent</expan>. </s><s>Et ill&aelig; materia &agrave; Philo&longs;opho propri&egrave; nuncupat&ecedil;, <lb/>&amp; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> docuerit partes e&longs;&longs;e rei qu&aelig; <expan abbr="defini&etilde;da">definienda</expan> e&longs;t, &amp; definitionem docere &longs;an&egrave; quid e&longs;t <expan abbr="c&otilde;po&longs;it&utilde;">compo&longs;itum</expan> ex ea <lb/>materia in qua actu forma con&longs;i&longs;tit, &longs;ed <expan abbr="euolution&etilde;">euolutionem</expan> eius quod &agrave; tali materia &longs;ecretum e&longs;t quod e&longs;t <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> &agrave;c <lb/>quiditas qu&aelig; e&longs;t ex forma; monuit h&aelig;c <expan abbr="it&etilde;">item</expan> <expan abbr="&longs;ec&utilde;">&longs;ecum</expan> <expan abbr="c&otilde;gruere">congruere</expan> partes rei, partes definitionis, <expan abbr="r&otilde;nis">ronnis</expan>, quidi&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg765"></arrow.to.target><lb/>opera, &amp; pa&longs;siones. </s>                                                                <s><expan abbr="qu&ecedil;cunq;">qu&ecedil;cunque</expan> ver&ograve; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> fuerint eiu&longs;modi, alius; &amp; de <expan abbr="quibu&longs;d&atilde;">quibu&longs;dam</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> artifex, &longs;i euene&shy;<lb/>rit, i. </s>                                                                <s>fort&egrave;, vt faber, aut medicus. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> faber de naturalibus <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan>, non vt naturalia &longs;unt agit, vt qui de ma&shy;<lb/>chinis: etenim aliqua de mathematicis a&longs;&longs;umit; &amp; fort&egrave; medicus, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> tractat vulnera circularia, <expan abbr="t&utilde;c">tunc</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>ad <expan abbr="geometr&atilde;">geometram</expan> confugit. </s>                                                                <s>Reliqua &longs;unt per&longs;picua. </s>                                                                <s>Ex qua interpretatione, qua nulla <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> verbis Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="c&otilde;-gruit">con&shy;<lb/>gruit</expan> magis; optim&egrave; cernis nihil ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="con&longs;titut&utilde;">con&longs;titutum</expan> de definitione dialectica, &amp; hinc <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> <expan abbr="Latinor&utilde;">Latinorum</expan> <lb/>nugas atque dubitationes pro&longs;terni, &amp; profligari. </s>                                                                <s>Sic igitur con&longs;ideratio <expan abbr="formar&utilde;">formarum</expan> in materia &longs;en&longs;ili, <lb/>quatenus <expan abbr="hm&otilde;i">hmoni</expan>, vniuer&longs;a e&longs;t phy&longs;ica, ex quo definitiones <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> naturales ab&longs;olut&aelig; ex materia con&longs;ta&shy;<lb/>bunt, &amp; illa, <expan abbr="vbicunq;">vbicunque</expan> facta fuerit intelligenda, hoc e&longs;t, &agrave; <expan abbr="c&otilde;ditionib">conditionib</expan>. </s>                                                                <s>indiuidui &longs;ecreta, qu&ecedil; toto prior <lb/>erit, form&aelig; pars erit &amp; quiditatis naturalis; quae ab eo forma nequeat, <expan abbr="neq;">neque</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> cogitationis virtute di&shy;<lb/>uelli. </s>                                                                <s>ppe&agrave; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> male Lat. 1. de ortu diui&longs;erunt partes in materiales, <expan abbr="atq;">atque</expan> formales has, quae form&ecedil; partes <lb/>e&longs;&longs;e <expan abbr="cen&longs;er&etilde;t">cen&longs;erent</expan>, illas quae &longs;olius materi&aelig; <expan abbr="vic&etilde;">vicem</expan> <expan abbr="&longs;u&longs;tiner&etilde;t">&longs;u&longs;tinerent</expan>. </s>                                                                <s>Et ill&aelig; materia &agrave; Philo&longs;opho propri&egrave; nuncupat&ecedil;, <lb/>&amp; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> docuerit partes e&longs;&longs;e rei qu&aelig; <expan abbr="defini&etilde;da">definienda</expan> e&longs;t, &amp; definitionem docere &longs;an&egrave; quid e&longs;t <expan abbr="c&otilde;po&longs;it&utilde;">compo&longs;itum</expan> ex ea <lb/>materia in qua actu forma con&longs;i&longs;tit, &longs;ed <expan abbr="euolution&etilde;">euolutionem</expan> eius quod &agrave; tali materia &longs;ecretum e&longs;t quod e&longs;t <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> &agrave;c <lb/>quiditas qu&aelig; e&longs;t ex forma; monuit h&aelig;c <expan abbr="it&etilde;">item</expan> <expan abbr="&longs;ec&utilde;">&longs;ecum</expan> <expan abbr="c&otilde;gruere">congruere</expan> partes rei, partes definitionis, <expan abbr="r&otilde;nis">ronnis</expan>, quidi&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg766"></arrow.to.target><lb/>tatis, ac form&ecedil;: <expan abbr="neq;">neque</expan> ppe&agrave; <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <expan abbr="&longs;equi&ttilde;">&longs;equitur</expan> has e&longs;&longs;e formas &amp; quid e&longs;t: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> quiditas &amp; forma &longs;unt indiuidua <lb/>&amp; tota formaliter, vt <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;t, <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> partes <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> e&longs;&longs;e qu&ecedil; &longs;unt materia per &longs;eip&longs;as, vti partes domus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>&longs;eparat&ecedil; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt domus, &longs;ed partes &amp; materia. </s><s>Re&longs;tat nunc vt nonnullus <expan abbr="antagoni&longs;tar&utilde;">antagoni&longs;tarum</expan> <expan abbr="r&otilde;nes">ronnes</expan> di&longs;&longs;ol&shy;<lb/>uamus, &longs;iquid fallaci&ecedil; <expan abbr="c&otilde;tinent">continent</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &egrave; no&longs;tris dictis &longs;eor&longs;um &longs;it <expan abbr="indic&atilde;da">indicanda</expan>. </s><s>Occurrit <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> nobis Auerro&euml;s <lb/><expan abbr="inqui&etilde;s">inquiens</expan>, <expan abbr="ho&itilde;s">hoins</expan> <expan abbr="quiditat&etilde;">quiditatem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> vno modo, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> ver&ograve; alio modo; e&longs;&longs;e <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan>, i. </s><s><expan abbr="for-m&atilde;">for&shy;<lb/>mam</expan> <expan abbr="ho&itilde;s">hoins</expan>, non e&longs;&longs;e <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan>, qui e&longs;t <expan abbr="c&otilde;gregatus">congregatus</expan> ex materia &amp; forma, qu&aelig; <expan abbr="it&etilde;">item</expan> &longs;unt Ari&longs;t. </s><s>ip&longs;ius dicta; ex <lb/>quib. apparet <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="ho&itilde;s">hoins</expan> <expan abbr="quiditat&etilde;">quiditatem</expan>, <expan abbr="neuti&qtilde;">neutiquae</expan> ver&ograve; <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>. </s><s>Et ver&ograve; id <expan abbr="a&longs;&longs;euerat&utilde;">a&longs;&longs;eueratum</expan> e&longs;t. </s><s>Sed me&shy;<lb/>mini&longs;&longs;e oportet, <expan abbr="duplic&etilde;">duplicem</expan> nobis <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> offerri <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> <expan abbr="vniuer&longs;al&etilde;">vniuer&longs;alem</expan> <expan abbr="collect&utilde;">collectum</expan> ex hi&longs;ce &longs;ingularib. in quo, <lb/>vel vt rectius <expan abbr="dic&atilde;">dicam</expan>, in notione cuius continetur <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> materies in qua &longs;ub&longs;i&longs;tit actu forma quippe car&shy;<lb/>nes, &amp; o&longs;&longs;a, qu&ecedil; toto po&longs;terior e&longs;t; <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> ver&ograve;, qui e&longs;t homo <expan abbr="m&etilde;tis">mentis</expan> officio &longs;eparatus ab hac materia, <lb/>&longs;ola ea re&longs;eruata, &longs;ine qua forma <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> nec e&longs;&longs;e neque cogitari, vt corpus <expan abbr="organic&utilde;">organicum</expan>, qui e&longs;t alius ab <lb/><expan abbr="ho&itilde;e">hoine</expan> illo primo, &amp; e&longs;t <expan abbr="id&etilde;">idem</expan>, atque e&longs;&longs;entia &amp; quiditas ac forma qu&ecedil; definitione euoluitur: atqui <expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> <lb/>pars e&longs;t ea materia, qu&ecedil; toto prior e&longs;t; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s><s><expan abbr="c&otilde;prehenditur">comprehenditur</expan> &agrave; forma, vt <expan abbr="quic&utilde;que">quicunque</expan> dicit <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>&longs;ignificet vn&agrave; tale materi&ecedil; genus. </s><s><expan abbr="Verunt&ntilde;">Veruntnm</expan> definitur ille primus homo, quia prim&ograve; nobis obiicitur, <lb/> <arrow.to.target n="marg766"></arrow.to.target><lb/>tatis, ac form&ecedil;: <expan abbr="neq;">neque</expan> ppe&agrave; <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <expan abbr="&longs;equi&ttilde;">&longs;equitur</expan> has e&longs;&longs;e formas &amp; quid e&longs;t: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> quiditas &amp; forma &longs;unt indiuidua <lb/>&amp; tota formaliter, vt <expan abbr="dict&utilde;">dictum</expan> e&longs;t, <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> partes <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> e&longs;&longs;e qu&ecedil; &longs;unt materia per &longs;eip&longs;as, vti partes domus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>&longs;eparat&ecedil; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt domus, &longs;ed partes &amp; materia. </s><s>Re&longs;tat nunc vt nonnullus <expan abbr="antagoni&longs;tar&utilde;">antagoni&longs;tarum</expan> <expan abbr="r&otilde;nes">ronnes</expan> di&longs;&longs;ol&shy;<lb/>uamus, &longs;iquid fallaci&ecedil; <expan abbr="c&otilde;tinent">continent</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &egrave; no&longs;tris dictis &longs;eor&longs;um &longs;it <expan abbr="indic&atilde;da">indicanda</expan>. </s><s>Occurrit <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> nobis Auerro&euml;s <lb/><expan abbr="inqui&etilde;s">inquiens</expan>, <expan abbr="ho&itilde;s">hoins</expan> <expan abbr="quiditat&etilde;">quiditatem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> vno modo, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> ver&ograve; alio modo; e&longs;&longs;e <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan>, i. </s><s><expan abbr="for-m&atilde;">for&shy;<lb/>mam</expan> <expan abbr="ho&itilde;s">hoins</expan>, non e&longs;&longs;e <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan>, qui e&longs;t <expan abbr="c&otilde;gregatus">congregatus</expan> ex materia &amp; forma, qu&aelig; <expan abbr="it&etilde;">item</expan> &longs;unt Ari&longs;t. </s><s>ip&longs;ius dicta; ex <lb/>quib. apparet <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="ho&itilde;s">hoins</expan> <expan abbr="quiditat&etilde;">quiditatem</expan>, <expan abbr="neuti&qtilde;">neutiquae</expan> ver&ograve; <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>. </s><s>Et ver&ograve; id <expan abbr="a&longs;&longs;euerat&utilde;">a&longs;&longs;eueratum</expan> e&longs;t. </s><s>Sed me&shy;<lb/>mini&longs;&longs;e oportet, <expan abbr="duplic&etilde;">duplicem</expan> nobis <expan abbr="homin&etilde;">hominem</expan> offerri <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> <expan abbr="vniuer&longs;al&etilde;">vniuer&longs;alem</expan> <expan abbr="collect&utilde;">collectum</expan> ex hi&longs;ce &longs;ingularib. in quo, <lb/>vel vt rectius <expan abbr="dic&atilde;">dicam</expan>, in notione cuius continetur <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> materies in qua &longs;ub&longs;i&longs;tit actu forma quippe car&shy;<lb/>nes, &amp; o&longs;&longs;a, qu&ecedil; toto po&longs;terior e&longs;t; <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> ver&ograve;, qui e&longs;t homo <expan abbr="m&etilde;tis">mentis</expan> officio &longs;eparatus ab hac materia, <lb/>&longs;ola ea re&longs;eruata, &longs;ine qua forma <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> nec e&longs;&longs;e neque cogitari, vt corpus <expan abbr="organic&utilde;">organicum</expan>, qui e&longs;t alius ab <lb/><expan abbr="ho&itilde;e">hoine</expan> illo primo, &amp; e&longs;t <expan abbr="id&etilde;">idem</expan>, atque e&longs;&longs;entia &amp; quiditas ac forma qu&ecedil; definitione euoluitur: atqui <expan abbr="hor&utilde;">horum</expan> <lb/>pars e&longs;t ea materia, qu&ecedil; toto prior e&longs;t; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s><s><expan abbr="c&otilde;prehenditur">comprehenditur</expan> &agrave; forma, vt <expan abbr="quic&utilde;que">quicunque</expan> dicit <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <lb/>&longs;ignificet vn&agrave; tale materi&ecedil; genus. </s><s><expan abbr="Verunt&ntilde;">Veruntnm</expan> definitur ille primus homo, quia prim&ograve; nobis obiicitur, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg767"></arrow.to.target><lb/>&amp; nos cupimus no&longs;&longs;e quid e&longs;t: ergo eius e&longs;t definitio, &longs;ed per <expan abbr="definition&etilde;">definitionem</expan> explicatur alter ille homo <lb/>qui pars e&longs;t huius: nanque hic ex materia con&longs;tat qu&ecedil; toto po&longs;terior e&longs;t, &amp; infinita, ille ver&ograve; e&longs;t for&shy;<lb/>ma ip&longs;a &amp; quiditas cuius <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> pars &longs;it materia toto prior, ergo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> per tale materi&aelig; genus <expan abbr="explica&ttilde;">explicatur</expan>. <lb/></s><s>Igitur quiditas <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t homo ille primus, &longs;ed hic po&longs;terior, ille habet <expan abbr="quiditat&etilde;">quiditatem</expan> &amp; in eo materia toto <lb/>po&longs;terior &longs;umitur qu&ecedil; excluditur quiditate: altera <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> forma, vtpot&egrave; pars form&ecedil; <expan abbr="numera&ttilde;">numeratur</expan>. </s><s>H&ecedil;c pars, <lb/><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> toto prior &longs;it, &agrave; po&longs;teriore &longs;euocari pote&longs;t; itaque &longs;ine forma concipitur; at &longs;ine ip&longs;a forma nullo <lb/>modo cogitatione <expan abbr="c&otilde;prehenditur">comprehenditur</expan>. </s><s>ex quo efficitur, vt per &longs;eip&longs;am ab&longs;oluat <expan abbr="q&otilde;nem">qonnem</expan>, ex quo res e&longs;t, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>re&longs;oluitur in <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>; vt &longs;i qu&ecedil;ratur ex quo <expan abbr="anim&atilde;s">animans</expan> exi&longs;tat, dicam ex corpore difformi, &longs;ed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> qu&ecedil;&shy;<lb/>ritur quid, quod re&longs;oluitur in <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;it eius pars, <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> forma <expan abbr="c&otilde;cipitur">concipitur</expan>, nec ab eo materi&ecedil; genere <lb/><expan abbr="&longs;epara&ttilde;">&longs;eparatur</expan> in &longs;olutione <expan abbr="q&otilde;nis">qonnis</expan>. </s><s>animans <expan abbr=".n.">enim</expan> i. quod <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> ex <expan abbr="a&itilde;o">aino</expan> qui e&longs;t actus eiu&longs;modi corporis. </s><s>Hinc noto <lb/><expan abbr="q&otilde;n&etilde;">qonnem</expan> de materia <expan abbr="&ptilde;cedere">pncedere</expan> <expan abbr="q&otilde;ni">qonni</expan> de forma tpe &amp; origine, <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> quae &agrave; forma <expan abbr="&longs;egrega&ttilde;">&longs;egregatur</expan>, <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> quae e&longs;t in genera&shy;<lb/>tione, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> forma ab&longs;it, &amp; ea pr&aelig;&longs;ente motui terminus imponatur: neque <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> &longs;impliciter, qu&ograve;d forma <lb/>&amp; actus natura pote&longs;tati <expan abbr="form&ecedil;&qacute;">form&ecedil;que</expan>. </s><s>pr&ecedil;cedunt. </s><s>Qu&aelig; ver&ograve; opponit Achillinus, de illa materia dantur <lb/>qu&aelig; po&longs;terior e&longs;t toto: h&ecedil;c enim non e&longs;t pars quiditatis, &longs;ed pars &longs;ub&longs;tanti&ecedil; compo&longs;it&ecedil;, &amp; vehicu&shy;<lb/>lum quiditatis; de illa qu&aelig; toto prior e&longs;t, h&ecedil;c nos a&longs;&longs;erimus e&longs;&longs;e partem quiditatis &amp; form&ecedil;, &amp; par&shy; <arrow.to.target n="marg767"></arrow.to.target><lb/>&amp; nos cupimus no&longs;&longs;e quid e&longs;t: ergo eius e&longs;t definitio, &longs;ed per <expan abbr="definition&etilde;">definitionem</expan> explicatur alter ille homo <lb/>qui pars e&longs;t huius: nanque hic ex materia con&longs;tat qu&ecedil; toto po&longs;terior e&longs;t, &amp; infinita, ille ver&ograve; e&longs;t for&shy;<lb/>ma ip&longs;a &amp; quiditas cuius <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> pars &longs;it materia toto prior, ergo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> per tale materi&aelig; genus <expan abbr="explica&ttilde;">explicatur</expan>. <lb/></s>                                                                <s>Igitur quiditas <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t homo ille primus, &longs;ed hic po&longs;terior, ille habet <expan abbr="quiditat&etilde;">quiditatem</expan> &amp; in eo materia toto <lb/>po&longs;terior &longs;umitur qu&ecedil; excluditur quiditate: altera <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> forma, vtpot&egrave; pars form&ecedil; <expan abbr="numera&ttilde;">numeratur</expan>. </s>                                                                <s>H&ecedil;c pars, <lb/><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> toto prior &longs;it, &agrave; po&longs;teriore &longs;euocari pote&longs;t; itaque &longs;ine forma concipitur; at &longs;ine ip&longs;a forma nullo <lb/>modo cogitatione <expan abbr="c&otilde;prehenditur">comprehenditur</expan>. </s>                                                                <s>ex quo efficitur, vt per &longs;eip&longs;am ab&longs;oluat <expan abbr="q&otilde;nem">qonnem</expan>, ex quo res e&longs;t, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>re&longs;oluitur in <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>; vt &longs;i qu&ecedil;ratur ex quo <expan abbr="anim&atilde;s">animans</expan> exi&longs;tat, dicam ex corpore difformi, &longs;ed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> qu&ecedil;&shy;<lb/>ritur quid, quod re&longs;oluitur in <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;it eius pars, <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> forma <expan abbr="c&otilde;cipitur">concipitur</expan>, nec ab eo materi&ecedil; genere <lb/><expan abbr="&longs;epara&ttilde;">&longs;eparatur</expan> in &longs;olutione <expan abbr="q&otilde;nis">qonnis</expan>. </s>                                                                <s>animans <expan abbr=".n.">enim</expan> i. quod <expan abbr="c&otilde;&longs;tat">con&longs;tat</expan> ex <expan abbr="a&itilde;o">aino</expan> qui e&longs;t actus eiu&longs;modi corporis. </s>                                                                <s>Hinc noto <lb/><expan abbr="q&otilde;n&etilde;">qonnem</expan> de materia <expan abbr="&ptilde;cedere">pncedere</expan> <expan abbr="q&otilde;ni">qonni</expan> de forma tpe &amp; origine, <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> quae &agrave; forma <expan abbr="&longs;egrega&ttilde;">&longs;egregatur</expan>, <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> quae e&longs;t in genera&shy;<lb/>tione, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> forma ab&longs;it, &amp; ea pr&aelig;&longs;ente motui terminus imponatur: neque <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> &longs;impliciter, qu&ograve;d forma <lb/>&amp; actus natura pote&longs;tati <expan abbr="form&ecedil;&qacute;">form&ecedil;que</expan>. </s>                                                                <s>pr&ecedil;cedunt. </s>                                                                <s>Qu&aelig; ver&ograve; opponit Achillinus, de illa materia dantur <lb/>qu&aelig; po&longs;terior e&longs;t toto: h&ecedil;c enim non e&longs;t pars quiditatis, &longs;ed pars &longs;ub&longs;tanti&ecedil; compo&longs;it&ecedil;, &amp; vehicu&shy;<lb/>lum quiditatis; de illa qu&aelig; toto prior e&longs;t, h&ecedil;c nos a&longs;&longs;erimus e&longs;&longs;e partem quiditatis &amp; form&ecedil;, &amp; par&shy;
 <pb pagenum="87"/> <pb pagenum="87"/>
 <arrow.to.target n="marg768"></arrow.to.target><lb/>tem e&longs;&longs;entialem non modo compo&longs;iti, &longs;ed illius totius quod mens &agrave; conditionibus &longs;en&longs;ilibus &amp; <lb/>materia po&longs;teriore &longs;ecernit, quod iam e&longs;t idem cum e&longs;&longs;entia. </s><s>Atque ita interpretor auctoritates <lb/>omnium eorum qui materiam definitione pellunt, aut ab illis di&longs;&longs;entio, &longs;i omne materi&ecedil; genus ex&shy;<lb/>cludunt quiditate. </s><s>&amp; eam autumo <expan abbr="nece&longs;&longs;ari&atilde;">nece&longs;&longs;ariam</expan> in exponendis rebus qu&ecedil; materia con&longs;tant, quatenus <lb/>huiu&longs;modi &amp; in naturali philo&longs;ophia poti&longs;sim&egrave;. </s><s>Ergo phy&longs;icus adhibet in &longs;ua definitione mate&shy;<lb/>riam. </s><s>Quid de fine, &amp; efficientes? </s><s>An etiam ille, c&ugrave;m &longs;pectet non mod&ograve; rei naturam, &longs;ed exortus &amp; <lb/>mutationes, ea qu&aelig; illorum principia &longs;unt, &longs;unt ver&ograve; efficiens &amp; finis in <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> definitione cogetur <lb/>v&longs;urpare, &amp; in hoc &agrave; primo philo&longs;opho &amp; mathematico &longs;eparabitur, qui c&ugrave;m <expan abbr="tract&etilde;t">tractent</expan> immobilia, <lb/>negligunt eiu&longs;modi genera <expan abbr="cau&longs;&longs;ar&utilde;">cau&longs;&longs;arum</expan>. </s><s>Nec quanuis primus philo&longs;ophus di&longs;&longs;erat de primo fine &amp; <lb/>per ip&longs;um aliqua <expan abbr="dem&otilde;&longs;tret">demon&longs;tret</expan>, ide&ograve; tractat principia motus, e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> finis rei genit&ecedil; &amp; <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> qu&ecedil; <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan>, qua&shy;<lb/>tenus &longs;unt, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> generationis, qualis ponitur phy&longs;ico: ppea &longs;ecretus ille &agrave; motu, no&longs;ter recipit <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>.</s></p> <arrow.to.target n="marg768"></arrow.to.target><lb/>tem e&longs;&longs;entialem non modo compo&longs;iti, &longs;ed illius totius quod mens &agrave; conditionibus &longs;en&longs;ilibus &amp; <lb/>materia po&longs;teriore &longs;ecernit, quod iam e&longs;t idem cum e&longs;&longs;entia. </s><s>Atque ita interpretor auctoritates <lb/>omnium eorum qui materiam definitione pellunt, aut ab illis di&longs;&longs;entio, &longs;i omne materi&ecedil; genus ex&shy;<lb/>cludunt quiditate. </s><s>&amp; eam autumo <expan abbr="nece&longs;&longs;ari&atilde;">nece&longs;&longs;ariam</expan> in exponendis rebus qu&ecedil; materia con&longs;tant, quatenus <lb/>huiu&longs;modi &amp; in naturali philo&longs;ophia poti&longs;sim&egrave;. </s><s>Ergo phy&longs;icus adhibet in &longs;ua definitione mate&shy;<lb/>riam. </s><s>Quid de fine, &amp; efficientes? </s><s>An etiam ille, c&ugrave;m &longs;pectet non mod&ograve; rei naturam, &longs;ed exortus &amp; <lb/>mutationes, ea qu&aelig; illorum principia &longs;unt, &longs;unt ver&ograve; efficiens &amp; finis in <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> definitione cogetur <lb/>v&longs;urpare, &amp; in hoc &agrave; primo philo&longs;opho &amp; mathematico &longs;eparabitur, qui c&ugrave;m <expan abbr="tract&etilde;t">tractent</expan> immobilia, <lb/>negligunt eiu&longs;modi genera <expan abbr="cau&longs;&longs;ar&utilde;">cau&longs;&longs;arum</expan>. </s><s>Nec quanuis primus philo&longs;ophus di&longs;&longs;erat de primo fine &amp; <lb/>per ip&longs;um aliqua <expan abbr="dem&otilde;&longs;tret">demon&longs;tret</expan>, ide&ograve; tractat principia motus, e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> finis rei genit&ecedil; &amp; <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> qu&ecedil; <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan>, qua&shy;<lb/>tenus &longs;unt, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> generationis, qualis ponitur phy&longs;ico: ppea &longs;ecretus ille &agrave; motu, no&longs;ter recipit <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 4006 
Line 3866 
 <arrow.to.target n="marg855"></arrow.to.target><lb/>&amp; <expan abbr="cont&etilde;plationis">contemplationis</expan> egent, ali&ecedil; ad <expan abbr="cogno&longs;cend&utilde;">cogno&longs;cendum</expan> tant&ugrave;m pertinent, ali&aelig; ver&ograve; ad <expan abbr="acqui&longs;ition&etilde;">acqui&longs;itionem</expan>, &amp; ne&shy;<lb/>gocia <expan abbr="&longs;pect&atilde;t">&longs;pectant</expan>. </s><s><expan abbr="Quamobr&etilde;">Quamobrem</expan> ea qu&ecedil; in &longs;ola <expan abbr="cont&etilde;platione">contemplatione</expan> po&longs;ita <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan>, oportuno <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> tractare opor&shy;<lb/>tet: hoc <expan abbr=".n.">enim</expan> methodi <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> munus e&longs;t, &amp; hic eius finis, <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> vt <foreign lang="greek">o(dw_|kai za_|sa</foreign>, vt verbis Ari&longs;t. </s><s>vtar, ide&longs;t, <lb/> <arrow.to.target n="marg855"></arrow.to.target><lb/>&amp; <expan abbr="cont&etilde;plationis">contemplationis</expan> egent, ali&ecedil; ad <expan abbr="cogno&longs;cend&utilde;">cogno&longs;cendum</expan> tant&ugrave;m pertinent, ali&aelig; ver&ograve; ad <expan abbr="acqui&longs;ition&etilde;">acqui&longs;itionem</expan>, &amp; ne&shy;<lb/>gocia <expan abbr="&longs;pect&atilde;t">&longs;pectant</expan>. </s><s><expan abbr="Quamobr&etilde;">Quamobrem</expan> ea qu&ecedil; in &longs;ola <expan abbr="cont&etilde;platione">contemplatione</expan> po&longs;ita <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan>, oportuno <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan> tractare opor&shy;<lb/>tet: hoc <expan abbr=".n.">enim</expan> methodi <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan> munus e&longs;t, &amp; hic eius finis, <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> vt <foreign lang="greek">o(dw_|kai za_|sa</foreign>, vt verbis Ari&longs;t. </s><s>vtar, ide&longs;t, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg856"></arrow.to.target> <arrow.to.target n="marg856"></arrow.to.target>
 <pb pagenum="100"/>via &amp; facile &longs;cienti&aelig; doceri <expan abbr="que&atilde;t">queant</expan>, vnde formatum ab Ari&longs;t. 1. de arte dicendi <foreign lang="greek">to\ o(dopoie(\n</foreign>, quod <lb/> <pb pagenum="100"/>via &amp; facile &longs;cienti&aelig; doceri <expan abbr="que&atilde;t">queant</expan>, vnde formatum ab Ari&longs;t. 1. de arte dicendi <foreign lang="greek">to\ o(dopoie(\n</foreign>, quod <lb/>
 <arrow.to.target n="marg857"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t via &amp; <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> per&longs;equi. </s><s>Hinc <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> libri de arte di&longs;&longs;erendi Methodici nuncupari Rhet. vel quae &agrave; me&shy;<lb/>thodo in &longs;cripti fuerint: &longs;unt <expan abbr=".n.">enim</expan> analytici, vel quae ibi ratio <expan abbr="methodor&utilde;">methodorum</expan> contineatur. </s><s>Igitur &longs;cientia, <lb/>&amp; <expan abbr="cont&etilde;platio">contemplatio</expan> methodo <expan abbr="c&otilde;uenit">conuenit</expan>: agere &amp; efficere <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> non e&longs;t amplius methodi, &longs;ed v&longs;us. </s><s>Proinde <lb/>c&ugrave;m pars illa theorica &longs;it de munere methodi, <expan abbr="vna&qacute;">vnaque</expan>. </s><s>&longs;it <expan abbr="c&otilde;&longs;iderandi">con&longs;iderandi</expan> ratio, lic&egrave;t fines diuer&longs;i &longs;int, <lb/><expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> <expan abbr="cont&etilde;plationis">contemplationis</expan> non reputo <expan abbr="ab&longs;urd&utilde;">ab&longs;urdum</expan>, &longs;i e&aelig;dem vi&aelig; <expan abbr="atq.">atque</expan> ordines in <expan abbr="arti&utilde;">artium</expan> &amp; &longs;cientiarum do&shy;<lb/>ctrina <expan abbr="methodo&qacute;">methodoque</expan>. </s><s>tradenda teneantur. </s><s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> inuenire, iudicare, notum facere qu&aelig; <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> pr&aelig;&longs;tat <lb/>methodus, ad <expan abbr="o&etilde;m">oemm</expan> <expan abbr="doctrin&atilde;">doctrinam</expan> communiter <expan abbr="pertin&etilde;t">pertinent</expan>. </s><s>Altera pars e&longs;t eruditio, &longs;eu peritia, <foreign lang="greek">paidei/an</foreign><lb/>Ari&longs;toteles vocat qu&aelig; iam flagitatur in addi&longs;cente. </s><s>De hac, et&longs;i multa pr&aelig;clar&egrave; &longs;cripta &longs;unt ab <lb/>Octauiano Ferrario philo&longs;opho &longs;apienti&longs;simo; nihilominus aliqua huc conferre vi&longs;um e&longs;t, vt &longs;i&shy;<lb/>quid valeant ad <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> &amp; vim methodi <expan abbr="percipiend&atilde;">percipiendam</expan>, lector iis vtatur. </s><s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> <foreign lang="greek">pai/d<gap/>oi+s, &amp; paide/a</foreign><lb/>&longs;ignificat <expan abbr="&longs;implic&etilde;">&longs;implicem</expan> &amp; puerilem <expan abbr="in&longs;titution&etilde;">in&longs;titutionem</expan> qua bonis legibus in&longs;titut&aelig; reip. </s><s>&longs;olebant informare <lb/>teneros adhuc animos, c&ugrave;m ad <expan abbr="&longs;u&atilde;">&longs;uam</expan> ip&longs;orum, tum corporis <expan abbr="virtut&etilde;">virtutem</expan> comparandam, qu&aelig; <expan abbr="plerunq.">plerunque</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;&longs;tabat">con&longs;tabat</expan> ex quattuor <expan abbr="m&etilde;bris">membris</expan>, litteris, gymna&longs;tica, mu&longs;ica, &amp; pictura de <expan abbr="quib.">quibus</expan> 8. Poli. </s><s>multa di&longs;&shy;<lb/>&longs;eruit Ari&longs;toteles: <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> meminit de altera eruditione qu&aelig; anteit <expan abbr="quanq.">quanque</expan> <expan abbr="&longs;cienti&atilde;">&longs;cientiam</expan>; &longs;iquidem <lb/>eius auxilio di&longs;cens in &longs;cienti&aelig; my&longs;teria po&longs;sit introduci: huc <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;pectat <foreign lang="greek">pai/d<gap/>si)s</foreign>. </s><s>Vnde illa <lb/>abu&longs;us e&longs;t Gorgias <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> non promouens &longs;uos auditores vlterius. </s><s>videtur <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> prima fronte nobis of&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg857"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t via &amp; <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> per&longs;equi. </s>                                                                <s>Hinc <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> libri de arte di&longs;&longs;erendi Methodici nuncupari Rhet. vel quae &agrave; me&shy;<lb/>thodo in &longs;cripti fuerint: &longs;unt <expan abbr=".n.">enim</expan> analytici, vel quae ibi ratio <expan abbr="methodor&utilde;">methodorum</expan> contineatur. </s>                                                                <s>Igitur &longs;cientia, <lb/>&amp; <expan abbr="cont&etilde;platio">contemplatio</expan> methodo <expan abbr="c&otilde;uenit">conuenit</expan>: agere &amp; efficere <expan abbr="i&atilde;">iam</expan> non e&longs;t amplius methodi, &longs;ed v&longs;us. </s>                                                                <s>Proinde <lb/>c&ugrave;m pars illa theorica &longs;it de munere methodi, <expan abbr="vna&qacute;">vnaque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;it <expan abbr="c&otilde;&longs;iderandi">con&longs;iderandi</expan> ratio, lic&egrave;t fines diuer&longs;i &longs;int, <lb/><expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> <expan abbr="cont&etilde;plationis">contemplationis</expan> non reputo <expan abbr="ab&longs;urd&utilde;">ab&longs;urdum</expan>, &longs;i e&aelig;dem vi&aelig; <expan abbr="atq.">atque</expan> ordines in <expan abbr="arti&utilde;">artium</expan> &amp; &longs;cientiarum do&shy;<lb/>ctrina <expan abbr="methodo&qacute;">methodoque</expan>. </s>                                                                <s>tradenda teneantur. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq.">Nanque</expan> inuenire, iudicare, notum facere qu&aelig; <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> pr&aelig;&longs;tat <lb/>methodus, ad <expan abbr="o&etilde;m">oemm</expan> <expan abbr="doctrin&atilde;">doctrinam</expan> communiter <expan abbr="pertin&etilde;t">pertinent</expan>. </s>                                                                <s>Altera pars e&longs;t eruditio, &longs;eu peritia, <foreign lang="greek">paidei/an</foreign><lb/>Ari&longs;toteles vocat qu&aelig; iam flagitatur in addi&longs;cente. </s>                                                                <s>De hac, et&longs;i multa pr&aelig;clar&egrave; &longs;cripta &longs;unt ab <lb/>Octauiano Ferrario philo&longs;opho &longs;apienti&longs;simo; nihilominus aliqua huc conferre vi&longs;um e&longs;t, vt &longs;i&shy;<lb/>quid valeant ad <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> &amp; vim methodi <expan abbr="percipiend&atilde;">percipiendam</expan>, lector iis vtatur. </s>                                                                <s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> <foreign lang="greek">pai/d<gap/>oi+s, &amp; paide/a</foreign><lb/>&longs;ignificat <expan abbr="&longs;implic&etilde;">&longs;implicem</expan> &amp; puerilem <expan abbr="in&longs;titution&etilde;">in&longs;titutionem</expan> qua bonis legibus in&longs;titut&aelig; reip. </s>                                                                <s>&longs;olebant informare <lb/>teneros adhuc animos, c&ugrave;m ad <expan abbr="&longs;u&atilde;">&longs;uam</expan> ip&longs;orum, tum corporis <expan abbr="virtut&etilde;">virtutem</expan> comparandam, qu&aelig; <expan abbr="plerunq.">plerunque</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;&longs;tabat">con&longs;tabat</expan> ex quattuor <expan abbr="m&etilde;bris">membris</expan>, litteris, gymna&longs;tica, mu&longs;ica, &amp; pictura de <expan abbr="quib.">quibus</expan> 8. Poli. </s>                                                                <s>multa di&longs;&shy;<lb/>&longs;eruit Ari&longs;toteles: <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> meminit de altera eruditione qu&aelig; anteit <expan abbr="quanq.">quanque</expan> <expan abbr="&longs;cienti&atilde;">&longs;cientiam</expan>; &longs;iquidem <lb/>eius auxilio di&longs;cens in &longs;cienti&aelig; my&longs;teria po&longs;sit introduci: huc <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;pectat <foreign lang="greek">pai/d<gap/>si)s</foreign>. </s>                                                                <s>Vnde illa <lb/>abu&longs;us e&longs;t Gorgias <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> non promouens &longs;uos auditores vlterius. </s>                                                                <s>videtur <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> prima fronte nobis of&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg858"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg858"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg859"></arrow.to.target><lb/>ferre <expan abbr="rud&etilde;">rudem</expan> <expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> <expan abbr="notiti&amacr;">notitiam</expan> &amp; <expan abbr="imperfect&atilde;">imperfectam</expan>, &amp; citra cau&longs;&longs;as; addo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> non e&longs;&longs;e illi <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> propo&longs;itum: <lb/>oritur <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> ex v&longs;u &amp; experientia vel <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> qu&aelig; &longs;unt certi <expan abbr="cuiu&longs;d&atilde;">cuiu&longs;dam</expan> generis, vel &longs;unt infinit&aelig;, nec cer&shy;<lb/>to genere <expan abbr="c&otilde;prehendun&ttilde;">comprehenduntur</expan>: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> duplex eruditio <expan abbr="poni&ttilde;">ponitur</expan> ab Ari&longs;totele, &amp; de &longs;ingulis, &amp; de vniuer&longs;is. <lb/></s><s>Rudem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &amp; <expan abbr="imperfect&atilde;">imperfectam</expan> <expan abbr="notiti&atilde;">notitiam</expan> Plato Gorg. citra cau&longs;&longs;&aelig; <expan abbr="veri&qacute;">verique</expan>. </s><s><expan abbr="contemplation&etilde;">contemplationem</expan> tribuit eru&shy;<lb/>ditioni, &longs;eu periti&ecedil;, <foreign lang="greek">e) mpeizian</foreign> ille vocat, c&ugrave;m <expan abbr="coquinari&atilde;">coquinariam</expan> conferens cum arte medica, iubet eam <lb/>appellare <expan abbr="periti&atilde;">peritiam</expan>, quia <expan abbr="null&atilde;">nullam</expan> habeat rationem <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> qu&ecedil; affert; nec doceat qualia &longs;int natura; pro&shy;<lb/>ptere&agrave; <expan abbr="null&atilde;">nullam</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> reddit, <expan abbr="ide&ograve;&qacute;">ide&ograve;que</expan>. </s><s>artis <expan abbr="no&imacr;e">noine</expan> dignam non putat, necnon ip&longs;am v&longs;u <expan abbr="quod&atilde;">quodam</expan> &amp; expe&shy;<lb/>rientia con&longs;tare docet, <expan abbr="memoria&qacute;">memoriaque</expan>. </s><s>eius quod accidere con&longs;uerit. </s><s>proinde &longs;imulachrum artis &amp; <lb/>&longs;cienti&aelig; potius e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> horum quicquam. </s><s>Ea numeratur in habitibus (vt dictum e&longs;t) atqui habi&shy;<lb/>tus <expan abbr="fin&etilde;">finem</expan> habet, cuius gratia comparatur: dirigitur <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> ad iudicium. </s><s>At ver&ograve; iudicium aliud e&longs;t <lb/>in &longs;ciente &amp; docente; atque aliud in addi&longs;cente &amp; iudi, &amp; <expan abbr="perfect&utilde;">perfectum</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> in &longs;ciente &amp; docente, <lb/>vt de quaque re ver&egrave; &amp; rect&egrave; iudicare queat &amp; cau&longs;&longs;am certam a&longs;signare &longs;iue certo <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> genere, <lb/>&longs;eu de <expan abbr="o&imacr;bus">oimbus</expan> quod officium e&longs;&longs;e puto primi philo&longs;ophi. </s><s>In <expan abbr="addi&longs;c&etilde;te">addi&longs;cente</expan> ver&ograve; &amp; rudi imperfectum, <lb/>&amp; <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ad <expan abbr="termin&utilde;">terminum</expan> <expan abbr="qu&etilde;dam">quendam</expan> progrediens: nulli &longs;an&egrave; viro denegatum. </s><s>ex quo efficitur, vt omnes <lb/><expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> &longs;ine vlla di&longs;ciplina, &amp; accu&longs;are, &amp; purgare po&longs;sint, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> &amp; ea qu&ecedil; inter &longs;e&longs;e <expan abbr="obiici&utilde;t">obiiciunt</expan>, aut re&longs;pue&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg859"></arrow.to.target><lb/>ferre <expan abbr="rud&etilde;">rudem</expan> <expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> <expan abbr="notiti&amacr;">notitiam</expan> &amp; <expan abbr="imperfect&atilde;">imperfectam</expan>, &amp; citra cau&longs;&longs;as; addo <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> non e&longs;&longs;e illi <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> propo&longs;itum: <lb/>oritur <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ex v&longs;u &amp; experientia vel <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> qu&aelig; &longs;unt certi <expan abbr="cuiu&longs;d&atilde;">cuiu&longs;dam</expan> generis, vel &longs;unt infinit&aelig;, nec cer&shy;<lb/>to genere <expan abbr="c&otilde;prehendun&ttilde;">comprehenduntur</expan>: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> duplex eruditio <expan abbr="poni&ttilde;">ponitur</expan> ab Ari&longs;totele, &amp; de &longs;ingulis, &amp; de vniuer&longs;is. <lb/></s>                                                                <s>Rudem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> &amp; <expan abbr="imperfect&atilde;">imperfectam</expan> <expan abbr="notiti&atilde;">notitiam</expan> Plato Gorg. citra cau&longs;&longs;&aelig; <expan abbr="veri&qacute;">verique</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="contemplation&etilde;">contemplationem</expan> tribuit eru&shy;<lb/>ditioni, &longs;eu periti&ecedil;, <foreign lang="greek">e) mpeizian</foreign> ille vocat, c&ugrave;m <expan abbr="coquinari&atilde;">coquinariam</expan> conferens cum arte medica, iubet eam <lb/>appellare <expan abbr="periti&atilde;">peritiam</expan>, quia <expan abbr="null&atilde;">nullam</expan> habeat rationem <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> qu&ecedil; affert; nec doceat qualia &longs;int natura; pro&shy;<lb/>ptere&agrave; <expan abbr="null&atilde;">nullam</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> reddit, <expan abbr="ide&ograve;&qacute;">ide&ograve;que</expan>. </s>                                                                <s>artis <expan abbr="no&imacr;e">noine</expan> dignam non putat, necnon ip&longs;am v&longs;u <expan abbr="quod&atilde;">quodam</expan> &amp; expe&shy;<lb/>rientia con&longs;tare docet, <expan abbr="memoria&qacute;">memoriaque</expan>. </s>                                                                <s>eius quod accidere con&longs;uerit. </s>                                                                <s>proinde &longs;imulachrum artis &amp; <lb/>&longs;cienti&aelig; potius e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> horum quicquam. </s>                                                                <s>Ea numeratur in habitibus (vt dictum e&longs;t) atqui habi&shy;<lb/>tus <expan abbr="fin&etilde;">finem</expan> habet, cuius gratia comparatur: dirigitur <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> ad iudicium. </s>                                                                <s>At ver&ograve; iudicium aliud e&longs;t <lb/>in &longs;ciente &amp; docente; atque aliud in addi&longs;cente &amp; iudi, &amp; <expan abbr="perfect&utilde;">perfectum</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> in &longs;ciente &amp; docente, <lb/>vt de quaque re ver&egrave; &amp; rect&egrave; iudicare queat &amp; cau&longs;&longs;am certam a&longs;signare &longs;iue certo <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> genere, <lb/>&longs;eu de <expan abbr="o&imacr;bus">oimbus</expan> quod officium e&longs;&longs;e puto primi philo&longs;ophi. </s>                                                                <s>In <expan abbr="addi&longs;c&etilde;te">addi&longs;cente</expan> ver&ograve; &amp; rudi imperfectum, <lb/>&amp; <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ad <expan abbr="termin&utilde;">terminum</expan> <expan abbr="qu&etilde;dam">quendam</expan> progrediens: nulli &longs;an&egrave; viro denegatum. </s>                                                                <s>ex quo efficitur, vt omnes <lb/><expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> &longs;ine vlla di&longs;ciplina, &amp; accu&longs;are, &amp; purgare po&longs;sint, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> &amp; ea qu&ecedil; inter &longs;e&longs;e <expan abbr="obiici&utilde;t">obiiciunt</expan>, aut re&longs;pue&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg860"></arrow.to.target><lb/> <arrow.to.target n="marg860"></arrow.to.target><lb/>
 <arrow.to.target n="marg861"></arrow.to.target><lb/>re, aut approbare, &longs;ed in addi&longs;cente, tantum valens ad id, vt principia qu&aelig; afferuntur &agrave; doctore, <lb/>fidem apud ip&longs;um inueniant, &amp; vt intelligat modum quo res tractand&aelig; &longs;unt, &longs;iue di&longs;ponend&aelig;, <lb/>&longs;eu confirmand&aelig;. </s><s>Magnum <expan abbr=".n.">enim</expan> quid pote&longs;t auditio &amp; con&longs;uetudo. </s><s>ita vt qui tempus contriuerit <lb/>in mathematicis qu&ecedil; &longs;unt certi&longs;sim&aelig; &amp; <expan abbr="c&omacr;&longs;tanti&longs;sim&aelig;">con&longs;tanti&longs;sim&aelig;</expan> veritatis, is c&ugrave;m &longs;e <expan abbr="c&otilde;tulerit">contulerit</expan> ad rem <expan abbr="medi-c&atilde;">medi&shy;<lb/>cam</expan>, non facil&egrave; &longs;e per&longs;uaderi <expan abbr="patia&ttilde;">patiatur</expan> &agrave; veri&longs;imilibus qu&aelig; ob <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> fragilitatem medicina con&longs;ectatur. <lb/></s><s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> Vari&aelig; &longs;unt <expan abbr=".n.">enim</expan> rerum <expan abbr="c&otilde;ditiones">conditiones</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> eadem pr&aelig;cepta &longs;iue leges <expan abbr="admitt&utilde;t">admittunt</expan>, quocirca <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> &longs;uus <lb/> <arrow.to.target n="marg861"></arrow.to.target><lb/>re, aut approbare, &longs;ed in addi&longs;cente, tantum valens ad id, vt principia qu&aelig; afferuntur &agrave; doctore, <lb/>fidem apud ip&longs;um inueniant, &amp; vt intelligat modum quo res tractand&aelig; &longs;unt, &longs;iue di&longs;ponend&aelig;, <lb/>&longs;eu confirmand&aelig;. </s><s>Magnum <expan abbr=".n.">enim</expan> quid pote&longs;t auditio &amp; con&longs;uetudo. </s><s>ita vt qui tempus contriuerit <lb/>in mathematicis qu&ecedil; &longs;unt certi&longs;sim&aelig; &amp; <expan abbr="c&omacr;&longs;tanti&longs;sim&aelig;">con&longs;tanti&longs;sim&aelig;</expan> veritatis, is c&ugrave;m &longs;e <expan abbr="c&otilde;tulerit">contulerit</expan> ad rem <expan abbr="medi-c&atilde;">medi&shy;<lb/>cam</expan>, non facil&egrave; &longs;e per&longs;uaderi <expan abbr="patia&ttilde;">patiatur</expan> &agrave; veri&longs;imilibus qu&aelig; ob <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> fragilitatem medicina con&longs;ectatur. <lb/></s><s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> Vari&aelig; &longs;unt <expan abbr=".n.">enim</expan> rerum <expan abbr="c&otilde;ditiones">conditiones</expan>, <expan abbr="neq.">neque</expan> <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> eadem pr&aelig;cepta &longs;iue leges <expan abbr="admitt&utilde;t">admittunt</expan>, quocirca <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> &longs;uus <lb/>
 <arrow.to.target n="marg862"></arrow.to.target><lb/>ad quanque modus di&longs;po&longs;itionis &amp; confirmationis fuit <expan abbr="acc&otilde;modandus">accommodandus</expan>: ad hunc percipiendum <lb/>apparat eruditio, qui &longs;an&egrave; nihil veri continet. </s><s>Ecquid <expan abbr=".n.">enim</expan> veri e&longs;t in illo, quae prius <expan abbr="agend&utilde;">agendum</expan> &longs;it de ani&shy;<lb/>mali, aut planta, quae rationes ad &longs;en&longs;um dirigend&aelig;, &amp; quae ex notioribus facienda doctrina? </s><s>qu&aelig; <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> <lb/>nece&longs;&longs;e e&longs;t approbet <expan abbr="quicunq.">quicunque</expan> ratione &amp; via di&longs;cere &longs;tudeat. </s><s>Sed c&ugrave;m regul&aelig; iudicandi <expan abbr="trad&atilde;tur">tradantur</expan> <lb/><expan abbr="it&etilde;">item</expan> ab Analytico; ad idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> iudicium <expan abbr="corroborand&utilde;">corroborandum</expan> &amp; <expan abbr="dirigend&utilde;">dirigendum</expan> valebunt <expan abbr="admod&utilde;">admodum</expan> pr&aelig;ce&shy;<lb/>pta Analytica. </s><s>Vt <expan abbr=".n.">enim</expan> omnis natur&aelig; habilitas arte &amp; di&longs;ciplina rectior fit &amp; expeditior, ita <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <lb/>vis animi, &longs;i regulas agendi attuleris, &amp; tutior, &amp; promptior euadet. </s><s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> Analytice docens de&shy;<lb/>mon&longs;trationum modos &amp; v&longs;us, animum parat auditoris ad optim&egrave; <expan abbr="inteligend&umacr;">inteligendum</expan> ea qu&ecedil; po&longs;th&agrave;c <lb/>in methodo &longs;unt exponenda. </s><s>Ex hoc <expan abbr="nat&utilde;">natum</expan> e&longs;t, vt veteres hac eruditione carentes valde <expan abbr="admod&utilde;">admodum</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg862"></arrow.to.target><lb/>ad quanque modus di&longs;po&longs;itionis &amp; confirmationis fuit <expan abbr="acc&otilde;modandus">accommodandus</expan>: ad hunc percipiendum <lb/>apparat eruditio, qui &longs;an&egrave; nihil veri continet. </s><s>Ecquid <expan abbr=".n.">enim</expan> veri e&longs;t in illo, quae prius <expan abbr="agend&utilde;">agendum</expan> &longs;it de ani&shy;<lb/>mali, aut planta, quae rationes ad &longs;en&longs;um dirigend&aelig;, &amp; quae ex notioribus facienda doctrina? </s><s>qu&aelig; <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> <lb/>nece&longs;&longs;e e&longs;t approbet <expan abbr="quicunq.">quicunque</expan> ratione &amp; via di&longs;cere &longs;tudeat. </s><s>Sed c&ugrave;m regul&aelig; iudicandi <expan abbr="trad&atilde;tur">tradantur</expan> <lb/><expan abbr="it&etilde;">item</expan> ab Analytico; ad idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> iudicium <expan abbr="corroborand&utilde;">corroborandum</expan> &amp; <expan abbr="dirigend&utilde;">dirigendum</expan> valebunt <expan abbr="admod&utilde;">admodum</expan> pr&aelig;ce&shy;<lb/>pta Analytica. </s><s>Vt <expan abbr=".n.">enim</expan> omnis natur&aelig; habilitas arte &amp; di&longs;ciplina rectior fit &amp; expeditior, ita <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <lb/>vis animi, &longs;i regulas agendi attuleris, &amp; tutior, &amp; promptior euadet. </s><s><expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> Analytice docens de&shy;<lb/>mon&longs;trationum modos &amp; v&longs;us, animum parat auditoris ad optim&egrave; <expan abbr="inteligend&umacr;">inteligendum</expan> ea qu&ecedil; po&longs;th&agrave;c <lb/>in methodo &longs;unt exponenda. </s><s>Ex hoc <expan abbr="nat&utilde;">natum</expan> e&longs;t, vt veteres hac eruditione carentes valde <expan abbr="admod&utilde;">admodum</expan> <lb/>
Line 4135 
Line 3995 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><emph type="italics"/>In&longs;trumenta docent; &longs;umit via, collocat ordo<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>In&longs;trumenta docent; &longs;umit via, collocat ordo<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>H&aelig;c <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> omnia qu&aelig; prima con&longs;tituimus, vt nobis nota &longs;tatuuntur, &longs;iue &longs;int ex eorum ordi&shy;<lb/>ne qu&ecedil; proxim&egrave; colliguntur &agrave; &longs;en&longs;u; &longs;eu facta &longs;int nota nobis ex aliis qu&ecedil; &longs;int nota nobis. </s><s>Etenim <lb/>&amp; materia, quanuis &longs;it ignota per &longs;e, c&ugrave;m facta e&longs;t <expan abbr="intellig&etilde;da">intelligenda</expan> e&longs;&longs;e pote&longs;t nonmod&ograve; principium <lb/>rei, &longs;ed cognitionis. </s><s>At enim cuiu&longs;que ordinis v&longs;us ex Ari&longs;totele &amp; Galeno facil&egrave; expedietur. <lb/></s><s>quandoquidem re&longs;olutiuus ad inuentionem faciat, ad notitiam pariendam compo&longs;itiuus. </s><s>Defi&shy;<lb/>nitiuus ad breuitatem &amp; memoriam. </s><s>Nam primus ille ordo profici&longs;citur ex fine, &agrave; quo omnia <lb/>&longs;uppeditantur quibus e&longs;t opus ad <expan abbr="con&longs;equend&utilde;">con&longs;equendum</expan> id quod optamus, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s><s>&longs;erie qua &longs;emper ex con&shy;<lb/>&longs;equente prius accipimus, vt e&ograve; demum perueniat quod futurum e&longs;t principium effectionis, &longs;iue <lb/>executionis, vt in <expan abbr="o&itilde;">oim</expan> actione humana, ni&longs;i temeraria &longs;it, euenire &longs;olet: &longs;ic &amp; propo&longs;ito fine colli&shy;<lb/> <s>H&aelig;c <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> omnia qu&aelig; prima con&longs;tituimus, vt nobis nota &longs;tatuuntur, &longs;iue &longs;int ex eorum ordi&shy;<lb/>ne qu&ecedil; proxim&egrave; colliguntur &agrave; &longs;en&longs;u; &longs;eu facta &longs;int nota nobis ex aliis qu&ecedil; &longs;int nota nobis. </s>                                                                <s>Etenim <lb/>&amp; materia, quanuis &longs;it ignota per &longs;e, c&ugrave;m facta e&longs;t <expan abbr="intellig&etilde;da">intelligenda</expan> e&longs;&longs;e pote&longs;t nonmod&ograve; principium <lb/>rei, &longs;ed cognitionis. </s>                                                                <s>At enim cuiu&longs;que ordinis v&longs;us ex Ari&longs;totele &amp; Galeno facil&egrave; expedietur. <lb/></s>                                                                <s>quandoquidem re&longs;olutiuus ad inuentionem faciat, ad notitiam pariendam compo&longs;itiuus. </s>                                                                <s>Defi&shy;<lb/>nitiuus ad breuitatem &amp; memoriam. </s>                                                                <s>Nam primus ille ordo profici&longs;citur ex fine, &agrave; quo omnia <lb/>&longs;uppeditantur quibus e&longs;t opus ad <expan abbr="con&longs;equend&utilde;">con&longs;equendum</expan> id quod optamus, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;erie qua &longs;emper ex con&shy;<lb/>&longs;equente prius accipimus, vt e&ograve; demum perueniat quod futurum e&longs;t principium effectionis, &longs;iue <lb/>executionis, vt in <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> actione humana, ni&longs;i temeraria &longs;it, euenire &longs;olet: &longs;ic &amp; propo&longs;ito fine colli&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg880"></arrow.to.target><lb/>guntur illa qu&ecedil; perducunt ad eum finem: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> finis principium vn&agrave; rei &amp; &longs;ermonis, &amp; (vt ait <lb/>Proclus) <foreign lang="greek">xa/llison o(zmhth/zion</foreign>, ide&longs;t, gradus optimus ad <expan abbr="agend&utilde;">agendum</expan> &amp; cogitandum. </s><s>Proinde c&ugrave;m <lb/>inuentio c&ecedil;teris actibus &longs;cienti&aelig; pr&ecedil;cedat: iure primus omnium ponetur re&longs;olutiuus. </s><s>C&ugrave;m ver&ograve; <lb/>in altero qui e&longs;t <expan abbr="c&otilde;po&longs;itiuus">compo&longs;itiuus</expan>, &longs;uccedat, vt priora &amp; cau&longs;&longs;a qu&aelig; re&longs;oluendo inuent&aelig; fuerant; po&shy;<lb/>&longs;terioribus &amp; effectis adnectantur, &amp; in hoc po&longs;ita &longs;it rerum &longs;cientia, compo&longs;itiuus ad &longs;cientiam <lb/>faciet, non eo qu&ograve;d doceat: iam enim e&longs;t hoc in&longs;trumenti, non qu&ograve;d &longs;umat id quod e&longs;t vi&aelig;, &longs;ed <lb/>quoniam res &longs;cibiles in eo &longs;ic di&longs;ponuntur, vt optim&egrave; ex ip&longs;o vi&ecedil; pateant, &amp; principia ex quibus <lb/><expan abbr="in&longs;trum&etilde;ta">in&longs;trumenta</expan> &longs;ciendi conflentur. </s><s>Idcirco c&ugrave;m ex inuentis <expan abbr="c&otilde;&longs;tituatur">con&longs;tituatur</expan>, iam po&longs;terior ordo <expan abbr="hab&etilde;dus">habendus</expan>. <lb/></s><s>Quanquam hic ordo &longs;upra c&aelig;teros vtilis e&longs;t, vbi productio &amp; effectio proponuntur vt in arti&shy;<lb/>bus: neque <expan abbr=".n.">enim</expan> efficiendo aliter progredi licet. </s><s>Ver&ugrave;m &longs;i incidamus in commune ad vnum, &amp; eius <lb/><expan abbr="quoq.">quoque</expan> tractatio ex re&longs;olutione &amp; compo&longs;itione con&longs;tat: etenim vbi notum fuerit, ita re&longs;oluitur, <lb/>vt ratione prius, &amp; eiu&longs;modi, vt &agrave; partibus &longs;eparari po&longs;sit, quia &longs;ine <expan abbr="quaq.">quaque</expan> cogitari valeat; partes <lb/>vbi conuenientia con&longs;tituta fuerit, prima illa mentis appul&longs;ione &longs;ine hoc communi nequaquam, <lb/>quia nimir&ugrave;m e&longs;&longs;entia &longs;it eadem eius quod e&longs;t in parte, &amp; partis vt &longs;ub&longs;tanti&aelig; &amp; &longs;ub&longs;tanti&aelig; en&shy;<lb/>tis, vt &longs;uo loco di&longs;putauimus, qu&ograve;d &longs;i ignotum fuerit, ex partibus tanquam natura prioribus vt <lb/><expan abbr="c&otilde;mune">commune</expan> &longs;ecund&ugrave;m rationem reperitur, &amp; ad earum notitiam quoquo modo pertinet, vt expo&longs;i&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg880"></arrow.to.target><lb/>guntur illa qu&ecedil; perducunt ad eum finem: e&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> finis principium vn&agrave; rei &amp; &longs;ermonis, &amp; (vt ait <lb/>Proclus) <foreign lang="greek">xa/llison o(zmhth/zion</foreign>, ide&longs;t, gradus optimus ad <expan abbr="agend&utilde;">agendum</expan> &amp; cogitandum. </s><s>Proinde c&ugrave;m <lb/>inuentio c&ecedil;teris actibus &longs;cienti&aelig; pr&ecedil;cedat: iure primus omnium ponetur re&longs;olutiuus. </s><s>C&ugrave;m ver&ograve; <lb/>in altero qui e&longs;t <expan abbr="c&otilde;po&longs;itiuus">compo&longs;itiuus</expan>, &longs;uccedat, vt priora &amp; cau&longs;&longs;a qu&aelig; re&longs;oluendo inuent&aelig; fuerant; po&shy;<lb/>&longs;terioribus &amp; effectis adnectantur, &amp; in hoc po&longs;ita &longs;it rerum &longs;cientia, compo&longs;itiuus ad &longs;cientiam <lb/>faciet, non eo qu&ograve;d doceat: iam enim e&longs;t hoc in&longs;trumenti, non qu&ograve;d &longs;umat id quod e&longs;t vi&aelig;, &longs;ed <lb/>quoniam res &longs;cibiles in eo &longs;ic di&longs;ponuntur, vt optim&egrave; ex ip&longs;o vi&ecedil; pateant, &amp; principia ex quibus <lb/><expan abbr="in&longs;trum&etilde;ta">in&longs;trumenta</expan> &longs;ciendi conflentur. </s><s>Idcirco c&ugrave;m ex inuentis <expan abbr="c&otilde;&longs;tituatur">con&longs;tituatur</expan>, iam po&longs;terior ordo <expan abbr="hab&etilde;dus">habendus</expan>. <lb/></s><s>Quanquam hic ordo &longs;upra c&aelig;teros vtilis e&longs;t, vbi productio &amp; effectio proponuntur vt in arti&shy;<lb/>bus: neque <expan abbr=".n.">enim</expan> efficiendo aliter progredi licet. </s><s>Ver&ugrave;m &longs;i incidamus in commune ad vnum, &amp; eius <lb/><expan abbr="quoq.">quoque</expan> tractatio ex re&longs;olutione &amp; compo&longs;itione con&longs;tat: etenim vbi notum fuerit, ita re&longs;oluitur, <lb/>vt ratione prius, &amp; eiu&longs;modi, vt &agrave; partibus &longs;eparari po&longs;sit, quia &longs;ine <expan abbr="quaq.">quaque</expan> cogitari valeat; partes <lb/>vbi conuenientia con&longs;tituta fuerit, prima illa mentis appul&longs;ione &longs;ine hoc communi nequaquam, <lb/>quia nimir&ugrave;m e&longs;&longs;entia &longs;it eadem eius quod e&longs;t in parte, &amp; partis vt &longs;ub&longs;tanti&aelig; &amp; &longs;ub&longs;tanti&aelig; en&shy;<lb/>tis, vt &longs;uo loco di&longs;putauimus, qu&ograve;d &longs;i ignotum fuerit, ex partibus tanquam natura prioribus vt <lb/><expan abbr="c&otilde;mune">commune</expan> &longs;ecund&ugrave;m rationem reperitur, &amp; ad earum notitiam quoquo modo pertinet, vt expo&longs;i&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg881"></arrow.to.target><lb/>tum e&longs;t in di&longs;ceptatione de <expan abbr="c&otilde;muni">communi</expan> ad vnum. </s><s>Sed c&ugrave;m partes &longs;int, &amp; origine, &amp; natura priores. <lb/></s><s>in vtroque partium notitia flagitatur, &amp; pr&aelig;cipu&egrave; prim&aelig; illius partis &agrave; qua c&aelig;ter&ecedil; de&longs;cendunt. <lb/></s><s>Ver&ugrave;m &agrave; prima parte ad alias, &amp; ab his ad vniuer&longs;um e&longs;t ordo compo&longs;itiuus. </s><s>Etenim ordo prius <lb/>elucet in po&longs;teriore: neque enim ordo &longs;pectatur in pedibus animalis, quia per &longs;e note&longs;cunt; nec <lb/>aliud ad &longs;ui notitiam flagitant, &longs;ed in pedibus &longs;camni quos &longs;ine pedibus animalis animo comple&shy;<lb/>cti non licet; idcirc&ograve; in <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> notitiam re&longs;oluuntur, &amp; ex eorum <expan abbr="c&otilde;prehen&longs;ione">comprehen&longs;ione</expan> <expan abbr="ped&utilde;">pedum</expan> &longs;camni co&shy;<lb/>gnitio con&longs;tat; mox ip&longs;ius <expan abbr="c&otilde;munis">communis</expan> ex <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> notitia. </s><s>Quamobrem <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> compo&longs;itiuus ordo <lb/>ad &longs;cientiam proxim&egrave; pertinebit, qui c&ugrave;m maxim&egrave; appareat in vniuocis, vbi &agrave; genere deducimur <lb/>ad &longs;pecies; videtur e&longs;&longs;e ratio poti&longs;sima, cur ibi &agrave; <expan abbr="c&otilde;munibus">communibus</expan> exordiamur; in iis qu&aelig; &longs;unt ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, <lb/>non &longs;emper; ac ni&longs;i commune aliund&egrave; cognitum fuerit, vel per &longs;uperiora in eadem &longs;cientia, vel <lb/>etiam per alia nota nobis, vt enim genera <expan abbr="quandoq.">quandoque</expan> ex partibus &longs;ubiectis, nonnunquam ex inh&ecedil;&shy;<lb/>rentibus &amp; notis nobis &longs;&aelig;p&egrave; note&longs;cunt, &longs;ic &amp; de communibus ad vnum idem e&longs;t iudicandum.  <arrow.to.target n="marg881"></arrow.to.target><lb/>tum e&longs;t in di&longs;ceptatione de <expan abbr="c&otilde;muni">communi</expan> ad vnum. </s><s>Sed c&ugrave;m partes &longs;int, &amp; origine, &amp; natura priores. <lb/></s><s>in vtroque partium notitia flagitatur, &amp; pr&aelig;cipu&egrave; prim&aelig; illius partis &agrave; qua c&aelig;ter&ecedil; de&longs;cendunt. <lb/></s><s>Ver&ugrave;m &agrave; prima parte ad alias, &amp; ab his ad vniuer&longs;um e&longs;t ordo compo&longs;itiuus. </s><s>Etenim ordo prius <lb/>elucet in po&longs;teriore: neque enim ordo &longs;pectatur in pedibus animalis, quia per &longs;e note&longs;cunt; nec <lb/>aliud ad &longs;ui notitiam flagitant, &longs;ed in pedibus &longs;camni quos &longs;ine pedibus animalis animo comple&shy;<lb/>cti non licet; idcirc&ograve; in <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> notitiam re&longs;oluuntur, &amp; ex eorum <expan abbr="c&otilde;prehen&longs;ione">comprehen&longs;ione</expan> <expan abbr="ped&utilde;">pedum</expan> &longs;camni co&shy;<lb/>gnitio con&longs;tat; mox ip&longs;ius <expan abbr="c&otilde;munis">communis</expan> ex <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> notitia. </s><s>Quamobrem <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> compo&longs;itiuus ordo <lb/>ad &longs;cientiam proxim&egrave; pertinebit, qui c&ugrave;m maxim&egrave; appareat in vniuocis, vbi &agrave; genere deducimur <lb/>ad &longs;pecies; videtur e&longs;&longs;e ratio poti&longs;sima, cur ibi &agrave; <expan abbr="c&otilde;munibus">communibus</expan> exordiamur; in iis qu&aelig; &longs;unt ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, <lb/>non &longs;emper; ac ni&longs;i commune aliund&egrave; cognitum fuerit, vel per &longs;uperiora in eadem &longs;cientia, vel <lb/>etiam per alia nota nobis, vt enim genera <expan abbr="quandoq.">quandoque</expan> ex partibus &longs;ubiectis, nonnunquam ex inh&ecedil;&shy;<lb/>rentibus &amp; notis nobis &longs;&aelig;p&egrave; note&longs;cunt, &longs;ic &amp; de communibus ad vnum idem e&longs;t iudicandum.
 <pb pagenum="104"/>Definitiuus autem &longs;ua breuitate <expan abbr="c&otilde;ducit">conducit</expan> ad memoriam, qu&ograve;d e&longs;&longs;entiam proponit, vt iam con&longs;ti&shy;<lb/> <pb pagenum="104"/>Definitiuus autem &longs;ua breuitate <expan abbr="c&otilde;ducit">conducit</expan> ad memoriam, qu&ograve;d e&longs;&longs;entiam proponit, vt iam con&longs;ti&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg882"></arrow.to.target><lb/>tutam, &amp; <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> reuocans ad illius principia qu&ecedil; pauca &longs;unt, compendio con&longs;ulit. </s><s>Tamet&longs;i &longs;iquis <lb/>interius &longs;crutetur, definitiuum cum re&longs;olutiuo numerare poterit: c&ugrave;m in ip&longs;o definitio re&longs;olua&shy;<lb/>tur in &longs;ua principia, &amp; &longs;icuti re&longs;olutiuus ad &longs;cienti&aelig; complementum flagitat compo&longs;itiuum: &longs;ic <lb/>quoque definitiuus efficit &longs;cientiam, vbi mens ab initiis definitionis reuertitur ad definitionem, <lb/>&amp; ab hac ad definitum quod e&longs;t <expan abbr="c&otilde;po&longs;itum">compo&longs;itum</expan> ex materia &longs;en&longs;ili. </s><s>Quapropter hic ordo natura po&shy;<lb/>&longs;terior e&longs;t reliquis. </s><s>Omnes igitur &agrave; priori &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> progrediuntur. </s><s>nanque vniuer&longs;alia <lb/>&longs;unt priora &longs;ingularibus origine: finis &amp; e&longs;&longs;entia &longs;unt priora perfectione. </s><s>Vnde na&longs;citur, vt &amp; <lb/><expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> di&longs;po&longs;itio qu&aelig; habetur ex ordine; &longs;it ex prioribus &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> ad po&longs;teriora, &amp; <expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> me&shy;<lb/>thodus con&longs;imiliter, &longs;ed vt non omnes ordines ab eo quod e&longs;t origine prius, incipiunt; &longs;ic omnis <lb/>&longs;cientia vult ex primis origine profici&longs;ci. </s><s>Quamobrem facil&egrave; dabitur nobis <expan abbr="ordin&etilde;">ordinem</expan> doctrin&ecedil; cum <lb/>ordine natur&aelig; congruere. </s><s>Et quanquam definitiuus natur&ecedil; ordini minus re&longs;pondere videatur, <lb/>&longs;ed e&longs;&longs;e &longs;ol&ugrave;m mentis no&longs;tr&aelig; progre&longs;&longs;us; neque enim &longs;ic natura progreditur. </s><s>E&longs;to enim qu&ograve;d <lb/>natura, &longs;i <expan abbr="dom&utilde;">domum</expan> &longs;tructura e&longs;&longs;et, non aliter efficeret qu&agrave;m &aelig;dificator; quippe qu&ograve;d &longs;ine con&longs;tituto <lb/>parietes erigere &longs;tuderet, vt eos erigere po&longs;&longs;et, iaceret fundamenta; <expan abbr="itaq.">itaque</expan> re&longs;olueret &amp; <expan abbr="c&otilde;poneret">componeret</expan>, <lb/>nullus tamen e&longs;t progre&longs;&longs;us natur&aelig;, qui &longs;imilis &longs;it ordini definitiuo: re&longs;pondebimus <expan abbr="ordin&etilde;">ordinem</expan> do&shy;<lb/>ctrin&aelig; cum ordine natur&aelig; <expan abbr="c&utilde;gruere">cungruere</expan> <expan abbr="bifari&atilde;">bifariam</expan>, vel qu&ograve;d &longs;icuti natura &longs;emper exorditur &agrave; primis, &longs;ic <lb/> <arrow.to.target n="marg882"></arrow.to.target><lb/>tutam, &amp; <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> reuocans ad illius principia qu&ecedil; pauca &longs;unt, compendio con&longs;ulit. </s><s>Tamet&longs;i &longs;iquis <lb/>interius &longs;crutetur, definitiuum cum re&longs;olutiuo numerare poterit: c&ugrave;m in ip&longs;o definitio re&longs;olua&shy;<lb/>tur in &longs;ua principia, &amp; &longs;icuti re&longs;olutiuus ad &longs;cienti&aelig; complementum flagitat compo&longs;itiuum: &longs;ic <lb/>quoque definitiuus efficit &longs;cientiam, vbi mens ab initiis definitionis reuertitur ad definitionem, <lb/>&amp; ab hac ad definitum quod e&longs;t <expan abbr="c&otilde;po&longs;itum">compo&longs;itum</expan> ex materia &longs;en&longs;ili. </s><s>Quapropter hic ordo natura po&shy;<lb/>&longs;terior e&longs;t reliquis. </s><s>Omnes igitur &agrave; priori &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> progrediuntur. </s><s>nanque vniuer&longs;alia <lb/>&longs;unt priora &longs;ingularibus origine: finis &amp; e&longs;&longs;entia &longs;unt priora perfectione. </s><s>Vnde na&longs;citur, vt &amp; <lb/><expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> di&longs;po&longs;itio qu&aelig; habetur ex ordine; &longs;it ex prioribus &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> ad po&longs;teriora, &amp; <expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> me&shy;<lb/>thodus con&longs;imiliter, &longs;ed vt non omnes ordines ab eo quod e&longs;t origine prius, incipiunt; &longs;ic omnis <lb/>&longs;cientia vult ex primis origine profici&longs;ci. </s><s>Quamobrem facil&egrave; dabitur nobis <expan abbr="ordin&etilde;">ordinem</expan> doctrin&ecedil; cum <lb/>ordine natur&aelig; congruere. </s><s>Et quanquam definitiuus natur&ecedil; ordini minus re&longs;pondere videatur, <lb/>&longs;ed e&longs;&longs;e &longs;ol&ugrave;m mentis no&longs;tr&aelig; progre&longs;&longs;us; neque enim &longs;ic natura progreditur. </s><s>E&longs;to enim qu&ograve;d <lb/>natura, &longs;i <expan abbr="dom&utilde;">domum</expan> &longs;tructura e&longs;&longs;et, non aliter efficeret qu&agrave;m &aelig;dificator; quippe qu&ograve;d &longs;ine con&longs;tituto <lb/>parietes erigere &longs;tuderet, vt eos erigere po&longs;&longs;et, iaceret fundamenta; <expan abbr="itaq.">itaque</expan> re&longs;olueret &amp; <expan abbr="c&otilde;poneret">componeret</expan>, <lb/>nullus tamen e&longs;t progre&longs;&longs;us natur&aelig;, qui &longs;imilis &longs;it ordini definitiuo: re&longs;pondebimus <expan abbr="ordin&etilde;">ordinem</expan> do&shy;<lb/>ctrin&aelig; cum ordine natur&aelig; <expan abbr="c&utilde;gruere">cungruere</expan> <expan abbr="bifari&atilde;">bifariam</expan>, vel qu&ograve;d &longs;icuti natura &longs;emper exorditur &agrave; primis, &longs;ic <lb/>
 <arrow.to.target n="marg883"></arrow.to.target><lb/>etiam doctrina, vel quia progre&longs;&longs;um natur&aelig; imitetur quem ip&longs;a tenet in rebus naturalibus pro&shy;<lb/>ducendis, eiu&longs;modi progre&longs;&longs;um ordo re&longs;olutiuus &amp; <expan abbr="c&otilde;po&longs;itiuus">compo&longs;itiuus</expan> <expan abbr="imit&atilde;tur">imitantur</expan>: definitiuus eo &longs;ol&ugrave;m <lb/><expan abbr="no&itilde;e">noine</expan> re&longs;pondet natur&aelig;, quae ex primis exorditur &longs;ecund&ugrave;m naturam. </s><s>A primis igitur &longs;ecund&ugrave;m <lb/>naturam methodus <expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> exorditur, quocunque modo prima &longs;int. </s><s>Et quanuis aliqua re&longs;oluendo <lb/>procedat, id quod e&longs;&longs;e videtur &agrave; po&longs;teriori tendere ad prius, vt c&ugrave;m ab effectibus ad cau&longs;&longs;as, &amp; &agrave; <lb/><expan abbr="c&otilde;po&longs;itis">compo&longs;itis</expan> ad principia componentia, &amp; &agrave; priori &amp; po&longs;teriori &longs;imul progreditur, vt puta &agrave; priore <lb/><expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> <expan abbr="perfection&etilde;">perfectionem</expan>, origine tamen po&longs;teriore. </s><s>Nam demum re&longs;olutio terminatur parte qu&aelig; <lb/>materi&ecedil; <expan abbr="vic&etilde;">vicem</expan> &longs;ubit, illa ver&ograve; ad id quod e&longs;t actu, tamet&longs;i natura prior pfectione, <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> e&longs;t po&longs;terior: <lb/>quippe ab actu cognito ad potentia cognita, &amp; &agrave; toto ad partes <expan abbr="quib.">quibus</expan> materialiter definitio <expan abbr="c&otilde;-flatur">con&shy;<lb/>flatur</expan>. </s><s>Sic re&longs;olutionis <expan abbr="r&otilde;">rom</expan> con&longs;eruatur qu&aelig; <expan abbr="vide&ttilde;">videtur</expan> ad priora profici&longs;ci, &amp; methodus &agrave; primis &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> exorditur. </s><s>Verumenimuer&ograve;, <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> tot ordines <expan abbr="exi&longs;t&atilde;t">exi&longs;tant</expan>, &amp; ad varios v&longs;us in&longs;tituti <lb/>&longs;int, <expan abbr="neuti&qtilde;">neutiquae</expan> tamen ab eisqui <expan abbr="method&utilde;">methodum</expan> profitentur (&longs;unt ver&ograve; Ari&longs;toteles &amp; Galenus) <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> mo&shy;<lb/>do v&longs;urpatos fui&longs;&longs;e per&longs;picio. </s><s>quippe quae Ari&longs;t. </s><s><expan abbr="null&atilde;">nullam</expan> <expan abbr="&longs;ci&etilde;tiam">&longs;cientiam</expan> ordine definitiuo tradidi&longs;&longs;e per&longs;pi&shy;<lb/>ciatur: <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s><s>&longs;olus v&longs;us fuerit Galenus: quin <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> nunquam de tali ordine <expan abbr="mention&etilde;">mentionem</expan> fecerit Ari&longs;t. <lb/></s><s>Vt ver&ograve;, ego facil&egrave; concedo <expan abbr="null&atilde;">nullam</expan> <expan abbr="&longs;cienti&atilde;">&longs;cientiam</expan> ab Ari&longs;t. </s><s>fui&longs;&longs;e <expan abbr="confect&atilde;">confectam</expan> ordine definitiuo; &longs;ic nos illo <lb/> <arrow.to.target n="marg883"></arrow.to.target><lb/>etiam doctrina, vel quia progre&longs;&longs;um natur&aelig; imitetur quem ip&longs;a tenet in rebus naturalibus pro&shy;<lb/>ducendis, eiu&longs;modi progre&longs;&longs;um ordo re&longs;olutiuus &amp; <expan abbr="c&otilde;po&longs;itiuus">compo&longs;itiuus</expan> <expan abbr="imit&atilde;tur">imitantur</expan>: definitiuus eo &longs;ol&ugrave;m <lb/><expan abbr="no&itilde;e">noine</expan> re&longs;pondet natur&aelig;, quae ex primis exorditur &longs;ecund&ugrave;m naturam. </s>                                                                <s>A primis igitur &longs;ecund&ugrave;m <lb/>naturam methodus <expan abbr="o&itilde;s">oins</expan> exorditur, quocunque modo prima &longs;int. </s>                                                                <s>Et quanuis aliqua re&longs;oluendo <lb/>procedat, id quod e&longs;&longs;e videtur &agrave; po&longs;teriori tendere ad prius, vt c&ugrave;m ab effectibus ad cau&longs;&longs;as, &amp; &agrave; <lb/><expan abbr="c&otilde;po&longs;itis">compo&longs;itis</expan> ad principia componentia, &amp; &agrave; priori &amp; po&longs;teriori &longs;imul progreditur, vt puta &agrave; priore <lb/><expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ugrave;m">&longs;ecund&ugrave;m</expan> <expan abbr="perfection&etilde;">perfectionem</expan>, origine tamen po&longs;teriore. </s>                                                                <s>Nam demum re&longs;olutio terminatur parte qu&aelig; <lb/>materi&ecedil; <expan abbr="vic&etilde;">vicem</expan> &longs;ubit, illa ver&ograve; ad id quod e&longs;t actu, tamet&longs;i natura prior pfectione, <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> e&longs;t po&longs;terior: <lb/>quippe ab actu cognito ad potentia cognita, &amp; &agrave; toto ad partes <expan abbr="quib.">quibus</expan> materialiter definitio <expan abbr="c&otilde;-flatur">con&shy;<lb/>flatur</expan>. </s>                                                                <s>Sic re&longs;olutionis <expan abbr="r&otilde;">rom</expan> con&longs;eruatur qu&aelig; <expan abbr="vide&ttilde;">videtur</expan> ad priora profici&longs;ci, &amp; methodus &agrave; primis &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> exorditur. </s>                                                                <s>Verumenimuer&ograve;, <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> tot ordines <expan abbr="exi&longs;t&atilde;t">exi&longs;tant</expan>, &amp; ad varios v&longs;us in&longs;tituti <lb/>&longs;int, <expan abbr="neuti&qtilde;">neutiquae</expan> tamen ab eisqui <expan abbr="method&utilde;">methodum</expan> profitentur (&longs;unt ver&ograve; Ari&longs;toteles &amp; Galenus) <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> mo&shy;<lb/>do v&longs;urpatos fui&longs;&longs;e per&longs;picio. </s>                                                                <s>quippe quae Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="null&atilde;">nullam</expan> <expan abbr="&longs;ci&etilde;tiam">&longs;cientiam</expan> ordine definitiuo tradidi&longs;&longs;e per&longs;pi&shy;<lb/>ciatur: <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;olus v&longs;us fuerit Galenus: quin <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> nunquam de tali ordine <expan abbr="mention&etilde;">mentionem</expan> fecerit Ari&longs;t. <lb/></s>                                                                <s>Vt ver&ograve;, ego facil&egrave; concedo <expan abbr="null&atilde;">nullam</expan> <expan abbr="&longs;cienti&atilde;">&longs;cientiam</expan> ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>fui&longs;&longs;e <expan abbr="confect&atilde;">confectam</expan> ordine definitiuo; &longs;ic nos illo <lb/>
 <arrow.to.target n="marg884"></arrow.to.target><lb/>v&longs;um fui&longs;&longs;e in methodi partibus negare <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="pati&ttilde;">patitur</expan> explicatio <expan abbr="dem&otilde;&longs;trationis">demon&longs;trationis</expan> &amp; natur&ecedil;. </s><s>Illud qui&shy;<lb/>dem fateor ab Ari&longs;totele, ne verbo <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="&longs;ignificat&utilde;">&longs;ignificatum</expan> fui&longs;&longs;e, &longs;iue quae &longs;ub re&longs;olutiuo <expan abbr="c&otilde;prehendere&ttilde;">comprehenderetur</expan>, <lb/>&longs;eu quia maxim&egrave; di&longs;taret &agrave; facienda doctrina, c&ugrave;m incipiat ab <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> rei qu&ecedil; nota e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m <lb/><expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> &amp; nobis ignota, &longs;iue <expan abbr="&etilde;t">ent</expan>, quia <expan abbr="&longs;cienti&atilde;">&longs;cientiam</expan> &longs;impliciter <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ab&longs;olueret. </s><s><expan abbr="n&atilde;">nam</expan> multa requirit tractata, <lb/>&amp; explicata fu&longs;ius qu&aelig; per illum ordinem in pauca capita, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s><s>breui&longs;sima digeruntur, &longs;iue <lb/>etiam propter omneis cau&longs;&longs;as. </s><s>Neque enim ab&longs;urdum e&longs;t, vt quod non po&longs;&longs;unt &longs;ingula, multa <lb/>iuuent, vt po&euml;ta dixit. </s><s>Qu&ograve;d autem non fuerit de tali ordine <expan abbr="m&etilde;tio">mentio</expan> facta ante Galenum, dici po&shy;<lb/>te&longs;t, quae vt re&longs;oluentis &longs;pecies habita fuerit, illum enim imitatur, dum progreditur ab eo quod pri&shy;<lb/>mum intenditur, e&longs;&longs;entia rei nimirum ad eius parteis, &longs;ed eo nomine re&longs;oluens, quatenus ab eo <lb/>quod e&longs;t vt finis, <expan abbr="n&etilde;pe">nempe</expan> definitum. </s><s>huius <expan abbr=".n.">enim</expan> no&longs;cendi cupiditas nobis ince&longs;sit, ad illa procedit qu&aelig; <lb/>eius gratia mens complecti voluit; nam partes ill&aelig; quas per&longs;equitur, in eius definitione &longs;u&shy;<lb/>muntur. </s><s>re&longs;olutiuus propri&egrave; illic adhibitus vbi res, aut non dum per&longs;pecta, aut non &longs;atis commo&shy;<lb/>d&egrave; fui&longs;&longs;et expo&longs;ita. </s><s>Quocirca c&ugrave;m Ari&longs;toteles primus, aut &longs;olo Anaxagora excepto <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <lb/>extra materiam <expan abbr="c&otilde;&longs;tituerit">con&longs;tituerit</expan>, &amp; aliud genus &longs;ub&longs;tanti&ecedil; mon&longs;trarit quod e&longs;&longs;et vltra naturam, aliud <lb/><expan abbr="quoq.">quoque</expan> philo&longs;ophi&aelig; genus propo&longs;uit, quod c&ugrave;m e&longs;&longs;et nouum, ab eo quoque ordine re&longs;olutiuo <lb/> <arrow.to.target n="marg884"></arrow.to.target><lb/>v&longs;um fui&longs;&longs;e in methodi partibus negare <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="pati&ttilde;">patitur</expan> explicatio <expan abbr="dem&otilde;&longs;trationis">demon&longs;trationis</expan> &amp; natur&ecedil;. </s>                                                                <s>Illud qui&shy;<lb/>dem fateor ab Ari&longs;totele, ne verbo <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="&longs;ignificat&utilde;">&longs;ignificatum</expan> fui&longs;&longs;e, &longs;iue quae &longs;ub re&longs;olutiuo <expan abbr="c&otilde;prehendere&ttilde;">comprehenderetur</expan>, <lb/>&longs;eu quia maxim&egrave; di&longs;taret &agrave; facienda doctrina, c&ugrave;m incipiat ab <expan abbr="e&longs;s&etilde;tia">e&longs;sentia</expan> rei qu&ecedil; nota e&longs;t &longs;ecund&ugrave;m <lb/><expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> &amp; nobis ignota, &longs;iue <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan>, quia <expan abbr="&longs;cienti&atilde;">&longs;cientiam</expan> &longs;impliciter <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ab&longs;olueret. </s>                                                                <s><expan abbr="n&atilde;">nam</expan> multa requirit tractata, <lb/>&amp; explicata fu&longs;ius qu&aelig; per illum ordinem in pauca capita, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. </s>                                                                <s>breui&longs;sima digeruntur, &longs;iue <lb/>etiam propter omneis cau&longs;&longs;as. </s>                                                                <s>Neque enim ab&longs;urdum e&longs;t, vt quod non po&longs;&longs;unt &longs;ingula, multa <lb/>iuuent, vt po&euml;ta dixit. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d autem non fuerit de tali ordine <expan abbr="m&etilde;tio">mentio</expan> facta ante Galenum, dici po&shy;<lb/>te&longs;t, quae vt re&longs;oluentis &longs;pecies habita fuerit, illum enim imitatur, dum progreditur ab eo quod pri&shy;<lb/>mum intenditur, e&longs;&longs;entia rei nimirum ad eius parteis, &longs;ed eo nomine re&longs;oluens, quatenus ab eo <lb/>quod e&longs;t vt finis, <expan abbr="n&etilde;pe">nempe</expan> definitum. </s>                                                                <s>huius <expan abbr=".n.">enim</expan> no&longs;cendi cupiditas nobis ince&longs;sit, ad illa procedit qu&aelig; <lb/>eius gratia mens complecti voluit; nam partes ill&aelig; quas per&longs;equitur, in eius definitione &longs;u&shy;<lb/>muntur. </s>                                                                <s>re&longs;olutiuus propri&egrave; illic adhibitus vbi res, aut non dum per&longs;pecta, aut non &longs;atis commo&shy;<lb/>d&egrave; fui&longs;&longs;et expo&longs;ita. </s>                                                                <s>Quocirca c&ugrave;m Ari&longs;toteles primus, aut &longs;olo Anaxagora excepto <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <lb/>extra materiam <expan abbr="c&otilde;&longs;tituerit">con&longs;tituerit</expan>, &amp; aliud genus &longs;ub&longs;tanti&ecedil; mon&longs;trarit quod e&longs;&longs;et vltra naturam, aliud <lb/><expan abbr="quoq.">quoque</expan> philo&longs;ophi&aelig; genus propo&longs;uit, quod c&ugrave;m e&longs;&longs;et nouum, ab eo quoque ordine re&longs;olutiuo <lb/>
 <arrow.to.target n="marg885"></arrow.to.target><lb/>tractandum fuit. </s><s>Etenim ex natura &longs;apienti&aelig; qu&aelig; ver&longs;atur in notitia principiorum <expan abbr="vniuer&longs;ali&utilde;">vniuer&longs;alium</expan>, <lb/>nos per principia cognitionis <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan>, deinde per e&longs;&longs;entias materiatas, ad eas qu&aelig; &longs;eparat&aelig; &longs;unt, <lb/>&amp; demum <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ad primum omnium principium deduxit. </s><s>Et c&ugrave;m ethicen primus omnium So&shy;<lb/>crates attigi&longs;&longs;et, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;atis accurat&egrave; tracta&longs;&longs;et, Ari&longs;toteles eam con&longs;imili ordine ab&longs;oluit. </s><s><expan abbr="Eod&etilde;&qacute;">Eodenque</expan>. <lb/></s><s>modo di&longs;po&longs;ita e&longs;t ars &longs;yllogi&longs;tica, &longs;i rect&egrave; perpendatur, qu&ograve;d ante Ari&longs;totelem &agrave; nemine <expan abbr="vnqu&atilde;">vnquam</expan> <lb/>&longs;cripta fuerit. </s><s>Naturalis ordine compo&longs;itiuo tradita; qu&ograve;d potius &longs;cientia rerum &agrave; veteribus in&shy;<lb/>uentarum qu&agrave;m inuentio de&longs;ideraretur;&agrave; pluribus enim ante&agrave; <expan abbr="copio&longs;i&longs;sim&egrave;&qacute;ue">copio&longs;i&longs;sim&egrave;que</expan> tractata fuerat. <lb/></s><s>Definitiuum autem non ita re&longs;tringo, quod quidam facit, vt exordiri velim &agrave; definitione <expan abbr="&longs;ci&etilde;ti&aelig;">&longs;cienti&aelig;</expan>, <lb/>vel artis, quid enim vetat, quominus exordiar &agrave; definitione &longs;ubiecti, vt &longs;i &agrave; definitione <expan abbr="dem&otilde;&longs;tra-tionis">demon&longs;tra&shy;<lb/>tionis</expan> incipiam tractationem? </s><s>Neque vim inferendi propriam ordinis e&longs;&longs;e puto: &longs;icuti <expan abbr="neq.">neque</expan> etiam <lb/>vi&aelig;. </s><s>De via manife&longs;tum e&longs;t, vt &longs;i diuidens &longs;umatur, de ordine etiam patet, vbi definitiuum acci&shy;<lb/>pias: nanque definitionis partes vt rudius not&aelig; con&longs;tituuntur, &amp; explicantur &longs;ol&ugrave;m. </s><s>in &longs;ola via  <arrow.to.target n="marg885"></arrow.to.target><lb/>tractandum fuit. </s><s>Etenim ex natura &longs;apienti&aelig; qu&aelig; ver&longs;atur in notitia principiorum <expan abbr="vniuer&longs;ali&utilde;">vniuer&longs;alium</expan>, <lb/>nos per principia cognitionis <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan>, deinde per e&longs;&longs;entias materiatas, ad eas qu&aelig; &longs;eparat&aelig; &longs;unt, <lb/>&amp; demum <expan abbr="v&longs;q.">v&longs;que</expan> ad primum omnium principium deduxit. </s><s>Et c&ugrave;m ethicen primus omnium So&shy;<lb/>crates attigi&longs;&longs;et, <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;atis accurat&egrave; tracta&longs;&longs;et, Ari&longs;toteles eam con&longs;imili ordine ab&longs;oluit. </s><s><expan abbr="Eod&etilde;&qacute;">Eodenque</expan>. <lb/></s><s>modo di&longs;po&longs;ita e&longs;t ars &longs;yllogi&longs;tica, &longs;i rect&egrave; perpendatur, qu&ograve;d ante Ari&longs;totelem &agrave; nemine <expan abbr="vnqu&atilde;">vnquam</expan> <lb/>&longs;cripta fuerit. </s><s>Naturalis ordine compo&longs;itiuo tradita; qu&ograve;d potius &longs;cientia rerum &agrave; veteribus in&shy;<lb/>uentarum qu&agrave;m inuentio de&longs;ideraretur;&agrave; pluribus enim ante&agrave; <expan abbr="copio&longs;i&longs;sim&egrave;&qacute;ue">copio&longs;i&longs;sim&egrave;que</expan> tractata fuerat. <lb/></s><s>Definitiuum autem non ita re&longs;tringo, quod quidam facit, vt exordiri velim &agrave; definitione <expan abbr="&longs;ci&etilde;ti&aelig;">&longs;cienti&aelig;</expan>, <lb/>vel artis, quid enim vetat, quominus exordiar &agrave; definitione &longs;ubiecti, vt &longs;i &agrave; definitione <expan abbr="dem&otilde;&longs;tra-tionis">demon&longs;tra&shy;<lb/>tionis</expan> incipiam tractationem? </s><s>Neque vim inferendi propriam ordinis e&longs;&longs;e puto: &longs;icuti <expan abbr="neq.">neque</expan> etiam <lb/>vi&aelig;. </s><s>De via manife&longs;tum e&longs;t, vt &longs;i diuidens &longs;umatur, de ordine etiam patet, vbi definitiuum acci&shy;<lb/>pias: nanque definitionis partes vt rudius not&aelig; con&longs;tituuntur, &amp; explicantur &longs;ol&ugrave;m. </s><s>in &longs;ola via
 <pb pagenum="105"/> <pb pagenum="105"/>
 <arrow.to.target n="marg886"></arrow.to.target><lb/>&longs;yllogi&longs;tica e&longs;t illatio, pote&longs;t aliquid ine&longs;&longs;e nece&longs;sitatis inter parteis; &longs;ed illatio nequaquam: plus <lb/>enim patet nece&longs;&longs;arium <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> qu&agrave;m illatio. </s><s>neque &agrave; definitione ad definitum, <expan abbr="neq.">neque</expan> &agrave; genere &amp; parti&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg886"></arrow.to.target><lb/>&longs;yllogi&longs;tica e&longs;t illatio, pote&longs;t aliquid ine&longs;&longs;e nece&longs;sitatis inter parteis; &longs;ed illatio nequaquam: plus <lb/>enim patet nece&longs;&longs;arium <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> qu&agrave;m illatio. </s><s>neque &agrave; definitione ad definitum, <expan abbr="neq.">neque</expan> &agrave; genere &amp; parti&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg887"></arrow.to.target><lb/>bus ad definitionem e&longs;t facultas inferendi, &longs;i vera docent Auerro&euml;s &amp; Ari&longs;toteles: e&longs;t &longs;an&egrave; pro&shy;<lb/>gre&longs;&longs;us ab vno ad alterum, &agrave; priore ad po&longs;terius, &amp; &agrave; noto forta&longs;&longs;e ad <expan abbr="ignot&utilde;">ignotum</expan>, qu&ograve;d &longs;i hoc illatio&shy;<lb/>nem vocemus, de nomine non contendam, &longs;ed vald&egrave; impropri&egrave; &longs;ic appellari monebo. </s><s>omni <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <lb/>ordini, omni vi&aelig;, <expan abbr="atq.">atque</expan> omni in&longs;trumento <expan abbr="c&otilde;munis">communis</expan> e&longs;t ille progre&longs;&longs;us: at non in omni in&longs;trumen&shy;<lb/>to ine&longs;t nece&longs;sitas inferendi, vt in exemplo &amp; inductione, &longs;ed vbi extat &longs;yllogi&longs;mus: in hac enim <lb/>oratione &longs;ola aliud quid ab acceptis infertur nece&longs;&longs;ari&ograve;. </s><s>Ab his igitur ordinibus methodi &longs;unt ap&shy;<lb/>pellat&aelig; qu&ecedil; res ip&longs;as quarum &longs;cientiam qu&ecedil;rimus, amplectuntur, &amp; eas certis in&longs;trumentis notas <lb/>efficiunt, vt autem ea &longs;truant, varias adhibent machinas &amp; vias. </s><s>Erit igitur ampla vis methodi; <lb/>neque &longs;ol&ugrave;m via con&longs;tabit, vt iis placuit qui methodum interpr&ecedil;tati &longs;unt viam. </s><s>H&ecedil;c &longs;iquis accu&shy;<lb/>ratius in&longs;pexerit, facil&egrave; intelliget cur genus omi&longs;&longs;um fuerit; <expan abbr="neq.">neque</expan> ill&ecedil; differenti&aelig; con&longs;titut&aelig; qu&aelig; <lb/>&egrave; genere ip&longs;o pullulant, vnde methodi definitio &longs;trui po&longs;&longs;et: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> vocis ambiguitas qu&ecedil; di&longs;tribuen&shy;<lb/>da fuit in plureis notioneis; t&ugrave;m plura illa qu&aelig; in vnius methodi <expan abbr="con&longs;titution&etilde;">con&longs;titutionem</expan> <expan abbr="c&otilde;currunt">concurrunt</expan>, &amp; re&shy;<lb/>&longs;olutionem flagitant; tum item qu&ograve;d accidentia c&ugrave;m &longs;int, aut illa imitentur (etenim &longs;unt ex affe&shy;<lb/>ctionibus entis) ex cau&longs;sis ea prim&ugrave;m digno&longs;ci oportebat, &amp; ex illis eruere definitionem; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> pa&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg887"></arrow.to.target><lb/>bus ad definitionem e&longs;t facultas inferendi, &longs;i vera docent Auerro&euml;s &amp; Ari&longs;toteles: e&longs;t &longs;an&egrave; pro&shy;<lb/>gre&longs;&longs;us ab vno ad alterum, &agrave; priore ad po&longs;terius, &amp; &agrave; noto forta&longs;&longs;e ad <expan abbr="ignot&utilde;">ignotum</expan>, qu&ograve;d &longs;i hoc illatio&shy;<lb/>nem vocemus, de nomine non contendam, &longs;ed vald&egrave; impropri&egrave; &longs;ic appellari monebo. </s>                                                                <s>omni <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <lb/>ordini, omni vi&aelig;, <expan abbr="atq.">atque</expan> omni in&longs;trumento <expan abbr="c&otilde;munis">communis</expan> e&longs;t ille progre&longs;&longs;us: at non in omni in&longs;trumen&shy;<lb/>to ine&longs;t nece&longs;sitas inferendi, vt in exemplo &amp; inductione, &longs;ed vbi extat &longs;yllogi&longs;mus: in hac enim <lb/>oratione &longs;ola aliud quid ab acceptis infertur nece&longs;&longs;ari&ograve;. </s>                                                                <s>Ab his igitur ordinibus methodi &longs;unt ap&shy;<lb/>pellat&aelig; qu&ecedil; res ip&longs;as quarum &longs;cientiam qu&ecedil;rimus, amplectuntur, &amp; eas certis in&longs;trumentis notas <lb/>efficiunt, vt autem ea &longs;truant, varias adhibent machinas &amp; vias. </s>                                                                <s>Erit igitur ampla vis methodi; <lb/>neque &longs;ol&ugrave;m via con&longs;tabit, vt iis placuit qui methodum interpr&ecedil;tati &longs;unt viam. </s>                                                                <s>H&ecedil;c &longs;iquis accu&shy;<lb/>ratius in&longs;pexerit, facil&egrave; intelliget cur genus omi&longs;&longs;um fuerit; <expan abbr="neq.">neque</expan> ill&ecedil; differenti&aelig; con&longs;titut&aelig; qu&aelig; <lb/>&egrave; genere ip&longs;o pullulant, vnde methodi definitio &longs;trui po&longs;&longs;et: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> vocis ambiguitas qu&ecedil; di&longs;tribuen&shy;<lb/>da fuit in plureis notioneis; t&ugrave;m plura illa qu&aelig; in vnius methodi <expan abbr="con&longs;titution&etilde;">con&longs;titutionem</expan> <expan abbr="c&otilde;currunt">concurrunt</expan>, &amp; re&shy;<lb/>&longs;olutionem flagitant; tum item qu&ograve;d accidentia c&ugrave;m &longs;int, aut illa imitentur (etenim &longs;unt ex affe&shy;<lb/>ctionibus entis) ex cau&longs;sis ea prim&ugrave;m digno&longs;ci oportebat, &amp; ex illis eruere definitionem; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> pa&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg888"></arrow.to.target><lb/>tiebantur, vt inde initium facerem. </s><s>nunc ratio &longs;uccurret ad h&aelig;c <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> pr&aelig;&longs;tanda quorum initium <lb/>ab ea di&longs;tinctione repetetur, qu&ograve;d h&aelig;c <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> rebus analyticis &longs;imilia &longs;unt: &longs;iquidem &longs;icut illa &longs;eor&shy;<lb/>&longs;um &longs;pectari queunt, &amp; vt applicata ad certarum rerum explicationem &amp; applicata degenerant <lb/>in habitum illum qui per &longs;e in <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> explicatione ver&longs;atur, velut v&longs;urpata in phy&longs;icis iam phy&longs;ica <lb/>&longs;unt; &longs;ic &amp; ordo, &amp; in&longs;trumenta, &amp; vi&aelig; vel ab&longs;olut&egrave; concipiuntur, &amp; ita pertinent ad facultatem <lb/><expan abbr="c&otilde;muniorem">communiorem</expan>, vel in quaque &longs;cientia &longs;umuntur, &amp; partes eius &longs;cienti&aelig; fiunt: ab&longs;olut&egrave; accepta <lb/>plan&egrave; &longs;unt ex ordine &longs;ecundarum <expan abbr="notion&utilde;">notionum</expan>, &amp; c&ugrave;m per omne genus pertinere valeant, &amp; &longs;en&longs;ile, <lb/>&amp; quod in <expan abbr="intelligenti&atilde;">intelligentiam</expan> cadit, in <expan abbr="tr&atilde;&longs;cendentibus">tran&longs;cendentibus</expan> optimo iure numerantur: eorum nullum <expan abbr="neq.">neque</expan> <lb/>genus e&longs;t, neque differentia qu&aelig; emanet ex genere: veruntamen qu&ograve;d nihil e&longs;t in mente no&longs;tra <lb/>quod imaginem cuiu&longs;dam cert&aelig; categori&aelig; non referat, &amp; &longs;ub determinata dictionis figura non <lb/>repr&ecedil;&longs;entetur; aimus item &amp; h&aelig;c &agrave; nobis ita concipi nimir&ugrave;m <expan abbr="ordin&etilde;">ordinem</expan> &amp; in&longs;trumenta, vt ea qu&ecedil; <lb/>re&longs;piciant inter &longs;e: ordo enim po&longs;itus e&longs;t in rebus ordinatis, &amp; in&longs;trumenta &longs;unt alicuius effi&shy;<lb/>cientis &amp; gratia finis: via mon&longs;trat progre&longs;&longs;um ad aliquam formam, &longs;iue habitum: proinde nun&shy;<lb/>cupabitur ex fine, ac proximo quidem in&longs;trumento, remoto ver&ograve; &longs;cientia. </s><s>Quapropter ei&longs;dem <lb/>categoriis veluti &longs;patium &amp; termini <expan abbr="c&otilde;prehendentur">comprehendentur</expan>. </s><s>Methodus ver&ograve; tota cuius h&aelig;c &longs;unt prin&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg888"></arrow.to.target><lb/>tiebantur, vt inde initium facerem. </s><s>nunc ratio &longs;uccurret ad h&aelig;c <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> pr&aelig;&longs;tanda quorum initium <lb/>ab ea di&longs;tinctione repetetur, qu&ograve;d h&aelig;c <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> rebus analyticis &longs;imilia &longs;unt: &longs;iquidem &longs;icut illa &longs;eor&shy;<lb/>&longs;um &longs;pectari queunt, &amp; vt applicata ad certarum rerum explicationem &amp; applicata degenerant <lb/>in habitum illum qui per &longs;e in <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> explicatione ver&longs;atur, velut v&longs;urpata in phy&longs;icis iam phy&longs;ica <lb/>&longs;unt; &longs;ic &amp; ordo, &amp; in&longs;trumenta, &amp; vi&aelig; vel ab&longs;olut&egrave; concipiuntur, &amp; ita pertinent ad facultatem <lb/><expan abbr="c&otilde;muniorem">communiorem</expan>, vel in quaque &longs;cientia &longs;umuntur, &amp; partes eius &longs;cienti&aelig; fiunt: ab&longs;olut&egrave; accepta <lb/>plan&egrave; &longs;unt ex ordine &longs;ecundarum <expan abbr="notion&utilde;">notionum</expan>, &amp; c&ugrave;m per omne genus pertinere valeant, &amp; &longs;en&longs;ile, <lb/>&amp; quod in <expan abbr="intelligenti&atilde;">intelligentiam</expan> cadit, in <expan abbr="tr&atilde;&longs;cendentibus">tran&longs;cendentibus</expan> optimo iure numerantur: eorum nullum <expan abbr="neq.">neque</expan> <lb/>genus e&longs;t, neque differentia qu&aelig; emanet ex genere: veruntamen qu&ograve;d nihil e&longs;t in mente no&longs;tra <lb/>quod imaginem cuiu&longs;dam cert&aelig; categori&aelig; non referat, &amp; &longs;ub determinata dictionis figura non <lb/>repr&ecedil;&longs;entetur; aimus item &amp; h&aelig;c &agrave; nobis ita concipi nimir&ugrave;m <expan abbr="ordin&etilde;">ordinem</expan> &amp; in&longs;trumenta, vt ea qu&ecedil; <lb/>re&longs;piciant inter &longs;e: ordo enim po&longs;itus e&longs;t in rebus ordinatis, &amp; in&longs;trumenta &longs;unt alicuius effi&shy;<lb/>cientis &amp; gratia finis: via mon&longs;trat progre&longs;&longs;um ad aliquam formam, &longs;iue habitum: proinde nun&shy;<lb/>cupabitur ex fine, ac proximo quidem in&longs;trumento, remoto ver&ograve; &longs;cientia. </s><s>Quapropter ei&longs;dem <lb/>categoriis veluti &longs;patium &amp; termini <expan abbr="c&otilde;prehendentur">comprehendentur</expan>. </s><s>Methodus ver&ograve; tota cuius h&aelig;c &longs;unt prin&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg889"></arrow.to.target><lb/>cipia propter eruditionem qu&aelig; ponitur in di&longs;cente, &amp; &longs;cientiam qua debet impertiri, progre&longs;&longs;us <lb/>erit cum ratione &amp; via &agrave; priore &longs;ecund&ugrave;m naturam ad po&longs;terius, quoad ex illo facil&egrave; doceatur. <lb/></s><s>H&aelig;c illorum propria &longs;unto, dum ab&longs;olut&egrave; con&longs;iderantur. </s><s>Sed iam rebus ip&longs;is adiuncta <expan abbr="&longs;pect&etilde;tur">&longs;pectentur</expan>, <lb/>c&ugrave;m degenerant in ea quibus aggregantur, &amp; in &longs;cientiis agno&longs;cuntur. </s><s>Equidem varium <expan abbr="iudici&utilde;">iudicium</expan> <lb/>de ordine, &amp; via, &amp; in&longs;trumento, &amp; &longs;cientia, &amp; methodo <expan abbr="faciend&utilde;">faciendum</expan> puto. </s><s>Id ver&ograve; facil&egrave; me proba&shy;<lb/>turum confido, &longs;i prius exponam quemadmodum &longs;cientia comparetur. </s><s>Nec ver&ograve; dubium e&longs;t, <lb/>quin &aelig;muletur eius adeptio quendam motum quo ex iis qu&aelig; nota &longs;unt natura, &longs;tudemus <expan abbr="c&otilde;&longs;e-qui">con&longs;e&shy;<lb/>qui</expan> notitiam rerum quas ignoramus. </s><s>ea notitia fit per ip&longs;arum &longs;pecies &amp; notiones, quas ita di&shy;<lb/>&longs;po&longs;itas e&longs;&longs;e oportet, &amp; &longs;ic coh&ecedil;rere, vt ille qui &longs;citurus e&longs;t, fiat <foreign lang="greek">a)met ai/ptwtos</foreign> &amp; immutabilis. <lb/></s><s>Porr&ograve; notiones c&ugrave;m &longs;int &longs;imulachra rerum qu&aelig; &longs;unt extra animum, per&longs;picu&egrave; <expan abbr="numer&atilde;tur">numerantur</expan> in iis <lb/>qu&aelig; &longs;unt ad aliquid <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> e&aelig;dem, qu&ograve;d afficiunt animum, vocantur ab Ari&longs;totele <foreign lang="greek">paqh/mata</foreign> &amp; <lb/> <arrow.to.target n="marg889"></arrow.to.target><lb/>cipia propter eruditionem qu&aelig; ponitur in di&longs;cente, &amp; &longs;cientiam qua debet impertiri, progre&longs;&longs;us <lb/>erit cum ratione &amp; via &agrave; priore &longs;ecund&ugrave;m naturam ad po&longs;terius, quoad ex illo facil&egrave; doceatur. <lb/></s><s>H&aelig;c illorum propria &longs;unto, dum ab&longs;olut&egrave; con&longs;iderantur. </s><s>Sed iam rebus ip&longs;is adiuncta <expan abbr="&longs;pect&etilde;tur">&longs;pectentur</expan>, <lb/>c&ugrave;m degenerant in ea quibus aggregantur, &amp; in &longs;cientiis agno&longs;cuntur. </s><s>Equidem varium <expan abbr="iudici&utilde;">iudicium</expan> <lb/>de ordine, &amp; via, &amp; in&longs;trumento, &amp; &longs;cientia, &amp; methodo <expan abbr="faciend&utilde;">faciendum</expan> puto. </s><s>Id ver&ograve; facil&egrave; me proba&shy;<lb/>turum confido, &longs;i prius exponam quemadmodum &longs;cientia comparetur. </s><s>Nec ver&ograve; dubium e&longs;t, <lb/>quin &aelig;muletur eius adeptio quendam motum quo ex iis qu&aelig; nota &longs;unt natura, &longs;tudemus <expan abbr="c&otilde;&longs;e-qui">con&longs;e&shy;<lb/>qui</expan> notitiam rerum quas ignoramus. </s><s>ea notitia fit per ip&longs;arum &longs;pecies &amp; notiones, quas ita di&shy;<lb/>&longs;po&longs;itas e&longs;&longs;e oportet, &amp; &longs;ic coh&ecedil;rere, vt ille qui &longs;citurus e&longs;t, fiat <foreign lang="greek">a)met ai/ptwtos</foreign> &amp; immutabilis. <lb/></s><s>Porr&ograve; notiones c&ugrave;m &longs;int &longs;imulachra rerum qu&aelig; &longs;unt extra animum, per&longs;picu&egrave; <expan abbr="numer&atilde;tur">numerantur</expan> in iis <lb/>qu&aelig; &longs;unt ad aliquid <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> e&aelig;dem, qu&ograve;d afficiunt animum, vocantur ab Ari&longs;totele <foreign lang="greek">paqh/mata</foreign> &amp; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg890"></arrow.to.target><lb/>pa&longs;siones. (neque enim nos ita Latini e&longs;&longs;e volumus, vt pro rebus nomina tibi demus, vt illi qui <lb/>animi &longs;en&longs;us vertere volu&euml;runt) ad quas c&ugrave;m pertineat genus illud mutationis qu&aelig; dicitur alte&shy;<lb/>ratio, &longs;imiliter analogia quadam h&aelig;c alteratio dicitur &agrave; philo&longs;ophis, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> &longs;ed c&ugrave;m &longs;it &longs;ine pernicie <lb/> <arrow.to.target n="marg890"></arrow.to.target><lb/>pa&longs;siones. (neque enim nos ita Latini e&longs;&longs;e volumus, vt pro rebus nomina tibi demus, vt illi qui <lb/>animi &longs;en&longs;us vertere volu&euml;runt) ad quas c&ugrave;m pertineat genus illud mutationis qu&aelig; dicitur alte&shy;<lb/>ratio, &longs;imiliter analogia quadam h&aelig;c alteratio dicitur &agrave; philo&longs;ophis, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> &longs;ed c&ugrave;m &longs;it &longs;ine pernicie <lb/>
Line 4244 
Line 4104 
 <pb pagenum="110"/>qu&aelig; attulerit idem philo&longs;ophus, vulg&ograve; nota &longs;unt: &amp; &longs;i quid e&longs;t, quod de ip&longs;o priuatum dici queat <lb/> <pb pagenum="110"/>qu&aelig; attulerit idem philo&longs;ophus, vulg&ograve; nota &longs;unt: &amp; &longs;i quid e&longs;t, quod de ip&longs;o priuatum dici queat <lb/>
 <arrow.to.target n="marg921"></arrow.to.target><lb/>ad illa referetur qu&aelig; ad eius defen&longs;ionem po&longs;te&agrave; dicentur. </s><s>Zeno igitur, vt antea &longs;ignificauimus <lb/>duplici rationum genere v&longs;us e&longs;t, altero <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> non naturali &longs;impliciter, atque altero non natural<gap/><lb/>quoddam ex parte; primum di&longs;putandi genus expo&longs;uit Ari&longs;t. </s><s>in eo libro quo <expan abbr="Xenophan&etilde;">Xenophanem</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <lb/>&amp; vn&agrave; Gorgiam confutat; alterum tractat in phy&longs;icis. </s><s>Nos h&icirc; prim&ugrave;m di&longs;putationis genus attin&shy;<lb/>gemus, in quod more dialectico inuehemur, vt item fecit pr&aelig;ceptor, dum primo de Natura, &amp; in <lb/>libro de placitis contra principia natur&aelig; tollentes inuectus e&longs;t. </s><s>Sed prius illius argumenta recite&shy;<lb/>mus. </s><s>Ille <expan abbr="c&otilde;i">coni</expan> principio &longs;umpto, nimirum, nihil ex nihilo fieri po&longs;&longs;e &longs;ic ducit <expan abbr="argum&etilde;tam">argumentam</expan>. </s><s>Id quod <lb/>fit, aut fit ex &longs;imilibus aut ex di&longs;similib. Atqui nihil horum fieri pote&longs;t. </s><s>Non &longs;an&egrave; ex familib. Nam <lb/>&longs;i &longs;imilia fuerint, nulla cau&longs;&longs;a e&longs;t cur hoc magis genitum &longs;it qu&agrave;m gignat. </s><s>&longs;iquidem <expan abbr="&longs;imili&utilde;">&longs;imilium</expan> rerum <lb/>conditiones &longs;imiles e&longs;&longs;e &longs;oleant. </s><s>Neque item ex di&longs;similib. quod <expan abbr=".n.">enim</expan> di&longs;simile e&longs;t, non e&longs;t id quod <lb/>gigni oportet. </s><s>Ergo non ens. </s><s>At ex non ente nihil gigni pote&longs;t. </s><s>Si non gignitur &amp; &aelig;ternum &longs;it ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;t, &amp; c&ugrave;m hoc &aelig;ternum, vt ip&longs;e vult, &longs;it Deus. </s><s>Deus ver&ograve; omnium optimus, &amp; hoc <expan abbr="&aelig;tern&utilde;">&aelig;ternum</expan> <lb/>erit omnium <expan abbr="optim&utilde;">optimum</expan>. </s><s>&amp; vnum igitur. </s><s>Nam &longs;i duo plures&uacute;e &longs;int, iam non <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> erit optimum &amp; <lb/>pr&ecedil;&longs;tanti&longs;simum, quae vel &longs;imiles forent, vel di&longs;similes; ac &longs;i fuerint &longs;imiles, <expan abbr="pr&ecedil;&longs;tanti&longs;sim&utilde;">pr&ecedil;&longs;tanti&longs;simum</expan> &amp; <expan abbr="optim&utilde;">optimum</expan> <lb/>omnium e&longs;&longs;e nequeat, plures <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;&longs;ent <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> pr&ecedil;&longs;tanti&longs;simi, quod <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> natura non patitur. <lb/></s><s>&longs;i ver&ograve; di&longs;similes: ij qui cedunt, Dij futuri non &longs;int. </s><s>Etenim ea e&longs;t Dei conditio, vt &longs;uperet, non &longs;u&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg921"></arrow.to.target><lb/>ad illa referetur qu&aelig; ad eius defen&longs;ionem po&longs;te&agrave; dicentur. </s><s>Zeno igitur, vt antea &longs;ignificauimus <lb/>duplici rationum genere v&longs;us e&longs;t, altero <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> non naturali &longs;impliciter, atque altero non natural<gap/><lb/>quoddam ex parte; primum di&longs;putandi genus expo&longs;uit Ari&longs;t. </s><s>in eo libro quo <expan abbr="Xenophan&etilde;">Xenophanem</expan> <expan abbr="quoq.">quoque</expan> <lb/>&amp; vn&agrave; Gorgiam confutat; alterum tractat in phy&longs;icis. </s><s>Nos h&icirc; prim&ugrave;m di&longs;putationis genus attin&shy;<lb/>gemus, in quod more dialectico inuehemur, vt item fecit pr&aelig;ceptor, dum primo de Natura, &amp; in <lb/>libro de placitis contra principia natur&aelig; tollentes inuectus e&longs;t. </s><s>Sed prius illius argumenta recite&shy;<lb/>mus. </s><s>Ille <expan abbr="c&otilde;i">coni</expan> principio &longs;umpto, nimirum, nihil ex nihilo fieri po&longs;&longs;e &longs;ic ducit <expan abbr="argum&etilde;tam">argumentam</expan>. </s><s>Id quod <lb/>fit, aut fit ex &longs;imilibus aut ex di&longs;similib. Atqui nihil horum fieri pote&longs;t. </s><s>Non &longs;an&egrave; ex familib. Nam <lb/>&longs;i &longs;imilia fuerint, nulla cau&longs;&longs;a e&longs;t cur hoc magis genitum &longs;it qu&agrave;m gignat. </s><s>&longs;iquidem <expan abbr="&longs;imili&utilde;">&longs;imilium</expan> rerum <lb/>conditiones &longs;imiles e&longs;&longs;e &longs;oleant. </s><s>Neque item ex di&longs;similib. quod <expan abbr=".n.">enim</expan> di&longs;simile e&longs;t, non e&longs;t id quod <lb/>gigni oportet. </s><s>Ergo non ens. </s><s>At ex non ente nihil gigni pote&longs;t. </s><s>Si non gignitur &amp; &aelig;ternum &longs;it ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;t, &amp; c&ugrave;m hoc &aelig;ternum, vt ip&longs;e vult, &longs;it Deus. </s><s>Deus ver&ograve; omnium optimus, &amp; hoc <expan abbr="&aelig;tern&utilde;">&aelig;ternum</expan> <lb/>erit omnium <expan abbr="optim&utilde;">optimum</expan>. </s><s>&amp; vnum igitur. </s><s>Nam &longs;i duo plures&uacute;e &longs;int, iam non <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> erit optimum &amp; <lb/>pr&ecedil;&longs;tanti&longs;simum, quae vel &longs;imiles forent, vel di&longs;similes; ac &longs;i fuerint &longs;imiles, <expan abbr="pr&ecedil;&longs;tanti&longs;sim&utilde;">pr&ecedil;&longs;tanti&longs;simum</expan> &amp; <expan abbr="optim&utilde;">optimum</expan> <lb/>omnium e&longs;&longs;e nequeat, plures <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;&longs;ent <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> pr&ecedil;&longs;tanti&longs;simi, quod <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> natura non patitur. <lb/></s><s>&longs;i ver&ograve; di&longs;similes: ij qui cedunt, Dij futuri non &longs;int. </s><s>Etenim ea e&longs;t Dei conditio, vt &longs;uperet, non &longs;u&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg922"></arrow.to.target><lb/>peretur, quia igitur omnia &longs;uperat Deus (iam <expan abbr=".n.">enim</expan> talem <expan abbr="notion&etilde;">notionem</expan> de Deo nos anticipauimus, &amp; ea <lb/>po&longs;&longs;e qu&ecedil; velit) aut non <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> &longs;uperabit, &longs;i plures Dij &longs;int, nec Deus igitur: aut ij qui &longs;uperantur, Dij <lb/>non erunt. </s><s>Idem quoque qu&aelig; vult non poterit: quand&ograve; &amp; alij Dij &longs;imiles idem aut <expan abbr="oppo&longs;it&utilde;">oppo&longs;itum</expan> vo&shy;<lb/>lent &amp; <expan abbr="poter&utilde;t">poterunt</expan>. </s><s>Vnus igitur. </s><s>Ergo <expan abbr="vndi&qacute;">vndique</expan>. </s><s>&longs;ui &longs;imilis omnibus &longs;en&longs;ibus. </s><s>Itaque &amp; globo&longs;us. </s><s>Iam &longs;i <lb/>&aelig;ternus vnus, &amp; globo&longs;us; neque finitus, neque infinitus. </s><s>Neque &longs;an&egrave; finitus eo qu&ograve;d ad alterum <lb/>finiretur. </s><s>&longs;ic vno plura e&longs;&longs;ent. </s><s>Neque infinitus item; qu&ograve;d infinitum &longs;it non ens. </s><s>caret <expan abbr=".n.">enim</expan> principio <lb/>medio ac fine, quocirca negatione exprimitur. </s><s>qu&ograve;d ver&ograve; e&longs;t <expan abbr="hm&otilde;i">hmoni</expan>, non ens e&longs;t. </s><s><expan abbr="N&otilde;">non</expan> igitur infinitus <lb/>Deus. </s><s>Idem quoque neque mobilis, neque immobilis. </s><s><expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> vbi motus, ibi plura. </s><s>At hoc <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> e&longs;t, <lb/>immobile ver&ograve; ob <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> cau&longs;&longs;am ob <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan> non e&longs;&longs;e diximus, neque <expan abbr="it&etilde;">item</expan> e&longs;&longs;e pote&longs;t. </s><s>&amp; c&ugrave;m <lb/>quie&longs;cere &longs;it, vel non moueri, &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ens igitur, vel <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> etiam id quie&longs;cere dicatur quod pote&longs;t <expan abbr="aliq&ntilde;">aliqnm</expan> <lb/>moueri; Deus <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> non mouetur. </s><s>Itaque nec quie&longs;cit Deus. </s><s>Vt igitur in <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> Dei attributa col&shy;<lb/>ligamus. </s><s>Hoc quod e&longs;t <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> <expan abbr="De&utilde;">Deum</expan> po&longs;uit Zeno. </s><s>e&longs;t <expan abbr="&aelig;tern&utilde;">&aelig;ternum</expan> <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, &longs;imile, globo&longs;um, nec <expan abbr="finit&utilde;">finitum</expan>, neque <lb/><expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan>, neque <expan abbr="quie&longs;c&etilde;s">quie&longs;cens</expan>, nec immobile. </s><s>H&aelig;c Zeno profitetur, qu&aelig; <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> nullam <expan abbr="nece&longs;sitat&etilde;">nece&longs;sitatem</expan> <expan abbr="adiunct&atilde;">adiunctam</expan> <lb/>habere demon&longs;tret Ari&longs;t. </s><s>&amp; &longs;igillatim &longs;ingula percurrat. </s><s>Sed vt ingenu&egrave; fatear, <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> &longs;ic perturbata <lb/> <arrow.to.target n="marg922"></arrow.to.target><lb/>peretur, quia igitur omnia &longs;uperat Deus (iam <expan abbr=".n.">enim</expan> talem <expan abbr="notion&etilde;">notionem</expan> de Deo nos anticipauimus, &amp; ea <lb/>po&longs;&longs;e qu&ecedil; velit) aut non <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> &longs;uperabit, &longs;i plures Dij &longs;int, nec Deus igitur: aut ij qui &longs;uperantur, Dij <lb/>non erunt. </s><s>Idem quoque qu&aelig; vult non poterit: quand&ograve; &amp; alij Dij &longs;imiles idem aut <expan abbr="oppo&longs;it&utilde;">oppo&longs;itum</expan> vo&shy;<lb/>lent &amp; <expan abbr="poter&utilde;t">poterunt</expan>. </s><s>Vnus igitur. </s><s>Ergo <expan abbr="vndi&qacute;">vndique</expan>. </s><s>&longs;ui &longs;imilis omnibus &longs;en&longs;ibus. </s><s>Itaque &amp; globo&longs;us. </s><s>Iam &longs;i <lb/>&aelig;ternus vnus, &amp; globo&longs;us; neque finitus, neque infinitus. </s><s>Neque &longs;an&egrave; finitus eo qu&ograve;d ad alterum <lb/>finiretur. </s><s>&longs;ic vno plura e&longs;&longs;ent. </s><s>Neque infinitus item; qu&ograve;d infinitum &longs;it non ens. </s><s>caret <expan abbr=".n.">enim</expan> principio <lb/>medio ac fine, quocirca negatione exprimitur. </s><s>qu&ograve;d ver&ograve; e&longs;t <expan abbr="hm&otilde;i">hmoni</expan>, non ens e&longs;t. </s><s><expan abbr="N&otilde;">non</expan> igitur infinitus <lb/>Deus. </s><s>Idem quoque neque mobilis, neque immobilis. </s><s><expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> vbi motus, ibi plura. </s><s>At hoc <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> e&longs;t, <lb/>immobile ver&ograve; ob <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> cau&longs;&longs;am ob <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan> non e&longs;&longs;e diximus, neque <expan abbr="it&etilde;">item</expan> e&longs;&longs;e pote&longs;t. </s><s>&amp; c&ugrave;m <lb/>quie&longs;cere &longs;it, vel non moueri, &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ens igitur, vel <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> etiam id quie&longs;cere dicatur quod pote&longs;t <expan abbr="aliq&ntilde;">aliqnm</expan> <lb/>moueri; Deus <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> non mouetur. </s><s>Itaque nec quie&longs;cit Deus. </s><s>Vt igitur in <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> Dei attributa col&shy;<lb/>ligamus. </s><s>Hoc quod e&longs;t <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> <expan abbr="De&utilde;">Deum</expan> po&longs;uit Zeno. </s><s>e&longs;t <expan abbr="&aelig;tern&utilde;">&aelig;ternum</expan> <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, &longs;imile, globo&longs;um, nec <expan abbr="finit&utilde;">finitum</expan>, neque <lb/><expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan>, neque <expan abbr="quie&longs;c&etilde;s">quie&longs;cens</expan>, nec immobile. </s><s>H&aelig;c Zeno profitetur, qu&aelig; <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> nullam <expan abbr="nece&longs;sitat&etilde;">nece&longs;sitatem</expan> <expan abbr="adiunct&atilde;">adiunctam</expan> <lb/>habere demon&longs;tret Ari&longs;t. </s><s>&amp; &longs;igillatim &longs;ingula percurrat. </s><s>Sed vt ingenu&egrave; fatear, <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> &longs;ic perturbata <lb/>
 <arrow.to.target n="marg923"></arrow.to.target><lb/>&longs;unt, vt <expan abbr="re&longs;pon&longs;ion&utilde;">re&longs;pon&longs;ionum</expan> vis difficil&egrave; colligatur. </s><s>conabimur ergo, quoad fieri poterit, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> maxim&egrave; &longs;en&shy;<lb/>&longs;a Ari&longs;t. </s><s>exprimere, ac &longs;i non &longs;uccedat accedere ad id <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> maxim&egrave;, <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> hoc experiri, vt <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> <expan abbr="argu-mentor&utilde;">argu&shy;<lb/>mentorum</expan> vitia quoquopacto detegantur. </s><s>In prima igitur con&longs;ecutione, fallacia <expan abbr="c&otilde;&longs;equentis">con&longs;equentis</expan> ine&longs;t: <lb/>c&ugrave;m <expan abbr=".n.">enim</expan> diui&longs;io debeat <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;equentis">con&longs;equentis</expan> <expan abbr="m&etilde;bra">membra</expan> <expan abbr="c&otilde;plecti">complecti</expan>, prim&ugrave;m fallit accipiens <expan abbr="o&etilde;">oem</expan> id quod fit, fieri <lb/>aut ex &longs;imili, aut ex di&longs;simili. </s><s>Nam fit id quod fit ex non ente, de quo nec &longs;imile, neque di&longs;simile <lb/>pr&aelig;dicantur, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> &longs;i ex nihilo nihil fiat. </s><s>Sed e&longs;to, &longs;it Deus ingenitus, nunquid ex hoc vnus? </s><s>quid <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>vetat, quominus plura con&longs;imili <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> &longs;int ingenita? </s><s>An'ne ex eo, quae e&longs;t <expan abbr="o&itilde;um">oinum</expan> pr&aelig;&longs;tanti&longs;simus? </s><s>mi&shy;<lb/>nim&egrave; profect&ograve;. </s><s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="pr&ecedil;&longs;tanti&longs;sim&utilde;">pr&ecedil;&longs;tanti&longs;simum</expan>, &amp; id quod <expan abbr="Gr&atilde;matici">Grammatici</expan> <expan abbr="&longs;uperlatiu&utilde;">&longs;uperlatiuum</expan> <expan abbr="voc&atilde;t">vocant</expan>, <expan abbr="bifari&atilde;">bifariam</expan> &longs;umi po&longs;sit, <lb/>vel ad aliud, vel &longs;impliciter, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> neque <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, neque <expan abbr="&longs;umm&utilde;">&longs;ummum</expan> certe e&longs;&longs;e oportet, id quod <expan abbr="&longs;umm&utilde;">&longs;ummum</expan> <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan>. <lb/></s><s> <arrow.to.target n="marg923"></arrow.to.target><lb/>&longs;unt, vt <expan abbr="re&longs;pon&longs;ion&utilde;">re&longs;pon&longs;ionum</expan> vis difficil&egrave; colligatur. </s>                                                                <s>conabimur ergo, quoad fieri poterit, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> maxim&egrave; &longs;en&shy;<lb/>&longs;a Ari&longs;t. </s>                                                                <s>exprimere, ac &longs;i non &longs;uccedat accedere ad id <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> maxim&egrave;, <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> hoc experiri, vt <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> <expan abbr="argu-mentor&utilde;">argu&shy;<lb/>mentorum</expan> vitia quoquopacto detegantur. </s>                                                                <s>In prima igitur con&longs;ecutione, fallacia <expan abbr="c&otilde;&longs;equentis">con&longs;equentis</expan> ine&longs;t: <lb/>c&ugrave;m <expan abbr=".n.">enim</expan> diui&longs;io debeat <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;equentis">con&longs;equentis</expan> <expan abbr="m&etilde;bra">membra</expan> <expan abbr="c&otilde;plecti">complecti</expan>, prim&ugrave;m fallit accipiens <expan abbr="o&etilde;">oem</expan> id quod fit, fieri <lb/>aut ex &longs;imili, aut ex di&longs;simili. </s>                                                                <s>Nam fit id quod fit ex non ente, de quo nec &longs;imile, neque di&longs;simile <lb/>pr&aelig;dicantur, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> &longs;i ex nihilo nihil fiat. </s>                                                                <s>Sed e&longs;to, &longs;it Deus ingenitus, nunquid ex hoc vnus? </s>                                                                <s>quid <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>vetat, quominus plura con&longs;imili <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> &longs;int ingenita? </s>                                                                <s>An'ne ex eo, quae e&longs;t <expan abbr="o&itilde;um">omnium</expan> pr&aelig;&longs;tanti&longs;simus? </s>                                                                <s>mi&shy;<lb/>nim&egrave; profect&ograve;. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="pr&ecedil;&longs;tanti&longs;sim&utilde;">pr&ecedil;&longs;tanti&longs;simum</expan>, &amp; id quod <expan abbr="Gr&atilde;matici">Grammatici</expan> <expan abbr="&longs;uperlatiu&utilde;">&longs;uperlatiuum</expan> <expan abbr="voc&atilde;t">vocant</expan>, <expan abbr="bifari&atilde;">bifariam</expan> &longs;umi po&longs;sit, <lb/>vel ad aliud, vel &longs;impliciter, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> neque <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, neque <expan abbr="&longs;umm&utilde;">&longs;ummum</expan> certe e&longs;&longs;e oportet, id quod <expan abbr="&longs;umm&utilde;">&longs;ummum</expan> <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan>. <lb/></s>                                                                <s>
 <arrow.to.target n="marg924"></arrow.to.target><lb/>&longs;i ita dicatur ad alia. </s><s>neque <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="&longs;umm&utilde;">&longs;ummum</expan> erit, &longs;i ad alia dicatur; <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> illa quibus <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> confertur, e&longs;&longs;e <lb/>po&longs;sint infima, qu&ecedil; <expan abbr="qu&atilde;uis">quanuis</expan> id &longs;uperet quod <expan abbr="pr&ecedil;&longs;tanti&longs;sim&utilde;">pr&ecedil;&longs;tanti&longs;simum</expan> dicitur; non idcirco &longs;it pr&aelig;&longs;tans, ne <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> <lb/><expan abbr="pr&ecedil;&longs;tanti&longs;sim&utilde;">pr&ecedil;&longs;tanti&longs;simum</expan>: cur non <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> &longs;ic plura erunt affecta con&longs;imiliter? </s><s>Qu&ograve;d &longs;i ita dicitur, quia talis &longs;it <lb/>eius natura, quod .&longs;. </s><s>optim&egrave; &longs;e habeat: quid prohibet, quin multa quoque &longs;int <expan abbr="hm&otilde;i">hmoni</expan>, vt h&aelig;c char&shy;<lb/>ta, &longs;i <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> alijs conferatur, qu&aelig; ruri &longs;unt, albi&longs;sima dicetur, <expan abbr="q&mtilde;">qmm</expan> c&aelig;ter&aelig; &longs;int minus alb&aelig;, nihilominus <lb/> <arrow.to.target n="marg924"></arrow.to.target><lb/>&longs;i ita dicatur ad alia. </s><s>neque <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="&longs;umm&utilde;">&longs;ummum</expan> erit, &longs;i ad alia dicatur; <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> illa quibus <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> confertur, e&longs;&longs;e <lb/>po&longs;sint infima, qu&ecedil; <expan abbr="qu&atilde;uis">quanuis</expan> id &longs;uperet quod <expan abbr="pr&ecedil;&longs;tanti&longs;sim&utilde;">pr&ecedil;&longs;tanti&longs;simum</expan> dicitur; non idcirco &longs;it pr&aelig;&longs;tans, ne <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> <lb/><expan abbr="pr&ecedil;&longs;tanti&longs;sim&utilde;">pr&ecedil;&longs;tanti&longs;simum</expan>: cur non <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> &longs;ic plura erunt affecta con&longs;imiliter? </s><s>Qu&ograve;d &longs;i ita dicitur, quia talis &longs;it <lb/>eius natura, quod .&longs;. </s><s>optim&egrave; &longs;e habeat: quid prohibet, quin multa quoque &longs;int <expan abbr="hm&otilde;i">hmoni</expan>, vt h&aelig;c char&shy;<lb/>ta, &longs;i <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> alijs conferatur, qu&aelig; ruri &longs;unt, albi&longs;sima dicetur, <expan abbr="q&mtilde;">qmm</expan> c&aelig;ter&aelig; &longs;int minus alb&aelig;, nihilominus <lb/>
 <arrow.to.target n="marg925"></arrow.to.target><lb/>adhuc albior fieri poterit, &amp; mult&aelig; hac ip&longs;a &longs;unt albiores? </s><s>verum &longs;i albi&longs;simum &longs;it id quod omne <lb/>punctum tulit albedinis, cur non erunt alia con&longs;imilia, &amp; &longs;ic plura? </s><s>Neque illud nece&longs;sarium. </s><s>Si <lb/>vnus fuerit, vt <expan abbr="vndi&qacute;">vndique</expan>. </s><s>&longs;en&longs;us habeat, &amp; &longs;ui &longs;imilis &longs;it: quand&ograve; etiam, vt totum &longs;entiat, &longs;ufficiat, &longs;i <lb/>vna ex parte videat, quemadmodum animal oculis cernens &amp; auribus <expan abbr="audi&etilde;s">audiens</expan> totum &longs;entit. </s><s>T&ugrave;m <lb/>etiam cur nece&longs;&longs;arium putat id quod &longs;ui &longs;imile <expan abbr="vndi&qacute;">vndique</expan>. </s><s>e&longs;t, e&longs;&longs;e globo&longs;um? </s><s>non'ne ceru&longs;&longs;a vndique <lb/>alba e&longs;t, neque tamen globo&longs;a? </s><s>Quid etiam refert, vt &longs;it <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan>, qu&ograve;d &longs;it globo&longs;um? </s><s>qua&longs;i ver&ograve; <lb/>omnis cau&longs;&longs;a debeat e&longs;&longs;e globo&longs;a; <expan abbr="eius&qacute;">eiusque</expan>. </s><s><expan abbr="r&otilde;nem">ronnem</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;tituat">con&longs;tituat</expan> globus. </s><s>Porr&ograve; &longs;i <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> ponitur Deus &agrave; <lb/>Zenone, aut terminos habet, aut caret terminis. </s><s>Itaque nece&longs;&longs;ari&ograve; finitum, aut infinitum e&longs;t, ita <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>finitum &amp; <expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan> definiuntur qu&ograve;d &longs;it <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan>, <expan abbr="id&qacute;ue">idque</expan> vel terminos habeat, vel ijs careat. </s><s>At glo&shy;<lb/>bo&longs;um terminos habet, vt <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> &amp; <expan abbr="circunferenti&atilde;">circunferentiam</expan>, ergo <expan abbr="finit&utilde;">finitum</expan>. </s><s>Neque illud <expan abbr="nece&longs;&longs;ari&utilde;">nece&longs;&longs;arium</expan>, quae ad aliud <lb/>finiatur: in &longs;eip&longs;o <expan abbr=".n.">enim</expan> terminos habere <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>. </s><s>Neque termini <expan abbr="fund&atilde;tur">fundantur</expan> externo &amp; eo quo illud cuius <lb/>&longs;unt, <expan abbr="termina&ttilde;">terminatur</expan>, &longs;ed eo cuius ip&longs;i &longs;unt. </s><s>Qu&ograve;d ver&ograve; non &longs;it immobile, <expan abbr="neq;">neque</expan> quie&longs;cat; hoc &longs;uperat <expan abbr="o&etilde;m">oemm</expan> <lb/><expan abbr="tarditat&etilde;">tarditatem</expan>. </s><s>quippe quae ex <expan abbr="analyticor&utilde;">analyticorum</expan> ignorantia di&longs;tinguere ne&longs;ciant <expan abbr="negant&etilde;">negantem</expan> &agrave; priuante, &amp; infinita; <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> calleant negantis <expan abbr="vs&utilde;">vsum</expan> qu&ecedil; <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> de ver&egrave; non ente, <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan>, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan> de ente nece&longs;&longs;ari&ograve; <expan abbr="pr&aelig;dice&ttilde;">pr&aelig;dicetur</expan>,  <arrow.to.target n="marg925"></arrow.to.target><lb/>adhuc albior fieri poterit, &amp; mult&aelig; hac ip&longs;a &longs;unt albiores? </s><s>verum &longs;i albi&longs;simum &longs;it id quod omne <lb/>punctum tulit albedinis, cur non erunt alia con&longs;imilia, &amp; &longs;ic plura? </s><s>Neque illud nece&longs;sarium. </s><s>Si <lb/>vnus fuerit, vt <expan abbr="vndi&qacute;">vndique</expan>. </s><s>&longs;en&longs;us habeat, &amp; &longs;ui &longs;imilis &longs;it: quand&ograve; etiam, vt totum &longs;entiat, &longs;ufficiat, &longs;i <lb/>vna ex parte videat, quemadmodum animal oculis cernens &amp; auribus <expan abbr="audi&etilde;s">audiens</expan> totum &longs;entit. </s><s>T&ugrave;m <lb/>etiam cur nece&longs;&longs;arium putat id quod &longs;ui &longs;imile <expan abbr="vndi&qacute;">vndique</expan>. </s><s>e&longs;t, e&longs;&longs;e globo&longs;um? </s><s>non'ne ceru&longs;&longs;a vndique <lb/>alba e&longs;t, neque tamen globo&longs;a? </s><s>Quid etiam refert, vt &longs;it <expan abbr="principi&utilde;">principium</expan>, qu&ograve;d &longs;it globo&longs;um? </s><s>qua&longs;i ver&ograve; <lb/>omnis cau&longs;&longs;a debeat e&longs;&longs;e globo&longs;a; <expan abbr="eius&qacute;">eiusque</expan>. </s><s><expan abbr="r&otilde;nem">ronnem</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;tituat">con&longs;tituat</expan> globus. </s><s>Porr&ograve; &longs;i <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan> ponitur Deus &agrave; <lb/>Zenone, aut terminos habet, aut caret terminis. </s><s>Itaque nece&longs;&longs;ari&ograve; finitum, aut infinitum e&longs;t, ita <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>finitum &amp; <expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan> definiuntur qu&ograve;d &longs;it <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan>, <expan abbr="id&qacute;ue">idque</expan> vel terminos habeat, vel ijs careat. </s><s>At glo&shy;<lb/>bo&longs;um terminos habet, vt <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> &amp; <expan abbr="circunferenti&atilde;">circunferentiam</expan>, ergo <expan abbr="finit&utilde;">finitum</expan>. </s><s>Neque illud <expan abbr="nece&longs;&longs;ari&utilde;">nece&longs;&longs;arium</expan>, quae ad aliud <lb/>finiatur: in &longs;eip&longs;o <expan abbr=".n.">enim</expan> terminos habere <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan>. </s><s>Neque termini <expan abbr="fund&atilde;tur">fundantur</expan> externo &amp; eo quo illud cuius <lb/>&longs;unt, <expan abbr="termina&ttilde;">terminatur</expan>, &longs;ed eo cuius ip&longs;i &longs;unt. </s><s>Qu&ograve;d ver&ograve; non &longs;it immobile, <expan abbr="neq;">neque</expan> quie&longs;cat; hoc &longs;uperat <expan abbr="o&etilde;m">oemm</expan> <lb/><expan abbr="tarditat&etilde;">tarditatem</expan>. </s><s>quippe quae ex <expan abbr="analyticor&utilde;">analyticorum</expan> ignorantia di&longs;tinguere ne&longs;ciant <expan abbr="negant&etilde;">negantem</expan> &agrave; priuante, &amp; infinita; <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> calleant negantis <expan abbr="vs&utilde;">vsum</expan> qu&ecedil; <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> de ver&egrave; non ente, <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan>, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan> de ente nece&longs;&longs;ari&ograve; <expan abbr="pr&aelig;dice&ttilde;">pr&aelig;dicetur</expan>,
 <pb pagenum="111"/> <pb pagenum="111"/>
 <arrow.to.target n="marg926"></arrow.to.target><lb/>etenim affirmatione &longs;ignificatur. </s><s>Nam, quod inquiunt <expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan> dici tam de eo quod e&longs;t, qu&agrave;m de <lb/>eo quod non e&longs;t, non pertinet ad <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> enunciationis quod negatione exprimitur, &longs;ed ad illud <lb/>quod ab ip&longs;o &longs;ignificatur, &amp; vt dici con&longs;ueuit, pro quo &longs;upponit: tollit enim <expan abbr="n&otilde;">non</expan> album <expan abbr="albedin&etilde;">albedinem</expan>. <lb/></s><s>non hominem de quo pr&aelig;dicatur. </s><s>&amp; id e&longs;&longs;e aliquid pote&longs;t. </s><s>Reliqua, qu&ograve;d globo&longs;um &amp; <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> &longs;it, <lb/>atque idem non mobile communiter contra reliquos eiu&longs;dem &longs;ect&aelig; philo&longs;ophos ante&agrave; peracta <lb/>&longs;unt. </s><s>Rationes illas extremas Parmenidis &agrave; <expan abbr="quibu&longs;d&atilde;">quibu&longs;dam</expan> auctoribus Gr&aelig;cis fui&longs;&longs;e defen&longs;as &longs;ignificat <lb/>Ari&longs;toteles, &longs;iquidem ijs implicati manus dederint, &amp; ver&egrave; concludi conce&longs;&longs;erint. </s><s>Itaque Plato <lb/>quod erat pr&aelig;ter ens non ens, ide&longs;t, nihil e&longs;&longs;e dicebat, &amp; po&longs;terior illa ratio, qu&aelig; &egrave; <foreign lang="greek">dixotomias</foreign> af&shy;<lb/>fertur; re&longs;oluatur in qua&longs;dam magnitudines in&longs;ectiles &agrave; Platone, Xenocrate, &amp; Zenone, vnde <lb/>efficiatur &amp; ip&longs;um totum in infinitum &longs;ecari po&longs;&longs;e bifariam, &amp; nihilominus vnum remanere. <lb/></s><s>Quocirca philo&longs;ophus eleuat hunc conatum mon&longs;trans etiam &longs;i detur Parmenidi pr&aelig;ter ens e&longs;&longs;e <lb/>non ens, &amp; contradicentia &longs;imul con&longs;i&longs;tere non po&longs;&longs;e; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> idcirco effici, vt <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ens &longs;it nihil; quand&ograve; <lb/>pote&longs;t e&longs;&longs;e <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ens quodammodo quod e&longs;t aliquid. </s><s>Rur&longs;us o&longs;tendit neque illud &longs;equi. </s><s>Si nihil e&longs;t <lb/>pr&aelig;ter ens, omnia fore vnum: nanque ip&longs;i vnum ponunt <foreign lang="greek">au)to\ to\ o)/n</foreign>, ide&longs;t, ens ip&longs;um; id ver&ograve; <lb/>valet idem ac <foreign lang="greek">o(/per o)/n</foreign>, ide&longs;t, ver&egrave; vnum, alia multa &longs;unt, qu&ecedil; non &longs;unt &longs;impliciter &amp; ver&egrave; vna, &longs;ed <lb/>quodammodo. </s><s>Proinde multa &longs;unt ea qu&ecedil; &longs;unt. </s><s>Ver&ugrave;m quia locus ille &longs;alebro&longs;us e&longs;t, nec (vt mea <lb/> <arrow.to.target n="marg926"></arrow.to.target><lb/>etenim affirmatione &longs;ignificatur. </s><s>Nam, quod inquiunt <expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan> dici tam de eo quod e&longs;t, qu&agrave;m de <lb/>eo quod non e&longs;t, non pertinet ad <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> enunciationis quod negatione exprimitur, &longs;ed ad illud <lb/>quod ab ip&longs;o &longs;ignificatur, &amp; vt dici con&longs;ueuit, pro quo &longs;upponit: tollit enim <expan abbr="n&otilde;">non</expan> album <expan abbr="albedin&etilde;">albedinem</expan>. <lb/></s><s>non hominem de quo pr&aelig;dicatur. </s><s>&amp; id e&longs;&longs;e aliquid pote&longs;t. </s><s>Reliqua, qu&ograve;d globo&longs;um &amp; <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> &longs;it, <lb/>atque idem non mobile communiter contra reliquos eiu&longs;dem &longs;ect&aelig; philo&longs;ophos ante&agrave; peracta <lb/>&longs;unt. </s><s>Rationes illas extremas Parmenidis &agrave; <expan abbr="quibu&longs;d&atilde;">quibu&longs;dam</expan> auctoribus Gr&aelig;cis fui&longs;&longs;e defen&longs;as &longs;ignificat <lb/>Ari&longs;toteles, &longs;iquidem ijs implicati manus dederint, &amp; ver&egrave; concludi conce&longs;&longs;erint. </s><s>Itaque Plato <lb/>quod erat pr&aelig;ter ens non ens, ide&longs;t, nihil e&longs;&longs;e dicebat, &amp; po&longs;terior illa ratio, qu&aelig; &egrave; <foreign lang="greek">dixotomias</foreign> af&shy;<lb/>fertur; re&longs;oluatur in qua&longs;dam magnitudines in&longs;ectiles &agrave; Platone, Xenocrate, &amp; Zenone, vnde <lb/>efficiatur &amp; ip&longs;um totum in infinitum &longs;ecari po&longs;&longs;e bifariam, &amp; nihilominus vnum remanere. <lb/></s><s>Quocirca philo&longs;ophus eleuat hunc conatum mon&longs;trans etiam &longs;i detur Parmenidi pr&aelig;ter ens e&longs;&longs;e <lb/>non ens, &amp; contradicentia &longs;imul con&longs;i&longs;tere non po&longs;&longs;e; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> idcirco effici, vt <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ens &longs;it nihil; quand&ograve; <lb/>pote&longs;t e&longs;&longs;e <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ens quodammodo quod e&longs;t aliquid. </s><s>Rur&longs;us o&longs;tendit neque illud &longs;equi. </s><s>Si nihil e&longs;t <lb/>pr&aelig;ter ens, omnia fore vnum: nanque ip&longs;i vnum ponunt <foreign lang="greek">au)to\ to\ o)/n</foreign>, ide&longs;t, ens ip&longs;um; id ver&ograve; <lb/>valet idem ac <foreign lang="greek">o(/per o)/n</foreign>, ide&longs;t, ver&egrave; vnum, alia multa &longs;unt, qu&ecedil; non &longs;unt &longs;impliciter &amp; ver&egrave; vna, &longs;ed <lb/>quodammodo. </s><s>Proinde multa &longs;unt ea qu&ecedil; &longs;unt. </s><s>Ver&ugrave;m quia locus ille &longs;alebro&longs;us e&longs;t, nec (vt mea <lb/>
 <arrow.to.target n="marg927"></arrow.to.target><lb/>fert opinio) conuenienter tralatus ab interpretibus non grauabor hic item aliquam lucem illi af&shy;<lb/>ferre. </s><s>Gr&ecedil;ca verba &longs;unt huiu&longs;modi. </s><s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <foreign lang="greek">Alla\ to\ oper o)/n ti e)\stw mhdeni\ sumbebhko\s, kai\ kaq) o(/ a)\mfw <lb/> <arrow.to.target n="marg927"></arrow.to.target><lb/>fert opinio) conuenienter tralatus ab interpretibus non grauabor hic item aliquam lucem illi af&shy;<lb/>ferre. </s>                                                                <s>Gr&ecedil;ca verba &longs;unt huiu&longs;modi. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <foreign lang="greek">Alla\ to\ oper o)/n ti e)\stw mhdeni\ sumbebhko\s, kai\ kaq' o(\ a)/mfw <lb/>
 <arrow.to.target n="marg928"></arrow.to.target><lb/>kai\ e(ka/teron, kai\ to\ e)k tou/tou lege/sqw. </foreign></s><s><foreign lang="greek">e)j a)diare/twn a)/ra to\ pa=n. </foreign></s><s><foreign lang="greek">*)/Enioi de\ e)ne/dosan toi=s lo/&shy;<lb/>gois a)mfote/rois tw=| me\n o(/ti pa/nta e(\n, ei) to\ o)\n e(/n shmai/nei, o(/ti e)sti\ to\ mh\ o)\n, tw=| de\ e)k th=s dixo&shy;<lb/>tomi/as a(rmapoih/santes ta\ mege/qh. </foreign></s><s><foreign lang="greek">fhnero\n de\, kai\ o(/ti ou)k a)mhqe\s, w(s ei) e(\n shmai/nei to\ o)/n, kai\ <lb/>mh\ o=(io/n te a(\ma th\n a)ntifasi\n ei=)nai, ou)k e)\stai ou)de\n mh\ o)\n, ou)de\n ga\r kwlu/ei mh\ a(plw=s, a(ma\ mh\ o(/n te <lb/>ei=)nai to\ mh\ o)\n</foreign>. </s><s>&ldquo;Sed quod ver&egrave; e&longs;t, e&longs;to accidens nulli, &amp; de quo ambo&rdquo;, ide&longs;t, [&longs;eparatim genus &amp; <lb/>differentia,] &amp; quod ex his [qu&ecedil; e&longs;t definitio qu&aelig; ex genere &amp; differentia <expan abbr="c&otilde;flatur">conflatur</expan>. </s><s>careant enim <lb/>magnitudine; aliter enim erunt plura non vnum.] ergo omne quod e&longs;t, erit ex indiuiduis. </s><s>Hoc <lb/>plan&egrave; &longs;equitur ex ante&agrave; con&longs;titutis, quia &longs;cilicet vnum erit &longs;impliciter, &amp; vt ver&egrave; ens, atque &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tantia: infertur autem &agrave; Gr&ecedil;cis, vt communiter item &agrave; Parmenide conclu&longs;um. </s><s>Proinde &longs;equitur. <lb/></s><s>&ldquo;Quidam ver&ograve; manus dederunt vtrique rationi, huic quidem, qu&ograve;d omnia vnum&rdquo;, &longs;i ens vnum &longs;i&shy;<lb/>gnificat, qu&ograve;d erit non ens, [ide&longs;t nihil] ei ver&ograve; qu&ecedil; colligitur ab Ari&longs;t. </s><s>ex &longs;ectione in duas partes, <lb/>&longs;tatuentes indiuiduas magnitudines; proptere&agrave; &longs;ic vertimus <expan abbr="vt&etilde;tes">vtentes</expan> di&longs;iunctione <foreign lang="greek">tw_|de\</foreign>, huic <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg928"></arrow.to.target><lb/>kai\ e(ka/teron, kai\ to\ e)k tou/tou lege/sqw. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek">e)c a)diare/twn a)/ra to\ pa=n. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek">*/)Enioi de\ e)ne/dosan toi=s lo/&shy;<lb/>gois a)mfote/rois tw=| me\n o(/ti pa/nta e(\n, ei) to\ o)\n e(/n shmai/nei, o(/ti e)sti\ to\ mh\ o)\n, tw=| de\ e)k th=s dixo&shy;<lb/>tomi/as a)/toma poih/santes ta\ mege/qh. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="greek">fanero\n de\, kai\ o(/ti ou)k a)mhqe\s, w(s ei) e(\n shmai/nei to\ o)/n, kai\ <lb/>mh\ oi(=o/n te a(\ma th\n a)ntifasi\n ei)=nai, ou)k e)/stai ou)de\n mh\ o)\n, ou)de\n ga\r kwlu/ei mh\ a(plw=s, a(ma\ mh\ o(/n te <lb/>ei)=nai to\ mh\ o)\n</foreign>. </s>                                                                <s>&ldquo; Sed quod ver&egrave; e&longs;t, e&longs;to accidens nulli, &amp; de quo ambo&rdquo;, ide&longs;t, [&longs;eparatim genus &amp; <lb/>differentia,] &amp; quod ex his [qu&ecedil; e&longs;t definitio qu&aelig; ex genere &amp; differentia <expan abbr="c&otilde;flatur">conflatur</expan>. </s>                                                                <s>careant enim <lb/>magnitudine; aliter enim erunt plura non vnum.] ergo omne quod e&longs;t, erit ex indiuiduis. </s>                                                                <s>Hoc <lb/>plan&egrave; &longs;equitur ex ante&agrave; con&longs;titutis, quia &longs;cilicet vnum erit &longs;impliciter, &amp; vt ver&egrave; ens, atque &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tantia: infertur autem &agrave; Gr&ecedil;cis, vt communiter item &agrave; Parmenide conclu&longs;um. </s>                                                                <s>Proinde &longs;equitur. <lb/></s>                                                                <s>&ldquo;Quidam ver&ograve; manus dederunt vtrique rationi, huic quidem, qu&ograve;d omnia vnum&rdquo;, &longs;i ens vnum &longs;i&shy;<lb/>gnificat, qu&ograve;d erit non ens, [ide&longs;t nihil] ei ver&ograve; qu&ecedil; colligitur ab Ari&longs;t. </s>                                                                <s>ex &longs;ectione in duas partes, <lb/>&longs;tatuentes indiuiduas magnitudines; proptere&agrave; &longs;ic vertimus <expan abbr="vt&etilde;tes">vtentes</expan> di&longs;iunctione <foreign lang="greek">tw=|de\</foreign>, huic <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg929"></arrow.to.target><lb/>[illi &longs;cilicet quam &longs;uperius attulit ip&longs;e Ari&longs;t.] <foreign lang="greek">e)x dixomia</foreign>, ide&longs;t, ex &longs;ectione in duas partes indiui&shy;<lb/>duas facientes magnitudines, qua&longs;i dicant etiam &longs;i &longs;it ex indiuiduis; &amp; quantum e&longs;&longs;e poterit, &amp; ni&shy;<lb/>hilominus vnum. </s><s>Planum igitur qu&ograve;d neque verum, qu&ograve;d &longs;i vnum &longs;ignificat ens &amp; contradicen&shy;<lb/>tia &longs;imul con&longs;i&longs;tere nequeunt [qu&ecedil; vtraque ponuntur &agrave; Parmenide] non erit nihil non ens. [&longs;ed <lb/>aliquid nihilominus.] &ldquo;Nihil enim prohibet non ens non e&longs;&longs;e &longs;impliciter non ens. [ide&longs;t nihil] <lb/>&longs;ed poterit aliquid e&longs;&longs;e.&rdquo; H&aelig;c &longs;an&egrave; profe&longs;&longs;us e&longs;t Plato. </s><s>Quanquam ip&longs;e fort&egrave; &aelig;nigmatic&egrave; rerum <lb/>e&longs;&longs;entias indicauit, c&ugrave;m quibus impartibilis vnitas iuncta foret, &amp; more con&longs;uero, vt liber ille ad&shy;<lb/>monet, cui Tim&ecedil;o titulus e&longs;t in quo multa my&longs;teria velauit notionibus mathematicis, etiam ma&shy;<lb/>gnitudinibus hi&longs;ce indiuiduis e&longs;&longs;entiarum vires occultauit. </s><s><expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ic de c&aelig;teris audeo dicere. </s><s>Nunc <lb/>facil&egrave; apparet, qu&agrave;m irritus &amp; inanis &longs;it <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> conatus qui veterum &longs;ententias dirigere voluerunt: <lb/>faciunt enim h&ecedil;c corpora qu&aelig; ponunt, vnum. </s><s>Neque e&longs;t, qu&ograve;d qui&longs;piam acerbi animi vitio notet <lb/>Ari&longs;totelem, qu&ograve;d illos impudenter in&longs;imulet. </s><s>Nam &longs;imul etiam <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> <expan abbr="Hippocrat&etilde;">Hippocratem</expan>, <expan abbr="Platon&etilde;">Platonem</expan>, <expan abbr="Galen&utilde;">Galenum</expan>, <lb/> <arrow.to.target n="marg929"></arrow.to.target><lb/>[illi &longs;cilicet quam &longs;uperius attulit ip&longs;e Ari&longs;t.] <foreign lang="greek">e)k dixomi/a|</foreign>, ide&longs;t, ex &longs;ectione in duas partes indiui&shy;<lb/>duas facientes magnitudines, qua&longs;i dicant etiam &longs;i &longs;it ex indiuiduis; &amp; quantum e&longs;&longs;e poterit, &amp; ni&shy;<lb/>hilominus vnum. </s>                                                                <s>Planum igitur qu&ograve;d neque verum, qu&ograve;d &longs;i vnum &longs;ignificat ens &amp; contradicen&shy;<lb/>tia &longs;imul con&longs;i&longs;tere nequeunt [qu&ecedil; vtraque ponuntur &agrave; Parmenide] non erit nihil non ens. [&longs;ed <lb/>aliquid nihilominus.] &ldquo;Nihil enim prohibet non ens non e&longs;&longs;e &longs;impliciter non ens. [ide&longs;t nihil] <lb/>&longs;ed poterit aliquid e&longs;&longs;e.&rdquo; H&aelig;c &longs;an&egrave; profe&longs;&longs;us e&longs;t Plato. </s>                                                                <s>Quanquam ip&longs;e fort&egrave; &aelig;nigmatic&egrave; rerum <lb/>e&longs;&longs;entias indicauit, c&ugrave;m quibus impartibilis vnitas iuncta foret, &amp; more con&longs;uero, vt liber ille ad&shy;<lb/>monet, cui Tim&ecedil;o titulus e&longs;t in quo multa my&longs;teria velauit notionibus mathematicis, etiam ma&shy;<lb/>gnitudinibus hi&longs;ce indiuiduis e&longs;&longs;entiarum vires occultauit. </s>                                                                <s><expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;ic de c&aelig;teris audeo dicere. </s>                                                                <s>Nunc <lb/>facil&egrave; apparet, qu&agrave;m irritus &amp; inanis &longs;it <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> conatus qui veterum &longs;ententias dirigere voluerunt: <lb/>faciunt enim h&ecedil;c corpora qu&aelig; ponunt, vnum. </s>                                                                <s>Neque e&longs;t, qu&ograve;d qui&longs;piam acerbi animi vitio notet <lb/>Ari&longs;totelem, qu&ograve;d illos impudenter in&longs;imulet. </s>                                                                <s>Nam &longs;imul etiam <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> <expan abbr="Hippocrat&etilde;">Hippocratem</expan>, <expan abbr="Platon&etilde;">Platonem</expan>, <expan abbr="Galen&utilde;">Galenum</expan>, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg930"></arrow.to.target><lb/>&amp; M. Tullium ad quorum manus veterum &longs;cripta peruenere, eiu&longs;dem criminis accu&longs;abit. </s><s>Neque <lb/>e&longs;t, qu&ograve;d qui&longs;quam obiiciat eos &egrave; numero phy&longs;icorum fui&longs;&longs;e ex punctos, aut qu&ograve;d <expan abbr="aliq&ntilde;">aliqnm</expan> fateatur <lb/>Ari&longs;t. </s><s>eos de <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> natura non fui&longs;&longs;e locutos, &longs;ed de alia &longs;ub&longs;tantia; quapropter arbitremur <expan abbr="ip&longs;or&utilde;">ip&longs;orum</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg930"></arrow.to.target><lb/>&amp; M. Tullium ad quorum manus veterum &longs;cripta peruenere, eiu&longs;dem criminis accu&longs;abit. </s><s>Neque <lb/>e&longs;t, qu&ograve;d qui&longs;quam obiiciat eos &egrave; numero phy&longs;icorum fui&longs;&longs;e ex punctos, aut qu&ograve;d <expan abbr="aliq&ntilde;">aliqnm</expan> fateatur <lb/>Ari&longs;t. </s><s>eos de <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> natura non fui&longs;&longs;e locutos, &longs;ed de alia &longs;ub&longs;tantia; quapropter arbitremur <expan abbr="ip&longs;or&utilde;">ip&longs;orum</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg931"></arrow.to.target><lb/>verba aliud &longs;onare, ac vulg&ograve; exi&longs;timetur. </s><s>Nam de &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ili disserunt: &longs;ed enim illi tales <lb/>proprietates attribuunt, qu&aelig; alij &longs;ub&longs;tanti&aelig;, ac &longs;en&longs;ili <expan abbr="c&otilde;ueniunt">conueniunt</expan>, nihilominus illis ignot&ecedil;, <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> <lb/>nullam aliam ip&longs;i &longs;ub&longs;tantiam nouerint &longs;upra &longs;en&longs;ilem. </s><s>Nam <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> Parmenides ip&longs;e Deum vocat, <lb/>non e&longs;t illa &longs;ub&longs;tantia qu&aelig; ab omni materi&aelig; concretione libera &longs;it, &longs;ed <expan abbr="c&otilde;tinens">continens</expan> ardore lucis orbis <lb/>qui cingit c&ecedil;lum, Stephanen appellat. </s><s>plan&egrave; verum illud e&longs;t, ip&longs;um in eo differre &agrave; Meli&longs;&longs;o, qu&ograve;d <lb/>ille vnum accipit, quod pertinet ad materiam; ip&longs;e ver&ograve; vnum &longs;pectat, qu&ograve;d e&longs;t form&ecedil;: <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tiam <expan abbr="&longs;eparat&atilde;">&longs;eparatam</expan> non attigit. </s><s>id effecit, vt c&ugrave;m exquireret principia rerum &longs;en&longs;ilium, illis attribueret, <lb/>quod e&longs;t &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;eparat&aelig;, &longs;ed &longs;ub&longs;tantiam <expan abbr="&longs;eparat&atilde;">&longs;eparatam</expan> ignorauit, ver&ugrave;m vt &longs;cienti&aelig; munera tue&shy;<lb/>rentur, inter &longs;ub&longs;tantias &longs;en&longs;iles po&longs;uere nonnullas, vnde &longs;cienti&aelig; leges ad ip&longs;am permanarent: <lb/>attamen ill&aelig; conditiones rei &longs;en&longs;ili <expan abbr="n&otilde;">non</expan> inh&aelig;rent; &longs;ed ei, qu&aelig; cadit in mentem, &amp; e&longs;t &longs;upra <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, <lb/>cuiu&longs;modi ip&longs;i non cognouerunt. </s><s>Et <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> primus Ari&longs;t. </s><s><expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> &longs;upra <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, quanuis fal&shy;<lb/>&longs;is hypothe&longs;ibus v&longs;us fuerit, nobis indicauit. </s><s>Neque id <expan abbr="mir&utilde;">mirum</expan>: <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> ex fal&longs;is <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> nil prohibeat colligi <lb/>verum. </s><s>Quod ver&ograve; plerique faciunt, vt veritate iam ab Ari&longs;t. </s><s>patefacta, velint <expan abbr="alior&utilde;">aliorum</expan> &longs;ententias <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>Ari&longs;t. </s><s>concordare; iam hoc e&longs;t <expan abbr="oper&atilde;">operam</expan> ludere. </s><s>velim <expan abbr=".n.">enim</expan> eos h&icirc;c &longs;uo marte, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> Ari&longs;t. </s><s>auxilio fretos, ex  <arrow.to.target n="marg931"></arrow.to.target><lb/>verba aliud &longs;onare, ac vulg&ograve; exi&longs;timetur. </s><s>Nam de &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ili disserunt: &longs;ed enim illi tales <lb/>proprietates attribuunt, qu&aelig; alij &longs;ub&longs;tanti&aelig;, ac &longs;en&longs;ili <expan abbr="c&otilde;ueniunt">conueniunt</expan>, nihilominus illis ignot&ecedil;, <expan abbr="&longs;iquid&etilde;">&longs;iquidem</expan> <lb/>nullam aliam ip&longs;i &longs;ub&longs;tantiam nouerint &longs;upra &longs;en&longs;ilem. </s><s>Nam <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> Parmenides ip&longs;e Deum vocat, <lb/>non e&longs;t illa &longs;ub&longs;tantia qu&aelig; ab omni materi&aelig; concretione libera &longs;it, &longs;ed <expan abbr="c&otilde;tinens">continens</expan> ardore lucis orbis <lb/>qui cingit c&ecedil;lum, Stephanen appellat. </s><s>plan&egrave; verum illud e&longs;t, ip&longs;um in eo differre &agrave; Meli&longs;&longs;o, qu&ograve;d <lb/>ille vnum accipit, quod pertinet ad materiam; ip&longs;e ver&ograve; vnum &longs;pectat, qu&ograve;d e&longs;t form&ecedil;: <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tiam <expan abbr="&longs;eparat&atilde;">&longs;eparatam</expan> non attigit. </s><s>id effecit, vt c&ugrave;m exquireret principia rerum &longs;en&longs;ilium, illis attribueret, <lb/>quod e&longs;t &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;eparat&aelig;, &longs;ed &longs;ub&longs;tantiam <expan abbr="&longs;eparat&atilde;">&longs;eparatam</expan> ignorauit, ver&ugrave;m vt &longs;cienti&aelig; munera tue&shy;<lb/>rentur, inter &longs;ub&longs;tantias &longs;en&longs;iles po&longs;uere nonnullas, vnde &longs;cienti&aelig; leges ad ip&longs;am permanarent: <lb/>attamen ill&aelig; conditiones rei &longs;en&longs;ili <expan abbr="n&otilde;">non</expan> inh&aelig;rent; &longs;ed ei, qu&aelig; cadit in mentem, &amp; e&longs;t &longs;upra <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, <lb/>cuiu&longs;modi ip&longs;i non cognouerunt. </s><s>Et <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> primus Ari&longs;t. </s><s><expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> &longs;upra <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, quanuis fal&shy;<lb/>&longs;is hypothe&longs;ibus v&longs;us fuerit, nobis indicauit. </s><s>Neque id <expan abbr="mir&utilde;">mirum</expan>: <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> ex fal&longs;is <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> nil prohibeat colligi <lb/>verum. </s><s>Quod ver&ograve; plerique faciunt, vt veritate iam ab Ari&longs;t. </s><s>patefacta, velint <expan abbr="alior&utilde;">aliorum</expan> &longs;ententias <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>Ari&longs;t. </s><s>concordare; iam hoc e&longs;t <expan abbr="oper&atilde;">operam</expan> ludere. </s><s>velim <expan abbr=".n.">enim</expan> eos h&icirc;c &longs;uo marte, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> Ari&longs;t. </s><s>auxilio fretos, ex
 <pb pagenum="112"/>antiquorum &longs;ententiis veros &longs;en&longs;us exprimere. </s><s>Aperuit ergo veritatem Ari&longs;toteles; v&longs;que ade&ograve;, <lb/> <pb pagenum="112"/>antiquorum &longs;ententiis veros &longs;en&longs;us exprimere. </s><s>Aperuit ergo veritatem Ari&longs;toteles; v&longs;que ade&ograve;, <lb/>
Line 4312 
Line 4172 
 <s><emph type="italics"/>Pauca qu&ecedil;dam disseruntur cum ijs qui vnum principium, atque illud quidem mobile e&longs;&longs;e cen&longs;ent. <lb/></s><s>Cap. </s><s>XXVI<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Pauca qu&ecedil;dam disseruntur cum ijs qui vnum principium, atque illud quidem mobile e&longs;&longs;e cen&longs;ent. <lb/></s><s>Cap. </s><s>XXVI<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>EX ijs qui vnum fecere principium rerum naturalium, quidam ip&longs;um infinitum e&longs;&longs;e volue&shy;<lb/>runt, alij contr&agrave; finitum. </s><s>Atque illi quidem infinito generatim v&longs;i &longs;unt qui mundum perpe&shy;<lb/>tuum e&longs;&longs;e exi&longs;timabant quo rerum generatio &longs;uppeteret in infinitum. </s><s>Heraclitus ver&ograve; qui mun&shy;<lb/>dum totum quandoque conflagraturum cen&longs;uit, finitum quoque principium po&longs;uit. </s><s>Hoc <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> <lb/>quod e&longs;t mobile, aut ex elementorum numero &longs;umptum e&longs;t, aut aliud quoddam medium inter <lb/>elementa, vel a&euml;rem &amp; ignim, vel a&euml;rem &amp; aquam, &agrave; quibus ita differret, qu&ograve;d vno <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> rarius <lb/> <s>EX ijs qui vnum fecere principium rerum naturalium, quidam ip&longs;um infinitum e&longs;&longs;e volue&shy;<lb/>runt, alij contr&agrave; finitum. </s><s>Atque illi quidem infinito generatim v&longs;i &longs;unt qui mundum perpe&shy;<lb/>tuum e&longs;&longs;e exi&longs;timabant quo rerum generatio &longs;uppeteret in infinitum. </s><s>Heraclitus ver&ograve; qui mun&shy;<lb/>dum totum quandoque conflagraturum cen&longs;uit, finitum quoque principium po&longs;uit. </s><s>Hoc <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> <lb/>quod e&longs;t mobile, aut ex elementorum numero &longs;umptum e&longs;t, aut aliud quoddam medium inter <lb/>elementa, vel a&euml;rem &amp; ignim, vel a&euml;rem &amp; aquam, &agrave; quibus ita differret, qu&ograve;d vno <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> rarius <lb/>
 <arrow.to.target n="marg933"></arrow.to.target><lb/>e&longs;&longs;et, altero autem den&longs;ius. </s><s>ex <expan abbr="elementor&utilde;">elementorum</expan> numero terra, idque optimo iure neglecta &agrave; phy&longs;icis; <lb/>nanque ip&longs;a <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> minim&egrave; e&longs;t idonea mutari, quod maxim&egrave; requiri debet in eo principio quod <lb/>&longs;ubiectum rerum naturalium ponere con&longs;tituimus: neque enim res naturales &longs;ine mutatione <expan abbr="c&otilde;-&longs;i&longs;tunt">con&shy;<lb/>&longs;i&longs;tunt</expan>. </s><s>Qu&ograve;d &longs;i legimus apud He&longs;iodum (idem quoque profe&longs;&longs;um aiunt Pherecyden A&longs;&longs;yrium) <lb/>terram fui&longs;&longs;e receptam; audiat illos in phy&longs;icis non reponi, &longs;ed Theologis, aut eos non fui&longs;&longs;e de <lb/>natura locutos, vt reliqui. </s><s>c&ecedil;teri, &longs;i qui &longs;unt qui eam receperint, non recepere &longs;olam. </s><s>Aquam po&shy;<lb/>&longs;uit Thales vnus &egrave; &longs;eptem vocatis &longs;apientibus. </s><s>Ide&ograve; dia mater dicitur Tethys, quemadmodum <lb/>ante illum te&longs;tatus e&longs;t Homerus, inquiens, <foreign lang="greek">*w)xeano\nte jew_n ge/nesi)g kay\ mxte/zathqe</foreign>, vel qu&ograve;d <lb/>v&longs;ui maxime foret. </s><s>Itaque cecinit Pindarus <foreign lang="greek">*ar)ison me\n u(dwz</foreign>, ide&longs;t, optimam e&longs;&longs;e aquam, vel <lb/>qu&ograve;d nihil e&longs;&longs;et quod non ex aqua con&longs;taret. </s><s>proinde veteres voca&longs;&longs;e mortuos <foreign lang="greek">a)libantas</foreign>, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quae<lb/> <arrow.to.target n="marg933"></arrow.to.target><lb/>e&longs;&longs;et, altero autem den&longs;ius. </s>                                                                <s>ex <expan abbr="elementor&utilde;">elementorum</expan> numero terra, idque optimo iure neglecta &agrave; phy&longs;icis; <lb/>nanque ip&longs;a <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> minim&egrave; e&longs;t idonea mutari, quod maxim&egrave; requiri debet in eo principio quod <lb/>&longs;ubiectum rerum naturalium ponere con&longs;tituimus: neque enim res naturales &longs;ine mutatione <expan abbr="c&otilde;-&longs;i&longs;tunt">con&shy;<lb/>&longs;i&longs;tunt</expan>. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i legimus apud He&longs;iodum (idem quoque profe&longs;&longs;um aiunt Pherecyden A&longs;&longs;yrium) <lb/>terram fui&longs;&longs;e receptam; audiat illos in phy&longs;icis non reponi, &longs;ed Theologis, aut eos non fui&longs;&longs;e de <lb/>natura locutos, vt reliqui. </s>                                                                <s>c&ecedil;teri, &longs;i qui &longs;unt qui eam receperint, non recepere &longs;olam. </s>                                                                <s>Aquam po&shy;<lb/>&longs;uit Thales vnus &egrave; &longs;eptem vocatis &longs;apientibus. </s>                                                                <s>Ide&ograve; dia mater dicitur Tethys, quemadmodum <lb/>ante illum te&longs;tatus e&longs;t Homerus, inquiens, <foreign lang="greek">*)wkeano/nte qew=n ge/nesin kai\ mhte/ra thqe</foreign>, vel qu&ograve;d <lb/>v&longs;ui maxime foret. </s>                                                                <s>Itaque cecinit Pindarus <foreign lang="greek">*)/ariston me\n u(/dwr</foreign>, ide&longs;t, optimam e&longs;&longs;e aquam, vel <lb/>qu&ograve;d nihil e&longs;&longs;et quod non ex aqua con&longs;taret. </s>                                                                <s>proinde veteres voca&longs;&longs;e mortuos <foreign lang="greek">a)libantas</foreign>, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quae<lb/>
 <arrow.to.target n="marg934"></arrow.to.target><lb/>omni humore exhau&longs;ti e&longs;&longs;ent. </s><s>quin neque ignem &longs;ine humore <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tere">con&longs;i&longs;tere</expan>, <expan abbr="vetus&qacute;">vetusque</expan>. </s><s>fama e&longs;t &agrave; Theo&shy;<lb/>logis &amp; Po&euml;tis approbata Oceanum &amp; Thetyn generationis e&longs;&longs;e parentes. </s><s>ac &longs;iquis notationem <lb/>vocis huiu&longs;ce Chaos exquirere velit, facil&egrave; inueniet aquam illa &longs;ignificari, qua&longs;i ducta &longs;it &agrave; voce <lb/><foreign lang="greek">*xu/sis</foreign> qu&ecedil; &longs;onat effu&longs;ionem. </s><s>In horum quoque <expan abbr="&longs;ententi&atilde;">&longs;ententiam</expan> venit Hippon, &amp; ne &longs;ingulos <expan abbr="enumer&etilde;">enumerem</expan>; <lb/> <arrow.to.target n="marg934"></arrow.to.target><lb/>omni humore exhau&longs;ti e&longs;&longs;ent. </s><s>quin neque ignem &longs;ine humore <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tere">con&longs;i&longs;tere</expan>, <expan abbr="vetus&qacute;">vetusque</expan>. </s><s>fama e&longs;t &agrave; Theo&shy;<lb/>logis &amp; Po&euml;tis approbata Oceanum &amp; Thetyn generationis e&longs;&longs;e parentes. </s><s>ac &longs;iquis notationem <lb/>vocis huiu&longs;ce Chaos exquirere velit, facil&egrave; inueniet aquam illa &longs;ignificari, qua&longs;i ducta &longs;it &agrave; voce <lb/><foreign lang="greek">*xu/sis</foreign> qu&ecedil; &longs;onat effu&longs;ionem. </s><s>In horum quoque <expan abbr="&longs;ententi&atilde;">&longs;ententiam</expan> venit Hippon, &amp; ne &longs;ingulos <expan abbr="enumer&etilde;">enumerem</expan>; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg935"></arrow.to.target><lb/>&longs;ex reliquos ei con&longs;en&longs;i&longs;&longs;e primos ferunt. </s><s>A&euml;rem profe&longs;si &longs;unt Anaximenes, &amp; Diogenes Apollo&shy;<lb/>niates. </s><s>tamet&longs;i te&longs;tatur alicubi Simplicius <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> ip&longs;um po&longs;ui&longs;&longs;e medium inter a&euml;rem &amp; ignem, vt opi&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg935"></arrow.to.target><lb/>&longs;ex reliquos ei con&longs;en&longs;i&longs;&longs;e primos ferunt. </s><s>A&euml;rem profe&longs;si &longs;unt Anaximenes, &amp; Diogenes Apollo&shy;<lb/>niates. </s><s>tamet&longs;i te&longs;tatur alicubi Simplicius <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> ip&longs;um po&longs;ui&longs;&longs;e medium inter a&euml;rem &amp; ignem, vt opi&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg936"></arrow.to.target><lb/>nor, quia perflabilis e&longs;&longs;et, &amp; omne genus affectionis ocy&longs;sim&egrave; admitteret, &amp; amitteret, &amp; facilli&shy;<lb/>m&egrave; diuideretur ac finiretur. </s><s>Ni&longs;i fort&egrave;, quod dicit Ari&longs;t. </s><s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> afferat huius cau&longs;&longs;&aelig; <expan abbr="&longs;u&longs;picion&etilde;">&longs;u&longs;picionem</expan>, <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan>, <lb/> <arrow.to.target n="marg936"></arrow.to.target><lb/>nor, quia perflabilis e&longs;&longs;et, &amp; omne genus affectionis ocy&longs;sim&egrave; admitteret, &amp; amitteret, &amp; facilli&shy;<lb/>m&egrave; diuideretur ac finiretur. </s><s>Ni&longs;i fort&egrave;, quod dicit Ari&longs;t. </s><s><emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> afferat huius cau&longs;&longs;&aelig; <expan abbr="&longs;u&longs;picion&etilde;">&longs;u&longs;picionem</expan>, <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan>, <lb/>
Line 4367 
Line 4227 
 <arrow.to.target n="marg949"></arrow.to.target><lb/>quia mouentem cau&longs;&longs;am non adiecerit? </s><s>&longs;i minus, nil eius opinio ab Anaxagora <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> opinione di&longs;ta&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg949"></arrow.to.target><lb/>quia mouentem cau&longs;&longs;am non adiecerit? </s><s>&longs;i minus, nil eius opinio ab Anaxagora <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> opinione di&longs;ta&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg950"></arrow.to.target><lb/>ret, quantum mon&longs;trant ea qu&ecedil; diligentes expo&longs;itores de illius dictis in medio ponunt. </s><s><expan abbr="id&qacute;ue">idque</expan> me <lb/>per&longs;uadet, vt ita credam quod ijs poti&longs;simum nominibus agitatur Anaxagoras, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> qua&longs;i &longs;int h&aelig;c <lb/> <arrow.to.target n="marg950"></arrow.to.target><lb/>ret, quantum mon&longs;trant ea qu&ecedil; diligentes expo&longs;itores de illius dictis in medio ponunt. </s><s><expan abbr="id&qacute;ue">idque</expan> me <lb/>per&longs;uadet, vt ita credam quod ijs poti&longs;simum nominibus agitatur Anaxagoras, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> qua&longs;i &longs;int h&aelig;c <lb/>
 <arrow.to.target n="marg951"></arrow.to.target><lb/>illius propria &amp; peculiaria, c&ugrave;m c&aelig;tera notentur communiter &longs;ibi cum aliis, qui infinita po&longs;uere <lb/>principia. </s><s>vnde etiam ma&longs;&longs;a, &longs;iue congeries illa <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> qu&aelig; ex infinitis principiis con&longs;tat, t&agrave;m apud <lb/> <arrow.to.target n="marg951"></arrow.to.target><lb/>illius propria &amp; peculiaria, c&ugrave;m c&aelig;tera notentur communiter &longs;ibi cum aliis, qui infinita po&longs;uere <lb/>principia. </s><s>vnde etiam ma&longs;&longs;a, &longs;iue congeries illa <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> qu&aelig; ex infinitis principiis con&longs;tat, t&agrave;m apud <lb/>
 <arrow.to.target n="marg952"></arrow.to.target><lb/>Anaxagoram, qu&agrave;m apud Democritum nomine <foreign lang="greek">panspezmias</foreign> in&longs;ignita &longs;it, qu&aelig; &longs;peciatim apud <lb/>Anaxagoram <foreign lang="greek">o(moi mezei/as</foreign> nomine &longs;ignificatur, qu&aelig; &longs;an&egrave; vox ob Latini nominis ege&longs;tatem, La&shy;<lb/>tin&egrave; exprimi non potuit. </s><s>Ip&longs;e igitur ma&longs;&longs;am illam ex omnibus contrariorum partibus <expan abbr="c&otilde;&longs;tituit">con&longs;tituit</expan>; <lb/>partes autem vniformes e&longs;&longs;e voluit, vt carnes, o&longs;&longs;a, aurum, &aelig;s; neque minus in illa exi&longs;tere <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;-tias">&longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tias</expan> qu&agrave;m colores, &longs;apores, &amp; c&aelig;tera id genus. </s><s>ita ver&ograve; vniformes eas partes e&longs;&longs;e cen&longs;uit, vt <lb/>&longs;imul e&longs;&longs;ent confu&longs;&aelig;, neque vna &longs;ic ab aliis &longs;eparata foret, quin alias partes vniformes, atque illas <lb/>infinitas in &longs;eip&longs;a contineret. </s><s>&longs;ed latere eas qu&ecedil; continerentur ob paruitatem, os ver&ograve; aut carnem <lb/>vnumquodque appellati, non &longs;an&egrave; quin &amp; ali&aelig; con&longs;imiles partes <expan abbr="e&aelig;dem&qacute;">e&aelig;demque</expan>; infinit&aelig; in ip&longs;a exi&longs;te&shy;<lb/>rent, &longs;ed ab ea parte qu&aelig; dominaretur, &amp; vt Lucretij verbis vtar.</s></p> <arrow.to.target n="marg952"></arrow.to.target><lb/>Anaxagoram, qu&agrave;m apud Democritum nomine <foreign lang="greek">panspermi/as</foreign> in&longs;ignita &longs;it, qu&aelig; &longs;peciatim apud <lb/>Anaxagoram <foreign lang="greek">o(moi mezei/as</foreign> nomine &longs;ignificatur, qu&aelig; &longs;an&egrave; vox ob Latini nominis ege&longs;tatem, La&shy;<lb/>tin&egrave; exprimi non potuit. </s>                                                                <s>Ip&longs;e igitur ma&longs;&longs;am illam ex omnibus contrariorum partibus <expan abbr="c&otilde;&longs;tituit">con&longs;tituit</expan>; <lb/>partes autem vniformes e&longs;&longs;e voluit, vt carnes, o&longs;&longs;a, aurum, &aelig;s; neque minus in illa exi&longs;tere <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;-tias">&longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tias</expan> qu&agrave;m colores, &longs;apores, &amp; c&aelig;tera id genus. </s>                                                                <s>ita ver&ograve; vniformes eas partes e&longs;&longs;e cen&longs;uit, vt <lb/>&longs;imul e&longs;&longs;ent confu&longs;&aelig;, neque vna &longs;ic ab aliis &longs;eparata foret, quin alias partes vniformes, atque illas <lb/>infinitas in &longs;eip&longs;a contineret. </s>                                                                <s>&longs;ed latere eas qu&ecedil; continerentur ob paruitatem, os ver&ograve; aut carnem <lb/>vnumquodque appellati, non &longs;an&egrave; quin &amp; ali&aelig; con&longs;imiles partes <expan abbr="e&aelig;dem&qacute;">e&aelig;demque</expan>; infinit&aelig; in ip&longs;a exi&longs;te&shy;<lb/>rent, &longs;ed ab ea parte qu&aelig; dominaretur, &amp; vt Lucretij verbis vtar.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg948"></margin.target>b 8. Phy&longs;. <lb/>T. 15.</s></p> <s><margin.target id="marg948"></margin.target>b 8. Phy&longs;. <lb/>T. 15.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 4968 
Line 4828 
 <s><emph type="italics"/>Quemadmodum &longs;e habeat motus ad efficiens &amp; <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>; vbi verum genus motus a&longs;&longs;ignatur. </s><s>Cap. </s><s>IX<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s><emph type="italics"/>Quemadmodum &longs;e habeat motus ad efficiens &amp; <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>; vbi verum genus motus a&longs;&longs;ignatur. </s><s>Cap. </s><s>IX<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>EX his qu&ecedil; narrata &longs;unt hactenus, <expan abbr="propemod&utilde;">propemodum</expan> e&longs;&longs;entia motus inuenta e&longs;t. </s><s>ver&ugrave;m ad ip&longs;am p&ecedil;ni&shy;<lb/>tus ab&longs;oluendam non erit <expan abbr="importun&utilde;">importunum</expan>, &longs;i &amp; id in pr&ecedil;&longs;entia con&longs;ideremus, c&ugrave;m motus &longs;it <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>ab agente, &longs;ed in patiente, quod ver&ograve; e&longs;t ab agente &longs;it actio, quod <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> in <expan abbr="pati&etilde;te">patiente</expan> &longs;it affectio, &longs;iue pa&longs;&shy;<lb/>&longs;io, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> actio &amp; affectio &longs;e habeant, cum ad agens &amp; patiens, tum <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> ad <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>: explora&shy;<lb/>to <expan abbr=".n.">enim</expan> generis ip&longs;ius ingenio, facilius adipi&longs;cemur <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> <expan abbr="&longs;ubiectar&utilde;">&longs;ubiectarum</expan>. </s><s>Porr&ograve; Latinis no&longs;tris ea <lb/>vox actio fuit cau&longs;&longs;a deceptionis; quippe qui exi&longs;timarint <expan abbr="o&etilde;">oem</expan> quod ea voce <expan abbr="c&otilde;prehenditur">comprehenditur</expan>, ab aliquo <lb/><expan abbr="p&etilde;dere">pendere</expan>, <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> ab efficiente principio: &longs;ed quod ip&longs;i verte <expan abbr="&longs;&utilde;t">&longs;unt</expan> <expan abbr="action&etilde;">actionem</expan>, apud Gr&ecedil;cos variis nominib. <lb/></s><s>&longs;ignificatur; <expan abbr="interd&utilde;">interdum</expan> <expan abbr="no&itilde;e">noine</expan> <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ecedil;">&longs;ecund&ecedil;</expan> entelechi&ecedil;, <expan abbr="nonnunqu&atilde;">nonnunquam</expan> energi&ecedil;, 3. Phy&longs;. nomine factionis <expan abbr="exprimi&ttilde;">exprimitur</expan> <lb/><expan abbr="aliq&ntilde;">aliqnm</expan> praxeos huic oppo&longs;ita perpe&longs;sio e&longs;t, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> proprio <expan abbr="no&itilde;e">noine</expan> <foreign lang="greek">pa/qhsi+<gap/></foreign> appellari video, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> c&ecedil;tero&shy;<lb/> <s>EX his qu&ecedil; narrata &longs;unt hactenus, <expan abbr="propemod&utilde;">propemodum</expan> e&longs;&longs;entia motus inuenta e&longs;t. </s><s>ver&ugrave;m ad ip&longs;am p&ecedil;ni&shy;<lb/>tus ab&longs;oluendam non erit <expan abbr="importun&utilde;">importunum</expan>, &longs;i &amp; id in pr&ecedil;&longs;entia con&longs;ideremus, c&ugrave;m motus &longs;it <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>ab agente, &longs;ed in patiente, quod ver&ograve; e&longs;t ab agente &longs;it actio, quod <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> in <expan abbr="pati&etilde;te">patiente</expan> &longs;it affectio, &longs;iue pa&longs;&shy;<lb/>&longs;io, <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> actio &amp; affectio &longs;e habeant, cum ad agens &amp; patiens, tum <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> ad <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>: explora&shy;<lb/>to <expan abbr=".n.">enim</expan> generis ip&longs;ius ingenio, facilius adipi&longs;cemur <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> <expan abbr="&longs;ubiectar&utilde;">&longs;ubiectarum</expan>. </s><s>Porr&ograve; Latinis no&longs;tris ea <lb/>vox actio fuit cau&longs;&longs;a deceptionis; quippe qui exi&longs;timarint <expan abbr="o&etilde;">oem</expan> quod ea voce <expan abbr="c&otilde;prehenditur">comprehenditur</expan>, ab aliquo <lb/><expan abbr="p&etilde;dere">pendere</expan>, <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> ab efficiente principio: &longs;ed quod ip&longs;i verte <expan abbr="&longs;&utilde;t">&longs;unt</expan> <expan abbr="action&etilde;">actionem</expan>, apud Gr&ecedil;cos variis nominib. <lb/></s><s>&longs;ignificatur; <expan abbr="interd&utilde;">interdum</expan> <expan abbr="no&itilde;e">noine</expan> <expan abbr="&longs;ec&utilde;d&ecedil;">&longs;ecund&ecedil;</expan> entelechi&ecedil;, <expan abbr="nonnunqu&atilde;">nonnunquam</expan> energi&ecedil;, 3. Phy&longs;. nomine factionis <expan abbr="exprimi&ttilde;">exprimitur</expan> <lb/><expan abbr="aliq&ntilde;">aliqnm</expan> praxeos huic oppo&longs;ita perpe&longs;sio e&longs;t, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> proprio <expan abbr="no&itilde;e">noine</expan> <foreign lang="greek">pa/qhsi+<gap/></foreign> appellari video, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> c&ecedil;tero&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1103"></arrow.to.target><lb/>qui <foreign lang="greek">po/inma &amp; pa/qos</foreign> &longs;int fines, illud <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <foreign lang="greek">th_s poih/sews</foreign>, hoc <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <foreign lang="greek">th_s paqh/sews</foreign>, &amp; h&ecedil;c aliquid <lb/><expan abbr="fact&utilde;">factum</expan>, &amp; quod iam &longs;it exprimunt, ill&aelig; ver&ograve; progre&longs;&longs;um &amp; <expan abbr="ver&atilde;">veram</expan>. </s><s>Sed vt vari&aelig; &longs;unt <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> <expan abbr="voc&utilde;">vocum</expan> notiones <lb/>apud Gr&ecedil;cos, ita &longs;equitur, vt apud nos actio vox ambigua <expan abbr="redda&ttilde;">reddatur</expan>. </s><s><expan abbr="Nanq;">Nanque</expan> &amp; <expan abbr="no&itilde;e">noine</expan> entelechi&ecedil; &amp; ener&shy;<lb/>gi&ecedil; non <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> id qd pendet vt ab efficiente &longs;ignificatur, &longs;ed id qd profici&longs;citur vt &agrave; forma. </s><s><expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <lb/><expan abbr="eund&etilde;">eundem</expan> <expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> efficiendi <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> <expan abbr="intellige&ttilde;">intelligetur</expan> po&longs;te&agrave;. </s><s>Quin <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> entelechia &amp; energia <expan abbr="referun&ttilde;">referuntur</expan> ab Ari&longs;t. <lb/></s><s>ad &longs;en&longs;um &amp; <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan> qu&ecedil; <expan abbr="vtraq;">vtraque</expan> ponit ip&longs;e in eo, qd e&longs;t pati: <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> efficere &longs;it <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> <expan abbr="obiectar&utilde;">obiectarum</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;ui <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <lb/> <arrow.to.target n="marg1103"></arrow.to.target><lb/>qui <foreign lang="greek">po/inma &amp; pa/qos</foreign> &longs;int fines, illud <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <foreign lang="greek">th_s poih/sews</foreign>, hoc <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <foreign lang="greek">th_s paqh/sews</foreign>, &amp; h&ecedil;c aliquid <lb/><expan abbr="fact&utilde;">factum</expan>, &amp; quod iam &longs;it exprimunt, ill&aelig; ver&ograve; progre&longs;&longs;um &amp; <expan abbr="ver&atilde;">veram</expan>. </s>                                                                <s>Sed vt vari&aelig; &longs;unt <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> <expan abbr="voc&utilde;">vocum</expan> notiones <lb/>apud Gr&ecedil;cos, ita &longs;equitur, vt apud nos actio vox ambigua <expan abbr="redda&ttilde;">reddatur</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Nanq;">Nanque</expan> &amp; <expan abbr="no&itilde;e">noine</expan> entelechi&ecedil; &amp; ener&shy;<lb/>gi&ecedil; non <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> id qd pendet vt ab efficiente &longs;ignificatur, &longs;ed id qd profici&longs;citur vt &agrave; forma. </s>                                                                <s><expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <lb/><expan abbr="eund&etilde;">eundem</expan> <expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> efficiendi <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> <expan abbr="intellige&ttilde;">intelligetur</expan> po&longs;te&agrave;. </s>                                                                <s>Quin <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> entelechia &amp; energia <expan abbr="referun&ttilde;">referuntur</expan> ab Ari&longs;t. <lb/></s>                                                                <s>ad &longs;en&longs;um &amp; <expan abbr="ment&etilde;">mentem</expan> qu&ecedil; <expan abbr="vtraq;">vtraque</expan> ponit ip&longs;e in eo, qd e&longs;t pati: <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> efficere &longs;it <expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> <expan abbr="obiectar&utilde;">obiectarum</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;ui <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1104"></arrow.to.target><lb/>facultatib. &longs;entienti &amp; intelligenti incutiunt; &longs;iue vt efficientia, &longs;iue vt fines alias <expan abbr="dice&ttilde;">dicetur</expan>. </s><s>Omnino ver&ograve; <lb/>duo illa <expan abbr="no&itilde;a">noina</expan> <expan abbr="acc&otilde;modan&ttilde;">accommodantur</expan> ad eas functiones <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="mom&etilde;to">momento</expan> tpis <expan abbr="obeun&ttilde;">obeuntur</expan> quas Latini actiones <expan abbr="imman&etilde;tes">immanentes</expan> <lb/>appellare &longs;olent, quia <expan abbr="n&otilde;">non</expan> tran&longs;eant ab vno &longs;ubiecto ad <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> qd &longs;an&egrave; ip&longs;is hactenus <expan abbr="c&otilde;ceda&ttilde;">concedatur</expan>. </s><s><expan abbr="Nanq;">Nanque</expan> <lb/>illud pror&longs;us exi&longs;timo fal&longs;um qd accipiunt, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> &longs;i tale genus actionis in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> &longs;ubiecto maneat; in eo <lb/>duo reperire principia: <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> &agrave; quo producatur, <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> ab <expan abbr="effici&etilde;te">efficiente</expan>, <expan abbr="atq;">atque</expan> <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> in quo <expan abbr="efficia&ttilde;">efficiatur</expan>, <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> <lb/>in &longs;ubiecto. </s><s>nos <expan abbr=".n.">enim</expan> infr&agrave; &longs;umus o&longs;ten&longs;uri <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="proprietat&etilde;">proprietatem</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="con&longs;equi&ttilde;">con&longs;equitur</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, quatenus forma e&longs;t. <lb/></s><s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> quae nulla <expan abbr="de&ttilde;">detur</expan> eiu&longs;modi actio intrin&longs;eca <expan abbr="n&otilde;">non</expan> facil&egrave; <expan abbr="c&otilde;ce&longs;&longs;erim">conce&longs;&longs;erim</expan>. </s><s><expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> h&ecedil;c po&longs;te&agrave;, &longs;ed nos h&icirc;c <expan abbr="faction&etilde;">factionem</expan> <lb/>habemus, ea ver&ograve; <foreign lang="greek">po/ihsi+s</foreign> e&longs;t <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> propri&egrave; permanat ab efficiente, &amp; inducitur in patiens, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;it re ip&longs;a <lb/><expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> pa&longs;sione, <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> ab ea <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> di&longs;tincta non aliter <expan abbr="atq;">atque</expan> a cen&longs;us &amp; di&longs;cen&longs;us in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> &longs;cala; &longs;unt <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/><expan abbr="e&aelig;d&etilde;">e&aelig;dem</expan> <expan abbr="vtr&ecedil;&qacute;">vtr&ecedil;que</expan>. </s><s><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> forma qu&ecedil; <expan abbr="profici&longs;ci&ttilde;">profici&longs;citur</expan> ab efficiente in <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>: ide&ograve; &longs;icut materia, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;it &longs;ola <expan abbr="pt&atilde;s">ptans</expan>, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>deducitur in <expan abbr="act&utilde;">actum</expan>, ni&longs;i per <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> &amp; ab actu; nec efficiens efficit ni&longs;i <expan abbr="&longs;ubijcia&ttilde;">&longs;ubijciatur</expan> id qd e&longs;t <expan abbr="pt&atilde;te">ptante</expan>, quatenus <lb/><expan abbr="hm&otilde;i">hmoni</expan>, &longs;ic forma h&ecedil;c in actu e&longs;t in efficiente, pote&longs;tate <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> in materi&amp;a. </s><s>ver&ugrave;m <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan> agere <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan>, <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> pati <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan>, <expan abbr="neq;">neque</expan> illa actio, aut pa&longs;sio nuncupari debet, ni&longs;i <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> <expan abbr="tran&longs;mitti&ttilde;">tran&longs;mittitur</expan> ab efficiente, &amp; pa&shy;<lb/>tienti <expan abbr="c&otilde;icatur">conicatur</expan>: <expan abbr="antequ&atilde;">antequam</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="c&otilde;icetur">conicetur</expan> materi&ecedil; e&longs;t actus primus &longs;olus vt caliditas in igni, <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> habeat, <lb/> <arrow.to.target n="marg1104"></arrow.to.target><lb/>facultatib. &longs;entienti &amp; intelligenti incutiunt; &longs;iue vt efficientia, &longs;iue vt fines alias <expan abbr="dice&ttilde;">dicetur</expan>. </s><s>Omnino ver&ograve; <lb/>duo illa <expan abbr="no&itilde;a">noina</expan> <expan abbr="acc&otilde;modan&ttilde;">accommodantur</expan> ad eas functiones <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="mom&etilde;to">momento</expan> tpis <expan abbr="obeun&ttilde;">obeuntur</expan> quas Latini actiones <expan abbr="imman&etilde;tes">immanentes</expan> <lb/>appellare &longs;olent, quia <expan abbr="n&otilde;">non</expan> tran&longs;eant ab vno &longs;ubiecto ad <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> qd &longs;an&egrave; ip&longs;is hactenus <expan abbr="c&otilde;ceda&ttilde;">concedatur</expan>. </s><s><expan abbr="Nanq;">Nanque</expan> <lb/>illud pror&longs;us exi&longs;timo fal&longs;um qd accipiunt, <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> &longs;i tale genus actionis in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> &longs;ubiecto maneat; in eo <lb/>duo reperire principia: <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> &agrave; quo producatur, <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> ab <expan abbr="effici&etilde;te">efficiente</expan>, <expan abbr="atq;">atque</expan> <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> in quo <expan abbr="efficia&ttilde;">efficiatur</expan>, <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> <lb/>in &longs;ubiecto. </s><s>nos <expan abbr=".n.">enim</expan> infr&agrave; &longs;umus o&longs;ten&longs;uri <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="proprietat&etilde;">proprietatem</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="con&longs;equi&ttilde;">con&longs;equitur</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, quatenus forma e&longs;t. <lb/></s><s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> quae nulla <expan abbr="de&ttilde;">detur</expan> eiu&longs;modi actio intrin&longs;eca <expan abbr="n&otilde;">non</expan> facil&egrave; <expan abbr="c&otilde;ce&longs;&longs;erim">conce&longs;&longs;erim</expan>. </s><s><expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> h&ecedil;c po&longs;te&agrave;, &longs;ed nos h&icirc;c <expan abbr="faction&etilde;">factionem</expan> <lb/>habemus, ea ver&ograve; <foreign lang="greek">po/ihsi+s</foreign> e&longs;t <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> propri&egrave; permanat ab efficiente, &amp; inducitur in patiens, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;it re ip&longs;a <lb/><expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> pa&longs;sione, <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> ab ea <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> di&longs;tincta non aliter <expan abbr="atq;">atque</expan> a cen&longs;us &amp; di&longs;cen&longs;us in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> &longs;cala; &longs;unt <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/><expan abbr="e&aelig;d&etilde;">e&aelig;dem</expan> <expan abbr="vtr&ecedil;&qacute;">vtr&ecedil;que</expan>. </s><s><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> forma qu&ecedil; <expan abbr="profici&longs;ci&ttilde;">profici&longs;citur</expan> ab efficiente in <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>: ide&ograve; &longs;icut materia, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;it &longs;ola <expan abbr="pt&atilde;s">ptans</expan>, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>deducitur in <expan abbr="act&utilde;">actum</expan>, ni&longs;i per <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> &amp; ab actu; nec efficiens efficit ni&longs;i <expan abbr="&longs;ubijcia&ttilde;">&longs;ubijciatur</expan> id qd e&longs;t <expan abbr="pt&atilde;te">ptante</expan>, quatenus <lb/><expan abbr="hm&otilde;i">hmoni</expan>, &longs;ic forma h&ecedil;c in actu e&longs;t in efficiente, pote&longs;tate <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> in materi&amp;a. </s><s>ver&ugrave;m <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan> agere <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan>, <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> pati <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan>, <expan abbr="neq;">neque</expan> illa actio, aut pa&longs;sio nuncupari debet, ni&longs;i <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> <expan abbr="tran&longs;mitti&ttilde;">tran&longs;mittitur</expan> ab efficiente, &amp; pa&shy;<lb/>tienti <expan abbr="c&otilde;icatur">conicatur</expan>: <expan abbr="antequ&atilde;">antequam</expan> <expan abbr=".n.">enim</expan> <expan abbr="c&otilde;icetur">conicetur</expan> materi&ecedil; e&longs;t actus primus &longs;olus vt caliditas in igni, <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> habeat, <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1105"></arrow.to.target><lb/>qd <expan abbr="c&otilde;burat">comburat</expan>. </s><s>actus <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> primus nil e&longs;taliud, forma ip&longs;a, &longs;iue &longs;ub&longs;tanti&ecedil;, &longs;iue <expan abbr="accid&etilde;tis">accidentis</expan>, h&icirc;c nihil refert. <lb/></s><s>Et <expan abbr="q&mtilde;">qmm</expan> <expan abbr="c&otilde;icatur">conicatur</expan> pp <expan abbr="contrari&utilde;">contrarium</expan>, qd ine&longs;t in materia, per <expan abbr="quo&longs;d&atilde;">quo&longs;dam</expan> gradus, nec tota &longs;imul, &amp; in tpe aliquo <lb/>ob id talis actio reap&longs;e motus e&longs;t C&ecedil;ter&ugrave;m, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> alij <expan abbr="c&otilde;icetur">conicetur</expan>, &amp; ab alio <expan abbr="recipia&ttilde;">recipiatur</expan>; <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> adhuc ab <expan abbr="effici&etilde;te">efficiente</expan> <lb/><expan abbr="transfundi&ttilde;">transfunditur</expan>, degenerat in <expan abbr="pa&longs;sion&etilde;">pa&longs;sionem</expan>. </s><s>Ob h&ecedil;c igitur motus &longs;imul e&longs;t actio <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, vt ab agente &amp; <expan abbr="mou&etilde;-te">mouen&shy;<lb/>te</expan>; pa&longs;sio ver&ograve;, vt in eo qd <expan abbr="pati&ttilde;">patitur</expan> &amp; mouetur, e&longs;t <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> pa&longs;sio non &longs;impliciter; mod&ograve; fuerit <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="na-tur&atilde;">na&shy;<lb/>turam</expan>, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> per <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> &longs;emper aliquid perficiatur, &longs;ed <expan abbr="q&mtilde;">qmm</expan> h&ecedil;c perfectio <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> aduenire, ni&longs;i abijciatur <lb/>anterior forma. </s><s>C&ugrave;m ergo actio &longs;it ab agente, <expan abbr="ead&etilde;q.">eadenque</expan> &longs;it in patiente, vtrunque ver&ograve; <expan abbr="c&otilde;pleat">compleat</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> <lb/>motus <expan abbr="effici&ttilde;">efficitur</expan>, vt motus &longs;it in <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> genere <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;ub <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> cadunt: continet <expan abbr=".n.">enim</expan> duas habitudines, <lb/>&longs;iue, vt i&longs;ti dicunt, re&longs;pectus: quanuis <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <expan abbr="exi&longs;tim&etilde;">exi&longs;timen</expan> eas <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e &longs;implices, <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> vtra&longs;que <expan abbr="c&otilde;po&longs;itas">compo&longs;itas</expan>: <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> habitudo ad <expan abbr="ag&etilde;s">agens</expan> <expan abbr="ab&longs;olui&ttilde;">ab&longs;oluitur</expan> per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>: agit <expan abbr=".n.">enim</expan> hoc per hanc <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>: &amp; actio e&longs;t huius form&ecedil; pro&shy;<lb/>gre&longs;&longs;us ab hoc, ita &amp; habitudo ad <expan abbr="pati&etilde;s">patiens</expan>: ppea quae illius actus e&longs;t <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> aliquod <expan abbr="&ptilde;dicament&utilde;">pndicamentum</expan>. </s><s>&longs;ed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>ea <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> efficiat <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> <expan abbr="&longs;eparat&utilde;">&longs;eparatum</expan> qu&ecedil; e&longs;t ad agens; et enim ea qu&ecedil; e&longs;t ad <expan abbr="pati&etilde;s">patiens</expan> interna e&longs;t, <expan abbr="neq;">neque</expan> <lb/>affert <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> habitudinis; idcirc&ograve; <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> actio <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> afferet <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> qu&ecedil; &longs;unt ad aliquid; vt pa&longs;sio <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>di&longs;tinguetur &agrave; re qu&ecedil; per <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <expan abbr="c&otilde;paratur">comparatur</expan>. </s><s>Ab his qu&ecedil; demon&longs;trata &longs;unt, patet <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> motus <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e <lb/> <arrow.to.target n="marg1105"></arrow.to.target><lb/>qd <expan abbr="c&otilde;burat">comburat</expan>. </s>                                                                <s>actus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> primus nil e&longs;taliud, forma ip&longs;a, &longs;iue &longs;ub&longs;tanti&ecedil;, &longs;iue <expan abbr="accid&etilde;tis">accidentis</expan>, h&icirc;c nihil refert. <lb/></s>                                                                <s>Et <expan abbr="q&mtilde;">qmm</expan> <expan abbr="c&otilde;icatur">conicatur</expan> pp <expan abbr="contrari&utilde;">contrarium</expan>, qd ine&longs;t in materia, per <expan abbr="quo&longs;d&atilde;">quo&longs;dam</expan> gradus, nec tota &longs;imul, &amp; in tpe aliquo <lb/>ob id talis actio reap&longs;e motus e&longs;t C&ecedil;ter&ugrave;m, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> alij <expan abbr="c&otilde;icetur">conicetur</expan>, &amp; ab alio <expan abbr="recipia&ttilde;">recipiatur</expan>; <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> adhuc ab <expan abbr="effici&etilde;te">efficiente</expan> <lb/><expan abbr="transfundi&ttilde;">transfunditur</expan>, degenerat in <expan abbr="pa&longs;sion&etilde;">pa&longs;sionem</expan>. </s>                                                                <s>Ob h&ecedil;c igitur motus &longs;imul e&longs;t actio <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan>, vt ab agente &amp; <expan abbr="mou&etilde;-te">mouen&shy;<lb/>te</expan>; pa&longs;sio ver&ograve;, vt in eo qd <expan abbr="pati&ttilde;">patitur</expan> &amp; mouetur, e&longs;t <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> pa&longs;sio non &longs;impliciter; mod&ograve; fuerit <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="na-tur&atilde;">na&shy;<lb/>turam</expan>, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> per <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> &longs;emper aliquid perficiatur, &longs;ed <expan abbr="q&mtilde;">qmm</expan> h&ecedil;c perfectio <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> aduenire, ni&longs;i abijciatur <lb/>anterior forma. </s>                                                                <s>C&ugrave;m ergo actio &longs;it ab agente, <expan abbr="ead&etilde;q.">eadenque</expan> &longs;it in patiente, vtrunque ver&ograve; <expan abbr="c&otilde;pleat">compleat</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> <lb/>motus <expan abbr="effici&ttilde;">efficitur</expan>, vt motus &longs;it in <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> genere <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;ub <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> cadunt: continet <expan abbr=".n.">enim</expan> duas habitudines, <lb/>&longs;iue, vt i&longs;ti dicunt, re&longs;pectus: quanuis <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <expan abbr="exi&longs;tim&etilde;">exi&longs;timen</expan> eas <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e &longs;implices, <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> vtra&longs;que <expan abbr="c&otilde;po&longs;itas">compo&longs;itas</expan>: <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> habitudo ad <expan abbr="ag&etilde;s">agens</expan> <expan abbr="ab&longs;olui&ttilde;">ab&longs;oluitur</expan> per <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>: agit <expan abbr=".n.">enim</expan> hoc per hanc <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>: &amp; actio e&longs;t huius form&ecedil; pro&shy;<lb/>gre&longs;&longs;us ab hoc, ita &amp; habitudo ad <expan abbr="pati&etilde;s">patiens</expan>: ppea quae illius actus e&longs;t <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> aliquod <expan abbr="&ptilde;dicament&utilde;">pndicamentum</expan>. </s>                                                                <s>&longs;ed <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>ea <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> efficiat <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> <expan abbr="&longs;eparat&utilde;">&longs;eparatum</expan> qu&ecedil; e&longs;t ad agens; et enim ea qu&ecedil; e&longs;t ad <expan abbr="pati&etilde;s">patiens</expan> interna e&longs;t, <expan abbr="neq;">neque</expan> <lb/>affert <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> habitudinis; idcirc&ograve; <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> actio <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> afferet <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> qu&ecedil; &longs;unt ad aliquid; vt pa&longs;sio <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>di&longs;tinguetur &agrave; re qu&ecedil; per <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <expan abbr="c&otilde;paratur">comparatur</expan>. </s>                                                                <s>Ab his qu&ecedil; demon&longs;trata &longs;unt, patet <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> motus <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1106"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="&longs;implic&etilde;">&longs;implicem</expan> <expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan>, &longs;ed &egrave; variis con&longs;tare primordiis &amp; elementis, <expan abbr="&longs;ec&utilde;">&longs;ecum</expan> &longs;an&egrave; &longs;ubiecto <expan abbr="c&otilde;iunctis">coniunctis</expan> <lb/><expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> ver&ograve; &longs;eparatis. </s><s>Quapropter ad diuer&longs;a <expan abbr="pr&ecedil;dicam&etilde;ta">pr&ecedil;dicamenta</expan> refertur, licet <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ad <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> illa pertineat &ecedil;qua&shy;<lb/>liter: ver&ugrave;m ad <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> obliqu&egrave;, ad alia ver&ograve; in recto. </s><s><expan abbr="Nanq;">Nanque</expan> &longs;i <expan abbr="con&longs;idere&ttilde;">con&longs;ideretur</expan> <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>: quia <expan abbr="c&otilde;ti-netur">conti&shy;<lb/>netur</expan> in eo pr&ecedil;dicamento, cuius e&longs;t ea ip&longs;a forma qua <expan abbr="termina&ttilde;">terminatur</expan>, e&longs;t &longs;an&egrave; in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="&ptilde;dicamento">pndicamento</expan>, verun&shy;<lb/>tamen vt aliquid eius <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan> actus <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> imperfectus, &amp; vt dici &longs;olet, via, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> vt genus, aut &longs;pecies <lb/>qu&ecedil; in pr&ecedil;dicamento collocantur in recto. </s><s><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;idere&ttilde;">con&longs;ideretur</expan> <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, atque vt fluxus <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan>, <lb/><expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> fluxus ille duo notat, &amp; <expan abbr="profect&utilde;">profectum</expan> in ea forma, &amp; <expan abbr="aliqu&atilde;">aliquam</expan> eius <expan abbr="partition&etilde;">partitionem</expan>: &longs;i partitio &longs;pectetur, <expan abbr="&ptilde;-&longs;efert">pn&shy;<lb/>&longs;efert</expan> cert&egrave; <expan abbr="&longs;peci&etilde;">&longs;peciem</expan> quanti: nihilominus affirmare <expan abbr="n&otilde;">non</expan> au&longs;im, ip&longs;um e&longs;&longs;e <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan>; &longs;ed cau&longs;&longs;am partitio&shy;<lb/>nis <expan abbr="aduertend&atilde;">aduertendam</expan> e&longs;&longs;e puto <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> dicimus e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan>, &longs;iue quatenus <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan>, vt <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> in motu qui e&longs;t <lb/>ad <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, &longs;iue <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> pp <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> materi&ecedil;, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> per gradus <expan abbr="quo&longs;d&atilde;">quo&longs;dam</expan> audiemus e&longs;&longs;e <expan abbr="partibil&etilde;">partibilem</expan>, <expan abbr="quib.">quibus</expan> contingit <lb/>vt <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> remota &longs;it, propinquior alias, &amp; <expan abbr="dem&utilde;">demum</expan> proxima &amp; vltima. </s><s>Proinde vniuer&longs;a partitionis <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>inde quantitatis ratio <expan abbr="profici&longs;ci&ttilde;">profici&longs;citur</expan> &agrave; &longs;ubiecto, &amp; e&longs;t per <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan>. </s><s>Altera <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> ratio fluxus &agrave; forma fluen&shy;<lb/>te, meo <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> iudicio, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> di&longs;crepat, ni&longs;i &longs;ola <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan>, <expan abbr="neq;">neque</expan> aliter, <expan abbr="atq;">atque</expan> albedo qu&ecedil; e&longs;t in homine, ab <expan abbr="ho&itilde;e">hoine</expan> <lb/>ip&longs;o albo di&longs;tinguatur: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s><s><expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> &longs;i motus, vt fluxus <expan abbr="cogite&ttilde;">cogitetur</expan>, haud inficiabor &amp; ita e&longs;&longs;e <expan abbr="c&otilde;e">cone</expan> ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>; <lb/>vnde probabile e&longs;t <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> inter fluxus <expan abbr="tal&etilde;">talem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="ordin&etilde;">ordinem</expan>, qualis e&longs;t inter formas <expan abbr="flu&etilde;tes">fluentes</expan>, quae &longs;i fluxus ip&longs;ius <lb/><expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> &longs;pectes quo <expan abbr="vide&ttilde;">videtur</expan> <expan abbr="ext&etilde;tio">extentio</expan> <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> &longs;ignificari; profect&ograve; <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> e&longs;t ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, quia pr&ecedil;fert vel gradus  <arrow.to.target n="marg1106"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="&longs;implic&etilde;">&longs;implicem</expan> <expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan>, &longs;ed &egrave; variis con&longs;tare primordiis &amp; elementis, <expan abbr="&longs;ec&utilde;">&longs;ecum</expan> &longs;an&egrave; &longs;ubiecto <expan abbr="c&otilde;iunctis">coniunctis</expan> <lb/><expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> ver&ograve; &longs;eparatis. </s><s>Quapropter ad diuer&longs;a <expan abbr="pr&ecedil;dicam&etilde;ta">pr&ecedil;dicamenta</expan> refertur, licet <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ad <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> illa pertineat &ecedil;qua&shy;<lb/>liter: ver&ugrave;m ad <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> obliqu&egrave;, ad alia ver&ograve; in recto. </s><s><expan abbr="Nanq;">Nanque</expan> &longs;i <expan abbr="con&longs;idere&ttilde;">con&longs;ideretur</expan> <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>: quia <expan abbr="c&otilde;ti-netur">conti&shy;<lb/>netur</expan> in eo pr&ecedil;dicamento, cuius e&longs;t ea ip&longs;a forma qua <expan abbr="termina&ttilde;">terminatur</expan>, e&longs;t &longs;an&egrave; in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <expan abbr="&ptilde;dicamento">pndicamento</expan>, verun&shy;<lb/>tamen vt aliquid eius <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan> actus <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> imperfectus, &amp; vt dici &longs;olet, via, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> vt genus, aut &longs;pecies <lb/>qu&ecedil; in pr&ecedil;dicamento collocantur in recto. </s><s><expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> <expan abbr="c&otilde;&longs;idere&ttilde;">con&longs;ideretur</expan> <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>, atque vt fluxus <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan>, <lb/><expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> fluxus ille duo notat, &amp; <expan abbr="profect&utilde;">profectum</expan> in ea forma, &amp; <expan abbr="aliqu&atilde;">aliquam</expan> eius <expan abbr="partition&etilde;">partitionem</expan>: &longs;i partitio &longs;pectetur, <expan abbr="&ptilde;-&longs;efert">pn&shy;<lb/>&longs;efert</expan> cert&egrave; <expan abbr="&longs;peci&etilde;">&longs;peciem</expan> quanti: nihilominus affirmare <expan abbr="n&otilde;">non</expan> au&longs;im, ip&longs;um e&longs;&longs;e <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan>; &longs;ed cau&longs;&longs;am partitio&shy;<lb/>nis <expan abbr="aduertend&atilde;">aduertendam</expan> e&longs;&longs;e puto <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> dicimus e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan>, &longs;iue quatenus <expan abbr="quant&utilde;">quantum</expan>, vt <expan abbr="&longs;pati&utilde;">&longs;patium</expan> in motu qui e&longs;t <lb/>ad <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, &longs;iue <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> pp <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> materi&ecedil;, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> per gradus <expan abbr="quo&longs;d&atilde;">quo&longs;dam</expan> audiemus e&longs;&longs;e <expan abbr="partibil&etilde;">partibilem</expan>, <expan abbr="quib.">quibus</expan> contingit <lb/>vt <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> remota &longs;it, propinquior alias, &amp; <expan abbr="dem&utilde;">demum</expan> proxima &amp; vltima. </s><s>Proinde vniuer&longs;a partitionis <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>inde quantitatis ratio <expan abbr="profici&longs;ci&ttilde;">profici&longs;citur</expan> &agrave; &longs;ubiecto, &amp; e&longs;t per <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan>. </s><s>Altera <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> ratio fluxus &agrave; forma fluen&shy;<lb/>te, meo <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> iudicio, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> di&longs;crepat, ni&longs;i &longs;ola <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan>, <expan abbr="neq;">neque</expan> aliter, <expan abbr="atq;">atque</expan> albedo qu&ecedil; e&longs;t in homine, ab <expan abbr="ho&itilde;e">hoine</expan> <lb/>ip&longs;o albo di&longs;tinguatur: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s><s><expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> &longs;i motus, vt fluxus <expan abbr="cogite&ttilde;">cogitetur</expan>, haud inficiabor &amp; ita e&longs;&longs;e <expan abbr="c&otilde;e">cone</expan> ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>; <lb/>vnde probabile e&longs;t <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> inter fluxus <expan abbr="tal&etilde;">talem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="ordin&etilde;">ordinem</expan>, qualis e&longs;t inter formas <expan abbr="flu&etilde;tes">fluentes</expan>, quae &longs;i fluxus ip&longs;ius <lb/><expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> &longs;pectes quo <expan abbr="vide&ttilde;">videtur</expan> <expan abbr="ext&etilde;tio">extentio</expan> <expan abbr="qu&ecedil;d&atilde;">qu&ecedil;dam</expan> &longs;ignificari; profect&ograve; <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> e&longs;t ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, quia pr&ecedil;fert vel gradus
 <pb pagenum="146"/>perfectionis, vel partes quantitatis. </s><s>Hanc <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> quia fit ab alio, &amp; in &longs;ubiecto <expan abbr="quod&atilde;">quodam</expan>, habitudo co&shy;<lb/> <pb pagenum="146"/>perfectionis, vel partes quantitatis. </s><s>Hanc <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> quia fit ab alio, &amp; in &longs;ubiecto <expan abbr="quod&atilde;">quodam</expan>, habitudo co&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1107"></arrow.to.target><lb/>mitatur. </s><s>Quare non <expan abbr="vide&ttilde;">videtur</expan> hoc, qd e&longs;t e&longs;&longs;e ad aliquid, motus <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> <expan abbr="prim&atilde;">primam</expan> con&longs;tituere, eam, &longs;. </s><s>qu&aelig; in <lb/>internis principiis ex <expan abbr="quib.">quibus</expan> motus exi&longs;tit, po&longs;ita e&longs;t, &longs;ed <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> qu&aelig; logic&egrave; <expan abbr="peti&ttilde;">petitur</expan> ab omnib. cau&longs;sis. </s><s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>ab agente <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan>, vt &agrave; cau&longs;&longs;a <expan abbr="p&etilde;deat">pendeat</expan>, &amp; hanc re&longs;piciat, <expan abbr="eius&qacute;">eiusque</expan>. </s><s>cognitio <expan abbr="profici&longs;ca&ttilde;">profici&longs;catur</expan> ex cau&longs;sis; fit <expan abbr="it&etilde;">item</expan>, vt quae<lb/>&longs;it ad aliquid, eius <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> <expan abbr="c&otilde;pleat">compleat</expan>. </s><s>Accipio ver&ograve; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> temere <expan abbr="habitudin&etilde;">habitudinem</expan> ad agens; omitto <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> qu&ecedil; ad <lb/>patiens: <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> illa <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> habet ad <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan>, interna e&longs;t &amp; tran&longs;cendens, &longs;ibi <expan abbr="c&otilde;is">conis</expan> analogic&egrave; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="o&itilde;">oim</expan> forma: <lb/>ine&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> vel vt in &longs;ubiecto, in &longs;ub&longs;tantia <expan abbr="c&otilde;po&longs;ita">compo&longs;ita</expan>, vel vt &longs;ub&longs;tanti&aelig; pars; &amp; ad <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <expan abbr="pr&ecedil;dicam&etilde;t&utilde;">pr&ecedil;dicamentum</expan> perti&shy;<lb/>net, vnde interna principia ducit. </s><s>Ita igitur <expan abbr="n&otilde;">non</expan> vna <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> motus ad ea &longs;pectabit <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> inter &longs;e re&longs;piciunt, <lb/>&longs;ed vt ab alio, <expan abbr="refere&ttilde;">referetur</expan> ad ea qu&aelig; &longs;unt ad aliquid; erit in &longs;ubiecto vt forma; <expan abbr="neq;">neque</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan>, tamet&longs;i ab hoc, <lb/>vt actio formaliter &amp; in recto &longs;ed pa&longs;sio nuncupabitur, qu&ecedil; <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> inferat <expan abbr="pr&ecedil;dicament&utilde;">pr&ecedil;dicamentum</expan> relationis, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>vt in hoc. </s><s>&longs;ed vt ab hoc. </s><s>Sic <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> motus in recto erit ad aliquid, vt pa&longs;sio, &longs;. </s><s>qu&aelig; <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="figur&atilde;">figuram</expan> dictio&shy;<lb/>nis erit ad aliquid, ob <expan abbr="intern&atilde;">internam</expan> <expan abbr="habitudin&etilde;">habitudinem</expan> <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> obtinet ad <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan>; reip&longs;a ad aliquid, vt actio, &longs;ed pp <lb/><expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> <expan abbr="relation&etilde;">relationem</expan> &amp; alia adnexa, &amp; in iis qu&ecedil; &longs;unt ad aliquid, &amp; in aliis <expan abbr="&ptilde;dicamentis">pndicamentis</expan> obliqu&egrave; <expan abbr="collocabi&ttilde;">collocabitur</expan>. <lb/></s><s>idcirc&ograve; ratio formalis eius erit ad aliquid; c&ecedil;tera <expan abbr="c&otilde;plebunt">complebunt</expan> alias rationes: vt albefactio pa&longs;sio eius, <lb/>qd albe&longs;cit, <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="albedin&etilde;">albedinem</expan>, &longs;. </s><s>&amp; ab <expan abbr="albefaci&etilde;te">albefaciente</expan>. </s><s>Quapropter &longs;i vniuer&longs;am ip&longs;ius <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> a&longs;&longs;equi ve&shy;<lb/>limus, &amp; vniuer&longs;as eius cau&longs;&longs;as explicare; <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> omnib. hi&longs;ce modis e&longs;t explicandus. </s><s>Ex hoc <expan abbr="n&otilde;">non</expan> nullo <lb/> <arrow.to.target n="marg1107"></arrow.to.target><lb/>mitatur. </s>                                                                <s>Quare non <expan abbr="vide&ttilde;">videtur</expan> hoc, qd e&longs;t e&longs;&longs;e ad aliquid, motus <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> <expan abbr="prim&atilde;">primam</expan> con&longs;tituere, eam, &longs;. </s>                                                                <s>qu&aelig; in <lb/>internis principiis ex <expan abbr="quib.">quibus</expan> motus exi&longs;tit, po&longs;ita e&longs;t, &longs;ed <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> qu&aelig; logic&egrave; <expan abbr="peti&ttilde;">petitur</expan> ab omnib. cau&longs;sis. </s>                                                                <s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>ab agente <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan>, vt &agrave; cau&longs;&longs;a <expan abbr="p&etilde;deat">pendeat</expan>, &amp; hanc re&longs;piciat, <expan abbr="eius&qacute;">eiusque</expan>. </s>                                                                <s>cognitio <expan abbr="profici&longs;ca&ttilde;">profici&longs;catur</expan> ex cau&longs;sis; fit <expan abbr="it&etilde;">item</expan>, vt quae<lb/>&longs;it ad aliquid, eius <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> <expan abbr="c&otilde;pleat">compleat</expan>. </s>                                                                <s>Accipio ver&ograve; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> temere <expan abbr="habitudin&etilde;">habitudinem</expan> ad agens; omitto <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> qu&ecedil; ad <lb/>patiens: <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> illa <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> habet ad <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan>, interna e&longs;t &amp; tran&longs;cendens, &longs;ibi <expan abbr="c&otilde;is">conis</expan> analogic&egrave; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <expan abbr="o&itilde;">omni</expan> forma: <lb/>ine&longs;t <expan abbr=".n.">enim</expan> vel vt in &longs;ubiecto, in &longs;ub&longs;tantia <expan abbr="c&otilde;po&longs;ita">compo&longs;ita</expan>, vel vt &longs;ub&longs;tanti&aelig; pars; &amp; ad <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <expan abbr="pr&ecedil;dicam&etilde;t&utilde;">pr&ecedil;dicamentum</expan> perti&shy;<lb/>net, vnde interna principia ducit. </s>                                                                <s>Ita igitur <expan abbr="n&otilde;">non</expan> vna <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> motus ad ea &longs;pectabit <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> inter &longs;e re&longs;piciunt, <lb/>&longs;ed vt ab alio, <expan abbr="refere&ttilde;">referetur</expan> ad ea qu&aelig; &longs;unt ad aliquid; erit in &longs;ubiecto vt forma; <expan abbr="neq;">neque</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan>, tamet&longs;i ab hoc, <lb/>vt actio formaliter &amp; in recto &longs;ed pa&longs;sio nuncupabitur, qu&ecedil; <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> inferat <expan abbr="pr&ecedil;dicament&utilde;">pr&ecedil;dicamentum</expan> relationis, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>vt in hoc. </s>                                                                <s>&longs;ed vt ab hoc. </s>                                                                <s>Sic <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> motus in recto erit ad aliquid, vt pa&longs;sio, &longs;. </s>                                                                <s>qu&aelig; <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="figur&atilde;">figuram</expan> dictio&shy;<lb/>nis erit ad aliquid, ob <expan abbr="intern&atilde;">internam</expan> <expan abbr="habitudin&etilde;">habitudinem</expan> <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> obtinet ad <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan>; reip&longs;a ad aliquid, vt actio, &longs;ed pp <lb/><expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> <expan abbr="relation&etilde;">relationem</expan> &amp; alia adnexa, &amp; in iis qu&ecedil; &longs;unt ad aliquid, &amp; in aliis <expan abbr="&ptilde;dicamentis">pndicamentis</expan> obliqu&egrave; <expan abbr="collocabi&ttilde;">collocabitur</expan>. <lb/></s>                                                                <s>idcirc&ograve; ratio formalis eius erit ad aliquid; c&ecedil;tera <expan abbr="c&otilde;plebunt">complebunt</expan> alias rationes: vt albefactio pa&longs;sio eius, <lb/>qd albe&longs;cit, <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="albedin&etilde;">albedinem</expan>, &longs;. </s>                                                                <s>&amp; ab <expan abbr="albefaci&etilde;te">albefaciente</expan>. </s>                                                                <s>Quapropter &longs;i vniuer&longs;am ip&longs;ius <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan> a&longs;&longs;equi ve&shy;<lb/>limus, &amp; vniuer&longs;as eius cau&longs;&longs;as explicare; <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> omnib. hi&longs;ce modis e&longs;t explicandus. </s>                                                                <s>Ex hoc <expan abbr="n&otilde;">non</expan> nullo <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1108"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="c&otilde;&longs;ilio">con&longs;ilio</expan> veteres ab Ari&longs;t. </s><s>laudati, quae <expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan> qd <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> e&longs;&longs;e a&longs;&longs;euera&longs;&longs;ent: neque <expan abbr=".n.">enim</expan> erat <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> <expan abbr="cert&utilde;">certum</expan> genus <lb/><expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan>, quippe quae ad diuer&longs;a <expan abbr="&ptilde;dicam&etilde;ta">pndicamenta</expan> pertineret, <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> qu&aelig; fit, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt quattuor; ad <expan abbr="action&etilde;">actionem</expan> &amp; <expan abbr="pa&longs;-&longs;ion&etilde;">pa&longs;&shy;<lb/>&longs;ionem</expan> <expan abbr="referre&ttilde;">referretur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt ad aliquid. </s><s>Porr&ograve; actio &amp; pa&longs;sio reip&longs;a <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> &longs;unt; <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;an&egrave; quae <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> &longs;it <expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> <lb/>materia &longs;iue termini, <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> actio <expan abbr="ag&etilde;te">agente</expan> <expan abbr="funda&ttilde;">fundatur</expan>, pa&longs;sio ver&ograve; patiente, &longs;ed &longs;ubiecto, hoc e&longs;t, natura &amp; hy&shy;<lb/>po&longs;ta&longs;i; quia &longs;it vna <expan abbr="ead&etilde;&qacute;">eadenque</expan>. </s><s>natura &amp; hypo&longs;ta&longs;is, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> diuer&longs;as i&longs;tas habitudines admittat. </s><s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> <expan abbr="ob&longs;t&atilde;t">ob&longs;tant</expan> <lb/>illa <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> nobis <expan abbr="opponun&ttilde;">opponuntur</expan> eo <expan abbr="no&itilde;e">noine</expan>, quae motus <expan abbr="refera&ttilde;">referatur</expan> ad aliquid, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> in Alexandri <expan abbr="&longs;n&itilde;am">&longs;ninam</expan> obiecta fuere. <lb/></s><s><expan abbr="Prim&utilde;">Primum</expan>, &longs;. </s><s>quia &longs;ic haberet id quod &longs;ibi vici&longs;sim <expan abbr="r&ntilde;deret">rnnderet</expan>, atqui <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> habet, etenim e&longs;&longs;et id mouens, aut <lb/>mobile: <expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t e&ograve; quae illa e&longs;t habitudo effectus ad <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;t vald&egrave; impropri&egrave;, <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> <lb/>&longs;ic <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt in vniuer&longs;o, <expan abbr="referun&ttilde;">referuntur</expan> ad D. O. M. vtpot&egrave;, &longs;ui <expan abbr="ip&longs;or&utilde;">ip&longs;orum</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan>: <expan abbr="neq;">neque</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> po&longs;&longs;et id e&longs;&longs;e mo&shy;<lb/>bile, <expan abbr="q&mtilde;">qmm</expan> h&aelig;c e&longs;&longs;et habitudo <expan abbr="accid&etilde;tis">accidentis</expan> ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> &agrave; qua <expan abbr="itid&etilde;">itidem</expan> ver&aelig; habitudinis, i. </s><s><expan abbr="&ptilde;dicamenti">pndicamenti</expan> e&longs;&longs;en&shy;<lb/>tia <expan abbr="&longs;egrega&ttilde;">&longs;egregatur</expan>. </s><s>Rur&longs;us &longs;i motus ab habitudine <expan abbr="c&otilde;plere&ttilde;">compleretur</expan>, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ea &longs;it ad <expan abbr="ag&etilde;s">agens</expan> &amp; <expan abbr="pati&etilde;s">patiens</expan> &longs;imul; profect&ograve; vtriu&longs;&shy;<lb/>que <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="referun&ttilde;">referuntur</expan> ad ip&longs;um, par e&longs;&longs;et ad <expan abbr="eund&etilde;">eundem</expan> <expan abbr="r&otilde;">rom</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> eiu&longs;modi <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t: <expan abbr="nanq;">nanque</expan> &agrave; &longs;ubiecto prima <lb/>eius ratio <expan abbr="peti&ttilde;">petitur</expan>, ab <expan abbr="effici&etilde;te">efficiente</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan>: elucet <expan abbr=".n.">enim</expan> motus immobili, &amp; id <expan abbr="per&longs;picu&utilde;">per&longs;picuum</expan> &longs;emper e&longs;t. </s><s>At nihil ad <lb/><expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> pertinere primo a&longs;pectu <expan abbr="vide&ttilde;">videtur</expan> &amp; <expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> &longs;&ecedil;pi&longs;sim&egrave; latet. </s><s>H&ecedil;c <expan abbr="atq;">atque</expan> alia <expan abbr="hm&otilde;i">hmoni</expan> &longs;olent opponi, <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan>, ni&longs;i fallimur, &longs;ine vllo negotio dilui po&longs;&longs;unt. </s><s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> concedimus habere <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> id quod &longs;ibi vici&longs;sim <lb/> <arrow.to.target n="marg1108"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="c&otilde;&longs;ilio">con&longs;ilio</expan> veteres ab Ari&longs;t. </s><s>laudati, quae <expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan> qd <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> e&longs;&longs;e a&longs;&longs;euera&longs;&longs;ent: neque <expan abbr=".n.">enim</expan> erat <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> <expan abbr="cert&utilde;">certum</expan> genus <lb/><expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan>, quippe quae ad diuer&longs;a <expan abbr="&ptilde;dicam&etilde;ta">pndicamenta</expan> pertineret, <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> qu&aelig; fit, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt quattuor; ad <expan abbr="action&etilde;">actionem</expan> &amp; <expan abbr="pa&longs;-&longs;ion&etilde;">pa&longs;&shy;<lb/>&longs;ionem</expan> <expan abbr="referre&ttilde;">referretur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt ad aliquid. </s><s>Porr&ograve; actio &amp; pa&longs;sio reip&longs;a <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan> &longs;unt; <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;an&egrave; quae <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> &longs;it <expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> <lb/>materia &longs;iue termini, <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> actio <expan abbr="ag&etilde;te">agente</expan> <expan abbr="funda&ttilde;">fundatur</expan>, pa&longs;sio ver&ograve; patiente, &longs;ed &longs;ubiecto, hoc e&longs;t, natura &amp; hy&shy;<lb/>po&longs;ta&longs;i; quia &longs;it vna <expan abbr="ead&etilde;&qacute;">eadenque</expan>. </s><s>natura &amp; hypo&longs;ta&longs;is, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> diuer&longs;as i&longs;tas habitudines admittat. </s><s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> <expan abbr="ob&longs;t&atilde;t">ob&longs;tant</expan> <lb/>illa <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> nobis <expan abbr="opponun&ttilde;">opponuntur</expan> eo <expan abbr="no&itilde;e">noine</expan>, quae motus <expan abbr="refera&ttilde;">referatur</expan> ad aliquid, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> in Alexandri <expan abbr="&longs;n&itilde;am">&longs;ninam</expan> obiecta fuere. <lb/></s><s><expan abbr="Prim&utilde;">Primum</expan>, &longs;. </s><s>quia &longs;ic haberet id quod &longs;ibi vici&longs;sim <expan abbr="r&ntilde;deret">rnnderet</expan>, atqui <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> habet, etenim e&longs;&longs;et id mouens, aut <lb/>mobile: <expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t e&ograve; quae illa e&longs;t habitudo effectus ad <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;t vald&egrave; impropri&egrave;, <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> <lb/>&longs;ic <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt in vniuer&longs;o, <expan abbr="referun&ttilde;">referuntur</expan> ad D. O. M. vtpot&egrave;, &longs;ui <expan abbr="ip&longs;or&utilde;">ip&longs;orum</expan> <expan abbr="cau&longs;s&atilde;">cau&longs;sam</expan>: <expan abbr="neq;">neque</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> po&longs;&longs;et id e&longs;&longs;e mo&shy;<lb/>bile, <expan abbr="q&mtilde;">qmm</expan> h&aelig;c e&longs;&longs;et habitudo <expan abbr="accid&etilde;tis">accidentis</expan> ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> &agrave; qua <expan abbr="itid&etilde;">itidem</expan> ver&aelig; habitudinis, i. </s><s><expan abbr="&ptilde;dicamenti">pndicamenti</expan> e&longs;&longs;en&shy;<lb/>tia <expan abbr="&longs;egrega&ttilde;">&longs;egregatur</expan>. </s><s>Rur&longs;us &longs;i motus ab habitudine <expan abbr="c&otilde;plere&ttilde;">compleretur</expan>, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ea &longs;it ad <expan abbr="ag&etilde;s">agens</expan> &amp; <expan abbr="pati&etilde;s">patiens</expan> &longs;imul; profect&ograve; vtriu&longs;&shy;<lb/>que <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="referun&ttilde;">referuntur</expan> ad ip&longs;um, par e&longs;&longs;et ad <expan abbr="eund&etilde;">eundem</expan> <expan abbr="r&otilde;">rom</expan>, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> eiu&longs;modi <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;t: <expan abbr="nanq;">nanque</expan> &agrave; &longs;ubiecto prima <lb/>eius ratio <expan abbr="peti&ttilde;">petitur</expan>, ab <expan abbr="effici&etilde;te">efficiente</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan>: elucet <expan abbr=".n.">enim</expan> motus immobili, &amp; id <expan abbr="per&longs;picu&utilde;">per&longs;picuum</expan> &longs;emper e&longs;t. </s><s>At nihil ad <lb/><expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> pertinere primo a&longs;pectu <expan abbr="vide&ttilde;">videtur</expan> &amp; <expan abbr="mou&etilde;s">mouens</expan> &longs;&ecedil;pi&longs;sim&egrave; latet. </s><s>H&ecedil;c <expan abbr="atq;">atque</expan> alia <expan abbr="hm&otilde;i">hmoni</expan> &longs;olent opponi, <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan>, ni&longs;i fallimur, &longs;ine vllo negotio dilui po&longs;&longs;unt. </s><s><expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> concedimus habere <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> id quod &longs;ibi vici&longs;sim <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1109"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="r&ntilde;deat">rnndeat</expan>, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s><s>duplex e&longs;&longs;e &amp; mouens &amp; mobile, licet habitudo ad mobile long&egrave; alia &longs;it, ac <expan abbr="admou&etilde;s">admouens</expan> <lb/>&amp; ad mobile interna, <expan abbr="admou&etilde;s">admouens</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> externa, &amp; <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> mutet <expan abbr="&ptilde;dicament&utilde;">pndicamentum</expan>. </s><s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> vllius roboris e&longs;&longs;e id opi&shy;<lb/>namur qd <expan abbr="opponi&ttilde;">opponitur</expan>, <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan>, &longs;. </s><s><expan abbr="relat&utilde;">relatum</expan> iri ad <expan abbr="De&utilde;">Deum</expan>: damus <expan abbr=".n.">enim</expan> hoc, nec ab&longs;urdi <expan abbr="quic&qtilde;">quicquae</expan> inde <expan abbr="c&otilde;&longs;equi&ttilde;">con&longs;equitur</expan>. </s><s>Quis <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>neget ea <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="c&atilde;s">cans</expan> habent, referri ad <expan abbr="c&atilde;m">camm</expan>, &amp; ad D. O. M. veluti <expan abbr="c&atilde;m">camm</expan> <expan abbr="prim&atilde;">primam</expan>? </s><s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> illud impedit quae <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;-tia">&longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tia</expan> &longs;it res ab&longs;oluta; neque <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;ub&longs;tantia res ita e&longs;t ab&longs;oluta, quin pendeat ex nullo, &longs;ed quia p &longs;e &longs;ub&shy;<lb/>&longs;i&longs;tit, cui <expan abbr="n&otilde;">non</expan> repugnat aliud habere cau&longs;&longs;&aelig; genus, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="intern&utilde;">internum</expan>, &longs;ed &agrave; quo <expan abbr="guberne&ttilde;">gubernetur</expan>. </s><s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> illud per &longs;e <lb/>exi&longs;tere &longs;ic e&longs;t, vt <expan abbr="o&etilde;">oem</expan> genus relationis excludat; <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> materi&ecedil; beneficio talis e&longs;t: quae <expan abbr=".n.">enim</expan> exi&longs;tat <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;po&longs;ita">compo&longs;ita</expan> materi&ecedil; <expan abbr="accept&utilde;">acceptum</expan> refert, &amp; ita per &longs;e e&longs;t: <expan abbr="q&mtilde;">qmm</expan> per &longs;e <foreign lang="greek">u(pa/zxei</foreign>, i.&longs;ub&longs;i&longs;tit: <expan abbr="atq;">atque</expan> <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> forma &longs;emp <lb/>aliud requirit quo <expan abbr="imita&ttilde;">imitatur</expan>, vel <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan>, vel <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>. </s><s><expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s><s>&longs;emper aliud in eo qd e&longs;t &longs;ub&longs;i&longs;tere, intue&shy;<lb/>ri <expan abbr="vide&ttilde;">videtur</expan>. </s><s>Accedit <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan>, quae Ari&longs;t. </s><s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <expan abbr="c&atilde;s">cans</expan> &amp; <expan abbr="c&atilde;s">cans</expan> habentia &longs;tatuit inter ea, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="re&longs;pici&utilde;t">re&longs;piciunt</expan> aliud, <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> &longs;unt actu; <lb/> <arrow.to.target n="marg1109"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="r&ntilde;deat">rnndeat</expan>, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>. </s>                                                                <s>duplex e&longs;&longs;e &amp; mouens &amp; mobile, licet habitudo ad mobile long&egrave; alia &longs;it, ac <expan abbr="admou&etilde;s">admouens</expan> <lb/>&amp; ad mobile interna, <expan abbr="admou&etilde;s">admouens</expan> <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> externa, &amp; <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> mutet <expan abbr="&ptilde;dicament&utilde;">pndicamentum</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> vllius roboris e&longs;&longs;e id opi&shy;<lb/>namur qd <expan abbr="opponi&ttilde;">opponitur</expan>, <expan abbr="o&itilde;a">oina</expan>, &longs;. </s>                                                                <s><expan abbr="relat&utilde;">relatum</expan> iri ad <expan abbr="De&utilde;">Deum</expan>: damus <expan abbr=".n.">enim</expan> hoc, nec ab&longs;urdi <expan abbr="quic&qtilde;">quicquae</expan> inde <expan abbr="c&otilde;&longs;equi&ttilde;">con&longs;equitur</expan>. </s>                                                                <s>Quis <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>neget ea <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="c&atilde;s">cans</expan> habent, referri ad <expan abbr="c&atilde;m">camm</expan>, &amp; ad D. O. M. veluti <expan abbr="c&atilde;m">camm</expan> <expan abbr="prim&atilde;">primam</expan>? </s>                                                                <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> illud impedit quae <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;-tia">&longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tia</expan> &longs;it res ab&longs;oluta; neque <expan abbr=".n.">enim</expan> &longs;ub&longs;tantia res ita e&longs;t ab&longs;oluta, quin pendeat ex nullo, &longs;ed quia p &longs;e &longs;ub&shy;<lb/>&longs;i&longs;tit, cui <expan abbr="n&otilde;">non</expan> repugnat aliud habere cau&longs;&longs;&aelig; genus, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="intern&utilde;">internum</expan>, &longs;ed &agrave; quo <expan abbr="guberne&ttilde;">gubernetur</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> illud per &longs;e <lb/>exi&longs;tere &longs;ic e&longs;t, vt <expan abbr="o&etilde;">oem</expan> genus relationis excludat; <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> materi&ecedil; beneficio talis e&longs;t: quae <expan abbr=".n.">enim</expan> exi&longs;tat <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan> <lb/><expan abbr="c&otilde;po&longs;ita">compo&longs;ita</expan> materi&ecedil; <expan abbr="accept&utilde;">acceptum</expan> refert, &amp; ita per &longs;e e&longs;t: <expan abbr="q&mtilde;">qmm</expan> per &longs;e <foreign lang="greek">u(pa/zxei</foreign>, i.&longs;ub&longs;i&longs;tit: <expan abbr="atq;">atque</expan> <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> forma &longs;emp <lb/>aliud requirit quo <expan abbr="imita&ttilde;">imitatur</expan>, vel <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan>, vel <expan abbr="materi&atilde;">materiam</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s>                                                                <s>&longs;emper aliud in eo qd e&longs;t &longs;ub&longs;i&longs;tere, intue&shy;<lb/>ri <expan abbr="vide&ttilde;">videtur</expan>. </s>                                                                <s>Accedit <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan>, quae Ari&longs;t. </s>                                                                <s><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> <expan abbr="c&atilde;s">cans</expan> &amp; <expan abbr="c&atilde;s">cans</expan> habentia &longs;tatuit inter ea, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="re&longs;pici&utilde;t">re&longs;piciunt</expan> aliud, <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> &longs;unt actu; <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1110"></arrow.to.target><lb/>motus <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> <expan abbr="qd&atilde;">qdam</expan> actus e&longs;t, <expan abbr="&longs;peci&etilde;&qacute;">&longs;pecienque</expan>. </s><s>obtinet effectus. </s><s>Motus <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> re&longs;picit mobile, <expan abbr="eius&qacute;">eiusque</expan>. </s><s><expan abbr="r&otilde;">rom</expan> duplex e&longs;t, <lb/>vel quoad <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> quod <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> quod, &amp; ita e&longs;t illius pfectio, vel quoad <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> qd <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> tran&longs;&shy;<lb/>mutari, &amp; ita ine&longs;t <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> forma &longs;iue &longs;ub&longs;tanti&aelig;, &longs;iue accidentis, ide&ograve; <expan abbr="quoq;">quoque</expan> <expan abbr="fals&utilde;">falsum</expan>, quae in&longs;it in &longs;ubiecto <lb/><expan abbr="qu&etilde;admod&utilde;">quenadmodum</expan> <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan>. </s><s><expan abbr="Quan&qtilde;">Quanquae</expan> &amp; id ab&longs;olut&egrave; negari poterat accidens <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> re&longs;picere, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;ub&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1110"></arrow.to.target><lb/>motus <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> <expan abbr="qd&atilde;">qdam</expan> actus e&longs;t, <expan abbr="&longs;peci&etilde;&qacute;">&longs;pecienque</expan>. </s>                                                                <s>obtinet effectus. </s>                                                                <s>Motus <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> re&longs;picit mobile, <expan abbr="eius&qacute;">eiusque</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="r&otilde;">rom</expan> duplex e&longs;t, <lb/>vel quoad <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> quod <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> quod, &amp; ita e&longs;t illius pfectio, vel quoad <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> qd <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> tran&longs;&shy;<lb/>mutari, &amp; ita ine&longs;t <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> forma &longs;iue &longs;ub&longs;tanti&aelig;, &longs;iue accidentis, ide&ograve; <expan abbr="quoq;">quoque</expan> <expan abbr="fals&utilde;">falsum</expan>, quae in&longs;it in &longs;ubiecto <lb/><expan abbr="qu&etilde;admod&utilde;">quenadmodum</expan> <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Quan&qtilde;">Quanquae</expan> &amp; id ab&longs;olut&egrave; negari poterat accidens <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> re&longs;picere, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> &longs;ub&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1111"></arrow.to.target><lb/>&longs;tantia <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> &longs;it, &amp; <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan> eius habitus; <expan abbr="pr&ecedil;ter&qtilde;">pr&ecedil;terquae</expan> quae <expan abbr="accid&etilde;ti&utilde;">accidentium</expan> habitudo ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan>, e&longs;t <expan abbr="tran&longs;c&etilde;-dens">tran&longs;cen&shy;<lb/>dens</expan> &amp; interna, nec, ni&longs;i ex figura dictionis in eo <expan abbr="&ptilde;dicamento">pndicamento</expan> <expan abbr="c&otilde;tine&ttilde;">continetur</expan>. </s><s>Ex hoc <expan abbr="&longs;olui&ttilde;">&longs;oluitur</expan> obiectio <expan abbr="&longs;ec&utilde;da">&longs;ecunda</expan> <lb/>inficiando, &longs;. </s><s><expan abbr="connex&utilde;">connexum</expan>; quia motus aliter &longs;e habet ad efficiens, ac patiens; fit <expan abbr=".n.">enim</expan> in hoc &amp; <expan abbr="contrahi&ttilde;">contrahitur</expan> in <lb/>&longs;ubiecto in quo manet ea forma qua <expan abbr="termina&ttilde;">terminatur</expan>. </s><s>ob id <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> illi familiare &amp; <expan abbr="intern&utilde;">internum</expan> e&longs;t, &amp; in eius <lb/>definitione <expan abbr="capi&ttilde;">capitur</expan>; <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan> ver&ograve; <expan abbr="nequa&qtilde;">nequaquae</expan>, ni&longs;i definitio logic&egrave; <expan abbr="capia&ttilde;">capiatur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ex &longs;ingulis <expan abbr="cau&longs;&longs;ar&utilde;">cau&longs;&longs;arum</expan> generib. <lb/></s><s><expan abbr="c&otilde;&longs;titui">con&longs;titui</expan> <expan abbr="&ptilde;t">pnt</expan>. </s><s><expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> po&longs;trem&ograve; <expan abbr="&qtilde;ritur">quaritur</expan>, referatur'ne motus ad ea <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt ad aliquid, vt motus e&longs;t, an pp <expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> <lb/><expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>? </s><s>ac &longs;i pp <expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> dixerim. </s><s>ergo, inquis, erit aliud <expan abbr="&ptilde;dicament&utilde;">pndicamentum</expan> in quo <expan abbr="continebi&ttilde;">continebitur</expan> motus, <lb/>pp <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>, quatenus, &longs;. </s><s>e&longs;t motus. </s><s>H&icirc;c dubito <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> de nece&longs;sitate <expan abbr="c&otilde;&longs;ecutionis">con&longs;ecutionis</expan>: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> retorqueo <lb/><expan abbr="arg&mtilde;">argmm</expan> <expan abbr="&qtilde;rens">quarens</expan> in primis Alexandri, qui &longs;unt ambigui, referuntur&uacute;e ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> quatenus <expan abbr="Alex&atilde;dri">Alexandri</expan>, <lb/>an pp aliam <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>? </s><s><expan abbr="r&ntilde;">rnm</expan> debis, &longs;cio, pp <expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>. </s><s>Ergo'ne <expan abbr="&longs;eque&ttilde;">&longs;equetur</expan> Alexandros, quatenus <expan abbr="Alex&atilde;dri">Alexandri</expan> <lb/>&longs;unt, fore in quadam <expan abbr="&ptilde;dicamento">pndicamento</expan> per &longs;e? </s><s>erit &longs;an&egrave; alia <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> notio; nec ppe&agrave; qu&aelig; per &longs;e <expan abbr="reijcia&ttilde;">reijciatur</expan> in <lb/>aliqd genus. </s><s>Atqui oppones, qd <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> quatenus &longs;ignificare <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> <expan abbr="c&otilde;em">conem</expan>. </s><s><expan abbr="Ver&utilde;">Verum</expan> hoc <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;t <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <lb/>idcirco notio <expan abbr="ratio&qacute;">ratioque</expan>. </s><s>illa erit vniuoca, &longs;ed <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> quatenus pertinere <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> ad ea qu&ecedil; &longs;unt ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>. </s><s>ex quo <lb/><expan abbr="effici&ttilde;">efficitur</expan>, vt <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ea vox &amp; <expan abbr="vniuoc&utilde;">vniuocum</expan> <expan abbr="amplecta&ttilde;">amplectatur</expan> &amp; id qd e&longs;t ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, <expan abbr="c&otilde;mitta&ttilde;">committatur</expan> in <expan abbr="argt&otilde;">argtom</expan> cauillus ex figura di&shy;<lb/>ctionis, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> id qd e&longs;t in eo qd e&longs;t ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, accipimus &longs;icut <expan abbr="vniuoc&utilde;">vniuocum</expan>, quale e&longs;&longs;e debet, &longs;i ad <expan abbr="&ptilde;dicament&utilde;">pndicamentum</expan>  <arrow.to.target n="marg1111"></arrow.to.target><lb/>&longs;tantia <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> &longs;it, &amp; <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan> eius habitus; <expan abbr="pr&ecedil;ter&qtilde;">pr&ecedil;terquae</expan> quae <expan abbr="accid&etilde;ti&utilde;">accidentium</expan> habitudo ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan>, e&longs;t <expan abbr="tran&longs;c&etilde;-dens">tran&longs;cen&shy;<lb/>dens</expan> &amp; interna, nec, ni&longs;i ex figura dictionis in eo <expan abbr="&ptilde;dicamento">pndicamento</expan> <expan abbr="c&otilde;tine&ttilde;">continetur</expan>. </s>                                                                <s>Ex hoc <expan abbr="&longs;olui&ttilde;">&longs;oluitur</expan> obiectio <expan abbr="&longs;ec&utilde;da">&longs;ecunda</expan> <lb/>inficiando, &longs;. </s>                                                                <s><expan abbr="connex&utilde;">connexum</expan>; quia motus aliter &longs;e habet ad efficiens, ac patiens; fit <expan abbr=".n.">enim</expan> in hoc &amp; <expan abbr="contrahi&ttilde;">contrahitur</expan> in <lb/>&longs;ubiecto in quo manet ea forma qua <expan abbr="termina&ttilde;">terminatur</expan>. </s>                                                                <s>ob id <expan abbr="&longs;ubiect&utilde;">&longs;ubiectum</expan> illi familiare &amp; <expan abbr="intern&utilde;">internum</expan> e&longs;t, &amp; in eius <lb/>definitione <expan abbr="capi&ttilde;">capitur</expan>; <expan abbr="effici&etilde;s">efficiens</expan> ver&ograve; <expan abbr="nequa&qtilde;">nequaquae</expan>, ni&longs;i definitio logic&egrave; <expan abbr="capia&ttilde;">capiatur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ex &longs;ingulis <expan abbr="cau&longs;&longs;ar&utilde;">cau&longs;&longs;arum</expan> generib. <lb/></s>                                                                <s><expan abbr="c&otilde;&longs;titui">con&longs;titui</expan> <expan abbr="&ptilde;t">pnt</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="C&utilde;">Cum</expan> po&longs;trem&ograve; <expan abbr="&qtilde;ritur">quaritur</expan>, referatur'ne motus ad ea <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;unt ad aliquid, vt motus e&longs;t, an pp <expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> <lb/><expan abbr="quand&atilde;">quandam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>? </s>                                                                <s>ac &longs;i pp <expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> dixerim. </s>                                                                <s>ergo, inquis, erit aliud <expan abbr="&ptilde;dicament&utilde;">pndicamentum</expan> in quo <expan abbr="continebi&ttilde;">continebitur</expan> motus, <lb/>pp <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>, quatenus, &longs;. </s>                                                                <s>e&longs;t motus. </s>                                                                <s>H&icirc;c dubito <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> de nece&longs;sitate <expan abbr="c&otilde;&longs;ecutionis">con&longs;ecutionis</expan>: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> retorqueo <lb/><expan abbr="arg&mtilde;">argmm</expan> <expan abbr="&qtilde;rens">quarens</expan> in primis Alexandri, qui &longs;unt ambigui, referuntur&uacute;e ad <expan abbr="&longs;ub&longs;tanti&atilde;">&longs;ub&longs;tantiam</expan> quatenus <expan abbr="Alex&atilde;dri">Alexandri</expan>, <lb/>an pp aliam <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>? </s>                                                                <s><expan abbr="r&ntilde;">rnm</expan> debis, &longs;cio, pp <expan abbr="ali&atilde;">aliam</expan> <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>. </s>                                                                <s>Ergo'ne <expan abbr="&longs;eque&ttilde;">&longs;equetur</expan> Alexandros, quatenus <expan abbr="Alex&atilde;dri">Alexandri</expan> <lb/>&longs;unt, fore in quadam <expan abbr="&ptilde;dicamento">pndicamento</expan> per &longs;e? </s>                                                                <s>erit &longs;an&egrave; alia <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> notio; nec ppe&agrave; qu&aelig; per &longs;e <expan abbr="reijcia&ttilde;">reijciatur</expan> in <lb/>aliqd genus. </s>                                                                <s>Atqui oppones, qd <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> quatenus &longs;ignificare <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> <expan abbr="c&otilde;em">conem</expan>. </s>                                                                <s><expan abbr="Ver&utilde;">Verum</expan> hoc <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;t <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> <lb/>idcirco notio <expan abbr="ratio&qacute;">ratioque</expan>. </s>                                                                <s>illa erit vniuoca, &longs;ed <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> quatenus pertinere <expan abbr="p&otilde;t">pont</expan> ad ea qu&ecedil; &longs;unt ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>. </s>                                                                <s>ex quo <lb/><expan abbr="effici&ttilde;">efficitur</expan>, vt <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ea vox &amp; <expan abbr="vniuoc&utilde;">vniuocum</expan> <expan abbr="amplecta&ttilde;">amplectatur</expan> &amp; id qd e&longs;t ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, <expan abbr="c&otilde;mitta&ttilde;">committatur</expan> in <expan abbr="argt&otilde;">argtom</expan> cauillus ex figura di&shy;<lb/>ctionis, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> id qd e&longs;t in eo qd e&longs;t ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, accipimus &longs;icut <expan abbr="vniuoc&utilde;">vniuocum</expan>, quale e&longs;&longs;e debet, &longs;i ad <expan abbr="&ptilde;dicament&utilde;">pndicamentum</expan>
 <pb pagenum="147"/> <pb pagenum="147"/>
 <arrow.to.target n="marg1112"></arrow.to.target><lb/>reuocari debeat. </s><s>At &longs;i nonhabet <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> ad qd referatur; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> igitur omnia <expan abbr="c&otilde;tinebuntur">continebuntur</expan> in <lb/><expan abbr="&ptilde;dicamentis">pndicamentis</expan>, <expan abbr="neq;">neque</expan> notiones <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> in &longs;umma terum genera redigentur. </s><s>An non ita <expan abbr="intelligend&utilde;">intelligendum</expan> e&longs;t <lb/><expan abbr="quid&qacute;">quidque</expan>. </s><s>ad <expan abbr="&ptilde;dicamenta">pndicamenta</expan> reduci per quanque <expan abbr="notion&etilde;">notionem</expan>, &longs;ed per eam <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;it vniuoca &amp; <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> rationis. <lb/></s><s>Proptere&agrave; qu&aelig; &longs;unt ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>; addo <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ambigua, <expan abbr="referun&ttilde;">referuntur</expan> ad <expan abbr="&ptilde;dicamenta">pndicamenta</expan>: nanque et&longs;i non vt <expan abbr="c&otilde;ia">conia</expan> <lb/>referuntur; at quia partes eorum prim&aelig; &longs;unt vnius rationis; pp illas in certo genere collocantur. <lb/></s><s>Itaque referri ad <expan abbr="&ptilde;dicamenta">pndicamenta</expan> qu&aelig;que dicemus, vel vt <expan abbr="c&otilde;ia">conia</expan>, vel per &longs;uas partei: illud <expan abbr="vniuocor&utilde;">vniuocorum</expan> <lb/>e&longs;t <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan>; hoc ad ea pertinet qu&aelig; &longs;unt ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, &amp; <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ambigua. </s><s>Admonebo etiam te <lb/>e&longs;&longs;e in aliquo <expan abbr="&ptilde;dicamento">pndicamento</expan> non vnica ratione contingere; vel enim formaliter, vbi, &longs;cilicet, recto <lb/>nomine pr&aelig;dicatio profertur; vel etiam (vtar h&icirc;c voce trita) reductiu&egrave;, vbi alio quouis modo <expan abbr="&ptilde;-dicatio">pn&shy;<lb/>dicatio</expan> pronunciatur. </s><s>Non e&longs;t ver&ograve; <expan abbr="ab&longs;urd&otilde;">ab&longs;urdom</expan>, vt <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> res in diuer&longs;is generib. atque etiam in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <lb/>pr&aelig;dicamento formaliter &longs;it &amp; reductiu&egrave;, vt <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan>, quod formaliter e&longs;t numerus; attamen quia <lb/>numerus continui; in quantitate continua reponitur. </s><s>Sic ego de motu dico: ip&longs;e <expan abbr=".n.">enim</expan> formaliter e&longs;t <lb/>ad aliquid; quoniam pa&longs;sio, vel actio &longs;uo qu&aelig;que modo, vt &longs;upr&agrave; con&longs;tituimus; reductiu&egrave; <expan abbr="quali-tat&etilde;">quali&shy;<lb/>tatem</expan>; qu&ograve;d e&longs;t quidam modus qualitatis. </s><s>Ergo ad <expan abbr="argument&utilde;">argumentum</expan>. </s><s>Si refertur ad aliquid per <expan abbr="qualitat&etilde;">qualitatem</expan>; <lb/>re&longs;tat ratio per <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> e&longs;t motus; aut h&aelig;c e&longs;t alia &agrave; &longs;uperiore, aut non? </s><s>alia cert&egrave;. </s><s>Ergo e&longs;t aliud pr&ecedil;&shy;<lb/>dicamentum ad quod refertur, quatenus e&longs;t motus. </s><s>Hoc &longs;an&egrave; non <expan abbr="nece&longs;&longs;ari&utilde;">nece&longs;&longs;arium</expan> e&longs;t: nanque &amp; in <lb/> <arrow.to.target n="marg1112"></arrow.to.target><lb/>reuocari debeat. </s><s>At &longs;i nonhabet <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> ad qd referatur; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> igitur omnia <expan abbr="c&otilde;tinebuntur">continebuntur</expan> in <lb/><expan abbr="&ptilde;dicamentis">pndicamentis</expan>, <expan abbr="neq;">neque</expan> notiones <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> in &longs;umma terum genera redigentur. </s><s>An non ita <expan abbr="intelligend&utilde;">intelligendum</expan> e&longs;t <lb/><expan abbr="quid&qacute;">quidque</expan>. </s><s>ad <expan abbr="&ptilde;dicamenta">pndicamenta</expan> reduci per quanque <expan abbr="notion&etilde;">notionem</expan>, &longs;ed per eam <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;it vniuoca &amp; <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> rationis. <lb/></s><s>Proptere&agrave; qu&aelig; &longs;unt ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>; addo <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ambigua, <expan abbr="referun&ttilde;">referuntur</expan> ad <expan abbr="&ptilde;dicamenta">pndicamenta</expan>: nanque et&longs;i non vt <expan abbr="c&otilde;ia">conia</expan> <lb/>referuntur; at quia partes eorum prim&aelig; &longs;unt vnius rationis; pp illas in certo genere collocantur. <lb/></s><s>Itaque referri ad <expan abbr="&ptilde;dicamenta">pndicamenta</expan> qu&aelig;que dicemus, vel vt <expan abbr="c&otilde;ia">conia</expan>, vel per &longs;uas partei: illud <expan abbr="vniuocor&utilde;">vniuocorum</expan> <lb/>e&longs;t <expan abbr="propri&utilde;">proprium</expan>; hoc ad ea pertinet qu&aelig; &longs;unt ad <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, &amp; <expan abbr="c&otilde;plectitur">complectitur</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ambigua. </s><s>Admonebo etiam te <lb/>e&longs;&longs;e in aliquo <expan abbr="&ptilde;dicamento">pndicamento</expan> non vnica ratione contingere; vel enim formaliter, vbi, &longs;cilicet, recto <lb/>nomine pr&aelig;dicatio profertur; vel etiam (vtar h&icirc;c voce trita) reductiu&egrave;, vbi alio quouis modo <expan abbr="&ptilde;-dicatio">pn&shy;<lb/>dicatio</expan> pronunciatur. </s><s>Non e&longs;t ver&ograve; <expan abbr="ab&longs;urd&otilde;">ab&longs;urdom</expan>, vt <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> res in diuer&longs;is generib. atque etiam in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <lb/>pr&aelig;dicamento formaliter &longs;it &amp; reductiu&egrave;, vt <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan>, quod formaliter e&longs;t numerus; attamen quia <lb/>numerus continui; in quantitate continua reponitur. </s><s>Sic ego de motu dico: ip&longs;e <expan abbr=".n.">enim</expan> formaliter e&longs;t <lb/>ad aliquid; quoniam pa&longs;sio, vel actio &longs;uo qu&aelig;que modo, vt &longs;upr&agrave; con&longs;tituimus; reductiu&egrave; <expan abbr="quali-tat&etilde;">quali&shy;<lb/>tatem</expan>; qu&ograve;d e&longs;t quidam modus qualitatis. </s><s>Ergo ad <expan abbr="argument&utilde;">argumentum</expan>. </s><s>Si refertur ad aliquid per <expan abbr="qualitat&etilde;">qualitatem</expan>; <lb/>re&longs;tat ratio per <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> e&longs;t motus; aut h&aelig;c e&longs;t alia &agrave; &longs;uperiore, aut non? </s><s>alia cert&egrave;. </s><s>Ergo e&longs;t aliud pr&ecedil;&shy;<lb/>dicamentum ad quod refertur, quatenus e&longs;t motus. </s><s>Hoc &longs;an&egrave; non <expan abbr="nece&longs;&longs;ari&utilde;">nece&longs;&longs;arium</expan> e&longs;t: nanque &amp; in <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1113"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> referri continget, &amp; in idem <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> &longs;ub alia ratione. </s><s>Propria <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> <lb/>igitur, atque formali refertur ad ea qu&aelig; &longs;unt ad aliquid, per <expan abbr="qualitat&etilde;">qualitatem</expan> ver&ograve; reductiu&egrave; &longs;ol&ugrave;m: ne&shy;<lb/>que <expan abbr=".n.">enim</expan> qualitas e&longs;t eius ratio formalis; <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> nec motus e&longs;t qualitas, nec qualitas e&longs;t ad aliquid, &longs;ed <lb/><expan abbr="reduci&ttilde;">reducitur</expan>, vt <expan abbr="dem&utilde;">demum</expan> e&longs;t, ad aliquid obliqu&egrave; per <expan abbr="qualitat&etilde;">qualitatem</expan>. </s><s>Hac ergo ratione defendimus <expan abbr="Alexandr&utilde;">Alexandrum</expan>.</s></p> <arrow.to.target n="marg1113"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> referri continget, &amp; in idem <expan abbr="pr&aelig;dicament&utilde;">pr&aelig;dicamentum</expan> &longs;ub alia ratione. </s><s>Propria <expan abbr="r&otilde;ne">ronne</expan> <lb/>igitur, atque formali refertur ad ea qu&aelig; &longs;unt ad aliquid, per <expan abbr="qualitat&etilde;">qualitatem</expan> ver&ograve; reductiu&egrave; &longs;ol&ugrave;m: ne&shy;<lb/>que <expan abbr=".n.">enim</expan> qualitas e&longs;t eius ratio formalis; <expan abbr="q&ntilde;">qnm</expan> nec motus e&longs;t qualitas, nec qualitas e&longs;t ad aliquid, &longs;ed <lb/><expan abbr="reduci&ttilde;">reducitur</expan>, vt <expan abbr="dem&utilde;">demum</expan> e&longs;t, ad aliquid obliqu&egrave; per <expan abbr="qualitat&etilde;">qualitatem</expan>. </s><s>Hac ergo ratione defendimus <expan abbr="Alexandr&utilde;">Alexandrum</expan>.</s></p>
Line 5013 
Line 4873 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>De&longs;inat in pi&longs;cem mulier formo&longs;a &longs;upern&egrave;<emph.end type="italics"/>.</s></p> <s>De&longs;inat in pi&longs;cem mulier formo&longs;a &longs;upern&egrave;<emph.end type="italics"/>.</s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Putant enim nonnulli actionem e&longs;&longs;e perfectionem agentis ip&longs;ius; alij &longs;olum ip&longs;ius patientis, <lb/>gratia cuius agens agit. </s><s>Etenim cur agit ignis in &longs;tipulam, ni&longs;i, vt ex eo quod e&longs;t pote&longs;tate, efficiat <lb/>id qd e&longs;t actu? </s><s>hoc <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> qd e&longs;t transferri de pote&longs;tate ad <expan abbr="act&utilde;">actum</expan>, illius e&longs;t perfectio qd e&longs;t pote&longs;tate. <lb/></s><s>id ver&ograve; patiens e&longs;t. </s><s>Rur&longs;us credidit Simplicius in agente, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> profici&longs;citur &agrave; pote&longs;tate in <expan abbr="act&utilde;">actum</expan>, e&longs;&longs;e <lb/>motum, quae &longs;i motus e&longs;t, ille ver&ograve; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> interitu form&aelig; <expan abbr="pr&aelig;ced&etilde;tis">pr&aelig;cedentis</expan>, vtique <expan abbr="n&otilde;">non</expan> erit perfectio &longs;impliciter. <lb/></s><s>Theologi quoque, licet id <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> &longs;it, quia <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> de mente Ari&longs;t. </s><s><expan abbr="iudici&utilde;">iudicium</expan> fertur in hoc loco, a&longs;&longs;euerant <lb/><expan abbr="&etilde;t">ent</expan> <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="q&ntilde;que">qnnque</expan> <expan abbr="perfection&etilde;">perfectionem</expan> agentis: alioqui daretur aut aliquid perfecti&longs;simo perfectius, aut <lb/>Deus <expan abbr="aliq&ntilde;">aliqnm</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;et perfecti&longs;simus, nam &longs;i <expan abbr="con&longs;idere&ttilde;">con&longs;ideretur</expan> <expan abbr="ante&qtilde;">antequae</expan> crearit <expan abbr="mund&utilde;">mundum</expan> &amp; aut inter <expan abbr="creand&utilde;">creandum</expan>, <lb/>aut <expan abbr="po&longs;teaqu&atilde;">po&longs;teaquam</expan> creauit. </s><s>con&longs;tat &longs;an&egrave; eam e&longs;&longs;e mutationem quandam. </s><s>&longs;i igitur creatio creantis e&longs;&longs;et <lb/>perfectio, aliquid creando creanti perfectionis accederet. </s><s><expan abbr="n&otilde;">non</expan> erat igitur ante <expan abbr="creation&etilde;">creationem</expan> <expan abbr="o&itilde;bus">oimbus</expan> nu&shy;<lb/>meris ab&longs;oluta, <expan abbr="atq;">atque</expan> perfecta diuina &longs;ub&longs;tantia, quod dictu nefas e&longs;t, aut &longs;i perfecta fuerat, vt cert&egrave; <lb/>dici debet, perfecti&longs;simo po&longs;&longs;et aliquid reperiri perfectius, id quod natura non tolerat. </s><s><expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <expan abbr="quoq;">quoque</expan> <lb/><expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> habebit, vbi <expan abbr="qu&atilde;cunque">quancunque</expan> rem innouet. </s><s>&longs;emper <expan abbr=".n.">enim</expan> &egrave; cau&longs;&longs;a in potentia in actu <expan abbr="c&atilde;m">camm</expan> transforma&shy;<lb/> <s>Putant enim nonnulli actionem e&longs;&longs;e perfectionem agentis ip&longs;ius; alij &longs;olum ip&longs;ius patientis, <lb/>gratia cuius agens agit. </s>                                                                <s>Etenim cur agit ignis in &longs;tipulam, ni&longs;i, vt ex eo quod e&longs;t pote&longs;tate, efficiat <lb/>id qd e&longs;t actu? </s>                                                                <s>hoc <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> qd e&longs;t transferri de pote&longs;tate ad <expan abbr="act&utilde;">actum</expan>, illius e&longs;t perfectio qd e&longs;t pote&longs;tate. <lb/></s>                                                                <s>id ver&ograve; patiens e&longs;t. </s>                                                                <s>Rur&longs;us credidit Simplicius in agente, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> profici&longs;citur &agrave; pote&longs;tate in <expan abbr="act&utilde;">actum</expan>, e&longs;&longs;e <lb/>motum, quae &longs;i motus e&longs;t, ille ver&ograve; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> interitu form&aelig; <expan abbr="pr&aelig;ced&etilde;tis">pr&aelig;cedentis</expan>, vtique <expan abbr="n&otilde;">non</expan> erit perfectio &longs;impliciter. <lb/></s>                                                                <s>Theologi quoque, licet id <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> &longs;it, quia <expan abbr="t&ntilde;">tnm</expan> de mente Ari&longs;t. </s>                                                                <s><expan abbr="iudici&utilde;">iudicium</expan> fertur in hoc loco, a&longs;&longs;euerant <lb/><expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <expan abbr="e&atilde;">eam</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="q&ntilde;que">qnnque</expan> <expan abbr="perfection&etilde;">perfectionem</expan> agentis: alioqui daretur aut aliquid perfecti&longs;simo perfectius, aut <lb/>Deus <expan abbr="aliq&ntilde;">aliqnm</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> e&longs;&longs;et perfecti&longs;simus, nam &longs;i <expan abbr="con&longs;idere&ttilde;">con&longs;ideretur</expan> <expan abbr="ante&qtilde;">antequae</expan> crearit <expan abbr="mund&utilde;">mundum</expan> &amp; aut inter <expan abbr="creand&utilde;">creandum</expan>, <lb/>aut <expan abbr="po&longs;teaqu&atilde;">po&longs;teaquam</expan> creauit. </s>                                                                <s>con&longs;tat &longs;an&egrave; eam e&longs;&longs;e mutationem quandam. </s>                                                                <s>&longs;i igitur creatio creantis e&longs;&longs;et <lb/>perfectio, aliquid creando creanti perfectionis accederet. </s>                                                                <s><expan abbr="n&otilde;">non</expan> erat igitur ante <expan abbr="creation&etilde;">creationem</expan> <expan abbr="o&itilde;bus">oimbus</expan> nu&shy;<lb/>meris ab&longs;oluta, <expan abbr="atq;">atque</expan> perfecta diuina &longs;ub&longs;tantia, quod dictu nefas e&longs;t, aut &longs;i perfecta fuerat, vt cert&egrave; <lb/>dici debet, perfecti&longs;simo po&longs;&longs;et aliquid reperiri perfectius, id quod natura non tolerat. </s>                                                                <s><expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <expan abbr="quoq;">quoque</expan> <lb/><expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> habebit, vbi <expan abbr="qu&atilde;cunque">quancunque</expan> rem innouet. </s>                                                                <s>&longs;emper <expan abbr=".n.">enim</expan> &egrave; cau&longs;&longs;a in potentia in actu <expan abbr="c&atilde;m">camm</expan> transforma&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1115"></arrow.to.target><lb/>bitur. </s><s>Ne igitur, aut ea ponamus qu&ecedil; fieri non po&longs;&longs;unt, aut numen diuinum aliqua ex parte macu&shy;<lb/>lemus, conce&longs;&longs;o opus e&longs;t, non <expan abbr="o&etilde;m">oemm</expan> actionem agentis e&longs;&longs;e perfectionem. </s><s>C&ecedil;ter&ugrave;m, <expan abbr="q&mtilde;">qmm</expan> progre&longs;&longs;us <lb/>ab omni pote&longs;tate ad <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> e&longs;t perfectio qu&ecedil;dam, inde fit, vt in quolibet <expan abbr="ag&etilde;te">agente</expan> perfectio &longs;it ip&longs;a <lb/>actio; cum <expan abbr=".n.">enim</expan> gemina &longs;it pote&longs;tast prima quidem qu&ecedil; e&longs;t ad actum primum, hic ver&ograve; e&longs;t forma, ac <lb/>&longs;ecunda qu&ecedil; dirigitur ad <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> &longs;ecundum qui e&longs;t ip&longs;a functio, ergo &amp; h&aelig;c agentis perfectio &longs;it ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;t. </s><s><expan abbr="Quanqu&atilde;">Quanquam</expan> nihil ob&longs;tat eam qu&ecedil; perfectio e&longs;t agentis, aliis <expan abbr="c&otilde;icari">conicari</expan>, quo fit, vt &longs;it vn&agrave; perfe&shy;<lb/>ctio duorum, atque agentis prim&ugrave;m tanquam &longs;ecundus actus: <expan abbr="q&ntilde;quidem">qnnquidem</expan> ip&longs;i &longs;ub&longs;ternitur actu <lb/>&longs;ub&longs;tantia quod e&longs;t agens &amp; forma qu&ecedil; e&longs;t ip&longs;a agendi ratio: ac patientis, tanquam actus primus: <lb/>proptere&agrave; qu&ograve;d forma <expan abbr="qu&aelig;d&atilde;">qu&aelig;dam</expan> e&longs;t in patiente <expan abbr="produc&etilde;da">producenda</expan>. </s><s>Neque verum arbitror, ni&longs;i per <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan> <lb/>admodum &amp; vald&egrave; remot&egrave;, <expan abbr="action&etilde;">actionem</expan> e&longs;&longs;e motum in agente, quia non procedit cum interitu form&ecedil; <lb/>pr&aelig;cedentis, &longs;ed &longs;i fort&egrave;, c&ugrave;m &longs;it mutatio impedimenti; motus &amp; corruptio &longs;tatus anteceden&shy;<lb/>tis erit in impedimento per &longs;e, ex euento in accidens redundabit. </s><s>Sed h&ecedil;c po&longs;te&agrave; copio&longs;ius. <lb/></s><s>Verumenimuer&ograve; di&longs;tinxerim ego libenti&longs;sim&egrave; de natura actionis pro duplici ratione pote&longs;ta&shy;<lb/>tis actuo&longs;&aelig; ex qua pendet, aut enim e&longs;t ratione vtens, aut ratione carens, ea qu&aelig; ratione  <arrow.to.target n="marg1115"></arrow.to.target><lb/>bitur. </s><s>Ne igitur, aut ea ponamus qu&ecedil; fieri non po&longs;&longs;unt, aut numen diuinum aliqua ex parte macu&shy;<lb/>lemus, conce&longs;&longs;o opus e&longs;t, non <expan abbr="o&etilde;m">oemm</expan> actionem agentis e&longs;&longs;e perfectionem. </s><s>C&ecedil;ter&ugrave;m, <expan abbr="q&mtilde;">qmm</expan> progre&longs;&longs;us <lb/>ab omni pote&longs;tate ad <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> e&longs;t perfectio qu&ecedil;dam, inde fit, vt in quolibet <expan abbr="ag&etilde;te">agente</expan> perfectio &longs;it ip&longs;a <lb/>actio; cum <expan abbr=".n.">enim</expan> gemina &longs;it pote&longs;tast prima quidem qu&ecedil; e&longs;t ad actum primum, hic ver&ograve; e&longs;t forma, ac <lb/>&longs;ecunda qu&ecedil; dirigitur ad <expan abbr="act&utilde;">actum</expan> &longs;ecundum qui e&longs;t ip&longs;a functio, ergo &amp; h&aelig;c agentis perfectio &longs;it ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;t. </s><s><expan abbr="Quanqu&atilde;">Quanquam</expan> nihil ob&longs;tat eam qu&ecedil; perfectio e&longs;t agentis, aliis <expan abbr="c&otilde;icari">conicari</expan>, quo fit, vt &longs;it vn&agrave; perfe&shy;<lb/>ctio duorum, atque agentis prim&ugrave;m tanquam &longs;ecundus actus: <expan abbr="q&ntilde;quidem">qnnquidem</expan> ip&longs;i &longs;ub&longs;ternitur actu <lb/>&longs;ub&longs;tantia quod e&longs;t agens &amp; forma qu&ecedil; e&longs;t ip&longs;a agendi ratio: ac patientis, tanquam actus primus: <lb/>proptere&agrave; qu&ograve;d forma <expan abbr="qu&aelig;d&atilde;">qu&aelig;dam</expan> e&longs;t in patiente <expan abbr="produc&etilde;da">producenda</expan>. </s><s>Neque verum arbitror, ni&longs;i per <expan abbr="accid&etilde;s">accidens</expan> <lb/>admodum &amp; vald&egrave; remot&egrave;, <expan abbr="action&etilde;">actionem</expan> e&longs;&longs;e motum in agente, quia non procedit cum interitu form&ecedil; <lb/>pr&aelig;cedentis, &longs;ed &longs;i fort&egrave;, c&ugrave;m &longs;it mutatio impedimenti; motus &amp; corruptio &longs;tatus anteceden&shy;<lb/>tis erit in impedimento per &longs;e, ex euento in accidens redundabit. </s><s>Sed h&ecedil;c po&longs;te&agrave; copio&longs;ius. <lb/></s><s>Verumenimuer&ograve; di&longs;tinxerim ego libenti&longs;sim&egrave; de natura actionis pro duplici ratione pote&longs;ta&shy;<lb/>tis actuo&longs;&aelig; ex qua pendet, aut enim e&longs;t ratione vtens, aut ratione carens, ea qu&aelig; ratione
 <pb pagenum="148"/>vtitur, e&longs;t &longs;an&egrave; per accidens obnoxia mutationi; ide&ograve; planum e&longs;t eam &egrave; pote&longs;tate transferri ad <lb/> <pb pagenum="148"/>vtitur, e&longs;t &longs;an&egrave; per accidens obnoxia mutationi; ide&ograve; planum e&longs;t eam &egrave; pote&longs;tate transferri ad <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1116"></arrow.to.target><lb/>actum atque ita plan&egrave; perfici, at vbi ratione carent, adhuc &longs;pectandam e&longs;&longs;e puto rationem quam <lb/>obtinet ad agens in primis cuius dicitur e&longs;&longs;e perfectio quam &longs;an&egrave; re ip&longs;a non di&longs;tinguendam <lb/>puto ab operantis rei forma, &longs;iue e&longs;&longs;entia, <expan abbr="eandem&qacute;">eandemque</expan>. </s><s>exi&longs;timo vnam e&longs;&longs;e cum ip&longs;a, e&longs;&longs;e impartibi&shy;<lb/>lem. nihil in &longs;e habentem quod pr&aelig;&longs;eferat plus &amp; minus: deinde ver&ograve; erga patiens, quo di&longs;tin&shy;<lb/>guitur &agrave; forma agentis, atque habet aliquid partibilis, &amp; plus &amp; minus, &amp; hoc po&longs;teriore modo <lb/>actionem;. </s><s>Phy&longs;. </s><s>&longs;umi a&longs;&longs;euerarem. </s><s>Intrin&longs;ecus ergo in pote&longs;tatibus qu&aelig; ratione non vtuntur, <lb/>nihil accedit perfectionis. </s><s>Itaque ce&longs;&longs;ant obiectiones nuper allat&aelig;, &longs;iquidem Peripatetic&egrave; &longs;ta&shy;<lb/>tuamus illas pote&longs;tates qu&aelig; ab aduer&longs;ario &longs;umpt&aelig; &longs;unt, ratione carere, tum &longs;an&egrave; imperfecta fo&shy;<lb/>rent aliquando, &longs;iquo modo variarentur intrin&longs;ecus. </s><s>H&aelig;c qu&aelig; nos v&longs;que adhuc expo&longs;uimus, <lb/>pr&aelig;bent nobis an&longs;am diluendi complures obiectiones qu&aelig; contra actionis <expan abbr="pa&longs;sionis&qacute;">pa&longs;sionisque</expan>. </s><s>naturam <lb/>afferri &longs;olent, &amp; in&longs;tar corollarij nonnulla decernendi pr&aelig;tere&agrave; de ip&longs;o motu. </s><s>Nam &longs;i obieceris; <lb/>cuius pote&longs;tas, eiu&longs;dem quoque fore actum; pote&longs;tatem ver&ograve; efficientis e&longs;&longs;e. </s><s>T&ugrave;m pr&aelig;tere&agrave;, quo&shy;<lb/>niam illo fundatur actio cuius participat conditiones; &longs;ed agentis, non autem patientis, condi&shy;<lb/>tiones participat: nimir&ugrave;m, quia tamet&longs;i duo ligna comburuntur ab vno igni, vna <expan abbr="c&etilde;&longs;etur">cen&longs;etur</expan> actio, <lb/>non du&aelig;. </s><s>Po&longs;trem&ograve;, e&longs;&longs;e agens e&longs;t per actionem tanquam per formam, &longs;icut e&longs;&longs;e album e&longs;t per <lb/> <arrow.to.target n="marg1116"></arrow.to.target><lb/>actum atque ita plan&egrave; perfici, at vbi ratione carent, adhuc &longs;pectandam e&longs;&longs;e puto rationem quam <lb/>obtinet ad agens in primis cuius dicitur e&longs;&longs;e perfectio quam &longs;an&egrave; re ip&longs;a non di&longs;tinguendam <lb/>puto ab operantis rei forma, &longs;iue e&longs;&longs;entia, <expan abbr="eandem&qacute;">eandemque</expan>. </s><s>exi&longs;timo vnam e&longs;&longs;e cum ip&longs;a, e&longs;&longs;e impartibi&shy;<lb/>lem. nihil in &longs;e habentem quod pr&aelig;&longs;eferat plus &amp; minus: deinde ver&ograve; erga patiens, quo di&longs;tin&shy;<lb/>guitur &agrave; forma agentis, atque habet aliquid partibilis, &amp; plus &amp; minus, &amp; hoc po&longs;teriore modo <lb/>actionem;. </s><s>Phy&longs;. </s><s>&longs;umi a&longs;&longs;euerarem. </s><s>Intrin&longs;ecus ergo in pote&longs;tatibus qu&aelig; ratione non vtuntur, <lb/>nihil accedit perfectionis. </s><s>Itaque ce&longs;&longs;ant obiectiones nuper allat&aelig;, &longs;iquidem Peripatetic&egrave; &longs;ta&shy;<lb/>tuamus illas pote&longs;tates qu&aelig; ab aduer&longs;ario &longs;umpt&aelig; &longs;unt, ratione carere, tum &longs;an&egrave; imperfecta fo&shy;<lb/>rent aliquando, &longs;iquo modo variarentur intrin&longs;ecus. </s><s>H&aelig;c qu&aelig; nos v&longs;que adhuc expo&longs;uimus, <lb/>pr&aelig;bent nobis an&longs;am diluendi complures obiectiones qu&aelig; contra actionis <expan abbr="pa&longs;sionis&qacute;">pa&longs;sionisque</expan>. </s><s>naturam <lb/>afferri &longs;olent, &amp; in&longs;tar corollarij nonnulla decernendi pr&aelig;tere&agrave; de ip&longs;o motu. </s><s>Nam &longs;i obieceris; <lb/>cuius pote&longs;tas, eiu&longs;dem quoque fore actum; pote&longs;tatem ver&ograve; efficientis e&longs;&longs;e. </s><s>T&ugrave;m pr&aelig;tere&agrave;, quo&shy;<lb/>niam illo fundatur actio cuius participat conditiones; &longs;ed agentis, non autem patientis, condi&shy;<lb/>tiones participat: nimir&ugrave;m, quia tamet&longs;i duo ligna comburuntur ab vno igni, vna <expan abbr="c&etilde;&longs;etur">cen&longs;etur</expan> actio, <lb/>non du&aelig;. </s><s>Po&longs;trem&ograve;, e&longs;&longs;e agens e&longs;t per actionem tanquam per formam, &longs;icut e&longs;&longs;e album e&longs;t per <lb/>
Line 5625 
Line 5485 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>ZIMARA non &longs;emel attigit hanc qu&aelig;&longs;tionem, &longs;iue illam &longs;&aelig;pius obiecerit, vt &longs;ua con&longs;tan&shy;<lb/>tia nobis eam magis per&longs;uaderet, &longs;iue vt aliquorum doctrinam obiter arguere vellet, &amp; ad <lb/>illud argumentum quod ab in&longs;trumentorum oppo&longs;itione ductum e&longs;t, ita dicebat, non <expan abbr="nece&longs;&longs;ari&utilde;">nece&longs;&longs;arium</expan> <lb/>e&longs;&longs;e, vt contraria ex contrariis formis extarent, &longs;ed &longs;ufficere &longs;i diuer&longs;&aelig; fuerint. </s><s>Pr&ecedil;tere&agrave; monebat <lb/> <s>ZIMARA non &longs;emel attigit hanc qu&aelig;&longs;tionem, &longs;iue illam &longs;&aelig;pius obiecerit, vt &longs;ua con&longs;tan&shy;<lb/>tia nobis eam magis per&longs;uaderet, &longs;iue vt aliquorum doctrinam obiter arguere vellet, &amp; ad <lb/>illud argumentum quod ab in&longs;trumentorum oppo&longs;itione ductum e&longs;t, ita dicebat, non <expan abbr="nece&longs;&longs;ari&utilde;">nece&longs;&longs;arium</expan> <lb/>e&longs;&longs;e, vt contraria ex contrariis formis extarent, &longs;ed &longs;ufficere &longs;i diuer&longs;&aelig; fuerint. </s><s>Pr&ecedil;tere&agrave; monebat <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1294"></arrow.to.target><lb/>etiam &longs;i differenti&aelig; contrari&aelig; forent, non &longs;equi nihilominus formas e&longs;&longs;e contrarias; ver&ugrave;m &amp; eas <lb/>e&longs;&longs;e diuer&longs;as ill&ograve; fort&egrave; re&longs;piciens, qu&ograve;d c&ugrave;m form&aelig; con&longs;tent ex materia qu&aelig; cadit in mentem, <lb/>cui nihil e&longs;t contrarium, qu&ograve;d nihil &longs;it form&aelig; contrarium tanquam toti. </s><s>Veruntamen &longs;i diuer&longs;&ecedil; <lb/>&longs;unt, cur hoc ex hoc fit, &amp; hoc cum illo mutatur, nec quodlibet abit in quodlibet, aut generatur <lb/>ex quolibet? </s><s>Cert&egrave; nil aliud re&longs;pondebit, &agrave;c communionem materi&aelig;. </s><s>Ergo, inquam, &longs;unt diuer&shy;<lb/>&longs;&aelig; form&aelig; in aliquo: igitur &amp; contrari&aelig;. </s><s>Et talis <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;t contrariorum ratio. </s><s>Necnon forma per &longs;e <lb/>e&longs;t vltimus terminus, itaque e&longs;t &longs;implex: de eius oppo&longs;itione igitur erat dicendum. </s><s>Terti&ograve; con&shy;<lb/>cedit differentias e&longs;&longs;e contrarias: at &longs;unt &longs;ub&longs;tanti&aelig;. </s><s>Et &longs;ub&longs;tanti&aelig; igitur aliquid erit contrarium. <lb/></s><s>Apud nos plurimum valet Ari&longs;totelis auctoritas, pr&aelig;&longs;ertim &longs;i ratione confirmari po&longs;sit, is cert&egrave; <lb/>in &longs;ub&longs;tantia, &longs;eu potius inter &longs;ub&longs;tantias oppo&longs;itionem, <expan abbr="atq;">atque</expan> illam quidem po&longs;itiuam con&longs;tituit, <lb/>&amp; quanquam cen&longs;uit oppo&longs;itum in pr&aelig;dicamentis, hanc controuer&longs;iam tollunt Alexander, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>Simplicius allata di&longs;tinctione &longs;ub&longs;tantiarum: etenim ip&longs;&aelig; &longs;unt &longs;implices, aut compo&longs;it&aelig;, oppo&shy;<lb/>&longs;itionem plan&egrave; fatentes e&longs;&longs;e inter &longs;ub&longs;tantias &longs;implices, huiu&longs;modi ver&ograve; &longs;unt form&aelig;: nam mate&shy;<lb/>ria nulli e&longs;t contraria; at compo&longs;it&ecedil; carent contrario. </s><s>Ergo de materia &amp; de compo&longs;ito dicta <lb/> <arrow.to.target n="marg1294"></arrow.to.target><lb/>etiam &longs;i differenti&aelig; contrari&aelig; forent, non &longs;equi nihilominus formas e&longs;&longs;e contrarias; ver&ugrave;m &amp; eas <lb/>e&longs;&longs;e diuer&longs;as ill&ograve; fort&egrave; re&longs;piciens, qu&ograve;d c&ugrave;m form&aelig; con&longs;tent ex materia qu&aelig; cadit in mentem, <lb/>cui nihil e&longs;t contrarium, qu&ograve;d nihil &longs;it form&aelig; contrarium tanquam toti. </s><s>Veruntamen &longs;i diuer&longs;&ecedil; <lb/>&longs;unt, cur hoc ex hoc fit, &amp; hoc cum illo mutatur, nec quodlibet abit in quodlibet, aut generatur <lb/>ex quolibet? </s><s>Cert&egrave; nil aliud re&longs;pondebit, &agrave;c communionem materi&aelig;. </s><s>Ergo, inquam, &longs;unt diuer&shy;<lb/>&longs;&aelig; form&aelig; in aliquo: igitur &amp; contrari&aelig;. </s><s>Et talis <expan abbr=".n.">enim</expan> e&longs;t contrariorum ratio. </s><s>Necnon forma per &longs;e <lb/>e&longs;t vltimus terminus, itaque e&longs;t &longs;implex: de eius oppo&longs;itione igitur erat dicendum. </s><s>Terti&ograve; con&shy;<lb/>cedit differentias e&longs;&longs;e contrarias: at &longs;unt &longs;ub&longs;tanti&aelig;. </s><s>Et &longs;ub&longs;tanti&aelig; igitur aliquid erit contrarium. <lb/></s><s>Apud nos plurimum valet Ari&longs;totelis auctoritas, pr&aelig;&longs;ertim &longs;i ratione confirmari po&longs;sit, is cert&egrave; <lb/>in &longs;ub&longs;tantia, &longs;eu potius inter &longs;ub&longs;tantias oppo&longs;itionem, <expan abbr="atq;">atque</expan> illam quidem po&longs;itiuam con&longs;tituit, <lb/>&amp; quanquam cen&longs;uit oppo&longs;itum in pr&aelig;dicamentis, hanc controuer&longs;iam tollunt Alexander, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>Simplicius allata di&longs;tinctione &longs;ub&longs;tantiarum: etenim ip&longs;&aelig; &longs;unt &longs;implices, aut compo&longs;it&aelig;, oppo&shy;<lb/>&longs;itionem plan&egrave; fatentes e&longs;&longs;e inter &longs;ub&longs;tantias &longs;implices, huiu&longs;modi ver&ograve; &longs;unt form&aelig;: nam mate&shy;<lb/>ria nulli e&longs;t contraria; at compo&longs;it&ecedil; carent contrario. </s><s>Ergo de materia &amp; de compo&longs;ito dicta <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1295"></arrow.to.target><lb/>Ari&longs;totelis accipienda, vbicunque talis oppo&longs;itio de &longs;ub&longs;tantia tollatur. </s><s>Quocirca in pr&aelig;dica&shy;<lb/>mentis non de &longs;ub&longs;tantia &longs;impliciter exi&longs;timabimus ea verba pronunciata, ver&ugrave;m de compo&longs;ita <lb/>tant&ugrave;m de qua defendimus con&longs;tanter verba fieri in eo libro, nihil autem de &longs;implici, neque id <lb/>iniuria: c&ugrave;m <expan abbr=".n.">enim</expan> liber ille &longs;it <foreign lang="greek">ei)sagwgiko\s</foreign>, atque etiam Auerrois te&longs;timonio ruditer exquirat no&shy;<lb/>tiones pr&ecedil;dicamentorum, &amp; potius figuram dictionis, qu&agrave;m elementa ip&longs;orum, &longs;iquidem h&aelig;c <lb/>pleniorem rerum intelligentiam flagitarent, ide&ograve; mentio facta e&longs;t ibi de &longs;ub&longs;tantia compo&longs;ita, <lb/>quemadmodum de ip&longs;a quoque t&ugrave;m 4. Met. t&ugrave;m etiam &longs;ub initium 7. memini&longs;&longs;e legitur Ari&longs;to&shy;<lb/>les: nanque ibi ip&longs;ius elementa prim&ugrave;m ve&longs;tigare c&oelig;pit. </s><s>Qu&ograve;d &longs;i contra dubitaueris, quemad&shy;<lb/>modum etiam fecit Alexander hoc modo. </s><s>Si partes &longs;unt contrari&aelig;, ergo &amp; totum, quod confla&shy;<lb/>tur &egrave; contrariis, erit alteri toti <expan abbr="contrari&utilde;">contrarium</expan>, etiam notat in hoc argumento <expan abbr="fallaci&atilde;">fallaciam</expan> &longs;ummus ille vir. <lb/></s><s>Neque enim, inquit, valet argumentum &agrave; partibus ad totum, ni&longs;i partes vniuer&longs;&ecedil; &longs;int vniu&longs;modi, <lb/>veluti &longs;i vnum foret &egrave; nigro &amp; amaro, contrarium foret alteri, quod con&longs;taret ex albo &amp; dulci. <lb/></s><s>Nam con&longs;tat totum &egrave; diuer&longs;o genere partium. </s><s>C&ugrave;m igitur earum aliqu&aelig; materi&aelig; vim obti&shy;<lb/>neant, ali&aelig; form&aelig; in &longs;ub&longs;tantia: materia ver&ograve; nulli contraria &longs;it; quin, <expan abbr="neq;">neque</expan> omnes form&aelig; partes; <lb/>proptereaqu&ograve;d eius partes &longs;unt differenti&ecedil;, &longs;ingulas <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> differentias vnius &longs;peciei &longs;ingulis alterius  <arrow.to.target n="marg1295"></arrow.to.target><lb/>Ari&longs;totelis accipienda, vbicunque talis oppo&longs;itio de &longs;ub&longs;tantia tollatur. </s>                                                                <s>Quocirca in pr&aelig;dica&shy;<lb/>mentis non de &longs;ub&longs;tantia &longs;impliciter exi&longs;timabimus ea verba pronunciata, ver&ugrave;m de compo&longs;ita <lb/>tant&ugrave;m de qua defendimus con&longs;tanter verba fieri in eo libro, nihil autem de &longs;implici, neque id <lb/>iniuria: c&ugrave;m <expan abbr=".n.">enim</expan> liber ille &longs;it <foreign lang="greek">ei)sagwgiko\s</foreign>, atque etiam Auerrois te&longs;timonio ruditer exquirat no&shy;<lb/>tiones pr&ecedil;dicamentorum, &amp; potius figuram dictionis, qu&agrave;m elementa ip&longs;orum, &longs;iquidem h&aelig;c <lb/>pleniorem rerum intelligentiam flagitarent, ide&ograve; mentio facta e&longs;t ibi de &longs;ub&longs;tantia compo&longs;ita, <lb/>quemadmodum de ip&longs;a quoque t&ugrave;m 4. Met. t&ugrave;m etiam &longs;ub initium 7. memini&longs;&longs;e legitur Ari&longs;to&shy;<lb/>les: nanque ibi ip&longs;ius elementa prim&ugrave;m ve&longs;tigare c&oelig;pit. </s>                                                                <s>Qu&ograve;d &longs;i contra dubitaueris, quemad&shy;<lb/>modum etiam fecit Alexander hoc modo. </s>                                                                <s>Si partes &longs;unt contrari&aelig;, ergo &amp; totum, quod confla&shy;<lb/>tur &egrave; contrariis, erit alteri toti <expan abbr="contrari&utilde;">contrarium</expan>, etiam notat in hoc argumento <expan abbr="fallaci&atilde;">fallaciam</expan> &longs;ummus ille vir. <lb/></s>                                                                <s>Neque enim, inquit, valet argumentum &agrave; partibus ad totum, ni&longs;i partes vniuer&longs;&ecedil; &longs;int vniu&longs;modi, <lb/>veluti &longs;i vnum foret &egrave; nigro &amp; amaro, contrarium foret alteri, quod con&longs;taret ex albo &amp; dulci. <lb/></s>                                                                <s>Nam con&longs;tat totum &egrave; diuer&longs;o genere partium. </s>                                                                <s>C&ugrave;m igitur earum aliqu&aelig; materi&aelig; vim obti&shy;<lb/>neant, ali&aelig; form&aelig; in &longs;ub&longs;tantia: materia ver&ograve; nulli contraria &longs;it; quin, <expan abbr="neq;">neque</expan> omnes form&aelig; partes; <lb/>proptereaqu&ograve;d eius partes &longs;unt differenti&ecedil;, &longs;ingulas <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> differentias vnius &longs;peciei &longs;ingulis alterius
 <pb pagenum="176"/>differentiis e&longs;&longs;e contrarias non nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s><s>Si ergo partes contrarium non omnes habeat, neque <lb/> <pb pagenum="176"/>differentiis e&longs;&longs;e contrarias non nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s><s>Si ergo partes contrarium non omnes habeat, neque <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1296"></arrow.to.target><lb/>item ea qu&aelig; conflatur ex ip&longs;is erunt nece&longs;&longs;ari&ograve; contraria. </s><s>Neque &longs;an&egrave; nece&longs;&longs;arium e&longs;t argu&shy;<lb/>mentum a partibus ad totum, vt etiam &longs;i fuerint omnes con&longs;imiles, addo etiam, vniu&longs;modi, non <lb/>idcirco idem iudicium de toto fieri po&longs;sit, vt de motu c&ecedil;li totius &amp; partium, quemadmodum <lb/>&longs;uo loco &longs;ignificabitur. </s><s>Et cau&longs;&longs;a varietatis h&aelig;c e&longs;t: quoniam totum aliquid form&aelig; pr&aelig;&longs;efert <lb/>vltra partes, qu&aelig; c&ugrave;m di&longs;tincta &longs;it &agrave; natura partium, diuer&longs;orum quoque attributorum e&longs;t cau&longs;&longs;a <lb/>in toto. </s><s>propter hanc ergo differentiam form&aelig;, &longs;eu rationis formalis in eo argumento latet falla&shy;<lb/>cia &longs;ecundum figuram dictionis, quam &longs;i &longs;pecificare velis, ita dices. </s><s>Nam totum &longs;ignificat quale <lb/>aliquid, partes autem hoc &longs;olum. </s><s>Et plan&egrave; &longs;ic rect&egrave; dubitatio tollitur. </s><s>C&ugrave;m c&ecedil;teroquin illud <lb/>quod etiam alibi &longs;tudens euertere con&longs;imilem obiectionem, docebat Alexander Themi&longs;tio te&longs;te, <lb/>c&ugrave;m elementum con&longs;tet &egrave; pluribus differentiis, calore, frigore, pellucido: ex his nonnullas e&longs;&longs;e <lb/>contrarias, ali&agrave;s ver&ograve; minim&egrave;. </s><s>Igitur quando ex his t&ugrave;m contrariis, t&ugrave;m non contrariis compo&shy;<lb/>natur elementum, totum toti non erit contrarium haud &longs;atisfaciat obiectioni, ni&longs;i etiam materia <lb/>c&ugrave;m differentiarum cumulo comprehendatur. </s><s>Quid enim prohibet omnes oppo&longs;itas differen&shy;<lb/>tias in duabus partibus collocare, pr&aelig;&longs;ertim &longs;i ex cuiu&longs;libet differenti&aelig; complexione genus fieri <lb/>con&longs;tituimus, quod rect&egrave; aduertenti &longs;ecundum Po&longs;t. Anal. </s><s>dicere nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt ex lucido &amp; opa&shy;<lb/>co c&ecedil;teris oppo&longs;itionibus &longs;euocatis: cur enim h&ecedil;c contraria non erunt? </s><s>Sic non euitabit oppo&longs;i&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1296"></arrow.to.target><lb/>item ea qu&aelig; conflatur ex ip&longs;is erunt nece&longs;&longs;ari&ograve; contraria. </s><s>Neque &longs;an&egrave; nece&longs;&longs;arium e&longs;t argu&shy;<lb/>mentum a partibus ad totum, vt etiam &longs;i fuerint omnes con&longs;imiles, addo etiam, vniu&longs;modi, non <lb/>idcirco idem iudicium de toto fieri po&longs;sit, vt de motu c&ecedil;li totius &amp; partium, quemadmodum <lb/>&longs;uo loco &longs;ignificabitur. </s><s>Et cau&longs;&longs;a varietatis h&aelig;c e&longs;t: quoniam totum aliquid form&aelig; pr&aelig;&longs;efert <lb/>vltra partes, qu&aelig; c&ugrave;m di&longs;tincta &longs;it &agrave; natura partium, diuer&longs;orum quoque attributorum e&longs;t cau&longs;&longs;a <lb/>in toto. </s><s>propter hanc ergo differentiam form&aelig;, &longs;eu rationis formalis in eo argumento latet falla&shy;<lb/>cia &longs;ecundum figuram dictionis, quam &longs;i &longs;pecificare velis, ita dices. </s><s>Nam totum &longs;ignificat quale <lb/>aliquid, partes autem hoc &longs;olum. </s><s>Et plan&egrave; &longs;ic rect&egrave; dubitatio tollitur. </s><s>C&ugrave;m c&ecedil;teroquin illud <lb/>quod etiam alibi &longs;tudens euertere con&longs;imilem obiectionem, docebat Alexander Themi&longs;tio te&longs;te, <lb/>c&ugrave;m elementum con&longs;tet &egrave; pluribus differentiis, calore, frigore, pellucido: ex his nonnullas e&longs;&longs;e <lb/>contrarias, ali&agrave;s ver&ograve; minim&egrave;. </s><s>Igitur quando ex his t&ugrave;m contrariis, t&ugrave;m non contrariis compo&shy;<lb/>natur elementum, totum toti non erit contrarium haud &longs;atisfaciat obiectioni, ni&longs;i etiam materia <lb/>c&ugrave;m differentiarum cumulo comprehendatur. </s><s>Quid enim prohibet omnes oppo&longs;itas differen&shy;<lb/>tias in duabus partibus collocare, pr&aelig;&longs;ertim &longs;i ex cuiu&longs;libet differenti&aelig; complexione genus fieri <lb/>con&longs;tituimus, quod rect&egrave; aduertenti &longs;ecundum Po&longs;t. Anal. </s><s>dicere nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt ex lucido &amp; opa&shy;<lb/>co c&ecedil;teris oppo&longs;itionibus &longs;euocatis: cur enim h&ecedil;c contraria non erunt? </s><s>Sic non euitabit oppo&longs;i&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1297"></arrow.to.target><lb/>tionem &longs;ub&longs;tantia compo&longs;ita. </s><s>Noui h&icirc;c ego reclamare D. Thomam &amp; Ioannem Iandunum <lb/><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> alioquin ho&longs;tem, &longs;eu potius irri&longs;orem D. Thom&ecedil;, cum ip&longs;o <expan abbr="con&longs;entient&etilde;">con&longs;entientem</expan> in hoc: hunc quidem <lb/> <arrow.to.target n="marg1297"></arrow.to.target><lb/>tionem &longs;ub&longs;tantia compo&longs;ita. </s><s>Noui h&icirc;c ego reclamare D. Thomam &amp; Ioannem Iandunum <lb/><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> alioquin ho&longs;tem, &longs;eu potius irri&longs;orem D. Thom&ecedil;, cum ip&longs;o <expan abbr="con&longs;entient&etilde;">con&longs;entientem</expan> in hoc: hunc quidem <lb/>
Line 5724 
Line 5584 
 <arrow.to.target n="marg1323"></arrow.to.target><lb/>ibi quoque contraria reperiuntur, qu&aelig; .&longs;. </s><s>&longs;int prima ratio motus, itaque efficitur vbi contraria <lb/>non &longs;int, qu&ecedil; &longs;int prima ratio motus, neque ibi fore motum. </s><s>Quod ver&ograve; additur. </s><s>Inter acciden&shy;<lb/>tia quoque progre&longs;&longs;um e&longs;&longs;e ab eo quod e&longs;t ad id quod non e&longs;t: fateor equidem, &amp; tunc aio pro&shy;<lb/>gre&longs;&longs;um illum con&longs;tituere mutationem. </s><s>C&ugrave;m ver&ograve; in&longs;tes: eos e&longs;&longs;e terminos proximos, qu&ograve;d <lb/>ex eo quod non e&longs;t, quatenus non e&longs;t, illa mutatio fiat: Re&longs;pondeo, vel ibi non di&longs;tinxi&longs;&longs;e Ari&shy;<lb/>&longs;totelem mutationem &agrave; motu, &longs;ed vtranque communiter accepi&longs;&longs;e, &amp; concepi&longs;&longs;e motum &longs;ub ra&shy;<lb/>tione formali tran&longs;mutationis, vel intelligi vocem <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> analogic&egrave; primum de &longs;ub&longs;tantia, deinde <lb/>de accidentibus, nanque &amp; in ip&longs;is e&longs;t progre&longs;&longs;us ab ente ad non ens. </s><s>Ita vt ea vox, <emph type="italics"/>quatenus<emph.end type="italics"/> ana&shy;<lb/>logic&egrave; capiatur, non &longs;ecund&ugrave;m omneis illas conditioneis qu&aelig; 1. Po&longs;t. de&longs;cript&aelig; &longs;unt: nimir&ugrave;m <lb/>qu&ograve;d omni per &longs;e &amp; nece&longs;&longs;ario, necnon &aelig;qualiter conueniat aliquod attributum, &longs;ed hoc loco <lb/>qu&ograve;d vniuers&egrave; in&longs;it: &longs;iquidem in omni tran&longs;mutatione &longs;it ea <expan abbr="terminor&utilde;">terminorum</expan> oppo&longs;itio. </s><s>Po&longs;tremum <lb/>quoque tollitur h&aelig;c machina. </s><s>C&ugrave;m enim accipiatur, vbi &longs;unt contraria, ibi e&longs;&longs;e intentionem &amp; <lb/><expan abbr="remi&longs;sion&etilde;">remi&longs;sionem</expan>. </s><s>Negamus. </s><s>C&ugrave;m approbes. </s><s>Omne plus &amp; minus, <expan abbr="inqui&etilde;s">inquiens</expan>, fieri ex mi&longs;tura <expan abbr="c&otilde;trarior&utilde;">contrariorum</expan>.  <arrow.to.target n="marg1323"></arrow.to.target><lb/>ibi quoque contraria reperiuntur, qu&aelig; .&longs;. </s><s>&longs;int prima ratio motus, itaque efficitur vbi contraria <lb/>non &longs;int, qu&ecedil; &longs;int prima ratio motus, neque ibi fore motum. </s><s>Quod ver&ograve; additur. </s><s>Inter acciden&shy;<lb/>tia quoque progre&longs;&longs;um e&longs;&longs;e ab eo quod e&longs;t ad id quod non e&longs;t: fateor equidem, &amp; tunc aio pro&shy;<lb/>gre&longs;&longs;um illum con&longs;tituere mutationem. </s><s>C&ugrave;m ver&ograve; in&longs;tes: eos e&longs;&longs;e terminos proximos, qu&ograve;d <lb/>ex eo quod non e&longs;t, quatenus non e&longs;t, illa mutatio fiat: Re&longs;pondeo, vel ibi non di&longs;tinxi&longs;&longs;e Ari&shy;<lb/>&longs;totelem mutationem &agrave; motu, &longs;ed vtranque communiter accepi&longs;&longs;e, &amp; concepi&longs;&longs;e motum &longs;ub ra&shy;<lb/>tione formali tran&longs;mutationis, vel intelligi vocem <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> analogic&egrave; primum de &longs;ub&longs;tantia, deinde <lb/>de accidentibus, nanque &amp; in ip&longs;is e&longs;t progre&longs;&longs;us ab ente ad non ens. </s><s>Ita vt ea vox, <emph type="italics"/>quatenus<emph.end type="italics"/> ana&shy;<lb/>logic&egrave; capiatur, non &longs;ecund&ugrave;m omneis illas conditioneis qu&aelig; 1. Po&longs;t. de&longs;cript&aelig; &longs;unt: nimir&ugrave;m <lb/>qu&ograve;d omni per &longs;e &amp; nece&longs;&longs;ario, necnon &aelig;qualiter conueniat aliquod attributum, &longs;ed hoc loco <lb/>qu&ograve;d vniuers&egrave; in&longs;it: &longs;iquidem in omni tran&longs;mutatione &longs;it ea <expan abbr="terminor&utilde;">terminorum</expan> oppo&longs;itio. </s><s>Po&longs;tremum <lb/>quoque tollitur h&aelig;c machina. </s><s>C&ugrave;m enim accipiatur, vbi &longs;unt contraria, ibi e&longs;&longs;e intentionem &amp; <lb/><expan abbr="remi&longs;sion&etilde;">remi&longs;sionem</expan>. </s><s>Negamus. </s><s>C&ugrave;m approbes. </s><s>Omne plus &amp; minus, <expan abbr="inqui&etilde;s">inquiens</expan>, fieri ex mi&longs;tura <expan abbr="c&otilde;trarior&utilde;">contrariorum</expan>.
 <pb pagenum="181"/> <pb pagenum="181"/>
 <arrow.to.target n="marg1324"></arrow.to.target><lb/>Dicimus eam propo&longs;itionem non e&longs;&longs;e veram &longs;impliciter, &longs;ed id requiri, vt .&longs;. </s><s>intentio &amp; remi&longs;sio <lb/>fiat eadem forma permanente, quod &longs;olum euenit accidenti. </s><s>Accidit enim albedinem e&longs;&longs;e &amp; in <lb/>&longs;exto &amp; in octauo gradu, c&ugrave;m &longs;it diuidua. </s><s>At in eadem &longs;ub&longs;tantia &amp; in eo quod e&longs;t e&longs;&longs;e magis <lb/>&amp; minus non e&longs;t, quia manent in indiuiduo, &amp; aliquo vel minimo dempto variantur, non &longs;ecus <lb/>&agrave;c numeri quibus &longs;i apponas aut demas vnitatem, continu&ograve; &longs;pecies eius immutatur. </s><s>Dicimus <lb/>igitur Ari&longs;totelem 5. Phy&longs;. loqui de illa intentione &amp; remi&longs;sione, qu&aelig; fit in eadem &longs;pecie, h&aelig;c <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>&longs;ola fit ex admixtione contrarij. </s><s>Po&longs;tulant etiam plus &amp; minus, &longs;i ex contrariorum temperatio&shy;<lb/>ne na&longs;cuntur, vt fiant circum idem &longs;ubiectum. </s><s>Ita rarius &amp; den&longs;ius in c&ecedil;lo &longs;unt, &longs;ed in diuer&longs;is <lb/>partibus, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s><s>ex contrariis non exi&longs;tunt. </s><s>Pr&aelig;tere&agrave; notatum e&longs;t ex Alexandro quem quoque <lb/>Simplicius e&longs;t &longs;ecutus, e&longs;&longs;e aliud genus intentionis &amp; remi&longs;sionis quod e&longs;t ex humilitate natur&ecedil;, <lb/>quemadmodum in iis qu&aelig; &longs;unt ad vnum, vbi rei natura numeris &longs;ibi quidem conuenientibus ab&shy;<lb/>&longs;oluta e&longs;t, nihilominus vniuer&longs;am amplitudinem primi participati non complectitur. </s><s>quemad&shy;<lb/>modum quantum quod e&longs;t in &longs;uo genere perfectum, non tamen in eorum genere qu&aelig; &longs;unt: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> <lb/>declinat tanti&longs;per &agrave; perfectione &longs;ub&longs;tanti&aelig;. </s><s>H&icirc;c item &amp; plus &amp; minus ex <expan abbr="contrarior&utilde;">contrariorum</expan> admixtio&shy;<lb/>ne non fiunt, &amp; hoc accommodatur ad &longs;ub&longs;tantiam. </s><s>Quapropter &longs;ub&longs;tantia magis minu&longs;&uacute;e di&shy;<lb/>citur, vt &longs;en&longs;ilis, magis qu&agrave;m vniuer&longs;alis, &amp; &longs;pecies magis qu&agrave;m genus. </s><s>Ob <expan abbr="eamq.">eamque</expan> rem dicebat <lb/> <arrow.to.target n="marg1324"></arrow.to.target><lb/>Dicimus eam propo&longs;itionem non e&longs;&longs;e veram &longs;impliciter, &longs;ed id requiri, vt .&longs;. </s><s>intentio &amp; remi&longs;sio <lb/>fiat eadem forma permanente, quod &longs;olum euenit accidenti. </s><s>Accidit enim albedinem e&longs;&longs;e &amp; in <lb/>&longs;exto &amp; in octauo gradu, c&ugrave;m &longs;it diuidua. </s><s>At in eadem &longs;ub&longs;tantia &amp; in eo quod e&longs;t e&longs;&longs;e magis <lb/>&amp; minus non e&longs;t, quia manent in indiuiduo, &amp; aliquo vel minimo dempto variantur, non &longs;ecus <lb/>&agrave;c numeri quibus &longs;i apponas aut demas vnitatem, continu&ograve; &longs;pecies eius immutatur. </s><s>Dicimus <lb/>igitur Ari&longs;totelem 5. Phy&longs;. loqui de illa intentione &amp; remi&longs;sione, qu&aelig; fit in eadem &longs;pecie, h&aelig;c <expan abbr=".n.">enim</expan> <lb/>&longs;ola fit ex admixtione contrarij. </s><s>Po&longs;tulant etiam plus &amp; minus, &longs;i ex contrariorum temperatio&shy;<lb/>ne na&longs;cuntur, vt fiant circum idem &longs;ubiectum. </s><s>Ita rarius &amp; den&longs;ius in c&ecedil;lo &longs;unt, &longs;ed in diuer&longs;is <lb/>partibus, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. </s><s>ex contrariis non exi&longs;tunt. </s><s>Pr&aelig;tere&agrave; notatum e&longs;t ex Alexandro quem quoque <lb/>Simplicius e&longs;t &longs;ecutus, e&longs;&longs;e aliud genus intentionis &amp; remi&longs;sionis quod e&longs;t ex humilitate natur&ecedil;, <lb/>quemadmodum in iis qu&aelig; &longs;unt ad vnum, vbi rei natura numeris &longs;ibi quidem conuenientibus ab&shy;<lb/>&longs;oluta e&longs;t, nihilominus vniuer&longs;am amplitudinem primi participati non complectitur. </s><s>quemad&shy;<lb/>modum quantum quod e&longs;t in &longs;uo genere perfectum, non tamen in eorum genere qu&aelig; &longs;unt: <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> <lb/>declinat tanti&longs;per &agrave; perfectione &longs;ub&longs;tanti&aelig;. </s><s>H&icirc;c item &amp; plus &amp; minus ex <expan abbr="contrarior&utilde;">contrariorum</expan> admixtio&shy;<lb/>ne non fiunt, &amp; hoc accommodatur ad &longs;ub&longs;tantiam. </s><s>Quapropter &longs;ub&longs;tantia magis minu&longs;&uacute;e di&shy;<lb/>citur, vt &longs;en&longs;ilis, magis qu&agrave;m vniuer&longs;alis, &amp; &longs;pecies magis qu&agrave;m genus. </s><s>Ob <expan abbr="eamq.">eamque</expan> rem dicebat <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1325"></arrow.to.target><lb/>Alexander, etiam&longs;i qualitates vtr&aelig;que &longs;umm&aelig; non &longs;int in pluribus elementis, ex <expan abbr="contrarior&utilde;">contrariorum</expan> ta&shy;<lb/>men admixtione tales non e&longs;&longs;e. </s><s>Motus autem ibi e&longs;t, vbi magis &amp; minus &longs;unt ex mixtura con&shy;<lb/>trarij, &amp; vbi talis mixtura plus &amp; minus facit, ibi e&longs;t motus: non <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> vbi plus &amp; minus, ibi mixtu&shy;<lb/>ra contrariorum &amp; motus. </s><s>De illa igitur intentione c&ugrave;m verba faciat Ari&longs;toteles qu&aelig; na&longs;citur <lb/>ex mi&longs;cella contrariorum, &amp; vbi non varietur e&longs;&longs;entia, <expan abbr="plan&utilde;">planum</expan> qu&ograve;d illud plus &amp; minus non per&shy;<lb/>tinet ad &longs;ub&longs;tantiam, neque ex eo motus affinis e&longs;t &longs;ub&longs;tanti&aelig;. </s><s>Quamobrem ad formam argu&shy;<lb/>menti. </s><s>Vbi contraria, ibi magis &amp; minus. </s><s>In &longs;ub&longs;tantia contraria. </s><s>Ergo plus &amp; minus. </s><s>Pro&shy;<lb/>po&longs;itio fal&longs;a e&longs;t, probatio quoque fallax. </s><s>Omne plus &amp; minus ex admixtione contrariorum. <lb/></s><s>Neque enim e&longs;t vniuers&egrave; vera, c&ugrave;m plus &amp; minus &longs;int diuer&longs;i ordinis, &amp; tum ita fiunt, vbi eadem <lb/>forma con&longs;eruetur, &amp; circum idem &longs;ubiectum, nec &longs;it in&aelig;qualis participatio natur&aelig; cuiu&longs;dam, <lb/>qu&aelig; omnia &longs;ecus &longs;e habent in &longs;ub&longs;tantia. </s><s>Sed h&aelig;c &longs;atis.</s></p> <arrow.to.target n="marg1325"></arrow.to.target><lb/>Alexander, etiam&longs;i qualitates vtr&aelig;que &longs;umm&aelig; non &longs;int in pluribus elementis, ex <expan abbr="contrarior&utilde;">contrariorum</expan> ta&shy;<lb/>men admixtione tales non e&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>Motus autem ibi e&longs;t, vbi magis &amp; minus &longs;unt ex mixtura con&shy;<lb/>trarij, &amp; vbi talis mixtura plus &amp; minus facit, ibi e&longs;t motus: non <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> vbi plus &amp; minus, ibi mixtu&shy;<lb/>ra contrariorum &amp; motus. </s>                                                                <s>De illa igitur intentione c&ugrave;m verba faciat Ari&longs;toteles qu&aelig; na&longs;citur <lb/>ex mi&longs;cella contrariorum, &amp; vbi non varietur e&longs;&longs;entia, <expan abbr="plan&utilde;">planum</expan> qu&ograve;d illud plus &amp; minus non per&shy;<lb/>tinet ad &longs;ub&longs;tantiam, neque ex eo motus affinis e&longs;t &longs;ub&longs;tanti&aelig;. </s>                                                                <s>Quamobrem ad formam argu&shy;<lb/>menti. </s>                                                                <s>Vbi contraria, ibi magis &amp; minus. </s>                                                                <s>In &longs;ub&longs;tantia contraria. </s>                                                                <s>Ergo plus &amp; minus. </s>                                                                <s>Pro&shy;<lb/>po&longs;itio fal&longs;a e&longs;t, probatio quoque fallax. </s>                                                                <s>Omne plus &amp; minus ex admixtione contrariorum. <lb/></s>                                                                <s>Neque enim e&longs;t vniuers&egrave; vera, c&ugrave;m plus &amp; minus &longs;int diuer&longs;i ordinis, &amp; tum ita fiunt, vbi eadem <lb/>forma con&longs;eruetur, &amp; circum idem &longs;ubiectum, nec &longs;it in&aelig;qualis participatio natur&aelig; cuiu&longs;dam, <lb/>qu&aelig; omnia &longs;ecus &longs;e habent in &longs;ub&longs;tantia. </s>                                                                <s>Sed h&aelig;c &longs;atis.</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
 <s><margin.target id="marg1322"></margin.target>G</s></p> <s><margin.target id="marg1322"></margin.target>G</s></p>
 <p type="margin"> <p type="margin">
Line 5963 
Line 5823 
 <arrow.to.target n="marg1385"></arrow.to.target><lb/>te&longs;tate ad formam. </s><s>C&ecedil;ter&ugrave;m &longs;icuti materia e&longs;t compo&longs;itum in potentia, ita compo&longs;itum e&longs;t in <lb/>actu ex pr&aelig;&longs;entia form&aelig;; vt prim&ugrave;m enim ade&longs;t forma, compo&longs;itum e&longs;t actu, quod e&longs;t in puncto <lb/>temporis &amp; indiuidu&egrave;, &longs;icut etiam ip&longs;a forma e&longs;t indiuidua. </s><s>Ex quo colligo, ip&longs;um compo&longs;i&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1385"></arrow.to.target><lb/>te&longs;tate ad formam. </s><s>C&ecedil;ter&ugrave;m &longs;icuti materia e&longs;t compo&longs;itum in potentia, ita compo&longs;itum e&longs;t in <lb/>actu ex pr&aelig;&longs;entia form&aelig;; vt prim&ugrave;m enim ade&longs;t forma, compo&longs;itum e&longs;t actu, quod e&longs;t in puncto <lb/>temporis &amp; indiuidu&egrave;, &longs;icut etiam ip&longs;a forma e&longs;t indiuidua. </s><s>Ex quo colligo, ip&longs;um compo&longs;i&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1386"></arrow.to.target><lb/>tum e&longs;&longs;e in potentia patibili materi&aelig;, quia c&ugrave;m &longs;it in potentia, efficitur in actu per tran&longs;mutatio&shy;<lb/>nem materi&aelig; factam ab eo quod e&longs;t actu, &amp; deductionem potenti&aelig; in actum. </s><s>Forma ver&ograve; non <lb/>e&longs;t in materia; quoniam, &longs;i foret in ea, actu iam e&longs;&longs;et, non autem fieret, vt c&ugrave;m in ea e&longs;t actu, iam <lb/>res e&longs;t, non amplius fit, ni&longs;i fort&egrave; intelligamus, eam e&longs;&longs;e in potentia patibili materi&aelig;, quoniam <lb/>materia pote&longs;t per tran&longs;mutationem coniungi cum illa forma, aut quia vis agentis impre&longs;&longs;a fue&shy;<lb/>rit materi&aelig; propter quam materia &longs;ponte moueatur ad formam, aut etiam con&longs;eruetur in aliquo <lb/>in&longs;trumento, veluti de &longs;emine dicunt. </s><s>Sed habet qu&ograve;d &longs;it actu forma in efficiente, &longs;iue illud &longs;pe&shy;<lb/>cie, &longs;eu virtute &longs;imile fuerit. </s><s>Quapropter non &longs;ufficit &longs;ola potentia materi&aelig; ad efficiendum com&shy;<lb/>po&longs;itum, &longs;ed opus e&longs;t pr&aelig;&longs;entia efficientis; quod, c&ugrave;m &longs;it actu, facit, vt materia &longs;it actu, &amp; hoc &longs;it. <lb/></s><s>Sed quoniam hoc non videtur dubitari, ver&ugrave;m illud requiritur, quemadmodum efficiens faciat, <lb/>vt materia &longs;it actu. </s><s>Confugiamus ad Ari&longs;totelem id &longs;&aelig;pe nobis aperientem &amp; confirmantem. <lb/></s><s>nanque ita dicit primum, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> &ldquo;quia efficiens dat <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> materi&aelig;, facit enim materiam quale ip&longs;um <lb/> <arrow.to.target n="marg1386"></arrow.to.target><lb/>tum e&longs;&longs;e in potentia patibili materi&aelig;, quia c&ugrave;m &longs;it in potentia, efficitur in actu per tran&longs;mutatio&shy;<lb/>nem materi&aelig; factam ab eo quod e&longs;t actu, &amp; deductionem potenti&aelig; in actum. </s><s>Forma ver&ograve; non <lb/>e&longs;t in materia; quoniam, &longs;i foret in ea, actu iam e&longs;&longs;et, non autem fieret, vt c&ugrave;m in ea e&longs;t actu, iam <lb/>res e&longs;t, non amplius fit, ni&longs;i fort&egrave; intelligamus, eam e&longs;&longs;e in potentia patibili materi&aelig;, quoniam <lb/>materia pote&longs;t per tran&longs;mutationem coniungi cum illa forma, aut quia vis agentis impre&longs;&longs;a fue&shy;<lb/>rit materi&aelig; propter quam materia &longs;ponte moueatur ad formam, aut etiam con&longs;eruetur in aliquo <lb/>in&longs;trumento, veluti de &longs;emine dicunt. </s><s>Sed habet qu&ograve;d &longs;it actu forma in efficiente, &longs;iue illud &longs;pe&shy;<lb/>cie, &longs;eu virtute &longs;imile fuerit. </s><s>Quapropter non &longs;ufficit &longs;ola potentia materi&aelig; ad efficiendum com&shy;<lb/>po&longs;itum, &longs;ed opus e&longs;t pr&aelig;&longs;entia efficientis; quod, c&ugrave;m &longs;it actu, facit, vt materia &longs;it actu, &amp; hoc &longs;it. <lb/></s><s>Sed quoniam hoc non videtur dubitari, ver&ugrave;m illud requiritur, quemadmodum efficiens faciat, <lb/>vt materia &longs;it actu. </s><s>Confugiamus ad Ari&longs;totelem id &longs;&aelig;pe nobis aperientem &amp; confirmantem. <lb/></s><s>nanque ita dicit primum, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> &ldquo;quia efficiens dat <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> materi&aelig;, facit enim materiam quale ip&longs;um <lb/>
 <arrow.to.target n="marg1387"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t, aut actu, aut virtute perficiendo materiam, &amp; reducendo in actum&rdquo;, c&ugrave;m ante&agrave; foret in poten&shy;<lb/>tia id quod pr&ecedil;&longs;tat prius afficiendo, hoc e&longs;t, exhibendo potentiam accipiendi materi&aelig;, tum dan&shy;<lb/>do formam qu&aelig; ad numerum e&longs;t eadem cum &longs;ua, &longs;ed pr&aelig;&longs;ente materia numero &longs;eparatur pro&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1387"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t, aut actu, aut virtute perficiendo materiam, &amp; reducendo in actum&rdquo;, c&ugrave;m ante&agrave; foret in poten&shy;<lb/>tia id quod pr&ecedil;&longs;tat prius afficiendo, hoc e&longs;t, exhibendo potentiam accipiendi materi&aelig;, tum dan&shy;<lb/>do formam qu&aelig; ad numerum e&longs;t eadem cum &longs;ua, &longs;ed pr&aelig;&longs;ente materia numero &longs;eparatur pro&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg1388"></arrow.to.target><lb/>pter &longs;en&longs;ilis materi&aelig; differentiam, quam alibi principium indiuidui docuimus e&longs;&longs;e. </s><s>Inde dictum <lb/>aliquando e&longs;t efficiens &amp; formam &longs;pecie conuenire, numero autem differre: nam forma, c&ugrave;m <lb/>per &longs;eip&longs;a <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> &longs;it &longs;ecreta &agrave; materia, additione materi&aelig; fit diuer&longs;a, &amp; qu&ecedil; &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> erat <lb/><expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> in <expan abbr="effici&etilde;te">efficiente</expan>, indita po&longs;tea materi&ecedil; fit alia. </s><s>Et nequid &longs;crupuli &longs;uper&longs;it in animis no&longs;tris; Ari&shy;<lb/>&longs;toteles omnem rem nobis illu&longs;tri&longs;simo exemplo ponit ante oculos, accepto nimir&ugrave;m ab arte, ita <lb/>vt natura efficiat producendo, quemadmodum facit ars. </s><s>etenim artifex habet in mente formam <lb/>domus, eam ver&ograve; tradit lapidibus, &amp; alij materi&aelig;, ex qua fit domus, mouendo in&longs;trumenta, vt <lb/>manum, &amp; per manum &longs;erram, &longs;calpellum &amp; dolabram, atque &longs;ic poliendo materiam, incudit <lb/>formam. </s><s>&longs;ic &amp; efficiens ip&longs;um circum materiam operatur eodem modo. </s><s>Nam quanuis dubita&shy;<lb/>ri po&longs;sit, an idem &longs;it agens afficiens materiam <foreign lang="greek">pzoodopoioiw_</foreign> vocat Ari&longs;toteles Problematis, &amp; in&shy;<lb/>ducens <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>: quia dans <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> e&longs;t &longs;ub&longs;tantia, afficiens <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> e&longs;t quale: at &longs;i non proxim&egrave;, <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> re&shy;<lb/>mot&egrave;, &amp; pr&aelig;cipu&egrave; idem e&longs;t agens vtrunque efficiens. </s><s>Ita fit, vt ex hoc fiat <expan abbr="c&otilde;po&longs;itum">compo&longs;itum</expan> <expan abbr="t&atilde;quam">tanquam</expan> ex <lb/>materia, forma ver&ograve; non fit ex materia, &longs;ed in materia. </s><s>Neque ob id &longs;equitur, ideas introduci: <lb/>c&ugrave;m id neque mentis opera fiat, &longs;ed natur&aelig; in&longs;tinctu, neque &longs;int form&ecedil; ill&ecedil; qu&aelig; induntur materi&ecedil;  <arrow.to.target n="marg1388"></arrow.to.target><lb/>pter &longs;en&longs;ilis materi&aelig; differentiam, quam alibi principium indiuidui docuimus e&longs;&longs;e. </s>                                                                <s>Inde dictum <lb/>aliquando e&longs;t efficiens &amp; formam &longs;pecie conuenire, numero autem differre: nam forma, c&ugrave;m <lb/>per &longs;eip&longs;a <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> &longs;it &longs;ecreta &agrave; materia, additione materi&aelig; fit diuer&longs;a, &amp; qu&ecedil; &longs;ecund&ugrave;m <expan abbr="e&longs;&longs;enti&atilde;">e&longs;&longs;entiam</expan> erat <lb/><expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> in <expan abbr="effici&etilde;te">efficiente</expan>, indita po&longs;tea materi&ecedil; fit alia. </s>                                                                <s>Et nequid &longs;crupuli &longs;uper&longs;it in animis no&longs;tris; Ari&shy;<lb/>&longs;toteles omnem rem nobis illu&longs;tri&longs;simo exemplo ponit ante oculos, accepto nimir&ugrave;m ab arte, ita <lb/>vt natura efficiat producendo, quemadmodum facit ars. </s>                                                                <s>etenim artifex habet in mente formam <lb/>domus, eam ver&ograve; tradit lapidibus, &amp; alij materi&aelig;, ex qua fit domus, mouendo in&longs;trumenta, vt <lb/>manum, &amp; per manum &longs;erram, &longs;calpellum &amp; dolabram, atque &longs;ic poliendo materiam, incudit <lb/>formam. </s>                                                                <s>&longs;ic &amp; efficiens ip&longs;um circum materiam operatur eodem modo. </s>                                                                <s>Nam quanuis dubita&shy;<lb/>ri po&longs;sit, an idem &longs;it agens afficiens materiam <foreign lang="greek">pzoodopoioiw_</foreign> vocat Ari&longs;toteles Problematis, &amp; in&shy;<lb/>ducens <expan abbr="form&atilde;">formam</expan>: quia dans <expan abbr="form&atilde;">formam</expan> e&longs;t &longs;ub&longs;tantia, afficiens <expan abbr="a&utilde;t">aut</expan> e&longs;t quale: at &longs;i non proxim&egrave;, <expan abbr="&longs;alt&etilde;">&longs;altem</expan> re&shy;<lb/>mot&egrave;, &amp; pr&aelig;cipu&egrave; idem e&longs;t agens vtrunque efficiens. </s>                                                                <s>Ita fit, vt ex hoc fiat <expan abbr="c&otilde;po&longs;itum">compo&longs;itum</expan> <expan abbr="t&atilde;quam">tanquam</expan> ex <lb/>materia, forma ver&ograve; non fit ex materia, &longs;ed in materia. </s>                                                                <s>Neque ob id &longs;equitur, ideas introduci: <lb/>c&ugrave;m id neque mentis opera fiat, &longs;ed natur&aelig; in&longs;tinctu, neque &longs;int form&ecedil; ill&ecedil; qu&aelig; induntur materi&ecedil;
 <pb pagenum="193"/> <pb pagenum="193"/>
 <arrow.to.target n="marg1389"></arrow.to.target><lb/>in ip&longs;o Deo; ni&longs;i fort&egrave;, vt in cau&longs;&longs;a, formaliter ver&ograve; nequaquam, &longs;ed in &longs;ingulis efficientibus. </s><s>Pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;tat autem ad maiorem lucem Ari&longs;totelis ip&longs;ius verba &longs;ub&longs;cribere; nam &longs;ic fiet, vt proponatur lo&shy;<lb/>cus quem ab omnib omi&longs;&longs;um video: t&ugrave;m <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> ex interpretatione no&longs;tra lap&longs;us quidam Theodori <lb/>corrigatur. </s><s>Prim&ugrave;m igitur 1. de ortu Ani. leguntur h&aelig;c apud Ari&longs;t. <foreign lang="greek">*all) a^mfw ei)s to\ qh_lu sum&shy;<lb/>ba/ll ontai to\paz) au)tw_n gino/menon, dia\ to\ e)n tw_| qh/lei ei)_nai tiw\ u(liw. </foreign></s><s><foreign lang="">e)c h)_s )<gap/>i\ to/ dhmi<gap/>gou\me&shy;<lb/>non. </foreign></s><s><foreign lang="">kai\ d<gap/>)qu/s tiw me\n a)qzo/on u(pazxein a)nagkai_on, e)ch(_s siwis atai to\ ku/hma to\ pzw_ton, tiw\ d<gap/><lb/>e\ggines<gap/>ai a)ei\ th_s u(lhs, ei_pez diw\atai to\ kuo/menon. </foreign></s><s><foreign lang="">w_se a)nagkh e)n tw_| qhlei u(pa/zxein to\n <lb/>p\xon. </foreign></s><s><foreign lang="">kai\ ga\z pzo\s tw_| cu/lw| o(te/ktwn, kai\ pzo\s tw_| phlw o( kezam<gap/>s. </foreign></s><s><foreign lang="">kai\ o)lws pa_si+n. </foreign></s><s><foreign lang="">h( e) zga&shy;<lb/><gap/>i+a kai\ h( kinhsi+s e)sxath pzo/s th(_| u(lh. </foreign></s><s><foreign lang=""><gap/>on h( oi)kodu/mhsi+s e\n toi_s o)ikodomoume/nois. </foreign></s><s><foreign lang="">laboi d) a)utis <lb/>ou)n tou/twn kai\ to\ a)/r)r(en poo\s cumba\lletai ei)s tiw\ ge/nesi+n. </foreign></s><s><foreign lang="">ou)de\ ga\z to\ a)/r)r(en a(pan pzoi+/et ai spe/z <lb/>ma, o(sate pzoietai tw)n a)r)r(enwn ou)qe\n mo/zion tou_ t) )dzi\ tou_ gignomenou kuh/matos: w|_spez h)d) <lb/>l)po\ te/ktonos pzo/s tiw\ tw_n cu/lwn u(liw. </foreign></s><s><foreign lang="">ou)\t) ape/zxetai ou)den, ou_te mo/zion ou)den )dsi\n e)n tw_| gi&shy;<lb/>gnome/nw| th_s tektonikh_s, a)ll) h( mozfh\kai\ to\ eidos to\ a)p) e)kei/nou e)gginehai dia\th_s kinh/sews e)n <lb/>th_| u(lh|. kai\ h( me\n yuxh\ e)n h(_| to\ ei_dos kai\ h( e)pish/mh kinou_si ta\s xei_zas, h_toi mo/zion e(tezon poia/n <lb/>tina kinhsin, e(tezan me\n, a)f/ w)n to\ gigno/menon e(tezon. </foreign></s><s><foreign lang="">tiw\ a)utiw\ de\, a)f) w:_n to\ a)uto\ ai\ de\ xei_&shy;<lb/> <arrow.to.target n="marg1389"></arrow.to.target><lb/>in ip&longs;o Deo; ni&longs;i fort&egrave;, vt in cau&longs;&longs;a, formaliter ver&ograve; nequaquam, &longs;ed in &longs;ingulis efficientibus. </s>                                                                <s>Pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;tat autem ad maiorem lucem Ari&longs;totelis ip&longs;ius verba &longs;ub&longs;cribere; nam &longs;ic fiet, vt proponatur lo&shy;<lb/>cus quem ab omnib omi&longs;&longs;um video: t&ugrave;m <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> ex interpretatione no&longs;tra lap&longs;us quidam Theodori <lb/>corrigatur. </s>                                                                <s>Prim&ugrave;m igitur 1. de ortu Ani. leguntur h&aelig;c apud Ari&longs;t. <foreign lang="greek">*all) a^mfw ei)s to\ qh_lu sum&shy;<lb/>ba/ll ontai to\paz) au)tw_n gino/menon, dia\ to\ e)n tw_| qh/lei ei)_nai tiw\ u(liw. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="">e)c h)_s )<gap/>i\ to/ dhmi<gap/>gou\me&shy;<lb/>non. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="">kai\ d<gap/>)qu/s tiw me\n a)qzo/on u(pazxein a)nagkai_on, e)ch(_s siwis atai to\ ku/hma to\ pzw_ton, tiw\ d<gap/><lb/>e\ggines<gap/>ai a)ei\ th_s u(lhs, ei_pez diw\atai to\ kuo/menon. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="">w_se a)nagkh e)n tw_| qhlei u(pa/zxein to\n <lb/>p\xon. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="">kai\ ga\z pzo\s tw_| cu/lw| o(te/ktwn, kai\ pzo\s tw_| phlw o( kezam<gap/>s. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="">kai\ o)lws pa_si+n. </foreign></s>                                                                <s><foreign lang="">h( e) zga&shy;<lb/><gap/>i+a kai\ h( kinhsi+s e)sxath pzo/s th(_| u