Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to bianc_locam_009_la_1615.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

File: [CVSROOT] / texts / archimedes / xml / bianc_locam_009_la_1615.xml  (download) - view tree
Revision 1.11, Fri May 25 17:52:42 2007 UTC (6 years ago) by www-data
Branch: MAIN
CVS Tags: HEAD
Changes since 1.10: +2 -2 lines
Checkin by stefant using CVSweb.
Fri May 25 17:52:41 2007
HOST=141.14.237.38
EDIT=In-Browser
LOCALFILE=
COMMENTS={2 more text corrections}

<browser>update</browser>

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE archimedes SYSTEM "../dtd/archimedes.dtd">
<archimedes xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
  <info>
    <author>Biancani, Giuseppe</author>
    <title>Aristotelis loca mathematica</title>
    <date>1615</date>
    <place>Bologna</place>
    <translator/>
    <lang>la</lang>
    <cvs_file>bianc_locam_009_la_1615</cvs_file>
    <cvs_version/>
    <locator>009.xml</locator>
  </info>
  <text>
    <front>
      <pb xlink:href="009/01/001.jpg"/>
      <section>
        <p type="head">
          <s id="s.000001">ARISTOTELIS <lb/>LOCA MATHEMATICA <lb/>
Ex vniuer&longs;is ip&longs;ius Operibus collecta, <lb/>
&amp; explicata.</s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000002"><emph type="italics"/>Aristotelic&aelig; videlicet expo&longs;itionis complementum <lb/>
hactenus de&longs;ideratum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000003">Acce&longs;&longs;ere de Natura Mathematicarum &longs;cientiarum Tractatio; <lb/>
<expan abbr="atq;">atque</expan> Clarorum Mathematicorum Chronologia.</s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000004"><emph type="italics"/>Authore IOSEPHO BLANCANO Bononien&longs;i &egrave; Societate Ie&longs;u, <lb/>
Mathematicarum in Gymna&longs;io Parmen&longs;i Profe&longs;&longs;ore.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000005">Ad Illu&longs;tri&longs;&longs;imum, ac Nobili&longs;&longs;imum <lb/>PETRVM FRANCISCVM MALASPINAM <lb/>
Aedificiorum Marchionem, apud C&aelig;&longs;. <!-- REMOVE S-->Maie&longs;tatem <lb/>
pro Sereni&longs;s. <!-- REMOVE S-->Parmen&longs;ium Duce Legatum.</s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000006">BONONI&AElig; M. <!-- REMOVE S-->D C. <!-- KEEP S--><!-- REMOVE S-->X V.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000007">Apud Bartholom&aelig;um Cochium. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000008">Superiorum permi&longs;&longs;u.</s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000009">Sumptibus Hieronymi Tamburini.</s>
        </p>
        <pb xlink:href="009/01/002.jpg"/>
        <pb pagenum="3" xlink:href="009/01/003.jpg"/>
      </section>
      <section>
        <p type="head">
          <s id="s.000010">ILLVSTRISSIMO <lb/>AC NOBILISSIMO <lb/>PETRO FRANCISCO <lb/>MALASPINAE <lb/>
&AElig;DIFICIORVM MARCHIONI.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000011"><emph type="italics"/>En tandem Illustri&szlig;. <!-- REMOVE S-->Marchio opus no&shy;<lb/>
strum de Locis Mathematicis apud Ari&shy;<lb/>
stotelem, vn&agrave; cum Tractatione de natura <lb/>
&longs;cientiarum Mathematicarum, necnon <lb/>
Clarorum <expan abbr="Mathematicor&utilde;">Mathematicorum</expan> Chronologia; <lb/>
quod tibi Mec&oelig;nati meo munificenti&longs;simo iure merit&ograve; <lb/>
dicare, ac &longs;ub clari&szlig;imi tui nominis patrocinio in lucem <lb/>
dare con&longs;titui. </s>
          <s id="s.000012">prim&ugrave;m quidem, vt mei perpetui erga te <lb/>
amoris, &amp; ob&longs;eruanti&aelig; hoc vnum &longs;altem specimen exta&shy;<lb/>
ret: t&ugrave;m vt idoneum, &aelig;quumque propo&longs;it&aelig; rei iudicem <lb/>
nanci&longs;cerer. </s>
          <s id="s.000013">c&ugrave;m enim ad iu&longs;tum <expan abbr="arbitr&utilde;">arbitrum</expan> duo poti&szlig;im&ugrave;m <lb/>
requirantur, rerum &longs;cilicet cognitio, atque prudentia, quem <lb/>
te rei, de qua agitur peritiorem, quemu&egrave; prudentiorem <lb/>
inuenire potuerim? </s>
          <s id="s.000014">tu enim c&ugrave;m Phy&longs;iologi&aelig;, ac Mathe&shy;<lb/>
maticarum omnium Encyclop&aelig;diam mirum in modum<emph.end type="italics"/> <pb pagenum="4" xlink:href="009/01/004.jpg"/><emph type="italics"/>excolueris, adintima Mathematicarum penetralia ita <lb/>
per&longs;ua&longs;i&longs;ti, vt Archimedis, &amp; Apollonij admirandis, ac <lb/>
&longs;ubtili&szlig;imis Demon&longs;trationibus detinearis. </s>
          <s id="s.000015">Quanta por&shy;<lb/>
r&ograve; in rebus agendis prudentia valeas, toti pen&egrave; Europ&aelig; <lb/>
innotuit, c&ugrave;m pro no&longs;tris Sereni&szlig;. <!-- REMOVE S-->Ducibus, non &longs;ol&ugrave;m ad <lb/>
omnes fer&egrave; Itali&aelig;, atque Germani&aelig; Principes, ver&ugrave;m etiam <lb/>
ad C&aelig;&longs;aream Maie&longs;tatem rebus f&oelig;liciter ge&longs;tis Legatus <lb/>
decim&ugrave;m extiteris; ac dem&ugrave;m &agrave; Sereni&szlig;. <!-- REMOVE S-->Duce Ranutio <lb/>
inter primarios de Rep. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000016">Con&longs;iliorum Authores ad&longs;citus <lb/>
fueris. </s>
          <s id="s.000017">C&aelig;ter&ugrave;m in Clarorum Mathematicorum Chro&shy;<lb/>
nologia perlegenda, &longs;&aelig;pi&szlig;im&egrave; tibi nobili&szlig;imi &aelig;qu&egrave;, ac do&shy;<lb/>
cti&szlig;imi Viri, tui omnino per&longs;imiles occurrent, quod tibi <lb/>
nonni&longs;i grati&szlig;imum accidere po&longs;&longs;e arbitror. </s>
          <s id="s.000018">Complectere <lb/>
igitur ea benignitate, atque clementia, qua &longs;oles no&longs;tra stu&shy;<lb/>
dia promouere, mea h&aelig;c quantulacumque munu&longs;cula. <lb/>
</s>
          <s id="s.000019">qu&aelig; &longs;i tibi accepta e&longs;&longs;e intellexero, iam tandem ma&shy;<lb/>
ximorum munerum loco habenda e&longs;&longs;e cen&longs;e&shy;<lb/>
bo. </s>
          <s id="s.000020">incolumem tibi, ac f&oelig;licem D. Opt. <lb/>
<!-- REMOVE S-->Max. <!-- REMOVE S-->long&aelig;uitatem tueatur. <lb/>
</s>
          <s id="s.000021">Vale.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000022"><emph type="italics"/>Parm&aelig; Idibus Maij M. DC. XIIII.<emph.end type="italics"/><lb/>
<!-- KEEP S--></s>
        </p>
      </section>
      <pb pagenum="5" xlink:href="009/01/005.jpg"/>
      <section>
        <p type="head">
          <s id="s.000023">Liber de &longs;e ip&longs;o.</s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000024"><emph type="italics"/>Nec di&longs;cet Lector me &longs;olo interprete totum, <lb/>
Nec &longs;ine me totum di&longs;cet Aristotelem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000025">Ego Iordanus Ca&longs;&longs;ini Pr&aelig;po&longs;itus Prouincialis Prouinci&aelig; Venet&aelig; Societatis <lb/>
Ie&longs;u, ex auctoritate Adm. <!-- REMOVE S-->Reuer. <!-- REMOVE S-->P. no&longs;tro Pr&aelig;po&longs;iti Generalis P. <!-- REMOVE S-->Claudij <lb/>
Aqu&aelig;uiu&aelig;, facultatem concedo, vt hoc opus P. <!-- REMOVE S-->Io&longs;ephi Blancani eiu&longs;dem <lb/>
Societatis, quod in&longs;cribitur, Ari&longs;t. Loca Mathematica ex vniuer&longs;is ip&longs;ius <lb/>
operibus collecta, &amp; explicata, &agrave; deputatis Patribus recognitum, &amp; ap&shy;<lb/>
probatum typis mandari po&longs;&longs;it. </s>
          <s id="s.000026">Parm&aelig; die 15. Ianuarij 1615.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000027"><emph type="italics"/>Iordanus Ca&longs;&longs;ini P.<emph.end type="italics"/><!-- REMOVE S--><lb/>
Don Marcellus Balda&longs;&longs;inus pro Illu&longs;tri&longs;s. </s>
          <s id="s.000028">&amp; Reuerendi&longs;s. <!-- REMOVE S-->Archiepi&longs;c. <!-- REMOVE S-->Bonon.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000029">Imprimatur</s>
          <s id="s.000030">Fr. <!-- REMOVE S-->Hieronymus Onuphrius pro Reuerendi&longs;s. <!-- REMOVE S-->P. <!-- REMOVE S-->Inqui&longs;itore Bonon.</s>
        </p>
      </section>
      <pb pagenum="6" xlink:href="009/01/006.jpg"/>
      <section>
        <p type="head">
          <s id="s.000031">LECTORI.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000032">Qvod pri&longs;cis olim temporibus &lpar;humani&longs;&longs;ime Lector&rpar; &longs;um&shy;<lb/>
mi duo Philo&longs;ophi, Philippus Mendeus, ac Theon Smyr&shy;<lb/>
n&aelig;us in Platonis Dialogis egregi&egrave; perfecerunt, vt videli&shy;<lb/>
cet qu&aelig; pa&longs;&longs;im &longs;ummus hic Philo&longs;ophus de Mathemati&shy;<lb/>
cis &longs;cripta reliquit, eadem ip&longs;a ab illis &longs;electa, &amp; in vnum <lb/>
qua&longs;i corpus redacta lucubrationibus illu&longs;trarent: idem ego quoque in <lb/>
Ari&longs;totelis operibus efficere &longs;um conatus, vt qu&aelig; de Mathematicis re&shy;<lb/>
bus in vniuer&longs;is eiu&longs;dem monumentis &longs;par&longs;a leguntur, eadem in vnum <lb/>
&agrave; me collecta, &amp; explicata ijs Philo&longs;ophi&aelig; &longs;tudio&longs;is maxime &longs;eruirent, <lb/>
qui pri&longs;ca illa con&longs;uetudine relicta, Mathematicarum omnium ignari <lb/>
non &longs;ine graui &longs;tudiorum &longs;uorum detrimento Philo&longs;ophi&aelig; curriculum <lb/>
aggrediuntur. </s>
          <s id="s.000033">Vt autem huius operis nece&longs;&longs;itas, <expan abbr="vari&aelig;&qacute;">vari&aelig;que</expan>; vtilitates pla&shy;<lb/>
nius cogno&longs;cantur oper&aelig;pretium erit initio illius cau&longs;as exponere; qu&aelig; <lb/>
me poti&longs;&longs;imum ad illud con&longs;cribendum compulerunt, quarum</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000034">Prima &longs;it, quod h&aelig;c Ari&longs;t. loca Mathematica, qu&aelig; quidem fer&egrave; 408. <lb/>
numerantur, pe&longs;&longs;im&egrave; latinis literis con&longs;ignata &longs;unt v&longs;que ade&ograve;, vt Ari&shy;<lb/>
&longs;totelem ip&longs;um, vel inuitum &lpar;quod po&longs;tea multis in locis planum fiet&rpar; in <lb/>
ab&longs;urdi&longs;&longs;ima errata &longs;&aelig;pi&longs;&longs;im&egrave; compellant.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000035">Secunda, qu&ograve;d plurima huiu&longs;modi loca &agrave; nemine, quod &longs;ciam, adhuc <lb/>
declarata in tenebris magno no&longs;trorum malo delite&longs;cunt: cuiu&longs;modi <lb/>
&longs;unt ad &longs;exaginta problemata, libellus de lineis in &longs;ecabilibus, libellus <lb/>
de mundo, &longs;i tamen Ari&longs;totelis e&longs;t, &amp; Mechanic&aelig; qu&aelig;&longs;tiones, quamuis <lb/>
enim Picolomineus in eas paraphra&longs;im ediderit, loca tamen earum dif&shy;<lb/>
ficiliora non &longs;atis illu&longs;trauit. </s>
          <s id="s.000036">Vt autem dixi 408. in vniuer&longs;um loca mi&shy;<lb/>
nim&ugrave;m numerantur, quibus illud Platonis in&longs;criptum e&longs;t <foreign lang="greek">agaiome/trhtos <lb/>
udei/s eisi/to</foreign>; &amp; in quibus Mathematic&aelig; di&longs;ciplin&aelig; rudes, &amp; imperiti, quem <lb/>
&longs;equuntur ducem Ari&longs;t. eum &longs;&aelig;pe de&longs;erere non &longs;ine turpi dedecoris no&shy;<lb/>
ta coguntur; quo fit vt exempla illa Mathematica lucem rebus aliquan&shy;<lb/>
do allatura, tenebras cimmerijs, vt aiunt vmbris cra&longs;&longs;iores ij&longs;dem <lb/>
obducant.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000037">Tertia, quia Gr&aelig;ci eorumdem locorum commentatores breuiter, &amp; <lb/>
ob&longs;cur&egrave; admodum ea, qu&aelig; ad Mathematicum &longs;pectant, attingunt, hoc <lb/>
enim ab ip&longs;is <expan abbr="cert&utilde;">certum</expan> ponitur, Lectorem e&longs;&longs;e, vt moris tunc erat, omnium <lb/>
Philo &longs;ophorum, Mathematicis imbutum; at ver&ograve; no&longs;tra &aelig;tate magna <lb/>
cum Philo&longs;ophi&aelig; iactura, quamplurimi earumdem di&longs;ciplinarum de&longs;ti&shy;<lb/>
tuti pr&aelig;&longs;idijs, ne Gr&aelig;corum quidem Interpretum explanationes, ne&shy;<lb/>
dum Ari&longs;t. ob&longs;cur&egrave; dicta intelligunt.</s>
        </p>
        <pb pagenum="7" xlink:href="009/01/007.jpg"/>
        <p type="main">
          <s id="s.000038">Quarta. </s>
          <s id="s.000039">Adde, quod etiam &longs;i quis leuiter &longs;it erudito illo Mathemati&shy;<lb/>
corum puluere con&longs;per&longs;us, ade&ograve; tamen peruer&longs;a e&longs;t eorumdem Gr&aelig;co&shy;<lb/>
rum in Latinum tran&longs;latio, <expan abbr="tanta&qacute;">tantaque</expan>; figurarum, qu&aelig; nece&longs;&longs;ari&aelig; erant <lb/>
confu&longs;io, &amp; deprauatio, vt nec abeo, qui &longs;it Mathematicarum &longs;cientia <lb/>
excultus, &longs;ine magno labore percipi po&longs;&longs;int. </s>
          <s id="s.000040">Quin etiam figur&aelig; ill&aelig;, qu&aelig; <lb/>
omnino nece&longs;&longs;ari&aelig; &longs;unt ob Scriptorum, &amp; Typographorum in&longs;citiam, <lb/>
aut inertiam pluribus in locis de&longs;iderantur. </s>
          <s id="s.000041">Latini ver&ograve; multo minus, <lb/>
qu&agrave;m Gr&aelig;ci Mathematic&aelig; periti, qua ratione eadem loca pertractaue&shy;<lb/>
rint, facilius e&longs;t conijcere, qu&agrave;m vt dici oporteat.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000042">Quinta. </s>
          <s id="s.000043">Ex his omnibus in aliud incommodum, vel maximum Phi&shy;<lb/>
lo&longs;ophi quidam incidebant; aut enim horum locorum expo&longs;itionem ta&shy;<lb/>
citi declinabant: aut eam minime nece&longs;&longs;ariam ad Ari&longs;t. percipiendam <lb/>
&longs;ententiam a&longs;&longs;erebant; quo quid ab&longs;urdius, quid &longs;tudio&longs;orum progre&longs;&shy;<lb/>
&longs;ibus pernicio&longs;ius excogitari pote&longs;t? </s>
          <s id="s.000044">Eorum ver&ograve; nonnulli eorumdem <lb/>
locorum expo&longs;itionem audacter nimis aggrediebantur, <expan abbr="atq;">atque</expan> hinc pueri&shy;<lb/>
les ill&aelig;, ac ridicul&aelig; expo&longs;itiones pa&longs;&longs;im audit&aelig;, cuiu&longs;modi e&longs;t illa, quan&shy;<lb/>
do Ari&longs;toteles ait, quod illi frequenti&longs;&longs;imum e&longs;t, omnis triangulus ha&shy;<lb/>
bet tres; nihil aliud &longs;ignificari volunt, qu&agrave;m omnem triangulum habe&shy;<lb/>
re tres angulos. </s>
          <s id="s.000045">quod &longs;i dicat, omnis triangulus habet tres &aelig;quales duo&shy;<lb/>
bus rectis: hic h&aelig;rent, hinc anguntur: <expan abbr="cumq;">cumque</expan> ex his angu&longs;tijs, ac tricis <lb/>
&longs;e minim&egrave; expedire valeant, aurea verba illa, quibus ingentes &longs;apienti&aelig; <lb/>
the&longs;auri continentur, alto &longs;ilentij velo contegere Mathematicarum eos <lb/>
cogit in&longs;citia: vnde illud, quod Gr&aelig;c&aelig; lingu&aelig; imperitis mutata oratio&shy;<lb/>
ne acclamandum illis foret, Mathematicum e&longs;t, non legitur. </s>
          <s id="s.000046">Nec mi&shy;<lb/>
nus elegans illa altera expo&longs;itio; Diametrum e&longs;&longs;e incommen&longs;urabilem <lb/>
co&longs;t&aelig;; quod &longs;&aelig;pe apud Ari&longs;t. legentibus occurrit, nihil aliud &longs;ibi velle, <lb/>
quam Diametrum e&longs;&longs;e longiorem co&longs;ta, quam quidem a&longs;ymetri&aelig; huius <lb/>
ignorantiam Plato de legibus dial. 7. non hominum, &longs;ed &longs;uum, <expan abbr="peco-rumq;">peco&shy;<lb/>
rumque</expan> appellare non dubitauit. </s>
          <s id="s.000047">Quid illa? </s>
          <s id="s.000048">cum Ari&longs;t. ait duo cubi, cu&shy;<lb/>
bus, ip&longs;um loqui putant de duplatione Geometrici cubi, nondum in&shy;<lb/>
uenta; non intelligentes, eum ibi de numeris cubis &longs;ermonem habere. <lb/>
</s>
          <s id="s.000049">Auerroes ip&longs;e tantus vir 5. Phy&longs;. commen. <!-- REMOVE S-->15. qu&agrave;m &longs;e Mathematicis, <lb/>
reliqui&longs;que Philo&longs;ophis irridendum pr&aelig;bet dum &agrave; permutata propor&shy;<lb/>
tione putat &longs;erect&egrave; in hunc modum pluribus apud ip&longs;um verbis explica&shy;<lb/>
tum, argumentari,</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000050"><emph type="italics"/>Vt &longs;e habet voluntas noua ad effectum nouum, <lb/>
It a voluntas antiqua ad effectum antiquum. <lb/>
</s>
          <s id="s.000051">Ergo permutatim, vt &longs;e habebit voluntas noua ad effectum <lb/>
antiquum, ita voluntas antiqua ad effectum nouum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000052"><expan abbr="Spectat&utilde;">Spectatum</expan> admi&longs;&longs;i ri&longs;um teneatis amici? </s>
          <s id="s.000053">nego, ait; qui&longs;piam con&longs;equen&shy;


<pb pagenum="8" xlink:href="009/01/008.jpg"/>tiam, non enim hoc e&longs;t argumentari &agrave; permutata ratione, deberet enim <lb/>
inferre, &longs;ic, ergo ita &longs;e habebit voluntas noua ad antiquam, quemad&shy;<lb/>
modum effectus nouus ad antiquum. </s>
          <s id="s.000054">qu&aelig; vitio&longs;a argumentatio quan&shy;<lb/>
tumuis l&aelig;uis &longs;it, &amp; manife&longs;ta, quo&longs;dam tamen magni nominis philo&longs;o&shy;<lb/>
phantes ade&ograve; tor&longs;it, vt adhuc torqueat.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000055">Quanta autem mi&longs;eratione digni, qui public&egrave; aliquando apud &longs;uos <lb/>
auditores totam Per&longs;pectiuam, qua nihil iucundius e&longs;t, de medio tolle&shy;<lb/>
re conati &longs;unt, propterea quod ill&aelig; vi&longs;uales line&aelig;, illi anguli, ill&aelig; pyra&shy;<lb/>
mides, aut coni, quibus vi&longs;io perficitur nullibi extarent, &longs;ed e&longs;&longs;ent vana <lb/>
qu&aelig;dam opticorum figmenta. </s>
          <s id="s.000056">Qu&igrave; ver&ograve; fieri potuit, vt non aduerterint <lb/>
i&longs;ti &longs;e Ari&longs;toteli &longs;uo manife&longs;te repugnare, qui &longs;&aelig;pius de lineis vi&longs;ualibus <lb/>
per&longs;pectiuum pertractare a&longs;&longs;erit, <expan abbr="di&longs;crimen&qacute;">di&longs;crimenque</expan>; inter lineam phy&longs;icam, &amp; <lb/>
opticam a&longs;&longs;ignat, <expan abbr="ip&longs;ius&qacute;">ip&longs;iusque</expan>; optices tanquam ver&aelig; &longs;cienti&aelig; mentionem <lb/>
&longs;&aelig;pius facit.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000057">Alij ex altera parte contra A&longs;tronomos in &longs;urgunt, eccentricos, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>
epiciclos omnes de c&oelig;lo detrahere cupientes. </s>
          <s id="s.000058">Verum id i&longs;ti nulla ex&shy;<lb/>
pre&longs;&longs;a nedum probabili ratione faciunt, fals&ograve; exi&longs;timantes A&longs;tronomos <lb/>
admirandam illam C&oelig;lorum fabricam a&longs;&longs;erere, non autem &longs;upponere: <lb/>
&longs;ed a&longs;tronomi illam &longs;upponunt, <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>; propterea hypothe&longs;im <expan abbr="appell&atilde;t">appellant</expan>, <lb/>
non a&longs;&longs;erunt. </s>
          <s id="s.000059">Quod &longs;i aliqua probabili ratione id facerent, vti nonnulli <lb/>
ex recentioribus, quorum Ticho Coripheus e&longs;t, laudandi potius, quam <lb/>
vituperandi e&longs;&longs;ent. </s>
          <s id="s.000060">Impugnant <expan abbr="itaq;">itaque</expan> a&longs;tronomachi i&longs;ti hypothe&longs;im pro <lb/>
a&longs;&longs;ertione; <expan abbr="tales&qacute;">talesque</expan>; &longs;&aelig;p&egrave; hi &longs;unt, vt non &longs;atis intelligant, quid &longs;it Aequa&shy;<lb/>
tor, aut Zodiacus, ne dum quid Epiciclus, aut Eccentricus. </s>
          <s id="s.000061">Nec defuit <lb/>
qui viginti duo argumenta excogitarit, <expan abbr="atq;">atque</expan> in medium protulerit, qui&shy;<lb/>
bus contra A&longs;tronomos probare conatus e&longs;t, nullo modo Solem, aut <lb/>
Lunam moueri po&longs;&longs;e motibus contrarijs, ide&longs;t, ab oriente in <expan abbr="occid&etilde;tem">occidentem</expan> <lb/>
motu diurno, &amp; proprio ab occidente in orientem. </s>
          <s id="s.000062">Sed exi&longs;timandum <lb/>
e&longs;t <expan abbr="i&longs;t&utilde;">i&longs;tum</expan> Lunam nouam &agrave; Sole quotidie magis, ac magis ver&longs;us orientem <lb/>
recedere, nunquam animaduerti&longs;&longs;e; ab ea enim hanc motuum concor&shy;<lb/>
diam didici&longs;&longs;et.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000063">Quid tandem <expan abbr="dic&etilde;dum">dicendum</expan> de quodam magni nominis Philo&longs;opho, om&shy;<lb/>
nium tamen <expan abbr="Mathematicar&utilde;">Mathematicarum</expan> experte, qui in publica di&longs;putatione axio&shy;<lb/>
ma illud Mathematicum, omne totum e&longs;t maius &longs;ua parte, in &longs;en&longs;u in <lb/>
quo &agrave; Mathematicis effertur negare non erubuit, e&ograve;, quod in infinito, <lb/>
vt aiebat non concederetur ab omnibus. </s>
          <s id="s.000064">&longs;cilicet non intelligebat ma&shy;<lb/>
thematicum tantummodo tractare de Quantitate finita, ac terminata, <lb/>
in qua axioma pr&aelig;dictum ab omnibus conceditur. </s>
          <s id="s.000065">Neque vero hic <lb/>
nonnullorum infen&longs;us in Mathematicas animus quieuit, verum etiam <lb/>
e&ograve; progre&longs;&longs;us e&longs;t, vt eas omnes omnino conuellere, atque ex albo &longs;cien&shy;


<pb pagenum="9" xlink:href="009/01/009.jpg"/>tiarum, quamuis non Ari&longs;totele tantum, &longs;ed ip&longs;a etiam veritate repu&shy;<lb/>
gnante, expungere conati &longs;int; <expan abbr="idq;">idque</expan> ne&longs;cio an vlla alia de cau&longs;a egerint, <lb/>
qu&agrave;m quod eas non &longs;atis calerent; non &longs;ecus <expan abbr="atq;">atque</expan> Ae&longs;opica illa Vulpes, <lb/>
qu&aelig; cum cauda mutilata e&longs;&longs;et, caudarum mutilationem reliquis vulpi&shy;<lb/>
bus vafr&egrave; per&longs;uadere conabatur. </s>
          <s id="s.000066">Verum enim ver&ograve; optim&egrave; &longs;cio, ea, <lb/>
qu&etail; hactenus dicta &longs;unt non in omnes no&longs;tri temporis Philo&longs;ophos qua&shy;<lb/>
drare, cum non pauci hodie quoque &longs;int, qui more antiquorum Mathe&shy;<lb/>
maticis &longs;uffulti, optim&egrave; &longs;uis &longs;tudijs con&longs;ulentes, reliquam Philo&longs;ophiam <lb/>
non &longs;ine magno compendio aggrediuntur. </s>
          <s id="s.000067">Quo fit, vt c&aelig;teros ageo&shy;<lb/>
metretos ita antecellant, vt eorum Magi&longs;tri appellari po&longs;&longs;int, &amp; <expan abbr="debe&atilde;t">debeant</expan>; <lb/>
tales fuerunt in primis Vicomercatus, Cardanus, Zabarella, Toletus, <lb/>
Bonamicus, &amp; alij, quibus paulo antiquiores fuerunt D. Tho. <!-- REMOVE S-->&amp; Scotus, <lb/>Hi omnes Mathematicarum auxilio, quantum inter reliquos philo&longs;o&shy;<lb/>
phantes excelluerint, nemo e&longs;t qui non nouerit. </s>
          <s id="s.000068">Illud hoc loco minim&egrave; <lb/>
tacendum, Iacobum Zabarellam in &longs;uis logic&aelig; commentarijs te&longs;tari &longs;e <lb/>
bis &longs;umma diligentia totum Euclidem perlegi&longs;&longs;e, vt perfect&egrave; Ari&longs;t. de <lb/>
demon&longs;tratione &longs;ententiam a&longs;&longs;equi po&longs;&longs;et.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000069">Hi ridiculas illas, ac pueriles expo&longs;itiones &longs;uperius allatas minim&egrave; <lb/>
effutierunt, neque reliquis &longs;upra recen&longs;itis incommodis obnoxij fue&shy;<lb/>
runt, quibus magno etiam cum dedecore alij Mathematicarum ope ca&shy;<lb/>
rentes afficiuntur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000070">In horum igitur gratiam operam diligenter dedi, vt quantum in me <lb/>
e&longs;&longs;et damna &agrave; me &longs;upra enarrata aliqua ex parte re&longs;arcirem. </s>
          <s id="s.000071">Quaprop&shy;<lb/>
ter loca h&aelig;c mathematica num rect&egrave; e&longs;&longs;ent &egrave; gr&aelig;co in latinum tran&longs;lata <lb/>
diligenter prius expendi. </s>
          <s id="s.000072">Deinde claritate, qu&agrave;m potui maxima eadem <lb/>
loca interpretatus &longs;um, &amp; in horum, de quibus dixi gratiam, qu&aelig;dam <lb/>
fan&egrave; tenuia pro&longs;equutus &longs;um, qu&aelig; alioquin libenter omi&longs;i&longs;&longs;em. </s>
          <s id="s.000073">Tum fi&shy;<lb/>
guras omnes, aut correxi, aut re&longs;titui, aut nouas appo&longs;ui. </s>
          <s id="s.000074">Hoc igitur <lb/>
no&longs;tro qualicunque labore poterit qui&longs;que omnia illa facile intelligere, <lb/>
<expan abbr="atq;">atque</expan> enumerata incommoda euitare, vnum tantummodo &agrave; Lectore ma&shy;<lb/>
thematicarum experte requiram, vt principia &longs;altem illa, &longs;cilicet defini&shy;<lb/>
tiones, po&longs;tulata, &amp; axiomata, qu&aelig; prim&ograve; Euclideis libro pr&aelig;ponuntur, <lb/>
diligenter prius perlegat cum illa &longs;ua per&longs;picuitate omnibus &longs;int obuia; <lb/>
c&aelig;tera ego explicanda recipio. </s>
          <s id="s.000075">Obiter etiam auctaria nonnulla partim <lb/>
mathematica, partim naturalia in&longs;erui, qu&aelig; ob nouitatem, ac pulchri&shy;<lb/>
tudinem grata Lectori, atque iucunda fore exi&longs;timaui.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000076">Sciat pr&aelig;terea Lector no&longs;trum in&longs;titutum e&longs;&longs;e loca h&aelig;c mathemati&shy;<lb/>
ca, quatenus mathematica &longs;unt declarare, &longs;iue ea &longs;upplere, qu&aelig; ex ma&shy;<lb/>
thematicis petenda e&longs;&longs;ent: reliqua autem me tantum attingere, quan&shy;<lb/>
tum harum rerum cum illis connexio po&longs;tulat.</s>
        </p>
        <pb pagenum="10" xlink:href="009/01/010.jpg"/>
        <p type="main">
          <s id="s.000077">His omnibus placuit appendices opportune nonnullas addere, qua&shy;<lb/>
rum prima de natura mathematicarum &longs;cientiarum: altera, qua omnes <lb/>
demon&longs;trationes primi libri Euclidis breuiter ad Logicam normam ex&shy;<lb/>
penduntur, vt pateat, quonam demon&longs;trationis genere <expan abbr="c&etilde;&longs;eri">cen&longs;eri</expan> <expan abbr="vnaqu&etail;q;">vnaqu&etail;que</expan> <lb/>
debeat, &amp; ex illis de c&aelig;teris iudicium fiat. </s>
          <s id="s.000078">Tandem in gratiam etiam <lb/>
Mathematicorum tertiam appendicem appendi, qua omnia loca Ari&longs;t. <lb/>
<!-- REMOVE S-->Geometrica ad Euclidis ordinem referuntur; vnde &amp; ip&longs;i ad &longs;uas pr&etail;le&shy;<lb/>
ctiones exornandas aliquid &longs;ubinde depromere queant.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000079">Fruere igitur amice Lector hoc no&longs;tro qua liquali labore, quo ad ple&shy;<lb/>
nam totius Ari&longs;t. intelligentiam, cui adhuc mathematicarum ignoratio <lb/>
ob&longs;titit peruenire tandem po&longs;&longs;is: <expan abbr="illud&qacute;">illudque</expan>; experiaris, quod optimus qui&shy;<lb/>
dam Philo&longs;ophus, cum totum hunc librum perlegi&longs;&longs;et, effatus e&longs;t, vide&shy;<lb/>
licet, opus hoc <emph type="italics"/>Aristotelic&aelig; expo&longs;itionis complementum ad hanc v&longs;que <lb/>
diem de&longs;ideratum<emph.end type="italics"/> iure ac merit&ograve; nuncupari po&longs;&longs;e.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000080">Illud demum tanquam parergon addam, quod ego his elucubran&shy;<lb/>
dis experientia didici, ad veram &longs;cilicet, ac perfectam to&shy;<lb/>
tius Ari&longs;totelis intelligentiam lingu&aelig; in primis <lb/>
gr&aelig;c&aelig;, necnon mathematicarum om&shy;<lb/>
nium di&longs;ciplinarum haud medio&shy;<lb/>
crem cognitionem ne&shy;<lb/>
ce&longs;&longs;ariam e&longs;&longs;e. <lb/>
</s>
          <s id="s.000081">Vale.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
      </section>
      <pb pagenum="11" xlink:href="009/01/011.jpg"/>
      <section>
        <p type="head">
          <s id="s.000082">Pr&etail;cipua qu&etail;dam, aut noua, aut re&longs;taurata, <lb/>
qu&aelig; obiter pertractantur.<lb/>
<arrow.to.target n="table1"/></s>
        </p>
        <table>
          <table.target id="table1"/>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>1<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>De re&longs;olutione. numero marginali.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>4<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>2<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>De figuris vacuum replentibus, vbi Aristotelis, &amp; expo-&longs;itorum erratum aperitur. num.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>121<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell/>
            <cell><emph type="italics"/>Inibi, Apum mirabilis qu&aelig;dam in cellis &longs;uis hexagonis   constituendis indu&longs;tria detegitur. num.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>120<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>3<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>De ijs, qu&aelig; aqu&aelig; in&longs;ident, vn&agrave; cum noua demonstratione problema-tis illius Archimedis, quo metallorum mixtionem indi&longs;&longs;oluta Co-rona, explorauit. in additione. ante num.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>124<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>4<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>De Cometa, recentiorum &longs;ententia. num.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>136<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>5<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>De altitudine montis Cauca&longs;i.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>148<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>6<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>De Terr&aelig; rotunditate, ac mundi duratione.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>151<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>7<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>De Iride. in additione.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>181<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>8<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Scytala quid.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>250<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>9<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Securis antiqua qu&aelig;, &amp; qua ratione fieret.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>258<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>10<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Statera antiqua qu&aelig;,<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>259<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>11<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>De Ae&longs;tu Maris.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>272<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>12<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Araneorum indu&longs;tria nuper patefacta: vbi Democritus contra Ari&longs;t.   defenditur.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>293<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>13<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>De Lucis figuratione, &amp; rerum &longs;imulacris in ob&longs;curo loco.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>345<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>14<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>De Pupilla oculi.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>408<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>15<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>De Mathematicarum natura. prop&egrave; finem operis.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>16<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Clarorum Mathematicorum Chronologia, in fine operis.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
        </table>
      </section>
      <pb pagenum="12" xlink:href="009/01/012.jpg"/>
      <section>
        <p type="head">
          <s id="s.000083"><emph type="italics"/>PRIMVS INDEX LOCORVM ARIST.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000084"><emph type="italics"/>Qu&aelig; in hoc opere explicantur, iuxta ordine librorum <lb/>
ip&longs;ius ex vulgata editione Lugdunen&longs;i.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000085">In Pr&aelig;dicamentis.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000086"><emph type="italics"/>Capite s. </s>
          <s id="s.000087">de Relatione, vbi de Quadratura circuli.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000088"><emph type="italics"/>Cap. de Priori, vbi de Principijs Mathematicarum,<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000089"><emph type="italics"/>Cap. de Motu, vbi de Gnomone.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000090">In Primo Priorum Re&longs;olutoriorum.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000091"><emph type="italics"/>Ad titulum libri de Re&longs;olutione.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000092"><emph type="italics"/>Cap. 23. &longs;ect 1. libri 1. de Incommen&longs;urabilibus.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000093"><emph type="italics"/>Cap. 24. &longs;ecti 1. lib. 1. de De&longs;criptionibus.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000094"><emph type="italics"/>Cap. 2. &longs;ect 2. lib. 1. de De&longs;criptionibus.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000095"><emph type="italics"/>Cap. 3. &longs;ecti 2. lib. 1. de Incommen&longs;urabili.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000096"><emph type="italics"/>Cap. 1. &longs;ecti 3. lib. 1. de eo, quod est, omnis triangulus habet tres angulos &aelig;quales <lb/>
&aelig;quales duobus rectis: Aequalitas Geometrica, qu&aelig;.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000097"><emph type="italics"/>Cap. eodem, de exemplis, quibus vtuntur Geometr&aelig;.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000098">In &longs;ecundo Priorum Re&longs;ol.<!-- REMOVE S--><emph type="italics"/>Cap. 21. de lineis Paralellis, &longs;eu Coalternis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000099"><emph type="italics"/>Cap. eodem. </s>
          <s id="s.000100">de Paralellis, &amp; de triangulo.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000101"><emph type="italics"/>Cap. 26. Quod omnis triangulus habet tres, &amp; c.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000102"><emph type="italics"/>Cap. 31. de Abductione.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000103"><emph type="italics"/>Cap. codem, de circuli Quadratura, &longs;ecundum Hippocratem Chium.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000104">In primo Po&longs;teriorum.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000105"><emph type="italics"/>Textu primo, De Pr&aelig;cognitis Mathematicarum.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000106"><emph type="italics"/>T. 2. Omnis triangulus habet tres, &amp; c.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000107"><emph type="italics"/>T. 5. De Diametro incommen&longs;urabili. </s>
          <s id="s.000108">Item De Mathematicarum Principijs.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000109"><emph type="italics"/>T. eodem, De Indiui&longs;ibilitate vnitatis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000110"><emph type="italics"/>T. 9. De Puncto, &amp; linea. </s>
          <s id="s.000111">Item de recto, &amp; circulari. </s>
          <s id="s.000112">Item de numero pari, impari; <lb/>
primo, &amp; compo&longs;ito; &aelig;quilatero, &amp; altera parte longiore.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000113"><emph type="italics"/>T. 11. Line&aelig; punctum inest per &longs;e, &amp; c.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000114"><emph type="italics"/>T. 13. De Parallelis. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000115">De I&longs;o&longs;cele. </s>
          <s id="s.000116">De Alterna Proportione, <lb/>
Item quod omnis triangulus habet tres, &amp; c.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000117"><emph type="italics"/>T. 14. De ij&longs;dem cum pr&aelig;cedentibus.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000118"><emph type="italics"/>T. 20. Magnitudines euadunt numeri. </s>
          <s id="s.000119">Item, quod non duo cubi cubus. </s>
          <s id="s.000120">Item de <lb/>
Mathematicis &longs;ubalternatis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000121"><emph type="italics"/>T. 23. Quadratura circuli &longs;ecundum Bry&longs;onem. </s>
          <s id="s.000122">Item per&longs;ectam illam e&longs;&longs;e Demon&shy;<lb/>
&longs;trationem, qua Geometr&aelig; o&longs;tendunt, quod Omnis triangulus habet tres, &amp; c. <lb/>
<!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000123">Per&longs;pectiuam, &amp; Mechanicam &longs;ubalternari Geometri&aelig;, Mu&longs;icam, Arithmetic&aelig;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000124"><emph type="italics"/>T. 24. De numero pari, impari, quadrangulo, cubo. </s>
          <s id="s.000125">In Geometria quid irrationale, <lb/>
refrangi, concurrere. </s>
          <s id="s.000126">Quid Astronomia con&longs;ideret.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000127"><emph type="italics"/>T. 25. Geometram non mentiri in &longs;uis exemplis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000128"><emph type="italics"/>T. 28. De Parallelis.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <pb pagenum="13" xlink:href="009/01/013.jpg"/>
        <p type="main">
          <s id="s.000129"><emph type="italics"/>T. 29. Cur in Mathematicis non &longs;it Paralogi&longs;mus. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000130">Item quid multiplicata propor&shy;<lb/>
tio. </s>
          <s id="s.000131">Quid C&aelig;neus dixerit. </s>
          <s id="s.000132">Cur Affectiones <expan abbr="Mathematicor&utilde;">Mathematicor&utilde;</expan> maxim&egrave; <expan abbr="conuert&atilde;tur">conuertantur</expan>.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000133"><emph type="italics"/>T. 30. De Lun&aelig; &longs;ph&aelig;ricitate. </s>
          <s id="s.000134">Quid &longs;tereometria. </s>
          <s id="s.000135">&amp; De &longs;ubalternatione, &amp;c. </s>
          <s id="s.000136">&amp; Ma&shy;<lb/>
thematicorum e&longs;t &longs;cire Propter quid: &longs;en&longs;itiuorum ver&ograve; &longs;cire Quod.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000137"><emph type="italics"/>T. 37. I&longs;o&longs;celes, &amp; Scalenum habere tres &aelig;quales, &amp;c.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000138"><emph type="italics"/>T. 38. Quid Mina, quid Die&longs;is.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000139"><emph type="italics"/>T. 39. Habere tres angulos &aelig;quales, &amp;c. </s>
          <s id="s.000140">Item, quod omnis figura habet &longs;uos angu&shy;<lb/>
los externos &aelig;quales quatuor tantum rectis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000141"><emph type="italics"/>T. 43. Triangulum tres &aelig;quales, &amp;c. </s>
          <s id="s.000142">De Eclyp&longs;i.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000143"><emph type="italics"/>De combu&longs;tione per refractionem ex &longs;ph&aelig;ra vitrea. </s>
          <s id="s.000144">De principijs &longs;cientiarum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000145"><emph type="italics"/>T. 44. Diameter incommen&longs;urabilis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000146">In 2. Po&longs;teriorum.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000147"><emph type="italics"/>T. 1. Aequalitas, &amp; in&aelig;qualitas. </s>
          <s id="s.000148">Terram e&longs;&longs;e in medio mundi ab A&longs;tronomis per&shy;<lb/>
fect&egrave; demon&longs;tratur. </s>
          <s id="s.000149">Item Quid con&longs;onantia.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000150"><emph type="italics"/>T. 2. Omnis triangulus habet tres, &amp;c. </s>
          <s id="s.000151">Item de Definitionibus Mathematicarum.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000152"><emph type="italics"/>T. 7. Geometra, qu&aelig;dam accipit, qu&aelig;dam demon&longs;trat.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000153"><emph type="italics"/>T. 11. Angulum in &longs;emicirculo rectum e&longs;&longs;e probari &agrave; Geometra per cau&longs;am materia&shy;<lb/>
lem. </s>
          <s id="s.000154">Zabarella correctus.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000155"><emph type="italics"/>T. 24. Echo, Imago &egrave; &longs;peculo, Iris.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000156"><emph type="italics"/>T. 25. Permutatim proportionale quid; exemplum in triangulis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000157">In primo lib. <!-- REMOVE S-->Topicorum.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000158"><emph type="italics"/>Cap. 13. Diameter est incommen&longs;urabilis. </s>
          <s id="s.000159">Vox acuta velox, cur. </s>
          <s id="s.000160">&amp;c. </s>
          <s id="s.000161">Colores in <lb/>
Mu&longs;ica, qui. </s>
          <s id="s.000162">tria genera veteris Mu&longs;ic&aelig;.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000163">In 4. libro.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000164"><emph type="italics"/>Cap. 1. loco 1. line&aelig; in&longs;ecabiles.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000165">In 6. libro.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000166"><emph type="italics"/>Cap. 2. loco 32. Definitio line&aelig;.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000167">In 8. libro.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000168"><emph type="italics"/>Cap. 2. loco 41. V&longs;us Definitionum in Mathematicis.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000169"><emph type="italics"/>Cap. 4. loco 86. Elementa geometrica: Numeri capitales.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000170">In Elenchorum lib. 1.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000171"><emph type="italics"/>Cap. 10. Quid P&longs;eudographia. </s>
          <s id="s.000172">Quadratura rur&longs;us Hippocratis, &amp; Bry&longs;onis. </s>
          <s id="s.000173">Mathe&shy;<lb/>
matic&aelig; non contentio&longs;&aelig;. </s>
          <s id="s.000174">Quadratio Antiphontis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000175">Ex 1. Phy&longs;ic.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000176"><emph type="italics"/>T. 11. De Quadraturis circuli Hippocratis, &amp; Antiphontis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000177">Ex 2. Phy&longs;ic.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000178"><emph type="italics"/>T. 20. Quatenus Per&longs;pectiuus con&longs;ideret lineam.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000179"><emph type="italics"/>T. 28. Quid con&longs;onantia Diapa&longs;on.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000180"><emph type="italics"/>T. 68. Mathematicas Demon&longs;trationes habere cau&longs;am, qu&aelig; reducitur ad defini&shy;<lb/>
tionem.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000181"><emph type="italics"/>T. 8. De nece&longs;&longs;ario, quod e&longs;t in Mathematicis. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000182">&amp; omnis triangulus habet tres an&shy;<lb/>
gulos, &amp;c.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000183">Ex 3. Phy&longs;ic.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000184"><emph type="italics"/>T. 76. Quinam numeri dicantur Gnomones.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000185"><emph type="italics"/>T. 31. Quonam infinito vtantur Mathematici.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000186"><emph type="italics"/>T. 71. De infinito Mathematica.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <pb pagenum="14" xlink:href="009/01/014.jpg"/>
        <p type="head">
          <s id="s.000187">Ex 4. Phy&longs;ic.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000188"><emph type="italics"/>T. 120. De commen&longs;urab. </s>
          <s id="s.000189">&amp; incommen&longs;.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000190">Ex 5. Phy&longs;ic.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000191"><emph type="italics"/>T. 6. De chordis, graui, acuta; media, &amp; vltima.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000192">Ex 8. Phy&longs;ic.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000193"><emph type="italics"/>T. 15. Omnis triangulus habet tres &aelig;quales, &amp;c.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000194">Ex 1. de C&oelig;lo.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000195"><emph type="italics"/>T. 33. De minimo indiui&longs;ibili.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000196"><emph type="italics"/>T. 36. Ratione vtitur lineari; vt probet mundum e&longs;&longs;e finitum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000197"><emph type="italics"/>T. 48. Commen&longs;urab. <!-- REMOVE S-->&amp; incommen&longs;urab. </s>
          <s id="s.000198">quid.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000199"><emph type="italics"/>T. 119. Omnis triangulus habet tres, &amp;c. </s>
          <s id="s.000200">Item de commen&longs;urabili.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000201">Ex 2. de C&oelig;lo.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000202"><emph type="italics"/>T. 24. Plato ex planis &longs;olida componebat, qu&igrave;.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000203"><emph type="italics"/>T. 25. Ordo figurarum planarum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000204"><emph type="italics"/>T. 31. Aqu&aelig; &longs;uperficiem e&longs;&longs;e &longs;ph&aelig;ricam.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000205"><emph type="italics"/>T. 46. Maiorem circulum velocius moueri. </s>
          <s id="s.000206">Recentiorum ob&longs;eruationes.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000207"><emph type="italics"/>T. 57. De ordine C&oelig;lorum ex &longs;ententia A&longs;tronomorum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000208"><emph type="italics"/>T. 59. De rotunditate Lun&aelig;, bis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000209"><emph type="italics"/>T. 107. Centrum duplex grauit: &amp; molis. </s>
          <s id="s.000210">Qua ratione grauia ad mundi centrum <lb/>
aptarentur.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000211"><emph type="italics"/>T. 109. Terram e&longs;&longs;e rotundam. </s>
          <s id="s.000212">alio item modo.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000213"><emph type="italics"/>T. 110. Terram e&longs;&longs;e paruam re&longs;pectu C&oelig;li.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000214"><emph type="italics"/>T. 111. Mare occidentale coniungi indico.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000215"><emph type="italics"/>T. 112. De quantitate Terr&aelig;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000216">Ex 3. de C&oelig;lo.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000217"><emph type="italics"/>T. 40. Vt componatur &longs;ph&aelig;ra.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000218"><emph type="italics"/>T. 66. Omne corpus diui&longs;ibile.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000219"><emph type="italics"/>T. 66. Qu&aelig;nam planarum figurarum totum &longs;patium repleant. </s>
          <s id="s.000220">Hinc de admirabili <lb/>Apum ingenio.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000221"><emph type="italics"/>T. eodem. </s>
          <s id="s.000222">Num plures Pyramides locum replere valeant, vbi Ari&longs;toteles, &amp; omnes <lb/>
expo&longs;itores erra&longs;&longs;e o&longs;tenduntur.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000223"><emph type="italics"/>T. 71. Terram e&longs;&longs;e cubum, cur dictum &longs;it.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000224">Ex 4. de C&oelig;lo.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000225"><emph type="italics"/>T. 33. Extare centrum Mundi, qu&ograve; grauia tendunt, &agrave; quo leuia abeant.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000226"><emph type="italics"/>T. 44. &amp; <expan abbr="&longs;eq.">&longs;eque</expan> Cur qu&aelig;dam grauiora qu&agrave;m aqua, &longs;upernatent.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000227">Ex 2. de Generatione, &amp; Corruptione.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000228"><emph type="italics"/>Tex. 56. Cur Planet&aelig; duobus motibus moueri dicantur.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000229">Ex 1. Meteororum.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000230"><emph type="italics"/>Summa prima cap. 3. De magnitudine Terr&aelig; ad a&longs;tra, &amp; &longs;olem collata.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000231"><emph type="italics"/>Cap. eodem. </s>
          <s id="s.000232">De magnitudine A&longs;trorum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000233"><emph type="italics"/>Cap. 4. De ordine Luminarium Solis, &amp; Lun&aelig;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000234"><emph type="italics"/>Summa 2. cap. 3. de Mercurij stella. </s>
          <s id="s.000235">Item de Cometa: e&longs;&longs;e in C&oelig;lo.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000236"><emph type="italics"/>Cap. 5. De Magnitudine Solis, &amp; de vmbra Terr&aelig;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000237"><emph type="italics"/>Cap. 5. De Glaxia.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000238"><emph type="italics"/>Cap. 6. Sententia Ari&longs;totelis de Glaxia, partim defenditur: vera, deinde <lb/>
aperitur.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <pb pagenum="15" xlink:href="009/01/015.jpg"/>
        <p type="main">
          <s id="s.000239"><emph type="italics"/>Summa 4. cap 1. De Monte Parna&longs;&longs;o, dubia. </s>
          <s id="s.000240">Mare extraneum, quod. </s>
          <s id="s.000241">Errata qu&aelig;&shy;<lb/>
dam veterum Geographorum, &amp; Ari&longs;t. corriguntur. </s>
          <s id="s.000242">Altitudo montis Cauca&longs;i.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000243"><emph type="italics"/>Cap. 2. De permutatione Aquarum, &amp; continentis. </s>
          <s id="s.000244">Noua ob&longs;eruatio de rotundi&shy;<lb/>
tate Terr&aelig;, <expan abbr="atq;">atque</expan> Mundi duratione.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000245">Ex 2. Meteororum.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000246"><emph type="italics"/>Summa 1. cap. 1. De Mari rubro.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000247"><emph type="italics"/>Summa 2. cap. 2. De ortu stellarum fixarum: Item de occa&longs;u earumdem.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000248"><emph type="italics"/>Cap. eodem, De Canicula. </s>
          <s id="s.000249">De Zonis temperatis. </s>
          <s id="s.000250">Corona Ariadn&aelig;. </s>
          <s id="s.000251">Zonam torridam <lb/>
fals&ograve; putabant inho&longs;pitalem. </s>
          <s id="s.000252">cur habitabilis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000253"><emph type="italics"/>Cap. 3. De Ventorum &longs;itu.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000254">Ex 3. Meteor.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000255"><emph type="italics"/>Summa 2. cap. 2. De Halone, &longs;eu Area, &longs;eu Corona, Mathematica demon&longs;tratio.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000256"><emph type="italics"/>Cap. 4. De Iridis figura Mathematica demon&longs;tratio, &longs;ed deficiens. </s>
          <s id="s.000257">Noua de eadem <lb/>
tractatio.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000258"><emph type="italics"/>Cap. 5. De Parelio. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000259">Rationes Ari&longs;totelis refelluntur.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000260">Ex 1. De Anima.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000261"><emph type="italics"/>Tex. 11. Quid rectum, quid obliquum. </s>
          <s id="s.000262">&amp; omnis triangulus habet tres, &amp;c.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000263"><emph type="italics"/>T. 13. Sph&aelig;ra planum tangit in puncto.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000264">Ex 2. De Anima.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000265"><emph type="italics"/>T. 12. Definitionem formalem, &amp; cau&longs;alem explicat exemplo Quadrationis Geo&shy;<lb/>
metric&aelig;.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000266"><emph type="italics"/>T. 86. Acutum, &amp; Graue, vt differant.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000267"><emph type="italics"/>T. 159. De Solis magnitudine ad terram.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000268">Ex 3. De Anima.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000269"><emph type="italics"/>T. 21. Incommen&longs;urabile.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000270"><emph type="italics"/>T. 25. Indiui&longs;ibilia e&longs;&longs;e priuationes.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000271"><emph type="italics"/>T. 32. Permutata proportio.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000272">Ex lib. <!-- REMOVE S-->De Sen&longs;u.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000273"><emph type="italics"/>Capite 6. Die&longs;is.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000274"><emph type="italics"/>Cap. 8. Nete. </s>
          <s id="s.000275">Diapa&longs;on. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000276">Diapen&longs;e.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000277">Ex lib. <!-- REMOVE S-->De Memoria, &amp; Rem.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000278"><emph type="italics"/>Cap. 1. Omnis triangulus habet tres, &amp;c.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000279"><emph type="italics"/>Cap. 3. Mathemata facile remini&longs;cibilia.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000280">Ex lib. <!-- REMOVE S-->De Somnijs.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000281"><emph type="italics"/>Cap. 2. Terra, cur nauigantibus moueri videatur.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000282"><emph type="italics"/>Cap. 3. Cur Oculus digito dimotus res geminatas videat.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000283">Ex 1. Methaphy&longs;.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000284"><emph type="italics"/>Cap. 1. Initium Mathematicarum ab Aegyptiorum Sacerdotibus. </s>
          <s id="s.000285">Item, Automata, <lb/>
qu&aelig; &longs;olstitia. </s>
          <s id="s.000286">Diameter incommen&longs;.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000287"><emph type="italics"/>Summa 2. cap. 3. Pythagorei Mathematicas c&aelig;teris pr&aelig;ferebant.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000288"><emph type="italics"/>T. 47. Geometria habet &longs;uas pr&aelig;cognitiones.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000289">Ex 2. Methaphy&longs;.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000290"><emph type="italics"/>T. 14. Leges apud Mu&longs;icos quid.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000291">Ex 3. Methaphy&longs;.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000292"><emph type="italics"/>Tex. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000293">Mathematicas puras carere cau&longs;is efficiente, &amp; finali. </s>
          <s id="s.000294">Ari&longs;tippus, vt Mathe&shy;<lb/>
maticas &longs;ugillaret. </s>
          <s id="s.000295">Tetragoni&longs;mus est inuentio medi&aelig;.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <pb pagenum="16" xlink:href="009/01/016.jpg"/>
        <p type="main">
          <s id="s.000296"><emph type="italics"/>Tex. 8. Geod&aelig;&longs;ia quid.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000297">Ex 4. Methaphy&longs;.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000298"><emph type="italics"/>T. 4. Qu&aelig; &longs;int prim&aelig;, &amp; qu&aelig; &longs;ecund&aelig; inter Mathematicas.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000299"><emph type="italics"/>T. 28. Diameter, commen&longs;urabilis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000300">Ex 5. Methaphy&longs;.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000301"><emph type="italics"/>T. 2. Exemplum cau&longs;&aelig; formalis ex Diapa&longs;on. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000302">Qu&aelig; &longs;int proportiones Mu&longs;icales.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000303"><emph type="italics"/>T. 3. Qu&aelig; &longs;it Materia in Mathematicis.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000304"><emph type="italics"/>T. 4. Quidnam &longs;int elementa apud Geometras.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000305"><emph type="italics"/>T. 12. Die&longs;is.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000306"><emph type="italics"/>T. 17. Diameter incommen&longs;urab. </s>
          <s id="s.000307">Quid potentia vnius line&aelig;.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000308"><emph type="italics"/>T. 34. Diameter incommen&longs;urabilis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000309">Ex 6. Methaphy&longs;.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000310"><emph type="italics"/>T. 1. Principia, elementa, &amp; cau&longs;&aelig; in Mathem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000311"><emph type="italics"/>T. 8. Diameter. </s>
          <s id="s.000312">commen&longs;urab.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000313"><emph type="italics"/>T. 20. De&longs;criptiones. </s>
          <s id="s.000314">Omnis triangulus habet tres, &amp;c. </s>
          <s id="s.000315">Cur Angulus in &longs;emicir&shy;<lb/>
culo rectus.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000316"><emph type="italics"/>T. 22. Omnis triangulus habet tres, &amp;c.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000317">Ex 10. Methaphy&longs;.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000318"><emph type="italics"/>T. 4. Motum diurnum men&longs;uram reliquorum. </s>
          <s id="s.000319">Die&longs;is.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000320"><emph type="italics"/>T. 11. Similes figur&aelig; qu&aelig;. </s>
          <s id="s.000321">Diuer&longs;um in Math. quid.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000322">Ex 11. Methaphy&longs;.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000323"><emph type="italics"/>Cap. 2. Ortus punctorum, linearum, &longs;uperficierum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000324">Ex 12. Methaphy&longs;.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000325"><emph type="italics"/>T. 44. Peculiari&longs;&longs;imam Philo&longs;ophiam, Mathematicorum videlicet, A&longs;tronomiam <lb/>
pluralitatem C&oelig;lorum docere.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000326"><emph type="italics"/>T. 45. Numerus orbium c&oelig;le&longs;tium &longs;ecundum Eudoxum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000327"><emph type="italics"/>T. 46. Itidem ex Eudoxo.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000328"><emph type="italics"/>T. 47. Orbium c&oelig;le&longs;tium numerus, &amp; fabrica ex Calippo.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000329">Ex 13. Methaphy&longs;.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000330"><emph type="italics"/>Cap. 3. Qua ratione Mathematici tractant de Bono.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000331">In Mechanicas Qu&aelig;&longs;tiones.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000332"><emph type="italics"/>Cap. 1. Qu&aelig; &longs;it Mechanica facultas.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000333"><emph type="italics"/>Cap. 2. De Admirandis circuli.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000334"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;tio 1. De Libra. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000335">cur maior, exactior. </s>
          <s id="s.000336">inibi Ari&longs;t. lap&longs;us.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000337"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 2. Duplex Libra. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000338">Piccolomineus reiectus.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000339"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 3. De Vecte.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000340"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 4. De Remo; Petri Non&yuml; in Arist. correctio.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000341"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 5. De Temone Nauis.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000342"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 6. De Antenna.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000343"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 8 De Rota.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000344"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 9. De Trochlea, &amp; Scytali. figura antiqu&aelig; &longs;cytalis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000345"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 10. De Libra vacua.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000346"><emph type="italics"/>Q&ugrave;&aelig;&longs;t. <!-- REMOVE S-->11. De Curru, &amp; &longs;cytala.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000347"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 13. De lugo. </s>
          <s id="s.000348">De Succula.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000349"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 15. De Vmbelicis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000350"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 16. De ligni oblongi, ac breuis flexura.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <pb pagenum="17" xlink:href="009/01/017.jpg"/>
        <p type="main">
          <s id="s.000351"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 17. De Cuneo.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000352"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 18. De Trochlea; error Piccolominei.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000353"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 19. De Securi. </s>
          <s id="s.000354">Securis veteris figura, &amp; con&longs;tructio; vn&agrave; cum affectione <lb/>
eius mirabili.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000355"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 20. De Statera. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000356">Veteris stater&aelig; figura restaurata.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000357"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 21. De Dentiforcipe.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000358"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 22. De Nucifrago.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000359"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 23. De Motibus in Rhombo.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000360"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 24. De duobus circulis concentricis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000361"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 25. De funibus lectulorum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000362"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 26. De ligno humeris gestato.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000363"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 27. De ponderibus humero ge&longs;tatis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000364"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 28. De Tollenone.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000365"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 29. De onere &agrave; duobus phalanga ge&longs;tato.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000366"><emph type="italics"/>Qu&aelig;&longs;t. 30. De &longs;urgente &agrave; &longs;e&longs;&longs;ione.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000367">In libello De Mundo ad Alex.<!-- REMOVE S--><emph type="italics"/>Cap. 2. Ordo Planetarum.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000368"><emph type="italics"/>Cap. 3. De Cometis.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000369"><emph type="italics"/>Cap. 5. De fluxu maris. </s>
          <s id="s.000370">noua de maris &aelig;&longs;tu &longs;ententia.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000371">In libro De Admirandis audit.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000372"><emph type="italics"/>Num. <!-- REMOVE S-->8. De nouo orbe.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000373"><emph type="italics"/>Nu. </s>
          <s id="s.000374">100. De I&longs;tro, error Ari&longs;t. &amp; veterum Geographorum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000375">In libello De lineis in&longs;ecabilibus.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000376"><emph type="italics"/>Primus locus. </s>
          <s id="s.000377">De commen&longs;urabili, &amp; incommen&longs;urabili.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000378"><emph type="italics"/>2. locus. </s>
          <s id="s.000379">De figuris incommen&longs;.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000380"><emph type="italics"/>3. locus. </s>
          <s id="s.000381">Qu&aelig; linea rationalis, qu&aelig; irrationalis. </s>
          <s id="s.000382">Binomio, Apotome.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000383"><emph type="italics"/>4. locus. </s>
          <s id="s.000384">De communi men&longs;ura.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000385"><emph type="italics"/>5. locus. </s>
          <s id="s.000386">Line&aelig; rect&aelig; motus in &longs;emicirculum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000387"><emph type="italics"/>6. locus. </s>
          <s id="s.000388">Circulorum &aelig;qualium ab inuicem motus.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000389"><emph type="italics"/>7. locus. </s>
          <s id="s.000390">Multum Mathematicis demon&longs;trationibus tribuitur ab Ari&longs;totele.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000391"><emph type="italics"/>8. locus. </s>
          <s id="s.000392">Si extarent indiuidua, omnes line&aelig; e&longs;&longs;ent commen&longs;.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000393"><emph type="italics"/>9. locus. </s>
          <s id="s.000394">Idem probat alite&racute;.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000395"><emph type="italics"/>10. locus. </s>
          <s id="s.000396">Idem ex triangulo.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000397"><emph type="italics"/>11. locus. </s>
          <s id="s.000398">Idem ex quadrato.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000399"><emph type="italics"/>12. Ex diui&longs;ione line&aelig; idem confirmatur.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000400"><emph type="italics"/>13. Idem eodem fer&egrave; modo cum pr&aelig;cedenti.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000401"><emph type="italics"/>14. A quadrato cuiu&longs;uis line&aelig;.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000402"><emph type="italics"/>15. Idem probat ex &longs;uperficie, &amp; ex corpore.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000403"><emph type="italics"/>16. Idem ex contactu circuli cum linea recta.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000404">Ex lib. 9. Hi&longs;tori&aelig; Animalium.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000405"><emph type="italics"/>Cap. 39. error Ari&longs;t. &amp; noua ob&longs;eruatio de admiranda quadam Aranearum indu&longs;tria.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000406">De Ince&longs;&longs;u Animal.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000407"><emph type="italics"/>Cap. 7. qua ratione in gre&longs;&longs;u fiat hypotenu&longs;a. </s>
          <s id="s.000408">&amp; ea quid &longs;it.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000409">De Motu Animal.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000410"><emph type="italics"/>Cap. 1. in flexuris animalium e&longs;&longs;e centrum, &amp; circulum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000411"><emph type="italics"/>Cap. 3. Automata.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <pb pagenum="18" xlink:href="009/01/018.jpg"/>
        <p type="head">
          <s id="s.000412">De Generatione Animal.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000413"><emph type="italics"/>Lib. 2. cap. 1. Automata.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000414"><emph type="italics"/>Lib. 2. cap. 4. Omnis triangulus habet tres, &amp;c. </s>
          <s id="s.000415">Ibidem Diametrum e&longs;&longs;e incommen&shy;<lb/>
&longs;urabilem co&longs;t&aelig;, habet cau&longs;am, &amp; demon&longs;trationem.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000416">In Ethicis ad Nicom.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000417"><emph type="italics"/>Lib. 1. cap. 7. Faber, &amp; Geometra diuers&egrave; con&longs;iderant angulum rectum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000418"><emph type="italics"/>Lib. 2. cap. 6. De Arithmetica proportione.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000419"><emph type="italics"/>cap. 9. Centrum circuli reperire.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000420"><emph type="italics"/>Lib. 3. cap. 3. Diameter, &amp; latus incommen&longs;urabilis: Item quid re&longs;olutio Geome&shy;<lb/>
trica: Quid de&longs;ignatio.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000421"><emph type="italics"/>Lib. 5. cap. 3. Vnitarius numerus. </s>
          <s id="s.000422">Quid Proportionalitas. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000423">Eam in 4. terminis con&shy;<lb/>
&longs;i&longs;tere. </s>
          <s id="s.000424">Item quid Permutata proportio. </s>
          <s id="s.000425">Item quid Geometrica proportio. </s>
          <s id="s.000426">Propor&shy;<lb/>
tio continuata, &amp; di&longs;iuncta quid.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000427"><emph type="italics"/>cap. 6. Proportio Geometrica, &amp; Arithmetica.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000428"><emph type="italics"/>Lib. 6. cap. 5. Omnis triangulus, &amp;c.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000429"><emph type="italics"/>cap. 8. Principia Mathematica non pendere ab experientia.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000430"><emph type="italics"/>Lib. 7. cap. 8. De principijs Mathem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000431">Ex 1. Magnorum Moralium.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000432"><emph type="italics"/>Cap. 1. Numerus pariter par.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000433"><emph type="italics"/>Cap. 2. Omnis triangulus habet, &amp;c.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000434"><emph type="italics"/>Cap. 10 Omnis triangulus habet, &amp;c.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000435"><emph type="italics"/>Cap. 16. Quadratum quatuor rectis &aelig;quales habere.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000436"><emph type="italics"/>Cap. 30. Proportionale in quatuor terminis con&longs;i&longs;tit.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000437">Ex 1. lib. <!-- REMOVE S-->Moralium Eudemiorum.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000438"><emph type="italics"/>Cap. 5. Duplum inter multiplices rationes primum tenet locum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000439">Ex 1. lib. <!-- REMOVE S-->Mor. <!-- REMOVE S-->Eudemiorum.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000440"><emph type="italics"/>Cap. Omnis triangulus habet tres, &amp;c.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000441"><emph type="italics"/>Cap. 10. Diametrum commen&longs;. </s>
          <s id="s.000442">e&longs;&longs;e. </s>
          <s id="s.000443">Circuli quadratio.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000444"><emph type="italics"/>Cap. 12. Triangulus habet tres, &amp;c.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000445">Ex 7. lib. <!-- REMOVE S-->Mor. <!-- REMOVE S-->Eudemiorum.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000446"><emph type="italics"/>Cap. 12. Diametralis oppo&longs;itio.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000447">Ex 3. lib. <!-- REMOVE S-->Politicorum.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000448"><emph type="italics"/>Cap. 2. Modi Dorius, &amp; Phrygius apud Mu&longs;icos, qu&igrave;.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000449">Ex 4. lib. <!-- REMOVE S-->Polit.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000450"><emph type="italics"/>Cap. 3. Modus Doricus, &amp; Phrygius.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000451">Ex 5. lib. <!-- REMOVE S-->Polit.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000452"><emph type="italics"/>Cap. 1. Aequitas Arithmetica, &amp; qu&aelig; &longs;ecundum dignitatem.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000453">Ex 8. Polit.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000454"><emph type="italics"/>Cap. 5. Mu&longs;ica nuda, &amp; cum melodia. </s>
          <s id="s.000455">Rithmus quid.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000456"><emph type="italics"/>Harmonia lydia. </s>
          <s id="s.000457">Rithmus quid &longs;it dicetur in Problematibus.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000458"><emph type="italics"/>Cap. 7. Harmoni&aelig;, &amp; Rithmi, vt in pr&aelig;cedenti.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000459">Ex Problematibus.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000460"><emph type="italics"/>Sectione 1. num. </s>
          <s id="s.000461">3. De ortu &longs;yderum inerrantium: Succul&aelig;, Hypades, Atlantides, <lb/>
Virgili&aelig;, Pleiades. </s>
          <s id="s.000462">num. </s>
          <s id="s.000463">17. De occa&longs;u affixarum &longs;tellarum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000464"><emph type="italics"/>Sectione 15. num. </s>
          <s id="s.000465">1. Diametri ethymon.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000466"><emph type="italics"/>num. </s>
          <s id="s.000467">2. Iterum Diametri ethymologia.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <pb pagenum="19" xlink:href="009/01/019.jpg"/>
        <p type="main">
          <s id="s.000468"><emph type="italics"/>num. </s>
          <s id="s.000469">3. Denarius numerus cur perfectus. </s>
          <s id="s.000470">eius dignitates. </s>
          <s id="s.000471">Petri Apponen&longs;is deceptio.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000472"><emph type="italics"/>4. De in&aelig;quali &longs;olis vmbrarum incremento.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000473"><emph type="italics"/>5. Cur Solis illuminationes &longs;emper rotund&aelig;, quamuis per angulo&longs;a foramina ingre&shy;<lb/>
diantur.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000474"><emph type="italics"/>6. Cur Luna &longs;emiplena videtur linea recta terminari? </s>
          <s id="s.000475">vbi de illuminatione Lun&aelig;, <lb/>
qu&aelig; experientia docetur.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000476"><emph type="italics"/>7. Cur Sol, &amp; Luna videantur plana?<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000477"><emph type="italics"/>8. De vmbris Solis orientis, occidentis, meridiantis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000478"><emph type="italics"/>9. Cur Lun&aelig;, qu&agrave;m Solis minores vmbr&aelig;?<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000479"><emph type="italics"/>10. Cur in defectu Solis etiam illuminationes ip&longs;ius defectiu&aelig; &longs;unt? </s>
          <s id="s.000480">modus commod&egrave; <lb/>
videndi eclyp&longs;im Solis.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000481"><emph type="italics"/>Sect. <!-- REMOVE S-->16. nu. </s>
          <s id="s.000482">1. Cur ba&longs;es bullarum in aquis &longs;unt alb&aelig;?<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000483"><emph type="italics"/>3. Opplumbati tali.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000484"><emph type="italics"/>4. De re&longs;ultu cadentium in terram.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000485"><emph type="italics"/>5. Cur conus, &amp; cylindrus diuers&egrave; moueantur.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000486"><emph type="italics"/>6. De voluminum &longs;ectione.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000487"><emph type="italics"/>12. Idem cum pr&aelig;cedenti 3.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000488"><emph type="italics"/>13. Idem cum 4 &longs;uperiori. </s>
          <s id="s.000489">reflexio radior&ubreve;m pulchr&egrave; comparatur corpor&ubreve;m re&longs;ultationi.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000490">Ex &longs;ectione 19. De Mu&longs;ica.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000491"><emph type="italics"/>num. </s>
          <s id="s.000492">2. Line&aelig; dupl&aelig; quadratum quadruplum. </s>
          <s id="s.000493">Hoc loco &longs;equentium probl. </s>
          <s id="s.000494">cau&longs;a, <lb/>
pr&aelig;mittitur totius Mu&longs;ic&aelig; ortus breuis tractatio.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000495"><emph type="italics"/>3. Vox tam in hypate, quam in nete cantando rumpitur.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000496"><emph type="italics"/>4. Cur facilius hypate, quam nete canitur?<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000497"><emph type="italics"/>5. Cur &longs;uauius notam cantilenam audimus?<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000498"><emph type="italics"/>7. Cur veteres hypatem omittebant.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000499"><emph type="italics"/>8. Cur grauis &longs;onum potest acut&aelig;?<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000500"><emph type="italics"/>9. Cur cantus ad tibiam vnam, aut lyram &longs;uauior?<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000501"><emph type="italics"/>10. Teretizare, quid.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000502"><emph type="italics"/>11. Vox de&longs;inens acutior fit.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000503"><emph type="italics"/>12. Grauior &egrave; fidibus cantilenam &longs;u&longs;cipit.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000504"><emph type="italics"/>13. In Diapa&longs;on graue e&longs;t acuti Antiphonum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000505"><emph type="italics"/>14. Cur Diapa&longs;on vnica vox videtur. </s>
          <s id="s.000506">Punicum quid.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000507"><emph type="italics"/>15. Leges Mu&longs;ic&aelig;, qu&aelig;. </s>
          <s id="s.000508">Genera, Diatonicum, Chromaticum, Encharmonium. <lb/>
</s>
          <s id="s.000509">Tetrachorda qu&aelig;.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000510"><emph type="italics"/>16. Antiphonum &longs;uauius est &longs;ymphono, cur.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000511"><emph type="italics"/>17. Cur &longs;ola Diapa&longs;on canitur. </s>
          <s id="s.000512">Magadis quid. </s>
          <s id="s.000513">Magadare.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000514"><emph type="italics"/>18. De Antiphonis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000515"><emph type="italics"/>19. Cur Diapente, &amp; Diabe&longs;&longs;acon non canunt in Antiphonis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000516"><emph type="italics"/>20. Me&longs;e &longs;ola di&longs;&longs;onante, totum de&longs;&longs;onat p&longs;alterium.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000517"><emph type="italics"/>21. Vocum grauium errores manifestiores, cur?<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000518"><emph type="italics"/>23. Cur nete duplo acutior, quam hypate?<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000519"><emph type="italics"/>24. Nete interpellata, hypate re&longs;onare videtur.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000520"><emph type="italics"/>25. Cur Me&longs;e &longs;ic appellata e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000521"><emph type="italics"/>27. Cur &longs;ola audibilia mores obtinent. </s>
          <s id="s.000522">Rithmus quid.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000523"><emph type="italics"/>28. Cur cantilen&aelig; qu&aelig;dam leges decebantur?<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000524"><emph type="italics"/>30. De Harmonijs, &longs;eu Modis, &longs;eu Tonis pri&longs;corum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <pb pagenum="20" xlink:href="009/01/020.jpg"/>
        <p type="main">
          <s id="s.000525"><emph type="italics"/>31. Vetustiores fui&longs;&longs;e magis Melop&aelig;os.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000526"><emph type="italics"/>32. De ip&longs;ius Diapa&longs;on ethymo.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000527"><emph type="italics"/>33. Cur apt&egrave; de acuto in graue, non &egrave; contra canitur?<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000528"><emph type="italics"/>34. Cur bi&longs;diapente, aut bi&longs;diate&longs;&longs;aron con&longs;onantia non e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000529"><emph type="italics"/>35. Cur diapa&longs;on omnium pulcherrima e&longs;t con&longs;onantia?<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000530"><emph type="italics"/>36. Me&longs;e &longs;ola di&longs;&longs;onante, tota perit harmonia.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000531"><emph type="italics"/>37. Cur difficilius acutum canere, quam graue?<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000532"><emph type="italics"/>38. Cur Rythmo, &amp; harmonij omnes gaudent?<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000533"><emph type="italics"/>39. Cur &longs;uauius e&longs;t &longs;ymphonum vni&longs;ono?<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000534"><emph type="italics"/>40. Cur &longs;olam Diapa&longs;on magadari &longs;olent?<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000535"><emph type="italics"/>41. Idem cum 5.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000536"><emph type="italics"/>42. Idem cum 34.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000537"><emph type="italics"/>43. Idem cum 24. Iugum in lyra veteri quodnam fuerit, vna cum figura vete&shy;<lb/>
ris lyr&aelig;.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000538"><emph type="italics"/>44. Cur &longs;uauius ad tibiam, quam ad lyram cantatur?<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000539"><emph type="italics"/>45. Idem cum 25. &longs;uperiori.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000540"><emph type="italics"/>46. Idem cum 22.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000541"><emph type="italics"/>47. Idem cum 26.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000542"><emph type="italics"/>48. Idem cum 7. quid Grauiden&longs;um.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000543"><emph type="italics"/>49. Idem cum 30. In choris trag&oelig;diarum, nec &longs;ubdorius, nec &longs;ubphrygius modus <lb/>
erat in v&longs;u.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000544"><emph type="italics"/>50. Cur grauior Melodia e&longs;t etiam mollior?<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000545"><emph type="italics"/>51. Dolia duo &aelig;qualia, quorum alterum plenum &longs;it, alterum dimidium, Diapa&longs;on <lb/>
re&longs;onant.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000546">Ex &longs;ectione 23.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000547"><emph type="italics"/>De immer&longs;ione Nauigij.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000548">Ex &longs;ectione 30.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000549"><emph type="italics"/>6. Omnis triangulus habet tres &aelig;quales, &amp;c.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000550">Ex &longs;ectione 31.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000551"><emph type="italics"/>7. Cur o culos, <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> vlla vi, ab inuicem di&longs;&longs;ociari nequimus?<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000552"><emph type="italics"/>Cur duobus oculis res vna tantum videatur. </s>
          <s id="s.000553">Cur aliquando rei vi&longs;&aelig; gemina&shy;<lb/>
tio accidat.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000554"><emph type="italics"/>11. Cur di&longs;tractis oculis res vna du&aelig; apparent?<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000555"><emph type="italics"/>17. Oculo in latera contorto, cur non fit geminatio.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000556"><emph type="italics"/>21. Cur &longs;olam rectitudinem vnico oculo in&longs;piciamus.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000557">Auctarium De Oculi Pupilla.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000558"><emph type="italics"/>Oculi fabrica pr&aelig;mittitur, colores oculi vbi &longs;int: vnde qui noctu vident.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000559"><emph type="italics"/>Primo. </s>
          <s id="s.000560">De pupill&aelig; voce.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000561"><emph type="italics"/>2. Cur in oculo appareat.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000562"><emph type="italics"/>3. Cur non in tota cornea.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000563"><emph type="italics"/>4. Pupill&aelig; definitio.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000564"><emph type="italics"/>5. Cur nigra in omnibus hominibus.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000565"><emph type="italics"/>6. Cur in Sole euane&longs;cat.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000566"><emph type="italics"/>7. Quantitas ip&longs;ius num videatur?<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000567"><emph type="italics"/>8. Cur modo maior, modo minor videatur, &amp; cui&longs;dam lepida deceptio.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <pb pagenum="21" xlink:href="009/01/021.jpg"/>
        <p type="main">
          <s id="s.000568">Additamentum de natura Mathematicarum di&longs;ciplinarum.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000569"><emph type="italics"/>Primo. </s>
          <s id="s.000570">De &longs;ubiecto Mathem. &longs;eu de materia intelligibili: vbi o&longs;tenduntur definitio&shy;<lb/>
nes Mathematic&aelig; e&longs;&longs;e perfecti&longs;&longs;im&aelig;.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000571">2. <emph type="italics"/>Demon&longs;trationes Mathematicas e&longs;&longs;e perfecti&longs;&longs;imas.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000572">3. <emph type="italics"/>Obiectiones: <expan abbr="atq;">atque</expan> etiam calumni&aelig; diluuntur.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000573">4. <emph type="italics"/>De pr&aelig;stantia cognitionis, quam Geometria, &amp; Arithmetica gignunt.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000574">5. <emph type="italics"/>De 4. Mathematicis medijs: A&longs;tronomia, Per&longs;pectiua, Mu&longs;ica, Mechanica.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000575">6. <emph type="italics"/>Appendix de re&longs;olutione omnium demonstrationum primi Euclidis.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000576">7. <emph type="italics"/>Clarorum Mathematicorum Chronicon.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000577"><emph type="bold"/>Finis Primi Indicis.<emph.end type="bold"/></s>
        </p>
      </section>
      <pb pagenum="22" xlink:href="009/01/022.jpg"/>
      <section>
        <p type="head">
          <s id="s.000578"><emph type="italics"/>ALTER INDEX<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000579"><emph type="italics"/>Quo loca Aristotelis Geometrica, in hoc Opere explicata, <lb/>
ad Euclidem, &longs;ecundum propo&longs;itionum ordinem refe&shy;<lb/>
runtur; vt Mathematicarum Profe&longs;&longs;ores habeant, <lb/>
vnde &longs;uas pr&aelig;lectiones aliquando valeant locupletare.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000580"><emph type="italics"/>In Primo Elem. Euclidis.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000581">Ad verbum ip&longs;um <emph type="italics"/>&lpar;Elementum Euclidis&rpar;<emph.end type="italics"/> vide infra tex. <!-- REMOVE S-->4. quinti <lb/>
Methaph.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000582">Ad principia primi elementorum, vide infra tex. <!-- REMOVE S-->5. pri. <!-- REMOVE S-->Po&longs;ter.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000583">Ad definitionem 10. pri. <!-- REMOVE S-->pro angulo recto, vide 30. qu&aelig;&longs;t. </s>
          <s id="s.000584">Mecha&shy;<lb/>
nic. <!-- REMOVE S-->&amp; cap. 7. lib. 1. Eth.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000585">Ad axioma 10. quamuis Ari&longs;toteles nihil hac de re dicat; &longs;cias tamen velim <lb/>
hoc vno axiomate qu&etail;&longs;tionem <expan abbr="qu&atilde;dam">quandam</expan> inter Philo&longs;ophos vald&egrave; difficilem, <lb/>
facile di&longs;&longs;olui. </s>
          <s id="s.000586">ea e&longs;t, vtrum marmor, aut adamas, aliudue quidpiam infle&shy;<lb/>
xibile &longs;ucce&longs;&longs;iu&egrave; findi, &amp; aperiri po&longs;&longs;it. </s>
          <s id="s.000587">qui enim aiunt, &longs;ic refelluntur, quia <lb/>
nimirum &longs;equeretur, duas rectas lineas habere &longs;egmentum commune: in&shy;<lb/>
telligantur enim du&aelig; line&aelig;, vna in vna &longs;uperficie, altera vero in altera, qu&aelig; <lb/>
antequam incipiat apertio, congruant; Quoniam igitur tota illa apertio <lb/>
non fit in in&longs;tanti, &longs;ed &longs;ucce&longs;&longs;iu&egrave;, facta iam aliqua apertionis parte con&longs;i&shy;<lb/>
derentur pr&aelig;dict&aelig; line&aelig;, erit igitur earum pars aliqua ab inuicem &longs;epara&shy;<lb/>
ta, altera ver&ograve; adhuc alteri congruens, ergo &longs;equetur, duas lineas habere <lb/>
&longs;egmentum commune, quod e&longs;t impo&longs;&longs;ibile, quia contra 10. axioma.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000588">Ad Calcem axiomatum primi accommodetur tex. <!-- REMOVE S-->1. primi Po&longs;ter.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000589">Ad primam primi, po&longs;t ip&longs;ius explicationem, commod&egrave; declarari pote&longs;t, cur <lb/>
Ari&longs;t. Demon&longs;trationes Geometricas appellet De&longs;criptiones, &amp; De&longs;igna&shy;<lb/>
tiones, vide cap. de Priori, &amp; cap. 24. &longs;ecti primi, libri primi Priorum, &amp; <lb/>
tex. <!-- REMOVE S-->4. quinti Methaph. <!-- REMOVE S-->&amp; tex. <!-- REMOVE S-->20. &longs;exti Methaph. <!-- REMOVE S-->&amp; cap. 3. lib. 3. Ethic. <lb/>
<!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000590">Item ad primam primi, vide tex. <!-- REMOVE S-->7. &longs;ecundi Po&longs;ter. loco 2.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000591">Ad 5. primi, vide cap. 24. &longs;ecti 1 lib. 1. Priorum.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000592">Ad 21. primi, vide tex. <!-- REMOVE S-->20. primi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->loco 2.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000593">Ad 22. primi, vide locum 10. de lineis in&longs;ecabilibus.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000594">Ad 28. primi, vide cap. 21. &amp; cap. 22. &longs;ecundi <expan abbr="Prior&utilde;">Priorum</expan>, &amp; tex. <!-- REMOVE S-->13. primi Po&longs;ter.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000595">Ad 32. primi, vide cap. 1. &longs;ecti 3. lib. 1. Prior. <!-- REMOVE S-->&amp; cap. 26. &longs;ecundi <expan abbr="Prior&utilde;">Priorum</expan>, &amp; tex. <!-- REMOVE S-->2. <lb/>
primi Po&longs;ter. loco 4. &amp; tex. <!-- REMOVE S-->23. primi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->vbi ait hanc e&longs;&longs;e poti&longs;&longs;imam <lb/>
<expan abbr="dem&otilde;&longs;trationem">demon&longs;trationem</expan>. </s>
          <s id="s.000596">&amp; tex. <!-- REMOVE S-->37. primi Po&longs;ter. &amp; tex. <!-- REMOVE S-->39. primi Po&longs;ter. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000597">Ibidem <lb/>
loco 4. &amp; tex. <!-- REMOVE S-->43. primi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->&amp; tex. <!-- REMOVE S-->2. &longs;ecundi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->bis. </s>
          <s id="s.000598">&amp; tex. <!-- REMOVE S-->89. &longs;e&shy;<lb/>
cundi Phy&longs;. &amp; tex. <!-- REMOVE S-->15. octaui Phy&longs;. <!-- REMOVE S-->&amp; tex. <!-- REMOVE S-->119. primi de C&oelig;lo. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000599">&amp; tex. <!-- REMOVE S-->25. <lb/>
&longs;ecundi de C&oelig;lo. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000600">tex 11. primi de Anima. <!-- REMOVE S-->&amp; cap. 1. de mem. </s>
          <s id="s.000601">&amp; remini&longs;c. <lb/>
</s>
          <s id="s.000602">&amp; tex. <!-- REMOVE S-->35. quinti Methaphy&longs;. &amp; tex. <!-- REMOVE S-->20. &longs;exti Methaphy&longs;. <!-- REMOVE S-->&amp; tex. <!-- REMOVE S-->22. &longs;exti <lb/>
Methaphy&longs;. <!-- REMOVE S-->&amp; cap. 4. lib. 2. de Generat. <!-- REMOVE S-->animal. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000603">&amp; cap. 5. lib. 6. Ethic. <!-- REMOVE S-->&amp; <lb/>
cap. 2. Magnorum Moral. &amp; cap. 10. Mag. Moral. &amp; cap. 16. Mag. Moral. <lb/>
<!-- REMOVE S-->&amp; cap. <!-- REMOVE S-->7. &longs;ecundi Eudem. &amp; cap. <!-- REMOVE S-->12. &longs;ecundi Eudem. <!-- REMOVE S-->&amp; problema 6. &longs;ectio&shy;


<pb pagenum="23" xlink:href="009/01/023.jpg"/>nis 30. tot Ari&longs;totelis loca illu&longs;trat vnica h&aelig;c Euclidis Demon&longs;tratio.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000604">Ad &longs;cholion pr&aelig;cedentis 32. primi, vide tex. <!-- REMOVE S-->39. primi Po&longs;ter. loco 3. Item <lb/>
tex. <!-- REMOVE S-->25. &longs;ecundi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->loco vlt.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000605">Ad 45. primi, vide locum 9. de lineis in&longs;ecabilibus.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000606">Ad 46. primi, vide locum 11. de lineis in&longs;ecabilibus.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000607">Ad 47. primi, vide locum 11. de lineis in&longs;ecab. </s>
          <s id="s.000608">Item locum 14. de ij&longs;dem.</s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000609"><emph type="italics"/>In &longs;ecundo Elem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000610">Ad 2. definitionem 2. Gnomonis, vide cap. de Motu in Po&longs;tpr&aelig;dicam. </s>
          <s id="s.000611">Qua&shy;<lb/>
dratum augetur Gnomone circumpo&longs;ito.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000612">Ad 14. propo&longs;. </s>
          <s id="s.000613">2. opportunum e&longs;t Auditores de Quadratura circuli erudire, <lb/>
vide igitur cap. de relatione in pr&aelig;dicam. </s>
          <s id="s.000614">&amp; cap. 31. &longs;ecundi Priorum, &amp; <lb/>
tex. <!-- REMOVE S-->23. primi Po&longs;ter. &amp; finem 1. cap. primi Elenchorum. </s>
          <s id="s.000615">lege primam Ar&shy;<lb/>
chimedis de dimen&longs;ione circuli.</s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000616"><emph type="italics"/>In tertio Elem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000617">Ad primam 3. vide cap. 9. lib. 2. Ethycorum.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000618">Ad 2. tertij, vide tex. <!-- REMOVE S-->13. lib. 1. de Anima. <!-- REMOVE S-->&amp; locum 16. de lineis in&longs;ecab.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000619">Ad 31. tertij, vide tex. <!-- REMOVE S-->11. &longs;ecundi Po&longs;ter. &amp; tex. <!-- REMOVE S-->20. &longs;exti Methaph. <!-- REMOVE S-->loco 2.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000620"><emph type="italics"/>In quarto.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000621">Ad commentarium P. <!-- REMOVE S-->Clauij extremum lib. 4. elementorum. </s>
          <s id="s.000622">lege tex. <!-- REMOVE S-->66. <lb/>
tertij de C&oelig;lo.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000623"><emph type="italics"/>In quinto.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000624">Ad 4. definitionem 5. vide cap. 3. lib. 2. Ethyc.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000625">Ad 9. definitionem 5. vide cap. 3. lib. 5. Ethyc. <!-- REMOVE S-->loco 4. &amp; cap. 31. primi Ma&shy;<lb/>
gnorum Moralium.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000626">Ad 10. definitionem 5. vide tex. <!-- REMOVE S-->29. primi Po&longs;ter. loco 2.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000627">Ad 12. definitionem 5. vide tex. <!-- REMOVE S-->13. primi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->loco 3. &amp; tex. <!-- REMOVE S-->25. &longs;ecundi <lb/>
Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->&amp; tex. <!-- REMOVE S-->32. tertij de Anima. <!-- REMOVE S-->&amp; cap. 3. lib. 5. Ethyc. <!-- REMOVE S-->loco 4.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000628">Ad 16. propo&longs;. </s>
          <s id="s.000629">5. vide tex. <!-- REMOVE S-->25. &longs;ecundi Po&longs;ter. loco 2. ex hac Euclidis demon&shy;<lb/>
&longs;tratione patet, vitio&longs;am e&longs;&longs;e illam Auerrois argumentationem, 8. Phy&longs;. <lb/>
<!-- REMOVE S-->comm. <!-- REMOVE S-->15. &longs;cilicet.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000630">Vt &longs;e habet voluntas antiqua ad antiquum effectum, <lb/>
Ita &longs;e habet etiam voluntas noua ad effectum nouum: <lb/>
Ergo permutando, ita &longs;e habebit voluntas antiqua ad effectum nouum. <lb/>
</s>
          <s id="s.000631">Quemadmodum voluntas noua ad effectum antiquum.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000632">Non enim in permutando confert antecedentem ad antecedentem, &amp; con&shy;<lb/>
&longs;equentem ad con&longs;equentem, vt par erat, &longs;ed confert antecedentem ad <lb/>
con&longs;equentem, quod non licet.</s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000633"><emph type="italics"/>In &longs;exto.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000634">Ad 2. propo&longs;it. </s>
          <s id="s.000635">6. vide cap. 2. lib. 8. Topicorum loco 41.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000636">Ad 13. &longs;exti, vide tex. <!-- REMOVE S-->12. &longs;ecundi de Anima, &amp; tex. <!-- REMOVE S-->3. tertij Methaphy&longs;.<!-- REMOVE S--><emph type="italics"/>In &longs;eptimo.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000637">Ad primam definitionem 7. vide tex. <!-- REMOVE S-->5. primi Po&longs;ter.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000638">Ad 8. definitionem 7. vide cap. 1. lib. 1. Magnorum Moral.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000639"><emph type="italics"/>In octauo.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000640">Ad 4. propo&longs;. </s>
          <s id="s.000641">9. vide tex. <!-- REMOVE S-->20. primi Po&longs;ter. loco 2.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000642">Ad 8. propo&longs;. </s>
          <s id="s.000643">9. vide problem. </s>
          <s id="s.000644">3. &longs;ectionis 15. loco 4.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <pb pagenum="24" xlink:href="009/01/024.jpg"/>
        <p type="head">
          <s id="s.000645"><emph type="italics"/>In decimo.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000646">Ad primam definitionem 10. vide cap. 23. &longs;ecti 1. primi Priorum. </s>
          <s id="s.000647">&amp; tex. <!-- REMOVE S-->48. <lb/>
primi de C&oelig;lo.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000648">Ad 118. decimi, vide cap. 23. &longs;ecti 1. libri 1. Priorum. </s>
          <s id="s.000649">&amp; &longs;ecto 2. cap. 23. li&shy;<lb/>
bri 1. Priorum. </s>
          <s id="s.000650">&amp; cap. 22. lib. 2. Priorum. </s>
          <s id="s.000651">&amp; tex. <!-- REMOVE S-->5. primi Po&longs;ter. &amp; tex. <!-- REMOVE S-->44. <lb/>
primi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->&amp; cap. 15. primi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->&amp; tex. <!-- REMOVE S-->119. primi de C&oelig;lo. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000652">&amp; tex. <lb/>
<!-- REMOVE S-->120. quarti Phy&longs;. &amp; tex. <!-- REMOVE S-->21. tertij de Anima. <!-- REMOVE S-->&amp; cap. 1. primi Methaphy&longs;. <lb/>
<!-- REMOVE S-->&amp; tex. <!-- REMOVE S-->28. quarti Met. <!-- REMOVE S-->&amp; tex. <!-- REMOVE S-->34. quinti Met. <!-- REMOVE S-->&amp; tex. <!-- REMOVE S-->8. &longs;exti Met. <!-- REMOVE S-->&amp; cap. 4. <lb/>
lib. 2. de Generat. <!-- REMOVE S-->animal. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000653">&amp; lib. 3. cap. 3. Ethyc. <!-- REMOVE S-->&amp; cap. 10. &longs;ecundi Eu&shy;<lb/>
dem. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000654">tot Ari&longs;t. loca ab hac vna Euclidis Demon&longs;tratione illu&longs;trantur.</s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000655"><emph type="italics"/>In decimotertio.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000656">Ad primam propo&longs;. </s>
          <s id="s.000657">13. &longs;ecundum editionem Commandini, aut Zamberti. <lb/>
<!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000658">vide initio Priorum, in verbum &lpar;Re&longs;olutio&rpar;</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000659">Atque h&aelig;c &longs;unt, qu&aelig; ex Elementorum opere Ari&longs;toteles pa&longs;&longs;im v&longs;urpauit, <lb/>
qu&aelig;que nos infra explicabimus.</s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000660"><emph type="bold"/>Finis Secundi Indicis.<emph.end type="bold"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000661">Qu&aelig; ver&ograve; ad alias Mathematicas, Mu&longs;icam &longs;cilicet, Per&longs;pe&shy;<lb/>
ctiuam, Mechanicam, &amp; A&longs;tronomiam pertinens, facil&egrave; <lb/>
poterunt ex primo Indice ad vnamquamque earum &longs;eor&shy;<lb/>
&longs;um cum libuerit, &longs;ecerni.</s>
        </p>
      </section>
      <pb pagenum="25" xlink:href="009/01/025.jpg"/>
      <section>
        <p type="head">
          <s id="s.000662"><emph type="italics"/>TERTIVS INDEX ALPHABETICVS,<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.000663"><emph type="italics"/>cuius numeri re&longs;pondent numeris marginalibus Operis.<emph.end type="italics"/><lb/>
<arrow.to.target n="table2"/></s>
        </p>
        <table>
          <table.target id="table2"/>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>A<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Abductio quid. eius inuentor. numero 16. marginali.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Acuti den&longs;um quid.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>399</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Aequalitas mathematica, qu&aelig;.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>10</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Ae&longs;tus maris natura.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>272</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Aequitas arithmetica, &amp; &aelig;quitas &longs;ecundum dignitatem.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>330</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Agathir&longs;i populi.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>382</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Angulus quid. vt nominari debeat 10. angulum in &longs;emicirculo e&longs;&longs;e rectum o&longs;tendi   per cau&longs;am materialem.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>71</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Angulus rectus vari&egrave; con&longs;ideratur &agrave; Geometra, &amp; &agrave; Fabro.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>301</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Antiphontis quadratura circuli.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>13</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Antenn&aelig; nauis problema.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>248</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Antiphon&aelig; voces.<emph.end type="italics"/> 358. 363. 370. 371.</cell>
            <cell>373</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Apum mirabilis indu&longs;tria.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>120</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Apotome linea, qu&aelig;.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>279</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Aqu&aelig; &longs;uperficiem e&longs;&longs;e &longs;ph&aelig;ricam ratione mathematica.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>107</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Arithmetica proportio.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>302</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Aranei industria patefacta, qua ad res inaca&longs;&longs;as tran&longs;eat.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>293</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>filum emittit ex &longs;ece&longs;&longs;u contra Ari&longs;totelem pro Democrito.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>ibidem.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Astronomi&aelig; principia duo, Apparentia, &amp; Ob&longs;eruatio.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>8</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Automata, qu&aelig;.<emph.end type="italics"/> 199. 298.</cell>
            <cell><emph type="italics"/>a. b.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>B<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Ba&longs;is ballarum in aqua, cur &longs;it alba, &amp; cur non faciat vmbram.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>351</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Binomium linea, qu&aelig;.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>279</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Bra&longs;ilien&longs;es, qua ratione numerare &longs;oliti.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>340</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Bry&longs;onis quadratura circuli.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>35</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>C<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Calippi opinio de numero C&oelig;lorum.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>236</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Cantilenam notam &longs;uauius, quam ignotam audimus.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>362</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Centrum circuli reperire. 303. Centrum mundi mathematic&egrave; o&longs;tenditur. 123. Cen-trum grauitatis, &amp; molis.<emph.end type="italics"/> 38.</cell>
            <cell>112</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Chordarum veterum nomina.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>359</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Circuli quadratura quid. an po&longs;&longs;ibilis. num. 1. Circulorum concentricorum maiores   velocius moueri. 108. Circuli admiranda. 239. De circulorum concentricorum   volutatione.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>263</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Coaltern&aelig; line&aelig;, qu&aelig;.<emph.end type="italics"/> 12. 14.</cell>
            <cell>44</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>C&oelig;lorum ordinem petendum ex A&longs;tronomis 109. item numerum<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>233</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Colores in mu&longs;ica 78. Colores oculorum vnde.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>408</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Cometarum tractatiuncula ex recentioribus, qui eas in C&oelig;lo collocant. 136. e&longs;&longs;e &longs;u-pra aerem longi&longs;&longs;imo &longs;altem interuallo o&longs;tenditur mathematic&egrave;. 129. in additione.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Con&longs;onantia, quid. 64. quibus numeris con&longs;onanti&aelig; con&longs;tent.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>210</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Conus, &amp; cylindrus, cur vari&egrave; mouentur.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>355</cell>
          </row>
          <pb pagenum="26" xlink:href="009/01/026.jpg"/>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Cubus numerus. duo cubi cubus, quid &longs;ignificet.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>33</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Curru problema.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>252</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Cunei problema.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>256</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Cylindri, &amp; coni motus comparatio problematica.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>335</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>D<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Definitiones mathematic&aelig; e&longs;&longs;e e&longs;&longs;entiales, &amp; perfe&longs;&longs;imas. cap. 1. de nat. Math.   definitionum v&longs;us in Mathematicis.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>81</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>De&longs;criptio, &amp; de&longs;cribere, quid.<emph.end type="italics"/> 2. 6. 7.</cell>
            <cell>205</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>De&longs;ignatio pro demon&longs;tratione mathematica.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>305</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Demon&longs;trationis perfect&aelig; exemplum. 36. demon&longs;trationum mathematicarum pr&aelig;-&longs;tantia. cap. 4. de nat. Mathem.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Dentiforcipis problema.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>260</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Denarij numeri perfectio. 339. cur <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad denari&ubreve; omnes <expan abbr="g&etilde;tes">gentes</expan> <expan abbr="numer&etilde;t">numerent</expan>.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>339. 8. <emph type="italics"/>&amp;c.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Diameter incommen&longs;urabilis cost&aelig;. 5. diametri etymon.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>337</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Diapa&longs;on quid. 90. 350. omnium con&longs;onantiarum pulcherrima.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>388</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Diapa&longs;on diapente.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>359</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Diapente con&longs;onantia, qu&aelig;.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>359</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Diate&longs;&longs;aron con&longs;onantia, qu&aelig;.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>359</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Di&longs;d apa&longs;on con&longs;onantia, qu&aelig;.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>359</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Die&longs;is, quid.<emph.end type="italics"/> 53.</cell>
            <cell>226</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Dolia duo, quomodo aliquando Diapa&longs;on re&longs;onent.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>402</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Duplum inter multiplicia primum e&longs;t.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>322</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>E<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Elementa mundi non componi ex figuris geometricis.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>120</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Elementa geometrica, qu&aelig;.<emph.end type="italics"/> 82.</cell>
            <cell>213</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Eudoxi opinio de numero C&oelig;lorum.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>234</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Exempla mathematicorum, qualia. 11. non e&longs;&longs;e fal&longs;a.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>43</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Exemplorum veritas, &amp; conformitas, quatenus requirantur.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>36</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>F<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Figuram omnem planam habere &longs;uos angulos externos <expan abbr="quotc&ubreve;mq;">quotc&ubreve;mque</expan> &aelig;quales quatuor   rectis angulis, qu&aelig; e&longs;t mira proprietas.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>59</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Figur&aelig; &longs;imiles, qu&aelig;.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>70</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Figurarum planarum ordo 88. qu&aelig; nam totum locum repleant.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>96</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Figurarum &longs;olidarum, qu&aelig;nam totum locum repleant: vbi Ari&longs;t. &amp; omnium expo&longs;i-torum ratum aperitur.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>121</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Figuratio lucis.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>345</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Figurationes pro demon&longs;trationibus Mathem.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>194</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Filum Araneorum, ex qua parte corporis exeat, &amp; ex qua materia.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>293</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Fluxus, ac refluxus maris.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>272</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Funium lectorum problema.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>264</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>G<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Galaxia quid. 131. Ari&longs;toteles defen&longs;us.<emph.end type="italics"/> 132.</cell>
            <cell>140</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Galibei recens ob&longs;eruatio.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>141</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Generatria Mu&longs;ic&aelig; veteris. 78. Fus&egrave; explicantur.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>371</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Geod&aelig;&longs;ia.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>207</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Geographi&aelig; veteris plura errata,<emph.end type="italics"/> 145. 146. 147. 148.</cell>
            <cell>149</cell>
          </row>
          <pb pagenum="27" xlink:href="009/01/027.jpg"/>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Gnomon, quid. 3. &amp;<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>331</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Gnomones numeri.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>93</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Graue qua ratione ad centrum mundi de&longs;cenderet, eiqu&eacute; aptaretur.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>112</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Grauiden&longs;um, quid.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>399</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>H<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Halonis demon&longs;tratio.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>161</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Hippocratis chij quadratura circuli. 17. <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> quadratura lunul&aelig; optima.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>17</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Hyades, Atlantides, &amp; Succul&aelig;.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>335</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Hypate, quid.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>360</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Hypotenu&longs;a in ince&longs;&longs;u animalium.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>294</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>I<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Illuminationes Solis deficientis per foramina tran&longs;euntes, eur &longs;int defectiu&aelig;.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>350</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>modus videndi eclyp&longs;im facilis, ac iucundus.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>ibidem.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Ince&longs;&longs;us animalium lineis explicatur.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>294. <emph type="italics"/>&amp; <expan abbr="&longs;eqq.">&longs;eqque</expan><emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Incommen&longs;urabilia, qu&aelig;, &amp; eorum inuentores.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>5</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Indiui&longs;ibilia mathematica e&longs;&longs;e priuationes. 189. oriri ex diui&longs;ione. 231. eorum duo   genera.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>276</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Infinito, qua ratione vtantur Mathematici.<emph.end type="italics"/> 94.</cell>
            <cell>96</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Iridis demon&longs;tratio &longs;ecundum Ari&longs;t. 163. &amp; &longs;equentibus. Item noua de Iride tra-ctatio. ibidem in additione.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Iugum in lyra quid, &amp; eius figura.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>396</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>L<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Leges mu&longs;icales.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>204</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Libra maior, cur exactior. initio Mechanicarum qu&aelig;&longs;t.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Linea, qu&aelig; terminus est illuminationis in Luna, cur modo recta, modo curua vi-deatur.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>346</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Line&aelig; rationales, &amp; irrationales, &amp;c.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>279</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Lumen oculorum noctu videntium, in qua oculi parte manet. in addit. de Pupilla.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Lumen Solis, cur &longs;it circulare, quamuis per foramina angulo&longs;a ingrediatur.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>345</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Luna plana, cur appareat, cum &longs;it &longs;ph&aelig;rica. 347. cur in eadem altitudine cum Sole   &longs;upra horizontem, maiorem vmbram efficiat.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>349</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Lunam e&longs;&longs;e &longs;ph&aelig;ricam. 48. illuminari &longs;ph&aelig;ric&egrave; quid: ibidem &amp; de illuminatione Lu-n&aelig;. iterum e&longs;&longs;e &longs;ph&aelig;ricam ab eclyp&longs;ibus.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>111</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Luminarium Solis, &amp; Lun&aelig; ordo.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>133</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Lychanos, quid.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>360</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Lyr&aelig; veteris figura.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>396</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>M<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Magalis, &longs;eu magas, &amp; magadi&longs;&longs;are.<emph.end type="italics"/> 373.</cell>
            <cell>393</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Materia intelligibilis. fus&egrave; ver&ograve;. explicatur in tract. de nat. Mathem.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Mathematic&aelig; medi&aelig;, &longs;eu &longs;ubalternat&aelig; habent propter quid &longs;uarum demon&longs;iratio-nem.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>50</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Mathematici negant reperiri quantitatem indiui&longs;ibilem, &longs;eu minimam.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>100</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Mathematic&aelig; non &longs;unt contentio&longs;&aelig;. 83. ostendunt per cau&longs;am formalcm.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>91</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Mathematicas inuenerunt Aegyptij Sacerdotes.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>198</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Mathematic&aelig; o&longs;tendunt per cau&longs;am materialem, &amp; formalem. 205. earum vtilitas.   ibidem. De earum natura. in proprio tractatu.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <pb pagenum="28" xlink:href="009/01/028.jpg"/>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Mathematic&aelig; maxim&egrave; tractant de Bono, &amp; Pulcro, qua ratione.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>237</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Mechanica facultas, qu&aelig;.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>238</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Melodia.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>331</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Melopeia quid.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>384</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Medium Demonstrationum Mathem. in earum tractatu.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Me&longs;e quid.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>360</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Mina in men&longs;uris quid.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>53</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Monochordium.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>359</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Motus nauigij, &amp; remi comparatio. 247. Pulchra P. Nonij in id annotatio con-tra Ari&longs;t.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Modi mu&longs;ici.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>383</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Modorum antiquorum ordo, numerus, &amp;c.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>383</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Motus primi mobilis, &longs;eu diurnus e&longs;t men&longs;ura c&oelig;lestium motuum.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>225</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Mu&longs;ici recentiores reprehen&longs;i. 331. &amp; in fine Chronologi&aelig;.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Mu&longs;ic&aelig; totius elementa.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>359</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Mu&longs;ica nuda, &amp; cum melodia.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>331</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>N<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Nete quid.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>360</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Nucifragi in&longs;trumenti problema.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>261</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Numerus, par, impar, primus, &amp; compo&longs;itus, quadratus, &longs;eu &aelig;quilaterus, altera   parte longior. 24. Cubus num.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>33</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Numeri capitales, qui.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>82</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Numerum parem e&longs;&longs;e cau&longs;am infiniti: imparem ver&ograve; finiti.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>93</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Numerorum parium alij &longs;unt primi, alij non.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>224</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Numerus vnitarius.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>307</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>O<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Oculi cur moueantur con&longs;imiliter.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>405</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Oculi anathome.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>408. <emph type="italics"/>&amp;c.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Omophon&aelig; voces.<emph.end type="italics"/> 372.</cell>
            <cell>392</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Oppo&longs;itio diametralis e&longs;t omnium maxima.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>327</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Ortus, &amp; occa&longs;us &longs;yderum, quid, &amp; quotuplex: vbide Orione, &amp; Canicula.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>153</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>P<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Paranete qu&aelig; voces, aut chord&aelig;.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>360</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Parame&longs;e<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Parhypate<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Parelia, cur appareant nondum &longs;atis explicari.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>182</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Parna&longs;&longs;us mons, vbinam &longs;it. Item paropame&longs;&longs;us.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>145</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Partes quantitatis &longs;unt materia illius.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>211</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Per&longs;pectiuus, quatenus con&longs;ideret lineam.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>89</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Pa&longs;&longs;iones Mathematicorum cum &longs;ubiecto conuertuntur.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>47</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Pila chri&longs;tallina, vel vitrea, qua ratione comburat.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>60</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Planet&aelig;, qua ratione moueantur duplici motu.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>130</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Plato &longs;olida ex planis componebat. 105. cur Elementis figuras Geometricas attri-bueret.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>122</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Planetarum ordo.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>271</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Principia Mathematicorum.<emph.end type="italics"/> 2.</cell>
            <cell>118</cell>
          </row>
          <pb pagenum="29" xlink:href="009/01/029.jpg"/>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Principia &longs;cientiarum duplicia. Ex quibus, &amp; circa quod.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>61</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Principia Mathematica non pendere ab experientia.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>315</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Proportio alterna. 28. multiplicata, &longs;eu multiplex &longs;ecundum C&aelig;neum.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>46</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>P&longs;eudographia quid.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>83</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Proportionalitas quid.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>308</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Proportio continuata, &amp; di&longs;iuncta quid. 310. alterna, &longs;eu permutata quid.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>inibi.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Proportio Geometrica. 311. Arithmetica.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>302</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Proportio &longs;ecundum dignitatem, e&longs;t Geometrica.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>330</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Problemata mu&longs;icalia varia &agrave; 360. <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad finem &longs;ectionis 19. problematum.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Punicum, mu&longs;icum in&longs;trumentum.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>370</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Pupill&aelig; oculi etymon., &amp; natura. 408. cur in oculo no&longs;tro imago pupill&aelig; appareat.   problem.<emph.end type="italics"/> 2.</cell>
            <cell><emph type="italics"/>ibidem.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Cur nigra in omnibus hominibus. probl.<emph.end type="italics"/> 5.</cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Cur in Sole euane&longs;cat. probl.<emph.end type="italics"/> 6.</cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Cur modo maior, modo minor appareat.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Pythagorici primi Mathematicis <expan abbr="oper&atilde;">operam</expan> dedere, easqu&eacute; ceteris &longs;cientijs pr&aelig;ponebat.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>202</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Q<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Qvadratura circuli. vide circulus. de quadratura figurarum rectangularum, &amp;   quadratur&aelig; duplex definitio cau&longs;alis, &amp; formalis.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>185</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Quantitas an con&longs;tet ex indiui&longs;ibili. toto libello de lineis in&longs;ecabilibus argumentis   mathematicis.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>R<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Remi problema.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>245</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Re&longs;olutio logica, &amp; mathematica, vt conueniant. 4. &amp;<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>305</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Re&longs;ultus cadentium in terram, quibus angulis fiat.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>354</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Rythmus fus&egrave; explicatur.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>381</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Rubrum mare duplex.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>152</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Scythala quid, &amp; eius figura 250. &amp;<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>252</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Securis problema, vbi de antiqu&aelig; &longs;ecuris figura, &amp; angulo pulchra demon&longs;tran-tur.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>258</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Semitonium, quid.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>360</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Solem e&longs;&longs;e terra multo maiorem: probatur.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>131</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Sph&aelig;ram planum tangit in puncto. demon&longs;tratur.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>184</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Statera antiqua, qu&aelig;: eius figura, &amp; problema.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>259</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Stereomatria, vt differat &agrave; Geometria.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>49</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Succula.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>253</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Symphon&aelig; voces.<emph.end type="italics"/> 372.</cell>
            <cell>392</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Symphonia.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>391</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>T<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Temonis nauis problema.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>246</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Terram e&longs;&longs;e rotundam ex eclyp&longs;i. 114. Item aliter. 115. e&longs;&longs;e re&longs;pectu C&oelig;li   paruam valde. 115. e&longs;&longs;e cubum cur Plato voluerit.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>122</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Terr&aelig; quantitas.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>115</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Terram paulatim reduci ad peff&eacute;ctam rotunditatem.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>151</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Tetragoni&longs;mus. vide Quadratura.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <pb pagenum="30" xlink:href="009/01/030.jpg"/>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Teretizare, quid.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>366</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Tetrachordon, quid.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>386</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Tollenonis problema.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>267</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Tonus mu&longs;icus, qui; vnde oriatur.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>360</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Trochle&aelig; problemata.<emph.end type="italics"/> 249. 250.</cell>
            <cell>251</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Tunic&aelig; oculi. 408. in tractatu de Pupilla.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>V<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Ventorum nomina, &amp; &longs;itus.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>160. <emph type="italics"/>a.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Vectis quotuplex, &amp; c.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>244</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Veteres canere &longs;olitos non &longs;olum in choris, &longs;ed etiam in &longs;cenis.<emph.end type="italics"/> 371. 384.</cell>
            <cell>400</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Virgili&aelig;, Pleiades.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>335</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Vi&longs;&aelig; res gemmantur di&longs;tractis oculis.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>406</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Vi&longs;&aelig; rei geminatio non fit altero oculo in latera torto, cur.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>407</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Vi&longs;us res vi&longs;as, cur non duplicet, etiam &longs;i duos oculos habeamus.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>405</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Vmbelici litoralis problema.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>254</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Vmbram terr&aelig; parum &longs;upra Lunam tran&longs;cendere.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>137</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Vmbrarum incrementa, &amp; decrementa, cur in&aelig;qualia.<emph.end type="italics"/> 344.</cell>
            <cell>348</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Vi&longs;us res geminat, &longs;i alter oculorum digito pellatur, cur.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>197</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Vocum mu&longs;icalium antiqu&aelig; appellationes.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>360</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Vox acuta velocior, grauis ver&ograve; tarda, cur.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>77</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Voluminum &longs;ectio modo rectam lineam, modo curuam refert, cur.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>356</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Vnitas, cur indiui&longs;ibilis.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>22</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Z<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell/>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Zonas terr&aelig;, vt Arist. de&longs;ignet: &amp; qu&aelig; &longs;ecundum ip&longs;um &longs;int habitabiles.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>156</cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>Zonam torridam quatuor reddunt habitabilem.<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell>159</cell>
          </row>
        </table>
        <p type="head">
          <s id="s.000664">Finis Tertij Indicis.</s>
        </p>
        <pb pagenum="31" xlink:href="009/01/031.jpg"/>
      </section>
      <section>
        <p type="main">
          <s id="s.000665">Vi&longs;um e&longs;t etiam opportunum Lectori fore, ea &longs;imul in vnum <lb/>
loca colligere, in quibus Ari&longs;toteles mihi vi&longs;us e&longs;t in Ma&shy;<lb/>
thematicis &longs;copum non attigi&longs;&longs;e, vt alij pr&etail;&longs;ertim Peripa&shy;<lb/>
tetici facilius ea inuenire, <expan abbr="atq;">atque</expan> de ij&longs;dem iudicium ferre <lb/>
po&longs;&longs;int.<lb/>
<arrow.to.target n="table3"/></s>
        </p>
        <table>
          <table.target id="table3"/>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>121<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Nvmero marginali: vbi ait plura Octaedra, &longs;eu Pyramides re-plere locum: in quo omnes pariter expo&longs;itores lap&longs;i &longs;unt.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>124<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Latitudinem figura, ait, cau&longs;am e&longs;&longs;e &longs;upernatationis. &amp; aquam   re&longs;i&longs;tere &longs;impliciter diui&longs;ioni.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>136<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Cometas in &longs;uprema aeris regione collocat; cuius contrarium ibi   line ari demon&longs;tratione ostenditur.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>147<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Ait Tanaim, &amp; Indum oriri ex monte Paropami&longs;&longs;o. &amp; c.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>148<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Ait, tertia parte noctis Cauca&longs;i verticem illuminari &agrave; Sole.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>149<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Ait Danubium ex Pyreneo monte defluere.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>150<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Ait fluuium quendam non minorem Rhodano in Liguria ab&longs;orberi,   &amp; iterum egredi.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>152<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Ait Rubrum mare parum Atlantico Oceano commi&longs;ceri.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>159<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Zonam torridam inhabitabilem exi&longs;timat.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>164<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Putat Iridis angulos non po&longs;&longs;e vnum &longs;upra alterum collocari, &longs;ed   tantummodo in orbem.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>182<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Rationes, quas in Parelij dubitationibus affert, videntur inanes.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>236<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>In &longs;ubducendo c&oelig;le&longs;tium orbium numero, memoria labitur.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>243<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Ait lineam O L, &longs;uperare lineam L R, quantitate P L, vt in figura.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>245<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Remum ad vectem primi generis reducit.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>246<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Temonem nauis reducit ad vectem primi generis.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>247<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>In motu Remi collato cum motu Nauigij, &agrave; Nonio erroris manifest&egrave;   arguitur. eodem modo in motu Temonis.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>250<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Ait maioribus trochleis, aut rotulis facilius onera &longs;ubleuari.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>256<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Reducit cuneum ad vectem primi generis.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>270<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Cur res in vorticibus ad medium ferantur, veram cau&longs;am a&longs;signa-re non videtur.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>275<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Ait Danubium altero ramo in Mediterraneum, altero in Pontum   effluere.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>293<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Negat Araneum filum ab intrin&longs;eco emittere, Democritum iniuria   refellens. quamuis hoc vltimum ad Phy&longs;icum pertineat.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
          <row>
            <cell><emph type="italics"/>403<emph.end type="italics"/></cell>
            <cell><emph type="italics"/>Problem. 2. &longs;ect. 2 3. non ben&egrave; videtur a&longs;signare cau&longs;am vari&aelig; im-mer&longs;ionis nauigij.<emph.end type="italics"/></cell>
          </row>
        </table>
        <pb xlink:href="009/01/032.jpg"/>
        <!--blank page -->
      </section>
    </front>
    <body>
      <chap>
        <pb pagenum="33" xlink:href="009/01/033.jpg"/>
        <p type="head">
          <s id="s.000666">LOCA <lb/>MATHEMATICA <lb/>EX LIBRO <lb/>PR&AElig;DICAMENTORVM <lb/>
Per ordinem declarata.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000667"><arrow.to.target n="marg1"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000668"><margin.target id="marg1"/>1</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000669">Ex c. <!-- REMOVE S-->3. De his, qu&aelig; ad aliquid. </s>
          <s id="s.000670">Porr&ograve; quemadmodum vnus angulus vni angulo &aelig;qualis e&longs;t, ita <lb/>
<expan abbr="aliqu&atilde;do">aliquando</expan> duo anguli &longs;unt vni angulo &aelig;quales, vt patet, &longs;i vnus angulus, v.g. <lb/>
<!-- REMOVE S-->angulus B A C, vbi ait <emph type="italics"/>&lpar;Scientia ver&ograve; &longs;i non &longs;it, <lb/>
nihil probibet e&longs;&longs;e &longs;cibile, vt circuli quadratura, &longs;i e&longs;t &longs;cibilis, <lb/>
&longs;cientia quidem eius nondum e&longs;t&rpar;<emph.end type="italics"/> Cum velit Ari&longs;t. o&longs;tendere, <lb/>
n&oacute; omnia correlatiua &longs;imul e&longs;&longs;e natura, id de &longs;cibili, &amp; &longs;cien&shy;<lb/>
tia vari&egrave; probat, pr&aelig;&longs;ertim ver&ograve;, quia multa &longs;int &longs;cibilia, <lb/>
qu&aelig; tamen nondum &longs;ciantur, vt patet, inquit, in Quadratu&shy;<lb/>
ra circuli, &amp; &longs;cientia ip&longs;ius, quia quamuis ip&longs;a circuli quadratura &longs;it &longs;cibi&shy;<lb/>
lis, nondum tamen &longs;imul cum ip&longs;a, &longs;cientia illius extat. </s>
          <s id="s.000671">Qu&aelig; vt perfect&egrave; <lb/>
intelligantur, &longs;ciendum e&longs;t, quadraturam circuli, qu&aelig; &agrave; Gr&aelig;cis tetrago&shy;<lb/>
ni&longs;mus dicitur, nihil aliud e&longs;&longs;e, qu&agrave;m propo&longs;ito cuilibet circulo exhibere <lb/>
quadratum &aelig;quale. </s>
          <s id="s.000672">Qu&aelig; &aelig;qualitas debet intelligi de areis, &longs;eu &longs;patijs, ita <lb/>
vt area circuli, &longs;eu &longs;patium illud, &longs;iue &longs;uperficies illa circularis, &longs;it &aelig;qualis <lb/>
are&aelig;, &longs;eu &longs;uperficiei quadrat&aelig;. </s>
          <s id="s.000673">Qua in re plurimi decipiuntur exi&longs;timantes <lb/>
per quadraturam cir culi inquiri &aelig;qualitatem linearum, ita vt circumferen&shy;<lb/>
tia circuli debeat e&longs;&longs;e &aelig;qualis ambitui, &longs;eu quatuor lateribus quadrati: <lb/>
quod omnino fal&longs;um e&longs;t.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000674">Quadratio porr&ograve; circuli dupliciter proponi pote&longs;t, vel tanquam Theo&shy;<lb/>
rema, vel tanquam Problema <emph type="italics"/>&lpar;theorema autem e&longs;t propo&longs;itio, in qua nihil fa&shy;<lb/>
ciendum proponitur; problema ver&ograve; aliquid fieri expo&longs;cit&rpar;<emph.end type="italics"/> neutrum autem tem&shy;<lb/>
pore Ari&longs;t. erat adinuentum nam theorema inuentum e&longs;t po&longs;t ip&longs;um ducen&shy;<lb/>
tis circiter annis ab Archimede: problema ver&ograve; nondum &agrave; quoquam per&shy;<lb/>
fect&egrave; potuit reperiri. </s>
          <s id="s.000675">qua di&longs;tinctione &longs;aluari po&longs;&longs;unt nonnulli, vt Boetius <lb/>
hoc loco, qui aiunt, &longs;e vidi&longs;&longs;e Demon&longs;trationem quadratur&aelig; huius, &longs;i nimi&shy;<lb/>
rum intelligant theorema. </s>
          <s id="s.000676">&amp; alij etiam verum a&longs;&longs;erunt, dum negant hacte&shy;<lb/>
nus repertam e&longs;&longs;e, &longs;i nimirum de problemate loquantur, theorema Archi&shy;


<pb pagenum="34" xlink:href="009/01/034.jpg"/>medis e&longs;t propo&longs;itio prima acuti&longs;&longs;imi libelli de Dimen&longs;ione circuli; e&longs;t au&shy;<lb/>
tem huiu&longs;modi. </s>
          <s id="s.000677">Quilibet circulus &aelig;qualis e&longs;t triangulo rectangulo, cuius <lb/>
quidem &longs;emidiameter vni laterum, qu&aelig; circa rectum angulum &longs;unt, ambi&shy;<lb/>
tus ver&ograve; ba&longs;i eius e&longs;t &aelig;qualis.</s>
        </p>
        <figure id="id.009.01.034.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/034/1.jpg"/>
        <p type="main">
          <s id="s.000678">Sit, v.g. <!-- REMOVE S-->datus circulus, cuius &longs;emidiameter A B; &amp; fit triangulum rectangu&shy;<lb/>
lum A B C, cuius angulus B, &longs;it rectus, &amp; latus B A, <expan abbr="con&longs;titu&etilde;s">con&longs;tituens</expan> angulum re&shy;<lb/>
ctum B, cum ba&longs;i B C, &longs;it &aelig;quale &longs;emidiametro A B; ba&longs;is ver&ograve; B C, &longs;it &aelig;qua&shy;<lb/>
lis peripheri&aelig; eiu&longs;dem circuli dati. </s>
          <s id="s.000679">demon&longs;trat iam ibi Archimedes acuta <lb/>
&aelig;qu&egrave;, ac euidenti demon&longs;tratione triangulum i&longs;tud &aelig;quale e&longs;&longs;e circulo illi. <lb/>
</s>
          <s id="s.000680">quod perinde e&longs;t, ac &longs;i o&longs;tendi&longs;&longs;et cuinam quadrato &longs;it &aelig;qualis, cum per vl&shy;<lb/>
timam 2. Eucl. <!-- REMOVE S-->po&longs;&longs;imus triangulo huic quadratum &aelig;quale con&longs;truere, quod <lb/>
con&longs;equenter dato circulo &aelig;quale erit. </s>
          <s id="s.000681">Quod &longs;i in modum Problematis ita <lb/>
proponatur: Dato circulo &aelig;quale quadratum con&longs;truere, nondum inuenta <lb/>
e&longs;t ratio, qu&aelig; demon&longs;tratione confirmetur, qua id geometric&egrave; penitus, hoc <lb/>
e&longs;t ad &aelig;qualitatem mathematicam, &longs;eu exacti&longs;&longs;imam effici po&longs;&longs;it, <expan abbr="tota&qacute;">totaque</expan>; dif&shy;<lb/>
ficultas po&longs;ita e&longs;&longs;e videtur in inue&longs;tigando, quonam modo exhibeamus li&shy;<lb/>
neam rectam B C, &aelig;qualem peripheri&aelig; circuli dati. </s>
          <s id="s.000682">quam nullus hactenus <lb/>
geometric&egrave; illi &aelig;qualem potuit exhibere, <expan abbr="atq;">atque</expan> exhibita <expan abbr="euid&etilde;ti">euidenti</expan> demon&longs;tra&shy;<lb/>
tione comprobare; Quamuis Archimedes acumine &longs;an&egrave; mirabili in lib. de <lb/>
lineis &longs;piralibus, eam <expan abbr="quoq;">quoque</expan> theorematic&egrave;, non tamen problematic&egrave; inue&shy;<lb/>
&longs;tigauit. </s>
          <s id="s.000683">nam propo&longs;itione 18. illius <expan abbr="admir&atilde;di">admirandi</expan> operis inuenit lineam rectam <lb/>
&aelig;qualem circumferenti&aelig; primi circuli &longs;piralis line&aelig;; propo&longs; ver&ograve; 19. repe&shy;<lb/>
rit aliam rectam &aelig;qualem circumferenti&aelig; &longs;ecundi circuli. </s>
          <s id="s.000684">tu ip&longs;um con&longs;ule, <lb/>
&longs;i admirandarum rerum contemplatione delectaris. </s>
          <s id="s.000685">Multa hac de re Pap&shy;<lb/>
pus Alexandrinus lib. 4. Math. coll. </s>
          <s id="s.000686">&amp; Ioannes Buteo vnico volumine om&shy;<lb/>
nes quadraturas tain pri&longs;corum, quam recentiorum <expan abbr="c&otilde;prehen&longs;us">comprehen&longs;us</expan> e&longs;t. </s>
          <s id="s.000687">Qua&shy;<lb/>
re qui plura cupit, eos adeat; nos tamen infra &longs;uis locis explicabimus tres <lb/>
illas celebres antiquorum Antiphontis, Bri&longs;&longs;onis, &amp; Hippocratis quadra&shy;<lb/>
turas, quamuis fal&longs;as, <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> &longs;&aelig;pe meminit Ari&longs;t. &amp; alij. </s>
          <s id="s.000688">&longs;olet autem &agrave; non&shy;<lb/>
nullis di&longs;putari, vtrum quadratura i&longs;ta problematica &longs;it po&longs;&longs;ibilis, nec ne, <lb/>
cum videant eam &agrave; nemine, quamuis diu magno labore perqui&longs;itam, hacte&shy;<lb/>
nus adinuentam e&longs;&longs;e. </s>
          <s id="s.000689">ego quidem e&longs;&longs;e po&longs;&longs;ibilem exi&longs;timo, quis enim dubi&shy;<lb/>
tare pote&longs;t, po&longs;&longs;e exi&longs;tere quadratum &aelig;quale circulo propo&longs;ito? </s>
          <s id="s.000690">Quod &longs;i po&shy;<lb/>
te&longs;t fieri, quare non etiam demon&longs;trari? </s>
          <s id="s.000691">pr&etail;fertim cum videamus ab Archi&shy;<lb/>
mede iam inuentam e&longs;&longs;e, quatenus Theorema e&longs;t. </s>
          <s id="s.000692">&amp; pr&aelig;terea con&longs;tet, Hip&shy;<lb/>
pocratem quadra&longs;&longs;e lunulam, vt &longs;uo loco dicemus, &amp; Archimedem in libel&shy;


<pb pagenum="35" xlink:href="009/01/035.jpg"/>lo de quadratura Paraboles, quadra&longs;&longs;e ip&longs;am Parabolem, qu&aelig; tamen du&aelig; fi&shy;<lb/>
gur&aelig;, lunula &longs;cilicet, &amp; parabola &longs;unt curuiline&aelig;.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000693"><arrow.to.target n="marg2"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000694"><margin.target id="marg2"/>2</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000695">Ex cap. de Priori <emph type="italics"/>&lpar;in &longs;cientijs demon&longs;tratiuis e&longs;t prius, &amp; po&longs;terius ordine, <lb/>
elementa enim priora &longs;unt ijs, qu&aelig; de&longs;cribuntur, nam principia prior a &longs;unt theore&shy;<lb/>
matibus ordine&rpar;<emph.end type="italics"/> verba illa, nam principia, &amp;c. </s>
          <s id="s.000696">qu&aelig; non &longs;unt in antiqua tran&shy;<lb/>
&longs;latione de&longs;ump&longs;imus ex ca&longs;tigati&longs;&longs;imo gr&aelig;co codice editionis Francfor&shy;<lb/>
dien&longs;is, propterea quod totum hunc locum declarant; &longs;unt autem i&longs;ta, <lb/>
<foreign lang="greek">ai/ gar arxai/ pro/terai tw=n qewrhma/twn th&verbar; ta/ch. </foreign> per &longs;cientias autem demon&longs;tra&shy;<lb/>
tiuas intelligendas e&longs;&longs;e hoc loco ip&longs;as Mathematicas ex eo patet, quod illis <lb/>
a&longs;&longs;ignet Ari&longs;t. De&longs;criptiones; nam hoc verbo, De&longs;criptiones, &longs;eu figuratio&shy;<lb/>
nes, &longs;olet ip&longs;e Mathematicas Demon&longs;trationes innuere, quod in ip&longs;is figu&shy;<lb/>
rationes, &amp; De&longs;criptiones adhibeantur, vt alijs locis patebit: idcirco ver&shy;<lb/>
ba illa &agrave; nobis addita ex gr&aelig;co, optim&egrave; <expan abbr="pr&aelig;ced&etilde;tia">pr&aelig;cedentia</expan> exponunt, cum per ele&shy;<lb/>
menta intelligantur principia, qualia &longs;unt initio Euclidis, &amp; per de&longs;criptio&shy;<lb/>
nes exponant theoremata. </s>
          <s id="s.000697">quod autem principia illa ordine priora &longs;int de&shy;<lb/>
mon&longs;trationibus, &longs;iue ip&longs;as pr&aelig;cedant, ex ip&longs;a primi Euclidis in&longs;pectione <lb/>
patere pote&longs;t.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000698"><arrow.to.target n="marg3"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000699"><margin.target id="marg3"/>3</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000700">Ex cap. de motu <emph type="italics"/>&lpar;Quadratum augetur Gnomone circumpo&longs;ito&rpar;<emph.end type="italics"/> Gnomon vox <lb/>
gr&aelig;ca inter alia &longs;ignificat in&longs;trumentum illud, quod Latini tum amu&longs;&longs;im, <lb/>
<figure id="id.009.01.035.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/035/1.jpg"/><lb/>
tum normam appellant, Itali ver&ograve;, Squadra, ad <lb/>
cuius &longs;imilitudinem Geometr&aelig; denominarunt fi&shy;<lb/>
guram quandam, &longs;eu portionem cuiu&longs;uis paralle&shy;<lb/>
logrammi, vt videre e&longs;t in definitione &longs;ecunda <lb/>
2. elem. </s>
          <s id="s.000701">&amp; in pr&aelig;&longs;enti figura, in qua quadratum <lb/>
A B C D, circumpo&longs;ito gnomone E F G, augetur, <lb/>
&amp; fit maius quadratum H B I L.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000702">Idem etiam verum e&longs;t in quadrato arithmeti&shy;<lb/>
co, &longs;iue in numero quadrato: is enim pariter ad&shy;<lb/>
dito Gnomone augetur. </s>
          <s id="s.000703">i. </s>
          <s id="s.000704">addito numero impari. <lb/>
</s>
          <s id="s.000705">quemadmodum infra 3. Phy&longs;. tex. <!-- REMOVE S-->26. fus&egrave; explicabimus.</s>
        </p>
      </chap>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.000706"><emph type="italics"/>Ex Primo Priorum re&longs;olutoriorum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000707"><arrow.to.target n="marg4"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000708"><margin.target id="marg4"/>4</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000709">Aliquorum opinio e&longs;t, Ari&longs;totelem ho&longs;ce libros appella&longs;&longs;e re&longs;olu&shy;<lb/>
torios, quod per illos doceat &longs;yllogi&longs;mum, ac demon&longs;trationem <lb/>
iam factam in &longs;ua immediata principia re&longs;oluere, quam opinio&shy;<lb/>
nem meum non e&longs;t, nunc refellere. </s>
          <s id="s.000710">per&longs;ua&longs;um tamen mihi e&longs;t, rem <lb/>
multo aliter &longs;e habere, veram rationem huius tituli petendam e&longs;&longs;e ex peni&shy;<lb/>
tiori Mathematicorum eruditione. </s>
          <s id="s.000711">Sciendum <expan abbr="itaq;">itaque</expan> id, quod tradit Pappus <lb/>
Alex. initio &longs;eptimi Mathem. collect. </s>
          <s id="s.000712">antiqui&longs;&longs;imos videlicet Geometras, <lb/>
Euclidem, Apollonium Perg&aelig;um, &amp; Ari&longs;t&etail;um &longs;crip&longs;i&longs;&longs;e libros de re&longs;olutio&shy;<lb/>
ne, in quibus ars tradebatur, qua propo&longs;ito quouis theoremate, aut proble&shy;<lb/>
mate po&longs;&longs;ent facile ex eo, tanquam vero accepto inue&longs;tigare aliquam veri&shy;<lb/>
tatem, per quam deinde componerent illius, quod qu&aelig;rebatur, Demon&longs;tra&shy;<lb/>
tionem; inue&longs;tigationem illam appellabant re&longs;olutionem: compo&longs;itionem <lb/>
ver&ograve; nominabant di&longs;cur&longs;um <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan>, quo ex vero illo per re&longs;olutionem inuento,


<pb pagenum="36" xlink:href="009/01/036.jpg"/>o&longs;tendebant conclu&longs;ionem. </s>
          <s id="s.000713">Porr&ograve; Diogenes Laert. <!-- REMOVE S-->huius re&longs;olutionis in&shy;<lb/>
uentorem facit Platonem: &agrave; quo eam Leodamas Tha&longs;ius didicit, cuius be&shy;<lb/>
neficio, pluries deinde Geometricas demon&longs;trationes adinuenit. </s>
          <s id="s.000714">definitio <lb/>
<expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> e&longs;t apud Euclidem ad primam propo&longs;. 13. Elem. iuxta tran&longs;latio&shy;<lb/>
nem Zamberti, &amp; Commandini; vbi etiam <expan abbr="quinq;">quinque</expan> priora theoremata, pri&shy;<lb/>
m&ograve; per re&longs;olutionem, deinde per compo&longs;itionem demon&longs;trantur, qu&aelig; tan&shy;<lb/>
quam per&longs;picua exempla rei propo&longs;it&aelig; in&longs;eruire po&longs;&longs;unt. </s>
          <s id="s.000715">&longs;unt pr&aelig;terea fre&shy;<lb/>
quentes huiu&longs;modi re&longs;olutiones in operibus Archimedis, Apollonij, &amp; Pap&shy;<lb/>
pi. </s>
          <s id="s.000716">extat adhuc liber Datorum Euclidis, qui geometricis re&longs;olutionibus in&shy;<lb/>
&longs;eruiebat. </s>
          <s id="s.000717">vtinam extarent etiam alij de re&longs;olutione, quorum auxilio non <lb/>
tantopere recentiores Mathematici in inueniendis Demo&longs;trationibus la&shy;<lb/>
borarent; hanc re&longs;olutionem, &longs;ic Pappus fu&longs;ius, quam Euclides explicat; <lb/>
re&longs;olutio e&longs;t via &agrave; qu&aelig;&longs;ito tanquam conce&longs;&longs;o per ea, qu&aelig; ex ip&longs;o con&longs;equun&shy;<lb/>
tur ad aliquod certum, &amp; conce&longs;&longs;um: in re&longs;olutione enim id, quod qu&aelig;ritur <lb/>
tanquam factum, &amp; verum &longs;upponentes, quid ex hoc &longs;equatur, con&longs;idera&shy;<lb/>
mus, quou&longs;que incidamus in aliquod iam cognitum, vel quod &longs;it &egrave; numero <lb/>
principiorum. </s>
          <s id="s.000718">Quod quidem erat &longs;ignum euidens, qu&aelig;&longs;itum quoque verum <lb/>
e&longs;&longs;e. </s>
          <s id="s.000719">eadem omnino habet Proclus in comm. <!-- REMOVE S-->ad &longs;extam primi elem. </s>
          <s id="s.000720">Quod <lb/>
porr&ograve; Ari&longs;t. ip&longs;e hanc re&longs;olutionem Mathematicam cognouerit e&longs;&longs;e medij <lb/>
inqui&longs;itionem manife&longs;tum e&longs;t ex cap. 3. lib.  3. Ethyc. <!-- REMOVE S-->vbi &longs;ic ait <emph type="italics"/>&lpar;Qui enim <lb/>
con&longs;ultat, qu&aelig;rere videtur, &amp; re&longs;oluere pr&aelig;dicto modo, quemadmodum de&longs;igna&shy;<lb/>
tiones&rpar;<emph.end type="italics"/> vbi per de&longs;ignationes intelligit Geometricas demon&longs;trationes, vt <lb/>
&longs;upra innuimus, &amp; infra probabimus; cum ergo con&longs;ultatio nihil aliud &longs;it, <lb/>
quam medij idonei ad finem in rebus agendis inqui&longs;itio, eamque dicat e&longs;&longs;e <lb/>
&longs;imilem re&longs;olutioni Geometric&aelig;, manife&longs;tum e&longs;t, ip&longs;am <expan abbr="quoq;">quoque</expan> re&longs;olutionem <lb/>
e&longs;&longs;e medij in rebus &longs;peculatiuis idonei perue&longs;tigationem. </s>
          <s id="s.000721">Exi&longs;timo igitur <lb/>
cum docti&longs;&longs;imis Zabarella, Burana, Toleto, &amp; alijs, Ari&longs;totilem non &longs;olum <lb/>
hanc &longs;uam logicam ad mathematicarum &longs;cientiarum typum compegi&longs;&longs;e, <lb/>
verum potius imitatum e&longs;&longs;e opus illud Euclidis de re&longs;olutione, atque ex eo <lb/>
non &longs;olum plurima exempla Geometrica, verum etiam titulum de&longs;ump&longs;i&longs;&longs;e, <lb/>pr&aelig;&longs;ertim cum argumentum e&longs;&longs;et fer&egrave; idem vtrobique, &longs;ed Ari&longs;t. intentio <lb/>
fuerit accommodare re&longs;olutionem omnibus <expan abbr="&longs;ci&etilde;tijs">&longs;cientijs</expan>; Euclidis ver&ograve;, &amp; alio&shy;<lb/>
rum Geometri&aelig; &longs;oli. </s>
          <s id="s.000722">hinc patere pote&longs;t, cur hi libri re&longs;olutorij in&longs;cribantur, <lb/>
quod &longs;cilicet tradunt methodum, qua valeamus qu&aelig;&longs;itum quoduis re&longs;olue&shy;<lb/>
re, ide&longs;t, ex qu&aelig;&longs;ito tanquam vero inue&longs;tare aliquam veritatem, per quam <lb/>
deinde propo&longs;it&aelig; qu&aelig;&longs;tionis rationem methodo compo&longs;itiua reddamus. </s>
          <s id="s.000723">Et <lb/>
ver&ograve; cum reliquas appellationes Problematis, Theorematis, Propo&longs;itionis, <lb/>
definitionum, po&longs;tulatorum, axiomatum, &amp; alia huiu&longs;modi ex Geometri&shy;<lb/>
cis ad omnes &longs;cientias tran&longs;tulerit, quid ni etiam re&longs;olutionem? </s>
          <s id="s.000724">maxim&egrave; <lb/>
ver&ograve;, quia &longs;i horum lib. intentio e&longs;&longs;et docere iam factum &longs;yllogi&longs;mum in &longs;ua <lb/>
principia re&longs;oluere, parum e&longs;&longs;et vtilis; im&ograve; nec vtilis, &longs;ed &longs;uperfluum quid. <lb/>
</s>
          <s id="s.000725">at ver&ograve; vbinam docuit hanc re&longs;olutionem? </s>
          <s id="s.000726">profecto nullibi. </s>
          <s id="s.000727">quid opus e&longs;t <lb/>
iam factum &longs;yllogi&longs;mum re&longs;oluere? </s>
          <s id="s.000728">at ver&ograve; propo&longs;itam qu&aelig;&longs;tionem re&longs;ol&shy;<lb/>
uere veterum mathematicorum more, hoc opus, hic labor e&longs;t.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000729">Hanc porr&ograve; re&longs;olutionem attendendam e&longs;&longs;e prim&ograve; penes formam, quam <lb/>
docet primis duobus analyticis; &longs;ecund&ograve; penes materiam, quam tradit duo&shy;


<pb pagenum="37" xlink:href="009/01/037.jpg"/>bus vltimis, non pr&aelig;tereundum. </s>
          <s id="s.000730">reliquas duas logic&aelig; partes, Topicam &longs;ci&shy;<lb/>
licet, &amp; Elenchos, qu&aelig; &longs;yllogi&longs;mos probabilem, &amp; apparentem docent, no&shy;<lb/>
luit appellare re&longs;olutorios, quamuis inuentionem mediorum doceant, quia <lb/>
iam mos i&longs;te inoleuerat apud Philo&longs;ophos, &amp; Mathematicos, vt illa &longs;ola <lb/>
pars, qu&aelig; ex materia nece&longs;&longs;aria doceret &longs;yllogi&longs;mum demon&longs;tratiuum con&shy;<lb/>
&longs;truere, diceretur re&longs;olutio: cum Mathematici, qui primi de re&longs;olutione <lb/>
&longs;crip&longs;erunt, talem materiam &longs;olum con&longs;iderent.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000731"><arrow.to.target n="marg5"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000732"><margin.target id="marg5"/>5</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000733">Ex cap. 23. &longs;ecti primi lib. 1. <emph type="italics"/>&lpar;Vt quod diameter incommen&longs;urabilis eo, quod <lb/>
imparia &aelig;qualia paribus fiant, &longs;i fuerit po&longs;ita commen&longs;urabilis. </s>
          <s id="s.000734">&aelig;qualia igitur fieri <lb/>
imparia paribus ratiocinantur, diametrum vtr&ograve; incommen&longs;urabilem e&longs;&longs;e ex &longs;uppo&shy;<lb/>
&longs;itione <expan abbr="mon&longs;tr&atilde;t">mon&longs;trant</expan>, quoniam fal&longs;um accidit propter contradictionem&rpar;<emph.end type="italics"/> Euclides pri&shy;<lb/>
mis duabus definitionibus 10. elem. </s>
          <s id="s.000735">definit, qu&aelig; nam &longs;int magnitudines <lb/>
commen&longs;. </s>
          <s id="s.000736">&amp; qu&aelig; incommen&longs;. </s>
          <s id="s.000737">&longs;ic; commen&longs;. </s>
          <s id="s.000738">magnitudines dicuntur, quas <lb/>
<figure id="id.009.01.037.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/037/1.jpg"/><lb/>
eadem men&longs;ura metitur, vt &longs;i fuerint du&aelig; magnitu&shy;<lb/>
dines, A, &amp; B, quas eadem men&longs;ura C, ide&longs;t quan&shy;<lb/>
titas C, metiatur, ide&longs;t <expan abbr="qu&atilde;titas">quantitas</expan> C, applicata quan&shy;<lb/>
titati A, &amp; per ip&longs;am aliquoties replicata ip&longs;am ad&shy;<lb/>
&aelig;quat&egrave; ab&longs;umat, vt &longs;i linea C, quinquies &longs;uper li&shy;<lb/>
neam A, replicata eam pr&aelig;cis&egrave;, &amp; perfect&egrave; omnin&ograve; <lb/>
ad&aelig;quaret: &amp; eadem linea C, applicata line&aelig; B, &amp; &longs;uper illam ter, v.g. <!-- REMOVE S-->re&shy;<lb/>
petita ip&longs;am con&longs;umeret, diceretur <expan abbr="vtranq;">vtranque</expan> metiri, &amp; proinde duas lineas <lb/>
A, &amp; B, e&longs;&longs;e comm. <!-- REMOVE S-->definit po&longs;tea <expan abbr="incomm&etilde;&longs;">incommen&longs;.</expan> hoc modo, incomm. autem, qua&shy;<lb/>
rum nullam contingit communem men&longs;uram reperiri; vt &longs;i duarum linea&shy;<lb/>
<figure id="id.009.01.037.2.jpg" place="text" xlink:href="009/01/037/2.jpg"/><lb/>
rum, A, B, nunquam po&longs;&longs;et reperiri aliqua men&longs;u&shy;<lb/>
ra, qu&aelig; <expan abbr="vtranq;">vtranque</expan> ad&aelig;quat&egrave; metiretur, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->&longs;i linea <lb/>
C, men&longs;uraret A, quater &longs;umpta, ter autem &longs;umpta <lb/>
non ad&aelig;quaret omnino <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> B, &longs;ed deficeret, vel ex&shy;<lb/>
cederet aliquantulum, <expan abbr="atq;">atque</expan> hoc fieret in quauis alia <lb/>
men&longs;ura, loco ip&longs;ius C, a&longs;&longs;umpta, &longs;iue maior, &longs;iue <lb/>
minor ip&longs;a C, vt <expan abbr="vtranq;">vtranque</expan> nunquam perfect&egrave; metiretur, e&longs;&longs;ent du&aelig; ill&aelig; line&aelig; <lb/>
incommen&longs;. </s>
          <s id="s.000739">Extare porr&ograve; tales lineas, &amp; &longs;uperficies, &amp; corpora, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>; quam&shy;<lb/>
plurima, ac pen&egrave; infinita ex 10. Elem. manife&longs;tum e&longs;t. </s>
          <s id="s.000740">inuentum autem hu&shy;<lb/>
ius a&longs;ymmetri&aelig;, quod Pythagoricis veteres attribuunt, mihi &longs;emper vi&longs;um <lb/>
e&longs;t omni maius admiratione, cum nulla experientia, <expan abbr="nullus&qacute;">nullusque</expan>; effectus in ip&shy;<lb/>
&longs;ius cognitionem potuerit pri&longs;cos illos Geometras inducere. </s>
          <s id="s.000741">Quapropter <lb/>
non immerit&ograve; diuinus ille Plato lib. 7. de legib. </s>
          <s id="s.000742">huius a&longs;ymmetri&aelig; ignora&shy;<lb/>
tionem, adeo dete&longs;tatus e&longs;t, vt eam non hominum, &longs;ed &longs;uum, pecorumque <lb/>
ignorantiam cen&longs;uerit. </s>
          <s id="s.000743">inter lineas incommen&longs;. &longs;unt diameter, &amp; latus eiu&longs;&shy;<lb/>
dem quadrati, quia nulla pote&longs;t reperiri men&longs;ura quantumuis exigua, vti <lb/>
<figure id="id.009.01.037.3.jpg" place="text" xlink:href="009/01/037/3.jpg"/><lb/>
e&longs;t lineola E, in pr&aelig;&longs;enti quadrato, etiam&longs;i illam in <lb/>
infinitum &longs;ubdiuidas, qu&aelig; <expan abbr="vtranq;">vtranque</expan> lineam, diame&shy;<lb/>
trum &longs;cilicet A C, &amp; latus quoduis ex quatuor, v.<!-- REMOVE S-->g. <lb/>
<!-- REMOVE S-->latus B C, pr&aelig;cis&egrave; omnino metiatur. </s>
          <s id="s.000744">theorema <lb/>
i&longs;tud demon&longs;tratur in vltima 10. Elem. eodem me&shy;<lb/>
dio, quod ab Ari&longs;totele hic innuitur; Euclides ex <lb/>&longs;uppo&longs;itione alterius partis contradictionis ip&longs;ius <pb pagenum="38" xlink:href="009/01/038.jpg"/>propo&longs;itionis, qu&aelig; fal&longs;a e&longs;t, nimirum &longs;uppo&longs;ito pr&aelig;dictas lineas e&longs;&longs;e comm. <lb/>
<!-- REMOVE S-->deducit ad impo&longs;&longs;ibile, &longs;iue, vt ait hic Ari&longs;t. fal&longs;um ratiocinatur, quod &longs;ci&shy;<lb/>
licet idem numerus e&longs;&longs;et par, &amp; impar, quod Ari&longs;t. &longs;ignificat, quando ait, <lb/>
imparia &aelig;qualia paribus fiunt. </s>
          <s id="s.000745">ex quo ab&longs;urdo deducitur fal&longs;am e&longs;&longs;e pr&aelig;di&shy;<lb/>
ctam &longs;uppo&longs;itionem, qu&aelig; a&longs;truebat e&longs;&longs;e comm. <!-- REMOVE S-->&amp; proinde altera pars con&shy;<lb/>
tradictionis, qu&aelig; e&longs;t, e&longs;&longs;e incomm. <!-- REMOVE S-->vera a&longs;truitur. </s>
          <s id="s.000746">ex quibus &longs;atis videtur ex&shy;<lb/>
plicari hic locus. </s>
          <s id="s.000747">videas igitur, qu&agrave;m leuiter nonnulli no&longs;tr&aelig; tempe&longs;tatis <lb/>
ageometreti i&longs;tud exponant, dicentes diametrum e&longs;&longs;e incomm. <!-- REMOVE S-->co&longs;t&aelig;, nihil <lb/>
aliud &longs;ignificare, quam diametrum e&longs;&longs;e longiorem co&longs;ta, qua expo&longs;itione <lb/>
nihil ineptius. </s>
          <s id="s.000748">Aduerte tandem figuram vulgat&aelig; editionis e&longs;&longs;e ineptam, <lb/>
cum habeat duo quadrata alterum &longs;uper diametro alterius, quorum maius <lb/>
&longs;uperuacaneum e&longs;t.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000749"><arrow.to.target n="marg6"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000750"><margin.target id="marg6"/>6</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000751">Et cap. 24. &longs;ecti primi libri primi <emph type="italics"/>&lpar;Sed magis efficitur manife&longs;tum in de&longs;cri&shy;<lb/>
ptionibus, vt quod &aelig;quicruris, qui ad ba&longs;im &aelig;quales &longs;int, ad centrum duct&aelig; A B, <lb/>A C, &longs;i igitur &aelig;qualem accipiat A G, angulum ip&longs;i A B D, non omnino exi&longs;timans <lb/>
&aelig;quales, qui &longs;emicirculorum, &amp; rur&longs;us G, ip&longs;i D, non omnem a&longs;&longs;umens eum, qui &longs;e&shy;<lb/>
cti. </s>
          <s id="s.000752">amplius ab &aelig;qualibus existentibus totis angulis, &amp; ablatorum &aelig;quales e&longs;&longs;e re&shy;<lb/>
liquos E, F, quod ex principio petet, ni&longs;i acceperit ab &aelig;qualibus demptis &aelig;qualia <lb/>
derelinqui.&rpar;<emph.end type="italics"/> Primum &longs;cias characteres vulgat&aelig; editionis, vna cum figura ip&shy;<lb/>
&longs;is re&longs;pondente, e&longs;&longs;e mendo&longs;os; propterea ex textu gr&aelig;co vtrunque corri&shy;<lb/>
gendum putaui in hunc, quem vidi&longs;ti modum. </s>
          <s id="s.000753">Secundo, per de&longs;criptiones <lb/>
Ari&longs;t. intelligere <expan abbr="dem&otilde;&longs;trationes">demon&longs;trationes</expan> Geometricas &longs;upra diximus, quod ex hoc <lb/>
loco euidenter confirmatur, vbi manife&longs;t&egrave; loco de&longs;criptionis &longs;upponit li&shy;<lb/>
nearem demon&longs;trationem. </s>
          <s id="s.000754">In hoc <expan abbr="itaq;">itaque</expan> exemplo vult Ari&longs;t. illud demon&shy;<lb/>
&longs;trare, quod Euclides in 5. primi o&longs;tendit, alio tamen modo, &longs;cilicet I&longs;o&longs;ce&shy;<lb/>
lium triangulorum, qui ad ba&longs;im &longs;unt anguli, inter &longs;e &longs;unt &aelig;quales. </s>
          <s id="s.000755">e&longs;t au&shy;<lb/>
tem figura in omnibus textibus deprauata, quam &longs;ic puto <expan abbr="r&egrave;&longs;t&imacr;tuendam">r&egrave;&longs;tituendam</expan> e&longs;&longs;e <lb/>
ex quodam gr&aelig;co codice, qui characteres hoc modo appo&longs;uerat. </s>
          <s id="s.000756">&longs;it I&longs;o&longs;ce&shy;<lb/>
<figure id="id.009.01.038.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/038/1.jpg"/><lb/>
les C A B, cuius ba&longs;is C B, Dico angulos &longs;upra ba&longs;im, <lb/>
in quibus liter&aelig; E F, e&longs;&longs;e inuicem &aelig;quales. </s>
          <s id="s.000757">facto centro <lb/>
in A, de&longs;cribatur circulus A B C, tran&longs;iens per puncta <lb/>
C B, iam &longs;ic. </s>
          <s id="s.000758">omnes anguli &longs;emicirculi &longs;unt &aelig;quales in&shy;<lb/>
ter &longs;e, ergo anguli A C G, A B D, &longs;unt &aelig;quales. </s>
          <s id="s.000759">Pr&aelig;te&shy;<lb/>
rea c&ugrave;m anguli eiu&longs;dem &longs;ectionis &longs;int &aelig;quales ad inui&shy;<lb/>
cem, erunt anguli &longs;ectionis C B D G, nimirum anguli, <lb/>
in quibus &longs;unt G, &amp; D, inter &longs;e &aelig;quales: <expan abbr="cum&qacute;">cumque</expan>; hi duo <lb/>
anguli &longs;ectionis &longs;int partes <expan abbr="angulor&utilde;">angulorum</expan> &longs;emicirculi A C G, <lb/>
A B D, &longs;i illi ab his auferantur, auferuntur &aelig;quales anguli ab &aelig;qualibus an&shy;<lb/>
gulis, ergo anguli, qui remanent, &longs;cilicet E, &amp; F, erunt &aelig;quales, quod erat <lb/>
demon&longs;trandum. </s>
          <s id="s.000760">hinc Ari&longs;t. infert manife&longs;tum e&longs;&longs;e oportere in omni &longs;yllo&shy;<lb/>
gi&longs;mo, reperiri vniuer&longs;ales, &amp; affirmatiuas propo&longs;itiones, vt Factum e&longs;t in <lb/>
pr&aelig;cedenti aliter e&longs;&longs;et petitio principij. </s>
          <s id="s.000761">Qu&aelig;nam vero &longs;it &aelig;qualitas, quam <lb/>
Geometr&aelig; con&longs;iderant, infra cap. 1. &longs;ecti 3. explicabitur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000762"><arrow.to.target n="marg7"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000763"><margin.target id="marg7"/>7</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000764">Ex cap. 2. &longs;ecti 2. lib. 1. <emph type="italics"/>&lpar;Secundum veritatem quidem ex ijs, qu&aelig; &longs;ecundum <lb/>
veritatem de&longs;cribuntur ine&longs;&longs;e, ad dialecticos autem &longs;yllogi&longs;mos ex propo&longs;itionibus <lb/>
&longs;ecundum opinionem&rpar;<emph.end type="italics"/> verba illa; ex ijs, qu&aelig; <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> veritatem de&longs;cribuntur <pb pagenum="39" xlink:href="009/01/039.jpg"/>ine&longs;&longs;e; &longs;ic gr&aelig;c&egrave;, <foreign lang="greek">e/k tw=n kata\ alhqei/an diagegramme/non </foreign> vbi manife&longs;t&egrave; vtitur <lb/>
verbo, De&longs;cribere, per quod &longs;uperius annotauimus apud Ari&longs;t. &longs;ignificari <lb/>
Geometricas demon&longs;trationes, nam eas opponit dialecticis &longs;yllogi&longs;mis, &longs;e&shy;<lb/>
quentibus verbis, cum dixit &lpar;ad dialecticos autem &longs;yllogi&longs;mos ex propo&longs;i&shy;<lb/>
tionibus &longs;ecundum opinionem&rpar; hac adhibita con&longs;ideratione, quam inter&shy;<lb/>
pres non videtur adhibui&longs;&longs;e, &longs;en&longs;us huius loci non erit ob&longs;curus.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000765"><arrow.to.target n="marg8"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000766"><margin.target id="marg8"/>8</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000767">Ex eodem loco paulo po&longs;t <emph type="italics"/>&lpar;Quare principia quidem, qu&aelig; &longs;ecundum <expan abbr="vnum-quodq;">vnum&shy;<lb/>
quodque</expan> &longs;unt experimenti est tradere: dico autem, vt a&longs;trologicam experientiam <lb/>
a&longs;trologic&aelig; &longs;cienti&aelig;: acceptis enim apparentibus <expan abbr="&longs;uffici&etilde;ter">&longs;ufficienter</expan>, ita inuent&aelig; &longs;unt a&longs;tro&shy;<lb/>
logic&aelig; demonstrationes&rpar;<emph.end type="italics"/> Cum rationem tradat inueniendorum mediorum ad <lb/>quodlibet problema demon&longs;trandum; nunc docet, non omnia in &longs;cientijs <lb/>po&longs;&longs;e probari, aut demoν&longs;trari: principia enim &longs;cientiarum <expan abbr="n&otilde;">non</expan> demon&longs;tran&shy;<lb/>
tur, &longs;ed &longs;ola experientia manife&longs;ta &longs;unt; vt patet in A&longs;tronomia, qu&aelig; ab ex&shy;<lb/>
perientia &longs;ua &longs;olet &longs;tabilire principia: principijs autem <expan abbr="experim&etilde;to">experimento</expan> con&longs;ti&shy;<lb/>
tutis ex ip&longs;is reliqua problemata <expan abbr="demon&longs;tr&atilde;tur">demon&longs;trantur</expan>. </s>
          <s id="s.000768">duo autem &longs;unt apud a&longs;tro&shy;<lb/>
nomos genera experimenti, primum dicitur Ph&aelig;nomena, ide&longs;t, <expan abbr="appar&etilde;ti&aelig;">apparenti&aelig;</expan>; <lb/>
&amp; &longs;unt ea, qu&aelig; vulgo omnibus patent, vt Solem oriri, &amp; occidere; a&longs;tra fer&shy;<lb/>
ri circulariter, diem augeri modo, modo minui: &amp; his &longs;imilia. </s>
          <s id="s.000769">alterum ge&shy;<lb/>
nus dicitur ob&longs;eruationes, qu&aelig; tantummodo a&longs;tronomi&aelig; peritis per ob&longs;er&shy;<lb/>
uationem innote&longs;cunt, vt Solem in&aelig;qualiter ferri proprio motu per Zodia&shy;<lb/>
cum; aliquando maiorem, aliquando minorem videri; plures dies immo&shy;<lb/>
rari citra &aelig;quatiorem in parte Zodiaci boreali, quam in altera vltra &aelig;qua&shy;<lb/>
torem au&longs;trali. </s>
          <s id="s.000770">dies naturales e&longs;&longs;e inuicem in&aelig;quales, &amp;c. </s>
          <s id="s.000771">ex quibus deinde <lb/>
ponunt eccentricos, &amp; augem, ad &longs;aluandas tum apparentias, tum ob&longs;erua&shy;<lb/>
tiones; &amp; hac ratione a&longs;trologica &longs;cientia paulatim reperta e&longs;t, ac in dies <lb/>
reperitur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000772"><arrow.to.target n="marg9"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000773"><margin.target id="marg9"/>9</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000774">Ex cap. 3. &longs;ecti 2. lib. 1. <emph type="italics"/>&lpar;Vt an ne diameter incomm.&rpar;<emph.end type="italics"/> loquitur de a&longs;ymme&shy;<lb/>
tria diametri, &amp; co&longs;t&aelig; eiu&longs;dem quadrati, de qua fus&egrave; egimus &longs;uperius in <lb/>
cap. 23. &longs;ecti 1. huius libri; qu&aelig; &longs;i repetantur, optim&egrave; hunc <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> declarant.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000775"><arrow.to.target n="marg10"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000776"><margin.target id="marg10"/>10</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000777">Ex cap. 1. &longs;ecti 3. lib. 1. <emph type="italics"/>&lpar;Sit A, duo recti, in quo B, triangulus, in quo C, <lb/>
&aelig;quicrus, ip&longs;i <expan abbr="itaq;">itaque</expan> C, ine&longs;t A. per B; ip&longs;i vero B, non amplius per aliud, per &longs;e <lb/>
namque triangulus habet duos rectos&rpar;<emph.end type="italics"/> nullum aliud exemplum tam frequenter <lb/>
v&longs;urpat Philo&longs;ophus, quam i&longs;tud ex Mathematicis de&longs;umptum de triangu&shy;<lb/>
lo, &longs;cilicet, omnis triangulus habet tres angulos &aelig;quales duobus rectis an&shy;<lb/>
gulis, cuius Demon&longs;tratio e&longs;t in 32. primi Elem. quod, vt prob&egrave; intelliga&shy;<lb/>
tur, explicandum e&longs;t penes quid attendenda &longs;it &aelig;qualitas inter angulum, &amp; <lb/>
angulum, quod facile a&longs;&longs;equemur, &longs;i meminerimus angulum e&longs;&longs;e inclinatio&shy;<lb/>
nem illam, quam du&aelig; line&aelig; non in directum po&longs;it&aelig; faciunt: &longs;iue etiam &lpar;vt <lb/>
melius percipiamus&rpar; angulum e&longs;&longs;e acumen illud, &longs;iue mucronem <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan>, quem <lb/>
du&aelig; line&aelig; non in directum con&longs;titut&aelig; faciunt, vt duarum linearum A B, A C, <lb/>
<figure id="id.009.01.039.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/039/1.jpg"/><lb/>
inclinatio in puncto A, &longs;iue acumen illud, &longs;iue mucro, <lb/>
e&longs;t ratio anguli. </s>
          <s id="s.000778">&longs;olum igitur duo anguli erunt &aelig;qua&shy;<lb/>
les, <expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> vnius acumen &aelig;quale erit acumini alterius; <lb/>
etiam &longs;i line&aelig; con&longs;tituentes vnum angulum &longs;int lon&shy;<lb/>
giores lineis alterum angulum con&longs;tituentibus, quia <lb/>quantitas anguli non attenditur penes longitudinem <pb pagenum="40" xlink:href="009/01/040.jpg"/><expan abbr="linear&utilde;">linearum</expan>, &longs;ed penes inclinationem, &amp; mucronem, quem faciunt: vnde etiam&longs;i <lb/>
du&aelig; line&aelig; pr&aelig;dict&aelig; A B, A C, product&aelig;, &longs;iue etiam decurtat&aelig; fuerint, dum&shy;<lb/>
modo &longs;itus, &longs;iue po&longs;itio ip&longs;arum, quam ad inuicem habent, non varietur, <lb/>
erit &longs;emper eadem quantitas anguli A. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000779">Aduertendum pr&aelig;terea rationem <lb/>
anguli non po&longs;&longs;e &longs;aluari in &longs;olo puncto A, in quo line&aelig; concurrunt, &longs;ed ne&shy;<lb/>
ce&longs;&longs;ariam e&longs;&longs;e aliquam quantitatem, quamuis exiguam, linearum A B, A C. <lb/>
<!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000780">Notandum etiam, quod in nominatione angulorum, qu&aelig; fit per tres lite&shy;<lb/>
ras, &longs;emper literam illam e&longs;&longs;e medio loco proferendam, qu&aelig; ad acumen ip&shy;<lb/>
&longs;um po&longs;ita e&longs;t, vt in &longs;uperiori, litera A, debet &longs;emper media proferri, dicen&shy;<lb/>
do angulum B A C, &longs;iue C A B, <expan abbr="n&utilde;quam">nunquam</expan> tamen licet dicere angulum A C B, <lb/>
vel C B A. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000781">Porr&ograve; quemadmodum vnus angulus vni angulo &aelig;qualis e&longs;t, ita <lb/>
<expan abbr="aliqu&atilde;do">aliquando</expan> duo anguli &longs;unt vni angulo &aelig;quales, vt patet, &longs;i vnus angulus, v.g. <lb/>
<!-- REMOVE S-->angulus B A C, diuidatur in duos angulos &agrave; linea A D. tunc enim duo angu&shy;<lb/>
<figure id="id.009.01.040.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/040/1.jpg"/><lb/>
li partiales B A D, D A C, erunt &aelig;quales totali angulo <lb/>
B A C, cum partes omnes &longs;imul &longs;umpt&aelig; &longs;int &longs;uo toti &aelig;qua&shy;<lb/>
les. </s>
          <s id="s.000782">pariter tres anguli po&longs;&longs;unt &aelig;quari &amp; vni, &amp; duobus <lb/>
alijs angulis, quando nimirum a cumina, &longs;iue mucrones il&shy;<lb/>
li &longs;imul ad vnum punctum con&longs;tituti <expan abbr="ad&aelig;quar&etilde;tur">ad&aelig;quarentur</expan> mucro&shy;<lb/>
ni illi, quem con&longs;tituerent alij duo anguli, quibus illi tres <lb/>
&longs;unt pares, v.g. <!-- REMOVE S-->&longs;int tres anguli trianguli A B C, <expan abbr="&longs;int&qacute;">&longs;intque</expan>; alij duo anguli recti, <lb/>
<figure id="id.009.01.040.2.jpg" place="text" xlink:href="009/01/040/2.jpg"/><lb/>
quos linea perpendicularis D E, facit cum li&shy;<lb/>
nea F G; &longs;it <expan abbr="inqu&atilde;">inquam</expan> anguli recti D E F, D E G, <lb/>
tunc tres anguli illius <expan abbr="tri&atilde;guli">trianguli</expan> <expan abbr="dic&etilde;tur">dicentur</expan> &aelig;qua&shy;<lb/>
les duobus hi&longs;ce rectis, &longs;i tres illi mucrones <lb/>
trianguli &longs;imul &longs;umpti, &amp; vniti ad punctum <lb/>
E, ad quod duo <expan abbr="quoq;">quoque</expan> mucrones angulorum <lb/>
<figure id="id.009.01.040.3.jpg" place="text" xlink:href="009/01/040/3.jpg"/><lb/>
rectorum coeunt, congruent omnino duobus <lb/>
pr&aelig;dictis angulis rectis, &longs;iue duobus illis mu&shy;<lb/>
cronibus angulorum rectorum, &longs;iue con&longs;ti&shy;<lb/>
tuent lineam rectam F E G, &longs;icuti faciunt <lb/>
etiam duo illi anguli recti; &longs;iue etiam dica&shy;<lb/>
mus, occupabunt idem &longs;patium omnin&ograve;, &amp; <lb/>
pr&aelig;cis&egrave;, quod occupant duo recti: v.g. <!-- REMOVE S-->&longs;i mucro B, ibi poneretur, faceret <lb/>
angulum F E H, &amp; &longs;i ibi iuxta ip&longs;um apponeretur mucro A, faceret angulum <lb/>
H E I. quem &longs;i deinceps &longs;ub&longs;equetur reliquus angulus C, con&longs;titueret <expan abbr="reli-qu&utilde;">reli&shy;<lb/>
quum</expan> angulum I E G. iam, vt vides, illi tres anguli ad E, tran&longs;lati, &longs;unt &aelig;qua&shy;<lb/>
les duobus rectis ad E, pariter con&longs;titutis, cum illi tres fiant partes duorum <lb/>rector&uacute;m, vel quia occupant idem &longs;patium, vel eandem lineam rectam F E G, <lb/>
con&longs;tituant. </s>
          <s id="s.000783">habet igitur omne triangulum &longs;iue &etail;quilaterum, &longs;iue &longs;calenum, <lb/>
&longs;iue I&longs;o&longs;celes mirabilem hanc proprietatem, vt tres anguli, cuiu&longs;uis trian&shy;<lb/>
guli &longs;int &aelig;quales duobus rectis angulis. </s>
          <s id="s.000784">Quam demon&longs;trationem primi om&shy;<lb/>
nium Pythagorici perfecerunt, vt refert Proclus ad 32. primi Elem. Eucli&shy;<lb/>
des deinde ibidem aliter, quam Pythagorici idem demon&longs;trauit. </s>
          <s id="s.000785">Quod &longs;i <lb/>
quis huius rei <expan abbr="experi&etilde;tiam">experientiam</expan> aliquam velit; etiam&longs;i non exactam &lpar;cum &aelig;qua&shy;<lb/>
litas mathematica non cadat &longs;ub &longs;en&longs;um, &longs;ed &longs;ola intelligentia percipiatur, <lb/>quippe qu&aelig; in materia intelligibili, non autem &longs;en&longs;ibili ver&longs;atur, &amp; cuius <pb pagenum="41" xlink:href="009/01/041.jpg"/>&aelig;qualitas nullum di&longs;crimen, quantumuis minimum admittat, quod &longs;en&longs;ui <lb/>
vitare ob &longs;ui imperfectionem non licet: vnde inter e&aelig;, qu&aelig; mathematic&egrave; <lb/>
&longs;unt &aelig;qualia, nullus intellectus aliquam valeat reperire differentiam&rpar; &longs;umat <lb/>
inquam triangulum quodpiam materiale, vt ex charta, quantum fieri po&shy;<lb/>te&longs;t perfectum, deinde ducat lineam vnam perpendicularem &longs;uper aliam, <lb/>
qu&aelig; &longs;cilicet faciat, cum illa duos angulos rectos. </s>
          <s id="s.000786">po&longs;tea ab&longs;cindat tres an&shy;<lb/>
gulos trianguli materialis, <expan abbr="eos&qacute;">eosque</expan>; ita &longs;imul componat, vt mucrones illorum <lb/>
&longs;int vniti, &amp; contigui ad punctum line&aelig; perpendicularis cum altera, vti e&longs;t <lb/>in &longs;uperiori figura punctum E; &amp; illic&ograve; apparebit tres illos angulos mate&shy;<lb/>
riales obtegere ad&aelig;quat&egrave; totum illud &longs;patium duorum rectorum, quos per&shy;<lb/>
pendicularis con&longs;tituit. </s>
          <s id="s.000787">Hoc autem experiri poteris in diuer&longs;is admodum <lb/>
triangulis Scalenis, Rectangulis, I&longs;o&longs;celibus, Aequilateris, &amp;c. </s>
          <s id="s.000788">non &longs;ine de&shy;<lb/>
lectatione, atque hic e&longs;t &longs;en&longs;us illorum verborum, omnis triangulus habet <lb/>
tres &etail;quales duobus rectis. </s>
          <s id="s.000789">Ab&longs;tineo &agrave; demon&longs;trationibus geometricis, quo&shy;<lb/>
niam ij, qui Mathematicis &longs;unt imbuti, no&longs;tra hac opera parum indigent. <lb/>
</s>
          <s id="s.000790">&longs;i quis tamen volet, con&longs;ulat 32. primi Elem. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000791">Ex hac igitur declaratione <lb/>
licet cogno&longs;cere nonnullos ageometretos locum hunc, &amp; &longs;imiles &longs;ub&longs;equen&shy;<lb/>
tes non &longs;atis intelligere, dicentes, nihil aliud verba illa Ari&longs;t. velle &longs;ignifi&shy;<lb/>
care, qu&agrave;m omnem triangulum habere tres angulos, quod inquiunt, noti&longs;&shy;<lb/>
&longs;imum e&longs;t. </s>
          <s id="s.000792">Sed &longs;i incidant in &longs;equentia; &aelig;quales duobus rectis, tunc, cum <lb/>
h&aelig;c non intelligant, ab&longs;tinent etiam &agrave; priorum declaratione, quibus pr&aelig;&shy;<lb/>
mi&longs;&longs;is facile e&longs;t Ari&longs;t. textum percipere. </s>
          <s id="s.000793">&longs;it A, duo recti, ide&longs;t, duo anguli <lb/>
recti &longs;int pa&longs;&longs;io demon&longs;tranda, in quo B, triangulus, in quo C, &aelig;quicrus. </s>
          <s id="s.000794">ip&longs;i <lb/>
itaque C, ide&longs;t triangulo &aelig;quicru&longs;i, ine&longs;t A, &longs;cilicet duo recti, hoc e&longs;t, ine&longs;t <lb/>
&aelig;quicru&longs;i h&aelig;c, pa&longs;&longs;io habere tres angulos &aelig;quales duobus rectis per B, ide&longs;t <lb/>
per <expan abbr="triangul&utilde;">triangulum</expan> vniuer&longs;ale, quia h&aelig;c proprietas e&longs;t trianguli propria, &amp; <expan abbr="c&otilde;pe-tit">compe&shy;<lb/>
tit</expan> &aelig;quicru&longs;i, non vt &aelig;quicrus e&longs;t, &longs;ed, vt triangulum e&longs;t; quare B, non erit <lb/>
medium ip&longs;ius A, quia pr&aelig;dicta pa&longs;&longs;io. </s>
          <s id="s.000795">A, non competit triangulo B, per <lb/>
aliud, &longs;ed per &longs;e, de eo enim primo, &amp; per &longs;e demon&longs;tratur in 32. primi Elem. <lb/>
optim&egrave; Aegydius, &amp; Niphus in hunc locum.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000796"><arrow.to.target n="marg11"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000797"><margin.target id="marg11"/>11</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000798">Ex eodem cap. <emph type="italics"/>&lpar;Non oportet autem exi&longs;timare penes id, quod exponimus, ali&shy;<lb/>
quid accidere ab&longs;urdum, nihil enim vtimur eo, quod e&longs;t hoc aliquid e&longs;&longs;e. </s>
          <s id="s.000799">&longs;ed &longs;icut <lb/>
Geometra pedalem, &amp; rectam hanc, &amp; &longs;ine latitudine dicit, qu&aelig; non &longs;unt. </s>
          <s id="s.000800">verum <lb/>
non &longs;ic vtitur, tanquam ex his ratiocinans&rpar;<emph.end type="italics"/> Quoniam Ari&longs;t. in exemplis affert <lb/>
pro rebus characteres, A, B, C, po&longs;&longs;et qui&longs;piam &longs;u&longs;picari aliquod propterea <lb/>
ab&longs;urdum accidere: cui &longs;u&longs;picioni Ari&longs;t. re&longs;pondet, dicens, nihil inde ab&longs;ur&shy;<lb/>
di accidere po&longs;&longs;e, quoniam ip&longs;e vtitur hi&longs;ce literis, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> quatenus liter&aelig; &longs;unt, <lb/>
&longs;ed quatenus rerum vicem, pro quibus exponuntur, gerunt: quemadmodum <lb/>
etiam Geometr&aelig; faciunt, qui lineam, qu&aelig; pedalis non e&longs;t, pedalem, &amp; qu&aelig; <lb/>
non e&longs;t recta, rectam; &amp; qu&aelig; lata e&longs;t, non latam, &longs;upponunt, &amp; tamen nihil <lb/>
inde ab&longs;urdi contingit. </s>
          <s id="s.000801">Ex quibus intelligimus per lineas illas &longs;en&longs;ibiles, &amp; <lb/>
phy&longs;icas, quas Geometr&aelig; in &longs;uis figuris ducunt, intelligendas e&longs;&longs;e lineas ve&shy;<lb/>
r&egrave; Mathematicas omni latitudine carentes; vtitur enim inquit Ari&longs;t. <!-- REMOVE S-->Geo&shy;<lb/>
metra lineis phy&longs;icis, non tanquam phy&longs;icis, nec de eis tanquam de phy&longs;icis <lb/>
lineis ratiocinatur, &longs;ed ijs vtitur tanquam ver&egrave; mathematicis. </s>
          <s id="s.000802">idem dicen&shy;<lb/>dum e&longs;t de &longs;uperficiebus, necnon de corporibus, qu&aelig; ijdem Geometr&aelig; de&shy;<lb/>
&longs;cribunt, vt per ea, de ver&egrave; mathematicis di&longs;currant.</s>
        </p>
      </chap>
      <pb pagenum="42" xlink:href="009/01/042.jpg"/>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.000803"><emph type="italics"/>Ex Libro &longs;ecundo Priorum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000804"><arrow.to.target n="marg12"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000805"><margin.target id="marg12"/>12</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000806">Ex cap. 21. <emph type="italics"/>&lpar;Quod faciunt, qui coalternas putant &longs;cribere, latent enim ip&longs;e<lb/>&longs;e ip&longs;os talia accipientes, qu&aelig; non est po&longs;&longs;ibile monstrare uon exi&longs;tentibus <lb/>
coalternis&rpar;<emph.end type="italics"/> Vult Ari&longs;t. exemplo mathematico explicare, quid &longs;it pe&shy;<lb/>
titio principij. </s>
          <s id="s.000807">vbi per coalternas intelligit parallelas lineas, vox <lb/>
enim gr&aelig;ca <foreign lang="greek">parallhlos,</foreign> idem &longs;ignificat, ac mutuus, &amp; coalternus. </s>
          <s id="s.000808">quoad <lb/>
exempli explicationem vtor figura textibus apponi &longs;olita, qu&aelig; e&longs;t pr&aelig;&longs;ens. <lb/>
<figure id="id.009.01.042.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/042/1.jpg"/><lb/>
probat Euclides in 28. primi Elem. quod &longs;i <lb/>
linea recta qu&aelig;dam, vti E F, cadens &longs;uper <lb/>
duas rectas, vti &longs;unt A B, C D, fecerit angu&shy;<lb/>
los alternos &etail;quales, angulos <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan> A G H, <lb/>
G H D, ij enim dicuntur alterni; &longs;iue alios <lb/>
duos, nimirum B G H, G H C, hi enim &longs;unt <lb/>
<expan abbr="quoq;">quoque</expan> alterni; probat inquam has duas li&shy;<lb/>
neas A B, C D, e&longs;&longs;e inuicem parallelas. </s>
          <s id="s.000809">Iam &longs;i quis vellet probare, &longs;e duas <lb/>
parallelas duxi&longs;&longs;e, hac ratione, quia &longs;cilicet faciunt pr&aelig;dictos angulos al&shy;<lb/>
ternos &aelig;quales; &amp; probaret facere angulos alternos &aelig;quales, quia &longs;unt pa&shy;<lb/>
rallel&aelig;, hic peteret principium, ide&longs;t, illud, quod principio <expan abbr="proband&utilde;">probandum</expan> erat, <lb/>
afferret pro ratione, &amp; cau&longs;a, quod dicitur peti principium, quia tunc pe&shy;<lb/>
timus, vt concedatur nobis, id, quod principio, &amp; primo omnium demon&shy;<lb/>
&longs;trare propo&longs;ueramus. </s>
          <s id="s.000810">aduerte, quod characteres, qui &longs;unt in &longs;equentibus <lb/>
verbis huius loci, non appellant characteres figur&aelig; appo&longs;it&aelig;; in quo quidam <lb/>
decepti, nullo pacto poterant locum hunc intelligere.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000811"><arrow.to.target n="marg13"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000812"><margin.target id="marg13"/>13</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000813">Ex cap. 22. lib. 2. Priorum <emph type="italics"/>&lpar;Vt &longs;i volens mon&longs;trare, quod diameter e&longs;t incom&shy;<lb/>
men&longs;. argueret Zenonis rationem, quod non e&longs;t moueri&rpar;<emph.end type="italics"/> &longs;uperius &longs;ecto 3. lib. 1. <lb/>
fus&egrave; explicauimus hanc a&longs;ymmetriam, quam &longs;i quis vellet demon&longs;trare ea&shy;<lb/>
dem illa ratione, qua Zeno motum impugnabat, quia &longs;cilicet <expan abbr="m&etilde;&longs;ura">men&longs;ura</expan> com&shy;<lb/>munis, qu&aelig; debet vtramque, quantitatem men&longs;urare, debet in men&longs;urando <lb/>infinitas partes pertran&longs;ire, nimirum medietates medietatum in infinitum, <lb/>
e&longs;t autem impo&longs;&longs;ibile pertran&longs;ire infinitas huiu&longs;modi partes, &amp; propterea <lb/>
non poterit metiri, <expan abbr="neq;">neque</expan> vnam, <expan abbr="neq;">neque</expan> alteram ex <expan abbr="qu&atilde;titatibus">quantitatibus</expan>, qu&aelig; putaban&shy;<lb/>
tur commen&longs;urabiles, afferret hic, inquit Ari&longs;t. non cau&longs;am pro cau&longs;a.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000814"><arrow.to.target n="marg14"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000815"><margin.target id="marg14"/>14</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000816">Ex eodem cap. <emph type="italics"/>&lpar;Quoniam idem <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> fal&longs;um per plures petitiones accidere <lb/>
nihil forta&longs;&longs;e inconueniens, veluti coalternas coincidere; &amp; &longs;i maior e&longs;t extrin&longs;ecus <lb/>
angulus intrin&longs;eco; &amp; &longs;i triangulus habet plures rectos duobus&rpar;<emph.end type="italics"/> per plures po&longs;i&shy;<lb/>
tiones &longs;ubaudi fal&longs;as. </s>
          <s id="s.000817">per coalternas intellige lineas &aelig;quidi&longs;tantes, &longs;eu pa&shy;<lb/>
rallelas, vt in &longs;uperiori cap. monuimus. </s>
          <s id="s.000818">C&aelig;terum Euclides propo&longs;. </s>
          <s id="s.000819">28. pri&shy;<lb/>
mi Elem. o&longs;tendit, quod &longs;i fuerint du&aelig; parallel&aelig; veluti in pr&aelig;cedenti figura, <lb/>
A B, C D, &longs;uper quas alia recta E F, incidat, nece&longs;&longs;ario faciet angulum ex&shy;<lb/>
trin&longs;ecum E G B, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->&aelig;qualem interno, &amp; oppo&longs;ito, &amp; ad ea&longs;dem partes, <lb/>
angulo videlicet G H D. &longs;i ergo inquit Ari&longs;t &longs;upponamus i&longs;tud fal&longs;um, an&shy;<lb/>
gulum &longs;cilicet E G B, externum e&longs;&longs;e maiorem angulo interno G H D, &longs;equi&shy;<lb/>
tur etiam fal&longs;um, videlicet lineas <expan abbr="&aelig;quidi&longs;t&atilde;tes">&aelig;quidi&longs;tantes</expan> A B, C D, concurrere. </s>
          <s id="s.000820">&amp; pro&shy;<lb/>batur con&longs;equentia hoc modo, quia &longs;i angulus E G B, maior e&longs;t angulo <pb pagenum="43" xlink:href="009/01/043.jpg"/>G H D, appo&longs;ito <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> communi angulo B G H, erant primum, duo anguli <lb/>
E G B, B G H, maiores, quam &longs;int duo B G H, G H D, quia &longs;i in&aelig;qualibus <lb/>
&aelig;qualia addantur, tota erunt in&aelig;qualia, vt prius per 4, axioma: hoc loco <lb/>
communis angulus additur &longs;emel maiori angulo, &amp; &longs;emel minori; &amp; ideo <lb/>
totum illud, in quo e&longs;t maior angulus, adhuc maius e&longs;t altero toto, in quo <lb/>
minor angulus continetur. </s>
          <s id="s.000821">at illi duo E G B, B G H, per 13. primi, &longs;unt <lb/>
&aelig;quales duobus rectis angulis, ergo duo <expan abbr="quoq;">quoque</expan> recti erunt maiores duobus <lb/>
internis B G H, D H G, &longs;iue hi duo interni erunt minores duobus rectis. <lb/>
</s>
          <s id="s.000822">At quando hi duo interni &longs;unt minores duobus rectis, tunc line&aelig; A B, C D, <lb/>
&longs;unt concurrentes, &longs;i protrahantur ad partes pr&aelig;dictorum <expan abbr="angulor&utilde;">angulorum</expan>. </s>
          <s id="s.000823">quod <lb/>
P. <!-- REMOVE S-->Clauius luculenti, &amp; hactenus de&longs;iderata demon&longs;tratione ad 28. primi <lb/>
demon&longs;trauit. </s>
          <s id="s.000824"><expan abbr="Atq;">Atque</expan> hoc pacto ex prima fal&longs;a &longs;uppo&longs;itione, nimirum angu&shy;<lb/>
lum illum externum e&longs;&longs;e maiorem interno, &amp; oppo&longs;ito; &longs;equitur fal&longs;um, ni&shy;<lb/>
mirum lineas parallelas concurrere.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000825">Pr&aelig;terea &longs;i &longs;upponamus aliam fal&longs;itatem, &longs;cilicet triangulum habere tres <lb/>
angulos maiores duobus rectis, &longs;equetur eadem iterum fal&longs;itas, &longs;cilicet pa&shy;<lb/>
<figure id="id.009.01.043.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/043/1.jpg"/><lb/>
rallelas coincidere, &amp; probatur &longs;ic; &longs;int enim <lb/>
<expan abbr="tri&atilde;guli">trianguli</expan> A B C, tres anguli maiores, quam duo <lb/>
recti anguli, &amp; per punctum C, ducta &longs;it recta <lb/>
C D, parallela lateri B A. quia ergo angulus <lb/>
A, &aelig;qualis e&longs;t angulo &longs;ibi alterno A C D, per <lb/>
29. primi, &amp; quia totalis angulus B C D, &aelig;qua&shy;<lb/>
lis e&longs;t duobus angulis B C A, A C D, quos tanquam &longs;uas partes ad&aelig;quatas <lb/>
continet, quorum alter, &longs;cilicet A C D, e&longs;t &aelig;qualis angulo A. erit idem to&shy;<lb/>
talis angulus B C D, &aelig;qualis duobus angulis A, &amp; A C B, trianguli propo&longs;i&shy;<lb/>
ti. </s>
          <s id="s.000826">ergo totus i&longs;te angulus B C D, &longs;imul cum reliquo <expan abbr="tri&atilde;guli">trianguli</expan> angulo B. con&shy;<lb/>
&longs;tabit compo&longs;itionem ex tribus angulis trianguli dati: &amp; con&longs;equenter ta&shy;<lb/>
lis compo&longs;itio trium angulorum erit maior, quam &longs;int duo anguli recti. </s>
          <s id="s.000827">ex <lb/>
quo &longs;equitur duas rectas B A, C D, &longs;uper quas cadit linea B C, faciens duos <lb/>
angulos internos, &amp; ad ea&longs;dem partes, &longs;cilicet A B D, maiores duobus re&shy;<lb/>
ctis non e&longs;&longs;e parallelas, &longs;ed concurrentes &lpar;vt patet ex nuper citata demon&shy;<lb/>
&longs;tratione P. Clauij&rpar; quod fal&longs;um e&longs;t. </s>
          <s id="s.000828">&amp; &longs;equitur ex &longs;ecunda fal&longs;a &longs;uppo&longs;itio&shy;<lb/>
ne. </s>
          <s id="s.000829">ex quibus textus Ari&longs;t. videtur &longs;atis clarus.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000830"><arrow.to.target n="marg15"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000831"><margin.target id="marg15"/>15</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000832">Ex cap. 26. <emph type="italics"/>&lpar;Vt &longs;i A, duo recti, in quo autem P., triangulus, in quo vero C, <lb/>&longs;en&longs;ibilis triangulus, &longs;u&longs;picari <expan abbr="namq;">namque</expan> po&longs;&longs;et aliquis non e&longs;&longs;e C, &longs;ciens, quod omnis <lb/>
triangulus habet duos rectos: quare &longs;imul no&longs;cet, &amp; ignorabit idem. </s>
          <s id="s.000833">no&longs;ce enim <lb/>
omnem triangulum, quod duobus rectis, non &longs;implex e&longs;t: &longs;ed hoc quidem eo, quod <lb/>
vniuer&longs;alem habet &longs;cientiam: illud autem eo, quod &longs;ingularem. </s>
          <s id="s.000834">&longs;ic igitur, vt vni&shy;<lb/>
uer&longs;ale nouit C, quod duo recti; vt autem &longs;ingulare non nouit, quare non habebit <lb/>
contrarias&rpar;<emph.end type="italics"/> vide, qu&aelig; diximus lib. 1. &longs;ecto 3. cap. 1. ex quibus quidquid Ma&shy;<lb/>
thematicum e&longs;t hic, clarum redditur. </s>
          <s id="s.000835">reliqua ver&ograve;, qu&aelig; ad Logicum &longs;pe&shy;<lb/>
ctant, huius loci commentatores pro&longs;equuntur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000836">In cap. 31. de Abductione.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000837"><arrow.to.target n="marg16"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000838"><margin.target id="marg16"/>16</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000839">Notandum hic cum eruditi&longs;&longs;imo Burana, Abductionem hanc, de qua in hoc <lb/>
cap. agitur e&longs;&longs;e vocem mathematicam, <expan abbr="cam&qacute;">eamque</expan>; Ari&longs;t. quemadmodum multa <lb/>
alia &agrave; Mathematicis mutuatum ad omnes alias &longs;cientias tran&longs;tuli&longs;&longs;e. </s>
          <s id="s.000840">e&longs;&longs;e <pb pagenum="44" xlink:href="009/01/044.jpg"/>autem terminum mathematicum colligitur manife&longs;t&egrave; ex Proelo, qui lib. 3. <lb/>
in comm. <!-- REMOVE S-->Elem. Euclidis ad primam propo&longs;itionem primi Elementi, pag. <lb/>
</s>
          <s id="s.000841">121. &longs;ic ait, Abductio ver&ograve; e&longs;t tran&longs;itus &agrave; propo&longs;ito problemate, vel theo&shy;<lb/>
remate ad aliud, quo cognito, aut comparato Propo&longs;itum quoque per&longs;pi&shy;<lb/>
cuum e&longs;t. </s>
          <s id="s.000842">Exempli cau&longs;a, cum cubi duplicatio propo&longs;ita e&longs;&longs;et ad inue&longs;ti&shy;<lb/>
gandam qu&aelig;&longs;tionem in aliud tran&longs;tulere, quod illud propo&longs;itum con&longs;equi&shy;<lb/>
tur, ad duarum nempe mediarum linearum inuentionem tran&longs;lata e&longs;t qu&aelig;&shy;<lb/>
&longs;tio, &amp; &longs;ic qu&aelig;rebant deinceps, quonam modo datis duabus rectis lineis, <lb/>
du&aelig; medi&aelig; proportionales reperirentur. </s>
          <s id="s.000843">Primum autem dicunt Hippocra&shy;<lb/>
tem Chium pr&etail;dictorum titulorum, Abductionem feci&longs;&longs;e, qui &amp; lunul&aelig; qua&shy;<lb/>
dratum fecit &aelig;quale, &amp; alia multa in Geometria inuenit. </s>
          <s id="s.000844">h&aelig;c Proclus. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000845">vbi <lb/>
non di&longs;&longs;imulandum nos re&longs;titui&longs;&longs;e verbum, Abductionem, cuius loco inter&shy;<lb/>
pres Procli vtitur inductionis voce, &longs;equuti &amp; rationem, &amp; gr&aelig;cum textum, <lb/>
qui no&longs;tram hanc expo&longs;itionem euidenter po&longs;tulat, <foreign lang="greek">apagwgh\</foreign> enim valet &amp; <lb/>
inductionem, &amp; abductionem, &longs;ed abductio omnino rei propo&longs;it&aelig; quadrat.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000846">Notandum pr&aelig;terea Hippocratem Chium fui&longs;&longs;e auctorem huius Abdu&shy;<lb/>
ctionis, <expan abbr="eum&qacute;">eumque</expan>; feci&longs;&longs;e Abductionem &agrave; propo&longs;ito Problemate quadrandi cir&shy;<lb/>
culi, vnde manife&longs;t&egrave; apparet, Ari&longs;totelem ex Mathematicis hunc terminum <lb/>
mutu&ograve; accepi&longs;&longs;e, quandoquidem ex ij&longs;dem accepit etiam exemplum Abdu&shy;<lb/>ctionis Mathematic&aelig;, im&ograve; etiam exemplum ip&longs;ius authoris Abductionis <lb/>
Mathematic&aelig;. </s>
          <s id="s.000847">&longs;yllogi&longs;mus autem Hippocratis, quo o&longs;tendebat circuli qua&shy;<lb/>
draturam reducebatur ad has propo&longs;itiones, omnis rectilinea figura qua&shy;<lb/>
dratur, &longs;ed circulus reducitur ad figuram rectilineam, ergo circulus qua&shy;<lb/>
dratur. </s>
          <s id="s.000848">in probatione minoris facta e&longs;t Abductio, cum enim ip&longs;e vellet re&shy;<lb/>
ctificare circumferentiam circuli per lunulas, nec valeret, alij per lineam, <lb/>
quandam quadratricem, vt e&longs;t apud Pappum <expan abbr="Alexandrin&utilde;">Alexandrinum</expan>, &amp; apud P. <!-- REMOVE S-->Cla&shy;<lb/>
uium in fine &longs;exti Elem. &amp; alij aliter fru&longs;tra conarentur, facta e&longs;t Abductio <lb/>circa probationem minoris, in qua adhuc Mathematici ver&longs;antur; qu&aelig; pro&shy;<lb/>
batio, &longs;i tandem inueniri po&longs;&longs;et, mox &longs;equeretur principale <expan abbr="propo&longs;it&utilde;">propo&longs;itum</expan> pro&shy;<lb/>
blema, nimirum circulus quadraretur; vide qu&aelig; &longs;crip&longs;imus in cap. 3. Pr&aelig;&shy;<lb/>
dicam. <!-- REMOVE S-->de hac re, quia plurimum hunc conferunt. </s>
          <s id="s.000849">&longs;ed iam ad textus expli&shy;<lb/>
cationem veniamus.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000850"><arrow.to.target n="marg17"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000851"><margin.target id="marg17"/>17</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000852">Ex eodem cap. <emph type="italics"/>&lpar;Veluti &longs;i K, e&longs;&longs;et quadrari, in quo autem E, rectilineum, in <lb/>
quo ver&ograve; F, circulus, &longs;i ip&longs;ius E F, vnum &longs;olum e&longs;&longs;et medium, hoc, quod e&longs;t, cum <lb/>
lunulis &aelig;qualem fieri circulum rectilineo, e&longs;&longs;e po&longs;&longs;et prop&egrave; ip&longs;um cogno&longs;cere, cum <lb/>
vero B C, neque credibilius &longs;it, quam A C, <expan abbr="neq;">neque</expan> pauca media, non dico Abductio&shy;<lb/>
nem: <expan abbr="neq;">neque</expan> quando B C, &longs;it immediatum, tale enim &longs;cientia est&rpar;<emph.end type="italics"/> Aduerte figuram <lb/>
vulgat&aelig; editionis e&longs;&longs;e mendo&longs;am, &amp; propterea re&longs;tituendam e&longs;&longs;e, qualis pri&shy;<lb/>
ma &longs;equens ex Simplicio ad tex. <!-- REMOVE S-->11. primi Phy&longs;ic. <!-- REMOVE S-->hoc modo Hippocrates <lb/>
Chius conabatur circulum ad quadrum redigere; fit circulus A B G C, qua&shy;<lb/>
drandus; con&longs;tituatur <expan abbr="itaq;">itaque</expan> &longs;uper diametro eius B C, quadratum B C D F, <lb/>
cuius diameter B D, &longs;ecatur bifariam in G, &agrave; circumferentia circuli dati, <lb/>
quod patet ducta &longs;emidiametro H G, perpendiculari ex B C, qu&aelig; &longs;uo extre&shy;<lb/>
mo puncto G, &longs;ecat bifariam, &amp; <expan abbr="diametr&utilde;">diametrum</expan> B D, &amp; circumferentiam B G C. <lb/>
facto ergo centro G, de&longs;cribatur alter circulus per puncta B C D F, <expan abbr="conne-ctatur&qacute;">conne&shy;<lb/>
ctaturque</expan>; recta G C. in triangulo orthogonio B C D, latus B D, &longs;ubtenditur <pb pagenum="45" xlink:href="009/01/045.jpg"/><figure id="id.009.01.045.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/045/1.jpg"/><lb/>
angulo recto C, ergo quadratum eius ex corol&shy;<lb/>
lario 47. primi, duplum erit quadrati B C, quare <lb/>
etiam circulus B C D F, duplus erit circuli A B&shy;<lb/>
G C, per 2. duodecimi, &amp; &longs;emicirculus B C D, <lb/>
duplus erit &longs;emicirculi B A C: &amp; quadrans B E&shy;<lb/>
C G, &aelig;qualis erit &longs;emicirculo B A C: ablato igi&shy;<lb/>
tur communi &longs;egmento B E C H, remanet lunu&shy;<lb/>
la B A C E, &aelig;qualis triangulo B C G, quod trian&shy;<lb/>
gulum &longs;i per vltimam &longs;ecundi quadretur, erit lu&shy;<lb/>
nula B A C, con&longs;equenter quadrata. </s>
          <s id="s.000853"><expan abbr="hucu&longs;q;">hucu&longs;que</expan> be&shy;<lb/>
n&egrave; procedit Hippocrates. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.000854">&longs;ed vt reliquum circu&shy;<lb/>
li quadret, &longs;ic pergit, ponatur recta L M, dupla <lb/>
ip&longs;ius B C, &longs;upra quam &longs;emicirculus de&longs;cribatur <lb/>
<figure id="id.009.01.045.2.jpg" place="text" xlink:href="009/01/045/2.jpg"/><lb/>
L O M, cui in&longs;cribatur hexagoni <lb/>
&aelig;quilateri dimidium L Q S M, &amp; &longs;u&shy;<lb/>
per tribus hexagoni lateribus, &longs;int <lb/>
tres &longs;emicirculi, vt in figura. </s>
          <s id="s.000855">&amp; <expan abbr="quo-ni&atilde;">quo&shy;<lb/>
niam</expan> diameter L M, dupla e&longs;t <expan abbr="vniu&longs;-cuiu&longs;q;">vniu&longs;&shy;<lb/>
cuiu&longs;que</expan> <expan abbr="diametror&utilde;">diametrorum</expan> B C, L Q, Q S, <lb/>
S M, erit &longs;emicirculus L O M, &etail;qua&shy;<lb/>
lis quatuor &longs;emicirculis pr&aelig;dictis <lb/>
per 2. duodecimi, &amp; per 4. &longs;ecundi <lb/>
ablatis igitur tribus <expan abbr="&longs;egm&etilde;tis">&longs;egmentis</expan> com&shy;<lb/>
munibus L N Q, Q O S, S P M, relinquetur trapezium L Q S M, &aelig;quale &longs;e&shy;<lb/>
micirculo B A C, &amp; tribus lunulis L H Q N, Q R S O, S X M P, ab&longs;cindan&shy;<lb/>
tur <expan abbr="itaq;">itaque</expan> de trapezio tria triangula &aelig;qualia tribus lunulis, eo modo, quo &longs;u&shy;<lb/>
pra in prima figura factum e&longs;t, &amp; quod relinquetur &aelig;quale erit &longs;emicirculo <lb/>
B A C. quod deinde quadretur per vlt. </s>
          <s id="s.000856">&longs;ecundi, &longs;ed aduerte, quod quando <lb/>
ait, ab&longs;cindantur de trapezio tria triangula &aelig;qualia lunulis, eo modo, quo <lb/>
&longs;upra, committit deceptionem, quia eodem modo, quo &longs;upra minim&egrave; id fa&shy;<lb/>
cere po&longs;&longs;umus, quia in &longs;uperiori figura triangula erant con&longs;tituta &longs;uper la&shy;<lb/>
tus B C, quadrati B C D F, intra circulum de&longs;cripti, qui circulus facit cum <lb/>
B C, maius <expan abbr="&longs;egment&utilde;">&longs;egmentum</expan>, quam faciat &longs;emicirculus L O M, cum lateribus L Q, <lb/>
Q S, S M. &amp; propterea &longs;emicirculus i&longs;te non habet eandem proportionem <lb/>
ad vnamquamque lunularum &longs;uarum, quam habet &longs;emicirculus &longs;uperior <lb/>
B C D, ad lunulam B A C E. <expan abbr="atq;">atque</expan> h&aelig;c e&longs;t fallacia, quam authorem &longs;uum mi&shy;<lb/>
nim&egrave; latui&longs;&longs;e putandum, cuius Ari&longs;t. &longs;&aelig;pius mentionem in &longs;equentibus fa&shy;<lb/>
ciet : qu&igrave; enim fieri pote&longs;t, vt tam acutus inuentor, adeo manife&longs;tum erro&shy;<lb/>
rem non vidi&longs;&longs;et, verum propter adinuenti excellentiam, authori &longs;uo pla&shy;<lb/>
cuit paralogy&longs;mus. </s>
          <s id="s.000857">mirabilis tamen &longs;emper habita e&longs;t illa &longs;uperior lunul&aelig; <lb/>
quadratio. </s>
          <s id="s.000858">Ex quibus &longs;atis clara e&longs;&longs;e po&longs;&longs;unt ea, qu&aelig; ad <expan abbr="Mathematic&utilde;">Mathematicum</expan> per&shy;<lb/>
tinent, ad locum hunc de Abductione declarandum. </s>
          <s id="s.000859">facta e&longs;t igitur abdu&shy;<lb/>
ctio ab Hippocrate in quadratione trium po&longs;teriorum lunularum, in qua&shy;<lb/>
rum quadratione diu immoratus, nunquam ni&longs;i cum paralogy&longs;mo quadra&shy;<lb/>
re valuit. </s>
          <s id="s.000860">H&aelig;c pluribus, vt &longs;equentibus etiam textibus, in quibus huius te&shy;<lb/>
tragoni&longs;mi fit mentio &longs;atisfacere po&longs;&longs;imus. </s>
          <s id="s.000861">Hippocrates i&longs;te Chius e&longs;t alter <pb pagenum="46" xlink:href="009/01/046.jpg"/>ab illo Hippocrate Coo medicorum Magi&longs;tro, vt colligitur ex Alexandre <lb/>
Aphrod. <!-- REMOVE S-->in Primum Meteororum de Cometis.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
      </chap>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.000862"><emph type="italics"/>Ex Primo Posteriorum re&longs;olutoriorum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000863"><arrow.to.target n="marg18"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000864"><margin.target id="marg18"/>18</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000865">Textu primo <emph type="italics"/>&lpar;Omnis doctrina, &amp; omnis di&longs;ciplina di&longs;cur&longs;iua ex pr&aelig;exi&shy;<lb/>
&longs;tenti fit cognitione. </s>
          <s id="s.000866">manife&longs;tum autem hoc &longs;peculantibus in omnibus, <lb/>
Mathematic&aelig; <expan abbr="namq;">namque</expan> &longs;cientiarum per hunc modum accedunt&rpar;<emph.end type="italics"/> quo mo&shy;<lb/>
do Mathematic&aelig; fiant ex pr&aelig;cedenti cognitione, &longs;cilicet Princi&shy;<lb/>
piorum per&longs;picu&egrave; quilibet videbit, qui &longs;altem primum <expan abbr="Elem&etilde;torum">Elementorum</expan> Eucli&shy;<lb/>
dis, vel &egrave; ianuis in&longs;pexerit; pr&etail;cedunt enim primo principiorum tria gene&shy;<lb/>
ra, quorum primum continet definitiones &longs;ubiecti Geometri&aelig;, vt definitio&shy;<lb/>
nes line&aelig;, &longs;uperficiei, trianguli, &amp;c: Secundum continet Po&longs;tulata. </s>
          <s id="s.000867">Tertium <lb/>
Axiomata, &longs;eu communes omnium conceptiones, &amp; &longs;ententias, ex quibus <lb/>tanquam ex vberrimis, &amp; chri&longs;tallinis fontibus Demon&longs;trationes Geome&shy;<lb/>
tric&aelig; deriuantur. </s>
          <s id="s.000868">Idem v&igrave;dere licet in operibus aliorum Geometrarum, <lb/>
Archimedis, Apollonij, Pappi, &amp; c&aelig;terorum. </s>
          <s id="s.000869">Ali&aelig; &longs;imiliter mathematic&aelig;, <lb/>
vt Arithmetica, Per&longs;pectiua, Mu&longs;ica, Mechanica, A&longs;tronomia, non ni&longs;t ex <lb/>
pr&aelig;mi&longs;&longs;is, ac manife&longs;ti&longs;simis principijs &longs;uas demon&longs;trationes deducunt. <lb/>
</s>
          <s id="s.000870">Nulla porr&ograve; alia &longs;cientia tam di&longs;tinct&egrave; &longs;ua pr&aelig;mittit principia, <expan abbr="tam&qacute;">tamque</expan>; per&shy;<lb/>
&longs;picua, &longs;icuti Mathematic&aelig;, vt non immerit&ograve; Philo&longs;ophus eas, tamquam <lb/>
ver&aelig; &longs;cienti&aelig; <expan abbr="typ&utilde;">typum</expan>, <expan abbr="eum&qacute;">eumque</expan>; omnibus numeris ab&longs;olutum &longs;ibi ob oculos pro&shy;<lb/>
po&longs;uerit, ex quo ver&aelig; &longs;cienti&aelig; de&longs;criptionem hi&longs;ce libris complecteretur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000871"><arrow.to.target n="marg19"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000872"><margin.target id="marg19"/>19</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000873">Tex. 2. <emph type="italics"/>&lpar;Quod enim omne triangulum habet duobus rectis &aelig;quales, pr&aelig;&longs;ciuit: <lb/>
quod autem hoc, quod e&longs;t in &longs;emicirculo triangulum e&longs;t, &longs;imul inducens cognouit&rpar;<emph.end type="italics"/><lb/>
vide primo, qu&aelig; &longs;upra libro 1. Prior. <!-- REMOVE S-->&longs;ecto 3. cap. 1. explicaui de angulis <lb/>
trianguli. </s>
          <s id="s.000874">deinde &longs;cias, quod quando Ari&longs;t. ait, hoc, quod e&longs;t in &longs;emicircu&shy;<lb/>
lo triangulum, &amp;c. </s>
          <s id="s.000875">alludit ad demon&longs;trationem quandam, quam ip&longs;e infe&shy;<lb/>
rius in exemplum adducet, &amp; qu&aelig; e&longs;t in 3. Elem. Euclidis 31. in qua talis fi&shy;<lb/>
gura proponitur qualis e&longs;t pr&aelig;&longs;ens, in qua vides triangulum A B C. in &longs;e&shy;<lb/>
<figure id="id.009.01.046.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/046/1.jpg"/><lb/>
micirculo. </s>
          <s id="s.000876">tunc autem dicitur triangulum in <lb/>
&longs;emicirculo, quando ba&longs;is ip&longs;ius e&longs;t diameter <lb/>
&longs;emicirculi, &amp; reliqua duo latera ita concur&shy;<lb/>runt &longs;imul in angulum B, vt ip&longs;um pariter in <lb/>
circumferentia con&longs;tituant, quibus pr&etail;mi&longs;sis <lb/>
&longs;ic textum explicaueris: quod enim omne <lb/>
triangulum habet tres angulos &aelig;quales duo&shy;<lb/>
bus rectis angulis pr&aelig;&longs;ciuit vniuer&longs;aliter per <lb/>
32. primi; quod autem hoc particulare triangulum A B C, quod e&longs;t in &longs;e&shy;<lb/>micirculo habeat eandem proprietatem, &longs;imul, ac qui&longs;piam animaduertit <lb/>
illud e&longs;&longs;e triangulum cogno&longs;cit, <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> vlla demon&longs;tratione, &longs;ed &longs;olum virtu&shy;<lb/>
te illius maioris propo&longs;itionis; omne triangulum habet tres, &amp;c.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000877"><arrow.to.target n="marg20"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000878"><margin.target id="marg20"/>20</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000879">Tex. 5. <emph type="italics"/>&lpar;Vera quidem igitur oportet e&longs;&longs;e, quoniam non e&longs;t non ens &longs;cire, vt quod <lb/>diameter &longs;it commen&longs;urabilis&rpar;<emph.end type="italics"/> con&longs;ule ea, qu&aelig; &longs;crip&longs;imus ad cap. 23. primi <lb/>
Priorum, &longs;ecto 1. &longs;ine quibus locus hic &longs;atis intelligi nequit; ijs autem per&shy;<lb/>
ceptis &longs;ic <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> hunc explicare po&longs;&longs;umus, cum diameter quadrati &longs;it incom&shy;


<pb pagenum="47" xlink:href="009/01/047.jpg"/>men&longs;urabilis lateri &longs;ui quadrati, fal&longs;um erit dicere diametrum e&longs;&longs;e com&shy;<lb/>
men&longs;urabilem pr&aelig;dicto lateri, quod autem fal&longs;um e&longs;t, illud non e&longs;t; igitur <lb/>
impo&longs;sibile e&longs;t &longs;cire diametrum e&longs;&longs;e commen&longs;urabile.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000880"><arrow.to.target n="marg21"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000881"><margin.target id="marg21"/>21</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000882">Hoc eodem cap. plura dicuntur de Principijs Demon&longs;trationis, &longs;iue &longs;cien&shy;<lb/>
ti&aelig;, vt &longs;unt Dignitates, Po&longs;itiones, Definitiones, &amp; &longs;imilia, qu&aelig; quo modo <lb/>
&longs;e habeant, &amp; quo modo illis Demon&longs;trationes innitantur, optim&egrave; ex con&shy;<lb/>
templatione primi libri Elem. Euclidis percipi pote&longs;t. </s>
          <s id="s.000883">vt propterea ben&egrave; ij <lb/>
&longs;entiant, inter quos pr&aelig;cipui &longs;unt Toletus, &amp; Zabarella, qui a&longs;&longs;erunt, Ari&longs;t. <lb/>
Mathematicas &longs;cientias tamquam typum perfecti&longs;simarum &longs;cientiarum <lb/>
&longs;ibi ob oculos propo&longs;ui&longs;&longs;e; ex quo typo ver&aelig; &longs;cienti&aelig; de&longs;criptionem his li&shy;<lb/>
bris complectaretur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000884"><arrow.to.target n="marg22"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000885"><margin.target id="marg22"/>22</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000886">Eodem tex. <!-- REMOVE S-->5. <emph type="italics"/>&lpar;Ponit enim Arithmeticus vnitatem indiui&longs;ibilem e&longs;&longs;e &longs;ecun&shy;<lb/>
dum quantum&rpar;<emph.end type="italics"/> hoc quamquam non ponatur ab Arithmeticis expre&longs;s&egrave;, pr&aelig;&shy;<lb/>
&longs;upponitur tamen ab eis: nu&longs;quam enim Euclides in totis tribus Arithme&shy;<lb/>
ticis libris, infra vnitatem de&longs;cendit, vt propterea appareat, ip&longs;am in quan&shy;<lb/>
titate di&longs;creta e&longs;&longs;e minimum, &amp; indiui&longs;ibile. </s>
          <s id="s.000887">Verum dubitabit fort&egrave; qui&longs;&shy;<lb/>
piam hoc modo, &longs;i vnitas minimum, <expan abbr="atq;">atque</expan> indiui&longs;ibile e&longs;t in quanto di&longs;creto, <lb/>
qua igitur ratione Arithmetici practici eam diuidunt in dimidium, in trien&shy;<lb/>
tem, in quadrantem, &amp; alijs &longs;imiliter modis, vnde numeri illi, qui fractio&shy;<lb/>
nes appellantur, exurgunt? </s>
          <s id="s.000888">Re&longs;pondemus, <expan abbr="quotie&longs;eunq;">quotie&longs;cunque</expan> vnitas diuiditur ab <lb/>
Arithmeticis, tunc ip&longs;i eam accipiunt tanquam totum quoddam <expan abbr="c&otilde;tinuum">continuum</expan> <lb/>
in plures partes diui&longs;ibile: &longs;iue tanquam aggregatum quoddam vnitatum, <lb/>
qu&aelig; vnitates &longs;unt partes illius, vt quando dicunt, vnum hor&aelig; quadrantem, <lb/>
vel duos hor&aelig; quadrantes, vel tres hor&aelig; quadrantes, accipiunt horam tan&shy;<lb/>
quam aggregatum quatuor quadrantum, &amp; propterea numeri illi 1/4. 2/4. 3/4. <lb/>
&amp; &longs;imiles fractiones, nihil aliud &longs;unt, quam numeri partium vnius hor&aelig;: ex <lb/>
quo patet huiu&longs;modi fractiones omnes reduci ad numeros integros, qui <lb/>
enim dicit tres quadrantes 3/4. dicit tres partes alicuius totius, quod intel&shy;<lb/>
ligitur diui&longs;um e&longs;&longs;e in 4. &aelig;quales partes, ex quibus ill&aelig; tres tantummodo <lb/>
numerat.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000889"><arrow.to.target n="marg23"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000890"><margin.target id="marg23"/>23</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000891">Tex. 9. <emph type="italics"/>&lpar;Per &longs;e autem, <expan abbr="qu&aelig;cunq;">qu&aelig;cunque</expan> &amp; in&longs;unt in eo, quod quid e&longs;t, vt triangulo li&shy;<lb/>
nea, &amp; line&aelig; punctum; &longs;ub&longs;tantia <expan abbr="namq;">namque</expan> ip&longs;orum ex his e&longs;t, &amp; in oratione dicen&shy;<lb/>
te, quid e&longs;t, in&longs;unt&rpar;<emph.end type="italics"/> aggreditur explicare qu&aelig;nam &longs;int ea, qu&aelig; per &longs;e dicun&shy;<lb/>
tur: <expan abbr="quot&qacute;">quotque</expan>; modis dicatur aliquid per &longs;e. </s>
          <s id="s.000892">quorum primus e&longs;t, ea &longs;cilicet, <lb/>
per &longs;e de aliquo &longs;ubiecto dici, <expan abbr="qu&aelig;cunq;">qu&aelig;cunque</expan> in definitione illius ponuntur, cu&shy;<lb/>
iu&longs;modi &longs;unt linea, &amp; punctum, qu&aelig; per &longs;e pr&aelig;dicantur, illa de triangulo, <lb/>i&longs;tud de linea; in definitione enim trianguli ponitur linea recta, quia linea <lb/>
recta dum terminat illam &longs;uperficiem, qu&aelig; dicitur triangulus illi trianguli <lb/>
naturam impertitur, &amp; ideo triangulus definitur &longs;ic, triangulus e&longs;t figura <lb/>
tribus lineis rectis terminata. </s>
          <s id="s.000893">&longs;imiliter in definitione line&aelig;, non infinit&aelig;, <lb/>
&longs;ed finit&aelig;, &amp; terminat&aelig; ponitur punctum, quia duo puncta, qu&aelig; &longs;unt extre&shy;<lb/>
ma illius, faciunt, vt ea &longs;it line a finita, &amp; definitur &longs;ic, linea finita e&longs;t lon&shy;<lb/>gitudo, cuius extrema &longs;unt puncta. </s>
          <s id="s.000894">quamuis autem h&aelig;c definitio apud Eu&shy;<lb/>
clidem expre&longs;&longs;a non habeatur, tamen ex definitionibus ip&longs;ius pr&aelig;&longs;ertim &longs;e&shy;<lb/>
cunda, tertia, &amp; quarta elici pote&longs;t.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000895"><arrow.to.target n="marg24"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000896"><margin.target id="marg24"/>24</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000897">Eodem tex. <!-- REMOVE S-->9. <emph type="italics"/>&lpar;Et <expan abbr="quibu&longs;cunq;">quibu&longs;cunque</expan> inexi&longs;tentium ip&longs;is, ip&longs;&aelig; &longs;unt in oratione, quid<emph.end type="italics"/> <pb pagenum="48" xlink:href="009/01/048.jpg"/><emph type="italics"/>est declarante, quemadmodum rectum ine&longs;t line&aelig;, &amp; circulare: &amp; impar, &amp; par <lb/>
numero, &amp; primum, &amp; compo&longs;itum, &amp; &aelig;quilaterum, &amp; altera parte longius. &amp; <lb/>
<expan abbr="o&itilde;bus">omnibus</expan> bis in&longs;unt in oratione, quid e&longs;t <expan abbr="declar&atilde;te">declarante</expan>, ibi quidem linea, hic vero numerus&rpar;<emph.end type="italics"/><lb/>
quia locus hic ben&egrave; exponitur &agrave; Toleto, &amp; melius etiam &agrave; Conymbr. </s>
          <s id="s.000898">addam <lb/>
tantummodo qu&aelig;dam, qu&aelig; ad perfectam eius intelligentiam de&longs;iderantur. <lb/>
</s>
          <s id="s.000899">Sciendum igitur prim&ograve;, nu&longs;quam ab Euclide definiri rectum, circulare, <lb/>
impar, par, primum, compo&longs;itum, &aelig;quilaterum, nec altera parte longius: <lb/>
<expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> ab ip&longs;o in definitionibus primi definiri lineam rectam, non tamen cir&shy;<lb/>
cularem expre&longs;s&egrave;. </s>
          <s id="s.000900">in definitionibus deinde &longs;eptimi definiri <expan abbr="numer&utilde;">numerum</expan> parem, <lb/>
&amp; imparem, item numerum primum, &amp; compo&longs;itum, &amp; &aelig;quilaterum, &amp; al&shy;<lb/>
tera parte longiorem. </s>
          <s id="s.000901">ex quibus definitionibus po&longs;&longs;unt erui definitiones re&shy;<lb/>
cti, circularis, imparis, &amp; c&aelig;terorum, quorum hic Ari&longs;toteles meminit. <lb/>
</s>
          <s id="s.000902">C&aelig;terum Euclides definitione 11. &longs;eptimi, &longs;ic definit numerum primum: <lb/>
primus numerus e&longs;t, quem vnitas &longs;ola metitur. </s>
          <s id="s.000903">numerus autem, vel vnitas <lb/>
metiri dicitur alium numerum, quando &longs;&aelig;pius repetita ip&longs;um omnino ad&shy;<lb/>
&aelig;quat, vt ternarius metitur nouenarium, quia ter repetitus ip&longs;um ad vn&shy;<lb/>
guem explet. </s>
          <s id="s.000904">illi igitur numeri dicuntur ab Arithmeticis primi, qui &agrave; nullo <lb/>
alio, pr&aelig;terquam ab vnitate men&longs;urantur, quales &longs;unt, 2. 3. 5. 7. &amp;c. </s>
          <s id="s.000905">Defi&shy;<lb/>
nitione ver&ograve; 13. definit numerum compo&longs;itum &longs;ic; compo&longs;itus numerus e&longs;t, <lb/>
quem numerus qui&longs;piam metitur, vt &longs;enarius erit compo&longs;itus, quia ip&longs;um <lb/>
binarius metitur, nam ter repetitus, ip&longs;i perfect&egrave; ad&aelig;quatur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000906">Per &aelig;quilaterum, intelligit quadratum, quadratus autem numerus defi&shy;<lb/>
nitione 18. &longs;eptimi &longs;ic explicatur: Quadratus numerus e&longs;t, qui &longs;ub duobus <lb/>
&aelig;qualibus numeris continetur, ide&longs;t, qui fit ex ductu vnius numeri in &longs;e ip&shy;<lb/>
<figure id="id.009.01.048.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/048/1.jpg"/><lb/>
&longs;um, vt &longs;i ducantur 3. in 3. fient 9. qui continetur &longs;ub duobus <lb/>
ternarijs; omnes autem ternarij &longs;unt &aelig;quales. </s>
          <s id="s.000907">is autem nu&shy;<lb/>
merus dicetur quadratus, quia, vt apparet in figura, nouem <lb/>
ip&longs;ius vnitates po&longs;&longs;unt in plano ita ad inuicem collocari, vt <lb/>
referant quadratum; &amp; &longs;icuti quadratum geometricum ha&shy;<lb/>
bet latera &aelig;qualia, ita etiam quadratum arithmeticum: &longs;i&shy;<lb/>
ue numerus quadratus, habet &longs;ua latera &aelig;qualia, quot enim vnitates &longs;unt <lb/>
in vno, tot etiam &longs;unt in reliquis, vt in pr&aelig;&longs;enti &longs;unt tres vnitates in &longs;ingulis <lb/>
lateribus. </s>
          <s id="s.000908">pr&etail;terea quemadmodum quadratum geometricum re&longs;olui pote&longs;t <lb/>
in plura quadrata, ita etiam arithmeticum, vt pr&aelig;&longs;ens, qui re&longs;oluitur in <lb/>
quatuor quadrata arithmetica. </s>
          <s id="s.000909"><expan abbr="Neq;">Neque</expan> enim pote&longs;t quilibet numerus, vt opi&shy;<lb/>
nantur ageometreti, in hunc modum di&longs;poni, &longs;ed &longs;olum ij, qui producuntur <lb/>
ex multiplicatione numeri alicuius in &longs;e ip&longs;um.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000910">Per altera parte longius, intelligit numerum, qui producitur &agrave; duobus <lb/>
<figure id="id.009.01.048.2.jpg" place="text" xlink:href="009/01/048/2.jpg"/><lb/>
numeris in&aelig;qualibus inuicem multiplicatis, qualis e&longs;t <lb/>
duodenarius, qui ex ductu trium in quatuor produci&shy;<lb/>
tur, &amp; refert figuram altera parte longiorem, &longs;iue, vt <lb/>
ait Boetius longilateram, cuius vnum latus e&longs;t maius <lb/>
altero, vt in appo&longs;ita figura videre licet. </s>
          <s id="s.000911">atque h&aelig;c <lb/>
&longs;unt, qu&aelig; ex Mathematicis petenda erant, ad huius <lb/>
loci intelligentiam.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000912"><arrow.to.target n="marg25"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000913"><margin.target id="marg25"/>25</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000914">Tex. 11. <emph type="italics"/>&lpar;Per &longs;e autem, &amp; &longs;ecundum quod ip&longs;um, idem, vt per &longs;e line&aelig; inest<emph.end type="italics"/> <pb pagenum="49" xlink:href="009/01/049.jpg"/><emph type="italics"/>punctum, &amp; rectum; etenim &longs;ecundum quod linea, &amp; triangulo, &longs;ecundum quod <lb/>
triangulum duo recti: etenim per &longs;e triangulum duobus rectis &aelig;quale. </s>
          <s id="s.000915">Vniuer&longs;ale <lb/>
autem e&longs;t tunc, quando in quolibet, &amp; primo mon&longs;tratur, vt duos rectos habere, <lb/>
<expan abbr="neq;">neque</expan> figur&aelig; e&longs;t vniuer&longs;ale, quamuis e&longs;t mon&longs;trare de figura, quod duos rectos habet, <lb/>
&longs;ed non de qualibet figura, <expan abbr="neq;">neque</expan> vtitur qualibet figura monstrans, quadrangulum <lb/>
enim figura a quidem est, non habet autem duobus rectis &aelig;quales. </s>
          <s id="s.000916">Aequicrus ver&ograve; <lb/>habet quidem <expan abbr="quodcunq;">quodcunque</expan> duobus rectis &aelig;quales, &longs;ed non prim&ograve;, &longs;ed triangulum <lb/>
prius. </s>
          <s id="s.000917">quod igitur quoduis primum mon&longs;tratur duos rectos habens, aut <expan abbr="quodcunq;">quodcunque</expan> <lb/>
aliud, huic primo ine&longs;t vniuer&longs;ale, &amp; demonstratio de hoc vniuer&longs;aliter e&longs;t, de alijs <lb/>
ver&ograve; quodammodo, non per &longs;e, <expan abbr="neq;">neque</expan> de &aelig;quicrure e&longs;t vniuer&longs;aliter, &longs;ed in plus&rpar;<emph.end type="italics"/> pro <lb/>
quorum intelligentia nece&longs;&longs;aria &longs;unt ea, qu&aelig; primo Priorum &longs;ecto 3. cap. 1. <lb/>
&longs;crip&longs;imus. </s>
          <s id="s.000918">deinde memineris figuram vniuer&longs;aliorem e&longs;&longs;e triangulo, &amp; tri&shy;<lb/>
angulum vniuer&longs;alius &aelig;quicrure. </s>
          <s id="s.000919">quando ait &lpar;vt duos rectos habere&rpar; vult <lb/>
dicere, habere duos angulos rectos non actu, &longs;ed potentia; qu&aelig; affectio e&longs;t <lb/>
trianguli, quia, vt &longs;uperius diximus, habet tres angulos &aelig;quales duobus <lb/>
rectis angulis: qu&aelig; proprietas vniuer&longs;aliter, &amp; prim&ograve; competit triangulo. <lb/>
</s>
          <s id="s.000920">non autem figur&aelig;, quia figura e&longs;t vniuer&longs;alior. </s>
          <s id="s.000921"><expan abbr="neq;">neque</expan> i&longs;o&longs;celi, quia i&longs;o&longs;celes e&longs;t <lb/>
re&longs;trictius triangulo. </s>
          <s id="s.000922">omittimus reliqua &longs;ingillatim exponere, tum quia &longs;a&shy;<lb/>
tis clara &longs;unt, tum quia ab interpretibus ben&egrave; explicantur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000923"><arrow.to.target n="marg26"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000924"><margin.target id="marg26"/>26</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000925">Tex. 13. <emph type="italics"/>&lpar;Si quis igitur mon&longs;trauerit, quod rect&aelig; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> coincidunt, videbitur <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> <lb/>huius e&longs;&longs;e demonstratio, eo quod in omnibus e&longs;t rectis; non e&longs;t autem: &longs;i quidem <lb/>
non quoniam &longs;ic &aelig;quales, fit hoc, &longs;ed &longs;ecundum quod <expan abbr="quomodocunq;">quomodocunque</expan> &aelig;quales&rpar;<emph.end type="italics"/> pro&shy;<lb/>
ponit tres errores, qui circa demon&longs;trationem de vniuer&longs;ali contingunt, <lb/>
quos omnes Geometricis exemplis illu&longs;trat; affert autem primo pro tertio <lb/>
errore duo exempla, quorum primum in pr&aelig;mi&longs;&longs;is verbis continetur, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>
ex 28. primi Elem. de&longs;umitur, quam propterea primo loco exponendam <lb/>
<figure id="id.009.01.049.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/049/1.jpg"/><lb/>
cen&longs;ui. </s>
          <s id="s.000926">Quando igitur du&aelig; rect&aelig; con&longs;titu&shy;<lb/>
t&aelig; fuerint, vt A B, C D, in quas alia recta, <lb/>
vt G F, incidens, faciat duos angulos in&shy;<lb/>
ternos, re&longs;pectu rectarum A B, C D, &amp; ad <lb/>
ea&longs;dem partes rect&aelig; E F, vt &longs;unt ex parte <lb/>
&longs;ini&longs;tra anguli A G H, C H G; exparte ve&shy;<lb/>
r&ograve; dextra B G H, D H G; &longs;i <expan abbr="inqu&atilde;">inquam</expan> linea E F, <lb/>
fecerit duos illos angulos ex parte &longs;ini&longs;tra &longs;imul &longs;umptos, &aelig;quales duobus <lb/>
rectis angulis, vel duos ex parte dextra pariter &aelig;quales duobus rectis, pro&shy;<lb/>
bat Euclides rectas A B, C D, non concurrere, &longs;iue parallelas e&longs;&longs;e. </s>
          <s id="s.000927">Verum, <lb/>
quia linea E F, pote&longs;t facere aliquando pr&aelig;dictos angulos non <expan abbr="tant&utilde;">tantum</expan> &aelig;qua&shy;<lb/>
les duobus rectis, verum etiam rectos, quo etiam modo <expan abbr="probar&etilde;tur">probarentur</expan> c&aelig;dem <lb/>
line&aelig; e&longs;&longs;e parallel&aelig;, vt in &longs;equenti figura, cum &longs;int anguli A G I, C I G, re&shy;<lb/>
<figure id="id.009.01.049.2.jpg" place="text" xlink:href="009/01/049/2.jpg"/><lb/>
cti, probabitur de rectis A B, C D, &aelig;quidi&longs;tan&shy;<lb/>
tia. </s>
          <s id="s.000928">Ex his facile textum in hunc modum expo&shy;<lb/>
nemus; &longs;i quis igitur mon&longs;trauerit, quod rect&aelig; <lb/>A B, C D, nunquam coincidunt, etiam&longs;i in infi&shy;<lb/>
nitum producantur, &longs;eu quod &longs;unt &aelig;quidi&longs;tantes, <lb/>
quando anguli pr&aelig;dicti interni &longs;unt duo recti, <lb/>
videbitur <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> huius e&longs;&longs;e demon&longs;tratio de vniuer&longs;ali per &longs;e, &amp; de primo &longs;u&shy;


<pb pagenum="50" xlink:href="009/01/050.jpg"/>biecto, vel &longs;ecundum quod ip&longs;um, e&ograve; quod probatur vniuer&longs;aliter de lineis <lb/>
omnibus habentibus pr&aelig;dictos angulos rectos. </s>
          <s id="s.000929">non autem de omni, &longs;ecun&shy;<lb/>
dum quod ip&longs;um, &longs;i quidem non competit affectio h&aelig;c, e&longs;&longs;e parallelas, li&shy;<lb/>
neis habentibus illos angulos rectos actu; &longs;ed prim&ograve;, &amp; vniuer&longs;aliter, &amp; &longs;e&shy;<lb/>
cundum quod ip&longs;um competit lineis habentibus illos angulos &aelig;quales duo&shy;<lb/>
bus rectis, <expan abbr="quomodocunq;">quomodocunque</expan> &aelig;quales &longs;int duobus rectis, &longs;iue ambo &longs;int recti, <lb/>
&longs;iue vnus acutus, alter obtu&longs;us, &longs;ed tamen ambo &longs;imul &aelig;quentur duobus re&shy;<lb/>
ctis, quales &longs;unt line&aelig; prim&aelig; figur&aelig;. </s>
          <s id="s.000930">In tertio igitur errore, vniuer&longs;ale exi&shy;<lb/>
&longs;tit quidem, &amp; habet nomen, &longs;ed tamen pr&aelig;termittetur, &longs;eu &longs;trictius &longs;ume&shy;<lb/>
tur, quam oportet. </s>
          <s id="s.000931">alij latini, quos quidem viderim, pr&aelig;ter Zabarellana <lb/>
perperam omnino ob mathematicarum ignorantiam, exemplum i&longs;tud in&shy;<lb/>
terpretantur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000932"><arrow.to.target n="marg27"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000933"><margin.target id="marg27"/>27</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000934">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Et &longs;i triangulum non e&longs;&longs;et aliud, quam I&longs;o&longs;celes, &longs;ecundum quod I&longs;o&shy;<lb/>
&longs;celes videretur <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> ine&longs;&longs;e&rpar;<emph.end type="italics"/> i&longs;tud e&longs;t &longs;ecundum exemplum tertij erroris. </s>
          <s id="s.000935">Por&shy;<lb/>
r&ograve; cum tres &longs;int &longs;pecies triangulorum, &aelig;quilaterum, I&longs;o&longs;celes, Scalenum, &longs;i <lb/>
accideret, vt ex illis tribus vna tantum &longs;pecies, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->I&longs;o&longs;celes in mundo re&shy;<lb/>
periretur; <expan abbr="tunc&qacute;">tuncque</expan>; qui&longs;piam de I&longs;o&longs;cele o&longs;tenderet affectionem quampiam, <lb/>
putans &longs;e <expan abbr="o&longs;t&etilde;di&longs;&longs;e">o&longs;tendi&longs;&longs;e</expan> pa&longs;&longs;ionem de proprio &longs;ubiecto, &amp; primo, falleretur, quia <lb/>
aifectio illa competeret I&longs;o&longs;celi, non vt huic &longs;peciei I&longs;o&longs;celis, &longs;ed quatenus <lb/>
e&longs;t triangulum, cui primo, &amp; per &longs;e, &amp; &longs;ecundum quod ip&longs;um conuenit. </s>
          <s id="s.000936">hoc <lb/>
loco di&longs;ce&longs;&longs;imus &agrave; Zabarella, qui putat i&longs;tud e&longs;&longs;e exemplum primi erroris, <lb/>
cum verba textus adeo clara &longs;int, vt expo&longs;itionem illius nullo modo admit&shy;<lb/>
tant. </s>
          <s id="s.000937">&longs;unt autem h&aelig;c textus verba <emph type="italics"/>&lpar;Et &longs;i triangulum non e&longs;&longs;et aliud, quam I&longs;o&shy;<lb/>
&longs;celes, &longs;ecundum quod I&longs;o&longs;celes videretur <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> ine&longs;&longs;e&rpar;<emph.end type="italics"/> quibus verbis manife&longs;t&egrave; <lb/>
apparet Ari&longs;t. accipere pro &longs;ubiecto vniuer&longs;ali non indiuiduum vnum, vt in <lb/>
primo errore contingit, &longs;ed &longs;peciem loco generis, &longs;cilicet I&longs;o&longs;celes, quod <lb/>
e&longs;t &longs;pecies trianguli pro genere ip&longs;o, nimirum pro Triangulo. </s>
          <s id="s.000938">ait enim, &longs;i <lb/>
non e&longs;&longs;et aliud, quam I&longs;o&longs;celes, <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> quod I&longs;o&longs;celes: quibus verbis cla&shy;<lb/>r&egrave; &longs;peciem, non indiuiduum, &longs;ignificat, ex his duobus exemplis manife&longs;tus <lb/>
e&longs;t tertius error, qui erat, quando erat <emph type="italics"/>&lpar;vt in parte totum&rpar;<emph.end type="italics"/> <expan abbr="quod&qacute;">quodque</expan>; illis verbis <lb/>
expo&longs;uerat <emph type="italics"/>&lpar;vel contingit etiam, vt in parte totum, in quo mon&longs;tratur: ijs enim, <lb/>
qu&aelig; &longs;unt in parte inerit quidem demon&longs;tratio, &amp; erit de omni, &longs;ed tamen non erit <lb/>
huius primi vniuer&longs;aliter demon&longs;tratio. </s>
          <s id="s.000939">dico autem huius primi, &longs;ecundum quod <lb/>
huius demonstrationem, quando &longs;it primi vniuer&longs;aliter&rpar;<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, quando vniuer&longs;ale <lb/>
&longs;ubiectum exi&longs;tit quidem, &longs;ed tamen non de ip&longs;o &longs;it demon&longs;tratio, &longs;ed de ali&shy;<lb/>
qua parte ip&longs;ius, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->de &longs;pecie aliqua demon&longs;tratur aliquid, quod deberet <lb/>
o&longs;tendi prim&ograve; de ip&longs;o vniuer&longs;ali, cum illi prim&ograve; competat.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000940"><arrow.to.target n="marg28"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000941"><margin.target id="marg28"/>28</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000942">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Et proportionale, quod alternatim, &longs;ecundum quod numeri, &amp; &longs;ecun&shy;<lb/>
dum quod line&aelig;, &amp; &longs;ecundum quod &longs;olida, &amp; &longs;ecundum quod tempora: quemad&shy;<lb/>
modum &amp; mon&longs;trabatur aliquando &longs;eor&longs;um, contingens <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> de omnibus vnica <lb/>demon&longs;tratione mon&longs;trari; &longs;ed quia non &longs;unt nominatum quidam omnia h&aelig;c vnum, <lb/>
numeri, longitudines, tempora &longs;olida, &amp; &longs;pecie differunt &agrave; &longs;einuicem &longs;eor&longs;um <expan abbr="ac-cipieb&atilde;tur">ac&shy;<lb/>
cipiebantur</expan>. </s>
          <s id="s.000943">nunc autem vniuer aliter mon&longs;tratur, <expan abbr="neq;">neque</expan> enim &longs;ecundum quod line&aelig;, <lb/>aut &longs;ecundum quod numeri, inerat; &longs;ed &longs;ecundum quod hoc, quod vniuer&longs;ale &longs;up&shy;<lb/>
ponunt e&longs;&longs;e&rpar;<emph.end type="italics"/> affert exemplum &longs;ecundi erroris, qui accidit, quando vniuer&longs;a&shy;<lb/>
le exi&longs;tit quidem, &longs;ed tamen e&longs;t innominatum, pro cuius explicatione &longs;cien&shy;


<pb pagenum="51" xlink:href="009/01/051.jpg"/>dum quid &longs;it alterna proportio. </s>
          <s id="s.000944">Alternam igitur proportionem definit Eu&shy;<lb/>
clides definitione 12. quinti, &longs;ic, e&longs;t &longs;umptio antecedentis ad <expan abbr="anteced&etilde;tem">antecedentem</expan>, <lb/>
<figure id="id.009.01.051.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/051/1.jpg"/><lb/>
&amp; con&longs;equentis ad con&longs;equentem. </s>
          <s id="s.000945">Explico, exponantur qua&shy;<lb/>
tuor quantitates proportionales, v.g. <!-- REMOVE S-->vt 6. ad 3. ita &longs;int 4. ad <lb/>
2. &longs;i igitur argumentemur &longs;ic, vt 6. ad 3. ita 4. ad 2. ergo al&shy;<lb/>
ternatim erit, vt 6. ad 4. ita 3. ad 2. &longs;iue dixerimus, vt pri&shy;<lb/>
mum ad &longs;ecundum, ita tertium ad quartum, igitur alterna&shy;<lb/>
tim erit, vt primum ad tertium, ita &longs;ecundum ad quartum: valebit con&longs;e&shy;<lb/>
quentia; qu&aelig; quidem probatur deinde propo&longs;itione 16. quinti de magnitu&shy;<lb/>
dinibus, hoc e&longs;t in vniuer&longs;um de lineis, &longs;uperficiebus, &amp; &longs;olidis. </s>
          <s id="s.000946">quando igi&shy;<lb/>
tur Ari&longs;t. ait, mon&longs;tramus proportionale, ide&longs;t, qua&longs;uis quatuor quantita&shy;<lb/>
tes proportionales, habere hanc proprietatem, vt &longs;int etiam alternatim <lb/>
proportionales, &amp; non mon&longs;tramus vnica demon&longs;tratione de omni quouis <lb/>
proportionali, &longs;ed &longs;eparatim de magnitudinibus in 16. quinti, de numeris <lb/>
in 13. &longs;eptimi, &amp; &longs;eor&longs;um de temporibus in a&longs;tronomia, vel phy&longs;ica; hoc <lb/>
modo non o&longs;tendimus vniuer&longs;aliter de primo &longs;ubiecto, quia talis affectio <lb/>
conuenit &longs;ingulis, non vt numeri, aut magnitudines, aut tempora &longs;unt, &longs;ed <lb/>
&longs;ecundum quandam naturam illis omnibus communem, cui prim&ograve; illa pa&longs;&shy;<lb/>
&longs;io debetur; qu&aelig; quidem natura communis nomine caret, &amp; propterea e&longs;t <lb/>
cau&longs;a erroris.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000947"><arrow.to.target n="marg29"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000948"><margin.target id="marg29"/>29</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000949"><emph type="italics"/>Nunc autem vniuer&longs;aliter demon&longs;tratur&rpar;<emph.end type="italics"/> nu&longs;quam apud Mathematicos in&shy;<lb/>
uenio hanc demon&longs;trationem vniuer&longs;alem de illo communi omnibus pr&aelig;&shy;<lb/>
dictis, quare dicendum cum Zabarella, illud, nunc, e&longs;&longs;e intelligendum &longs;ic, <lb/>
nunc autem, ide&longs;t, in pr&aelig;&longs;entia autem deberet vniuer&longs;aliter demon&longs;trari, <lb/>
quod tamen cum non fiat, contingit nos decipi putantes vniuer&longs;aliter de&shy;<lb/>
mon&longs;tra&longs;&longs;e. </s>
          <s id="s.000950">vel dicendum i&longs;tud verificari tantum de lineis, &longs;uperficiebus, &amp; <lb/>
&longs;olidis, de quibus &longs;imul in vnica natura communi, qu&aelig; e&longs;t magnitudo, de&shy;<lb/>
mon&longs;tratur in 16. quinti vniuer&longs;aliter. </s>
          <s id="s.000951"><expan abbr="atq;">atque</expan> hoc modo explicatum e&longs;t exem&shy;<lb/>
plum &longs;ecundi erroris, qui verbis illis <emph type="italics"/>&lpar;Vel &longs;it quidem, &longs;ed innominatum &longs;it in <lb/>
rebus &longs;pecie differentibus&rpar;<emph.end type="italics"/> continebatur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000952"><arrow.to.target n="marg30"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000953"><margin.target id="marg30"/>30</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000954">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Propter hoc &longs;i quis mon&longs;trauerit &longs;ingulum triangulum. </s>
          <s id="s.000955">demon&longs;tratio&shy;<lb/>
ne aut vna, aut altera, quod duos rectos habet vnumquodque, <expan abbr="&aelig;quilatei&utilde;">&aelig;quilaterum</expan> &longs;eor&longs;um, <lb/>
&amp; &longs;calenum, &amp; &aelig;quicrus: nondum nouit triangulum, quod duobus rectis, ni&longs;i &longs;o&shy;<lb/>
phi&longs;tico modo, <expan abbr="neq;">neque</expan> vniuer&longs;aliter triangulum, <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;i vllum e&longs;t pr&aelig;ter pr&aelig;dicta <lb/>
triangulum alterum. </s>
          <s id="s.000956">non enim &longs;ecundum quod triangulum, <expan abbr="neq;">neque</expan> omne triangulum, <lb/>
ni&longs;i &longs;ecundum numerum, &longs;ecundum &longs;peciem autem non omne; &amp; &longs;i nullum e&longs;t, quod <lb/>
non nouit&rpar;<emph.end type="italics"/> vltimo loco ponit exemplum primi erroris, quem &longs;upra verbis il&shy;<lb/>
lis <emph type="italics"/>&lpar;Quando vel nihil &longs;it accipere &longs;uperius, pr&aelig;ter &longs;ingulare&rpar;<emph.end type="italics"/> expre&longs;&longs;erat, quod, <lb/>
vt ben&egrave; intelligamus, opus e&longs;t ea, legere, qu&aelig; libro primo Priorum &longs;ecto 3. <lb/>
cap. 1. &longs;crip&longs;imus de proprietate illa trianguli, quod &longs;cilicet habet tres an&shy;<lb/>
gulos &aelig;quales duobus rectis angulis, quibus pr&aelig;mi&longs;&longs;is, &longs;ic deinde locum <lb/>
hunc interpretaberis; Propter hoc, quod pr&aelig;cedenti textu dictum e&longs;t; no&shy;<lb/>
tandum in primo errore vniuer&longs;ale, tanquam &longs;i non e&longs;&longs;et vniuer&longs;ale o&longs;ten&shy;<lb/>
ditur de &longs;ingulari, &longs;i quis igitur mon&longs;trauerit &longs;ingillatim de <expan abbr="vnoquoq;">vnoquoque</expan> trian&shy;<lb/>
gulo in &longs;ingulari, &longs;cilicet de vno &aelig;quilatero, tantum, &amp; de vno Scaleno, &amp; <lb/>de vno I&longs;o&longs;cele, &longs;eparatim, vtens aut eadem demon&longs;tratione dum de <expan abbr="vno&qacute;">vnoque</expan>; <pb pagenum="52" xlink:href="009/01/052.jpg"/>&longs;eparatim o&longs;tendit, aut vtens diuer&longs;is demon&longs;trationibus, vna pro &aelig;quila&shy;<lb/>
tero, altera pro I&longs;o&longs;cele, tertia pro Scaleno, o&longs;tendens, quod <expan abbr="vnumquodq;">vnumquodque</expan> <lb/>
illorum habet tres angules &aelig;quales duobus rectis angulis; i&longs;te nondum no&shy;<lb/>
uit triangulum omne habere talem affectionem, ni&longs;i modo &longs;ophi&longs;tico, quia <lb/>
non cogno&longs;cit hanc affectionem illis <expan abbr="c&otilde;petere">competere</expan> propter naturam illam com&shy;<lb/>
munem trianguli, cui primo, &amp; per &longs;e competit; &amp; neque vniuer&longs;aliter co&shy;<lb/>
gno&longs;cit triangulum omne e&longs;&longs;e tale, etiam &longs;i nullum aliud reperiatur trian&shy;<lb/>
gulum, pr&aelig;ter illud &aelig;quilaterum, vel illud I&longs;o&longs;celes, vel illud Scalenum, de <lb/>
quibus &longs;eparatim <expan abbr="dem&otilde;&longs;trauit">demon&longs;trauit</expan>, &amp; &longs;ecundum numerum, ide&longs;t de vnoquoque, <lb/>
quatenus e&longs;t vnum numero. </s>
          <s id="s.000957">non nouit autem &longs;ecundum &longs;peciem, idest fecun&shy;<lb/>
dum naturam, &amp; formam communem illis tribus indiuiduis, qu&aelig; e&longs;t natu&shy;<lb/>
ra trianguli. </s>
          <s id="s.000958">hoc autem e&longs;&longs;e exemplum primi erroris manife&longs;t&egrave; conuincitur, <lb/>
tum ex verbis illis, quando nihil &longs;it &longs;uperius, pr&aelig;ter &longs;ingulare, tum ex hu&shy;<lb/>
ius textus verbis illis <emph type="italics"/>&lpar;Singulum triangulum&rpar;<emph.end type="italics"/> &amp; ex illis <emph type="italics"/>&lpar;Ni&longs;i &longs;ecundum nume&shy;<lb/>
rum&rpar;<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, ni&longs;i de vno, quod &longs;it vnum numero. </s>
          <s id="s.000959">propterea nos de &longs;ingulari <lb/>
triangulo omi&longs;&longs;a Zabarell&aelig; &longs;ententia explicauimus tandem in confirma&shy;<lb/>tionem no&longs;tr&aelig; expo&longs;itionis in h&aelig;c tria errata illud non omittendum, &longs;atius <lb/>
e&longs;&longs;e dicere, Ari&longs;t. attuli&longs;&longs;e pro tribus erratis tria exempla ordine retrogra&shy;<lb/>
do, qu&agrave;m, quod facit Zabarella, primum e&longs;&longs;e pro tertio, &longs;ecundum pro pri&shy;<lb/>
mo, tertium ver&ograve; pro &longs;ecundo; eo enim modo, Ari&longs;t. confu&longs;ionem nulla ra&shy;<lb/>
tione, im&ograve; contra omnem rationem imponimus.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000960"><arrow.to.target n="marg31"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000961"><margin.target id="marg31"/>31</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000962">Textu 14. continet quidem qu&aelig;dam mathematica, &longs;ed fer&egrave; eadem cum <lb/>
&longs;uperioribus, qu&aelig; quia tum ex pr&aelig;dictis facile intelligi po&longs;&longs;unt, tum quia <lb/>
ben&egrave; ab expo&longs;itoribus explicantur, ne actum agamus, pr&aelig;termittimus.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000963"><arrow.to.target n="marg32"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000964"><margin.target id="marg32"/>32</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000965">Tex. 20. <emph type="italics"/>&lpar;Ni&longs;i magnitudines numeri &longs;int&rpar;<emph.end type="italics"/> hoc e&longs;t, ni&longs;i magnitudines &longs;int di&shy;<lb/>
feret&aelig;, ita vt cadant &longs;ub numerum, vt &longs;i linea qu&aelig;piam diuidatur in partes <lb/>
decem, vel duodecim, tunc euadit quantitas di&longs;creta, &longs;iue numerus. </s>
          <s id="s.000966">&amp; tunc <lb/>
linea numerus e&longs;t. </s>
          <s id="s.000967">idem de &longs;uperficie, ac &longs;olido intelligendum.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000968"><arrow.to.target n="marg33"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000969"><margin.target id="marg33"/>33</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000970">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Propter hoc Geometri&aelig; non licet mon&longs;trare, quod contrariorum vna <lb/>
e&longs;e &longs;cientia, &longs;ed neque quod duo cubi cubus&rpar;<emph.end type="italics"/> quo ad verba illa, duo cubi cubus, <lb/>
qu&aelig; ad nos pertinent, vult Ari&longs;t. docere, quod non debet Geometra o&longs;ten&shy;<lb/>dere numerorum affectiones &lpar;per cubos enim intelligit numeros quo&longs;dam <lb/>
&longs;ic dictos, vt paulo po&longs;t o&longs;tendam&rpar; vt &longs;i quis vellet geometric&egrave; o&longs;tendere id, <lb/>
quod o&longs;tenditur in 4. noni Elem. &longs;cilicet, &longs;i cubus numerus cubum numerum <lb/>
multiplicauerit, productus numerus erit pariter cubus. </s>
          <s id="s.000971">nonnulli latinorum <lb/>
perperam textum hunc expo&longs;uerunt putantes reperiri &longs;olummodo cubos <lb/>
geometricos, at Euclides definit. </s>
          <s id="s.000972">19. &longs;eptimi, &longs;ic arithmeticum cubum de&shy;<lb/>
finit, cubus numerus e&longs;t, qui &longs;ub tribus numeris &aelig;qualibus continetur, qua&shy;<lb/>
lis e&longs;t. </s>
          <s id="s.000973">8. qui e&longs;t ad in&longs;tar cubi geometrici, &amp; continetur &longs;ub tribus binarijs <lb/>
multiplicatis inuicem, qu&aelig; multiplicatio &longs;ic in&longs;tituitur, exponuntur tres bi&shy;<lb/>
<figure id="id.009.01.052.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/052/1.jpg"/><lb/>
narij, 2, 2, 2, primus ducitur in &longs;ecundum, &amp; producitur. <lb/>
</s>
          <s id="s.000974">4. qui e&longs;t numerus quadratus huius figur&aelig;, <figure id="id.009.01.052.2.jpg" place="text" xlink:href="009/01/052/2.jpg"/>, deinde <lb/>
tertius binarius ducitur in pr&aelig;dictum quadratum 4. &amp; pro&shy;<lb/>
ducitur 8. qui dicitur cubus, quia &longs;i intelligantur duo qua&shy;<lb/>
ternarij, vnus &longs;upra alterum, vt in pr&aelig;&longs;enti figura refe&shy;<lb/>
runt cubicam figuram, cuius tam longitudo, quam latitudo,


<pb pagenum="53" xlink:href="009/01/053.jpg"/>&amp; altitudo, e&longs;t 2. Similiter cubus numerus e&longs;t 27. quia &longs;it ex tribus terna&shy;<lb/>
rijs inuicem modo pr&aelig;dicto multiplicatis, 3. 3. 3. nam 3. in 3. ductis &longs;it 9. <lb/>
<figure id="id.009.01.053.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/053/1.jpg"/><lb/>
qui e&longs;t quadratus. </s>
          <s id="s.000975">quo deinde ducto in tertium ter&shy;<lb/>
narium, producitur 27. qui e&longs;t cubus, &amp; refert figu&shy;<lb/>
ram cubicam hanc. </s>
          <s id="s.000976">Iam ver&ograve; &longs;i cubus 8. multipli&shy;<lb/>
cet cubum 27. procreabitur 216. qui pariter cubus <lb/>
e&longs;t. </s>
          <s id="s.000977"><expan abbr="atq;">atque</expan> hoc &longs;ibi volunt verba illa, &longs;i duo cubi cubus, <lb/>
ide&longs;t, &longs;i duo numeri cubi multiplicentur mutu&ograve;, cu&shy;<lb/>
bus alter producetur; ex quibus videas, quam in&shy;<lb/>
ept&egrave; illi <expan abbr="interpret&etilde;tur">interpretentur</expan> hunc locum, qui dicunt, Ari&shy;<lb/>
&longs;totilem velle dicere non pertinere ad Geometram <lb/>
probare duos cubos geometricos &longs;ibi additos face&shy;<lb/>
re alium cubum, quod erat problema Delphicum de <lb/>
duplatione cubi, nondum inuentum; bis enim i&longs;ti peccant, primo in Logi&shy;<lb/>
cam, quia &longs;ic non tran&longs;iret Geometra de genere in genus, ip&longs;ius enim e&longs;t <lb/>
agere de duplatione cubi; &longs;ecund&ograve; in Mathematicas, cum nondum noue&shy;<lb/>rint arithmeticos cubos; &amp; pr&aelig;terea ignorent duos cubos &longs;ibi additos, non <lb/>
facere alium cubum. </s>
          <s id="s.000978">Quod pr&aelig;terea hoc loco intelligendi &longs;int cubi arith&shy;<lb/>
metici cert&ograve; certius con&longs;tat, ex &longs;equenti 24. textu, vbi &longs;ic dicitur <emph type="italics"/>&lpar;Veluti <lb/>
Arithmetica quidem, quid impar, aut par, aut quadrangulum, aut cubus.&rpar;<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000979"><arrow.to.target n="marg34"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000980"><margin.target id="marg34"/>34</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000981">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;<expan abbr="Neq;">Neque</expan> alij &longs;cienti&aelig; quod alterius, ni&longs;i <expan abbr="qu&aelig;cunq;">qu&aelig;cunque</expan> ita &longs;e habent inter &longs;e, <lb/>
vt &longs;it alterum &longs;ub altero, vt per&longs;pectiua ad Geometriam, &amp; harmonica ad Arith&shy;<lb/>
meticam&rpar;<emph.end type="italics"/> excipit ab illa regula &lpar;qua prohibetur, quamuis &longs;cientiam in alie&shy;<lb/>
nam falcem immittere&rpar; &longs;cientias &longs;ubalternatas, qu&aelig; propri&egrave; in Mathemati&shy;<lb/>
cis reperiuntur, Per&longs;pectiua enim propri&egrave; &longs;ubalternatur Geometri&aelig;, quia <lb/>
vtitur Demon&longs;trationibus linearibus, quas applicat lineis vi&longs;ualibus, &amp; Mu&shy;<lb/>
&longs;ica &longs;ubalternatur Arithmetic&aelig;, quia ab ip&longs;a mutuatur <expan abbr="dem&otilde;&longs;trationes">demon&longs;trationes</expan> nu&shy;<lb/>
merorum, quas applicat numeris &longs;onoris. </s>
          <s id="s.000982">v.g. <!-- REMOVE S-->Per&longs;pectiua dicit, ea, qu&aelig; vi&shy;<lb/>
dentur eminus videri minora, quam qu&aelig; videntur cominus, quia illa viden&shy;<lb/>
tur &longs;ub angulo minori, h&aelig;c ver&ograve; &longs;ub angulo maiori, quod ver&ograve; remotiora <lb/>
videantur &longs;ub angulo minori, quam propinquiora c&aelig;teris paribus probat <lb/>
<figure id="id.009.01.053.2.jpg" place="text" xlink:href="009/01/053/2.jpg"/><lb/>
per 21. primi Elem. &longs;it enim ma&shy;<lb/>
gnitudo vi&longs;a A B, remotior ab o&shy;<lb/>
culo in C, po&longs;ito, &amp; vi&longs;a propin&shy;<lb/>
quior ab oculo in D. ductis lineis <lb/>
vi&longs;ualibus C A, C B: D A, D B; ab <lb/>
oculis C, &amp; D, ad extremitates <lb/>
&longs;pectat&aelig; magnitudinis, erit remo&shy;<lb/>
tioris vi&longs;ionis angulus C, minor <lb/>
angulo D, propinquioris, vt ex pr&aelig;allegata Demon&longs;tratione pater. </s>
          <s id="s.000983">Hine <lb/>
per&longs;picu&egrave; vides, qua ratione Per&longs;pectiua Geometri&aelig; &longs;ubalternetur, &longs;iue <lb/>
quid &longs;it ip&longs;a &longs;ubalternatio, vbi medium e&longs;t Geometricum, conclu&longs;io autem <lb/>
optica. </s>
          <s id="s.000984">Exemplum &longs;ubalternationis Mu&longs;ic&aelig; &longs;it, <expan abbr="con&longs;on&atilde;tia">con&longs;onantia</expan> Diapa&longs;on, quam <lb/>
vulg&ograve; octauam appellant in data chorda collocare, hoc e&longs;t, vocem grauio&shy;<lb/>
rem facere duplam vocis acutioris &longs;umatur chorda A B, &amp; diuidatur bifa&shy;<lb/>riam, &longs;ine in &aelig;qualia in C; tota igitur chorda A B, ad dimidium A C, habet <pb pagenum="54" xlink:href="009/01/054.jpg"/><figure id="id.009.01.054.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/054/1.jpg"/><lb/>
proportionem, quam 2. ad 1. <lb/>
&longs;iue duplam, ergo etiam &longs;o&shy;<lb/>
nus totius chord&aelig; A B, ad <expan abbr="&longs;o-n&utilde;">&longs;o&shy;<lb/>
num</expan> chord&aelig; dimidi&aelig; A C, ha&shy;<lb/>
bebit eandem rationem, <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan> quam 2. ad 1. &longs;iue duplam. </s>
          <s id="s.000985">&longs;ed &longs;onus chor&shy;<lb/>
d&aelig; A B, ad &longs;onum chord&aelig; A C, con&longs;onat diapa&longs;on, &longs;eu octauam, ergo in <lb/>
data chorda collocata e&longs;t con&longs;onantia diapa&longs;on, quod oportebat. </s>
          <s id="s.000986">vides me&shy;<lb/>
dium e&longs;&longs;e arithmeticam, conclu&longs;ionem ver&ograve; harmonicam. </s>
          <s id="s.000987">Aliud exemplum <lb/>
Tonus, quod e&longs;t <expan abbr="interuall&utilde;">interuallum</expan> prim&aelig; vocis, Vt, ad &longs;ecundam, R&egrave;, in duo &aelig;qua&shy;<lb/>
lia &longs;emitonia diuidi nequit, ratio e&longs;t Arithmetica, quia proportio &longs;uper&shy;<lb/>
particularis in duo &aelig;qualia arithmetic&egrave; &longs;ecari nequit; at Tonus con&longs;i&longs;tit in <lb/>
ratione &longs;uperparticulari, nemp&egrave; in &longs;e&longs;quioctaua, ergo Tonus bifariam diui&shy;<lb/>
di nequit. </s>
          <s id="s.000988">de&longs;umptum e&longs;t ex Boetio.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000989"><arrow.to.target n="marg35"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000990"><margin.target id="marg35"/>35</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000991">Tex. 23. <emph type="italics"/>&lpar;Est autem &longs;ic mon&longs;trare, quemadmodum Bry&longs;o quadraturam, &longs;ecun&shy;<lb/>
dum enim commune mon&longs;trant tales rationes&rpar;<emph.end type="italics"/> cum velit o&longs;tendere veram de&shy;<lb/>
mon&longs;trationem con&longs;tare debere ex proprijs, non autem ex communibus; <lb/>
primum affert exemplum demon&longs;trationis cuiu&longs;dam Bry&longs;onis, qu&aelig; ex com&shy;<lb/>
munibus procedat, vt autem ben&egrave; intelligamus, quale&longs;nam &longs;int huiu&longs;modi <lb/>
demon&longs;trationes, qu&aelig; per communia o&longs;tendunt, legenda prius ea &longs;unt, qu&aelig; <lb/>
&longs;crip&longs;imus de quadratura circuli in pr&etail;dicamento relationis. </s>
          <s id="s.000992">Bry&longs;o itaque, <lb/>
vt tradit Alexander, in hunc modum conabatur quadrare <expan abbr="circul&utilde;">circulum</expan>. </s>
          <s id="s.000993">&longs;it qua&shy;<lb/>drandus circulus A B C D, cui circum&longs;cribatur quadratum E F G H. per <lb/>
7 quarti, &amp; alterum quadratum I L M N, eidem in&longs;cribatur per 6. quarti, <lb/>
quid autem &longs;it circum&longs;cribere, &amp; in&longs;cribere figuram circulo, ex definitione <lb/>
<figure id="id.009.01.054.2.jpg" place="text" xlink:href="009/01/054/2.jpg"/><lb/>
3. &amp; 4. eiu&longs;dem libri petatur, quamuis <lb/>
ex in&longs;pectione figur&aelig; <expan abbr="pr&etail;s&etilde;tis">pr&etail;sentis</expan> &longs;atis per&shy;<lb/>
cipi po&longs;&longs;it; deinde aliud <expan abbr="quadrat&utilde;">quadratum</expan> me&shy;<lb/>
dium inter pr&aelig;dicta duo con&longs;tituatur, <lb/>
<expan abbr="&longs;it&qacute;">&longs;itque</expan>; O P Q R. </s>
          <s id="s.000994">Iam &longs;ic o&longs;tendebat i&longs;tud <lb/>
medium quadratum e&longs;&longs;e &aelig;quale circu&shy;<lb/>
lo propo&longs;ito. </s>
          <s id="s.000995"><expan abbr="Qu&aelig;cunq;">Qu&aelig;cunque</expan> &longs;unt, &longs;imul ma&shy;<lb/>
iora eodem, &amp; minora eodem, &longs;unt in&shy;<lb/>
uicem &aelig;qualia, &longs;ed circulus, &amp; quadra&shy;<lb/>
tum medium, &longs;unt ambo maiora qua&shy;<lb/>
drato in&longs;cripto, &amp; ambo minora qua&shy;<lb/>
drato circum&longs;cripto, ergo circulus, &amp; <lb/>
quadratum medium, &longs;unt &aelig;qualia. </s>
          <s id="s.000996">vte&shy;<lb/>
batur, inquit Ari&longs;t pr&etail;dicto principio, <lb/>
etiam numeris, lineis, temporibus, &amp; <lb/>
qualitatibus communi, <expan abbr="neq;">neque</expan> deducto ex natura circuli, aut quadrati, de qui&shy;<lb/>
bus erat demon&longs;tratio. </s>
          <s id="s.000997">pr&aelig;terea aduertendum e&longs;t, illud e&longs;&longs;e fal&longs;um, nam &longs;ex, <lb/>
&amp; quinque, ambo &longs;unt maiores, quam quatuor, &amp; minores, quam &longs;eptem, <lb/>
&amp; tamen non &longs;unt &aelig;quales.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.000998"><arrow.to.target n="marg36"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.000999"><margin.target id="marg36"/>36</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001000">In codem textu <emph type="italics"/>&lpar;<expan abbr="Vnumquodq;">Vnumquodque</expan> autem &longs;cimus, non &longs;ecundum accidens, quando <lb/>
&longs;ecundum illud cogno&longs;camus, &longs;ecundum quod ine&longs;t ex principijs illius, &longs;ecundam <lb/>
quod illud; vt duobus rectis &aelig;quales, habere, cui ine&longs;t per &longs;e, quod dictum e&longs;t ex<emph.end type="italics"/> <pb pagenum="55" xlink:href="009/01/055.jpg"/><emph type="italics"/>principijs huius&rpar;<emph.end type="italics"/> affert nunc exemplum alterius demon&longs;trationis, qu&aelig; non <lb/>
ex communibus, vt pr&aelig;cedens Bry&longs;onis, &longs;ed ex proprijs principijs o&longs;tendit <lb/>
affectionem de &longs;ubiecto proprio. </s>
          <s id="s.001001">E&longs;t autem illud exemplum toties decan&shy;<lb/>
tatum de triangulo habente tres angulos &aelig;quales duobus rectis angulis; id&shy;<lb/>
circo oper&aelig;pretium e&longs;&longs;e puto explicare demon&longs;trationem, 32. primi Eucli&shy;<lb/>
dis, qu&aelig; i&longs;tud ex proprijs principijs demon&longs;trat, &amp; quam hoc loco Ari&longs;to&shy;<lb/>
teles innuit, hoc enim modo ip&longs;ius Ari&longs;t. mentem prob&egrave; penetrare poteri&shy;<lb/>
<figure id="id.009.01.055.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/055/1.jpg"/><lb/>
mus. </s>
          <s id="s.001002">&longs;it ergo <expan abbr="tri&atilde;gulum">triangulum</expan> A B C. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001003">Dico ag&shy;<lb/>
gregatum <expan abbr="tri&utilde;">trium</expan> ip&longs;ius angulorum A, B, C, <lb/>
e&longs;&longs;e &aelig;quale aggregato ex duobus angu&shy;<lb/>
lis rectis &lpar;vt autem melius intelligas, qu&aelig; <lb/>
&longs;equuntur, lege prius ea, qu&aelig; dicta &longs;unt <lb/>
in lib. 1. Priorum &longs;ecto 3. cap. 1.&rpar; produ&shy;<lb/>
catur latus B C, <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> in D, vt fiat angulus <lb/>
externus A C D; Iam &longs;ic, quoniam <expan abbr="pro-bat&utilde;">pro&shy;<lb/>
batum</expan> e&longs;t in 13. primi, duos angulos, quos <lb/>
facit linea A C, cum linea B D, &longs;cilicet angulos A C B, A C D, e&longs;&longs;e pares <lb/>
duobus rectis: &amp; quia pariter in prima parte huius propo&longs;. </s>
          <s id="s.001004">32. probatum <lb/>
e&longs;t ab Euclide duos angulos A B, e&longs;&longs;e &aelig;quales externo angulo A C D: &longs;i ter&shy;<lb/>
tius angulus reliquus A C B, &longs;umatur bis, &longs;emel cum duobus angulis A, B, <lb/>
&amp; &longs;emel cum externo A C D, <expan abbr="add&etilde;tur">addentur</expan> &aelig;qualia &aelig;qualibus, &amp; propterea tres <lb/>
anguli A, B, A C B, &longs;imul &longs;umpti, erunt &aelig;quales duobus A C D, A C B, &longs;imul <lb/>
&longs;umptis; &longs;ed his duobus &longs;unt &aelig;quales duo recti, ergo cum qu&aelig; &longs;unt &aelig;qualia <lb/>
vni tertio, &longs;int etiam &aelig;qualia inuicem, erit aggregatum trium angulorum <lb/>
A, B, A C B, &aelig;quale aggregato duorum rectorum; quod erat demon&longs;tran&shy;<lb/>
dum. </s>
          <s id="s.001005">Medium <expan abbr="itaq;">itaque</expan> huius demon&longs;trationis, &longs;i res ad trutinam Logicam ex&shy;<lb/>
pendatur, e&longs;t, quod partes aggregati <expan abbr="tri&utilde;">trium</expan> <expan abbr="angulor&utilde;">angulorum</expan> A, B, A C B, &longs;unt &aelig;qua&shy;<lb/>
les partibus aggregati <expan abbr="duor&utilde;">duorum</expan>, &amp; ideo <expan abbr="aggregat&utilde;">aggregatum</expan>, aggregato &aelig;qua&shy;<lb/>
le e&longs;t. </s>
          <s id="s.001006">quod medium e&longs;t in genere cau&longs;&aelig; materialis. </s>
          <s id="s.001007">quod ver&ograve; partes illius <lb/>
&longs;int &aelig;quales partibus huius, probatur, per dignitatem <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan>, qu&aelig; &longs;unt &aelig;qualia <lb/>
vni tertio, &longs;unt etiam inter &longs;e. </s>
          <s id="s.001008">partes porr&ograve; aggregati trium angulorum <lb/>
erant h&aelig;, anguli A, B, vna; altera ver&ograve; angulus A C B; partes ver&ograve; aggre&shy;<lb/>
gati duorum rectorum erant A C B, A C D, quibus partibus, ill&aelig; &longs;unt &aelig;qua&shy;<lb/>
les, &amp; ideo totum toti &aelig;quale. </s>
          <s id="s.001009">quod medium e&longs;t omnino intrin&longs;ecum, &amp; ex <lb/>
proprijs ip&longs;ius trianguli, &longs;iue ex proprijs angulorum ip&longs;ius, cum &longs;int ip&longs;ius <lb/>
partes. </s>
          <s id="s.001010">quod pariter medium ex parte pa&longs;&longs;ionis, qu&aelig; demon&longs;tratur, e&longs;t ex <lb/>
proprijs, cum &longs;int partes illius materiales. </s>
          <s id="s.001011">per materiam autem oportet <lb/>
hoc loco intelligere materiam intelligibilem, ide&longs;t quantitatem &agrave; qualita&shy;<lb/>tibus ab&longs;tractam, &amp; terminatam, de qua pluribus agemus infra in tractatu <lb/>
de natura mathematicarum. </s>
          <s id="s.001012">Hinc videas eos magnopere decipi, qui pu&shy;<lb/>
tant, hanc demon&longs;trationem e&longs;&longs;e per extrin&longs;eca, e&ograve; quod ad demon&longs;tran&shy;<lb/>
dum producatur linea B C, in D, putantes lineam illam productam C D, <lb/>
e&longs;&longs;e demon&longs;trationis medium; line&aelig; <expan abbr="namq;">namque</expan> huiu&longs;modi, qu&aelig; in demon&longs;tra&shy;<lb/>
tionibus geometricis con&longs;truuntur, nunquam &longs;unt media propria demon&shy;<lb/>
&longs;trationum, &longs;ed tantummodo a&longs;&longs;umuntur ad probandum medium iam ex&shy;<lb/>
cogitatum e&longs;&longs;e veram cau&longs;am conclu&longs;ionis. </s>
          <s id="s.001013">Hinc etiam manife&longs;t&egrave; colligas <pb pagenum="56" xlink:href="009/01/056.jpg"/>Mathematicas facultates habere demon&longs;trationes perfecti&longs;&longs;imas, quod <lb/>
ageometreti negare &longs;olent, &longs;ed audacter aiunt exempla Ari&longs;t. non e&longs;&longs;e vera: <lb/>
<expan abbr="neq;">neque</expan> requiri veritatem exemplorum; in <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> <expan abbr="vtroq;">vtroque</expan> peccant, nam dictum <lb/>
illud v&longs;urpari &longs;olet, &amp; debet de exemplis moralibus. </s>
          <s id="s.001014">at vero requiri confor&shy;<lb/>
mitatem exemplorum cum regulis traditis, nemo &longs;an&aelig; mentis dubitabit. <lb/>
</s>
          <s id="s.001015">Verum i&longs;ti confundunt conformitatem cum veritate. </s>
          <s id="s.001016">Veritas exemplo tunc <lb/>
ine&longs;t, quando illud, quod in exemplo narratur, ver&egrave; extitit, vt &longs;i quis in <lb/>
exemplum pudiciti&aelig; afferret hi&longs;toriam Io&longs;ephi, <expan abbr="ver&utilde;">verum</expan> i&longs;tud e&longs;&longs;et exemplum. <lb/>
</s>
          <s id="s.001017">qu&aelig; veritas in exemplis moralibus non &longs;emper e&longs;t nece&longs;&longs;aria, talia exempla <lb/>
&longs;unt &longs;&aelig;p&egrave; parabol&aelig;, &amp; fabul&aelig;, qu&aelig; nunquam extiterunt, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->narratur ab <lb/>
Ari&longs;t. de quodam filio, qui patrem crudeliter traxerat, qui po&longs;tea grandior <lb/>
factus, cum filium procrea&longs;&longs;et, ab eodem pariter raptatus e&longs;t ip&longs;e, v&longs;que ad <lb/>
eundem locum, quo ip&longs;e patrem &longs;uum impi&egrave; raptauerat. </s>
          <s id="s.001018">non e&longs;t nece&longs;&longs;e, ta&shy;<lb/>
lem extiti&longs;&longs;e filium, <expan abbr="neq;">neque</expan> patrem. </s>
          <s id="s.001019">Verumtamen &longs;emper conformitas exem&shy;<lb/>
pli cum regulis, &amp; pr&aelig;ceptis, qu&aelig; traduntur nece&longs;&longs;aria e&longs;t, alioquin exem&shy;<lb/>
pla de&longs;truerent id, quod pr&aelig;ceptio con&longs;truit, <expan abbr="illi&qacute;">illique</expan> contraria e&longs;&longs;et, quod om&shy;<lb/>
nino ab&longs;urdum foret. </s>
          <s id="s.001020">non &longs;ecus, ac &longs;i quis vellet alium docere characteres <lb/>
latinos, <expan abbr="illi&qacute;">illique</expan>; barbaros, quos Gothicos vocant in exemplum proponeret. </s>
          <s id="s.001021">re&shy;<lb/>
quiritur igitur &longs;emper in omni exemplo conformitas cum eo, quod doce&shy;<lb/>
tur; in moralibus tamen non &longs;emper requiritur veritas, vti diximus; Alij <lb/>
ver&ograve; dicunt non requiri in exemplis determinatam veritatem, &longs;ed &longs;atis e&longs;&longs;e, <lb/>
&longs;i exemplum verum &longs;it &longs;ecundum opinionem aliquorum: <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> &longs;ententiam <lb/>
non improbamus. </s>
          <s id="s.001022">Exempla igitur ab Ari&longs;t. pa&longs;&longs;im ex mathematicis allata, <lb/>
congrua, <expan abbr="conformia&qacute;">conformiaque</expan>; omnin&ograve; &longs;unt ip&longs;ius doctrin&aelig;, aliter ip&longs;um perpetu&ograve; <lb/>
mentientem facimus. </s>
          <s id="s.001023">Po&longs;trem&ograve; illud etiam e&longs;t aduertendum, fort&egrave; Ari&longs;t. in <lb/>
pr&aelig;&longs;enti textu &longs;pecta&longs;&longs;e <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ad hanc Euclidianam demon&longs;trationem, &longs;ed po&shy;<lb/>
tius ad Pithagoricam. </s>
          <s id="s.001024">Pithagorei enim eam aliter, quamuis per idem me&shy;<lb/>
dium, &longs;cilicet &agrave; cau&longs;a materiali, demon&longs;trabant; con&longs;truebant enim aliter, <lb/>
<expan abbr="neq;">neque</expan> vlla vtebantur diui&longs;ione. </s>
          <s id="s.001025">quod dictum velim propter nonnullos, qui ab <lb/>
huiu&longs;modi diui&longs;ionibus abhorrent, <expan abbr="timent&qacute;">timentque</expan>; ne demon&longs;trationis perfectio&shy;<lb/>
ni per eas plurimum derogetur. </s>
          <s id="s.001026">Pithagoreorum demon&longs;trationem vide <lb/>
apud Clauium in &longs;cholio 32. primi Euclidis, quam ex Eudemo etiam Pro&shy;<lb/>
clus in comm. <!-- REMOVE S-->eiu&longs;dem recitat.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001027"><arrow.to.target n="marg37"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001028"><margin.target id="marg37"/>37</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001029">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Sed quemadmod&ubreve;m harmonica per Arithmeticam&rpar;<emph.end type="italics"/> vide &longs;upra tex. <!-- REMOVE S-->20.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001030"><arrow.to.target n="marg38"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001031"><margin.target id="marg38"/>38</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001032">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Demon&longs;tratio autem non computatur in aliud genus; ni&longs;i, vt dictum <lb/>e&longs;t geometric&aelig; demon&longs;trationes in Per&longs;pectiuas, aut Mechanicas, &amp; arithmetic&aelig; in <lb/>
harmonicas&rpar;<emph.end type="italics"/> exempla &longs;ubalternationis Per&longs;pectiu&aelig;, &amp; Mu&longs;ic&aelig; in tex. <!-- REMOVE S-->20. at&shy;<lb/>
tulimus; nunc Mechanic&aelig; &longs;ubalternationis, quam hic Ari&longs;t. in&longs;inuat, exem&shy;<lb/>
plum &longs;it illud, quod Archimedes prop. 14. primi Aequep. <!-- REMOVE S-->demon&longs;trat, ni&shy;<lb/>
mirum centrum grauitatis omnis trianguli e&longs;&longs;e punctum illud, in quo rect&aelig; <lb/>
line&aelig; ab angulis trianguli ad dimidia latera oppo&longs;ita duct&aelig; concurrunt. </s>
          <s id="s.001033">&longs;it <lb/>
triangulum A B C, &agrave; cuius angulis A, &amp; B, ducantur du&aelig; rect&aelig; A D, B E, ita <lb/>
vt bifariam &longs;ecent latera A C, B C, in punctis D, &amp; E, &amp; concurrant in F. <lb/>
<!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001034">Dico F, e&longs;&longs;e centrum grauitatis propo&longs;iti trianguli. </s>
          <s id="s.001035">Quoniam enim in 13. <lb/>
Aequep. <!-- REMOVE S-->probauit centrum grauitatis e&longs;&longs;e in ea linea, qu&aelig; ducta ab angulo <lb/>
quouis &longs;ecat oppo&longs;itum latus bifariam, crit in linea A D, <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> grauitatis.


<pb pagenum="57" xlink:href="009/01/057.jpg"/><figure id="id.009.01.057.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/057/1.jpg"/><lb/>
&longs;ed eadem ratione erit etiam in linea B E, er&shy;<lb/>
go non ni&longs;i in puncto F, quod <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> e&longs;t in vtra&shy;<lb/>
que, quod erat demon&longs;trandum. </s>
          <s id="s.001036">ex quibus ap&shy;<lb/>
paret, qua ratione mechanica conclu&longs;io Geo&shy;<lb/>
metri&aelig; &longs;ubiaceat, dum lineari di&longs;cur&longs;u ip&longs;a <lb/>
demon&longs;tratio perficitur. </s>
          <s id="s.001037">Scias pr&aelig;terea cen&shy;<lb/>
trum grauitatis e&longs;&longs;e tale punctum, ex quo &longs;i &longs;u&shy;<lb/>
&longs;pendatur corpus triangulare vniformis cra&longs;&shy;<lb/>
&longs;itici, manet &longs;emper horizonti parallelum, &longs;i <lb/>
tamen antequam &longs;u&longs;penderetur, iacebat plano horizontis, &aelig;quidi&longs;tans; <lb/>
<expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;i &longs;u&longs;pen&longs;um feratur huc illud nutat, &longs;ed &longs;emper in <expan abbr="cod&etilde;">codem</expan> &longs;itu per&longs;euerat.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001038"><arrow.to.target n="marg39"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001039"><margin.target id="marg39"/>39</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001040">Tex. 24. <emph type="italics"/>&lpar;Veluti Arithmetica quidem quid impar, aut par; aut quadrangu&shy;<lb/>
lum, aut cubus&rpar;<emph.end type="italics"/> cogno&longs;cas hinc cert&ograve; certius quadrangulum, &amp; cubum e&longs;&longs;e <lb/>
&longs;pecies numerorum, &longs;icuti &longs;upra tex. <!-- REMOVE S-->9. &amp; 20. explicauimus, qu&ograve; nunc te vi&shy;<lb/>
ci&longs;&longs;im, vt pr&aelig;&longs;entem locum intelligas, remittimus.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001041"><arrow.to.target n="marg40"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001042"><margin.target id="marg40"/>40</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001043">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Geometrica ver&ograve; quid irrationale, aut refrangi, aut concurrere&rpar;<emph.end type="italics"/> per <lb/>
verbum, irrationale, non videtur Ari&longs;t. intellexi&longs;&longs;e proprietatem illam duo&shy;<lb/>
rum linearum incommen&longs;urabilium longitudine, &amp; potentia, quia v&longs;us fui&longs;&shy;<lb/>
&longs;et verbo, <foreign lang="greek">a/orhton.</foreign> quod apud Geometras v&longs;urpari &longs;olet in illa &longs;ignificatio&shy;<lb/>
ne, &longs;ed v&longs;us e&longs;t verbo, <foreign lang="greek">a\logon,</foreign> quod latin&egrave; redditur improportionale.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001044"><arrow.to.target n="marg41"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001045"><margin.target id="marg41"/>41</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001046">Per verbum <emph type="italics"/>&lpar;Refrangi&rpar;<emph.end type="italics"/> &longs;eu frangi, intelligit lineam aliquam rectam, non <lb/>in directum tendere, &longs;ed in aliquo puncto frangi, &longs;eu declinari &agrave; rectitudine, <lb/>
ita vt con&longs;tituat angulum.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001047">Per verbum <emph type="italics"/>&lpar;Concurrere&rpar;<emph.end type="italics"/> intelligit, non e&longs;&longs;e parallelas, &longs;ed ad idem ali&shy;<lb/>
quod punctum coire, &longs;i protrahantur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001048"><arrow.to.target n="marg42"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001049"><margin.target id="marg42"/>42</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001050">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Et Astrologia &longs;imiliter&rpar;<emph.end type="italics"/> per A&longs;trologiam intelligit Ari&longs;t. non iu&shy;<lb/>
diciariam, quamuis &agrave; recentioribus hoc nomine vocetur, &longs;ed quam hodie <lb/>
dicunt A&longs;tronomiam, <expan abbr="ait&qacute;">aitque</expan>; ip&longs;am con&longs;iderare quantitatem, figuram, mo&shy;<lb/>
tum, &amp; locum totius Mundi, ac partium ip&longs;ius integrantium, vt &longs;unt C&oelig;li, <lb/>
&amp; Elementa.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001051"><arrow.to.target n="marg43"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001052"><margin.target id="marg43"/>43</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001053">Tex. 25. <emph type="italics"/>&lpar;<expan abbr="Neq;">Neque</expan> Geometra fal&longs;a &longs;upponit, quemadmodum quidam a&longs;&longs;eruere di&shy;<lb/>
centes, quod non oportet fal&longs;o vti: Geometram ver&ograve; mentiri dicentem pedalem, non <lb/>
pedalem, aut rectam de&longs;criptam, non rectam <expan abbr="exist&etilde;tem">existentem</expan>: Geometra ver&ograve; nihil con&shy;<lb/>cludit e&ograve;, quod h&aelig;c e&longs;t linea, &longs;ed qu&aelig; per h&aelig;c o&longs;tenduntur&rpar;<emph.end type="italics"/> innuit his verbis eam <lb/>
materiam intelligibilem, qu&aelig; e&longs;t &longs;ubiectum Geometri&aelig;: eam &longs;cilicet, qu&aelig; <lb/>
&longs;ub figuris Geometricis &longs;en&longs;ibilibus, &amp; <expan abbr="plerunq;">plerunque</expan> fal&longs;is latet; nam &longs;&aelig;p&egrave; Geo&shy;<lb/>
metra vtitur linea quadam &longs;en&longs;ibili pro recta, qu&aelig; ver&egrave; nec e&longs;t linea mathe&shy;<lb/>
matica, nec recta; &longs;upponit aliquando talem lineam e&longs;&longs;e pedalem, qu&aelig; ve&shy;<lb/>
r&egrave; non e&longs;t pedalis: Verumtamen non mentitur, quia re&longs;picit ad veram li&shy;<lb/>
neam mathematicam, qu&aelig; &longs;ub illa intelligitur, &amp; qu&aelig; recta concipitur; &amp; <lb/>
quidem h&aelig;c omnia ver&egrave; concipiuntur, quoniam ita e&longs;&longs;e re vera po&longs;&longs;unt.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001054"><arrow.to.target n="marg44"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001055"><margin.target id="marg44"/>44</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001056">Tex. 28. <emph type="italics"/>&lpar;Coaltern as ver&ograve; coincidere&rpar;<emph.end type="italics"/> per coalternas intelligendas e&longs;&longs;e pa&shy;<lb/>
rallelas lineas, alias, &amp; nunc <expan abbr="quoq;">quoque</expan> monemus.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001057"><arrow.to.target n="marg45"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001058"><margin.target id="marg45"/>45</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001059">Tex. 29. <emph type="italics"/>&lpar;In Mathematicis ver&ograve; non est &longs;imiliter paralogi&longs;mus, quoniam me&shy;<lb/>
di&ubreve; e&longs;t &longs;emper, quod duplex, de hoc enim omni, &amp; hoc rur&longs;us de alio dicitur omni&rpar;<emph.end type="italics"/><lb/>
aduerte, quod quamuis nonnulli codices habeant pro, in mathematicis, in


<pb pagenum="58" xlink:href="009/01/058.jpg"/>di&longs;ciplinis, idem tamen apud gr&aelig;cos <foreign lang="greek">maqhmata</foreign> &longs;unt, ac apud latinos di&longs;ci&shy;<lb/>
plin&aelig;; verbum autem <foreign lang="greek">maqhmata</foreign> v&longs;urpat hoc loco Ari&longs;toteles. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001060">Porr&ograve; non <lb/>
e&longs;t in mathematicis, &longs;icut in alijs paralogi&longs;mus, quia in omni demon&longs;tra&shy;<lb/>
tione maius extremum dicitur de omni medio, &amp; rur&longs;us medium dicitur de <lb/>
omni minori extremo, ac &longs;i diceret mathematic&aelig; demon&longs;trationes &longs;unt in <lb/>
primo modo, qui barbar&egrave; &agrave; latinis recentioribus Barbara appellatur. </s>
          <s id="s.001061">H&aelig;c <lb/>
e&longs;t autem pulcherrima mathematicarum commendatio, quippe pr&aelig;clarum <lb/>
e&longs;t &agrave; laudato laudari. </s>
          <s id="s.001062">In mathematicis, inquit, non accidit &longs;imiliter para&shy;<lb/>
logi&longs;mus, ide&longs;t, tam frequenter, quemadmodum in &longs;yllogi&longs;mis dialecticis, <lb/>
quia modus argumentandi mathematicarum e&longs;t perfecti&longs;&longs;imus, quippe in <lb/>
primo modo prim&aelig; figur&aelig;.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001063"><arrow.to.target n="marg46"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001064"><margin.target id="marg46"/>46</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001065">Eodem tex. <emph type="italics"/>&lpar;Contingit autem quo&longs;dam non &longs;yllogi&longs;tic&egrave; dicere, &amp; quod ex vtri&longs;&shy;<lb/>
que con&longs;equentia accipiunt, quemadmodum &amp; C&aelig;neus facit, quod ignis in multi&shy;<lb/>
plici proportione: etenim ignis celeriter gignitur, vt ait: &amp; h&aelig;c est proportio. </s>
          <s id="s.001066">&longs;ic <lb/>autem non e&longs;t &longs;yllogi&longs;mus, ni&longs;i celerrimam proportio &longs;equatur multiplex: &amp; ignem <lb/>
celerrima in motu proportio&rpar;<emph.end type="italics"/> verba illa &lpar;in multiplici proportione&rpar; gr&aelig;c&egrave; &longs;ic <lb/>
&longs;e habent, <foreign lang="greek">en th&verbar; pollaplasioni analogia&verbar;,</foreign> quod melius redditur latin&egrave; in mul&shy;<lb/>
tiplici proportione, quemadmodum fecimus, quam in multiplicata, quem&shy;<lb/>
admodum in vulgata editione. </s>
          <s id="s.001067">porr&ograve; quid inter multiplicem, &amp; multipli&shy;<lb/>
catam rationem inter&longs;it, optim&egrave; declarat no&longs;ter Clauius ad 4. definit. </s>
          <s id="s.001068">lib. 5. <lb/>
Elem. ex quo etiam loco pauca decerpam, qu&aelig; huic loco declarando con&shy;<lb/>
ducunt. </s>
          <s id="s.001069">Proportio igitur multiplex e&longs;t habitudo inter duas quantitates in&shy;<lb/>
&aelig;quales, quarum maior continet minorem, bis, vel ter, vel quater, &amp;c. </s>
          <s id="s.001070">vn&shy;<lb/>
de proportio multiplex habet &longs;ub &longs;e genera infinita, quando enim maior <lb/>
continet minorem bis, dicitur Dupla: quando ter, Tripla: quando quater, <lb/>
Quadrupla: &amp; &longs;ic in infinitum: v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->2. ad 1. e&longs;t proportio dupla; 3. ad 1. tri&shy;<lb/>
pla; 4. ad 1. quadrupla, &amp;c. </s>
          <s id="s.001071">omnes tamen continentur &longs;ub genere multipli&shy;<lb/>
cis rationis. </s>
          <s id="s.001072">porr&ograve; &longs;i qu&etail;piam proportio ex genere multiplici progrediatur <lb/>
per plures terminos, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->proportio quadrupla progrediatur hoc modo, <lb/>
1. 4. 16. 64. 256. &amp;c. </s>
          <s id="s.001073">fit, vt &longs;ub&longs;equentes termini mirum in modum augean&shy;<lb/>
tur. </s>
          <s id="s.001074">hic vides primum ip&longs;am quadruplam rationem in di&longs;po&longs;itis terminis <lb/>
progredi, quia quilibet &longs;equens terminus ad pr&aelig;cedentem e&longs;t quadruplus. <lb/>
</s>
          <s id="s.001075">cernis etiam in paucis terminis, quinque &longs;cilicet magnum factum e&longs;&longs;e incre&shy;<lb/>
mentum, cum <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad 256. excreuerint. </s>
          <s id="s.001076">C&aelig;neus igitur dicens ignem augeri <lb/>
&longs;ecundum multiplicem rationem, vnam ex pr&aelig;dictis intelligebat aliquam, <lb/>
quia qu&aelig;libet illarum magnopere cre&longs;cit, &longs;i propagetur, vt ad 10. quinti <lb/>
definit. </s>
          <s id="s.001077">traditur: &amp; vt paulo ante exemplo licuit per&longs;picere. </s>
          <s id="s.001078">argumentaba&shy;<lb/>
tur igitur C&aelig;neus in hunc modum; quod in multiplici ratione augetur, ce&shy;<lb/>
lerrim&egrave; augetur: ignis celerrim&egrave; augetur, ergo ignis in multiplici ratione <lb/>
augetur, qu&aelig; argumentatio vitio&longs;a e&longs;t, ex duabus quippe affirmatiuis in &longs;e&shy;<lb/>
cunda figura procedens, vt colligitur ex verbis illis tex. <emph type="italics"/>&lpar;Ex viri&longs;que con&longs;e&shy;<lb/>
quentia accipiunt<emph.end type="italics"/>&rpar; ex his mathematica huius locis patere &longs;atis po&longs;&longs;unt.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001079"><arrow.to.target n="marg47"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001080"><margin.target id="marg47"/>47</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001081">Ibidem &lpar;<emph type="italics"/>Conuertuntur autem magis, qu&aelig;&longs;unt in mathematicis, quoniam nul&shy;<lb/>
lum accidens accipiunt &lpar;in quo quidem ijs pr&aelig;&longs;t&abreve;t, qu&aelig; di&longs;putationibus traduntur&rpar; <lb/>
&longs;ed definitiones<emph.end type="italics"/>&rpar; H&aelig;c e&longs;t altera mathematicarum laus, vnde earum quoque <lb/>
pr&aelig;&longs;tantia elucet, quia &longs;cilicet mathematic&aelig; pro medijs vtuntur definitio&shy;


<pb pagenum="59" xlink:href="009/01/059.jpg"/>nibus &longs;ubiecti, aut pa&longs;&longs;ionis, qu&aelig; nullo modo &longs;unt accidentalia conclu&longs;ioni, <lb/>
v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->in prima Euclidis demon&longs;tratione per definitionem &longs;ubiecti probantur <lb/>
tres line&aelig; e&longs;&longs;e &aelig;quales, quia nimirum &longs;int &longs;emidiametri circulorum &aelig;qua&shy;<lb/>
lium, qu&aelig; e&longs;t ip&longs;arum definitio. </s>
          <s id="s.001082">&amp; in 4. primi probantur ba&longs;is, &amp; anguli <lb/>
vnius trianguli &aelig;quales e&longs;&longs;e ba&longs;i, &amp; angulis alterius trianguli per formalem <lb/>
definitionem pa&longs;&longs;ionis, videlicet &aelig;qualitatis, qu&aelig; traditur in octauo axio&shy;<lb/>
mate &longs;ic, qu&aelig; &longs;ibi mutuo congruunt, ea inter &longs;e &longs;unt &aelig;qualia. </s>
          <s id="s.001083">probat igitur <lb/>
Euclides in quarta ba&longs;im, &amp; angulos vnius trianguli e&longs;&longs;e &aelig;qualia ba&longs;i, &amp; an&shy;<lb/>
gulis alterius trianguli, quia o&longs;tendit, quod, &longs;i ba&longs;is illa huic ba&longs;i, &amp; illi an&shy;<lb/>
guli hi&longs;ce angulis &longs;uperponantur, congruunt; ex qua congruentia mutua, <lb/>
qu&aelig; e&longs;t &aelig;qualitatis definitio, infert &aelig;qualitatem ip&longs;arum ba&longs;ium, necnon <lb/>
angulorum. </s>
          <s id="s.001084">eadem deinde &aelig;qualitatis definitione totam demon&longs;trationem <lb/>
concludit, &longs;cilicet totum triangulum toti triangulo &aelig;quale e&longs;&longs;e, quia vnum <lb/>
alteri congruat. </s>
          <s id="s.001085">A&longs;tronomi <expan abbr="quoq;">quoque</expan> demon&longs;trant eclyp&longs;im de Luna, per in&shy;<lb/>
terpo&longs;itionem terr&aelig; inter Lunam, &amp; Solem, qu&aelig; interpo&longs;itio e&longs;t definitio <lb/>
cau&longs;alis ip&longs;ius eclyp&longs;is, &longs;cilicet pa&longs;&longs;ionis. </s>
          <s id="s.001086">huiu&longs;modi <expan abbr="&longs;exc&etilde;tas">&longs;excentas</expan> reperies apud <lb/>
Geometras, Arithmeticos, A&longs;tronomos, <expan abbr="c&aelig;teros&qacute;">c&aelig;terosque</expan>; Mathematicas demon&shy;<lb/>
&longs;trationes: ita vt merit&ograve; dixerit Ari&longs;t. Mathematicas alias omnes natura&shy;<lb/>
les &longs;cientias, qu&aelig; di&longs;putabilibus rationibus traduntur ex hac parte antecel&shy;<lb/>
lere. </s>
          <s id="s.001087">a&longs;&longs;umunt igitur terminos conuertibiles, quia adhibent &longs;&aelig;p&egrave; definitio&shy;<lb/>
nes ad demon&longs;trandum. </s>
          <s id="s.001088">Reliqua logici expo&longs;itores declarant.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001089"><arrow.to.target n="marg48"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001090"><margin.target id="marg48"/>48</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001091">Tex. 30. &lpar;<emph type="italics"/>Rur&longs;us quemadmodum mon&longs;trant Lunam, quod &longs;ph&aelig;rica &longs;it per aug&shy;<lb/>menta: &longs;i enim quod ita augetur, e&longs;t &longs;ph&aelig;ricum; augetur autem Luna; plan&ubreve;m quod <lb/>
&longs;ph&aelig;rica<emph.end type="italics"/>&rpar; Illius demon&longs;trationis, qu&aelig; ab effectu procedit, affert exemplum <lb/>
ex a&longs;tronomia; A&longs;tronomi enim demon&longs;trant Lunam e&longs;&longs;e &longs;ph&aelig;ricam ab ef&shy;<lb/>
fectu ip&longs;ius &longs;ph&aelig;ricitatis, qui e&longs;t illuminatio &longs;ph&aelig;rica: &longs;ic enim ratiocinan&shy;<lb/>
tur: ea, qu&aelig; &longs;ph&aelig;ric&egrave; illuminantur &longs;unt &longs;ph&aelig;rica, Luna &longs;ph&aelig;ric&egrave; illumina&shy;<lb/>
tur, ergo &longs;ph&aelig;rica e&longs;t: qu&aelig; argumentatio fu&longs;ius explicanda e&longs;t; quod ait, <lb/>
quod ita augetur, ide&longs;t, &longs;ph&aelig;ric&egrave;, e&longs;t &longs;ph&aelig;ricum, ide&longs;t, quia lumen nou&aelig; Lu&shy;<lb/>
n&aelig; augetur &longs;ph&aelig;ric&egrave;, hoc e&longs;t, ad eum modum, quo qu&aelig;uis &longs;ph&aelig;ra obiecta <lb/>
corpori lumino&longs;o &longs;olet illuminari. </s>
          <s id="s.001092">illuminatio porr&ograve; Lun&aelig; in &longs;e &longs;emper e&longs;t <lb/>
eadem, quia &longs;emper dimidium Lun&aelig; quod Solem a&longs;picit, illuminatur; dici&shy;<lb/>
tur tamen augeri re&longs;pectu oculi no&longs;tri, quia &longs;cilicet initio facto &agrave; nouilunio <lb/>
pars illuminata incipit quotidie magis vergere ad oculum no&longs;trum, ita vt <lb/>
in dies maiorem, ac maiorem illuminationem videamus, donec opponatur <lb/>
Soli, in qua oppo&longs;itione totum fer&egrave; Lun&aelig; <expan abbr="illuminat&utilde;">illuminatum</expan> con&longs;picitur. </s>
          <s id="s.001093">Vt autem <lb/>
huius illuminationis non iniucundam facias experientiam; cape &longs;ph&aelig;ram <lb/>
quampiam &longs;olidam manu, cum qua recede ad medium cubiculi, &amp; pone lu&shy;<lb/>
men &longs;eor&longs;um ad partem aliquam: deinde brachio exten&longs;o oppone &longs;ph&aelig;ram <lb/>
lumini, quo &longs;itu nihil de illuminatione videbis, quamuis dimidium fer&egrave; il&shy;<lb/>
lius illuminetur. </s>
          <s id="s.001094">po&longs;tea conuerte te ip&longs;um ibidem paulatim, ita vt aliquid <lb/>
illuminationis oculo tuo appareat; &amp; videbis partem illam illuminationis, <lb/>
falcat&aelig;, &longs;eu nou&aelig; Lun&aelig; &longs;imilem. </s>
          <s id="s.001095">Deinde adhuc magis te conuerte, &amp; cer&shy;<lb/>
nes illuminationem dimidiat&aelig; Lun&aelig; &longs;imilem: verte adhuc te ip&longs;um donec <lb/>
&longs;it &longs;ph&aelig;ra ita lumini oppo&longs;ita, vt inter ip&longs;am, &amp; lumen oculus tuus &longs;it me&shy;<lb/>
dius; apparebit tunc tota illuminatio, qu&aelig; erit in&longs;tar plenilunij. </s>
          <s id="s.001096">perge ad&shy;


<pb pagenum="60" xlink:href="009/01/060.jpg"/>huc te ip&longs;um conuertere, &amp; videbis paulatim lumen oculo tuo decre&longs;cere <lb/>
non aliter ac in Luna &longs;ene&longs;cente. </s>
          <s id="s.001097"><expan abbr="atq;">atque</expan> hoc e&longs;t &longs;ph&aelig;ric&egrave; illuminari, fierique <lb/>
&longs;ph&aelig;rica illuminationis augmenta. </s>
          <s id="s.001098">cum ergo videamus Lunam eo modo lu&shy;<lb/>
mine augeri, quo &longs;ph&aelig;ra, hinc ip&longs;am <expan abbr="quoq;">quoque</expan> &longs;ph&aelig;ricam e&longs;&longs;e argumentamur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001099"><arrow.to.target n="marg49"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001100"><margin.target id="marg49"/>49</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001101">Po&longs;t nonnulla &lpar;<emph type="italics"/>Vt Per&longs;pectiua ad Geometriam, &amp; Mechanica ad Stereome&shy;<lb/>
tricam, &amp; Harmonica ad Arithmeticam, vt Apparentia ad A&longs;trologicam<emph.end type="italics"/>&rpar; &longs;upra <lb/>
tex. <!-- REMOVE S-->20. exempla &longs;ubalternationum Per&longs;pectiu&aelig;, &amp; Mechanic&aelig; cum Geo&shy;<lb/>
metria &longs;unt allata. </s>
          <s id="s.001102">hic primo notandum Stereometriam non e&longs;&longs;e &longs;cientiam <lb/>
di&longs;tinctam &agrave; Geometria, ni&longs;i &longs;icuti partem &agrave; toto: nam cum Geometria <lb/>
con&longs;ideret quantitatem, &longs;ecundum tres dimen&longs;iones, longitudinem, latitu&shy;<lb/>dinem, &amp; profunditatem, oritur triplex illius diui&longs;io, de lineis, de &longs;uperfi&shy;<lb/>
ciebus, de &longs;olidis. </s>
          <s id="s.001103">pars igitur, qu&aelig; de &longs;olidis tractat, <expan abbr="partim&qacute;">partimque</expan>; continetur <lb/>
11. 12. 13. 14. &amp; 15. Euclidis, partim aliorum Geometrarum libris, vt li&shy;<lb/>
bro Archim. <!-- REMOVE S-->de Sph&aelig;ra, &amp; Cyl. <!-- REMOVE S-->&amp; &longs;imilibus, dicitur Stereometria &agrave; gr&aelig;co <lb/>
<foreign lang="greek">stereon,</foreign> ide&longs;t &longs;olidum. </s>
          <s id="s.001104">Porr&ograve; cur malit Ari&longs;t. Mechanicam &longs;ubalternari Ste&shy;<lb/>
reometri&aelig;, quam toti Geometri&aelig;, qua tamen, vt videre e&longs;t apud Archime&shy;<lb/>
dem, innititur, fort&egrave; ea ratio e&longs;t, quia Mechanica pr&aelig;cipu&egrave; con&longs;iderat ma&shy;<lb/>
chinas, qu&aelig; corpora &longs;unt, &amp; propterea pr&aelig;cipu&egrave;, &amp; prim&ograve; debet Stereome&shy;<lb/>
tri&aelig;, qu&aelig; corpora pariter contemplatur, &longs;ubalternari. </s>
          <s id="s.001105">Quod ait Apparen&shy;<lb/>tia ad A&longs;trol. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001106">intelligit per Apparentia vulgarem quandam Nautarum, &amp; <lb/>
Agricolarum a&longs;tronomiam, qu&aelig; quodammodo &longs;ubalternatur, &amp; pendet ex <lb/>
&longs;cientia A&longs;trologi&aelig;; indiget enim cognitione ortus, &amp; motus a&longs;trorum, <lb/>
pr&aelig;&longs;ertim Lun&aelig;, Hyadum, Pleiadum, &amp; Canis. </s>
          <s id="s.001107">Reliqua <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad finem ca&shy;<lb/>
pitis optim&egrave; &agrave; Zabarella explicantur, <expan abbr="neq;">neque</expan> ad nos pertinet, cum de Mathe&shy;<lb/>
maticis agant, quatenus ad Logicum &longs;pectant.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001108"><arrow.to.target n="marg50"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001109"><margin.target id="marg50"/>50</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001110">Po&longs;t nonnulla &lpar;<emph type="italics"/>Hic enim ip&longs;um quidem quod &longs;en&longs;itiuorum e&longs;t &longs;cire, ip&longs;um ve&shy;<lb/>
r&ograve; Propter quid Mathematicorum; hi <expan abbr="namq;">namque</expan> habent cau&longs;arum demon&longs;trationes, <lb/>
&amp;c.<emph.end type="italics"/>&rpar; &longs;en&longs;us e&longs;t in &longs;ubalternatis, &amp; dependentibus di&longs;ciplinis, quas &longs;en&longs;itiuas <lb/>
appellat, quia de rebus &longs;en&longs;ibilibus &longs;unt, vt in Per&longs;pectiua de obiectis vi&longs;ibi&shy;<lb/>
libus, &amp; in Mu&longs;ica de &longs;onis cogno&longs;citur Quod, ide&longs;t effectus: cuius effectus <lb/>
cau&longs;a, &longs;eu Propter quid &longs;citur auxilio Mathematicarum, ide&longs;t, traditur &agrave; <lb/>
&longs;cientijs &longs;ubalternantibus. </s>
          <s id="s.001111">v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->alicuius effectus in Per&longs;pectiua cau&longs;a inqui&shy;<lb/>ritur, &amp; inuenitur ope Geometri&aelig;, cui illa &longs;ubiacet. </s>
          <s id="s.001112">Hic obiter notandum, <lb/>
Ari&longs;t. fateri manife&longs;t&egrave; Mathematicas &longs;ubalternatas, &longs;eu medias o&longs;tendere <lb/>
per cau&longs;as, quas &longs;ubalternantium ope perue&longs;tigant.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001113"><arrow.to.target n="marg51"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001114"><margin.target id="marg51"/>51</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001115">Et po&longs;tea &lpar;<emph type="italics"/>Se habet autem &amp; ad Per&longs;pectiuam, vt h&aelig;c ad Geometriam, alia ad <lb/>hanc, vt quod e&longs;t de Iride ip&longs;um enim quod Naturalis e&longs;t &longs;cire, ip&longs;um ver&ograve; Prop&shy;<lb/>
ter quid Per&longs;pectiui<emph.end type="italics"/>&rpar; &longs;icut &longs;e habet, inquit, <expan abbr="&longs;ci&etilde;ti&agrave;">&longs;cienti&agrave;</expan> Naturalis de Iride ad Per&shy;<lb/>
&longs;pectiuam, ita Per&longs;pectiua ad Geometriam. </s>
          <s id="s.001116">qua ver&ograve; ratione cau&longs;a Iridis <lb/>
pertineat ad opticam, <expan abbr="atq;">atque</expan> hine tandem ad Geometriam, optim&egrave; patebit <lb/>
in Meteoris, cum ip&longs;ius demon&longs;trationem afferemus.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001117"><arrow.to.target n="marg52"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001118"><margin.target id="marg52"/>52</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001119">Tex. 37. &lpar;<emph type="italics"/>Vt &aelig;quicruri, &amp; Scaleno hoc, quod e&longs;t duobus rectis &aelig;quales habere <lb/>
&longs;ecandum commune aliquod ine&longs;t<emph.end type="italics"/>&rpar; quid &longs;it habere tres &aelig;quales duobus rectis <lb/>
&longs;atis explicatum e&longs;t lib. r. </s>
          <s id="s.001120">Priorum &longs;ecto 3. cap. r. </s>
          <s id="s.001121">nunc igitur paraphra&longs;im <lb/>
&longs;olum huius loci dabo. </s>
          <s id="s.001122">Triangulo I&longs;o&longs;celi, &amp; Scaleno convenit pa&longs;&longs;io illa,<lb/>
habere tres angulos &aelig;quales duobus rectis angulis &longs;ecundum aliquod com&shy;


<pb pagenum="61" xlink:href="009/01/061.jpg"/>mune, quia illis competit, quatenus ambo &longs;unt figura qu&aelig;dam, ide&longs;t, qua&shy;<lb/>
tenus <expan abbr="vtrumq;">vtrumque</expan> illorum triangulum e&longs;t; triangulo <expan abbr="namq;">namque</expan> omni primo com&shy;<lb/>
petit habere tres angulos &aelig;quales duobus rectis.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001123"><arrow.to.target n="marg53"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001124"><margin.target id="marg53"/>53</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001125">Tex. 38. &lpar;<emph type="italics"/>Et quemadmodum in alijs principium &longs;implex, hoc autem non idem <lb/>
vbique, &longs;ed in pondere quidem mina, in c&abreve;tu ver&ograve; die&longs;is<emph.end type="italics"/>&rpar; Die&longs;is apud Mu&longs;icos e&longs;t <lb/>
pars Toni. </s>
          <s id="s.001126">Tonus autem e&longs;t interuallum duarum vocum, quale e&longs;t inter pri&shy;<lb/>
mam vocem, Vt, &amp; &longs;ecundam R&egrave;, vt modo loquuntur. </s>
          <s id="s.001127">i&longs;tud interuallum <lb/>
diuidunt Mu&longs;ici primum in &longs;emitonia, non tamen &aelig;qualia, &longs;ed vnum maius <lb/>
altero. </s>
          <s id="s.001128">minus iterum in duas partes &aelig;quales &longs;ubdiuidunt, quarum <expan abbr="vtramq;">vtramque</expan> <lb/>
veteres harmonici die&longs;im dixerunt. </s>
          <s id="s.001129">&amp; h&etail;c die&longs;is e&longs;t minima vox ab eis con&shy;<lb/>
&longs;iderata; &amp; qu&aelig; prima cadit &longs;ub &longs;en&longs;um; &amp; propterea veluti &longs;implex prin&shy;<lb/>cipium, &amp; elementum, ex quo alia maiora interualla con&longs;tent; &amp; in quod <lb/>
re&longs;oluuntur. <foreign lang="greek">die/ois</foreign> porr&ograve; gr&aelig;c&egrave; valet inter alia, diui&longs;ionem. </s>
          <s id="s.001130">igitur interual&shy;<lb/>
lum i&longs;tud minimum dictum e&longs;t die&longs;is, quod &longs;it qu&aelig;dam diui&longs;io, &longs;eu &longs;egmen&shy;<lb/>tum Toni &lpar;<emph type="italics"/>Quemadmodum in pondere mina<emph.end type="italics"/>&rpar; qui de ponderibus antiquis tra&shy;<lb/>
ctant, a&longs;&longs;erunt, Minam fui&longs;&longs;e maiorem libra per &longs;emunciam, &aelig;quipondera&shy;<lb/>
bat enim centum drachmis: qu&aelig; refragantur huic loco. </s>
          <s id="s.001131">&longs;ed fort&egrave; <expan abbr="dic&etilde;dum">dicendum</expan>, <lb/>
Ari&longs;t. con&longs;idera&longs;&longs;e, Minam re&longs;pectu Talenti, re&longs;pectu enim illius dici pote&longs;t <lb/>
principium, cum &longs;ex millia minarum in Attico talento continerentur.</s>
        </p>
        <figure id="id.009.01.061.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/061/1.jpg"/>
        <p type="main">
          <s id="s.001132"><arrow.to.target n="marg54"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001133"><margin.target id="marg54"/>54</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001134">Tex. 39. <emph type="italics"/>&lpar;Si enim quod duobus rectis ine&longs;t, non in <lb/>
quantum &aelig;quicrus, &longs;ed in quantum triangulus, no&shy;<lb/>
&longs;cens, &amp;c.&rpar;<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, &longs;i enim qui cogno&longs;cit, quod ha&shy;<lb/>
bere tres angulos &aelig;quales duobus rectis conuenit <lb/>
&aelig;quicruri, non quatenus &aelig;quicrus e&longs;t, &longs;ed quate&shy;<lb/>
nus triangulus e&longs;t, &amp;c. </s>
          <s id="s.001135">quid &longs;it habere tres &aelig;qua&shy;<lb/>
les duobus rectis, &amp;c. </s>
          <s id="s.001136">fus&egrave; explicatum e&longs;t in lib. 1. <lb/>
Priorum &longs;ecto 3. cap. 1. qu&ograve; te nunc mitto.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001137"><arrow.to.target n="marg55"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001138"><margin.target id="marg55"/>55</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001139">Po&longs;t pauca <emph type="italics"/>&lpar;Ine&longs;t omni triangulo hoc quod est <lb/>
duos, &amp;c.&rpar;<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, h&aelig;c proprietas, qu&aelig; e&longs;t habere <lb/>
duos angulos rectos non actu, &longs;ed per &aelig;quiualen&shy;<lb/>
tiam trium angulorum trianguli. </s>
          <s id="s.001140">Vide qu&aelig; im&shy;<lb/>mediat&egrave; &longs;upra de hac re dixi, &amp; qu&ograve; te remi&longs;i.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001141"><arrow.to.target n="marg56"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001142"><margin.target id="marg56"/>56</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001143">Eodem tex <emph type="italics"/>&lpar;Quando igitur cogno&longs;cimus, quod <lb/>
quatuor exteriores &longs;unt &aelig;quales, quoniam I&longs;o&longs;celes, <lb/>adhuc deficit, propier quid I&longs;o&longs;celes? </s>
          <s id="s.001144">quoniam trian&shy;<lb/>
gulus: &amp; hoc quoniam figura rectilinea, &amp;c.&rpar;<emph.end type="italics"/> exem&shy;<lb/>
plo geometrico vult o&longs;tendere demon&longs;trationem <lb/>
vniuer&longs;alem e&longs;&longs;e particulari pr&aelig;&longs;tantiorem: e&longs;t <lb/>
autem exemplum de pulcherrima, <expan abbr="atq;">atque</expan> admira&shy;<lb/>
bili proprietate, qu&aelig; omnibus figuris rectilineis <lb/>
conuenit, e&longs;t <expan abbr="&qacute;">que</expan>; huiu&longs;modi: Omnis figur&aelig; rectili&shy;<lb/>ne&aelig; anguli externi omnes &longs;imul &longs;umpti, &longs;unt &aelig;qu<lb/>
les quatuor rectis angulis, qu&aelig; affectio demon&shy;<lb/>
&longs;tratur in &longs;cholio 32. primi Elem. dicuntur autem <lb/>
anguli externi, qui productis lateribus fiunt, vt in <lb/>triangulo pr&aelig;&longs;enti anguli externi &longs;unt, B D C,<pb pagenum="62" xlink:href="009/01/062.jpg"/>D F E, F B A, ita vt qu&aelig;libet figura tot angulos externos &longs;ortiatur, quot <lb/>
habet latera; cum exproductis lateribus oriantur. </s>
          <s id="s.001145">Vt autem propo&longs;itio ve&shy;<lb/>
rificetur, &longs;ingula latera ordinatim &longs;unt producenda, hoc e&longs;t, ver&longs;us eandem <lb/>
partem, vt in figuris appo&longs;itis vides. </s>
          <s id="s.001146">Qu&aelig;uis igitur figura rectilinea, &longs;iue <lb/>
trilatera &longs;it, &longs;iue quadrilatera, vel etiam millelatera, &amp; proinde mille quo&shy;<lb/>
que angulos externos habeat, hanc tamen mirabilem proprietatem &lpar;quod <lb/>
vix credi pote&longs;t&rpar; po&longs;&longs;idet, vt omnes illi anguli externi &longs;imul &longs;int &aelig;quales <lb/>
quatuor rectis angulis. </s>
          <s id="s.001147">vnde tres externi anguli trianguli, &amp; quatuor exter&shy;<lb/>
ni quadranguli, &amp; quinque externi <expan abbr="p&etilde;tagoni">pentagoni</expan>, &amp;c. </s>
          <s id="s.001148">&longs;unt &aelig;quales quatuor tan&shy;<lb/>
tum rectis, nec aliter res &longs;e habet in figura millelatera. </s>
          <s id="s.001149">Ex quo fit, vt an&shy;<lb/>guli externi cuiu&longs;uis figur&aelig; &longs;int &aelig;quales angulis omnibus externis alterius <lb/>
cuiu&longs;libet figur&aelig;. </s>
          <s id="s.001150">Ari&longs;t. igitur inquit, quando cogno&longs;cimus, quod quatuor <lb/>
angulis rectis &longs;unt &aelig;quales exteriores omnes anguli alicuius figur&aelig;, quo&shy;<lb/>
niam figura illa e&longs;t triangulum &longs;calenum, adhuc talis cognitio e&longs;t defecti&shy;<lb/>
ua, quia non illi competit illa pa&longs;&longs;io, quia &longs;it triangulum &longs;calenum, neque <lb/>
competit &longs;caleno, quia &longs;it triangulum; &longs;ed his omnibus competit, quia &longs;unt <lb/>
figur&aelig; rectiline&aelig;, cui h&aelig;c proprietas ine&longs;t primo, &amp; vniuer&longs;aliter: qui igi&shy;<lb/>
tur &longs;cit, &longs;calenum habere pr&aelig;dictam affectionem, ex eo, quod &longs;it figura re&shy;<lb/>
ctilinea, perfectius &longs;cit, quia nihil amplius qu&aelig;ri pote&longs;t, quia illa figura re&shy;<lb/>
ctilinea illud vniuer&longs;ale e&longs;t, cui primo competit; reliquis autem per illam. <lb/>
</s>
          <s id="s.001151">qui igitur vniuer&longs;ale &longs;cit, perfectius &longs;cit; quod volebat Ari&longs;t. demon&longs;trare.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001152"><arrow.to.target n="marg57"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001153"><margin.target id="marg57"/>57</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001154">Eodem tex. <emph type="italics"/>&lpar;Vt &longs;i quis nouit, quod omnis triangulus habet tres duobus rectis <lb/>
&aelig;quales&rpar;<emph.end type="italics"/> nihil frequentius. </s>
          <s id="s.001155">vide &longs;upra lib. 1. Priorum &longs;ecto 3. cap. 1.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001156"><arrow.to.target n="marg58"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001157"><margin.target id="marg58"/>58</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001158">Tex. 43. <emph type="italics"/>&lpar;Sed planum, quod et&longs;i e&longs;&longs;et &longs;entire triangulum, quod duobus rectis <lb/>
&aelig;quales habet angulos&rpar;<emph.end type="italics"/> vide &longs;upra lib. 1. Priorum &longs;ecto 3. cap. 1.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001159"><arrow.to.target n="marg59"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001160"><margin.target id="marg59"/>59</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001161">Po&longs;t pauca <emph type="italics"/>&lpar;Quare &amp; &longs;i &longs;upra Lunam e&longs;&longs;emus, &amp; videremus obiectam terram, <lb/>
non <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> &longs;ciremus cau&longs;am eclyp&longs;is&rpar;<emph.end type="italics"/> loquitur de defectu Lun&aelig;, qui fit, quando <lb/>
terra inter Lunam, &amp; Solem po&longs;ita, impedit, ne lumen Solis feratur in Lu&shy;<lb/>
nam, &longs;ed efficit, vt vmbra ip&longs;ius terr&aelig; eam contegat.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001162"><arrow.to.target n="marg60"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001163"><margin.target id="marg60"/>60</s>
        </p>
        <figure id="id.009.01.062.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/062/1.jpg"/>
        <p type="main">
          <s id="s.001164">Et paulo po&longs;t <emph type="italics"/>&lpar;Quemadmod&ubreve;m &longs;i vi&shy;<lb/>
trum perforatum videremus, &amp; lumen <lb/>
permeans, planum vtique e&longs;&longs;et propter <lb/>
quid comburit&rpar;<emph.end type="italics"/> Ioquitur de ea com&shy;<lb/>
bu&longs;tione, cu&aelig; fit per refractionem <lb/>
media &longs;ph&aelig;ra vitrea. </s>
          <s id="s.001165">de qua Vitel&shy;<lb/>
lio propo&longs;. </s>
          <s id="s.001166">48. decimi libri; non au&shy;<lb/>
tem de ea, qu&aelig; fit per reflexionem <lb/>
ex &longs;peculo concauo quando combu&shy;<lb/>
&longs;tio fit per refractionem, cau&longs;atur &agrave; <lb/>
radijs Solis vitrum permeantibus, <lb/>
in quo ita franguntur, vt egredien&shy;<lb/>
tes &egrave; vitro &longs;imul vniantur, ex qua <lb/>
vnione ita calor intenditur, vt ibi <lb/>
comburat. </s>
          <s id="s.001167">vt in appo&longs;ita figura cer&shy;<lb/>
nere facile e&longs;t; in qua radij &agrave; Sole <lb/>
manentes, &longs;ph&aelig;ram vitream perua&shy;


<pb pagenum="63" xlink:href="009/01/063.jpg"/>dunt, <expan abbr="atq;">atque</expan> in exitu ita refraguntur, vt ad A, punctum coaceruati, ibi po&longs;&shy;<lb/>
&longs;int, &longs;i quid combu&longs;tibile occurrat, comburere. </s>
          <s id="s.001168">Si igitur, inquit Ari&longs;t. vide&shy;<lb/>
remus illos radios &longs;ic permeare, &amp; refrangi, planum <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> nobis e&longs;&longs;et pro&shy;<lb/>
pter quid incendant.<lb/>
<arrow.to.target n="marg61"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001169"><margin.target id="marg61"/>61</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001170">Ad finem tex. <!-- REMOVE S-->43. <emph type="italics"/>&lpar;Principia enim duplicia &longs;unt, ex quibus, &amp; circa quod: <lb/>
qu&aelig; quidem igitur, ex quibus, communia &longs;unt: qu&aelig; autem circa quod propria, vt <lb/>
numerus, magnitudo&rpar;<emph.end type="italics"/> nonnulli codices corrupt&egrave; legunt &lpar;vt numerus magni&shy;<lb/>
tudine&rpar; &longs;ed ex gr&aelig;co tex. <!-- REMOVE S-->corrigendi &longs;unt, vti fecimus. </s>
          <s id="s.001171">C&aelig;terum per prin&shy;<lb/>
cipia, ex quibus intelligit Dignitates, quia ex illis di&longs;currimus. </s>
          <s id="s.001172">per princi&shy;<lb/>
pia ver&ograve; circa quod, intelligit Definitiones, quibus, vt apparet apud Eucli&shy;<lb/>
dem, explicatur &longs;ubiectum, circa quod &longs;cientia ver&longs;atur; vt in definitioni&shy;<lb/>
bus primi Elem. docemur, quid &longs;it linea, quid triangulum, quid circulus, <lb/>
quid magnitudines reliqu&aelig;, qu&aelig; &longs;unt materia, circa quam Geometria &longs;pe&shy;<lb/>
culatur. </s>
          <s id="s.001173">In &longs;eptimo ver&ograve; traduntur definitiones numerorum, quid &longs;it nu&shy;<lb/>
merus, quid impar, quid compo&longs;itus, quadratus, cubus, &amp; reliqu&aelig; nume&shy;<lb/>
rorum &longs;pecies, qu&aelig; &longs;unt materia &longs;eptimi, octaui, &amp; noni, in quibus de Arith&shy;<lb/>
metica tractatur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001174"><arrow.to.target n="marg62"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001175"><margin.target id="marg62"/>62</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001176">Tex. 44. <emph type="italics"/>&lpar;Commen&longs;urabilem namq; e&longs;&longs;e diametrum ver&egrave; opinari, ab&longs;urdum e&longs;t&rpar;<emph.end type="italics"/><lb/>
vide, qu&aelig; de <expan abbr="comm&etilde;&longs;urabilitate">commen&longs;urabilitate</expan> diametri quadrati cum latere expo&longs;uimus <lb/>
lib. 1. Priorum &longs;ecto 1. cap. 23. ait igitur Ari&longs;t. ab&longs;urdum e&longs;&longs;e opinari dia&shy;<lb/>
metrum e&longs;&longs;e commen&longs;urabilem co&longs;t&aelig;, &longs;eu lateri eiu&longs;dem quadrati, reli&shy;<lb/>
qua &longs;unt Logica.</s>
        </p>
      </chap>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.001177"><emph type="italics"/>Ex Secundo Posteriorum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001178"><arrow.to.target n="marg63"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001179"><margin.target id="marg63"/>63</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001180">Tex. 1. <emph type="italics"/>&lpar;Dico autem &longs;impliciter quidem &longs;ubiectum, vt Lunam, aut ter&shy;<lb/>
ram, aut Solem, aut triangulum; aliquid ver&ograve; defectum, &aelig;qualitatem, <lb/>
in&aelig;qualitatem. </s>
          <s id="s.001181">&longs;i in medio, aut non&rpar;<emph.end type="italics"/> Zabarella locum hunc, etiam <lb/>
quatenus ad Mathematicum attinet, optim&egrave; declarat. </s>
          <s id="s.001182">In qu&aelig;&shy;<lb/>
&longs;tionibus, &amp; demon&longs;trationibus duo &longs;unt, &longs;ubiectum, &amp; <expan abbr="pr&aelig;dicat&utilde;">pr&aelig;dicatum</expan>, <expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> <lb/>
cau&longs;&aelig; exi&longs;tunt, &amp; qu&aelig;runtur: v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->Luna, terra, Sol, &amp; triangulum &longs;unt &longs;u&shy;<lb/>
biectum in demon&longs;tratione, quorum pr&aelig;dicata &longs;unt, Lun&aelig; quidem, &amp; So&shy;<lb/>
lis, eclyp&longs;is. </s>
          <s id="s.001183">terr&aelig; autem e&longs;&longs;e in medio mundi, quod ab A&longs;tronomis ratione <lb/>
ab eclyp&longs;ibus de&longs;umpta, euidentius, quam ab alio quoquam demon&longs;tratur, <lb/>vt patet ex tractatu de &longs;ph&aelig;ra. </s>
          <s id="s.001184">in quo Zabarella non probatur, qui &longs;olum <lb/>
ait, terram e&longs;&longs;e in medio mundi, &agrave; Phy&longs;icis demon&longs;trari. </s>
          <s id="s.001185"><expan abbr="tri&atilde;gulum">triangulum</expan> autem, <lb/>
&longs;eu angulorum ip&longs;ius <expan abbr="pr&aelig;dicat&utilde;">pr&aelig;dicatum</expan> e&longs;t &aelig;qualitas, &amp; in&aelig;qualitas: vt cum in 32. <lb/>
primi Elem. demon&longs;trat Euclides, omne triangulum habere tres angulos <lb/>
&aelig;quales duobus rectis.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001186"><arrow.to.target n="marg64"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001187"><margin.target id="marg64"/>64</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001188">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Quid e&longs;t con&longs;onantia? </s>
          <s id="s.001189">ratio numerorum in acuto, &amp; graui, &amp;c&rpar;<emph.end type="italics"/> tan&shy;<lb/>
git breuiter Ari&longs;t. cau&longs;am formalem con&longs;onanti&aelig;, &amp; con&longs;equenter defini&shy;<lb/>
tionem ip&longs;ius. </s>
          <s id="s.001190">definiunt igitur Mu&longs;ici con&longs;onantiam hoc modo; Con&longs;onan&shy;<lb/>
tia e&longs;t compo&longs;itio &longs;oni grauis, &amp; acuti, qu&aelig; &longs;uauiter auribus accidit; &amp; quo&shy;<lb/>
rum &longs;onorum proportio ad inuicem &longs;it &longs;icuti proportio numerorum, qui <lb/>
quaternario includuntur: vt e&longs;t proportio 2. ad 1. vel 3. ad 1. vel 4. ad 1. <lb/>
vel 3. ad 2. vel 4. ad 3. <expan abbr="Quotie&longs;eunq;">Quotie&longs;cunque</expan> igitur duo &longs;oni habuerin quampiam <pb pagenum="64" xlink:href="009/01/064.jpg"/>ex <expan abbr="quinq;">quinque</expan> pr&aelig;dictis proportionibus, &longs;i &longs;imul coaluerint, ita vt ex eis vnus <lb/>
tantum &longs;onus efficiatur; &longs;onus ille erit concordans, &amp; auribus gratus. </s>
          <s id="s.001191"><expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>
h&aelig;c e&longs;t &longs;ententia pri&longs;corum pr&aelig;&longs;ertim Pythagoreorum, qui propterea di&shy;<lb/>
cebant non licere Mu&longs;ico vltra quaternarium pertran&longs;ire, e&ograve; quod &longs;ol&aelig; pro&shy;<lb/>
portiones, vt diximus, numerorum quaternario contentorum, concordem, <lb/>
ac con&longs;onantem concentum efficere poterant: quod vt adhuc melius per&shy;<lb/>
<figure id="id.009.01.064.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/064/1.jpg"/><lb/>
cipiamus, accipe exemplum. </s>
          <s id="s.001192">Sint du&aelig; chord&aelig; <lb/>
A, &amp; B, &aelig;qualis cra&longs;&longs;itici, &amp; &aelig;qu&egrave; ten&longs;&aelig;. </s>
          <s id="s.001193">qua&shy;<lb/>
rum A, dupla &longs;it ip&longs;ius B, quia igitur corpora <lb/>
&longs;onantia &longs;unt in dupla proportione, erunt pa&shy;<lb/>
riter eorum &longs;oni in ratione dupla &lpar;vt patet ex <lb/>
principijs harmonic&aelig;&rpar; hoc e&longs;t, <expan abbr="eor&utilde;">eorum</expan> &longs;oni erunt, <lb/>
vt 2. ad 1. quia &longs;cilicet &longs;onus maioris chord&aelig; A, erit duplus ad &longs;onum mi&shy;<lb/>
noris chord&aelig; B. hoc e&longs;t, erit, vt 2. ad 1. &amp; propterea, &longs;i &longs;imul amb&aelig; chord&aelig; <lb/>
pul&longs;entur, &longs;onus, quem ex duobus mixtum edent, con&longs;onans, <expan abbr="atq;">atque</expan> grati&longs;&longs;i&shy;<lb/>
mus auribus no&longs;tris perueniet. </s>
          <s id="s.001194">huiu&longs;modi porr&ograve; con&longs;onantia, qu&aelig; e&longs;t in <lb/>
proportione dupla, <expan abbr="qu&aelig;&qacute;">qu&aelig;que</expan> omnium &longs;uaui&longs;&longs;ima e&longs;t, &agrave; gr&aelig;cis dicebatur Dia&shy;<lb/>pa&longs;on. </s>
          <s id="s.001195"><expan abbr="atq;">atque</expan> h&aelig;c in pr&aelig;&longs;entia &longs;ufficiant, cum plura de his ad &longs;ectionem pro&shy;<lb/>
blematum 19. qu&aelig; tota e&longs;t de Mu&longs;ica, dicenda &longs;int.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001196"><arrow.to.target n="marg65"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001197"><margin.target id="marg65"/>65</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001198">Tex. 2. <emph type="italics"/>&lpar;Vt quod omnis triangulus duobus rectis &aelig;quales habet&rpar;<emph.end type="italics"/> vide anno&shy;<lb/>
tata lib. 1. Priorum &longs;ecto 3. cap. 1.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001199"><arrow.to.target n="marg66"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001200"><margin.target id="marg66"/>66</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001201">Eodem tex. <emph type="italics"/>&lpar;Definitiones ver&ograve; apparent omnes &longs;upponentes, &amp; accipientes <lb/>
ip&longs;um quid e&longs;t, vt Mathematic&aelig;, quid vnitas, quid par, &amp; impar&rpar;<emph.end type="italics"/> alludit ad de&shy;<lb/>
finitiones 7. Elem. vbi agitur de numeris. </s>
          <s id="s.001202">Qu&aelig; ver&ograve; hoc loco de principijs <lb/>
dicuntur, luculenti&longs;&longs;im&egrave; patent con&longs;ideranti definitiones, &amp; axiomata, qu&aelig; <lb/>
Mathematicis demon&longs;trationibus in omnibus fer&egrave; libris pr&aelig;mittuntur; ex <lb/>
quibus &longs;tatim demon&longs;trationes deriuantur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001203"><arrow.to.target n="marg67"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001204"><margin.target id="marg67"/>67</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001205">Et paulo po&longs;t <emph type="italics"/>&lpar;<expan abbr="Neq;">Neque</expan> <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> de plano figura, non enim e&longs;t planum figura, <expan abbr="neq;">neque</expan> fi&shy;<lb/>
gura planum&rpar;<emph.end type="italics"/> alludit ad definitiones planarum figurarum, qualis e&longs;t circu&shy;<lb/>
lus, cuius definitio e&longs;t inter definitiones primi Elem. 15. &amp; e&longs;t huiu&longs;modi: <lb/>
circulus e&longs;t figura plana, &longs;ub vnica linea comprehen&longs;a, qu&aelig; periph&aelig;ria ap&shy;<lb/>
pellatur, ad quam ab vno puncto eorum, qu&aelig; intra figuram &longs;unt po&longs;ita, ca&shy;<lb/>
dentes omnes rect&aelig; line&aelig; inter &longs;e &longs;unt &aelig;quales: in qua quidem definitione <lb/>
non pr&aelig;dicatur planum de figura, nec figura de plano: <expan abbr="neq;">neque</expan> enim planum, <lb/>
&longs;eu plana &longs;uperficies e&longs;t figura &longs;ecundum &longs;e, ni&longs;i terminetur; <expan abbr="neq;">neque</expan> figura e&longs;t <lb/>
plana &longs;uperficies, cum plurim&aelig; &longs;int figur&aelig; curu&aelig;, &amp; pr&aelig;terea &longs;olid&aelig; quam&shy;<lb/>
plurim&aelig;.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001206"><arrow.to.target n="marg68"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001207"><margin.target id="marg68"/>68</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001208">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Quoniam mon&longs;tratum e&longs;t I&longs;o&longs;celes habere tres angulos &aelig;quales duo&shy;<lb/>
bus rectis, &longs;i id de omni triangulo mon&longs;tratum &longs;it&rpar;<emph.end type="italics"/> ex dictis lib. 1. Priorum &longs;ecto <lb/>
3. cap. 1. petatur huius loci declaratio.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001209"><arrow.to.target n="marg69"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001210"><margin.target id="marg69"/>69</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001211">Tex. 7. <emph type="italics"/>&lpar;Quid enim &longs;ignificat triangulum, accipit Geometra&rpar;<emph.end type="italics"/> vt manife&longs;tum <lb/>
e&longs;t in 20. definitione primi Elem.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001212"><arrow.to.target n="marg70"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001213"><margin.target id="marg70"/>70</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001214">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Quod autem &longs;it, monstrat&rpar;<emph.end type="italics"/> vt per&longs;picuum e&longs;t in prima <expan abbr="dem&otilde;&longs;tra-tione">demon&longs;tra&shy;<lb/>
tione</expan> primi Elem. vbi triangulum &aelig;quilaterum con&longs;truit, &amp; po&longs;tea probat <lb/>
illud e&longs;&longs;e triangulum &aelig;quilaterum. </s>
          <s id="s.001215">Certum tamen e&longs;t, Geometram &longs;uppo&shy;<lb/>
nere triangulum in communi, cum inter definitiones ip&longs;ius contineatur,


<pb pagenum="65" xlink:href="009/01/065.jpg"/>quod tamen non ob&longs;tat, quominus probare po&longs;&longs;it, aliquando po&longs;&longs;e <expan abbr="c&otilde;&longs;trni">con&longs;trui</expan>, <lb/>
&amp; e&longs;&longs;e aliquod particulare triangulum, vt fit in pr&aelig;dicta demon&longs;tratione, <lb/>
Euclidis.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001216"><arrow.to.target n="marg71"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001217"><margin.target id="marg71"/>71</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001218">Tex. 11. <emph type="italics"/>&lpar;Manife&longs;tum autem, &amp; &longs;ic, propter quid e&longs;t rectus in &longs;emicirculo&rpar;<emph.end type="italics"/><lb/>
affert exemplum demon&longs;trationis per cau&longs;am materialem, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>; vti &longs;olet ex <lb/>
Mathematicis petitum, e&longs;t enim apud Euclidem 31. demon&longs;tratio 3. Elem. <lb/>
vbi ip&longs;e o&longs;tendit angulum in &longs;emicirculo e&longs;&longs;e rectum. </s>
          <s id="s.001219">Vbi aduertendum e&longs;t <lb/>
propo&longs;itionem hanc 31. ab Euclide demon&longs;trari duobus modis; ex quibus <lb/>
&longs;ecundum innuit hoc loco Ari&longs;t. cui a&longs;cripta e&longs;t figura &longs;imilis huic no&longs;tr&aelig;; <lb/>
in editione Clauiana. </s>
          <s id="s.001220">quod fort&egrave; non ben&egrave; aduertens Iacobus Zabarella, <lb/>
alioquin in his &longs;atis oculatus incidit in errorem, dicens, &longs;e nullo pacto vi&shy;<lb/>
dere medium Euclidian&aelig; demon&longs;trationis e&longs;&longs;e cau&longs;am materialem; quod <lb/>
tamen nos mox aperiemus. </s>
          <s id="s.001221">per angulum in &longs;emicirculo intelligas eum, qui <lb/>
fit &agrave; lineis ductis ab extremitatibus diametri, &amp; &longs;imul in quoduis punctum <lb/>
<figure id="id.009.01.065.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/065/1.jpg"/><lb/>
circumferenti&aelig; coeuntibus, vt in figura <lb/>
pr&aelig;&longs;enti vides lineas A C, B C, ad C, pun&shy;<lb/>
ctum conuenire, <expan abbr="ibi&qacute;">ibique</expan>; facere angulum, <lb/>
A C B, qui dicitur angulus in &longs;emicircu&shy;<lb/>
lo, quia de&longs;criptus e&longs;t in &longs;emicirculo A&shy;<lb/>
C B. <expan abbr="e&longs;t&qacute;">e&longs;tque</expan>; &longs;an&egrave; mirabilis h&aelig;c &longs;emicirculi <lb/>
proprietas, cum <expan abbr="vbicunq;">vbicunque</expan> punctum C, in <lb/>
periph&aelig;ria &longs;umptum fuerit, &longs;emper ta&shy;<lb/>
men angulus A C B, fiat rectus. </s>
          <s id="s.001222">quod Euclides eodem pror&longs;us medio, quod <lb/>
Ari&longs;t. hic innuit, hoc modo demon&longs;trat. </s>
          <s id="s.001223">ducta enim recta D C, &agrave; centro D, <lb/>
ad punctum C, exurgunt duo l&longs;o&longs;celia triangula A D C, C D B, ergo per <lb/>
5. primi, anguli D C A, D A C, &longs;unt &aelig;quales: pariter anguli D C B, D B C, <lb/>
&aelig;quales &longs;unt. </s>
          <s id="s.001224">&amp; quia per 32. primi, anguli D A C, D C A, &longs;imul &longs;unt &aelig;qua&shy;<lb/>
les angulo externo C D B, &amp; inter &longs;e &aelig;quales, erit angulus A C D, dimidium <lb/>
anguli C D B. eadem ratione probatur angulus D C B, e&longs;&longs;e dimidium an&shy;<lb/>
guli C D A. ergo totus angulus A C B, dimidium erit duorum angulorum <lb/>
A D C, C D B, qui per 13. primi, &longs;unt vel recti, vel duobus rectis <expan abbr="&aelig;quiual&etilde;t">&aelig;quiualent</expan>. <lb/>
</s>
          <s id="s.001225">Sequitur igitur, angulum A C B, in &longs;emicirculo e&longs;&longs;e dimidium duorum re&shy;<lb/>
ctorum; &amp; quia omnes recti &longs;unt &aelig;quales, &longs;equitur dimidium duorum re&shy;<lb/>
ctorum, nihil aliud e&longs;&longs;e, quam vnum rectum angulum, ergo angulus in &longs;e&shy;<lb/>
micirculo, cum &longs;it &longs;emi&longs;&longs;is duorum <expan abbr="rector&utilde;">rectorum</expan>, erit vnus rectus angules; quod <lb/>
erat probandum. </s>
          <s id="s.001226">ex quibus vides medium illud, quod Ari&longs;t. a&longs;&longs;ump&longs;it, e&longs;&longs;e <lb/>
omnino idem cum eo, quo Euclides vtitur, &longs;cilicet, e&longs;&longs;e dimidium duorum <lb/>
rectorum, &amp; propterea e&longs;&longs;e rectum: quod etiam medium in toto demon&shy;<lb/>
&longs;trationis decur&longs;u e&longs;t vltimum, &amp; principale, quod proxim&egrave; conclu&longs;ionem <lb/>
attingit, &amp; propterea dici meretur e&longs;&longs;e medium huius demon&longs;trationis. <lb/>
</s>
          <s id="s.001227">C&aelig;terum, quod medium i&longs;tud &longs;it in genere cau&longs;&aelig; materialis, patet ex eo, <lb/>
quod e&longs;t, e&longs;&longs;e dimidium; nam e&longs;&longs;e dimidium, vel e&longs;&longs;e tertiam partem, &amp; &longs;i&shy;<lb/>
milia, nihil aliud e&longs;t, quam e&longs;&longs;e partem; e&longs;&longs;e autem partem e&longs;t e&longs;&longs;e materiam <lb/>
totius, etiam ex &longs;ententia ip&longs;ius Ari&longs;t. ex hac pr&aelig;terea materia conflatur <lb/>
definitio minoris extremi, vel &longs;ubiecti; dum dicitur, angulus in &longs;emicircu&shy;<lb/>
lo e&longs;t dimidium duorum rectorum. </s>
          <s id="s.001228">&longs;yllogi&longs;mus enim reducitur tandem ad <pb pagenum="66" xlink:href="009/01/066.jpg"/>hanc formam, dimidium duorum rectorum e&longs;t rectus, angulus in &longs;emicir&shy;<lb/>
culo e&longs;t dimidium duorum <expan abbr="rector&utilde;">rectorum</expan>, ergo angulus in &longs;emicirculo e&longs;t rectus. <lb/>
</s>
          <s id="s.001229">vides in minori propo&longs;itione contineri definitionem &longs;ubiecti materialem? <lb/>
</s>
          <s id="s.001230">ade&ograve; vt h&aelig;c &longs;it demon&longs;tratio omnibus numeris ab&longs;oluta per cau&longs;am mate&shy;<lb/>
rialem, vt ben&egrave; &longs;entit Ari&longs;t. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001231">Reliqua ad logicum pertinent, etiam&longs;i per cha&shy;<lb/>
racteres more mathematicorum exponantur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001232"><arrow.to.target n="marg72"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001233"><margin.target id="marg72"/>72</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001234">Tex. 24. <emph type="italics"/>&lpar;Vt propter quid re&longs;onat? </s>
          <s id="s.001235">aut propter quid apparet? </s>
          <s id="s.001236">aut propter quid <lb/>
Iris? <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001237">omnia enim h&aelig;c idem problemata &longs;unt genere, omnia enim &longs;unt refractio, &longs;ed <lb/>
&longs;pecie altera&rpar;<emph.end type="italics"/> propter quid re&longs;onat? </s>
          <s id="s.001238">&longs;cilicet echo; propter quid apparet? <lb/>
</s>
          <s id="s.001239">&longs;cilicet imago in &longs;peculo. </s>
          <s id="s.001240">dicit cau&longs;am echo, imaginis in &longs;peculo, &amp; iridis <lb/>
in nubibus e&longs;&longs;e eandem; nimirum refractionem; quamuis tres ill&aelig; refractio&shy;<lb/>
nes, &longs;eu; vt melius loquamur, reflexiones differant &longs;pecie ab inuicem, illa <lb/>
enim e&longs;t repercu&longs;&longs;io vocis; h&aelig;c reflexio &longs;peciei vi&longs;ibilis ex corpore ter&longs;o; <lb/>
i&longs;ta <expan abbr="deniq;">denique</expan> radiorum Solis ex nube rorida in &longs;tato angulo repercu&longs;&longs;us. </s>
          <s id="s.001241">qua <lb/>
ratione autem i&longs;ta omnia fiant, longum e&longs;&longs;et exponere, &amp; ab intelligentia <lb/>
huius loci fort&egrave; alienum. </s>
          <s id="s.001242">Illud tamen non pr&aelig;tereundum, quod &longs;i propri&egrave; <lb/>
cum Per&longs;pectiuis loqui velimus, dicendum e&longs;&longs;e, omnia illa e&longs;&longs;e reflexionem, <lb/>
non refractionem. </s>
          <s id="s.001243">nam reflexio e&longs;t, quando linea vi&longs;ualis, per quam fertur <lb/>&longs;pecies in aliquod corpus ter&longs;um, impingit, ex quo deinde ad oculos refle&shy;<lb/>
ctitur. </s>
          <s id="s.001244">refractio tunc e&longs;t, quando &longs;pecies obiecti vi&longs;ibilis tran&longs;it per media <lb/>
diuer&longs;&aelig; cra&longs;&longs;itiei., vt quando &longs;pecies lapilli per aquam prim&ugrave;m, deinde per <lb/>aerem means ad oculum peruenit; tunc enim linea, per quam &longs;pecies pro&shy;<lb/>
greditur, frangitur in confinio aqu&aelig;, &amp; aeris, ita vt &longs;pecies non per vnicam <lb/>
lineam rectam, &longs;ed per fractam, &longs;eu refractam in confinio illo, oculis tan&shy;<lb/>
dem accidat.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001245">In fine textus <emph type="italics"/>&lpar;Quoniam Luna deficit&rpar;<emph.end type="italics"/> non intelligit defectum illum, qui <lb/>
eclyp&longs;is appellatur, &longs;ed ilium, quo paulatim lumen Lun&aelig; minus oculis no&shy;<lb/>
&longs;tris apparet: decre&longs;cente enim Luna &longs;olent humida augeri.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001246"><arrow.to.target n="marg73"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001247"><margin.target id="marg73"/>73</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001248">Tex. 25. <emph type="italics"/>&lpar;Vt propter quid, &amp; permutatim proportionale? </s>
          <s id="s.001249">&amp; c.<emph.end type="italics"/>&rpar; quod quan&shy;<lb/>
titates, qu&aelig; &longs;unt proportionales, &longs;int etiam alternatim, &longs;eu permutatim <lb/>
proportionales explicatum e&longs;t ad tex. <!-- REMOVE S-->13. primi Po&longs;ter. qu&aelig; etiam nece&longs;&longs;a&shy;<lb/>
ria &longs;unt ad hunc locum ben&egrave; intelligendum. </s>
          <s id="s.001250">Illud autem commune propter <lb/>
quod ea, qu&aelig; &longs;unt proportionalia, &longs;int etiam permutatim proportionalia, <lb/>
e&longs;t quoddam innominatum, de quo ibi dictum e&longs;t, quod cum conueniat li&shy;<lb/>
neis, &amp; numeris, &amp; tamen &longs;eparatim de vtri&longs;que illa pa&longs;&longs;io demon&longs;tretur, <lb/>
qu&aelig;rit cuinam prim&ograve;, &amp; per &longs;e conueniat h&aelig;c pa&longs;&longs;io, e&longs;&longs;e permutatim pro&shy;<lb/>
portionale; &longs;cilicet quidnam &longs;it illud innominatum; in quo deinde commu&shy;<lb/>
nicent line&aelig;, &amp; numeri, vt inde habeant e&longs;&longs;e etiam permutatim propor&shy;<lb/>
tionalia.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001251"><arrow.to.target n="marg74"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001252"><margin.target id="marg74"/>74</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001253">Ibidem &lpar;<emph type="italics"/>Hic quidem forta&longs;&longs;e proportionaliter habere latera, &amp; angulos<emph.end type="italics"/>&rpar; vult <lb/>indicare, in quonam con&longs;i&longs;tat &longs;imilitudo inter duas figuras rectilineas geo&shy;<lb/>
metricas, quam &longs;imilitudinem Euclides definit. </s>
          <s id="s.001254">1. &longs;exti, &longs;ic explicat: &longs;imi&shy;<lb/>
les figur&aelig; rectil&iacute;ne&aelig; &longs;unt; qu&aelig; &amp; angulos &longs;ingulos, &longs;ingulis angulis &aelig;quales <lb/>
habent, <expan abbr="atq;">atque</expan> etiam latera, qu&aelig; circa angulos &aelig;quales &longs;unt proportionalia. <lb/>
</s>
          <s id="s.001255">vt &longs;i duo triangula appo&longs;ita habeant angulos &aelig;quales, <expan abbr="angul&utilde;">angulum</expan> A, angulo D: <lb/>angulum B, angulo E. angulum C, angulo F. &amp; pr&aelig;terea latera, qu&aelig; &longs;unt <pb pagenum="67" xlink:href="009/01/067.jpg"/><figure id="id.009.01.067.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/067/1.jpg"/><lb/>
circa angulos &aelig;quales, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->circa an&shy;<lb/>
gulos A, &amp; D, habeant proportiona&shy;<lb/>
lia, hoc e&longs;t, vt latus A B, ad latus A C; <lb/>
ita &longs;it latus D E, ad latus D F; &amp; &longs;ic de <lb/>
lateribus alijs circa reliquos angulos <lb/>
&aelig;quales; erunt tunc pr&aelig;dicta duo tri&shy;<lb/>
angula &longs;imilia.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001256"><arrow.to.target n="marg75"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001257"><margin.target id="marg75"/>75</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001258">Ibidem &lpar;<emph type="italics"/>Vt extrin&longs;ecos &aelig;quales e&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/>&rpar; ide&longs;t extrin&longs;ecos angulos cuiu&longs;uis fi&shy;<lb/>
gur&aelig; rectiline&aelig; &aelig;quales e&longs;&longs;e quatuor rectis angulis: vide qu&aelig; &longs;crip&longs;imus de <lb/>
hac re ad tex. <!-- REMOVE S-->39. &longs;ecundi Po&longs;ter. qu&aelig; huic pariter loco &longs;atisfaciunt.</s>
        </p>
      </chap>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.001259"><emph type="italics"/>EX TOPICIS.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.001260"><emph type="italics"/>Ex Primo Libro.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001261"><arrow.to.target n="marg76"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001262"><margin.target id="marg76"/>76</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001263">Cap. 13. &lpar;<emph type="italics"/>Con&longs;iderare, quod diameter est co&longs;t&aelig; incommen&longs;urabilis<emph.end type="italics"/>&rpar; vide <lb/>
qu&aelig; de hac re &longs;crip&longs;i lib. 1. Priorum &longs;ecto 1. cap. 23.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001264"><arrow.to.target n="marg77"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001265"><margin.target id="marg77"/>77</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001266">Eodem cap. &lpar;<emph type="italics"/>Similiter autem &amp; acutum; non enim idem &longs;impliciter <lb/>
in omnibus dicitur: nam vox acuta quidem velox &lpar;&longs;icut dicunt, qui &longs;e&shy;<lb/>cundum numeros harmonici &longs;unt&rpar; angulus autem acutus, qui minor e&longs;t recto; gla&shy;<lb/>
dius ver&ograve;, qui e&longs;t anguli acuti<emph.end type="italics"/>&rpar; affert tres &longs;pecies acuti, aliud dicens e&longs;&longs;e acu&shy;<lb/>
tum, quod e&longs;t in voce acuta; aliud, quod e&longs;t in angulo acuto: aliud denique, <lb/>
quod e&longs;t in gladio acuto horum enim trium acumen diuer&longs;o modo &longs;e habet. <lb/>
</s>
          <s id="s.001267">nam acumen vocis, &amp; &longs;oni ex celeritate motus, qua aer percu&longs;&longs;us impelli&shy;<lb/>
tur; grauitatem autem ex tarditate oriri tradiderunt antiqui Mu&longs;ici om&shy;<lb/>
nes: quamuis non ex &longs;ola celeritate, &amp; tarditate, &longs;ed ex alijs etiam cau&longs;is <lb/>
oriri po&longs;&longs;e voluerint. </s>
          <s id="s.001268">Primus <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> Architas Tarentinus, vt e&longs;t apud Por&shy;<lb/>
phirium in harmonicis Ptol&aelig;mei, &amp; Zarlinum pag. </s>
          <s id="s.001269">58. complem. </s>
          <s id="s.001270">mu&longs;ica&shy;<lb/>
lium, ait, &longs;i virga celerius feriat aerem, gigni motum celeriorem in aere, <lb/>
<expan abbr="atq;">atque</expan> hinc &longs;onum acutiorem reddi, experientia con&longs;tat: &longs;i autem eadem vir&shy;<lb/>
ga tardius aerem feriat, gigni motum in aere tardiorem, ex quo etiam &longs;o&shy;<lb/>
num grauem, vt experientia docet. </s>
          <s id="s.001271">Ptol&aelig;meus deinde lib. 1. cap. 3. Harm. <lb/>
<!-- REMOVE S-->cum ex alijs, tum ex celeritate oriri &longs;onum acutum, grauem ver&ograve; ex tardi&shy;<lb/>
tate a&longs;&longs;erit; vt &longs;i chorda eadem parum inten&longs;a pul&longs;etur, tardius aerem ver&shy;<lb/>
berat, &amp; ideo grauiorem &longs;onum efficit: &longs;i autem magis intendatur, validius <lb/>
aerem pul&longs;abit, &amp; proinde citiorem motum illi imprimet, &amp; propterea <lb/>
acutiorem &longs;onum reddet. </s>
          <s id="s.001272">h&aelig;c ille. </s>
          <s id="s.001273">videmus etiam, quod cann&aelig; organo&shy;<lb/>
rum maiores cum plus aeris moueant, &amp; idcirco tardius, &longs;onum grauiorem <lb/>
emittunt, qu&agrave;m cann&aelig; graciliores, qu&aelig; quia parum aeris cient, &amp; ideo ce&shy;<lb/>
lerius, &longs;onum acutum edunt. </s>
          <s id="s.001274">ab hac &longs;ententia po&longs;teriores Mu&longs;ici non recel&longs;<lb/>&longs;erunt, vt videre e&longs;t apud Zarlinum.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001275">In quo po&longs;tea con&longs;i&longs;tat ratio acuti anguli, explicat <expan abbr="induc&etilde;s">inducens</expan> definitionem <lb/>
ip&longs;ius, qu&aelig; e&longs;t inter definitiones primi Elem. huiu&longs;modi, Angulus acutus <lb/>
e&longs;t, qui minor recto e&longs;t. </s>
          <s id="s.001276">Demum explicat, cur nam gladius dicatur acutus, <lb/>
quia nimirum habet angulum acutum &longs;uperficialem, ide&longs;t, quem du&aelig; &longs;uper&shy;<lb/>
ficies &longs;imul in acie gladij concurrentes efficiunt.</s>
        </p>
        <pb pagenum="68" xlink:href="009/01/068.jpg"/>
        <p type="main">
          <s id="s.001277"><arrow.to.target n="marg78"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001278"><margin.target id="marg78"/>78</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001279">Eodem cap. &lpar;<emph type="italics"/>Rur&longs;um &longs;i eorundem; qu&aelig; &longs;unt &longs;ub eodem nomine diuer&longs;&aelig; diffe&shy;<lb/>
renti&aelig; &longs;unt; vt coloris, qui e&longs;t in corporibus, &amp; in melodijs<emph.end type="italics"/>&rpar; veteres Mu&longs;ici can&shy;<lb/>
tilenas omnes ad tria genera reuocarunt, videlicet Enharmonicum, Chro&shy;<lb/>maticum, &amp; Diatonicum; qu&aelig; di&longs;tinguebantur inuicem ex varia diui&longs;ione <lb/>interuallorum, ex quibus ip&longs;orum Monochordia con&longs;tabant: &longs;iue ex varijs <lb/>
vocum interuallis, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->quia in vno continebantur plures toni, vt in Diato&shy;<lb/>
nico; in alio plures die&longs;es, vt in Enharmonico; in tertio ver&ograve; plura &longs;emito&shy;<lb/>
nia, vt in Chromatico: qu&aelig; vox deducitur &agrave; chroma, gr&aelig;co, quod latinis <lb/>
e&longs;t color; quare Chromaticum latin&egrave; redditur coloratum. </s>
          <s id="s.001280">Hic e&longs;t igitur <lb/>
color ille, quem hic Ari&longs;t. innuit. </s>
          <s id="s.001281">quod genus for&longs;itan &agrave; calore denomina&shy;<lb/>
batur, qu&ograve;d ip&longs;ius not&aelig; mu&longs;icales e&longs;&longs;ent colorat&aelig;, vt hoc modo ab alijs ge&shy;<lb/>
neribus digno&longs;ceretur. quam con&longs;uetudinem exi&longs;timat Zarlinus cap. 46. &longs;e&shy;<lb/>
cund&aelig; partis, etiam no&longs;tra tempe&longs;tate aliquo modo per&longs;euerare, cum vi&shy;<lb/>
deamus in organis, &amp; alijs huiu&longs;modi in&longs;trumentis, qu&aelig; pinnas, vulg&ograve; ta&shy;<lb/>&longs;tos, habent; illas inquam pinnas, qu&aelig; chromaticis interuallis deputat&aelig; <lb/>
&longs;unt, colore nigro tinctas e&longs;&longs;e.</s>
        </p>
      </chap>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.001282"><emph type="italics"/>Libro Quarto.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001283"><arrow.to.target n="marg79"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001284"><margin.target id="marg79"/>79</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001285">Cap. 1. loco 10. &lpar;<emph type="italics"/>Si quis in&longs;ecabiles ponens lineas<emph.end type="italics"/>&rpar; nonnulli antiquorum <lb/>
Philo&longs;ophorum putarunt omnia ex indiui&longs;ibilibus componi, vt Demo&shy;<lb/>
critus, &amp; Leucippus, &amp; propterea dixerunt, etiam lineas con&longs;tare ex lineis <lb/>quibu&longs;dam ade&ograve; paruis, qu&aelig; omnino e&longs;ient in&longs;ecabiles, &longs;eu indiui&longs;ibiles: de <lb/>
quibus plura in libello de line is in&longs;ecabilibus.</s>
        </p>
      </chap>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.001286"><emph type="italics"/>Libro Sexto.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001287"><arrow.to.target n="marg80"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001288"><margin.target id="marg80"/>80</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001289">Cap. 2. loco 32. &lpar;<emph type="italics"/>Vt qui lineam definiunt longitudinem &longs;ine latitudine e&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/>&rpar; <lb/>&longs;upponimus lectorem intellexi&longs;&longs;e definitiones &longs;altem primi Elem. in&shy;<lb/>
ter quas definitio line&aelig; e&longs;t &longs;ecunda, <expan abbr="cadem&qacute;">eademque</expan>; cum hac Ari&longs;totelis.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
      </chap>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.001290"><emph type="italics"/>Libro Octauo.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001291"><arrow.to.target n="marg81"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001292"><margin.target id="marg81"/>81</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001293">Cap. 2. loco 41. &lpar;<emph type="italics"/>Videntur autem in di&longs;ciplinis, &longs;eu Mathematicis qu&aelig;dam <lb/>ob definitionis defectum non facile de&longs;cribi; vt &amp; quoniam, qu&aelig; ad latus &longs;e&shy;<lb/>
cat planum linea, &longs;imiliter diuidit &amp; lineam, &amp; locum: definitione autem dicta, <lb/>
&longs;tatim manife&longs;tum e&longs;t, quod dicitur, nam eandem ablationem habent loca, &amp; linea, <lb/>
&longs;ive latus plan&aelig; figur&aelig;, est autem definitio eiu&longs;dem proportionis h&aelig;c<emph.end type="italics"/>&rpar; mendos&egrave; <lb/>legitur &agrave; nonnullis &lpar;<emph type="italics"/>E&longs;t distem definitio eiu&longs;dem orationis h&aelig;c<emph.end type="italics"/>&rpar; quos puto de&shy;<lb/>
ceptos ab &aelig;quiuoco <foreign lang="greek">lsgous</foreign> quod &amp; orationem, &amp; rationem, &longs;iue proportio&shy;<lb/>
nem &longs;ignificat: hic autem &longs;ignificare proportionem res &longs;ubrecta &longs;atis mani&shy;<lb/>
fe&longs;tat. </s>
          <s id="s.001294">Notandum po&longs;tea cum Alexandro &lpar;quod &amp; &longs;uperius alias commo&shy;<lb/>nui in cap. de Priori, &amp; alibi&rpar; per verbum &lpar;De&longs;cribi&rpar; &longs;ignificari hoc loco <lb/>
geometric&egrave; demon&longs;trare, quoniam Geometr&aelig; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ni&longs;i adhibitis de&longs;criptio&shy;<lb/>nibus, &longs;eu figuris demon&longs;trant. </s>
          <s id="s.001295">Vult autem Ari&longs;t. exemplo mathematico <lb/>
o&longs;tendere, difficile e&longs;&longs;e di&longs;putare, aut <expan abbr="argum&etilde;tari">argumentari</expan>, ni&longs;i prius rect&egrave; a&longs;&longs;ignetur <pb pagenum="69" xlink:href="009/01/069.jpg"/>definitio illius rei, de qua di&longs;&longs;eritur. </s>
          <s id="s.001296">Porr&ograve; exemplum mathematicum hic <lb/>
allatum &longs;ic videtur explicandum: Conetur aliquis demon&longs;trare hanc pro&shy;<lb/>
po&longs;itionem; &longs;i linea ducta fuerit &aelig;quidi&longs;tans lateri vnius plani trianguli, &longs;e&shy;<lb/>cabit &amp; latera, &amp; locum, ide&longs;t &longs;uperficiem illam triangularem &longs;imiliter, ide&longs;t <lb/>
<figure id="id.009.01.069.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/069/1.jpg"/><lb/>
in eadem proportione, vt in triangulo A B C, <lb/>
linea D E, parallela ba&longs;i B C, &longs;ecat latera A B, <lb/>
&amp; A C, in punctis D, &amp; E, in eadem ratione, <lb/>
in qua etiam fecat totum triangulum, ita vt <lb/>
eadem &longs;it proportio line&aelig; A D, ad D B, &amp; line&aelig; <lb/>
A E, ad E C, qu&aelig; e&longs;t partium totalis trianguli <lb/>A B C, &longs;cilicet qu&aelig; e&longs;t partis A D E, ad partem <lb/>
E D C, fiue ad partem D E B. quod con&longs;tat ex <lb/>
&longs;ecunda 6. Elem. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001297">Inquit ergo Ari&longs;t. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001298">Si quis <lb/>
vellet hoc demon&longs;trare nondum pr&aelig;mi&longs;&longs;a defi&shy;<lb/>
nitione eorum, qu&aelig; habent eandem rationem, &longs;iue nondum definitione al&shy;<lb/>
lata quantitatum proportionalium, hic difficile id valeret o&longs;tendere: at ve&shy;<lb/>r&ograve; allata prius definitione quantitatum proportionalium facile demon&longs;tra&shy;<lb/>
bit. </s>
          <s id="s.001299">Subdit ver&ograve; Ari&longs;t. dictam definitionem, dicens, tunc quantitates e&longs;&longs;e <lb/>
proportionales, quando habent eandem ablationem, ide&longs;t, eandem diui&longs;io&shy;<lb/>
nem, ide&longs;t, eadem diui&longs;io ne tantum proportionaliter de vna, quantum de <lb/>
altera magnitudine re&longs;ecatur: Quemadmodum etiam Euclides loco cita&shy;<lb/>
to probat, latera illius trianguli, &amp; &longs;uperficiem e&longs;&longs;e &longs;imiliter diui&longs;a, ex quo <lb/>
&longs;equitur e&longs;&longs;e proportionalia. </s>
          <s id="s.001300">Porr&ograve; Euclides definit. </s>
          <s id="s.001301">&longs;eptima 5. paulo ali&shy;<lb/>
ter definit quantitates proportionales e&longs;&longs;e illas, qu&aelig; eandem habent ratio&shy;<lb/>
nem, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->&longs;i &longs;it, vt prima ad &longs;ecundam, ita tertia ad quartam. </s>
          <s id="s.001302">ex quibus <lb/>
quoad Mathematicas &longs;pectat, huic loco &longs;atisfactum &longs;it.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001303"><arrow.to.target n="marg82"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001304"><margin.target id="marg82"/>82</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001305">Cap. 4. loco 86. <emph type="italics"/>&lpar;Tentandum autem, &amp; ea, in qu&aelig; &longs;&aelig;pi&longs;&longs;im&egrave; incidunt di&longs;puta&shy;<lb/>
tiones, tenere, nam quemadmodum in Geometria ante opus e&longs;t circa elementa exer&shy;<lb/>
citatum e&longs;&longs;e, &amp; in numeris circa capitales prompt&egrave; &longs;e habere, &amp; multum refert ad <lb/>hoc, &amp; alium numerum cogno&longs;cere multiplicatum&rpar;<emph.end type="italics"/> Elementa vocabant antiqui <lb/>
demon&longs;trationes faciliores, &amp; &longs;impliciores, quales propri&egrave; &longs;unt omnes, qu&aelig; <lb/>
&longs;ex prioribus libris Euclidianis continentur: ex illis enim tanquam ex ele&shy;<lb/>
mentis ab&longs;tru&longs;iores, &amp; difficiliores demon&longs;trationes deducebant. </s>
          <s id="s.001306"><expan abbr="atq;">atque</expan> h&aelig;c <lb/>
e&longs;t ratio, cur Euclides &longs;uos libros elementa nuncupauerit. </s>
          <s id="s.001307">ait igitur curan&shy;<lb/>
dum e&longs;&longs;e horum elementorum cognitionem in promptu habere, quia fre&shy;<lb/>
quens de ip&longs;is incidit di&longs;putatio. </s>
          <s id="s.001308">Per capitales numeros intelligo &longs;implices <lb/>
ab vnitate, <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad nouem inclu&longs;iu&egrave;. </s>
          <s id="s.001309">&amp; quando ait, alium numerum cogno&shy;<lb/>
&longs;cere multiplicatum, &longs;ignificat vtile vald&egrave; e&longs;&longs;e ad quotidianum v&longs;um <lb/>
cogno&longs;cere, quemnam numerum producant numeri capitales, <lb/>
&longs;i ad inuicem multiplicentur, quamuis huiu&longs;modi co&shy;<lb/>
gnitio facilis, ac leuis &longs;it: qua de cau&longs;a vide&shy;<lb/>
mus v&longs;que in hanc diem pueros diu in <lb/>
Abaco memoriter perdi&longs;cen&shy;<lb/>
do detineri.</s>
        </p>
      </chap>
      <chap>
        <pb pagenum="70" xlink:href="009/01/070.jpg"/>
        <p type="head">
          <s id="s.001310"><emph type="italics"/>Ex Primo Elenchorum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001311"><arrow.to.target n="marg83"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001312"><margin.target id="marg83"/>83</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001313">Cap. 10. <emph type="italics"/>&lpar;Nam p&longs;eudographi&aelig; non contentio&longs;&aelig; &lpar;&longs;ecundum enim ea, qu&aelig; <lb/>
&longs;ub arte &longs;unt, captio&longs;&aelig; &longs;unt ratiocinationes&rpar; <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;i aliqua e&longs;t p&longs;eudogra&shy;<lb/>
phia circa verum, vt Hippocratis quadratura, qu&aelig; per lunulas, &longs;ed, vt <lb/>
Bry&longs;&longs;o quadrauit circulum; &amp; tamet&longs;i quadretur circulus, quia tamen <lb/>
non &longs;ecundum rem, ideo &longs;ophi&longs;ticus&rpar;<emph.end type="italics"/> qua ratione Hippocrates orbi quadrum <lb/>
exhibere &aelig;quale tentauerit, explicatum e&longs;t abund&egrave; in 2. Priorum cap. 31. <lb/>
&amp; quo itidem modo Bry&longs;&longs;o lib. 1. Po&longs;ter. tex. <!-- REMOVE S-->23. <expan abbr="&longs;ol&utilde;modo">&longs;olummodo</expan> id hoc loco no&shy;<lb/>
tandum per p&longs;eudographiam intelligere, vt apert&egrave; etiam inferius explicat, <lb/>
Geometricam demon&longs;trationem fallacem, e&ograve; quod demon&longs;trationes geo&shy;<lb/>metric&aelig; fiant adhibitis de&longs;criptionibus, &longs;eu figurationibus: p&longs;eudographia <lb/>
autem latin&egrave; idem e&longs;t, ac fal&longs;a de&longs;criptio; quemadmodum &egrave; contrari&ograve;, &longs;i&shy;<lb/>
cuti &longs;upra in Topicis, &amp; alibi ob&longs;eruaui, per de&longs;cribere intelligit geometri&shy;<lb/>
c&egrave; demon&longs;trare, &amp; per de&longs;criptiones intelligit demon&longs;trationes geometri&shy;<lb/>
cas. </s>
          <s id="s.001314">Qua ratione item Hippocrates ex ijs, qu&aelig; &longs;ub arte Geometri&aelig; &longs;unt, <lb/>
procederet ibi dictum e&longs;t, propter quod non e&longs;t contentio&longs;a, quamuis fallax <lb/>
ip&longs;ius demon&longs;tratio: appellat enim Ari&longs;t illas demon&longs;trationes contentio&shy;<lb/>
&longs;as, qu&aelig; non procedunt ex proprijs illius &longs;cienti&aelig;, in qua fiunt, &longs;ed ex com&shy;<lb/>
munibus alijs &longs;cientijs: captio&longs;as ver&ograve;, &amp; &longs;ophi&longs;ticas, qu&aelig; ex proprijs &longs;cien&shy;<lb/>
ti&aelig;, in qua fiunt, decipiunt. </s>
          <s id="s.001315">At ver&ograve; demon&longs;tratio, &longs;eu p&longs;eudographia Bry&longs;&shy;<lb/>
&longs;onis erat contentio&longs;a, quia ex communibus, &amp; extra Geometriam petitis <lb/>
argumentabatur: quemadmodum ibi explicatum e&longs;t.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001316"><arrow.to.target n="marg84"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001317"><margin.target id="marg84"/>84</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001318">Eodem cap. <emph type="italics"/>&lpar;Quadratura per lunulas non contentio&longs;a&rpar;<emph.end type="italics"/> inquit Hippocratis <lb/>
tetragoni&longs;mum, de quo in 2. Priorum, qu&aelig; non contentio&longs;a dicitur, quia ex <lb/>
proprijs Geometri&aelig; deducebatur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001319"><arrow.to.target n="marg85"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001320"><margin.target id="marg85"/>85</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001321">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Bry&longs;&longs;onis autem contentio&longs;a: &amp; illam quidem non e&longs;t transferre, ni&longs;i <lb/>
ad Geometriam &longs;olum; eo quod ex proprijs &longs;it principijs&rpar;<emph.end type="italics"/> <expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> ait <emph type="italics"/>&lpar;&amp; illam qui&shy;<lb/>
dem&rpar;<emph.end type="italics"/> intelligit quadrationem Hippocratis. </s>
          <s id="s.001322">vide 2. Prior cap. 31. &amp; qu&aelig; pau&shy;<lb/>
lo ante in pr&aelig;cedentibus locis diximus.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001323"><arrow.to.target n="marg86"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001324"><margin.target id="marg86"/>86</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001325">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Hanc autem ad plures&rpar;<emph.end type="italics"/> intelligit tetragoni&longs;mum Bry&longs;&longs;onis, qui <lb/>
per communia deducebatur. </s>
          <s id="s.001326">lege &longs;uperius dicta in pr&aelig;cedentibus locis hu&shy;<lb/>
ius capituli.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001327"><arrow.to.target n="marg87"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001328"><margin.target id="marg87"/>87</s>
        </p>
        <figure id="id.009.01.070.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/070/1.jpg"/>
        <p type="main">
          <s id="s.001329">Ad finem cap. <emph type="italics"/>&lpar;Aut vt Antiphon quadra&shy;<lb/>
uit&rpar;<emph.end type="italics"/> &longs;imile peccatum pecca&longs;&longs;e Antiphon&shy;<lb/>
tem in orbe quadrando, ac Hippocratem, <lb/>
Ari&longs;t. his verbis videtur &longs;ignificare, ide&longs;t, <lb/>
ip&longs;um, quamuis ex proprijs Geometri&aelig;, <lb/>
fal&longs;is tamen ratiocinatum e&longs;&longs;e. </s>
          <s id="s.001330">C&aelig;terum <lb/>
Antiphontem in hunc modum orbem ad <lb/>
quadrum redigere tenta&longs;&longs;e, tradit Simpli&shy;<lb/>
cius. </s>
          <s id="s.001331">circulo quadrando in&longs;cribebat pri&shy;<lb/>
m&ograve; quadratum A B C D. deinde in &longs;ingu&shy;<lb/>
lis quatuor &longs;egmentis in&longs;cribebat totidem <lb/>trigona &aelig;quilatera, vt patet in ad&longs;cripta <pb pagenum="71" xlink:href="009/01/071.jpg"/>figura. </s>
          <s id="s.001332">po&longs;tea &longs;uper &longs;ingula latera horum triangulorum in reliquis &longs;egmen&shy;<lb/>
tis in&longs;cribebat adhuc triangula &longs;imilia triangulo A I E. alia in&longs;uper trigona <lb/>
&longs;uper latera i&longs;torum con&longs;tituebat, donec ambitus figur&aelig; illius multilater&aelig; <lb/>in circulo delineat&aelig;, circumferenti&aelig; circuli aptaretur. </s>
          <s id="s.001333">quod fieri po&longs;&longs;e ille <lb/>
fals&ograve; contra Geometri&aelig; principia a&longs;&longs;umebat; e&longs;t enim principium Geome&shy;<lb/>
tricum continuum e&longs;&longs;e diui&longs;ibile in infinitum, <expan abbr="neq;">neque</expan> per diui&longs;ionem ab&longs;umi <lb/>po&longs;&longs;e; cui principio aduer&longs;atur, dum putat &longs;e con&longs;umpturum totum circu&shy;<lb/>
lum, diuidendo illud in triangula &longs;emper minora; vel quia putat, lineam <lb/>
curuam con&longs;tare ex minimis lineis rectis. </s>
          <s id="s.001334">Similiter igitur <expan abbr="atq;">atque</expan> Hippocra&shy;<lb/>tes errauit, q&uacute;i pariter in Geometria fallebatur: Antiphon quidem contra <lb/>
principia illius: Hippocrates ver&ograve; a&longs;&longs;umens fal&longs;i quidpiam in Geometria. <lb/>
<!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001335">At Bry&longs;&longs;o, eo quod per communia alijs &longs;cientijs deduceret ratiocinatio&shy;<lb/>
nem propterea p&longs;eudographia Antiphontis non litigio&longs;a quidem, &longs;ed <lb/>
tamen fallax extitit, non enim per communia alijs &longs;cientijs <lb/>
procedat; vnde nec transferri poterat ip&longs;ius fal&longs;a de&shy;<lb/>
&longs;criptio, &longs;eu demon&longs;tratio extra Geometri&aelig; li&shy;<lb/>
mites, quod cau&longs;a e&longs;t contentionis.</s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.001336"><emph type="italics"/>Logicorum locorum finis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
      </chap>
      <pb pagenum="72" xlink:href="009/01/072.jpg"/>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.001337">EX PRIMO LIBRO <lb/>
PHYSICORVM.<lb/>
<arrow.to.target n="marg88"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001338"><margin.target id="marg88"/>88</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001339">Tex. 11. <emph type="italics"/>&lpar;Simul autem <expan abbr="neq;">neque</expan> conuenit omnia &longs;oluere', &longs;ed <expan abbr="qu&aelig;cunq;">qu&aelig;cunque</expan> ex <lb/>
principijs aliquis demon&longs;trans <expan abbr="m&etilde;titur">mentitur</expan>; <expan abbr="qu&aelig;cunq;">qu&aelig;cunque</expan> ver&ograve; non, minim&egrave;: <lb/>
vt tetragoni&longs;mum, eum quidem, qui per &longs;ectiones Geometrici est di&longs;&shy;<lb/>
&longs;oluere: illum autem, qui Antiphontis non Geometrici e&longs;t<emph.end type="italics"/>&rpar; Tetrago&shy;<lb/>
ni&longs;mum, &longs;eu circuli quadraturam per &longs;ectiones, e&longs;&longs;e illam Hip&shy;<lb/>
pocratis Chij exi&longs;timant gr&aelig;ci expo&longs;itores, qui per lunulas, quas Ari&longs;t. &longs;e&shy;<lb/>
ctiones appellat, orbem quadrare tentabat. </s>
          <s id="s.001340">Eius demon&longs;trationem expli&shy;<lb/>
caui ad cap. 31. de Abductione in 2. Priorum, quam inibi videas. </s>
          <s id="s.001341">hoc &longs;olum <lb/>
hic notandum pertinere ad Geometram, ip&longs;am refellere, quia ex fal&longs;a qua&shy;<lb/>
dam pr&aelig;mi&longs;&longs;a ex Geometria de&longs;umpta, ratiocinabatur, idcirco debet &lpar;in&shy;<lb/>
quit Ari&longs;t.&rpar; Geometra illius deceptionem inuenire. </s>
          <s id="s.001342">Tetragoni&longs;mum autem <lb/>
Antiphontis non e&longs;t Geometr&aelig; <expan abbr="c&otilde;futare">confutare</expan>, quia aduer&longs;abatur principijs Geo&shy;<lb/>
metri&aelig;, &longs;upponebat enim circuli circumferentiam ex indiuiduis, <expan abbr="minimis&qacute;">minimisque</expan>; <lb/>
lineis rectis componi: cuius fal&longs;am demon&longs;trationem explicatam inuenies <lb/>
ad cap. 10. primi Elench. <!-- REMOVE S-->po&longs;&longs;umus addere tertiam rationem quia &longs;cilicet <lb/>
Hippocrates non procedebat per communia alijs &longs;cientijs, vt videre e&longs;t ad <lb/>
tex. <!-- REMOVE S-->23. primi Po&longs;ter. cap. 8. vbi ip&longs;ius p&longs;eudographiam expo&longs;ui. Quemad&shy;<lb/>
modum igitur Geometra di&longs;&longs;oluit fal&longs;as tantummodo rationes eas, qu&aelig; &longs;er&shy;<lb/>
uatis Geometricis principijs procedunt; non autem eas, qu&aelig; Geometri&aelig; <lb/>
principia conuellunt: ita Phy&longs;ico non incumbit <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> Parmenidem, ac Me&shy;<lb/>
li&longs;&longs;um natur&aelig; principia de&longs;truentes di&longs;ceptare, aut fallaces eorum rationes <lb/>
coarguere. </s>
          <s id="s.001343">Hoc volebat Ari&longs;toteles inferre.</s>
        </p>
      </chap>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.001344"><emph type="italics"/>Ex Secundo Phy&longs;icorum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001345"><arrow.to.target n="marg89"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001346"><margin.target id="marg89"/>89</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001347">Tex. 20. &lpar;<emph type="italics"/>Geometria enim de phy&longs;ica linea con&longs;iderat, &longs;ed non quatenus <lb/>
e&longs;t phy&longs;ici: Per&longs;pectiua autem mathematicam quidem lineam, &longs;ed non <lb/>
quatenus phy&longs;ica e&longs;t<emph.end type="italics"/>&rpar; quamuis textus hic non pertineat ad Mathe&shy;<lb/>
maticum, libuit tamen illum in ordinem no&longs;trum recen&longs;ere, ope&shy;<lb/>
r&aelig;pretium etenim e&longs;t ea, qu&aelig; in ip&longs;o continentur &agrave; nonnullis recentioribus <lb/>
rect&egrave; intelligi, vt ab his moniti, ab inani quadam optices impugnatione ab&shy;<lb/>
&longs;tineant, ac tandem ex Ari&longs;t. lineas illas vi&longs;uales quas ip&longs;i de medio tollunt, <lb/>
per&longs;picu&egrave; videant. </s>
          <s id="s.001348">c&aelig;tera, qu&aelig; in pr&aelig;cedentibus locis Ari&longs;t. de Natura Ma&shy;<lb/>
thematicarum habet, &longs;unt pr&aelig;ter no&longs;trum in&longs;titutum.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001349"><arrow.to.target n="marg90"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001350"><margin.target id="marg90"/>90</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001351">Tex. 28. &lpar;<emph type="italics"/>Alio autem modo, forma, &amp; exemplum: h&aelig;c autem e&longs;t ratio ip&longs;ius, <lb/>
quod quid erat e&longs;&longs;e, &amp; huius genera, vt ip&longs;ius diapa&longs;on duo ad vnum, &amp; omnino <lb/>
numerus, &amp; partes, qu&aelig; in ratione &longs;unt<emph.end type="italics"/>&rpar; vt ben&egrave; intelligas, quod in pr&aelig;&longs;enti <lb/>
textu <expan abbr="mathematic&utilde;">mathematicum</expan> e&longs;t, con&longs;ule prius, qu&aelig; &longs;crip&longs;i ad tex. <!-- REMOVE S-->1. cap. primi 2. Po&shy;<lb/>
&longs;ter. <!-- REMOVE S-->&longs;uper verba illa &lpar;<emph type="italics"/>Quid e&longs;t con&longs;onantia?<emph.end type="italics"/>&rpar; vbi per&longs;picu&egrave; videbis, cur <expan abbr="con-&longs;on&atilde;ti&aelig;">con&shy;<lb/>
&longs;onanti&aelig;</expan>, qu&aelig; dicitur Diapa&longs;on, e&longs;&longs;entia, &amp; definitio &longs;it ip&longs;a proportio dupla, <lb/>
qu&aelig; &longs;ub his num. </s>
          <s id="s.001352">2.1. continetur: quibus per&longs;pectis facilis erit phy&longs;ico totius <lb/>
loci intelligentia.</s>
        </p>
        <pb pagenum="73" xlink:href="009/01/073.jpg"/>
        <p type="main">
          <s id="s.001353"><arrow.to.target n="marg91"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001354"><margin.target id="marg91"/>91</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001355">Tex. 68. &lpar;<emph type="italics"/>Aut enim ad ip&longs;um quid e&longs;t, reducitur ip&longs;um propter quid in immo&shy;<lb/>bilibus, vt in Mathematicis, ad definitionem enim recti, aut commen&longs;urabilis, aut <lb/>
alius cuiu&longs;piam reducitur vltimum<emph.end type="italics"/>&rpar; ex his manife&longs;t&egrave; videas Mathematicas <expan abbr="de-m&otilde;&longs;trare">de&shy;<lb/>
mon&longs;trare</expan> per cau&longs;am formalem, cum cau&longs;am ip&longs;am ad ip&longs;um quid e&longs;t, ide&longs;t, <lb/>
ad definitionem reducant. </s>
          <s id="s.001356">quorum exempla in logicis ex Mathematicis at&shy;<lb/>
tuli: &longs;ed etiam &longs;equentis loci exemplum de triangulo idem apert&egrave; manife&shy;<lb/>
&longs;tat; in quo probat duos angulos A C B, A C D, e&longs;&longs;e rectos, ex definitione <lb/>
ip&longs;orum, &longs;iue ex definitione line&aelig; perpendicularis A C, quod idem e&longs;t.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001357"><arrow.to.target n="marg92"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001358"><margin.target id="marg92"/>92</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001359">Tex 89. &lpar;<emph type="italics"/>E&longs;t autem nece&longs;&longs;arium in Mathematicis, &amp; in his, qu&aelig; &longs;ecundum <lb/>naturam fiunt qua&longs;i eodem modo; quoniam enim hoc rectum e&longs;t, nece&longs;&longs;e e&longs;t, trian&shy;<lb/>gulum tres angulos habere &aelig;quales duobus rectis; &longs;ed non, &longs;i hoc, illud; &longs;ed &longs;i hoc <lb/>
non e&longs;t, <expan abbr="neq;">neque</expan> rectum e&longs;t.<emph.end type="italics"/>&rpar; cum animaduerterim non parum e&longs;&longs;e di&longs;&longs;en&longs;ionis, &amp; <lb/>
difficultatis in exemplo hoc mathematico explicando, ita vt recentiores <lb/>
quidam textum <expan abbr="h&utilde;c">hunc</expan> pro arbitratu &longs;uo perperam latin&egrave; verterint: ide&ograve; pri&shy;<lb/>
mum ex gr&aelig;cis codicibus interpretationem hanc veram attuli. </s>
          <s id="s.001360">deinde, quia <lb/>
etiam gr&aelig;ci in exemplo mathematico enodando, vel mal&egrave;, vt Simplicius; <lb/>
vel ob&longs;cur&egrave; nimis, vt reliqui; Latini ver&ograve; vel nihil, vel peius mult&ograve; loquun&shy;<lb/>
tur, ide&ograve; &longs;ic ego exponendum cen&longs;ui. </s>
          <s id="s.001361">cum velit Ari&longs;t. o&longs;tendere nece&longs;&longs;ita&shy;<lb/>tem, qu&aelig; in &longs;cientijs inter pr&aelig;mi&longs;&longs;as, &longs;eu medium, &amp; conclu&longs;ionem reperi&shy;<lb/>
tur, affert exemplum illud mathematicum &longs;ibi familiare, demon&longs;trationem <lb/>
&longs;cilicet illam, qua o&longs;tenditur, omne triangulum habere tres angulos &aelig;qua&shy;<lb/>
les duobus rectis angulis, cuius fu&longs;i&longs;&longs;imam explicationem inuenies &longs;upra in <lb/>
primo Priorum, &longs;ecto 3. cap. 1. quam nece&longs;&longs;e e&longs;t, con&longs;ulas. </s>
          <s id="s.001362">pro medio autem <lb/>
huius pa&longs;&longs;ionis accipit lineam perpendicularem, quam innuit verbis illis <lb/>
<emph type="italics"/>&lpar;quoniam enim hoc rectum e&longs;t<emph.end type="italics"/>&rpar; vt in figura &longs;it triangulum A B C, <expan abbr="&longs;it&qacute;">&longs;itque</expan>; vt latus <lb/>
<figure id="id.009.01.073.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/073/1.jpg"/><lb/>
A C, &longs;it perpendiculare <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> latere B C, &amp; pro&shy;<lb/>
ducatur B C, in D; tunc triangulum A B C, <lb/>
habere tres angulos, A, B, &amp; A C B, &aelig;quales <lb/>
duobus rectis planum erit: nam <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> latus A C, <lb/>
&longs;it perpendiculare &lpar;quod Ari&longs;t. dicit, cum <expan abbr="re-ct&utilde;">re&shy;<lb/>
ctum</expan> hoc &longs;it&rpar; erunt duo anguli deinceps A C B, <lb/>
A C D, recti, ex definitione line&aelig; perpendicu&shy;<lb/>
laris, cum ergo duo anguli A, &amp; B, externo, <expan abbr="recto&qacute;">rectoque</expan>; A C D, &longs;int &aelig;quales per <lb/>
32. primi, &amp; reliquus angulus A C B, communis, ide&longs;t, &longs;it angulus triangu&shy;<lb/>
li, &amp; angulus vnus line&aelig; perpendicularis, &amp; ide&ograve; rectus; manife&longs;t&egrave; apparet, <lb/>
tres angulos A, B, A C B, e&longs;&longs;e &aelig;quales nece&longs;&longs;ari&ograve; duobus rectis, ex po&longs;itio&shy;<lb/>
ne illius recti, &longs;iue lateris perpendicularis, quia ex ver&ograve;, verum nece&longs;&longs;ari&ograve; <lb/>
&longs;equitur; non tamen po&longs;ita hac pa&longs;&longs;ione, &longs;iue conclu&longs;ione, habere &longs;cilicet <lb/>
tres angulos &aelig;quales duobus rectis, nece&longs;&longs;ari&ograve; &longs;equitur illud e&longs;&longs;e rectum, <lb/>ide&longs;t latus illud A C, e&longs;&longs;e perpendiculare ad latus B C, quia verum <lb/>
&longs;equi pote&longs;t ex ver&ograve;, &amp; fals&ograve;. </s>
          <s id="s.001363">valebit tamen h&aelig;c con&longs;equen&shy;<lb/>
tia, &longs;i triangulum non habet hanc proprietatem, ne&shy;<lb/>
que illud rectum e&longs;t, ide&longs;t, <expan abbr="neq;">neque</expan> latus pr&aelig;di&shy;<lb/>ctum erit <expan abbr="perp&etilde;diculare">perpendiculare</expan>, quia fal&longs;um <lb/>non, ni&longs;i ex fal&longs;o &longs;equitur.</s>
        </p>
      </chap>
      <pb pagenum="74" xlink:href="009/01/074.jpg"/>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.001364"><emph type="italics"/>Ex Tertio Phy&longs;icorum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001365"><arrow.to.target n="marg93"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001366"><margin.target id="marg93"/>93</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001367">Tex. 26. <emph type="italics"/>&lpar;Et hi quidem infinitum e&longs;&longs;e par; hoc enim compr&aelig;hen&longs;ura, &amp; <lb/>
ab impari terminatum tribuit ijs, qu&aelig; &longs;unt, infinitatem. </s>
          <s id="s.001368">&longs;ignum autem <lb/>huius id e&longs;&longs;e, quod contingit in numeris, circumpo&longs;itis enim Gnomoni&shy;<lb/>bus circa vnum, &amp; &longs;eor&longs;um, aliquando quidem &longs;emper aliam fieri &longs;pe&shy;<lb/>
ciem, aliquando autem vnam&rpar;<emph.end type="italics"/> vt melius percipiantur ea, qu&aelig; &longs;equuntur, lege <lb/>
prius, qu&aelig; in cap. de Motu in po&longs;t pr&aelig;dicamentis &longs;crip&longs;i de Gnomone, ad <lb/>
&longs;imilitudinem enim Gnomonis illius Geometrici, inueniuntur etiam in nu&shy;<lb/>
meris Gnomones Arithmetici. </s>
          <s id="s.001369">Pythagorici enim &lpar;&agrave; quibus i&longs;ta mutuatus <lb/>
e&longs;t Ari&longs;t. numeros impares &longs;olos appellabant Gnomones, e&ograve; quod in for&shy;<lb/>
mam norm&aelig; &aelig;quilater&aelig;, &longs;iue Gnomonis con&longs;titui po&longs;&longs;int, vt patet in his <lb/>
<figure id="id.009.01.074.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/074/1.jpg"/><lb/>
nimirum in ternario, quinario, &longs;eptenario, &amp; &longs;ic de <lb/>
reliquis imparibus. </s>
          <s id="s.001370">pares autem numeri, quia ne&shy;<lb/>
queunt in figuram norm&aelig; &aelig;quilater&aelig; di&longs;poni, cum <lb/>
non habeant vnitatem pro angulo, &amp; paria po&longs;tea la&shy;<lb/>
tera, vt oportet, non merentur appellari Gnomones, vt quaternarius, &longs;i di&shy;<lb/>
&longs;ponatur &longs;ic <figure id="id.009.01.074.2.jpg" place="text" xlink:href="009/01/074/2.jpg"/> non refert Gnomonem, quia lateribus in&etail;qualibus con&shy;<lb/>
&longs;tat; <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;i hoc modo <figure id="id.009.01.074.3.jpg" place="text" xlink:href="009/01/074/3.jpg"/> quia dee&longs;t huic figur&aelig; angularis vnitas, qu&aelig; <lb/>illi nece&longs;&longs;aria e&longs;t. </s>
          <s id="s.001371">Pythagorici igitur dicebant, numerum parem ide&ograve; e&longs;&longs;e <lb/>
infinitum ip&longs;um, quia videbant ip&longs;um e&longs;&longs;e cau&longs;am perpetu&aelig; diui&longs;ionis, cum <lb/>
qu&aelig;libet res quanta &longs;it diui&longs;ibilis bifariam, ide&longs;t in duo &longs;ecundum numerum <lb/>
parem, &amp; &longs;ubdiui&longs;ibilis po&longs;tea bifariam, &amp; &longs;ic in infinitum, vt de linea pro&shy;<lb/>
blematic&egrave; probatur in 10. primi Elem. quamuis theorematic&egrave; &longs;it axioma. <lb/>
</s>
          <s id="s.001372">hunc porr&ograve; numerum parem dicebant terminatum e&longs;&longs;e ab impari, quia ori&shy;<lb/>
tur ex diui&longs;ione cuiu&longs;uis rei, qu&aelig; vna &longs;it, &longs;umentes vnitatem pro impari. <lb/>
</s>
          <s id="s.001373">&longs;ignum pr&aelig;terea huius finitatis ab impari, &amp; infinitatis &agrave; pari numero pro&shy;<lb/>
cedentis, aiunt e&longs;&longs;e Gnomones, numeros &longs;cilicet impares: Gnomones enim, <lb/>
ide&longs;t impares numeri vnitati additi, producunt eandem perpetu&ograve; numero&shy;<lb/>
rum formam, videlicet quadratum: at ver&ograve; &egrave; contrari&ograve; numeri pares vni&shy;<lb/>
tati additi, conflant perpetu&ograve; varias numerorum formas: quapropter vi&shy;<lb/>dentur numeri impares e&longs;&longs;e finitatis cau&longs;a; &longs;icut pares ex aduers&ograve; infinitatis <lb/>
principium. </s>
          <s id="s.001374">qu&aelig; vt melius intelligas, declaranda e&longs;t 26. propo&longs;. </s>
          <s id="s.001375">7. Arith&shy;<lb/>
metices lordani, vbi i&longs;tud idem demon&longs;trat, qu&aelig; e&longs;t h&aelig;c. </s>
          <s id="s.001376">&longs;it vnitas, &amp; &longs;uo or&shy;<lb/>
dine &longs;equantur impares, vt in &longs;equenti hac &longs;erie apparet 1. 3. 5. 7. 9. &amp; c. <lb/>
<figure id="id.009.01.074.4.jpg" place="text" xlink:href="009/01/074/4.jpg"/><lb/>
&longs;i igitur vnitati addatur ternarius in Gnomo&shy;<lb/>
nis modum, vt vides in prima figura, produ&shy;<lb/>
cetur quaternarius numerus, qui e&longs;t numerus <lb/>
quadratus &lpar;quid &longs;it quadratus numerus expli&shy;<lb/>
caui in Logicis tex. <!-- REMOVE S-->9. primi Po&longs;ter.&rpar; et&longs;i huic <lb/>
quaternario addatur &longs;equens impar, qui e&longs;t <lb/>quinarius in modum Gnomonis, vt in &longs;ecunda <lb/>
figura, &longs;it numerus nouenarius, qui pariter e&longs;t quadratus. </s>
          <s id="s.001377">et&longs;i huic &longs;imiliter <lb/>addatur &longs;equens impar, nimirum &longs;eptenarius, conflabitur &longs;edenarius, qui <lb/>
numerus pariter quadratus e&longs;t, vt in tertia figura, &amp; hoc modo, &longs;i in infini&shy;


<pb pagenum="75" xlink:href="009/01/075.jpg"/>tum procedatur, numeri &longs;emper quadrati progignentur. </s>
          <s id="s.001378">Vides igitur, qui <lb/>
ratione Gnomonum, &longs;iue imparium additione fiat &longs;emper eadem &longs;pecies, <lb/>
&longs;cilicet quadratus numerus, quod &longs;ignum e&longs;t, inquiunt, imparem numerum <lb/>
non infinitatis, &longs;ed finitatis e&longs;&longs;e auctorem. </s>
          <s id="s.001379">Po&longs;t pr&aelig;dictam 26. propo&longs;itio&shy;<lb/>nem Iordani, &longs;unt aliquot propo&longs;itiones, quarum &longs;umma h&aelig;c e&longs;t: &longs;i pares <lb/>
numeri ab vnitate coaceruentur; coaceruati erunt &longs;emper vari&aelig; form&aelig; nu&shy;<lb/>
merorum. </s>
          <s id="s.001380">qu&aelig; &longs;ic explicantur: &longs;int ab vnitate pares di&longs;po&longs;iti ordinatim <lb/>
hoc modo, 1. 2. 4. 6. &amp;c. </s>
          <s id="s.001381">&longs;i igitur vnitati binarius coaceruetur, fit numerus <lb/>
<figure id="id.009.01.075.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/075/1.jpg"/><lb/>
triangularis, vt in prima figura. </s>
          <s id="s.001382">&longs;i huic ternario <lb/>
coaceruetur &longs;equens par, fiet altera &longs;pecies, ni&shy;<lb/>
mirum hexagonus numerus, vt in &longs;ecunda figu&shy;<lb/>
ra. </s>
          <s id="s.001383">cui &longs;i &longs;equens addatur par, &longs;cilicet &longs;enarius, <lb/>
fiet iterum noua numeri forma, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001384">dodecago&shy;<lb/>
nus, vt in tertia figura. </s>
          <s id="s.001385">&amp; &longs;ic &longs;emper in infinitum nou&aelig; ac vari&aelig; numerorum <lb/>
form&aelig; ex hac additione parium prouenient, quod argumento e&longs;t numerum <lb/>
parem infiniti naturam &longs;apere. </s>
          <s id="s.001386">Porr&ograve; reperiri numeros triangulares, pen&shy;<lb/>
tagonos, &amp; &longs;imiles, con&longs;tat ex Arithmetica Nicomachi, Boetij, &amp; Iordani, <lb/>citati in definitionibus 7. &longs;u&aelig; Arithmetic&aelig;, atque ex tractatu Diophantis <lb/>
Alex. de numeris rectangulis. </s>
          <s id="s.001387"><expan abbr="atq;">atque</expan> ex his locus hic &longs;atis clarus redditur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001388"><arrow.to.target n="marg94"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001389"><margin.target id="marg94"/>94</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001390">Tex. 31. <emph type="italics"/>&lpar;Vtuntur etiam Mathematici infinito&rpar;<emph.end type="italics"/> <expan abbr="aliqu&atilde;do">aliquando</expan> Mathematici du&shy;<lb/>
cunt lineas quantumuis longas, &longs;eu indefinit&aelig; longitudinis, quas etiam in&shy;<lb/>
finitas appellant: &amp; hoc modo vtuntur infinito, vt infra tex. <!-- REMOVE S-->71. ip&longs;e Ari&longs;t. <lb/>
exponit. </s>
          <s id="s.001391">alio pr&aelig;terea modo vtuntur infinito, vt quando &longs;upponunt data <lb/>
quauis quantitate po&longs;&longs;e &longs;umi maiorem, vel etiam minorem in infinitum, vt <lb/>
patet ex 6. po&longs;tulato primi Elem. editionis Clauian&aelig;. </s>
          <s id="s.001392">numerum <expan abbr="quoq;">quoque</expan> au&shy;<lb/>
geri po&longs;&longs;e in infinitum, e&longs;t &longs;ecundum po&longs;tulatum libri 7. Elem. vel demum <lb/>
quando probant quamlibet lineam po&longs;&longs;e diuidi bifariam, quia hinc &longs;equitur <lb/>
po&longs;&longs;e &longs;ub diuidi in <expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan>; his igitur modis Mathematicis <expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan> in v&longs;u e&longs;t.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001393"><arrow.to.target n="marg95"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001394"><margin.target id="marg95"/>95</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001395">Tex. 68. &amp; 69. plura de magnitudine, &amp; numero continent; &longs;ed qu&aelig; non <lb/>
indigeant opera no&longs;tra.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001396"><arrow.to.target n="marg96"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001397"><margin.target id="marg96"/>96</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001398">Tex. 71. <emph type="italics"/>&lpar;Non remouet autem ratio Mathematicos &agrave; contemplatione auferens <lb/>
&longs;ic e&longs;&longs;e infinitum, vt actu &longs;it ver&longs;us augmentum, vt intran&longs;ibile, <expan abbr="ncq;">neque</expan> enim nunc in&shy;<lb/>
digent infinito, <expan abbr="neq;">neque</expan> vtuntur, &longs;ed &longs;olum e&longs;&longs;e <expan abbr="quantumcunqu;">quantumcunque</expan> velint finitam&rpar;<emph.end type="italics"/> ratio <lb/>
phy&longs;ica tollens infinitum actu, non e&longs;t Mathematicis impedimento, quia ip&longs;i <lb/>
non vtuntur infinito actu; quam enim ip&longs;i ducunt lineam infinitam, non e&longs;t <lb/>
ver&egrave; infinita, &longs;ed indefinita, eam enim quantumlibet magnam producunt, vt <lb/>
po&longs;&longs;it ad demon&longs;trandum &longs;ufficere.</s>
        </p>
      </chap>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.001399"><emph type="italics"/>Ex Quarto Phy&longs;icorum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001400"><arrow.to.target n="marg97"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001401"><margin.target id="marg97"/>97</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001402">Tex. 120. ter in hoc textu meminit commen&longs;urabilitatis, &amp; incommen&shy;<lb/>
&longs;urabilitatis, qu&aelig; e&longs;t diametri ad co&longs;tam: cuius explicationem vide <lb/>
primo Priorum, &longs;ecto primo, cap. 23.</s>
        </p>
      </chap>
      <pb pagenum="76" xlink:href="009/01/076.jpg"/>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.001403"><emph type="italics"/>Ex Quinto Phy&longs;icorum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001404"><arrow.to.target n="marg98"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001405"><margin.target id="marg98"/>98</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001406">Tex. 6. <emph type="italics"/>&lpar;Vt media grauis ad vltimam, &amp; acuta ad primam&rpar;<emph.end type="italics"/> alludit ad or&shy;<lb/>
dinem chordarum in mu&longs;icis in&longs;trumentis, vbi media chorda edit &longs;o&shy;<lb/>
num, re&longs;pectu quidem vltim&aelig;, &amp; &longs;uprem&aelig; chord&aelig; grauem: re&longs;pectu ver&ograve; <lb/>
prim&aelig;, &amp; infim&aelig; acutum.</s>
        </p>
      </chap>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.001407"><emph type="italics"/>Ex Octauo Phy&longs;icorum.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001408"><arrow.to.target n="marg99"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001409"><margin.target id="marg99"/>99</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001410">Tex. 15. <emph type="italics"/>&lpar;Etenim triangulus habet tres angulos &aelig;quales duobus rectis angulis&rpar;<emph.end type="italics"/><lb/>
lib. 1. Priorum, &longs;ecto 3. cap. 1. huius rei explicationem reperies.</s>
        </p>
      </chap>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.001411"><emph type="italics"/>EX PRIMO DE COELO.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001412"><arrow.to.target n="marg100"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001413"><margin.target id="marg100"/>100</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001414">Tex. 33. <emph type="italics"/>&lpar;Vt &longs;i quis minimam qu&abreve;dam e&longs;&longs;e dicat magnitudinem, hic enim <lb/>
minimum introducens, maxima <expan abbr="vbiq;">vbique</expan> amoueret mathematicor&ubreve;m&rpar;<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, <lb/>
&longs;i quis, vt Democritus po&longs;uerit in magnitudinibus e&longs;&longs;e minima, <lb/>
&longs;eu indiui&longs;ibilia, ex quibus entia mathematica componerentur, <lb/>
hic euerteret maxima mathematicorum, ide&longs;t maxime ip&longs;orum demon&longs;tra&shy;<lb/>
tiones, atque etiam effata euerterentur: v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->10. primi Elem. qu&aelig; docet <lb/>
quamlibet lineam po&longs;&longs;e diuidi bifariam nulla e&longs;&longs;et, quia linea illa, qu&aelig; con&shy;<lb/>
&longs;taret ex tribus Democriti atomis, nulla ratione bifariam &longs;ecari po&longs;&longs;et. </s>
          <s id="s.001415">pa&shy;<lb/>
riter totus fer&egrave; decimus liber Elem. deceptiuus, &amp; nullus e&longs;&longs;et, &longs;i enim da&shy;<lb/>
rentur ill&aelig; atomi, ex quibus <expan abbr="qu&atilde;titas">quantitas</expan> conflaretur, null&aelig; e&longs;&longs;ent line&aelig; incom&shy;<lb/>
men&longs;urabiles, quandoquidem omnes communi illa, ac indiuidua, commen&shy;<lb/>
&longs;urarentur. </s>
          <s id="s.001416">po&longs;tulatum <expan abbr="quoq;">quoque</expan> illud, qualibet data magnitudine &longs;umi po&longs;&longs;e <lb/>
minorem pror&longs;us irritum redderetur, quia data atomo, illa minor accipi <lb/>
non po&longs;&longs;et.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001417"><arrow.to.target n="marg101"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001418"><margin.target id="marg101"/>101</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001419">Tex. 36. <emph type="italics"/>&lpar;Sit <expan abbr="itaq;">itaque</expan> linea, in qua A G E, infinita ad partes E; &amp; alia vtrinque <lb/>
infinita, in qua <foreign lang="greek">b</foreign> B; &longs;i <expan abbr="itaq;">itaque</expan> de&longs;cribat circulum linea A G E, circa centrum G, fe-<emph.end type="italics"/><lb/>
<figure id="id.009.01.076.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/076/1.jpg"/><lb/>
<emph type="italics"/>retur circulariter linea A G E, &longs;ecans ali&shy;<lb/>
quando lineam <foreign lang="greek">b</foreign> B, tempore finito; totum <lb/>
enim tempus, in quo circulariter latum <lb/>
e&longs;t C&oelig;lum finitum e&longs;t, &amp; ablatum igitur, <lb/>quo &longs;ecans ferebatur; erit igitur aliquod <lb/>principium, quo primum linea A G E, li&shy;<lb/>
neam <foreign lang="greek">b</foreign> B, &longs;ecuit. </s>
          <s id="s.001420">&longs;ed impo&longs;&longs;ibile est; non <lb/>
est igitur circulariter verti <expan abbr="infinit&utilde;">infinitum</expan>, quare <lb/>
<expan abbr="neq;">neque</expan> mundum, &longs;i e&longs;&longs;et infinitus&rpar;<emph.end type="italics"/> quamuis <lb/>
textus hic parum &longs;it mathematicus, <lb/>
quia tamen &longs;upponit figuram mathe&shy;<lb/>
maticam, qu&aelig; in codicibus pariter, ac <lb/>
commentarijs de&longs;ideratur, illam pla&shy;<lb/>
cuit apponere. </s>
          <s id="s.001421">in qua quidem, quamuis du&aelig; line&aelig; infinit&aelig; &longs;upponantur, vna <lb/>
ad alteram <expan abbr="t&atilde;tum">tantum</expan> partem in qua E: altera ver&ograve; ad <expan abbr="vtramq;">vtramque</expan> partem <foreign lang="greek">b,</foreign> &amp; B,


<pb pagenum="77" xlink:href="009/01/077.jpg"/>non potuerunt tamen de&longs;cribi, ni&longs;i finit&aelig;; appo&longs;it&aelig; idcirc&ograve; &longs;unt ad partes <lb/>
illas, ad quas deberent e&longs;&longs;e infinit&aelig; lineol&aelig; qu&aelig;dam infinitatem indicantes. <lb/>
</s>
          <s id="s.001422">debemus po&longs;tea, vt mentem Ari&longs;t. percipiamus concipere lineam A G E, <lb/>
moueri circulariter facto centro in G. qu&aelig; quia infinita &longs;upponitur ad par&shy;<lb/>
tem E, &longs;ecabit nece&longs;&longs;ari&ograve; alteram <expan abbr="vtrinq;">vtrinque</expan> infinitam <foreign lang="greek">b</foreign> B, <expan abbr="illam&qacute;">illamque</expan>; nece&longs;&longs;ari&ograve; <lb/>
finito tempore percurret, finito enim tempore tota mundi circulatio per&shy;<lb/>
agitur, &longs;patio videlicet viginti quatuor horarum. </s>
          <s id="s.001423">ex quo Ari&longs;t. infert mun&shy;<lb/>
dum non po&longs;&longs;e e&longs;&longs;e infinit&aelig; magnitudinis; quia &longs;i mundus e&longs;&longs;et infinitus; &amp;. <lb/>
</s>
          <s id="s.001424">du&aelig; line&aelig; infinit&aelig;, quales &longs;unt pr&aelig;dict&aelig; in ip&longs;o, <expan abbr="atq;">atque</expan> cum ip&longs;o moueri alte&shy;<lb/>
ra earum A E, intelligatur, alteram <foreign lang="greek">b</foreign> B, manentem in tempore finito, ide&longs;t, <lb/>
in diurna conuer&longs;ione pertran&longs;ibit: fieri autem nequit, vt infinita magni&shy;<lb/>
tudo finito tempore percurratur; quare dicendum e&longs;t, mundum e&longs;&longs;e finita <lb/>
magnitudine pr&aelig;ditum.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001425"><arrow.to.target n="marg102"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001426"><margin.target id="marg102"/>102</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001427">Tex. 48. <emph type="italics"/>&lpar;Nihil autem refert grauitates, commen&longs;urabiles &longs;int, an incommen&shy;<lb/>&longs;urabiles&rpar;<emph.end type="italics"/> quidnam &longs;it commen&longs;urabilitas, &amp; incommen&longs;urabilitas, expli&shy;<lb/>
catum e&longs;t lib. 1. Priorum, &longs;ecto 1. cap. 23.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001428"><arrow.to.target n="marg103"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001429"><margin.target id="marg103"/>103</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001430">Tex. 119. <emph type="italics"/>&lpar;Est autem impo&longs;&longs;ibile, &amp; po&longs;&longs;ibile; fal&longs;um, &amp; verum, ex &longs;uppo&longs;itio&shy;<lb/>
ne quidem, dico autem, vt triangulum impo&longs;&longs;ibile e&longs;t duos rectos habere, &longs;i h&aelig;c&rpar;<emph.end type="italics"/><lb/>
ide&longs;t, &longs;i &longs;upponantur fal&longs;a qu&aelig;dam, qu&aelig; &longs;upponi po&longs;&longs;unt, &longs;equetur impo&longs;&longs;i&shy;<lb/>
bile e&longs;&longs;e triangulum habere tres angulos &aelig;quales duobus rectis angulis, vi&shy;<lb/>
de, qu&aelig; &longs;crip&longs;i lib. 1. Priorum, &longs;ecto 3. cap. 1. de hoc, quod e&longs;t, habere tres <lb/>
angulos &aelig;quales duobus rectis. </s>
          <s id="s.001431">v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->&longs;i in triangulo pag. </s>
          <s id="s.001432">73. producto late&shy;<lb/>
re A C, in D. &longs;i &longs;upponatur externus angulus B C D, non e&longs;&longs;e &aelig;qualis duobus <lb/>internis, &amp; oppo&longs;itis A, &amp; B, nunquam poterimus eo modo, quo Euclides, <lb/>
demon&longs;trare pa&longs;&longs;ionem pr&aelig;dictam de triangulo A B C. huiu&longs;modi impo&longs;&longs;i&shy;<lb/>
bile, cuius oppo&longs;itum non &longs;olum po&longs;&longs;ibile, &longs;ed etiam nece&longs;&longs;arium e&longs;t, vocat <lb/>
Ari&longs;t. impo&longs;&longs;ibile ex &longs;uppo&longs;itione, quia &longs;cilicet impo&longs;&longs;ibile euadit ex quo&shy;<lb/>
dam fal&longs;o &longs;uo &longs;uppo&longs;ito, vt in allato exemplo, triangulum habere tres an&shy;<lb/>
gulos &aelig;quales duobus rectis, quamuis nece&longs;&longs;arium &longs;it, tamen ex fal&longs;a &longs;up&shy;<lb/>po&longs;itione, impo&longs;&longs;ibile eua&longs;it.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001433"><arrow.to.target n="marg104"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001434"><margin.target id="marg104"/>104</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001435">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Et diameter commen&longs;urabilis est co&longs;t&aelig;, &longs;i h&aelig;c&rpar;<emph.end type="italics"/> vide primo Priorum, <lb/>
&longs;ecto 3. cap. 23. hoc &longs;olum nunc addendum <emph type="italics"/>&lpar;Si h&aelig;c&rpar;<emph.end type="italics"/> v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->&longs;i &longs;upponamus li&shy;<lb/>
neas e&longs;&longs;e compo&longs;itas ex indiui&longs;ibilibus, con&longs;ectarium erit diametrum e&longs;&longs;e <lb/>
commen&longs;urabilem co&longs;t&aelig;, quia indiui&longs;ibile illud, ex quo vtraque linea con&shy;<lb/>
&longs;tat, erit <expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> men&longs;ura communis.</s>
        </p>
      </chap>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.001436"><emph type="italics"/>Ex Secundo de C&aelig;lo.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001437"><arrow.to.target n="marg105"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001438"><margin.target id="marg105"/>105</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001439">Tex. 24. <emph type="italics"/>&lpar;Amplius qui &longs;olida diuidunt in plana, <expan abbr="atq;">atque</expan> ex planis corpora <lb/>
generant, his te&longs;tes fui&longs;&longs;e videntur: &longs;olam enim figurarum &longs;olidarum <lb/>
&longs;ph&aelig;ram non diuidunt, vt non plures &longs;uperficies. </s>
          <s id="s.001440">quam vnam <expan abbr="hab&etilde;um">habentem</expan>. <lb/>
</s>
          <s id="s.001441">diui&longs;io enim in plana non perinde efficitur, vt qui&longs;piam <expan abbr="diuid&etilde;s">diuidens</expan> in par&shy;<lb/>tes diuidat totum, &longs;ed vt in &longs;pecie diuer&longs;a: patet igitur &longs;ph&aelig;ram e&longs;&longs;e &longs;olidarum <lb/>
primam&rpar;<emph.end type="italics"/> qui &longs;olida diuidunt in plana, ea diuidunt <expan abbr="&longs;ec&utilde;dum">&longs;ecundum</expan> numerum &longs;uper&shy;<lb/>ficierum, quibus ambiuntur, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->diuidunt cubum in &longs;ex &longs;uperficies, quia <lb/>cubus &longs;ex quadratis planis &longs;uperficiebus continetur: qua ratione nequeunt <pb pagenum="78" xlink:href="009/01/078.jpg"/>&longs;ph&aelig;ram in plana vlla re&longs;oluere, <expan abbr="neq;">neque</expan> in alias plures &longs;uperficies, quia &longs;ph&aelig;&shy;<lb/>
ra ambitur vnica tantum &longs;uperficie &longs;ph&aelig;rica. </s>
          <s id="s.001442">quando ver&ograve; ex planis corpo&shy;<lb/>
ra generant, vt facit Plato in Tim&aelig;o, accip&iacute;unt prim&ograve; triangulum &aelig;quila&shy;<lb/>
terum, &amp; ex quatuor triangulis &aelig;quilateris &longs;imul compactis conficiunt py&shy;<lb/>
ramidem; &amp; hoc modo alia &longs;olida &agrave; pluribus &longs;uperficiebus ambita con&longs;ti&shy;<lb/>
tuunt: verum hac ratione nullo modo po&longs;&longs;unt &longs;ph&aelig;ram componere, quia <lb/>
vnica tantum, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>; &longs;ph&aelig;rica &longs;uperficie compr&aelig;henditur: <expan abbr="atq;">atque</expan> hoc pacto i&longs;ti <lb/>
diuidentes, &amp; componentes corpora fidem faciunt, &longs;ph&aelig;ram, cum ex nullis <lb/>
componatur, &longs;olidorum e&longs;&longs;e primam.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001443"><arrow.to.target n="marg106"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001444"><margin.target id="marg106"/>106</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001445">Tex. 25. <emph type="italics"/>&lpar;Est autem, &amp; &longs;ecundum numerorum ordinem a&longs;&longs;ignantibus, &longs;ic po&shy;<lb/>
nentibus rationabili&longs;&longs;imam, circulum quidem &longs;ecundum vnum; triangulum autem <lb/>
&longs;ecundum dualitatem, quoniam duo recti. </s>
          <s id="s.001446">&longs;i autem &longs;ecundum triangulum, vnum. <lb/>
</s>
          <s id="s.001447">circulus non erit figura&rpar;<emph.end type="italics"/> In ordine figurarum conueniens e&longs;t, inquit, primam <lb/>
facere circulum propter &longs;implici&longs;simam ip&longs;ius naturam, cum vnica, ac per&shy;<lb/>
fecta circulari linea comprehendatur: <expan abbr="Triangul&utilde;">Triangulum</expan> ver&ograve; &longs;ecundam, quoniam <lb/>
duo anguli recti, ide&longs;t, quia triangulum habet tres angulos &aelig;quales duobus <lb/>rectis angulis; quod fus&egrave; explicatum e&longs;t lib. 1. Priorum, &longs;ecto 3. cap. 1. De&shy;<lb/>
mum &longs;i primum locum dederimus triangulo, nullus alius remanet pro cir&shy;<lb/>
culo, quod e&longs;t inconueniens, ergo circulus prima figura erit.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001448"><arrow.to.target n="marg107"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001449"><margin.target id="marg107"/>107</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001450">Tex. 31. <emph type="italics"/>&lpar;At ver&ograve;, quod aqu&aelig; &longs;uperficies talis &longs;it, manife&longs;tum e&longs;t hac &longs;uppo&longs;i&shy;<lb/>
tione &longs;umpta, quod apta natura e&longs;t &longs;emper confluere aqua ad magis concauum: ma&shy;<lb/>
gis autem concauum e&longs;t, quod centro propinquius est. </s>
          <s id="s.001451">ducantur ergo ex centro A,<emph.end type="italics"/><lb/>
<figure id="id.009.01.078.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/078/1.jpg"/><lb/>
<emph type="italics"/>linea A B, &amp; linea A C, &amp; producatur, in qua B C, <lb/>
ducta igitur ad ba&longs;im linea, in qua A D, minor e&longs;t eis, <lb/>
qu&aelig; ex centro. </s>
          <s id="s.001452">magis igitur concauus locus e&longs;t, quare <lb/>
influet aqua, donec <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> &aelig;quetur. </s>
          <s id="s.001453">&aelig;qualis e&longs;t autem eis, <lb/>
qu&aelig; ex centro linea A E, quare nece&longs;&longs;e e&longs;t apud eas, qu&aelig; <lb/>
ex centro, e&longs;&longs;e aquam, tunc enim quie&longs;cet. </s>
          <s id="s.001454">linea autem, <lb/>
qu&aelig; eas, qu&aelig; ex centro tangit, circularis e&longs;t, &longs;ph&aelig;rica <lb/>
igitur aqu&aelig; &longs;uperficies e&longs;t, in qua B E C.&rpar;<emph.end type="italics"/> toto hoc <lb/>
textu lineari demon&longs;tratione probat aqu&aelig; manen&shy;<lb/>
tis &longs;uperficiem e&longs;&longs;e &longs;ph&aelig;ricam: qu&aelig; demon&longs;tratio <lb/>
per&longs;picua euadit, &longs;i figura, qu&aelig; in codicibus tam <lb/>
gr&aelig;cis, quam latinis, <expan abbr="atq;">atque</expan> etiam in commentarijs de&longs;ideratur, quemadmo&shy;<lb/>
dum fecimus, re&longs;tituatur. </s>
          <s id="s.001455">&longs;it igitur in pr&aelig;cedenti figura A, centrum mundi, <lb/>
ex quo educantur du&aelig; rect&aelig; line&aelig; &aelig;quales A B, A C, qu&aelig; deinde alia recta <lb/>
B C, coniungantur. </s>
          <s id="s.001456">educatur <expan abbr="quoq;">quoque</expan> recta alia ex centro A, qu&aelig; pertingat <lb/>
ad B C, qu&aelig; ba&longs;is e&longs;t trianguli B A C, &amp; producatur vlterius quantumlibet <lb/>
in E. intelligatur demum circumferentia tran&longs;ire per puncta B, &amp; C, quia <lb/>
ill&aelig; du&aelig; line&aelig; A B, A C, &longs;unt &aelig;quales, qu&aelig; circumferentia alteram A D, qu&aelig; <lb/>
fuit protracta, &longs;ecet in E. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001457">Iam &longs;ic argumentatur: aqua natura &longs;ua &longs;emper <lb/>defluit ad locum magis concauum, ide&longs;t, ad loca centro A, terr&aelig; propin&shy;<lb/>
quiora, quale e&longs;&longs;et in figura locus D, re&longs;pectu locorum B, &amp; C, quia A D, <lb/>
linea minor e&longs;t ijs, qu&aelig; ex centro educt&aelig; &longs;unt A B, A C. quapropter aqua <lb/>debet defluere ex B, ad D, vel ex C, ad idem D, donec pertingat ad E. qui <lb/>
locus non e&longs;t decliuior punctis B, &amp; C. quare cum loca B, E, C, qu&aelig; &longs;unt ex&shy;


<pb pagenum="79" xlink:href="009/01/079.jpg"/>trema linearum, &longs;int &aelig;qu&egrave; decliuia, nece&longs;&longs;e e&longs;t aqu&aelig; &longs;uperficiem apud ip&longs;a <lb/>
con&longs;i&longs;tere, tunc enim debet quie&longs;cere, aliter nunquam quie&longs;ceret; &longs;ed vide&shy;<lb/>
mus aquam manentem, &amp; quietam, ergo quie&longs;cit circa puncta B, E, C, &agrave; <lb/>
centro terr&aelig; &aelig;quidi&longs;tantia, per qu&aelig; tran&longs;it linea circularis coniungens illa; <lb/>et&longs;i &longs;uperficies per eiu&longs;modi loca pertran&longs;iret, e&longs;&longs;et &longs;ph&aelig;rica: &longs;ed &longs;uperfi&shy;<lb/>
cies aqu&aelig; tran&longs;it per talia loca, ergo &longs;ph&aelig;rica e&longs;t. </s>
          <s id="s.001458">Huius etiam habes acu&shy;<lb/>
ti&longs;&longs;imam Archimedis demon&longs;trationem initio libelli de ijs, qu&aelig; vehuntur <lb/>
in aqua, quam in &longs;uam &longs;ph&aelig;ram retulit Clauius.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001459"><arrow.to.target n="marg108"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001460"><margin.target id="marg108"/>108</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001461">Tex. 46. <emph type="italics"/>&lpar;Reliquum e&longs;t orbes quidem moueri, stellas ver&ograve; quie&longs;cere, &amp; infixas <lb/>
ip&longs;is orbibus ferri; &longs;olum enim &longs;ic nullum ab&longs;urdum accidit. </s>
          <s id="s.001462">celeriorem enim e&longs;&longs;e <lb/>
maioris circuli velocitatem, rationabile e&longs;t circa idem centrum infixis: vt enim in <lb/>
alijs maius corpus velocius fertur propria latione, &longs;ic, &amp; in circularibus: maius <lb/>
enim e&longs;t eorum, qu&aelig; auferuntur ab eis, qu&aelig; ex centro, maioris circuli &longs;egmentum&rpar;<emph.end type="italics"/><lb/>
ex intellectione vltim&aelig; periodi textus totius intelligentia pendet: &longs;it igitur <lb/>
<figure id="id.009.01.079.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/079/1.jpg"/><lb/>
figura pr&aelig;&longs;ens, in qua cum &longs;int duo circuli concen&shy;<lb/>
trici, vnus altero maior, <expan abbr="educt&aelig;&qacute;">educt&aelig;que</expan>; &longs;int ex <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> du&aelig; <lb/>
&longs;emidiametri A D, A E, qu&aelig; <expan abbr="vtrunq;">vtrunque</expan> circulum &longs;e&shy;<lb/>
cant, apparet maius e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;egment&utilde;">&longs;egmentum</expan> D E, quod &egrave; ma&shy;<lb/>
iori circulo &longs;emidiametri ex <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> educt&aelig; auferunt, <lb/>
quam &longs;egmentum B C, minoris circuli, quod ei&longs;dem <lb/>&longs;emidiametris intercipitur. </s>
          <s id="s.001463">Verumtamen &longs;i circuli <lb/>
ambo &longs;imul moueantur, maior circulus &aelig;quali tem&shy;<lb/>
pore maius illud &longs;patium D E, &amp; minor minus B C, <lb/>
pertran&longs;ibit: idem igitur de c&oelig;le&longs;tibus orbibus di&shy;<lb/>
cendum, qui quamuis omnes diurnum &longs;imul motum <lb/>
ab&longs;oluunt, maiores tamen celerius conuertuntur: quo fit, vt &longs;tell&aelig; maiori&shy;<lb/>
bus circulis infix&aelig;, <expan abbr="atq;">atque</expan> delat&aelig;, maiori celeritate &longs;uos cur&longs;us peragant, ne&shy;<lb/>
que oportet eas, dum mouentur c&oelig;lum di&longs;&longs;ecare, quod accideret, &longs;i pro&shy;<lb/>prio motu veluti pi&longs;ces per aquam progrederentur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001464">H&aelig;c quidem Ari&longs;t. con&longs;entanea ob&longs;eruationibus veterum A&longs;tronomo&shy;<lb/>
rum; at ver&ograve; illis no&longs;tr&aelig; &aelig;tatis ob&longs;eruationes repugnant; pr&aelig;&longs;ertim ill&aelig;, <lb/>
qu&aelig; fiunt circa &longs;tellas errantes: ex quibus fatendum e&longs;&longs;e videtur, C&oelig;lum, <lb/>
qua parte Planetas continet, liquidum e&longs;&longs;e, ac per illud Planetas proprio <lb/>
motu, ceu pi&longs;ces in aqua progredi. </s>
          <s id="s.001465">Tycho <expan abbr="namq;">namque</expan> Brahe, <expan abbr="alij&qacute;">alijque</expan>; plures exact&egrave; <lb/>
demon&longs;trant Cometas in regione Planetarum e&longs;&longs;e, <expan abbr="eos&qacute;">eosque</expan>; motu quodam in <lb/>
tran&longs;uer&longs;um moueri, quo nece&longs;&longs;ario C&etail;l&uacute; deberent perforare; ijdem o&longs;ten&shy;<lb/>
dunt nonnullos Planetas, Martem pr&aelig;&longs;ertim, ac Venerem modo &longs;upra So&shy;<lb/>
lem, modo infra a&longs;cendere, &amp; de&longs;cendere. </s>
          <s id="s.001466">Idem patet ex ob&longs;eruatione no&shy;<lb/>
ua per nouum Tele&longs;copij i <expan abbr="&longs;trum&etilde;tum">&longs;trumentum</expan> in Venere facta, qu&aelig; lunulata <expan abbr="vtrinq;">vtrinque</expan> <lb/>
&agrave; Sole apparet: quando nimirum e&longs;t in imo epicyclo. </s>
          <s id="s.001467"><expan abbr="iterum&qacute;">iterumque</expan>; rotunda ve&shy;<lb/>
luti Luna plena, cum in &longs;ummo epicyclo ver&longs;atur: qu&aelig; minim&egrave; apparerent, <lb/>
ni&longs;i &longs;upra, ac infra Solem circumiret. </s>
          <s id="s.001468">His rationibus conantur ip&longs;i proba&shy;<lb/>
re C&oelig;lum e&longs;&longs;e liquidum; <expan abbr="atq;">atque</expan> in eo Planetas, veluti aues in aere, permeare: <lb/>quarum &longs;olutio mihi nulla occurrit, alijs forta&longs;&longs;is occurret.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001469"><arrow.to.target n="marg109"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001470"><margin.target id="marg109"/>109</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001471">Tex. 57. <emph type="italics"/>&lpar;De ordine autem ip&longs;orum, quo quidem modo &longs;ingula di&longs;ponantur, vt <lb/>
qu&aelig;dam &longs;int priora, qu&aelig;dam posteriora, &amp; quomodo &longs;patijs &longs;e &abreve;<expan abbr="habe&atilde;t">habeant</expan> ad inuicem,<emph.end type="italics"/>


<pb pagenum="80" xlink:href="009/01/080.jpg"/><emph type="italics"/>ex ijs circa A&longs;trologiam, con&longs;ideretur: dicitur enim &longs;ufficienter&rpar;<emph.end type="italics"/> &longs;umit hoc loco <lb/>
A&longs;trologiam, pro A&longs;tronomia, &longs;i iuxta recentiores loqui velimus. </s>
          <s id="s.001472">Dicit igi&shy;<lb/>
tur ordinem c&oelig;lorum, ac &longs;yderum, item &longs;itum, &amp; proportiones magnitu&shy;<lb/>dinum eorundem, cum per naturalis &longs;cienti&aelig; principia &longs;ciri nequeant, ex <lb/>
rationibus A&longs;tronomorum petenda e&longs;&longs;e, apud quos i&longs;ta &longs;ufficienter <expan abbr="demon-&longs;tr&etilde;tur">demon&shy;<lb/>
&longs;trentur</expan>. </s>
          <s id="s.001473">&amp; merit&ograve; quidem h&aelig;c dicuntur; po&longs;teriores enim ab Ari&longs;t. ordines, <lb/>
&longs;itus, ac magnitudines tam c&oelig;lorum, quam &longs;yderum firmis rationibus, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>
inuentu peracutis demon&longs;trarunt. </s>
          <s id="s.001474">quorum princeps fuit ptol&aelig;meus; no&longs;tra <lb/>
tamen &aelig;tate Tycho Brahe, qui certis ob&longs;eruationibus, quas maximo labo&shy;<lb/>
re, ac &longs;umptu exantlauit, in nonnullis &agrave; Ptol&aelig;meo, ac reliquis di&longs;&longs;entjt: &longs;tan&shy;<lb/>
dum autem e&longs;&longs;e recentioribus ob&longs;eruationibus apud A&longs;tronomi&aelig; peritos in <lb/>
confe&longs;&longs;o e&longs;t.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001475"><arrow.to.target n="marg110"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001476"><margin.target id="marg110"/>110</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001477">Tex. <emph type="italics"/>&lpar;Luna autem o&longs;tenditur per ea, qu&aelig; circa vi&longs;um, quod &longs;ph&aelig;rica &longs;it: non <lb/>
enim <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> fieret accre&longs;cens, &amp; decre&longs;cens, plurim&ubreve;m quidem alter a ex parte curua, <lb/>
altera concaua, aut <expan abbr="vtrmq;">vtrinque</expan> curua, &longs;emel autem bipartita&rpar;<emph.end type="italics"/> ait per ea, qu&aelig; circa <lb/>
vi&longs;um, ide&longs;t per opticem probari Lunam e&longs;&longs;e &longs;ph&aelig;ricam: &longs;ed con&longs;ule, qu&aelig; <lb/>
primo Po&longs;ter. tex. <!-- REMOVE S-->3. de hac re &longs;crip&longs;i, &amp; plenam etiam huius loci intelligen&shy;<lb/>
tiam a&longs;&longs;equeris, pr&aelig;&longs;ertim &longs;i experimentum ibi traditum inieris.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001478"><arrow.to.target n="marg111"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001479"><margin.target id="marg111"/>111</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001480">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Et rur&longs;us per Astrologica, quia <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> non e&longs;&longs;ent &longs;olis eclyp&longs;es lunul&aelig; <lb/>&longs;peciem pr&aelig;feferentes. </s>
          <s id="s.001481">Quare &longs;i vnum est tale, palam e&longs;t, quod &amp; alia <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> erunt <lb/>
talia&rpar;<emph.end type="italics"/> &longs;icuti <expan abbr="pr&aelig;ced&etilde;s">pr&aelig;cedens</expan> &longs;ph&aelig;ricitatis Lun&aelig; ratio ex Per&longs;pectiua de&longs;umpta e&longs;t, <lb/>
ita pr&aelig;&longs;ens ex A&longs;tronomia, ex e&ograve; enim, quod eclyp&longs;is Solis habeat figuram <lb/>
lunul&aelig;, ide&longs;t, &longs;i in&longs;tar Lun&aelig; falcat&aelig;, probant A&longs;tronomi Lunam e&longs;&longs;e &longs;ph&aelig;ri&shy;<lb/>
cam. </s>
          <s id="s.001482">intellige tamen partem illam Solis, qu&aelig; non eclyp&longs;atur, habere figu&shy;<lb/>
ram lunul&aelig;, pars enim &agrave; Luna obumbrata non videtur, et&longs;i videretur oua&shy;<lb/>lem quandam &longs;peciem, pr&aelig;&longs;eferret: pars igitur, illa e&longs;t corniculata, quia <lb/>
<figure id="id.009.01.080.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/080/1.jpg"/><lb/>
cum Solis defectio ex interpo&longs;itione Lun&aelig; inter nos, &amp; <lb/>
Solem contingat, &amp; Luna &longs;it &longs;ph&aelig;rica, nece&longs;&longs;ari&ograve; &longs;ph&aelig;&shy;<lb/>
ric&egrave;, &amp; circulariter Solem obumbrabit; quare pars illa <lb/>
non obumbrata remanet falcata, &amp; corniculata, vt in <lb/>pr&aelig;&longs;enti figura videre e&longs;t; vbi cernis, Lunam Solem or&shy;<lb/>
biculariter offu&longs;care in linea A D C, partem Solis de&shy;<lb/>
tectam <expan abbr="content&atilde;">contentam</expan> lineis curuis A B C D, e&longs;&longs;e lunularem, <lb/>
&amp; falcatam; cum ergo in hunc modum fiat Solis deli&shy;<lb/>
quium, &longs;ignum certum e&longs;t, Lunam e&longs;&longs;e &longs;ph&aelig;ricam.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001483"><arrow.to.target n="marg112"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001484"><margin.target id="marg112"/>112</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001485">Tex. 107. <emph type="italics"/>&lpar;Quod autem dubitatur, hoc e&longs;t; videre autem non e&longs;t difficile, &longs;i pa&shy;<lb/>
rum con&longs;iderauerimus, &amp; di&longs;tinxerimus, quonam modo cen&longs;eamus quantamuis ma&shy;<lb/>
gnitudinem grauem ad medium ferri. </s>
          <s id="s.001486">manife&longs;tum enim e&longs;t, quod non quou&longs;que ex&shy;<lb/>
tremum tangat ip&longs;um centrum; &longs;ed maior pars vincat, oportet, <expan abbr="quou&longs;q;">quou&longs;que</expan> &longs;uo medio <lb/>
ip&longs;um medium compr&aelig;hendat; <expan abbr="hucn&longs;q;">hucu&longs;que</expan> enim habet propen&longs;ionem&rpar;<emph.end type="italics"/> &longs;en&longs;us Ari&longs;to&shy;<lb/>
telis e&longs;t, debere nos exi&longs;timare, quod &longs;i qu&aelig;piam grauis magnitudo de&longs;cen&shy;<lb/>dat ad centrum mundi, eam non perman&longs;uram, &longs;tatim ac ip&longs;ius extremum <lb/>centrum mundi attigent; &longs;ed e&ograve; <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> de&longs;cen&longs;uram, <expan abbr="quou&longs;q;">quou&longs;que</expan> ip&longs;ius medium, <lb/>mundi medium, &longs;iue centrum a&longs;&longs;equutum &longs;it; maior enim ip&longs;ius pars, in qua <lb/>
&longs;cilicet medium e&longs;t, minorem partem propellit, donec vtrinque &agrave; centro <lb/>
mundi &aelig;qu&egrave; emineat; omne enim graue <expan abbr="hucu&longs;q;">hucu&longs;que</expan> habet propen&longs;ionem, &longs;iue <pb pagenum="81" xlink:href="009/01/081.jpg"/><expan abbr="hucu&longs;q;">hucu&longs;que</expan> grauitat, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->&longs;i lapis illuc de&longs;cenderet, non quie&longs;ceret &longs;tatim ac <lb/>
prima ip&longs;ius pars ad mundi centrum pertingeret, &longs;ed reliqu&aelig; ip&longs;ius partes <lb/>
adhuc grauitarent, <expan abbr="&longs;ic&qacute;">&longs;icque</expan>; vlterius primam partem impellerent, donec lapi&shy;<lb/>dis medium, mundi medio congrueret: quo facto lapis quie&longs;ceret. </s>
          <s id="s.001487">qu&aelig; num <lb/>
vera &longs;int, vt intelligamus, oportet prius pr&aelig;mittere, iuxta Mathematicos <lb/>
duplex e&longs;&longs;e medium, &longs;iue centrum cuiu&longs;uis magnitudinis: aliud enim e&longs;t <lb/>
centrum molis, aliud e&longs;t centrum grauitatis. </s>
          <s id="s.001488">centrum molis e&longs;t illud pun&shy;<lb/>
ctum, &agrave; quo extrema &aelig;quidi&longs;tant: centrum grauitatis e&longs;t punctum illud, &agrave; <lb/>
quo extrema &aelig;que ponderant, &longs;iue &agrave; quo graue &longs;u&longs;pen&longs;um &aelig;qu&egrave; ponderat, <lb/>
&longs;iue in &aelig;quilibrio manet. </s>
          <s id="s.001489">Porr&ograve; in corporibus regularibus, &longs;i vniformia &longs;int <lb/>
idem, &amp; vnum &longs;unt centrum molis, ac centrum grauitatis: vt in &longs;ph&aelig;ra <lb/>plumbea, idem erit <expan abbr="vtrumq;">vtrumque</expan> centrum: &longs;i ver&ograve; difformia &longs;int in grauitate, <lb/>
vt in &longs;ph&aelig;ra partim plumbea, partim lignea, diuer&longs;um erit centrum molis, <lb/>
&agrave; centro grauitatis; illud enim erit in medio &longs;ph&aelig;r&aelig;; centrum ver&ograve; graui&shy;<lb/>
tatis in parte plumbea exi&longs;tet. </s>
          <s id="s.001490">In corporibus deinde irregularibus, etiam&longs;i <lb/>
&longs;int vniformis ponderis, aliud tamen e&longs;&longs;e pote&longs;t centrum molis &agrave; <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> gra&shy;<lb/>
uitatis, vt in corpore oblongo, cuius alterum extremum &longs;it reliquis parti&shy;<lb/>
bus mult&ograve; maius, vti e&longs;t claua: vbi centrum molis erit in medio longitudi&shy;<lb/>
nis clau&aelig;; centrum ver&ograve; grauitatis, erit propinquius capiti clau&aelig;. </s>
          <s id="s.001491">quando <lb/>
igitur Ari&longs;t. ait, graue de&longs;cen&longs;urum, donec ip&longs;ius medium, &longs;iue centrum, <lb/>
mundi centrum attingat; ben&egrave; dicit, &longs;i de medio grauitatis intelligat; ma&shy;<lb/>
l&egrave; autem &longs;i de medio molis. </s>
          <s id="s.001492">quia grauia omnia ratione centri grauitatis <lb/>
ponderant, <expan abbr="neq;">neque</expan> manent; ni&longs;i ip&longs;um maneat: quare ni&longs;i ip&longs;um <expan abbr="atting&atilde;t">attingant</expan> cen&shy;<lb/>
trum mundi &longs;emper grauitabunt, &amp; mouebuntur. </s>
          <s id="s.001493">Verum enim ver&ograve; ex an&shy;<lb/>
tiquorum monumentis manife&longs;tum e&longs;t, Archimedem, qui mult&ograve; po&longs;t Ari&shy;<lb/>
&longs;totelem floruit, primum omnium de centro grauitatis e&longs;&longs;e philo&longs;ophatum, <lb/>
qua ratione dicendum e&longs;&longs;et, Ari&longs;totelem de centro, molis loquutum e&longs;&longs;e, <lb/>
&amp; perinde non <expan abbr="v&longs;quequaq;">v&longs;quequaque</expan> ver&egrave;.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001494"><arrow.to.target n="marg113"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001495"><margin.target id="marg113"/>113</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001496">Tex. 109. <emph type="italics"/>&lpar;Pr&aelig;terea <expan abbr="quoq;">quoque</expan> &amp; per ea, qu&aelig; apparent &longs;ecundum &longs;en&longs;um, neque <lb/>
enim Lun&aelig; eclyp&longs;es tales <expan abbr="haber&etilde;t">haberent</expan> deci&longs;iones; nunc enim in ijs, qu&aelig; &longs;ecundum men&shy;<lb/>
&longs;em fiunt, figurationibus, omnes accipit diui&longs;iones: etenim recta fit, &amp; vtrinque <lb/>
curua, &amp; concaua&rpar;<emph.end type="italics"/> probat terram e&longs;&longs;e &longs;ph&aelig;ricam ratione a&longs;tronomica, ex <lb/>
Lun&aelig; eclyp&longs;ibus de&longs;umpta: nam ni&longs;i terra e&longs;&longs;et rotunda, nunquam Luna in <lb/>
eclyp&longs;i haberet tales deci&longs;iones, ide&longs;t non haberet falcatas, aut lunulatas <lb/>partes illas, qu&aelig; in eclyp&longs;i ob&longs;curantur, &amp; qua&longs;i &agrave; Luna re&longs;ecantur. </s>
          <s id="s.001497">quam&shy;<lb/>
uis enim &longs;ingulis men&longs;ibus Luna terminetur modo linea concaua, vt quan&shy;<lb/>
do noua e&longs;t; modo recta, vt quando diuidua e&longs;t: modo vtrinque curua, vt <lb/>cum &agrave; diuidua ad plenilunium tendit. </s>
          <s id="s.001498">quod fu&longs;ius primo Po&longs;ter. tex. <!-- REMOVE S-->30. ex&shy;<lb/>
po&longs;ui. </s>
          <s id="s.001499">in eclyp&longs;ibus tamen &longs;emper curuam habet lineam illam, qu&aelig; partem <lb/>eclyp&longs;atam de&longs;init; vt paulo po&longs;t explicabo. </s>
          <s id="s.001500">Vide precedentem textum 59. <lb/>
&amp; ca, qu&aelig; ibi annotaui, <expan abbr="qu&aelig;q;">qu&aelig;que</expan> tibi propo&longs;ui, &amp; plenam huius loci intelligen&shy;<lb/>
tiam a&longs;&longs;equeris. </s>
          <s id="s.001501">vide etiam, qu&aelig; mox &longs;ubdam circa huius loci reliquum.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001502"><arrow.to.target n="marg114"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001503"><margin.target id="marg114"/>114</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001504">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Circa autem eclyp&longs;es, &longs;emper curuam habet termin&abreve;tem lineam: qua&shy;<lb/>re quoniam eclyp&longs;im patitur propter terr&aelig; obiectionem, terr&aelig; <expan abbr="circumfer&etilde;tia">circumferentia</expan> &longs;ph&aelig;&shy;<lb/>
rica exi&longs;tens, figur&aelig; cau&longs;a erit&rpar;<emph.end type="italics"/> probat rotunditatem terr&aelig; ab eclyp&longs;i lunari, <lb/>
ex eo, quod Luna &longs;ph&aelig;ric&egrave; eclyp&longs;etur, quod innuitur illis verbis, &longs;emper


<pb pagenum="82" xlink:href="009/01/082.jpg"/>curuam habet terminantem lineam, linea &longs;cilicet, qu&aelig; terminat partem <lb/>
eclyp&longs;atam &agrave; non eclyp&longs;ata, &longs;emper apparet circularis; cum autem h&aelig;c li&shy;<lb/>
nea &longs;it terminus vmbr&aelig; terr&aelig;, qu&aelig; lumen obumbrat, &longs;ignum <expan abbr="manife&longs;t&utilde;">manife&longs;tum</expan> e&longs;t <lb/>
vmbram ip&longs;am e&longs;&longs;e rotundam; nam cum Luna deficiat propter terr&aelig; obie&shy;<lb/>
ctionem inter ip&longs;am, &amp; Solem, ita, vt vmbra terr&aelig; protendatur <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad Lu&shy;<lb/>
nam, <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>; in omni eclyp&longs;atione, &longs;iue eclyp&longs;is &longs;it &longs;upra terram, &longs;iue infra, <lb/>
ad quamlibet <expan abbr="deniq;">denique</expan> partem terr&aelig; fiat, orbiculariter eam contegit, &longs;ignum <lb/>
per&longs;picuum e&longs;t terram proijcere quoquouer&longs;us vmbram rotundam, qu&aelig; vt <lb/>
in &longs;ph&aelig;ra o&longs;tenditur, e&longs;t rotunda ad modum coni; cum ergo vmbra terr&aelig; <lb/>
ex quauis parte proijciatur, &longs;it rotunda, cert&ograve; certius colligitur, <expan abbr="terram&qacute;">terramque</expan>; <lb/>
<expan abbr="quoq;">quoque</expan> ip&longs;am rotunda figura pr&aelig;ditam e&longs;&longs;e. </s>
          <s id="s.001505">hanc eandem rationem, &longs;i libue&shy;<lb/>
rit, fu&longs;ius pertractatam videre poteris apud P. <!-- REMOVE S-->Clauium in &longs;ph&aelig;ra.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001506"><arrow.to.target n="marg115"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001507"><margin.target id="marg115"/>115</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001508">Tex. <emph type="italics"/>&lpar;Pr&aelig;terea per astrorum apparentiam, non &longs;olum manife&longs;tum e&longs;t, quod re<lb/>tunda, &longs;ed &amp; quod magnitudine non magna &longs;it; paruo enim facto nobis tran&longs;itu ad <lb/>meridiem, &amp; Vr&longs;am, manife&longs;t&egrave; fit alter horizon circulus, ita vt a&longs;tra, qu&aelig; &longs;uper <lb/>caput, magnam habeant mutationem, &amp; non eadem appareant, &amp; ad Vr&longs;am, &amp; ad <lb/>meridiem tran&longs;euntibus, qu&aelig;dam enim in Aegypto quidem stell&aelig; <expan abbr="vid&etilde;tur">videntur</expan>, &amp; cir&shy;<lb/>
ca Cyprum, in ijs autem, qu&aelig; ad Vr&longs;am vergunt regionibus, non <expan abbr="via&etilde;tur">videntur</expan>. </s>
          <s id="s.001509">&amp; a&longs;tro&shy;<lb/>
rum ea, qu&aelig; &longs;emper in ijs, qu&aelig; ad Vr&longs;am vergunt, apparent, in illis locis occidunt. <lb/>
</s>
          <s id="s.001510">Quare non &longs;olum ex his manife&longs;tum e&longs;t rotundam e&longs;&longs;e figuram terr&aelig;, &longs;ed &amp; &longs;ph&aelig;r&aelig; <lb/>
non magn&aelig;: non enim tam celeriter in&longs;igne quippiam faceret, tran&longs;latis nobis ade&ograve; <lb/>
parum&rpar;<emph.end type="italics"/> hic textus ei, qui &longs;ph&aelig;ram mundi audiuerit perfacilis e&longs;t: propte&shy;<lb/>
rea eum breuiter &longs;ic paraphra&longs;tic&egrave; exponam. </s>
          <s id="s.001511">Terram e&longs;&longs;e rotundam, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>
re&longs;pectu c&oelig;le&longs;tium corporum non magnam, &longs;ignum e&longs;t, quod facto &agrave; nobis <lb/>
paruo itinere &longs;iue ad meridionalem plagam, &longs;iue ad <expan abbr="&longs;ept&etilde;trionalem">&longs;eptentrionalem</expan> &lpar;quam <lb/>
Vr&longs;am dicit&rpar; magnopere mutatur horizon: quod apparet primo ex varia&shy;<lb/>tione a&longs;trorum, nam qu&aelig; in primo loco &longs;upra no&longs;trum verticem <expan abbr="tr&atilde;&longs;ibant">tran&longs;ibant</expan>, <lb/>
in &longs;ecundo loco non amplius, &longs;ed alia, <expan abbr="atq;">atque</expan> alia valde ab inuicem &longs;eiuncta <lb/>
<figure id="id.009.01.082.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/082/1.jpg"/><lb/>ex facto quamuis paruo itinere tran&longs;eunt. </s>
          <s id="s.001512">&longs;it in <lb/>
pr&aelig;&longs;enti figura terra, vbi A, in qua facta parua <lb/>
mutatione ex loco F, in locum G, fieret magna <lb/>
mutatio <expan abbr="a&longs;tror&utilde;">a&longs;trorum</expan> ver&longs;icalium B, in C, qu&aelig; mul&shy;<lb/>
tum ab inuicem di&longs;tant. </s>
          <s id="s.001513">&longs;i autem terra e&longs;&longs;et <lb/>
maior, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->circulus medius, tunc facta maio&shy;<lb/>
ri mutatione ex D, in E, fieret eadem a&longs;trorum <lb/>
variatio ex B, in C; &longs;ed cum nos experiamur <lb/>fieri magnam a&longs;trorum mutationem, ex parua <lb/>
locorum intercapedine, &longs;ignum e&longs;t magnope&shy;<lb/>
re mutari horizontem, ac proinde terram e&longs;&longs;e <lb/>
rotundam, ac re&longs;pectu c&oelig;le&longs;tium corporum <lb/>
paruam. </s>
          <s id="s.001514">aliud pr&aelig;terea &longs;ignum huius horizontis permutationis e&longs;t, quod <lb/>
&longs;tell&aelig;, qu&aelig; in priori loco &longs;upra horizontem apparebant, mutato paululum <lb/>
loco ad alterutram plagam, &longs;tatim ab&longs;conduntur; ali&aelig; ver&ograve; nou&aelig; <expan abbr="appar&etilde;t">apparent</expan> <lb/>vt in Aegypto, &amp; Cypro, &longs;tella, qu&aelig; dicitur Canobus &longs;upra horizontem <lb/>
a&longs;cendit; qu&aelig; &longs;i paululum Vr&longs;am, &longs;eu &longs;eptentrionem ambulaueris, &longs;tatim <lb/>
latitabit. </s>
          <s id="s.001515">Demum eiu&longs;dem cit&aelig; mutationis finitoris indicium etiam &longs;it,<pb pagenum="83" xlink:href="009/01/083.jpg"/>quod regiones &longs;eptentrionales incolentibus plurima &longs;unt a&longs;tra, qu&aelig; nun&shy;<lb/>quam occidunt, quamuis horizontem leuiter per&longs;tringant, qu&aelig; tamen Cy&shy;<lb/>
prijs, <expan abbr="atq;">atque</expan> Aegyptijs oriuntur, <expan abbr="atq;">atque</expan> occidunt. </s>
          <s id="s.001516">ex quibus &amp; rotunditas, &amp; <lb/>
paruitas terr&aelig; colligi pote&longs;t. </s>
          <s id="s.001517">has ea&longs;dem rationes fu&longs;ius explicatas repe&shy;<lb/>
ries apud P. <!-- REMOVE S-->Clauium in &longs;ph&aelig;ra.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001518"><arrow.to.target n="marg116"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001519"><margin.target id="marg116"/>116</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001520">Tex. 111. <emph type="italics"/>&lpar;Quapropter existimantes eum, qui circa Herculeas columnas e&longs;t lo&shy;<lb/>cum coniungi ei, qui circa Indiam, &amp; hoc modo mare vnum e&longs;&longs;e, non admodum <lb/>
incredibilia exi&longs;timare videntur &amp;c.&rpar;<emph.end type="italics"/> exi&longs;timatores ho&longs;ce non perperam exi&shy;<lb/>
&longs;tima&longs;&longs;e apert&egrave; <expan abbr="c&otilde;uincunt">conuincunt</expan> Chri&longs;tophori Columbi, Argonautarum principis <lb/>
nauigationes; quibus nouus orbis repertus e&longs;t, qui inter columnas Hercu&shy;<lb/>
lis, <expan abbr="atq;">atque</expan> orientalem Indiam totus vna <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> mari Oceano Atlantico interiacet.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001521"><arrow.to.target n="marg117"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001522"><margin.target id="marg117"/>117</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001523">Tex. 112. <emph type="italics"/>&lpar;Mathematicorum etiam, qui circumferenti&aelig; magnitudinem ratio&shy;<lb/>cinari tentant, ad 400. dicunt &longs;tadiorum millia, &amp;c.&rpar;<emph.end type="italics"/> quam &longs;ubtilibus rationi&shy;<lb/>
bus inue&longs;tigauerint A&longs;tronomi quantitatem terr&aelig;, optim&egrave;, ac dilucid&egrave; ex&shy;<lb/>
ponitur &agrave; P. <!-- REMOVE S-->Clauio in &longs;ph&aelig;ra: quem &longs;i libet, con&longs;ule, ne inani labore opu&shy;<lb/>
&longs;culum i&longs;tud exere&longs;cat.</s>
        </p>
      </chap>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.001524"><emph type="italics"/>Ex Tertio de C&oelig;lo.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001525"><arrow.to.target n="marg118"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001526"><margin.target id="marg118"/>118</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001527">Tex. 40. <emph type="italics"/>&lpar;Figur&aelig; autem omnes componuntur ex pyramidibus: rectilinea <lb/>quidem ex rectilineis: &longs;ph&aelig;ra ver&ograve; ex octo partibus componitur&rpar;<emph.end type="italics"/> Ale&shy;<lb/>xander exi&longs;timat, Ari&longs;totelem dicere &longs;ph&aelig;ram con&longs;tare ex octo <lb/>
partibus illis, qu&aelig; de&longs;ignantur per tres circulos, quorum duo &longs;e&shy;<lb/>cant &longs;e mutu&ograve; ad angulos rectos, vt in &longs;ph&aelig;ra mundi faciunt duo coluri; <lb/>
tertius ver&ograve; medios illos diuidit &aelig;quidi&longs;tanter &agrave; &longs;ectionibus <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> mutuis, <lb/>
quemadmodum &aelig;quator in &longs;ph&aelig;ra mundi &longs;ecat duos coluros. </s>
          <s id="s.001528">ex quibus &longs;e&shy;<lb/>
ctionibus tota &longs;ph&aelig;ra in octo partes diuiditur, quibus &longs;ph&aelig;ram componi <lb/>
vult Ari&longs;toteles. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001529">aduerte tamen hanc &longs;ph&aelig;r&aelig; compo&longs;itionem nullo modo <lb/>
habere partes actu, cum &longs;ph&aelig;ra &longs;it vnica &longs;implici &longs;uperficie terminata; &longs;ed <lb/>
qu&aelig; tantum &longs;int &agrave; pr&aelig;dictis imaginatis circulis de&longs;ignat&aelig;: at ver&ograve; ali&aelig; fi&shy;<lb/>
gur&aelig;, qu&aelig; pluribus planis terminantur, vt cubus, octaedrum, &amp; &longs;imilia, qu&aelig; <lb/>Ari&longs;t. vocat rectilineas, quia terminantur &longs;uperficiebus rectilineis actu di&shy;<lb/>
&longs;tinctis ab inuicem ex natura &longs;ua, non per no&longs;tram de&longs;ignationem, ide&ograve; re&shy;<lb/>
ct&egrave; dicuntur componi ex pyramidibus, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->dicimus cubum componi ex &longs;ex <lb/>
pyramidibus, quia cum habeat &longs;ex ba&longs;es, cogitamus &longs;upra <expan abbr="vnamquamq;">vnamquamque</expan> il&shy;<lb/>
larum &longs;ingulas pyramides erigi, quarum omnium vertices ad idem punctum <lb/>
medium intra cubum imaginatum coeant. </s>
          <s id="s.001530">&amp; &longs;ic de reliquis &longs;olidis. </s>
          <s id="s.001531">qu&aelig; qua <lb/>
ratione re&longs;oluantur in plures pyramides, con&longs;tat ex 10. 11. 12. &amp; 13. Ele&shy;<lb/>
mentorum Euclidis, at ver&ograve; in &longs;ph&aelig;ra nullum reale compo&longs;itionis, aut di&shy;<lb/>
ui&longs;ionis fundamentum reperitur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001532"><arrow.to.target n="marg119"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001533"><margin.target id="marg119"/>119</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001534">Tex. <emph type="italics"/>&lpar;Ad h&aelig;c nece&longs;&longs;e e&longs;t non omne corpus e&longs;&longs;e diui&longs;ibile dicere, &longs;ed repugnare <lb/>certi&longs;&longs;imis &longs;cientijs; nam Mathematic&aelig; ip&longs;um quidem intelligibile, accipiunt diui&shy;<lb/>
&longs;ibile&rpar;<emph.end type="italics"/> ip&longs;um intelligibile, ide&longs;t, quantitatem ab&longs;tractam tam continuam, <lb/>quam di&longs;cretam, quam &longs;tatuunt Philo&longs;ophi e&longs;&longs;e &longs;ubiectam materiam ma&shy;<lb/>
thematicarum. </s>
          <s id="s.001535">quam ideo appellant intelligibilem, quia cum &longs;it ab&longs;tracta <lb/>
per intellectum &agrave; &longs;en&longs;ibilibus affectionibus, re&longs;tat vt &longs;it tantummodo intel&shy;


<pb pagenum="84" xlink:href="009/01/084.jpg"/>lectu perceptibilis. </s>
          <s id="s.001536">Hanc eandem &longs;upponunt e&longs;&longs;e diui&longs;ibilem in infinitum, <lb/>
vt &longs;upra 3. Phy&longs;. textu 31. dictum e&longs;t.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001537"><arrow.to.target n="marg120"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001538"><margin.target id="marg120"/>120</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001539">Tex. 66. <emph type="italics"/>&lpar;Omnin&ograve; autem eniti &longs;implicibus corporibus figuras tribuere irratio&shy;<lb/>
nabile e&longs;t. </s>
          <s id="s.001540">prim&ograve; quidem, quia accidit non repleri totum; nam in planis tres figur&aelig; <lb/>
videntur implere locum, Triangulus, Quadratum, &amp; Sexangulus&rpar;<emph.end type="italics"/> per &longs;implicia <lb/>
corpora intelligit quatuor elementa. </s>
          <s id="s.001541">Vult enim probare quatuor elemen&shy;<lb/>
ta non habere figuras illas mathematicas, quas illis Plato tribuebat, vt au&shy;<lb/>
tem Ari&longs;t. rationem prob&egrave; percipiamus, &longs;ciendum, quod implere totum, <lb/>
&longs;iue locum, ill&aelig; figur&aelig; dicuntur, qu&aelig; &longs;imul &longs;uis angulis in plano quopiam ad <lb/>
vnum, <expan abbr="atq;">atque</expan> idem punctum vnit&aelig; locum illum totum, qui circa punctum il&shy;<lb/>
lud con&longs;i&longs;tit, <expan abbr="c&otilde;tegunt">contegunt</expan>, ita vt nihil vacui inter ip&longs;as relinquatur. </s>
          <s id="s.001542">tales &longs;unt, <lb/>
quibus fieri po&longs;&longs;unt pauimenta, oportet enim, vt &longs;imul vnit&aelig; nihil vacui in <lb/>
pauimento relinquant. </s>
          <s id="s.001543">huiu&longs;modi &longs;unt triangula &aelig;quilatera &lpar;de his enim <lb/>
intelligendus e&longs;t textus&rpar; quadrata, &amp; hexagona, &longs;iue &longs;exilatera regularia; <lb/>
<figure id="id.009.01.084.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/084/1.jpg"/><lb/>
nam &longs;ex triangula &aelig;quilatera &longs;imul iuncta in plano paui&shy;<lb/>
re po&longs;&longs;unt, vt patet in figura pr&aelig;&longs;enti; ratio huius e&longs;t, <lb/>
quia omnes anguli circa idem punctum &lpar;y. </s>
          <s id="s.001544">g. <!-- REMOVE S-->A, in hac <lb/>
figura&rpar; in plano, quotquot fuerint con&longs;tituti, &longs;unt &aelig;qua&shy;<lb/>
les quatuor rectis, ex coroll. </s>
          <s id="s.001545">&longs;ecundo 15. primi Elemen&shy;<lb/>
ti: cum igitur &longs;ex anguli, trianguli &aelig;quilateri <expan abbr="&aelig;quiuale&atilde;t">&aelig;quiualeant</expan> <lb/>
quatuor rectis angulis, con&longs;tituti omnes circa punctum <lb/>
A, totum locum circa illud implere po&longs;&longs;unt. </s>
          <s id="s.001546">Quadratum etiam replere lo&shy;<lb/>
<figure id="id.009.01.084.2.jpg" place="text" xlink:href="009/01/084/2.jpg"/><lb/>cum manife&longs;tum e&longs;t, cum enim ip&longs;ius anguli &longs;int recti, &longs;i <lb/>
quatuor quadrata ad idem punctum A, copulentur, vt in <lb/>
figura apparet, replebunt eadem de cau&longs;a vacuum.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001547">Hexagonum quoque regulare, ide&longs;t &aelig;quilaterum, &amp; <lb/>
&aelig;quiangulum idem pr&aelig;&longs;tare pote&longs;t; cum enim tres angu&shy;<lb/>
li ip&longs;ius &aelig;quiualeant quatuor rectis, &longs;i tria hexagona ad <lb/>
idem punctum A, vt in figura adaptentur, nece&longs;&longs;ari&ograve; ni&shy;<lb/>
hil vacui inter ip&longs;a relinquetur, vt in figura hac o&longs;tenditur. </s>
          <s id="s.001548">pr&aelig;ter has tres <lb/>
<figure id="id.009.01.084.3.jpg" place="text" xlink:href="009/01/084/3.jpg"/><lb/>figuras, nulla alia reperitur, qu&aelig; i&longs;tud efficere po&longs;&shy;<lb/>
&longs;it. </s>
          <s id="s.001549">cuius demon&longs;trationem perfectam videre pote&shy;<lb/>
ris in fine commentarij P. <!-- REMOVE S-->Clauij &longs;uper 4. Elem. nos <lb/>
ea tantum attingimus, qu&aelig; percipi po&longs;&longs;int ab homi&shy;<lb/>
ne vix mathematicis tincto: &longs;ed tamen, qu&aelig; &longs;en&longs;um <lb/>
Ari&longs;totelis patefaciunt. </s>
          <s id="s.001550">Ali&aelig; porr&ograve; figur&aelig; replen&shy;<lb/>
tes locum planum, quibus aliquando Architectores <lb/>
vtuntur, vel &longs;unt irregulares, vel ad pr&aelig;dictas redu&shy;<lb/>
ci po&longs;&longs;unt. </s>
          <s id="s.001551">cum igitur tres tantum ex figuris planis <lb/>
totum repleant, h&aelig; &longs;ol&aelig; poterunt elementis attri&shy;<lb/>
bui, ac propterea non &longs;ufficient, ni&longs;i pro tribus elementis. </s>
          <s id="s.001552">quare quartum <lb/>
<expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> figura relinquetur; quod e&longs;t ab&longs;urdum.</s>
        </p>
        <pb pagenum="85" xlink:href="009/01/085.jpg"/>
        <p type="head">
          <s id="s.001553"><emph type="italics"/>Admirabilis qu&aelig;dam A&pgrave;um industria.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001554">C&aelig;terum occa&longs;ione harum figurarum illud hoc loco apponere vi&shy;<lb/>
&longs;um e&longs;t, quod Pappus <expan abbr="Alex&atilde;drinus">Alexandrinus</expan> initio quinti libri collectionum <lb/>
mathematicarum &longs;cribit, De admirabili Apum indu&longs;tria, atque <lb/>
prudentia in con&longs;truendo &longs;uas cellulas figura hexagona regulari. <lb/>
</s>
          <s id="s.001555">cum enim vellent omne vacuum excludere, &amp; pr&aelig;terea capaci&longs;&longs;imam <expan abbr="om-ni&utilde;">om&shy;<lb/>
nium</expan> figuram habere, hexagonam accepere, qu&aelig; inter pr&aelig;dictas tres vtrum&shy;<lb/>
que pr&aelig;&longs;tat, nam &amp; inane omne excludit, &amp; illarum trium capaci&longs;&longs;ima e&longs;t, <lb/>
cum magis ad circularem figuram accedat: vt patet ex tractatu de figuris <lb/>I&longs;operimetris, qui e&longs;t apud Clauium in &longs;ph&aelig;ra, necnon in Geometria pra&shy;<lb/>
ctica. </s>
          <s id="s.001556">hoc ide&ograve; libentius recen&longs;ui, quia animaduerti naturales hi&longs;toriogra&shy;<lb/>
phos omnes latere, vel ip&longs;um Aldobrandum no&longs;trum, qui quamuis indu&shy;<lb/>
&longs;trio&longs;&aelig; Apis in&longs;tar omnia delibauerit, i&longs;tud tamen de Apibus artificium tan&shy;<lb/>
ta &longs;apientia plenum, ne&longs;cio quo modo pr&aelig;termi&longs;it.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001557"><arrow.to.target n="marg121"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001558"><margin.target id="marg121"/>121</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001559">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;In &longs;olidis ver&ograve; du&aelig; &longs;olum pyramis, &amp; cubus&rpar;<emph.end type="italics"/> ide&longs;t replent locum <lb/>
&longs;olidum. </s>
          <s id="s.001560">nullum reperi, qui in hoc loco explicando non errauerit; nam Gr&aelig;&shy;<lb/>
ci, qui alioqui &longs;olent mathematica prob&egrave; intelligere, hic omnes lap&longs;i &longs;unt, <lb/>
<expan abbr="&longs;ecum&qacute;">&longs;ecumque</expan>; &amp; Arabes, &amp; Latinos in <expan abbr="e&atilde;dem">eandem</expan> foueam &longs;upra &longs;e mi&longs;er&egrave; traxerunt. <lb/>
</s>
          <s id="s.001561">communis fer&egrave; error omnium fuit, pyramides plures &longs;imul compactas po&longs;&shy;<lb/>
&longs;e replere &longs;olidum locum. </s>
          <s id="s.001562">quod vt melius intelligamus, &longs;ciendum e&longs;t, reple&shy;<lb/>
re locum <expan abbr="&longs;olid&utilde;">&longs;olidum</expan> nihil aliud e&longs;&longs;e, quam &longs;i plura corpora &longs;olida &longs;imul ad idem <lb/>
punctum coaptata, ita con&longs;tipentur, vt totum &longs;patium, quod e&longs;t circa pun&shy;<lb/>
ctum illud omnin&ograve; occupent, hoc e&longs;t, nihil vacui inter ip&longs;a relinquatur: &longs;i&shy;<lb/>
cut enim pr&aelig;dict&aelig; tres figur&aelig; plan&aelig;, de quibus paul&ograve; ante, replent locum <lb/>planum, ide&longs;t &longs;uperficiem; ita cubi replent &longs;olidum, ide&longs;t &longs;oliditatem &longs;imul <lb/>
vniti con&longs;tituunt, ita vt &longs;i octo cubi &longs;imul ad idem punctum <expan abbr="coapt&etilde;tur">coaptentur</expan>, con&shy;<lb/>&longs;tituant corpus &longs;olidum ex octo illius con&longs;tatum, <expan abbr="nihil&qacute;">nihilque</expan>; inane inter ip&longs;os <lb/>
cubos relinquatur. </s>
          <s id="s.001563">&amp; &longs;icuti plan&aelig; ill&aelig; figur&aelig; erant conficiendis pauimentis <lb/>
apt&aelig;, ita &longs;olid&aelig; h&aelig; muris, qui corpora &longs;unt &longs;olida, <expan abbr="con&longs;tru&etilde;dis">con&longs;truendis</expan> idonea &longs;unt. <lb/>
</s>
          <s id="s.001564"><expan abbr="Not&atilde;">Notam</expan> dum pr&aelig;terea, quod per pyramidem debemus intelligere pyramidem <lb/>
regularem, qu&aelig; dicitur etiam Tetraedrum, <expan abbr="e&longs;t&qacute;">e&longs;tque</expan>; &longs;ecunda inter <expan abbr="quinq;">quinque</expan> cor&shy;<lb/>
pora regularia rectilinea, qu&aelig; alias Platonica corpora dicuntur. </s>
          <s id="s.001565"><expan abbr="eorum&qacute;">eorumque</expan>; <lb/>definitiones &longs;unt in 11. Elem. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001566">Tetraedrum autem &longs;ic definitur, e&longs;t figura &longs;o&shy;<lb/>
lida &longs;ub quatuor triangulis &aelig;quilateris, <expan abbr="atq;">atque</expan> inuicem &aelig;qualibus contenta: <lb/>
de hac inquam e&longs;t &longs;ermo. </s>
          <s id="s.001567">quia &longs;i liceret intelligere de irregularibus figuris, <lb/>infinit&aelig; reperirentur figur&aelig; tam plan&aelig;, quam &longs;olid&aelig;, qu&aelig; vtrumque locum <lb/>
complerent. </s>
          <s id="s.001568">Aduertendum tandem Ari&longs;t. videri loqui de repletione loci <lb/>
&longs;olidi, quia tran&longs;it &agrave; plan&iuml;s figuris ad &longs;olidas. </s>
          <s id="s.001569">&amp; quia &longs;i h&aelig; du&aelig; pyramis, &amp; <lb/>cubus replent locum &longs;olummodo &longs;ecundum &longs;uas &longs;uperficies, qu&aelig; &longs;unt trian&shy;<lb/>
gulum, &amp; quadratum, iam de his cum proxim&egrave; ante dixi&longs;&longs;et, quid opus fui&longs;&shy;<lb/>
&longs;et idem po&longs;t modum repetere. </s>
          <s id="s.001570">ad h&aelig;c &longs;i in medium &longs;olida h&aelig;c duo profert, <lb/>
<expan abbr="ait&qacute;">aitque</expan>; ip&longs;a replere locum, intelligens, planum, profect&ograve; non loquitur forma&shy;<lb/>liter, ide&longs;t de ip&longs;is, vt &longs;olida &longs;unt. </s>
          <s id="s.001571">Quare Ari&longs;t. videretur &longs;ibi non con&longs;tare, <lb/>
vel perperam exi&longs;tima&longs;&longs;e plura Tetraedra complere &longs;oliditatem. </s>
          <s id="s.001572">deceptus <pb pagenum="86" xlink:href="009/01/086.jpg"/>fort&egrave; fuit Ari&longs;t. e&ograve; quod videret Ico&longs;aedrum con&longs;tare ex viginti pyramidi&shy;<lb/>
bus, ver&ugrave;m ill&aelig; non &longs;unt regulares, ide&longs;t <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt Tetraedra, vt po&longs;tea o&longs;ten&shy;<lb/>
dam. </s>
          <s id="s.001573">Verum quidem e&longs;t octo cubos &longs;imul adactos &longs;oliditatem conficere, <lb/>
quia ad id nece&longs;&longs;arij &longs;unt octo anguli &longs;olidi, quos octo cubi pr&aelig;bere po&longs;&longs;unt, <lb/>
cum anguli ip&longs;orum &longs;int recti, &amp; &longs;olidi. </s>
          <s id="s.001574">Verum enim ver&ograve; plures pyramides <lb/>
regulares, &longs;iue plura Tetraedra non po&longs;&longs;e replere vacuum, <expan abbr="&longs;olidum&qacute;">&longs;olidumque</expan>; con&shy;<lb/>
&longs;tituere, ex eo patet, quia &longs;i id pr&aelig;&longs;tarent, conflarent nece&longs;&longs;ari&ograve;, vel vnum <lb/>
ex <expan abbr="quinq;">quinque</expan> corporibus regularibus, de quibus in 13. Elemen. <!-- REMOVE S-->vel aliud quod&shy;<lb/>
piam; non aliud, nam, vt patet ex &longs;cholio 13. Elem. non dantur, ni&longs;i illa. <lb/>
</s>
          <s id="s.001575">quinque; <expan abbr="neq;">neque</expan> vllum ex illis, quia diameter huiu&longs;modi corporis, quod com&shy;<lb/>
poneretur ex illis pyramidibus, e&longs;&longs;et dupla lateris eiu&longs;dem, vt patet, quia <lb/>
pyramides ill&aelig; omnes concurrerent ad centrum &longs;ph&aelig;r&aelig; illas omnes com&shy;<lb/>
plectentis, quare latus vnius pyramidis &agrave; &longs;uperficie &longs;ph&aelig;r&aelig; incipiens de&longs;i&shy;<lb/>
neret in centrum, ergo latus i&longs;tud e&longs;&longs;et &longs;emidiameter, quapropter tota dia&shy;<lb/>meter illius &longs;ph&etail;r&aelig;, &amp; con&longs;equenter huius corporis in illa in&longs;cripti, e&longs;&longs;et du&shy;<lb/>
pla lateris eiu&longs;dem figur&aelig; &longs;olid&aelig; in&longs;cript&aelig;, &longs;ed nullo talis proportio diame&shy;<lb/>
tri alicuius ex illis <expan abbr="quinq;">quinque</expan> &longs;olidis regularibus ad latus eiu&longs;dem reperitur, <lb/>
qu&aelig; &longs;it nimirum dupla, vt patet ex vltimis demon&longs;trationibus 13. Elem. ini&shy;<lb/>
tio facto &agrave; 13. demon&longs;tratione, in quibus nulla reperitur proportio dupla <lb/>
inter diametrum, &amp; latus eiu&longs;dem alicuius ex illis &longs;olidis; ex quibus mani&shy;<lb/>
fe&longs;tum e&longs;t, plures regulares pyramides quouis pacto &longs;imul vnitas nullo mo&shy;<lb/>
do replere locum &longs;olidum. </s>
          <s id="s.001576">cum igitur animaduerterem, &longs;en&longs;um Ari&longs;t. nullo <lb/>
modo po&longs;&longs;e verificari de repletione &longs;olidi per plura Tetraedra, &amp; omnes <lb/>
tamen commentatores auctoritate Ari&longs;t. decepti pro ip&longs;o &longs;tarent, dubius, <lb/>
<expan abbr="anceps&qacute;">ancepsque</expan>; diu h&aelig;&longs;i, neque quid quam mea Minerua a&longs;&longs;erere au&longs;us &longs;um, &longs;ed P. <lb/>
<!-- REMOVE S-->Clauium pr&aelig;ceptorem meum per literas con&longs;ului, qui in hunc modum hu&shy;<lb/>
mani&longs;&longs;im&egrave; re&longs;pondit; cubus implet locum quater &longs;umptus, ad idem enim <lb/>
punctum quatuor cubi coaptantur: &longs;ic etiam pyramis &longs;exies &longs;umpta, &longs;eu &longs;ex <lb/>pyramides ad idem punctum iunct&aelig; ratione &longs;ub&longs;tantium <expan abbr="triangulor&utilde;">triangulorum</expan> &aelig;qui&shy;<lb/>
laterorum. </s>
          <s id="s.001577">Verum hac ratione non videntur implere locum &longs;olidum, fa&shy;<lb/>teor; &longs;ed tamen Ari&longs;t. in eo tex. <!-- REMOVE S-->non loquitur de repletione loci &longs;olidi. </s>
          <s id="s.001578">h&aelig;c <lb/>
ip&longs;e. </s>
          <s id="s.001579">&longs;i igitur libeat Ari&longs;totelem, quod fort&egrave; Clauius intendebat defendere, <lb/>
dicendum e&longs;t cum eo Ari&longs;t non loqui de repletione loci &longs;olidi: <expan abbr="neq;">neque</expan> loqui <lb/>
de cubo, &amp; Tetraedro, quatenus &longs;unt corpora, &longs;ed quatenus habent &longs;uper&shy;<lb/>
ficies, cubus quidem &longs;ex quadratas, Tetraedrum autem quatuor &aelig;quilate&shy;<lb/>
ras &longs;uperficies, qu&aelig; du&aelig; figur&aelig;, vt &longs;upra in hoc textu vidimus, replent lo&shy;<lb/>
cum: <expan abbr="atq;">atque</expan> hoc modo facimus Ari&longs;totelem non formaliter loquentem. </s>
          <s id="s.001580">ex&shy; <lb/>
aduers&ograve; ne videamur magis Ari&longs;t. quam veritatem &longs;equi, videtur dicen&shy;<lb/>
dum, Ari&longs;totilem formaliter locutum e&longs;&longs;e, &amp; vt patet ex rationibus &longs;upra <lb/>
allatis de repletione &longs;olidi e&longs;&longs;e intelligendum, vt etiam intellexerunt omnes <lb/>
huius loci expo&longs;itores; Verumtamen ip&longs;um erra&longs;&longs;e, dum plures pyramides <lb/>
replere &longs;olidum exi&longs;timauit. </s>
          <s id="s.001581">Vtrumuis dixerimus, non tamen Ari&longs;t. ab om&shy;<lb/>ni errore vindicabimus. </s>
          <s id="s.001582">Hoc tamen certum e&longs;t, ex pr&aelig;dictis, Gr&aelig;cos om&shy;<lb/>
nes pariter, ac Latinos, illos &longs;equentes, lapos e&longs;&longs;e, a&longs;&longs;erentes duodecim py&shy;<lb/>
ramides complere &longs;olidum locum, <expan abbr="atq;">atque</expan> Dodecaedrum con&longs;tituere; nam py&shy;<lb/>
ramides Dodecaedron con&longs;tituentes non &longs;unt regulares, ide&longs;t, non &longs;unt Te&shy;


<pb pagenum="87" xlink:href="009/01/087.jpg"/>traedra &lpar;de quibus tamen Ari&longs;t. loquitur&rpar; vt patet ex &longs;upra dictis. </s>
          <s id="s.001583">Indul&shy;<lb/>
geas Lector, &longs;i hoc loco nece&longs;&longs;e fuit in Geometri&aelig; penetralia ingredi: ope&shy;<lb/>
r&aelig;pretium enim e&longs;t aliquando ip&longs;is Mathematicis &longs;atisfacere. </s>
          <s id="s.001584">tu ver&ograve;, &longs;i <lb/>
adeo es mathematicis imbutus, con&longs;ule po&longs;tremas demon&longs;tra. </s>
          <s id="s.001585">13. Elem. &amp; <lb/>
pr&aelig;cipu&egrave; &longs;cholium vltimum, vbi plura de his corporibus &longs;citu digni&longs;&longs;ima, <lb/>
<expan abbr="atq;">atque</expan> huc &longs;pectantia reperies ex his omnibus Mathematica, qu&aelig; no&longs;tr&aelig; &longs;unt <lb/>
partes, per&longs;picu&egrave; &longs;atis expo&longs;uimus.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001586">Multo po&longs;t tempore, qu&agrave;m h&aelig;c &longs;crip&longs;eram incidi fort&egrave; in cap. 38. &longs;pecu&shy;<lb/>
lationem 10. Benedicti de placitis Ari&longs;t. <!-- REMOVE S--><expan abbr="reperi&qacute;">reperique</expan>; ab eo vno Ari&longs;t. hoc loco <lb/>
erroris notari, dum a&longs;&longs;eruit duodecim pyramides replere <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> corporeum, <lb/>
ide&longs;t, vt exponit ip&longs;e, &longs;ex pyramides &longs;uper hexagonam aliquam figuram <lb/>
&longs;uperficialem, &amp; &longs;ex &longs;ub eadem, id pr&aelig;&longs;tarent, cum potius maius vacuum <lb/>
remaneat ad quamlibet partium &longs;upra, &amp; infra, quam plenum. </s>
          <s id="s.001587">h&aelig;c ip&longs;e. </s>
          <s id="s.001588">&longs;ed <lb/>
expo&longs;itio i&longs;ta puerili, ne dum Ari&longs;t. ingenio pror&longs;us indigna e&longs;t: vt propte&shy;<lb/>
rea exi&longs;timem ca&longs;u potius eum Ari&longs;t. rect&egrave; reprehendi&longs;&longs;e, quam ex certa <lb/>
&longs;cientia, cum illius erratum maiori errato conetur corrigere. </s>
          <s id="s.001589">Incidi po&shy;<lb/>
&longs;trem&ograve; in Indicem librorum, quem Maurolyius &longs;u&aelig; Co&longs;mographi&aelig; pr&aelig;po&shy;<lb/>
nit, vbi &longs;ic ait: Demon&longs;tramus autem in libello de figuris planis, <expan abbr="&longs;olidis&qacute;">&longs;olidisque</expan>; <lb/>locum replentibus, cubos per &longs;e, pyramides ver&ograve; cum octaedris compactas <lb/>
dumtaxat implere locum, qua in re Auerroem erra&longs;&longs;e pueriliter manife&longs;tum <lb/>
erit. </s>
          <s id="s.001590">Vides igitur tanti viri auctoritate confirmari no&longs;tram &longs;ententiam, py&shy;<lb/>
ramides videlicet per &longs;e, non replere vacuum. </s>
          <s id="s.001591">cum igitur con&longs;tet vnam tan&shy;<lb/>
tum ex figuris &longs;olidis, &longs;iue etiam dicas, vt perperam Ari&longs;t. &amp; alij plures exi&shy;<lb/>
&longs;timarunt, replere totum &longs;olidum; nulla ratione poterunt <expan abbr="elem&etilde;ta">elementa</expan> quatuor, <lb/>
quatuor diuer&longs;is figuris indui, &longs;ed vnum tantummodo, quare reliqua <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> <lb/>
figura remanere nece&longs;&longs;e e&longs;&longs;et: quod e&longs;t omnino inconueniens.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001592"><arrow.to.target n="marg122"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001593"><margin.target id="marg122"/>122</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001594">Tex. 71 <emph type="italics"/>&lpar;Deinde &longs;i terra e&longs;t cubus &amp;c.&rpar;<emph.end type="italics"/> lege definitiones 11. Elem. qu&aelig; &longs;unt <lb/>admodum faciles, ibi reperies definitiones quinque corporum regularium, <lb/>
quorum figuras Plato elementis tribuebat: qua ver&ograve; id ratione faceret, ha&shy;<lb/>
bes in &longs;ph&aelig;ra Clau. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001595">Simpl. <!-- REMOVE S-->etiam hoc loco &longs;atisfacit.</s>
        </p>
      </chap>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.001596"><emph type="italics"/>Ex Quarto de C&oelig;lo.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001597"><arrow.to.target n="marg123"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001598"><margin.target id="marg123"/>123</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001599">Tex. 33. <emph type="italics"/>&lpar;Deinde ad &longs;imiles videtur angulos ignis quidem &longs;ur&longs;um ferri, <lb/>terra autem deor&longs;um, &amp; omnin&ograve; quod grauitatem habet, quare nece&longs;&longs;e <lb/>
est ferri ad medium. </s>
          <s id="s.001600">hoc autem vtrum accidit ad ip&longs;um terr&aelig; medium, <lb/>
an ad vniuer&longs;i, quoniam idem ip&longs;orum &longs;it, alius &longs;ermo e&longs;t&rpar;<emph.end type="italics"/> cum vellet <lb/>
<figure id="id.009.01.087.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/087/1.jpg"/><lb/>
probare Ari&longs;toteles dari <expan abbr="p&utilde;ctum">punctum</expan> quoddam in medio <lb/>
mundi, ad quod grauia de&longs;cendant, &amp; concurrent: <lb/>
&amp; &agrave; quo leuia a&longs;cendat; vtitur, pr&aelig;ter alias, etiam <lb/>
ratione aliqua ex parte mathematica; qu&aelig; e&longs;t huiu&longs;&shy;<lb/>
modi. </s>
          <s id="s.001601">videmus ignem, &amp; c&aelig;tera l&etail;uia a&longs;cendere &agrave; <lb/>
terra &longs;ur&longs;um ad angulos &aelig;quales; &longs;imiliter videmus <lb/>terram, &amp; c&etail;tera grauia de&longs;cendere ad terram deor&shy;<lb/>
&longs;um ad angulos &aelig;quales, quod &longs;ignum e&longs;t omnia i&longs;ta <lb/>
idem mundi medium re&longs;picere: v.g. <!-- REMOVE S-->&longs;it terra in figu&shy;<lb/>
ra pr&aelig;&longs;enti circulus E C D, cuius medium, &longs;ine cen&shy;


<pb pagenum="88" xlink:href="009/01/088.jpg"/>trum A. via, qua a&longs;cendit ignis &longs;it in linea A C B, qu&aelig; facit angulos in &longs;u&shy;<lb/>
perficie terr&aelig; &aelig;quales, nimirum angulos B C D, B C E. &longs;imiliter terra per <lb/>eandem lineam <expan abbr="faci&etilde;s">faciens</expan> eo&longs;dem angulos &aelig;quales de&longs;cendit. </s>
          <s id="s.001602">linea autem, qu&aelig; <lb/>
facit tales angulos tendit ad centrum &longs;ph&aelig;r&aelig; A, vt patet ad &longs;en&longs;um in figu&shy;<lb/>
ra, &amp; probari pote&longs;t geometric&egrave; ex primis tertij Elem. ex quibus patet tam <lb/>
l&aelig;uia, quam grauia, qu&aelig; per talem lineam ferantur, re&longs;picere centrum A, <lb/>
&longs;ph&aelig;r&aelig;. </s>
          <s id="s.001603">Vtrum autem i&longs;tud centrum &longs;it idem cum <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> totius mundi, alius, <lb/>
inquit, e&longs;t &longs;ermo, hoc e&longs;t, ad a&longs;tronomum pertinet. </s>
          <s id="s.001604">vide igitur hac de re <lb/>
pulchram de&longs;&longs;ertationem apud Clauium in &longs;ph&aelig;ra: qui probat euidenter <lb/>
e&longs;&longs;e vnum, &amp; idem.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001605"><arrow.to.target n="marg124"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001606"><margin.target id="marg124"/>124<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001607"><emph type="italics"/>Hoc loco de&longs;ideratur commentarius in cap. vlt. </s>
          <s id="s.001608">de C&oelig;lo. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001609">cuius loco &igrave;n-<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001610"><arrow.to.target n="marg125"/><lb/>
<arrow.to.target n="marg126"/><lb/>
<emph type="italics"/>terim Lector adeat Di&longs;cur&longs;um Italicum Galil&aelig;i Galil&aelig;i, de his,<emph.end type="italics"/><lb/>
<arrow.to.target n="marg127"/><lb/>
<emph type="italics"/>qu&aelig; in aqua mouentur, ac natant: ubi prop&egrave; finem, plura in hu-<emph.end type="italics"/><lb/>
<arrow.to.target n="marg128"/><lb/>
<emph type="italics"/>ius capitis explicationem affert.<emph.end type="italics"/><lb/>
<arrow.to.target n="marg129"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001611"><margin.target id="marg125"/>125</s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001612"><margin.target id="marg126"/>126</s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001613"><margin.target id="marg127"/>127</s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001614"><margin.target id="marg128"/>128</s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001615"><margin.target id="marg129"/>129</s>
        </p>
      </chap>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.001616"><emph type="italics"/>Ex Lib. 2. de Generatione, &amp; Corruptione.<emph.end type="italics"/><lb/>
<arrow.to.target n="marg130"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001617"><margin.target id="marg130"/>130</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001618">Tex. 56. <emph type="italics"/>&lpar;ldeoqu&eacute; non prima latio cau&longs;a Generationis, &amp; Corruptionis e&longs;t, <lb/>
&longs;ed qu&aelig; &longs;ecundum obliquum circulum, in hac enim &amp; continuum vnum <lb/>
e&longs;t &amp; moueri duobus motibus&rpar;<emph.end type="italics"/> per primam lationem intelligit mo&shy;<lb/>tum primi mobilis, qui &longs;it &longs;uper polis mundi, quo Stell&aelig; omnes <lb/>
ab oriente in occidentem rect&agrave; feruntur. </s>
          <s id="s.001619">per obliquum ver&ograve; circulum in&shy;<lb/>
telligit Zodiacum, qui obliquus e&longs;t, quia poli eius &longs;unt alij &agrave; polis mundi, &amp; <lb/>
quia non tendit rect&agrave; ab ortu ad occa&longs;um, &longs;ed in &longs;ph&aelig;ra mundi tran&longs;uer&shy;<lb/>
&longs;us e&longs;t, &amp; deflectit &agrave; &longs;eptentrione in meridiem, quamuis non rect&agrave;, vt in <lb/>
&longs;ph&aelig;ra explicari &longs;olet. </s>
          <s id="s.001620">motus ergo Planetarum, qui fit &longs;ecundum hunc cir&shy;<lb/>
culum, &amp; ip&longs;e obliquus, &amp; tran&longs;uer&longs;us codem modo erit; ferrentur que per <lb/>
eum &agrave; Borea ad Au&longs;trum, &amp; &egrave; conuer&longs;o; ex quo acce&longs;&longs;u, &amp; rece&longs;&longs;u efficiunt <lb/>
&aelig;&longs;tatem, &amp; hyemem, item generationes, &amp; corruptiones. </s>
          <s id="s.001621">Sol porr&ograve;, &amp; pla&shy;<lb/>
net&aelig;, qui motibus proprijs hunc circulum peragunt, dicuntur moueri duo&shy;<lb/>
bus motibus, &amp; quidem contrarijs: quoniam dum Sol. </s>
          <s id="s.001622">v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->per Zodiacum <lb/>
graditur motu proprio, interim etiam &agrave; primo mobili fertur ab ortu in oc&shy;<lb/>
ca&longs;um: ex quibus duobus motibus fit vnus tantum Solis motus &longs;piralis, qui <lb/>
mixtus e&longs;t, ide&longs;t, qui fit &agrave; duobus motoribus; vnde re vera Sol non mouetur <lb/>
duobus motibus contrarijs re ip&longs;a di&longs;tinctis; hoc enim impo&longs;&longs;ibile e&longs;t: &longs;ed <lb/>
motu mixto ex duobus, qui &longs;piralis e&longs;t, circa mundum de&longs;cribens &longs;piras ab <lb/>
vno tropico ad alterum: qui, vt dixi, cau&longs;atur &agrave; duobus motoribus, qui &longs;unt <lb/>
Sol ip&longs;e, mouens &longs;e ip&longs;um per Zodiacum: &amp; primum mobile mouens in&longs;u&shy;<lb/>
per ip&longs;um Solem, &amp; Zodiacum ab ortu in occa&longs;um circa mundum.</s>
        </p>
      </chap>
      <pb pagenum="89" xlink:href="009/01/089.jpg"/>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.001623"><emph type="italics"/>EX PRIMO METEORORVM.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001624"><arrow.to.target n="marg131"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001625"><margin.target id="marg131"/>131</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001626">Svmma 1. cap. 3. <emph type="italics"/>&lpar;Moles autem terr&aelig; quanta &longs;it ad ambientes magnitudi&shy;<lb/>nes, non immanifestum, iam enim vi&longs;um est per a&longs;trologica theoremata, <lb/>
quod mult&ograve; etiam quibu&longs;dam a&longs;tris est minor&rpar;<emph.end type="italics"/> Quantitas terr&aelig; non &longs;o&shy;<lb/>
lum ab&longs;olut&egrave; con&longs;iderata, ab A&longs;tronomis explorata habetur, vt vi&shy;<lb/>
dere e&longs;t in &longs;ph&aelig;ra Clauij; &longs;ed etiam re&longs;pectiu&egrave; con&longs;iderata, ide&longs;t re&longs;pectu <lb/>
aliorum elementorum, &amp; ip&longs;orum etiam a&longs;trorum; cuius demon&longs;trationes <lb/>
&longs;unt partim in libello Ari&longs;tarchi Samij, de magnitudine, &amp; di&longs;tantia Solis, <lb/>
&amp; Lun&aelig;, partim apud Ptol&aelig;meum in magna Syntaxi, &longs;iue Almage&longs;to: par&shy;<lb/>
tim apud Albategnium de &longs;cientia &longs;tellarum: partim demum apud Ticho&shy;<lb/>
nem Brahe. </s>
          <s id="s.001627">Porr&ograve; facile e&longs;t demon&longs;trare Solem e&longs;&longs;e terra mult&ograve; maiorem, <lb/>
terram ver&ograve; maiorem Luna, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>; ex eclyp&longs;i lunari, cuius imaginem habes <lb/>
in figura &longs;equenti; vbi vmbra terr&aelig; e&longs;t D B E, in quam Luna nigricans im&shy;<lb/>
mergitur, ac lumine deficit, reliqua cognitu &longs;unt facilia: quia igitur A&longs;tro&shy;<lb/>
nomi ob&longs;eruarunt vmbram terr&aelig; paul&ograve; &longs;upra Lunam pertingere, cum &longs;upe&shy;<lb/>
riora a&longs;tra non adeat, hinc collegerunt eam nece&longs;&longs;ari&ograve; e&longs;&longs;e acuminatam, &longs;eu <lb/>
conicam, vt figura refert. </s>
          <s id="s.001628">Cum ergo terra vmbram proijciat turbinatam, <lb/>
nece&longs;&longs;ari&ograve; corpus Solis, quod ip&longs;am illuminat, eadem maior erit: quoti&shy;<lb/>
diana enim experientia docemur, corpore illuminante exi&longs;tente maiore <lb/>
qu&agrave; &longs;it illuminatum, vmbram proijci fa&longs;tigiatam: cum deinde Solem val&shy;<lb/>
de a terra di&longs;tare certum &longs;it, optim&egrave; infertur, eum re&longs;pectu terr&aelig; e&longs;&longs;e maxi&shy;<lb/>
mum: quanto enim du&aelig; line&aelig;, &longs;iue radij B A, B C. &agrave; terra ad partes Solis <lb/>
<figure id="id.009.01.089.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/089/1.jpg"/><lb/>
magis elongantur, tan&shy;<lb/>
to maius corpus <expan abbr="illu-min&atilde;s">illu&shy;<lb/>
minans</expan> intercipiunt. </s>
          <s id="s.001629">ha&shy;<lb/>
ctenus de magnitudine <lb/>
terr&aelig; ad Solem. </s>
          <s id="s.001630">Cum <lb/>
ver&ograve; Luna eclyp&longs;atio&shy;<lb/>
nis tempore, aliquan&shy;<lb/>
do non &longs;olum tota in <lb/>
vmbr&aelig; vertice lateat, <lb/>
ver&ugrave;m etiam <expan abbr="aliqu&atilde;do">aliquando</expan> <lb/>
moram trahat, euidens <lb/>
e&longs;t, eam e&longs;&longs;e mult&ograve; mi&shy;<lb/>
norem illa vmbr&aelig; par&shy;<lb/>
te, in quam immergi&shy;<lb/>
tur; qu&aelig; pars cum &longs;it <lb/>
conic&aelig; vmbr&aelig; media, <lb/>erit mult&ograve; gracilior <lb/>
qu&agrave;m &longs;it ip&longs;a terra. <lb/>
</s>
          <s id="s.001631">Ex quo manife&longs;t&egrave; apparet, Lunam, qu&aelig; illa vmbra minor e&longs;t, e&longs;&longs;e &agrave; fortio&shy;<lb/>
ri mult&ograve; minorem ip&longs;a terre&longs;tri mole. </s>
          <s id="s.001632">Atque h&aelig;c de comparatione terr&aelig; <lb/>
ad Lunam. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001633">harum rerum demon&longs;trationes exactiores pertractare non e&longs;t <lb/>
huius loci.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001634"><arrow.to.target n="marg132"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001635"><margin.target id="marg132"/>132</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001636">Eodem cap. <emph type="italics"/>&lpar;Con&longs;iderantes vtique, qu&aelig; nunc o&longs;tenduntur per Mathematica<emph.end type="italics"/> <pb pagenum="90" xlink:href="009/01/090.jpg"/><emph type="italics"/>&longs;ufficienter, fort&egrave; vtique de&longs;isterent ab hac puerili opinione; valde enim &longs;implex <lb/>
e&longs;t putare <expan abbr="vnumquodq;">vnumquodque</expan> eorum qu&aelig; feruntur e&longs;&longs;e paruum magnitudinibus, quia vi&shy;<lb/>detur a&longs;picientibus, hinc nobis &longs;ic&rpar;<emph.end type="italics"/> vtinam i&longs;ta, necnon alia his &longs;imilia, qu&aelig; <lb/>
pa&longs;&longs;im apud Ari&longs;t. occurrunt, <expan abbr="pleriq;">plerique</expan> no&longs;tr&aelig; &aelig;tatis con&longs;iderarent, qui nulla <lb/>
ratione probari po&longs;&longs;e exi&longs;timant, Solem, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->terra e&longs;&longs;e centies &longs;exagies &longs;e&shy;<lb/>
xies maiorem; &longs;ed etiam, quod peius e&longs;t, negant e&longs;&longs;e maiorem; ad demon&shy;<lb/>
&longs;trationes autem a&longs;tronomicas dicunt &longs;e exi&longs;timare eas e&longs;&longs;e fallaces; at que <lb/>impo&longs;&longs;ibile e&longs;&longs;e nos res adeo &agrave; nobis di&longs;tantes &longs;ufficienter perue&longs;tigare: <lb/>
quanto &longs;apientius, ac prudentius eorum Magi&longs;ter Ari&longs;t. alibi &longs;&aelig;pius, &longs;ed hoc <lb/>
pr&aelig;cipu&egrave; loco; quippe qui Mathematicis &longs;ufficienter excultus erat; quibus <lb/>
i&longs;ti de&longs;tituti, nullo vnquam modo ve&longs;tigia pr&aelig;ceptoris a&longs;&longs;equi poterunt.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001637"><arrow.to.target n="marg133"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001638"><margin.target id="marg133"/>133</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001639">Summa 1. cap. 4. <emph type="italics"/>&lpar;Qu&aelig; igitur astrorum e&longs;t, velox quidem; long&egrave; autem: qu&aelig; <lb/>ver&ograve; Lun&aelig; deor&longs;um quidem, tarda autem: qu&aelig; autem Solis ambo h&aelig;c habet &longs;uffi&shy;<lb/>
cienter&rpar;<emph.end type="italics"/> qu&aelig; igitur a&longs;trorum, ide&longs;t latio a&longs;trorum e&longs;t velox, &longs;ed procul &agrave; ter&shy;<lb/>
ra; Lun&aelig; ver&ograve; latio terr&aelig; quidem proxima, tarda tamen: at ver&ograve; Solis la&shy;<lb/>
tio medio modo &longs;e habet inter vtrumque, ide&longs;t, quia <expan abbr="neq;">neque</expan> nimis vt a&longs;tra di&shy;<lb/>
&longs;tat, <expan abbr="neq;">neque</expan> tard&egrave; &longs;icut Luna circunfertur. </s>
          <s id="s.001640">exi&longs;timo Ari&longs;t. loqui de motu diur&shy;<lb/>
no, quia &longs;ecundum hunc a&longs;tra inerrantia &longs;unt Sole citatiora, Sol ver&ograve; ip&longs;a <lb/>
Luna citior. </s>
          <s id="s.001641">Verumenimuer&ograve; illud non pr&aelig;tereundum, quod plurium inua&shy;<lb/>
luerit opinio exi&longs;timantium Ari&longs;t. his verbis, Solem &longs;upra Lunam proxim&egrave; <lb/>
colloca&longs;&longs;e; quod tamen ex ip&longs;is nullo pacto deduci pote&longs;t; &longs;ed &longs;olummodo <lb/>
ip&longs;um &longs;upra Lunam colloca&longs;&longs;e. </s>
          <s id="s.001642">quod &longs;i ita &longs;en&longs;i&longs;&longs;et venia dignus haberetur, <lb/>
cum tunc temporis nondum fort&egrave; adinuent&aelig; e&longs;&longs;ent demon&longs;trationes ill&aelig; <lb/>
a&longs;tronomic&aelig;, quibus ordo Planetarum certi&longs;&longs;im&egrave; con&longs;tat, <expan abbr="Sol&qacute;">Solque</expan>; medius in&shy;<lb/>
ter Planetas collocatur. </s>
          <s id="s.001643">At ver&ograve; nulla ratione ferendi &longs;unt <expan abbr="quicunq;">quicunque</expan> no&longs;tra <lb/>
hac tempe&longs;tate non &longs;olum Ari&longs;t. ita &longs;en&longs;i&longs;&longs;e, &longs;ed etiam contra firmi&longs;&longs;imas <lb/>
aftronomorum demon&longs;trationes, quibus ade&ograve; Ari&longs;t. deferebat, vnica, vt pu&shy;<lb/>
tant ip&longs;ius auctoritate fulti, Solem &longs;ecundum &agrave; Luna locum occupare om&shy;<lb/>
ni ope defendunt.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001644"><arrow.to.target n="marg134"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001645"><margin.target id="marg134"/>134</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001646">Summa 2. cap. 3. <emph type="italics"/>&lpar;Quod accidit circa Mercurij stellam, quia enim modicum <lb/>
<expan abbr="&longs;upera&longs;c&etilde;dis">&longs;upera&longs;cendis</expan>, &longs;&aelig;p&egrave; non apparet, it a vt po&longs;t tempus multum appareat&rpar;<emph.end type="italics"/> quod Mer&shy;<lb/>
curius non ni&longs;i rar&ograve; con&longs;pici po&longs;&longs;it, cau&longs;a e&longs;t, quia parum &agrave; Sole elongatur, <lb/>
&longs;iue ip&longs;um antecedat, &longs;iue &longs;ub&longs;equatur. </s>
          <s id="s.001647">ex quo fit, vt diu fer&egrave; &longs;imul cum So&shy;<lb/>le circumferatur, &amp; propterea &longs;iue oriatur, &longs;iue occidat, parum &longs;upra ho&shy;<lb/>
rizontem eleuatus apparere pote&longs;t, quod Ari&longs;t. ait modicum <expan abbr="&longs;upera&longs;c&etilde;dit">&longs;upera&longs;cendit</expan>. <lb/>
</s>
          <s id="s.001648">vnde fit tum propter nimiam Solis vicinitatem, cuius lumine tegitur; tum <lb/>
propter vapores, qui horizonti vt plurimum incumbunt, vt rar&ograve;, &amp; po&longs;t ma&shy;<lb/>
gna temporis interualla con&longs;piciatur. </s>
          <s id="s.001649">non me fugit h&aelig;c omnia ab a&longs;trono&shy;<lb/>
mis per epiciclum excu&longs;ari; &longs;ed ego mediocritati eorum, in quorum gra&shy;<lb/>
tiam h&aelig;c &longs;cribo, con&longs;ultum volo.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001650"><arrow.to.target n="marg135"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001651"><margin.target id="marg135"/>135</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001652">Eodem cap. <emph type="italics"/>&lpar;Ad au&longs;trum autem quando feratur, copiam quidem habere tal&iacute;s <lb/>humiditatis, &longs;ed quia parua e&longs;t &longs;ectio circuli, qu&aelig; &longs;uper terram, qu&aelig; autem deor&shy;<lb/>
&longs;um multiplex, non po&longs;&longs;e vi&longs;um hominum fractum ferri ad Solem, <expan abbr="neq;">neque</expan> ip&longs;i tropico <lb/>
au&longs;trino appropinquanti; <expan abbr="neq;">neque</expan> in &aelig;&longs;tiuis ver&longs;ionibus exi&longs;tente Sole. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001653">quapropter in <lb/>
lis quidem locis neque fieri cometem ip&longs;um. </s>
          <s id="s.001654">quando ver&ograve; ad Boream &longs;ubdefecerit, <lb/>accipere comam, quia magna e&longs;t circunferentia, qu&aelig; e&longs;t &longs;upra horizontem; qu&aelig; au-<emph.end type="italics"/>


<pb pagenum="91" xlink:href="009/01/091.jpg"/><emph type="italics"/>tem e&longs;t &longs;ubtus, pars circuli parua; facil&egrave; enim vi&longs;um hominum pertingere tunc ad <lb/>
Solem&rpar;<emph.end type="italics"/> cur cometa in regione au&longs;trali vltra Solis, <expan abbr="anni&qacute;">annique</expan>; vias con&longs;titutus <lb/>non appareret, cau&longs;am referebat Hippocrates paruitatem circuli, quem <lb/>
motu diurno cometa de&longs;cribebat, ob quam ade&ograve; parum &longs;upra horizontem <lb/>
attolleretur, vt <expan abbr="n&otilde;">non</expan> po&longs;&longs;et vi&longs;us no&longs;ter ab ip&longs;o ad Solem reflecti; quod &longs;ecun&shy;<lb/>
dum ip&longs;um erat nece&longs;&longs;arium ad cometarum apparitionem. </s>
          <s id="s.001655">loquitur igitur <lb/>Hippocrates de circulis, quos diurna conuer&longs;ione cometes circumducit, qui <lb/>
omnin&ograve; &longs;imiles &longs;unt ijs, quos etiam Sol, <expan abbr="reliqua&qacute;">reliquaque</expan>; a&longs;tra eodem motu de &longs;i&shy;<lb/>
gnant. </s>
          <s id="s.001656">qui quidem omnes in no&longs;tra &longs;ph&aelig;ra obliqua ita &longs;e habent, vt ij, qui <lb/>&longs;unt vltra &aelig;quatorem ad Capricorni tropicum, minus &longs;upra horizontem <lb/>extent, qu&agrave;m infra deprimantur, &amp; tanto minus, quanto magis ab &aelig;quato&shy;<lb/>re in au&longs;trum recedunt: contra ver&ograve; faciunt, qui citra &aelig;quatorem ad Can&shy;<lb/>cri conuer&longs;ionem collocantur, quanto enim magis ab &aelig;quatore in boream <lb/>
remouentur, tant&ograve; eorum &longs;ectio, qu&aelig; e&longs;t &longs;upra horizontem, maior e&longs;t ea, <lb/>
qu&aelig; infra horizontem latet. </s>
          <s id="s.001657">qu&aelig; quidem omnia clara &longs;unt adhibita &longs;ph&aelig;ra <lb/>
materiali, quam &longs;i ad tuam poli eleuationem accommodaueris, illic&ograve; vi&shy;<lb/>
debis tropici, Cancri &longs;ectionem, qu&aelig; e&longs;t &longs;upra horizontem multo maiorem <lb/>
ea, qu&aelig; e&longs;t infra. </s>
          <s id="s.001658">oppo&longs;itum ver&ograve; in altero Capricorni tropico, cuius mini&shy;<lb/>
mam portionem &longs;upra, maximam ver&ograve; infra horizontem exi&longs;tere videbis. <lb/>
</s>
          <s id="s.001659">Idem proportionaliter imaginari debes de circulis, quos cometa tam vltra <lb/>
Capricornum, qu&agrave;m citra Cancrum delineat; nam eorum, qui &longs;unt vltra <lb/>
Capricornum ad au&longs;trum minores adhuc &longs;ectiones &longs;upra horizontem exi&shy;<lb/>
&longs;terent, qu&agrave;m opus &longs;it ad cometen &longs;pectandum. </s>
          <s id="s.001660"><expan abbr="At&qacute;ue">Atque</expan> h&aelig;c cau&longs;a e&longs;t ex &longs;en&shy;<lb/>
tentia Hippocr. <!-- REMOVE S-->cur in illa au&longs;trali plaga <expan abbr="n&utilde;quam">nunquam</expan> cometes effulgeat. </s>
          <s id="s.001661">&egrave; con&shy;<lb/>
trario autem, quia ad boream &longs;ectiones ill&aelig; maxim&aelig; &longs;unt, <expan abbr="apt&aelig;&qacute;">apt&aelig;que</expan>; ad refra&shy;<lb/>
ctionem vi&longs;us no&longs;tri v&longs;que ad Solem, idcirc&ograve; in hac mundi parte cometas <lb/>
con&longs;picere &longs;olemus. </s>
          <s id="s.001662">Reliqua Vicomercatus, <expan abbr="atq;">atque</expan> Alexand. <!-- REMOVE S-->optim&egrave; expli&shy;<lb/>
cant, quos tu con&longs;ule, ne actum agatur.</s>
        </p>
      </chap>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.001663"><emph type="italics"/>In cap. 4. &longs;umm&aelig; 2. lib. 1. Meteor. <!-- REMOVE S-->de Cometis.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001664"><arrow.to.target n="marg136"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001665"><margin.target id="marg136"/>136</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001666">In pr&aelig;&longs;enti cap. <!-- REMOVE S-->Ari&longs;t. &longs;uam de Cometis &longs;ententiam exponit: Come&shy;<lb/>
tam nimirum infra Lunam in elementari mundo procreari, &amp; ignitum <lb/>
quoddam Meteoron, ex lenta, pingui, <expan abbr="&longs;icca&qacute;">&longs;iccaque</expan>; materia &agrave; terra in &longs;u&shy;<lb/>
premam aeris regionem attracta, exi&longs;tere; <expan abbr="ibi&qacute;">ibique</expan>; rapti aeris calore, <lb/>
vel elementi ignis &lpar;quod illic e&longs;&longs;e putat&rpar; vicinitate, vel etiam vi a&longs;trorum <lb/>
incendi, <expan abbr="atq;">atque</expan> impelli. </s>
          <s id="s.001667">Han&cacute; porr&ograve; opinionem &amp; &longs;i probabilibus tantum ra&shy;<lb/>
tionibus confirmatam vulg&ograve; tamen <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad hanc diem receptam, cum fal&shy;<lb/>
&longs;am e&longs;&longs;e a&longs;tronomi exi&longs;timent, non erit abs re rationes eas ex &longs;ecundo pro&shy;<lb/>
gymn. </s>
          <s id="s.001668">Tichonis volumine, de&longs;umptas hic breuiter referre, quibus a&longs;trono&shy;<lb/>
mus ille eos &longs;upra Lunam in &aelig;therea regione collocauit: quas quidem ra&shy;<lb/>
tiones ille ex diuturnis ob&longs;eruationibus per exqui&longs;ita organa factis adinue&shy;<lb/>
nit: ea&longs;que Mathematicis linearum, ac numerorum demon&longs;trationibus <lb/>
explicauit.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001669">Prima. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001670">&longs;ed vt ab auctoritate, in quam obiter incidimus <expan abbr="initi&utilde;">initium</expan> faciamus, <lb/>non e&longs;t exi&longs;timandum nonnullos &longs;olum ex recentioribus id con&longs;tanter a&longs;&longs;e&shy;<pb pagenum="92" xlink:href="009/01/092.jpg"/>uera&longs;&longs;e, &longs;ed &longs;uperiori etiam &aelig;tate id ip&longs;um Hieron. </s>
          <s id="s.001671">Cardan. <!-- REMOVE S-->libro de &longs;ubtili&shy;<lb/>
tate conatus e&longs;t, <expan abbr="neq;">neque</expan> irrito conatu, demon&longs;trare; qui pr&aelig;terea idem cum <lb/>&longs;e ip&longs;o &longs;en&longs;i&longs;&longs;e ait Albumazar. </s>
          <s id="s.001672">quibus etiam ex antiquis Seneca annumeran&shy;<lb/>
dus e&longs;t. </s>
          <s id="s.001673">pr&etail;dicti autem recentiores omnes varijs demon&longs;trationibus ex ac&shy;<lb/>curata ob&longs;eruatione erutis illud cert&ograve; certius confirmare contendunt: <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>; <lb/>
non in vno dumtaxat, &longs;ed in <expan abbr="quinq;">quinque</expan> cometis; quorum demon&longs;trationes apud <lb/>
Tychonem partim in progymn. </s>
          <s id="s.001674">partim in epi&longs;t. <!-- REMOVE S-->fu&longs;ius explicatas reperies.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001675">2. Quarum poti&longs;&longs;ima illa e&longs;t, qu&aelig; ex parallaxi, &longs;eu a&longs;pectus diuer&longs;itate <lb/>
de&longs;umitur, certi&longs;&longs;imum enim e&longs;t lumen illud e&longs;&longs;e altero &longs;ublimius, quod mi&shy;<lb/>
norem exhibet parallaxim: expertos autem &longs;e e&longs;&longs;e hi omnes, affirmant ho&shy;<lb/>
&longs;ce quinque cometas mult&ograve; minorem pati parallaxim, quam Lunam; im&ograve; <lb/>
quempiam minorem, qu&agrave;m Sol ip&longs;e patiatur, quo po&longs;ito manife&longs;t&egrave; conuin&shy;<lb/>
ceretur eos omnes &longs;upra Lunam in &aelig;therea regione efful&longs;i&longs;&longs;e.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001676">3. Ratio, qua etiam ante nouas ob&longs;eruationes vti &longs;olebant, de&longs;umitur <lb/>
ex motu comet&aelig; diurno, quo &longs;cilicet oritur, &amp; occidit, quemadmodum c&aelig;&shy;<lb/>
tera &longs;ydera, hoc e&longs;t &longs;patio 24. horarum diurnam conuer&longs;ionem circa totam <lb/>
terram ab&longs;oluit. </s>
          <s id="s.001677">&longs;i igitur comete e&longs;&longs;et in &longs;ublimiori aeris regione, vbi c&aelig;te&shy;<lb/>
ra ignita meteora collocantur, <expan abbr="moueretur&qacute;">mouereturque</expan>; diurno motu circa terram, &longs;e&shy;<lb/>
queretur nece&longs;&longs;ari&ograve; eum tanta velocitate videri &agrave; nobis circumferri, vt po&shy;<lb/>
tius fulgor quidam, &longs;eu radius pertran&longs;iens ab oriente in occidentem appa&shy;<lb/>
reret, quam &longs;tella qu&etail;dam: <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>; propter propinquitatem; a&longs;tra enim ob ni&shy;<lb/>
miam di&longs;tantiam videntur tard&egrave; moueri, quamuis veloci&longs;&longs;im&egrave; moueantur.</s>
        </p>
        <figure id="id.009.01.092.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/092/1.jpg"/>
        <p type="main">
          <s id="s.001678">Quod melius ex &longs;equenti figura <lb/>
<expan abbr="c&otilde;uincitur">conuincitur</expan>, vbi circulus interior e&longs;t <lb/>
terra, cuius &longs;emidiameter A B. cir&shy;<lb/>
culus ver&ograve; exterior e&longs;t comet&aelig; gy&shy;<lb/>
rus, quem ip&longs;e &longs;patio 24. horarum <lb/>
percurrit, qui &longs;ecundum veram pro&shy;<lb/>
portionem deberet adhuc ip&longs;i terr&aelig; <lb/>
propinquior, ac proinde minor e&longs;&longs;e, <lb/>
iuxta aeris &longs;upremam partem. </s>
          <s id="s.001679">hori&shy;<lb/>
zon e&longs;t recta D C, tangens terram in <lb/>
B, vbi e&longs;t oculus no&longs;ter, qui nihil in&shy;<lb/>
fra ip&longs;am D C, videre pote&longs;t; quare <lb/>
&longs;i cometa 24. horarum totum gyrum <lb/>
D C E, percurrit, non videbitur, ni&longs;i <lb/>
quando percurret portionem D C, <lb/>
&longs;upra horizontem; qu&aelig; quidem por&shy;<lb/>
tio, <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;emihor&aelig; re&longs;ponderet, &longs;i fi&shy;<lb/>
gura iuxta veram proportionem con&longs;trueretur. </s>
          <s id="s.001680">experientia tamen con&longs;tat, <lb/>
cometas videri &longs;upra horizontem tot horis, quot &longs;tell&aelig; fix&aelig;, &longs;ub quibus mo&shy;<lb/>
uentur: non ergo e&longs;t in &longs;upremo aere. </s>
          <s id="s.001681">Quod &longs;i fiat figura, in qua exterior <lb/>
comet&aelig; ambitus ade&ograve; magnus &longs;it, vt ip&longs;ius portio D C, &longs;upra horizontem <lb/>
exi&longs;tens, re&longs;pondeat tempori, quo cometa &longs;upra no&longs;trum pariter horizon&shy;<lb/>
tem &longs;pectatur, ea figura terr&aelig; &longs;emidiametrum A B. toties multiplicabit, vt <lb/>
ip&longs;i Lun&aelig; circuitui proxim&egrave; accedat.</s>
        </p>
        <pb pagenum="93" xlink:href="009/01/093.jpg"/>
        <p type="main">
          <s id="s.001682">Pr&aelig;terea aiunt, quis &longs;an&aelig; mentis dixerit, Meteoron vllum ex materia <lb/>
vaga, ac fluxa con&longs;tans, po&longs;&longs;e tanta pernicitate moueri, vt diurnam con&shy;<lb/>
uer&longs;ionem ab&longs;oluat? </s>
          <s id="s.001683">vnde illi motus i&longs;te? </s>
          <s id="s.001684">pr&aelig;&longs;ertim cum videamus c&aelig;tera <lb/>
ignita meteora e&longs;&longs;e ad modum temporanea, <expan abbr="atq;">atque</expan> euanida.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001685">4. Comprobationem nobis &longs;uppeditant ex via, &longs;eu ductus circuli, quem <lb/>
toto durationis tempore proprio cur&longs;u de&longs;ignarunt: pr&aelig;dicti <expan abbr="namq;">namque</expan> quin&shy;<lb/>
que comet&aelig; motu &longs;ibi proprio, quo ab occidente non omnin&ograve; orientem <lb/>
ver&longs;us, &longs;ed ad aquilonem deflectentes ab initio &longs;u&aelig; apparitionis, <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad vl&shy;<lb/>timum finem exqui&longs;iti&longs;&longs;im&egrave; portionem circuli maximi in c&etail;lo de&longs;ignarunt; <lb/>non aliter qu&agrave;m Sol proprio motu per eclypticam in c&oelig;lo mundi &longs;ph&aelig;ram <lb/>
in duo &aelig;qualia diuidentem de&longs;cribit. </s>
          <s id="s.001686">necnon aliter ac Luna &longs;uum iter per <lb/>
circulum maximum c&oelig;lum bifariam diuidentem perficit. </s>
          <s id="s.001687">quapropter co&shy;<lb/>
metas ho&longs;ce <expan abbr="n&otilde;">non</expan> minus quam Sol, vel Luna in ip&longs;o &aelig;there &longs;patiatos e&longs;&longs;e con&shy;<lb/>
tendunt. </s>
          <s id="s.001688">qui enim, aiunt, fieri potui&longs;&longs;et, &longs;i in mundo elementari flagra&longs;&longs;ent, <lb/>
vt tam regulari, <expan abbr="atq;">atque</expan> con&longs;tanti ductu circuli maximi portionem tam exact&egrave; <lb/>
delinea&longs;&longs;ent, quam quidem inter elementa vagum, <expan abbr="atq;">atque</expan> in&longs;tabilem pro ma&shy;<lb/>
teri&aelig; in&longs;tabilitate exercere debui&longs;&longs;ent?</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001689">5. Adde, quod in maximo hoc circulo de&longs;cribendo, etiam &longs;i in&aelig;quali ve&shy;<lb/>
locitate vi&longs;i &longs;int moueri, in&aelig;qualitatem tamen illam regularem <expan abbr="vbiq;">vbique</expan> &longs;em&shy;<lb/>
per &longs;eruauerunt, in principio quidem velociores, deinde &longs;ucce&longs;&longs;iu&egrave;, &amp; pro&shy;<lb/>
portionaliter velocitatem illam &longs;imili analogia &longs;emper &longs;eruata <expan abbr="inhibuer&utilde;t">inhibuerunt</expan>, <lb/>
nullo igitur pacto inordinatam in&aelig;qualitatem, qua &agrave; tardiore motu &longs;ubito <lb/>
in celeriorem, &amp; rur&longs;us &longs;tatim ab hoc in <expan abbr="ill&utilde;">illum</expan> pro&longs;ilirent exhibuerunt: prout <lb/>
omnia Meteora, qu&aelig; in mundi parte elementari ex flammanti materia ge&shy;<lb/>
nerantur, talem di&longs;parem, <expan abbr="atq;">atque</expan> incon&longs;tantem motum obtinere cernuntur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001690">6. Argumento pr&aelig;terea e&longs;t cometas ho&longs;ce minim&egrave; elementares fui&longs;&longs;e, <lb/>quod hic eorum proprius motus, quo maximo illo tramite ferebantur, nun&shy;<lb/>
quam tantus fuit, vt proprium Lun&aelig; motum, vel tardi&longs;&longs;imum ad&aelig;quauerit, <lb/>
qu&aelig; quidem cum lenti&longs;&longs;ima e&longs;t plus denis gradibus vna die promouetur; <lb/>
cum tamen comet&aelig; initio cum veloci&longs;&longs;imi &longs;unt non multum vltra quinos <lb/>
gradus diurno motu progre&longs;&longs;i &longs;int, vt ob id long&egrave; &longs;upra Lunam cur&longs;um &longs;uum <lb/>
ab&longs;olui&longs;&longs;e manife&longs;t&egrave; comprobari po&longs;&longs;it: quo enim &longs;ydera magis &agrave; terra at&shy;<lb/>
tolluntur, <expan abbr="octau&aelig;&qacute;">octau&aelig;que</expan>; &longs;ph&aelig;r&aelig; propius accedunt, e&ograve; tardioribus proprijs la&shy;<lb/>tionibus proferuntur: ita vt &longs;tell&aelig; i&longs;t&aelig; c&oelig;lo ad&longs;cititi&aelig; &longs;upra Lunam admo&shy;<lb/>
dum euehend&aelig; videantur. </s>
          <s id="s.001691">Quod &longs;i in &longs;uprema aeris regione conflagrarent, <lb/>
qua nam ratione vn&agrave; cum toto c&oelig;lo diurnam conuer&longs;ionem ab&longs;olui&longs;&longs;ent: <lb/>
<expan abbr="neq;">neque</expan> enim putandum e&longs;t &longs;upremum hunc aeris limbum eadem perne citate, <lb/>
qua c&oelig;le&longs;tes orbes, verum minori admodum im&ograve; tardi&longs;&longs;im&egrave; &agrave; diurno mo&shy;<lb/>
tu, &longs;i tamen eo rapitur circumduci.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001692">7. Tandem argumentum ex ip&longs;orum duratione de&longs;umatur. </s>
          <s id="s.001693">c&aelig;tera nam&shy;<lb/>
que meteora &longs;tatim <expan abbr="atq;">atque</expan> apparuerint, veluti temporanea pror&longs;us, <expan abbr="atq;">atque</expan> eua&shy;<lb/>
nida extinguuntur: At ver&ograve; comet&aelig; ad men&longs;em aliquando integrum per&shy;<lb/>
&longs;euerant. </s>
          <s id="s.001694">qu&igrave; igitur fieri potuerit, vt in hac corruptibili <expan abbr="m&utilde;di">mundi</expan> parte ex ma&shy;<lb/>teria ade&ograve; fluxa, &amp; vaga, quam illis Ari&longs;toteles &longs;upponit, tandiu perdura&shy;<lb/>
re potui&longs;&longs;ent.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001695"><expan abbr="Atq;">Atque</expan> h&aelig; &longs;unt rationes, quibus plurimi a&longs;tronomorum recentiorum, co&shy;


<pb pagenum="94" xlink:href="009/01/094.jpg"/>metas ho&longs;ce motum &aelig;there&aelig; regioni conformem, contr&agrave; quam Ari&longs;t. opi&shy;<lb/>natus e&longs;t, obtinui&longs;&longs;e, manife&longs;tum e&longs;&longs;e volunt; ac proinde eorum locum, &amp; <lb/>
cur&longs;um in c&oelig;le&longs;ti mundi parte extiti&longs;&longs;e, &longs;e comproba&longs;&longs;e exi&longs;timant: qua de <lb/>
re prudentis Lectoris e&longs;to iudicium: <expan abbr="neq;">neque</expan> enim, vt ille cecinit, no&longs;trum e&longs;t, <lb/>
tantas componere lites.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001696">Verumenimuer&ograve; Peripatetica omnis &longs;chola reclamat; C&oelig;lum e&longs;t inge&shy;<lb/>nerabile, &amp; incorruptibile, nihil igitur noui c&oelig;lo pote&longs;t accidere. </s>
          <s id="s.001697">&longs;ed age <lb/>
re&longs;pondent, nonne omnium a&longs;tronomorum con&longs;en&longs;u &longs;tell&aelig; tres nou&aelig; no&longs;tro <lb/>
hoc &longs;&aelig;culo in c&oelig;lo toti mundo con&longs;picu&aelig; illuxerunt? </s>
          <s id="s.001698"><expan abbr="eas&qacute;">easque</expan>; in octaua &longs;ph&aelig;&shy;<lb/>ra re&longs;edi&longs;&longs;e con&longs;tans e&longs;t omnium a&longs;&longs;ertio? </s>
          <s id="s.001699">quarum prior anno 1572. in con&shy;<lb/>
&longs;tellatione Ca&longs;&longs;iope&aelig; apparuit. </s>
          <s id="s.001700">Secunda anno 1600. in Cygno, qu&aelig; nec dum <lb/>
extinguitur. </s>
          <s id="s.001701">Tertia anno 1604. inter Sagittarij &longs;tellas vi&longs;a e&longs;t, de quibus vi&shy;<lb/>
de P. <!-- REMOVE S-->Clauium in &longs;ph&aelig;ra breuiter de illis tractantem: aut &longs;i mauis, &amp; vacat, <lb/>
vide quoad primam primum volumen progymna&longs;matum Tychonis Brahe, <lb/>
vbi etiam aliorum a&longs;tronomorum de eadem certi&longs;&longs;imas commentationes <lb/>
reperies. </s>
          <s id="s.001702">con&longs;ule etiam de reliquis duabus Ioannis Kepleri C&aelig;&longs;are&aelig; Maie&shy;<lb/>
&longs;tatis Mathematici commentaria; &amp; coactus libenter fateberis noui ali&shy;<lb/>
quid c&oelig;lo aduenire po&longs;&longs;e.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001703">Po&longs;trem&ograve; tandem po&longs;&longs;et qui&longs;piam in hunc <expan abbr="mod&utilde;">modum</expan> opponere: etiam &longs;i con&shy;<lb/>
&longs;tet <expan abbr="quinq;">quinque</expan> cometas c&etail;lo oberra&longs;&longs;e, non propterea dicemus reliquos omnes <lb/>
e&longs;&longs;e pariter c&oelig;le&longs;tes, <expan abbr="nullum&qacute;">nullumque</expan>; proinde &longs;ublunarem. </s>
          <s id="s.001704">Huic memorati A&longs;tro&shy;<lb/>
nomi &longs;ic re&longs;ponderent; id quidem mathematica, &amp; infallibili ratione non <lb/>
colligi, im&ograve; aliquot parum infra Lunam extiti&longs;&longs;e, non omnin&ograve; negandum <lb/>
videri: at ver&ograve; in &longs;uperiori aeris plaga, in tam fluxa, ac in&longs;tabili mundi par&shy;<lb/>
te, cometas vnquam efful&longs;i&longs;&longs;e, nemo &longs;ibi ob allatas rationes merit&ograve; per&longs;ua&shy;<lb/>
dere po&longs;&longs;e.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001705"><arrow.to.target n="marg137"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001706"><margin.target id="marg137"/>137</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001707">Summ&aelig; 2. cap. 5. <emph type="italics"/>&lpar;Ad h&aelig;c autem &longs;i quemadmodum o&longs;tenditur in ijs, qu&aelig; cir&shy;<lb/>ca Astrologiam &longs;peculationibus, Solis magnitudo maior e&longs;t qu&agrave;m terr&aelig;; &amp; di&longs;tan&shy;<lb/>
tia mult&ograve; maior a&longs;trorum ad terram qu&agrave;m So is; &longs;icut Solis ad terram qu&agrave;m Lu&shy;<lb/>
n&aelig;; non <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> long&egrave; alicubi &agrave; terra conus, qui &agrave; Sole, conijciet radios, <expan abbr="neq;">neque</expan> vtique <lb/>vmbra terr&aelig;, qu&aelig; vocatur nox, erit apud astra; &longs;ed nece&longs;&longs;e Solem omnia a&longs;tra cir&shy;<lb/>
cun&longs;picere, &amp; nulli ip&longs;orum terram ob&longs;istere&rpar;<emph.end type="italics"/> ex dictis &longs;umma 1. cap. 3. huius, <lb/>
&amp; ex figura ibi de&longs;cripta, facil&egrave; e&longs;t intelligere pr&aelig;&longs;entem locum; nam cum <lb/>
Sol &longs;it mult&ograve; maior terra, vt ibi probatur, ac minus di&longs;ter &agrave; terra qu&agrave;m fix&aelig; <lb/>
&longs;tell&aelig;, magis tamen qu&agrave;m Luna, vt patet ex &longs;olari eclyp&longs;i, &longs;equitur nece&longs;&longs;a&shy;<lb/>
ri&ograve; vmbram terr&aelig;, qu&aelig; nox e&longs;t ip&longs;a, effici turbinatam, &amp; vald&egrave; procul &agrave; ter&shy;<lb/>
ra acumen coni vmbr&aelig; a&longs;cendet, &longs;ed paul&ograve; &longs;upra Lunam conus hic vmbr&aelig; <lb/>
permittet radios Solis &longs;e ip&longs;um ambientes iterum &longs;imul committi, quod il&shy;<lb/>
lis verbis <emph type="italics"/>&lpar;Conijciet radios&rpar;<emph.end type="italics"/> ide&longs;t committet radios expre&longs;&longs;it Ari&longs;t. cum igi&shy;<lb/>
tur vmbra apud Lunam &longs;it &longs;atis gracilis, breui &longs;upra Lunam de&longs;inet, neque <lb/>
vllo pacto ad affixa &longs;ydera protendetur, <expan abbr="neq;">neque</expan> illis tenebras offundet. </s>
          <s id="s.001708">quod <lb/>
etiam experientia confirmat, cum nunquam a&longs;tra illa, qu&aelig; Soli opponuntur, <lb/>
<expan abbr="qu&aelig;&qacute;">qu&aelig;que</expan>; vertex vmbr&aelig; collimat, vllam <expan abbr="pati&atilde;tur">patiantur</expan> eclyp&longs;im. </s>
          <s id="s.001709">quare &longs;ine vllo ter&shy;<lb/>r&aelig; impedimento Sol pote&longs;t affixa omnia &longs;ydera per lu&longs;trare. </s>
          <s id="s.001710">Exactiores ha&shy;<lb/>
rum rerum demon&longs;trationes &longs;unt alterius loci.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001711"><arrow.to.target n="marg138"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001712"><margin.target id="marg138"/>138</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001713">Eodem cap. <emph type="italics"/>&lpar;Amplius autem e&longs;t tertia qu&aelig;dam opinio de ip&longs;o, dicunt enim<emph.end type="italics"/> <pb pagenum="95" xlink:href="009/01/095.jpg"/><emph type="italics"/>quidam lac e&longs;&longs;e reflexionem no&longs;tri vi&longs;us ad Solem; &longs;icut &amp; &longs;tellam comatam; im&shy;<lb/>
po&longs;&longs;ibile autem e&longs;t &amp; hoc, &longs;i enim videns quieuerit &amp; &longs;peculum, &amp; quod videtur <lb/>
omne in eodem puncto &longs;peculi eadem apparebit <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> pars imaginis, &longs;i autem mo&shy;<lb/>
ueatur &longs;peculum, &amp; quod videtur, in eadem quidem di&longs;tantia ad videns, &amp; quie&shy;<lb/>
&longs;cens; ad inuicem autem <expan abbr="neq;">neque</expan> &aelig;qu&egrave; velociter, <expan abbr="neq;">neque</expan> in eadem &longs;emper di&longs;tantia im&shy;<lb/>
po&longs;&longs;ibile eandem imaginem in eadem e&longs;&longs;e parte &longs;peculi. </s>
          <s id="s.001714">Qu&aelig; autem in lactis circu&shy;<lb/>
lo feruntur a&longs;tra, &amp; Sol, ad quem fit reflexio, mouentur manentibus nobis, &amp; &longs;i&shy;<lb/>
militer, &amp; &aelig;qualiter ad nos di&longs;tantia; &agrave; &longs;e ip&longs;is autem non &aelig;qualiter: aliquando <lb/>
enim medijs noctibus Delphin oritur, aliquando ver&ograve; diluculo. </s>
          <s id="s.001715">partes autem lactis <lb/>
e&aelig;dem manent in vnoquoque; atqui non oportebat, &longs;i erat imago, &longs;ed non in ei&longs;dem <lb/>
adhuc e&longs;&longs;et h&aelig;c pa&longs;&longs;io locis&rpar;<emph.end type="italics"/> in his Ari&longs;t. confutat opinionem dicentium Gala&shy;<lb/>
xiam apparere per quandam reflexionem vi&longs;us no&longs;tri ab illa parte c&etail;li, ceu, <lb/>ex quodam &longs;peculo ad Solem: probat autem hoc e&longs;&longs;e impo&longs;&longs;ibile ratione <lb/>
de&longs;umpta ex parte Optices, qu&aelig; dicitur Catoptrica, &longs;iue &longs;pecularia, quia <lb/>
tractat de vi&longs;ione reflexa, qu&aelig; fit mediante &longs;peculo, quam quidem rationem <lb/>
&longs;i vellem mathematic&egrave; explicare, longa nimis, ac pr&aelig;ter in&longs;titutum fieret <lb/>
tractatio. </s>
          <s id="s.001716">Pauca tamen addam, qu&aelig; Ari&longs;totelis <expan abbr="&longs;ent&etilde;tiam">&longs;ententiam</expan> &longs;atis per&longs;picuam <lb/>
reddant. </s>
          <s id="s.001717">&longs;i igitur inquit, Galaxia nihil aliud e&longs;&longs;et qu&agrave;m reflexio no&longs;tri vi&longs;us <lb/>
ex illa c&oelig;li parte, in qua ip&longs;a apparet tanquam ex &longs;peculo ad Solem, ita vt <lb/>nihil aliud ip&longs;a e&longs;&longs;et, qu&agrave;m Sol vi&longs;us per reflexionem ex illa c&oelig;li parte tan&shy;<lb/>
quam &longs;peculo; &longs;equeretur eam non &longs;emper in eadem c&oelig;li parte apparere, <lb/>
&longs;ed modo in vna, modo in alia, ita vt &longs;patio vnius anni totum c&oelig;lum perua&shy;<lb/>
garetur: quod tamen non accidit. </s>
          <s id="s.001718">quod autem illud con&longs;equatur manife&shy;<lb/>
&longs;tum e&longs;&longs;e pote&longs;t ex ob&longs;eruatione eorum, qu&aelig; ex &longs;peculis videntur: tunc enim <lb/>
res per &longs;pe culum vi&longs;a in eadem &longs;peculi parte apparet, quando &amp; videns, &amp; <lb/>
&longs;peculum, &amp; obiectum immota manent: quod &longs;i &amp; &longs;peculum, &amp; obiectum ad <lb/>
inuicem accedant, vel recedant, &longs;eruata tamen eadem ab in&longs;pectore di&longs;tan&shy;<lb/>
tia, nullo modo fieri pote&longs;t, vt eadem imago, in eadem &longs;peculi parte &longs;pe&shy;<lb/>
ctanti videatur, ni&longs;i obiectum &longs;peculo per eandem lineam accedat, &longs;ecun&shy;<lb/>
dum quam illi incidebat. </s>
          <s id="s.001719">At ver&ograve; partibus illis lactei circuli, &longs;iue a&longs;tris, qu&aelig; <lb/>
in eo fulgent, Sol perpetu&ograve; accedit, vel recedit, <expan abbr="neq;">neque</expan> per lineam incidenti&aelig; <lb/>
<expan abbr="e&atilde;dem">eandem</expan>, &longs;eruata tamen eadem &agrave; nobis di&longs;tantia, quod quidem inde patet, quia <lb/>
Delphini con&longs;tellatio, qui in ip&longs;o fer&egrave; lacte exi&longs;tit, <expan abbr="aliqu&atilde;do">aliquando</expan> medijs noctibus, <lb/>
aliquando ver&ograve; mane, aliquando etiam ve&longs;peri oritur; quod inde accidit, <lb/>
quia illi Sol mod&ograve; appropinquat, mod&ograve; coniungitur, mod&ograve; ab eo recedit, <lb/>
quare nece&longs;&longs;e e&longs;&longs;et, vt lacteus orbis, non &longs;emper in ij&longs;dem locis, &longs;ed perpe&shy;<lb/>
tu&ograve; in alijs, <expan abbr="atq;">atque</expan> alijs cerneretur, cuius tamen contrarium videmus. </s>
          <s id="s.001720">ex qui&shy;<lb/>
bus con&longs;tat fal&longs;am omnin&ograve; e&longs;&longs;e eorum &longs;ententiam, qui Galaxiam per huiu&longs;&shy;<lb/>modi reflexionem fieri opinabantur. </s>
          <s id="s.001721">Qu&aelig; dicta &longs;unt de &longs;peculo, &amp; obiecto <lb/>
&longs;atius e&longs;t a&longs;&longs;umpto aliquo &longs;peculo experiri, qu&agrave;m ea pluribus ob&longs;curare: qua <lb/>etiam experientia Ari&longs;t. ratio confirmabitur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001722"><arrow.to.target n="marg139"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001723"><margin.target id="marg139"/>139</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001724">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Qu&aelig; autem in lactis cir culo feruntur astra, &amp; Sol, ad quem fit refle&shy;<lb/>xio, mouentur manentibus nobis, &amp; &longs;imiliter, &amp; &aelig;qualiter ad nos di&longs;tantia &agrave; &longs;e <lb/>
ip&longs;is autem non &aelig;qualiter&rpar;<emph.end type="italics"/> qu&aelig; hic ab Ari&longs;totele dicuntur <expan abbr="n&otilde;">non</expan> &longs;unt v&longs;que quaque <lb/>vera propter apog&aelig;um, ac perig&aelig;um Solis, qu&aelig; quidem duo ab omnibus <lb/>
a&longs;tronomis a&longs;&longs;eruatur: quando igitur Sol e&longs;t in apog&aelig;o, maiori multo in&shy;


<pb pagenum="96" xlink:href="009/01/096.jpg"/>teruallo di&longs;tat &agrave; nobis, qu&agrave;m quando e&longs;t in perig&aelig;o, interuallum enim illud <lb/>
con&longs;tat diametris terr&aelig; duobus, &amp; quadraginta, hoc e&longs;t milliarijs 208000. <lb/>
fer&egrave;, ide&longs;t octonis millibus &longs;upra ducenta millia. </s>
          <s id="s.001725">qu&aelig; differentia facit vt Sol <lb/>
manife&longs;t&egrave; appareat nobis minor apog&aelig;us, qu&agrave;m perig&aelig;us. </s>
          <s id="s.001726">Sol pr&aelig;terea &longs;i&shy;<lb/>
militer ip&longs;is inerrantibus &longs;tellis fit tantumdem modo remotior, modo pro&shy;<lb/>
pinquior: &longs;ed fort&egrave; Ari&longs;t. i&longs;ta non occurrerunt, vel tunc temporis nondum <lb/>
per&longs;pecta erant.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001727"><arrow.to.target n="marg140"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001728"><margin.target id="marg140"/>140</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001729">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Aliquando enim medijs noctibus Delphin oritur&rpar;<emph.end type="italics"/> vt probet, Gala&shy;<lb/>
xiam non &longs;emper &longs;eruare &agrave; Sole di&longs;tantiam eandem, accipit tanquam huius <lb/>
rei &longs;ignum, manife&longs;tum, quod Delphini con&longs;tellatio aliquando medijs no&shy;<lb/>
ctibus oriatur &longs;upra horizontem, aliquando ver&ograve; diluculo; non ide&ograve; tamen <lb/>
putes hanc rationem &longs;upponere Delphinum e&longs;&longs;e in ip&longs;o lacteo circulo, quod <lb/>
tamen verum non e&longs;t, non enim e&longs;t in Galaxia, &longs;ed tamen illi proximus, vt <lb/>
noctu videre e&longs;t in c&oelig;lo, vel etiam &longs;i mauis in globo a&longs;tronomico: non ta&shy;<lb/>
men ob id Ari&longs;t. ratio minus valida redditur, cum Delphinus &longs;emper Gala&shy;<lb/>
xi&aelig; eodem modo &longs;it proximus, <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>; moto, ip&longs;a pariter moueatur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001730"><arrow.to.target n="marg141"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001731"><margin.target id="marg141"/>141</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001732">Summ&aelig; 2. cap. 6. Sunt qui velint Ari&longs;t. <!-- REMOVE S-->Galaxiam nihil aliud e&longs;&longs;e, qu&agrave;m <lb/>
quandam refractionem lucis &longs;tellarum illarum, qu&aelig; &longs;unt in &aelig;therea Gala&shy;<lb/>
xia, qu&aelig; inquam refractio fiat circa &longs;upremam aeris regionem ex occur&longs;u <lb/>
exhalationum, qu&aelig; ibi perpetu&ograve; con&longs;eruantur, &amp; vi earumdem &longs;tellarum <lb/>
&longs;ur&longs;um &longs;emper attrahuntur, qu&aelig; refractio fiat ad eum modum, quo halo cir&shy;<lb/>
ca Solem, &amp; Lunam. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001733">&amp; quemadmodum halo, &longs;iue area omnibus <expan abbr="vndecunq;">vndecunque</expan> <lb/>
a&longs;picientibus &longs;emper videntur in eodem c&oelig;li loco, hoc e&longs;t &egrave; regione Solis, <lb/>
vel Lun&aelig;; &longs;imiliter Galaxia in aere omnibus <expan abbr="vndecunq;">vndecunque</expan> intuentibus appa&shy;<lb/>
reat in eadem c&oelig;li parte, ide&longs;t ex aduers&ograve; eorumdem &longs;yderum, qu&aelig; c&oelig;le&shy;<lb/>
&longs;tem lacteam viam conficiunt. </s>
          <s id="s.001734">Porr&ograve; qui &longs;ic mentem Ari&longs;t. exponunt, nul&shy;<lb/>
lo modo po&longs;&longs;unt &agrave; Mathematicis redargui per rationem de&longs;umptam &agrave; di&shy;<lb/>
uer&longs;itate a&longs;pectus &lpar;quam po&longs;tea explicabo&rpar; quamuis phy&longs;icis rationibus re&shy;<lb/>
fellantur. </s>
          <s id="s.001735">Alij &longs;unt, quorum &longs;ententia magis videtur <expan abbr="improb&atilde;da">improbanda</expan>, e&ograve; quod <lb/>
Ari&longs;t. &longs;ummum Philo&longs;ophum pueriliter in a&longs;tronomia lap&longs;um fateri cogan&shy;<lb/>
tur. </s>
          <s id="s.001736">Exi&longs;timant hi Galaxiam hanc Ari&longs;totelicam nihil aliud e&longs;&longs;e, qu&agrave;m ip&shy;<lb/>
&longs;as tenues exhalationes in aere &longs;ubuectas, direct&egrave;que infra &longs;tellas illas la&shy;<lb/>
cteum circulum in c&oelig;lo con&longs;tituentes nobis obiectas. </s>
          <s id="s.001737">qui pr&aelig;ter innumera, <lb/>
ac magna ab&longs;urda &egrave; naturali Philo&longs;ophia petita, vnum maximum ex A&longs;tro&shy;<lb/>
nomia, nemp&egrave; ex diuer&longs;itate a&longs;pectus de&longs;umptum, nullo modo vitare po&longs;&shy;<lb/>
&longs;unt; <expan abbr="e&longs;t&qacute;">e&longs;tque</expan>; huiu&longs;modi, quia &longs;i lacteus hic circulus e&longs;&longs;et in aere, non ab om&shy;<lb/>
nibus, <expan abbr="neq;">neque</expan> ex omni terr&aelig; loco per eadem &longs;ydera commeare cerneretur, &longs;ed <lb/>
&egrave; diuer&longs;is, &amp; pr&aelig;cipu&egrave; ab inuicem valde di&longs;&longs;itis, circa diuer&longs;a a&longs;tra &longs;e &longs;e ocu&shy;<lb/>
lis no&longs;tris obijceret: at te&longs;timonio &longs;en&longs;us con&longs;tat, Galaxiam &longs;emper in eo&shy;<lb/>
dem loco; <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>; &agrave; &longs;yderibus fixis di&longs;tantia albicare, erg&ograve; nullo modo <lb/>
viam hanc in aere qua&longs;i pendulam fabricare debemus. </s>
          <s id="s.001738">rationem hanc di&shy;<lb/>
uer&longs;itatis a&longs;pectus a&longs;tronomic&egrave; magis explicatam reperies apud Clauium <lb/>
in &longs;ph&aelig;ra. </s>
          <s id="s.001739">Porr&ograve; h&aelig;c ratio quamuis adeo certa, ac no&longs;tra tempe&longs;tate vul&shy;<lb/>
gata, parum tamen &agrave; nonnullis de rebus Meteorologicis commentaria con&shy;<lb/>
farcinantibus intellecta, minim&egrave; eos ab&longs;terrere potuit, quin pr&aelig;dictam opi&shy;<lb/>
nionem, non &longs;olum Ari&longs;toteli imponerent, verum etiam ip&longs;i <expan abbr="t&atilde;quam">tanquam</expan> veram


<pb pagenum="97" xlink:href="009/01/097.jpg"/>a&longs;truerent: huiu&longs;modi patiuntur incommoda, qui <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> Mathematicarum <lb/>
auxilio Philo&longs;ophiam aggrediuntur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001740"><arrow.to.target n="marg142"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001741"><margin.target id="marg142"/>142</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001742">Eodem cap. <emph type="italics"/>&lpar;Ad h&aelig;c autem locus plenus e&longs;t a&longs;tris maximis, &amp; fulgidi&longs;&longs;imis, <lb/>
&amp; adhuc &longs;par&longs;is vocatis&rpar;<emph.end type="italics"/> non &longs;olum viam hanc lacteam a&longs;tris plurimis refer&shy;<lb/>
ti&longs;&longs;imam e&longs;&longs;e videmus, &longs;ed pr&aelig;terea eandem &longs;tellarum admodum feracem <lb/>
appellare licebit, &longs;i quidem &longs;tell&aelig; omnes ill&aelig; nou&aelig;, qu&aelig; no&longs;tra tempe&longs;tate <lb/>
apparuerunt, omnes in hac via exort&aelig; &longs;unt. </s>
          <s id="s.001743">prima enim anno 1572. efful&longs;it <lb/>
in Ca&longs;&longs;iopea; altera anno 1600. in Cygno. </s>
          <s id="s.001744">tertia demum anno 1604. in Sa&shy;<lb/>
gittario, qu&aelig; omnes con&longs;tellationes intra lacteum circulum continentur. <lb/>
</s>
          <s id="s.001745">Veri&longs;&longs;imum pr&aelig;terea e&longs;&longs;e hoc idem confirmatur in&longs;trumenti illius mirabi&shy;<lb/>
lis auxilio, quod &longs;uperiori anno in Belgio excogitatum, &amp; po&longs;tea in Italia <lb/>
&agrave; Galil&aelig;o perfectius <expan abbr="reddit&utilde;">redditum</expan> e&longs;t, <expan abbr="quod&qacute;">quodque</expan>; ip&longs;e primum Italic&egrave; Cannocchiale, <lb/>
Latin&egrave; ver&ograve;, &amp; quidem apt&egrave; &agrave; Gr&aelig;cis mutuato vocabulo alius Tele&longs;copium <lb/>
appellauit: hoc inquam &longs;pecillo adhibito per&longs;picuum &longs;tatim fit non &longs;olum <lb/>
in via lactea innumeras &longs;tellas contineri, verum quid ip&longs;a &longs;it, cert&ograve; certius <lb/>
con&longs;tat; &longs;ed &longs;atius e&longs;t ip&longs;ius Galil&aelig;i verba ex Nuncio &longs;ydereo referre: Quod <lb/>
tertio inquit, loco &agrave; nobis fuit ob&longs;eruatum e&longs;t ip&longs;iu&longs;met lactei circuli e&longs;&longs;en&shy;<lb/>
tia, &longs;en materies, quam Tele&longs;copij beneficio ade&ograve; ad &longs;en&longs;um licet intueri, <lb/>
vt &amp; altercationes omnes, qu&aelig; per tot &longs;&aelig;cula Philo&longs;ophos excruciarunt ab <lb/>
oculata certitudine <expan abbr="dirim&atilde;tur">dirimantur</expan>, <expan abbr="nos&qacute;">nosque</expan>; &agrave; verbo&longs;is di&longs;putationibus liberemur: <lb/>
e&longs;t enim Galaxia nihil aliud, qu&agrave;m innumerarum &longs;tellarum coaceruatim <lb/>
con&longs;itarum congeries, in <expan abbr="qu&atilde;cunq;">quancunque</expan> enim regionem illius &longs;pecillum dirigas, <lb/>&longs;tatim &longs;tellarum ingens frequentia &longs;e &longs;e in con&longs;pectum profert, <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> com&shy;<lb/>
plures &longs;atis magn&aelig;, ac vald&egrave; con&longs;picu&aelig; videntur; &longs;ed exiguarum multitudo <lb/>
pror&longs;us inexplorabilis e&longs;t. </s>
          <s id="s.001746">h&aelig;c ille.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001747"><arrow.to.target n="marg143"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001748"><margin.target id="marg143"/>143</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001749">Eodem cap. <emph type="italics"/>&lpar;Con&longs;ideretur autem &amp; circulus, &amp; qu&aelig; &longs;unt in ip&longs;o a&longs;tra ex de&shy;<lb/>
&longs;criptione&rpar;<emph.end type="italics"/> id e&longs;t, con&longs;ideretur Galaxia, &amp; a&longs;tra ip&longs;ius in&longs;piciantur diligenter <lb/>
ex de&longs;criptione alicuius Globi a&longs;tronomici, in quo &longs;olent A&longs;tronomi omnes <lb/>
con&longs;tellationes, ac &longs;tellas &longs;uis locis reddere, <expan abbr="atq;">atque</expan> etiam lacteum ip&longs;um cir&shy;<lb/>
culum graphic&egrave; effingere. </s>
          <s id="s.001750">huiu&longs;modi globum veteres &longs;ph&etail;ram Arat&aelig;am di&shy;<lb/>
cebant ab Arato Poeta gr&aelig;co, qui <expan abbr="c&otilde;&longs;tellationes">con&longs;tellationes</expan> omnes carmine pro&longs;equu&shy;<lb/>
tus e&longs;t, ac proinde globum hunc ordine expo&longs;uit:</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001751"><arrow.to.target n="marg144"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001752"><margin.target id="marg144"/>144</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001753">Eodem cap. <emph type="italics"/>&lpar;Spar&longs;a autem vocata&rpar;<emph.end type="italics"/> put&ograve; &longs;par&longs;a h&aelig;c &longs;ydera illa e&longs;&longs;e, qu&aelig; <lb/>
recentiores informia appellant, e&ograve; quod ad aliorum a&longs;teri&longs;morum formas <lb/>
minim&egrave; reuocentur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001754"><arrow.to.target n="marg145"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001755"><margin.target id="marg145"/>145</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001756">Summa 4. cap. 1. <emph type="italics"/>&lpar;In A&longs;ia igitur plurimi ex Parna&longs;&longs;o vocato monte videntur <lb/>fluentes&rpar;<emph.end type="italics"/> rect&egrave; dubitat Alexander, qua ratione mons Parna&longs;&longs;us ab Ari&longs;t. po&shy;<lb/>
natur in A&longs;ia, cum cert&ograve; certius con&longs;tet, ip&longs;um in Gr&aelig;cia Europ&aelig; regione <lb/>
&longs;itum e&longs;&longs;e. </s>
          <s id="s.001757">fort&egrave; legendum e&longs;t, vt vult Vicomercatus, ex Paropame&longs;&longs;o, non <lb/>
autem ex Parna&longs;&longs;o, quamuis Gr&aelig;ci codices aduer&longs;entur; Paropame&longs;&longs;um <lb/>
<expan abbr="namq;">namque</expan> Plinius, &amp; Strabo in A&longs;ia collocant, <expan abbr="volunt&qacute;">voluntque</expan>; ip&longs;um e&longs;&longs;e iugum quod&shy;<lb/>dam montis Cauca&longs;i: Cauca&longs;um autem &longs;upra Pontum oriri, &amp; <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad Hir&shy;<lb/>
canum, &amp; vltra mare per totam A&longs;iam &longs;e proferre, tradunt veteres Geo&shy;<lb/>
graphi. </s>
          <s id="s.001758">vide The&longs;aurum geographicum Abrahami Ortelij. </s>
          <s id="s.001759">Strabo lib. 15. <lb/>
&longs;ic: Indiam &agrave; &longs;eptentrione Tauri extrema terminant, ab Ariana v&longs;que in <lb/>
orientale mare, qu&aelig; extrema indigen&aelig; particulatim nominant Poropami&longs;&shy;


<pb pagenum="98" xlink:href="009/01/098.jpg"/>&longs;um, Emodum, Imauum, &amp; alijs nominibus: Macedones ver&ograve; Cauca&longs;um <lb/>
vocant.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001760"><arrow.to.target n="marg146"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001761"><margin.target id="marg146"/>146</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001762">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Apparet mare, quod e&longs;t extra&rpar;<emph.end type="italics"/> intelligit illud mare <expan abbr="Ocean&utilde;">Oceanum</expan>, quod <lb/>
Arabiam, ac Per&longs;iam alluit, <expan abbr="Indico&qacute;">Indicoque</expan>; Oceano committitur: <expan abbr="quod&qacute;">quodque</expan>; &agrave; pri&shy;<lb/>
&longs;cis Geographis Rubrum mare appellatur, cuius alterum Rubrum mare, <lb/>
quod inter Africam, &amp; Arabiam &longs;e in&longs;inuat, e&longs;t quidam &longs;inus, quem nunc <lb/>
communiter omnes Rubrum mare appellant. </s>
          <s id="s.001763">de illo inquam merit&ograve; intel&shy;<lb/>
ligit Alexander, non de hoc Aegyptiaco, cum ex a&longs;pectu illius &agrave; monte Pa&shy;<lb/>
ropame&longs;&longs;o, &longs;equatur ip&longs;um e&longs;&longs;e editi&longs;&longs;imum, quod non &longs;equeretur ex altero <lb/>
ob illius propinquitatem. </s>
          <s id="s.001764">Dixit autem mare, quod e&longs;t extra, ide&longs;t extra <lb/>
terram habitatam, ad di&longs;tinctionem maris Mediterranei, quod e&longs;t intra <lb/>
terram habitatam, ac propterea Mediterraneum dictum e&longs;t.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001765"><arrow.to.target n="marg147"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001766"><margin.target id="marg147"/>147</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001767">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Ex hoc igitur fluunt &amp; alij fluuij, &amp; Bactrus, &amp; Choa&longs;pes, &amp; Ara&shy;<lb/>
xes. </s>
          <s id="s.001768">ab hoc autem ab&longs;cinditur Tanais pars exi&longs;tens in Meotidem paludem fluit au&shy;<lb/>
tem, &amp; Indus ex ip&longs;o, omnium fluuiorum fluxio maxima&rpar;<emph.end type="italics"/> h&aelig;c omnia &longs;unt fal&longs;a, <lb/>
&amp; impo&longs;&longs;ibilia; nam cum Bactrus Bactrianam regionem irriget, qu&aelig; e&longs;t vl&shy;<lb/>
tra Per&longs;iam, Choa&longs;pes ver&ograve; Per&longs;iam ip&longs;am, Indus <expan abbr="deniq;">denique</expan> in India oriatur: <lb/>
qu&igrave; fieri pote&longs;t, vt in Regionibus ade&ograve; inuicem di&longs;&longs;itis orti fluuij ab eodem <lb/>
<expan abbr="quoq;">quoque</expan> Paropame&longs;&longs;o monte ortum ducant. </s>
          <s id="s.001769">nec minus fal&longs;um e&longs;t illud de Ta&shy;<lb/>
nai, quod &longs;it qua&longs;i ip&longs;ius Araxis ramus quidam, Tanais enim ex Riph&aelig;is <lb/>
<expan abbr="m&otilde;tibus">montibus</expan> Scythi&aelig; delabitur in Meotidem paludem long&egrave; longius ab Araxi. <lb/>
<!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001770"><expan abbr="eum&qacute;">eumque</expan>; terminum inter Europam, &amp; A&longs;iam Geographi con&longs;tituunt, vnde <lb/>
Diony&longs;ius Afer &longs;ic cecinit:</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001771"><emph type="italics"/>Europam, <expan abbr="atq;">atque</expan> A&longs;iam Tanais di&longs;terminat amnis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001772">ver&ugrave;m huiu&longs;modi errata Ari&longs;t. <!-- REMOVE S--><expan abbr="atq;">atque</expan> ade&ograve; Geographis illius temporis con&shy;<lb/>
donanda &longs;unt, cum nondum Geographia &longs;atis exculta e&longs;&longs;et.</s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.001773"><emph type="italics"/>De altitudine montis Cauca&longs;i.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001774"><arrow.to.target n="marg148"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001775"><margin.target id="marg148"/>148</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001776">Eod. <!-- REMOVE S-->cap. <emph type="italics"/>&lpar;Cauca&longs;us autem maximus mons e&longs;t eorum qui ad ori<expan abbr="&etilde;tem">entem</expan> &aelig;&longs;tiua&shy;<lb/>
lem, &amp; multitudine, &amp; altitudine &longs;igna autem altitudinis quidem, quia <lb/>
videtur &amp; &agrave; vocatis Profundis, &amp; &agrave; nauigantibus in Stagnum in&longs;uper il&shy;<lb/>
lu&longs;trantur &agrave; Sole ip&longs;ius &longs;ummitates, v&longs;que ad tertiam partem nocte, &amp; ab <lb/>
aurora, &amp; iterum a ve&longs;pera&rpar;<emph.end type="italics"/> Cauca&longs;us mons &longs;itus e&longs;t inter mare Euxinum, &amp; <lb/>
Ca&longs;pium, &longs;upra Cholchidem, &amp; Iberiam regiones, vbi polus eleuatur 47. <lb/>
circiter grad. <!-- REMOVE S-->ac re&longs;pectu Gr&aelig;ci&aelig;, &amp; maris Euxini vergit ad eam mundi pla&shy;<lb/>
gam, vnde illis &aelig;&longs;tiuo tempore Sol oritur. </s>
          <s id="s.001777">ait Ari&longs;t. eum e&longs;&longs;e omnium mon&shy;<lb/>
tium illius plag&aelig; alti&longs;&longs;imum, quod probat prim&ograve;, quia admodum &agrave; long&egrave; <lb/>
cernitur, <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan> ab illo Euxini loco, qui Profunda vocatur, e&ograve; qu&ograve;d &agrave; Nau&shy;<lb/>
tis nu&longs;quam ibi fundus reperiatur. </s>
          <s id="s.001778">&amp; pr&aelig;terea &agrave; Nauigantibus in Stagnum, <lb/>
&longs;iue in Meotidem paludem, qu&aelig; quidem loca minim&ugrave;m di&longs;tant a Cauca&longs;o <lb/>
560. milliaribus. </s>
          <s id="s.001779">Secund&ograve;, probat il ius altitudinem ex eo, qu&ograve;d &longs;ummi&shy;<lb/>
tates ip&longs;ius <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad tertiam partem nocte, &amp; ve&longs;peri &agrave; Sole illu&longs;trentur. </s>
          <s id="s.001780">Lo&shy;<lb/>
cum hunc fus&egrave; pertractat eruditi&longs;&longs;imus Iacobus Mazonius &longs;ectione 3. &amp; 4. <lb/>
de Comparatione Platonis, &amp; Ari&longs;t. quo in opere plurima habet ex Mathe&shy;<lb/>
maticis de&longs;umpta, quibus naturalem Philo&longs;ophiam mirific&egrave; illu&longs;trat, <expan abbr="mani-fe&longs;tum&qacute;">mani&shy;<lb/>
fe&longs;tumque</expan>; reddit, qu&agrave;m nece&longs;&longs;ari&aelig; &longs;int Mathematic&aelig; ad philo&longs;ophic&aelig; veri&shy;


<pb pagenum="99" xlink:href="009/01/099.jpg"/>tatis in&longs;pectionem. </s>
          <s id="s.001781">Is igitur &longs;ect. </s>
          <s id="s.001782">3. cap. 5. de hoc Ari&longs;t. loco &longs;ie loquitur: <lb/>hic locus diligenter expendendus videtur tum quia difficillimus e&longs;t, <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> quia <lb/>
multis an&longs;am dedit reprehendendi Ari&longs;t. tanquam puerilia effutientem. </s>
          <s id="s.001783">tex&shy;<lb/>
tus <expan abbr="itaq;">itaque</expan> Ari&longs;t. duplicem habet &longs;en&longs;um; alter &agrave; quo non abhorret <expan abbr="Alex&atilde;der">Alexander</expan>; <lb/>
vt tertia illa pars ad montem referatur, qua&longs;i dicat, quod antequam Sol ima <lb/>
montis illu&longs;tret, illuminat illius cacumen <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad tertiam montis partem: <lb/>
&longs;ed h&aelig;c Mazonij expo&longs;itio nulla e&longs;t, cuiu&longs;libet enim montis etiam medio&shy;<lb/>
cris altitudinis Sol illu&longs;trat non &longs;olum tertiam partem, &longs;ed &amp; dimidium, &amp; <lb/>
duas tertias, &amp; fer&egrave; totum, antequam ad planam illius ba&longs;im de&longs;cendat. <lb/>
</s>
          <s id="s.001784">Ego &longs;ic exponendum cen&longs;eo, vt Ari&longs;t. dicat, mane, ide&longs;t initio Crepu&longs;culi <lb/>
matutini, &amp; ve&longs;pere, ide&longs;t, in fine Crepu&longs;culi ve&longs;pertini ip&longs;ius tertiam par&shy;<lb/>
tem illuminatam con&longs;pici ab ijs, quorum horizonti tunc incipit, vel de&longs;init <lb/>
Crepu&longs;culum; ex quibus illi nece&longs;&longs;ari&ograve; re&longs;pectu Cauca&longs;i &longs;unt occidentales, <lb/>
qu&igrave; man&egrave; hoc vident, vti &longs;unt ij, qui in Euxino, &longs;eu Ponto, &amp; Meotide naui&shy;<lb/>
gant, vel loca proxima inhabitant: illi ver&ograve;, qui in fine Crepu&longs;culi ve&longs;per&shy;<lb/>
tini hoc cernunt, nece&longs;&longs;ari&ograve; re&longs;pectu Cauca&longs;i erunt orientales. </s>
          <s id="s.001785">Alter huius <lb/>
loci &longs;en&longs;us e&longs;t, ait Mazonius, vt non de tertia montis parte, &longs;ed de tertia <lb/>
noctis portione loquatur, ita vt man&egrave;. </s>
          <s id="s.001786">v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->initio terti&aelig;, &amp; vltim&aelig; noctis <lb/>
parte, cacumen Cauca&longs;i illuminetur. </s>
          <s id="s.001787">h&aelig;c ille. </s>
          <s id="s.001788">vbi animaduertendum expo&shy;<lb/>
&longs;itionem <expan abbr="h&atilde;c">hanc</expan> par&ugrave;m differre &agrave; no&longs;tra mod&ograve; allata, c&ugrave;m <expan abbr="vtraq;">vtraque</expan> in idem tem&shy;<lb/>
pus recidat; nam &longs;i dixerimus initio Crepu&longs;culi matutini illuminari ter&shy;<lb/>
tiam partem Cauca&longs;i, tempus hoc coincidit cum initio terti&aelig; partis noctis, <lb/>
quantitas enim Crepu&longs;culi in poli eleuatione 47. grad. <!-- REMOVE S-->qualem habet Cau&shy;<lb/>
ca&longs;us, per totam &aelig;&longs;tatem tres horas plus minus continet, vt patet ex tabu&shy;<lb/>
la quantitatis Crepu&longs;culi, qu&aelig; e&longs;t apud Nonium, &amp; apud Clauium in &longs;ph&aelig;&shy;<lb/>
ra vltim&aelig; editionis; qu&aelig; quantitas reperiri geometrico calculo pote&longs;t, vt <lb/>
docent Nonius, Clauius, &amp; Maginus lib. 10. primi mob. </s>
          <s id="s.001789">quod quidem trium <lb/>
circiter horarum tempus e&longs;t tertia fer&egrave; noctis pars in ijs regionibus, quibus <lb/>
polus eleuatur 47. grad. <!-- REMOVE S-->&longs;iue ergo dicamus id contingere initio Crepu&longs;culi, <lb/>
&longs;iue initio terti&aelig; partis noctis, erit idem tempus, trium &longs;cilicet horarum. <lb/>
</s>
          <s id="s.001790">&longs;i ergo, inquit Mazonius, &longs;equamur priorem declarationem, nece&longs;&longs;arium <lb/>
e&longs;t dicere, quod ea tertia pars montis, qu&aelig; initio auror&aelig; Solis lumine per&shy;<lb/>
funditur, &longs;it ea montis altitudo, qua ip&longs;e exuperat illam aeris regionem, <lb/>
vnde Crepu&longs;culum incipit apparere. </s>
          <s id="s.001791">quo po&longs;ito apt&egrave;, ac &longs;agaciter altitudi&shy;<lb/>
nem Cauca&longs;i inue&longs;tigat hoc pacto. </s>
          <s id="s.001792">pr&aelig;mittit autem &longs;eptem propo&longs;itiones <lb/>
apud Mathematicos manife&longs;tas, quas ego mi&longs;&longs;as facio cum non mihi nece&longs;&shy;<lb/>
&longs;ari&aelig; videantur. </s>
          <s id="s.001793">po&longs;tea &longs;ic di&longs;currit; His ergo ita &longs;e habentibus, dico nos in&shy;<lb/>
uenire po&longs;&longs;e viam, qua &longs;altem rudi Minerua, montis altitudinem comper&shy;<lb/>
tam habeamus. </s>
          <s id="s.001794">&longs;i enim in principio Crepu&longs;culi v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->matutini &lpar;ita enim, vt <lb/>
&longs;upra annotaui intelligendus e&longs;t Ari&longs;t.&rpar; illuminatur tertia pars, nece&longs;&longs;arium <lb/>videtur tertiam illam partem &longs;upra eam regionem collocari, ex qua Cre&shy;<lb/>
pu&longs;culum in planitie apparere incipit, &longs;ed illa regio ex Alhazino, &amp; Vitell. <lb/>
<!-- REMOVE S-->de Crepu&longs;culis milliaribus 52. &agrave; terra recedit, ergo du&aelig; terti&aelig; montis par&shy;<lb/>
tes, qu&aelig; Solem initio auror&aelig; non vident, &longs;unt 52. milliaria ad perpendicu&shy;<lb/>
lum, &amp; tertia alia pars illuminata e&longs;t ad perpendiculum 26. milliaria: ita <lb/>
vt totius montis altitudo perpendicularis &longs;it 78. mill. <!-- REMOVE S-->&longs;ed pap&egrave; in quos acu&shy;


<pb pagenum="100" xlink:href="009/01/100.jpg"/>leos imprudens me conieci? </s>
          <s id="s.001795">rident enim hoc Ari&longs;t. dictum Mathematici, <lb/>
putant enim eum pueriliter lap&longs;um e&longs;&longs;e. </s>
          <s id="s.001796">C&aelig;terum ego pro pr&aelig;ceptoris tu&shy;<lb/>tela, dico eum &longs;equutum e&longs;&longs;e famam. </s>
          <s id="s.001797">h&aelig;c Mazonius, quorum nonnulla in&shy;<lb/>
digent con&longs;ideratione cuiu&longs;modi, &longs;unt illa, quando dicit, nece&longs;&longs;arium vi&shy;<lb/>
detur, quod ea pars &longs;upra eam regionem attollatur, vnde Crepu&longs;culum in <lb/>planitie apparere incipit. </s>
          <s id="s.001798">videtur enim his verbis velle dicere, quod quan&shy;<lb/>
do habitantibus planitiem, qu&aelig; e&longs;t ad pedem montis Cauca&longs;i, vel horizon&shy;<lb/>
tem eiu&longs;dem, incipit Crepu&longs;culum, ij&longs;dem etiam tunc tertia montis pars <lb/>
appareat illuminata; in quo &longs;en&longs;u errat po&longs;tea in colligenda montis altitu&shy;<lb/>
dine, quamuis enim verum e&longs;&longs;et partem illuminatam eminere totam &longs;upra <lb/>
52. milliaria, non tamen &longs;equitur ip&longs;am &longs;olam eminere, &longs;ed alia etiam pars <lb/>
eminere pote&longs;t, quod &longs;ic geometric&egrave; demon&longs;trabo. </s>
          <s id="s.001799">de&longs;cribatur enim figura <lb/>
<figure id="id.009.01.100.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/100/1.jpg"/>


<pb pagenum="101" xlink:href="009/01/101.jpg"/>illa, qua ad vaporum altitudines indagandas vtuntur Alhazenus, Vitellio, <lb/>
&amp; Clauius, in qua terr&aelig; globus e&longs;t F L G E, regi&ograve; vaporum, &amp; exhalatio&shy;<lb/>
num M X N T. horizon a&longs;tronomicus O P. phy&longs;icus Q R, tangens terram <lb/>
in puncto F, vbi etiam ponendus e&longs;t huius horizontis habitator, vn&agrave; cum. <lb/>
</s>
          <s id="s.001800">Cauca&longs;o F V. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001801">Sol A B C, qui initio Crepu&longs;culi infra horizontem O P, depri&shy;<lb/>
mitur gr. <!-- REMOVE S-->18. vti ab A&longs;tronomis compertum e&longs;t, hoc e&longs;t, arcum D P, e&longs;&longs;e <lb/>
grad. <!-- REMOVE S-->18. radius autem C I K, tangens terram, incipit illuminare halitus, <lb/>
qui &longs;unt ad K, in extremo horizonte &longs;en&longs;ibili F K. quique po&longs;&longs;unt videri ab <lb/>
oculo in F, ide&longs;t ab huius horizontis habitatore. </s>
          <s id="s.001802">C&aelig;ter&ugrave;m pr&aelig;dicti autho&shy;<lb/>
res po&longs;t longam ratiocinationem ex calculo planorum <expan abbr="triangulor&utilde;">triangulorum</expan> tandem <lb/>
o&longs;tendunt in triangulo H F K, latus H K, continere milliaria 3631. ex quo <lb/>detracta H L, &longs;emidiametro terr&aelig;, qu&aelig; e&longs;t milliar. 3579. reliqua L K, &longs;um&shy;<lb/>ma halituum eleuatio relinquatur 52. milliar. </s>
          <s id="s.001803">quibus ab ip&longs;is demon&longs;tra&shy;<lb/>
tis, &longs;i H F, terr&aelig; &longs;emidiameter, qu&aelig; continet milliar. 3579. ponatur &longs;inus <lb/>
totus 100000. &amp; latus F K, ponatur tangens anguli ad H, quem pr&etail;dicti au&shy;<lb/>
thores probant e&longs;&longs;e grad. <!-- REMOVE S-->8. 54. erit F K, tangens partium 15659. fiat igi&shy;<lb/>
tur per 2. pro. </s>
          <s id="s.001804">trjang. </s>
          <s id="s.001805">rectil. </s>
          <s id="s.001806">Clauij;<lb/>
<arrow.to.target n="table4"/></s>
        </p>
        <table>
          <table.target id="table4"/>
          <row>
            <cell>vt H F, &longs;inus totus,</cell>
            <cell>ad milliar.</cell>
            <cell>ita tangens F K,</cell>
            <cell>ad milliar.</cell>
          </row>
          <row>
            <cell>100000.</cell>
            <cell>3579.</cell>
            <cell>15659.</cell>
            <cell>560.</cell>
          </row>
        </table>
        <p type="main">
          <s id="s.001807">&amp; inueniemus per auream regulam latus F K, continere milliar. </s>
          <s id="s.001808">560. quan&shy;<lb/>
ta &longs;cilicet e&longs;t di&longs;tantia ab oculo no&longs;tro ad exhalationes Crepu&longs;culi initium <lb/>
efficientes. </s>
          <s id="s.001809">Con&longs;ideremus iam triangulum F K V, vt ip&longs;ius latus F V, qu&aelig; <lb/>
e&longs;t Cauca&longs;i altitudo, in milliaribus innote&longs;cat. </s>
          <s id="s.001810">iam ip&longs;ius latus F K, inno&shy;<lb/>
tuit, angulus ver&ograve; ad F, e&longs;t rectus; at angulus ad K, &longs;ic manife&longs;tabitur; in <lb/>
quadrilatero F K I H, quatuor anguli &longs;unt &aelig;quales 4. rectis ex 32. primi. </s>
          <s id="s.001811">duo <lb/>
autem F, &amp; I, &longs;unt recti ex 18. 3. ergo reliqui duo H, &amp; K, &aelig;quales erunt duo&shy;<lb/>
bus rectis, quorum alter H, e&longs;t gr. <!-- REMOVE S-->17. 48. vt pr&aelig;diti Mathematici <expan abbr="o&longs;t&etilde;dunt">o&longs;tendunt</expan>, <lb/>
reliquus igitur ad K, erit gr. <!-- REMOVE S-->162. 12. vt compleat duos rectos. </s>
          <s id="s.001812">qui &longs;i detra&shy;<lb/>
hatur &agrave; duobus rectis, qui &longs;unt deinceps ad lineam F K, reliquus angulus <lb/>
F K V, erit gr. <!-- REMOVE S-->17. 48. &longs;i ergo latus F K, notum ponatur &longs;inus totus 100000. <lb/>
latus ver&ograve; F V, tangens anguli noti, erit ip&longs;a 32100. fiat igitur,<lb/>
<arrow.to.target n="table5"/></s>
        </p>
        <table>
          <table.target id="table5"/>
          <row>
            <cell>vt F K, &longs;inus totus,</cell>
            <cell>ad milliar.</cell>
            <cell>ita F V, tangens</cell>
            <cell>ad milliar.</cell>
          </row>
          <row>
            <cell>100000.</cell>
            <cell>560.</cell>
            <cell>32100.</cell>
            <cell>180.</cell>
          </row>
        </table>
        <p type="main">
          <s id="s.001813"><expan abbr="inueniemus&qacute;">inueniemusque</expan>; latus F V, continere milliar. </s>
          <s id="s.001814">180. cuius pars F X, qu&aelig; e&longs;t in&shy;<lb/>
fra habituum altitudinem continet milliar. </s>
          <s id="s.001815">52. quibus detractis ex 180. re&shy;<lb/>
manent 128. pro tota X V, qu&aelig; tota e&longs;t &longs;upra vapores, nondum tamen illu&shy;<lb/>
minata. </s>
          <s id="s.001816">vnde patet Mazonium erra&longs;&longs;e in colligenda hoc modo Cauca&longs;i al&shy;<lb/>
titudine, ex prima Crepu&longs;culi illuminatione in horizonte Cauca&longs;i facta, <lb/>
cum ex pr&aelig;mi&longs;&longs;o calculo con&longs;tet partem montis F V, totam tunc temporis <lb/>
e&longs;&longs;e tenebro&longs;am, quamuis &longs;uperet mult&ograve; regionem vaporum, contr&agrave; qu&agrave;m <lb/>
ip&longs;e putabat, &longs;uperat enim eam milliar. </s>
          <s id="s.001817">128. quare du&aelig; terti&aelig; montis erunt <lb/>
non 52. mill. <!-- REMOVE S-->vt ip&longs;e ait, &longs;ed mill. <!-- REMOVE S-->180. &amp; proinde tota altitudo erit mill. <!-- REMOVE S-->270. <lb/>
quod &longs;an&egrave; ridiculum e&longs;t, cum nullius montis altitudo &longs;e&longs;quimilliare tran&shy;<lb/>
&longs;cendat. </s>
          <s id="s.001818">Quod &longs;i &longs;equamur alteram expo&longs;itionem, vt nimirum Ari&longs;tot. <!-- REMOVE S-->lo&shy;<lb/>
quatur non de tertia montis parte, &longs;ed noctis, ita vt dicat, circa initium <lb/>
terti&aelig; partis noctis apicem montis illu&longs;trari, altitudo eius erit tantum&shy;


<pb pagenum="102" xlink:href="009/01/102.jpg"/>modo 180. quot continet latus F V. vt vidimus, qu&aelig; quamuis illa minor &longs;it, <lb/>
adhuc tamen ab&longs;urda e&longs;t.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001819">Si ver&ograve; dixerimus Ari&longs;t. intelligere h&aelig;c omnia, non re&longs;pectu horizontis <lb/>
Cauca&longs;i, &longs;ed alterius, cuius habitator in principio &longs;ui Crepu&longs;culi tertiam <lb/>
Cauca&longs;i partem iam illu&longs;tratam videat, vti accideret &longs;i Cauca&longs;us &longs;tatuere&shy;<lb/>
tur in L K, vbi incipit Crepu&longs;culum habitanti in F. tunc e&longs;&longs;et altitudo tanta, <lb/>
quanta colligit Mazonius, &longs;i tamen Ari&longs;t. intelligatur de tertia montis par&shy;<lb/>
te; e&longs;t enim L K, altitudo habituum 52. mill. <!-- REMOVE S-->&amp; du&aelig; terti&aelig; montis, quare <lb/>
totus mons erit 78. &longs;i autem intelligatur circa tertiam noctis partem, mon&shy;<lb/>tis apicem illuminatum videri ab habitatore F, &longs;ic altitudo eius erit tan&shy;<lb/>
tummodo 52. mill. <!-- REMOVE S-->qu&aelig; tamen adhuc omnem veritatem nimium &longs;uperat. <lb/>
</s>
          <s id="s.001820">Cum ergo hinc inde &longs;equantur ab&longs;urda, putat Mazonium excu&longs;andum e&longs;&longs;e <lb/>
Ari&longs;tot. dicendo eum &longs;equutum e&longs;&longs;e famam, <expan abbr="loquutum&qacute;">loquutumque</expan>; e&longs;&longs;e populariter. <lb/>
</s>
          <s id="s.001821">Verumenimuer&ograve; &longs;apientiores iudicent num rect&egrave; philo&longs;ophus, cuius e&longs;t re&shy;<lb/>
condita, <expan abbr="atq;">atque</expan> abdita docere, excu&longs;etur, &longs;i dicatur, eum, popularem famam <lb/>
&longs;equutum e&longs;&longs;e.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001822">Tandem monendus mihi Lector e&longs;t, in demon&longs;tratione Magini, qu&aelig; e&longs;t <lb/>
apud Mazonium &longs;ect. </s>
          <s id="s.001823">4. citati operis; a&longs;&longs;umi radium Solis tangentem terr&aelig; <lb/>
globum, qui cum horizonte faciat angulum gr. <!-- REMOVE S-->18. quod fal&longs;um e&longs;t, &longs;olus <lb/>
enim radius centralis, qui &agrave; centro Solis ad centrum terr&aelig; ducitur talem <lb/>
facit angulum, <expan abbr="atq;">atque</expan> hac de cau&longs;a ip&longs;e colligit altitudinem no&longs;tra maiorem; <lb/>
no&longs;tra e&longs;t 270. mill. <!-- REMOVE S-->&longs;ua ver&ograve; 276. vbi etiam, &longs;icut &amp; nos a&longs;&longs;umit horizon&shy;<lb/>
tem Cauca&longs;i.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001824">Aduertendum tandem Mazonium admodum aduer&longs;antia loquutum e&longs;&longs;e, <lb/>
&longs;ect. </s>
          <s id="s.001825">enim 3. demon&longs;tratin&egrave; concludit altitudinem 76. mill. <!-- REMOVE S-->&longs;ect. </s>
          <s id="s.001826">ver&ograve; 4. &longs;i&shy;<lb/>
mul <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> Magino demon&longs;tratiu&egrave; pariter colligit altitudinem eiu&longs;dem 276. m. <lb/>
</s>
          <s id="s.001827">qu&aelig; nimis ab inuicem di&longs;crepant, cum tamen <expan abbr="vtrobiq;">vtrobique</expan> demon&longs;tret, &amp; ve&shy;<lb/>
ritas &longs;it vna. </s>
          <s id="s.001828">At ver&ograve; cau&longs;a huius di&longs;crepanti&aelig; e&longs;t, qu&ograve;d &longs;ect. </s>
          <s id="s.001829">3. accipit Cre&shy;<lb/>
pu&longs;culum non horizontis Cauca&longs;i, &longs;ed illius, in cuius extremitate orientali, <lb/>
vbi incipit Crepu&longs;culum, Cauca&longs;us &longs;itus &longs;it, <expan abbr="di&longs;tet&qacute;">di&longs;tetque</expan>; ab habitatore 560. m. <lb/>
</s>
          <s id="s.001830">vt &longs;upra o&longs;tendimus. </s>
          <s id="s.001831">&longs;ect. </s>
          <s id="s.001832">ver&ograve; 4. accipit horizontem ip&longs;ius Cauca&longs;i, vt ex <lb/>
figura illic de&longs;cripta videre e&longs;t. </s>
          <s id="s.001833">ex hac igitur horizontum varia &longs;uppo&longs;itio&shy;<lb/>
ne, varia etiam altitudo colligitur, quamuis <expan abbr="vtrobiq;">vtrobique</expan> ex <expan abbr="vtraq;">vtraque</expan> &longs;uppo&longs;itio&shy;<lb/>
ne <expan abbr="vtramq;">vtramque</expan> altitudinem rect&egrave; concludat. </s>
          <s id="s.001834"><expan abbr="Atq;">Atque</expan> h&aelig;c de Cauca&longs;o &longs;ufficiant.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001835"><arrow.to.target n="marg149"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001836"><margin.target id="marg149"/>149</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001837">Eodem cap. <emph type="italics"/>&lpar;Ex Pyreneo autem, hic autem est mons ad occidentem &aelig;quino&shy;<lb/>ctialem in Gallia, fluunt i&longs;ter, &amp; Tarte&longs;&longs;us, iste quidem extra columnas, I&longs;ter au&shy;<lb/>tem per totam Europam in Pontum Euxinum&rpar;<emph.end type="italics"/> Ari&longs;t. fort&egrave; &longs;equutus e&longs;t Herodo&shy;<lb/>tum, qui fals&ograve; tradit I&longs;trum, &longs;ine Dannbium ex Pyreneis defluere, nam Iu&shy;<lb/>
ce clarius con&longs;tat ip&longs;um ex ijs Alpibus, qu&aelig; Heluetiorum montes dicuntur, <lb/>
prop&egrave; Ba&longs;ileam ex Adula monte ortum ducere. </s>
          <s id="s.001838"><expan abbr="neq;">neque</expan> verum e&longs;t Tarte&longs;&longs;um, <lb/>
quem &amp; B&oelig;tim alij nominant ex Pyreneis de&longs;cendere. </s>
          <s id="s.001839">Tarte&longs;&longs;um hunc Ma&shy;<lb/>
ginus putat e&longs;&longs;e Tagum, cui fauet vocabulorum quali&longs;cunque &longs;imilitudo. <lb/>
</s>
          <s id="s.001840">extra tamen columnas Herculis qui&longs;quis &longs;it in Oceanum occidentale illa&shy;<lb/>
bitur. </s>
          <s id="s.001841">Igno&longs;cenda &longs;unt i&longs;ta Ari&longs;t. tunc enim Geographia <expan abbr="nond&utilde;">nondum</expan> adoleuerat.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001842"><arrow.to.target n="marg150"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001843"><margin.target id="marg150"/>150</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001844">Ad finem eiu&longs;dem cap. <emph type="italics"/>&lpar;Et circa Ligu&longs;ticam non minor Rhodano ab&longs;orbetur <lb/>
quidam fluuius, &amp; iterum egreditur &longs;ecundum alium locum&rpar;<emph.end type="italics"/> <expan abbr="incompert&utilde;">incompertum</expan> &amp; hoc <pb pagenum="103" xlink:href="009/01/103.jpg"/>Ari&longs;t. vt &longs;uperiora, ob Geographi&aelig; illius &longs;eculi imperfectionem, nu&longs;quam <lb/>
enim in tota Liguria quidpiam tale reperitur.</s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.001845"><emph type="italics"/>De Terr&aelig; rotunditate.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001846"><arrow.to.target n="marg151"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001847"><margin.target id="marg151"/>151</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001848">Svmma 4. cap. 2. quod e&longs;t de permutatione, &amp; vici&longs;&longs;itudine aquarum, <lb/>
&amp; continentis. </s>
          <s id="s.001849">Pergratum Lectori fore exi&longs;timaui, nec alienum ab <lb/>
in&longs;tituto, &longs;i occa&longs;ione huius permutationis maris, ac terr&aelig;, rem ex&shy;<lb/>po&longs;uero &longs;citu digni&longs;&longs;imam, quam pridem ob&longs;eruare c&oelig;pi, ac in dies <lb/>
ob&longs;eruo, pr&aelig;&longs;ertim cum nullus pr&aelig;teritorum &longs;criptorum, quod &longs;ciam, eam <lb/>
literis mandauerit: Terr&aelig; &longs;cilicet totius molem paulatim reduci ad perfe&shy;<lb/>
ctam &longs;ph&aelig;ricitatem, ita vt aliquando nece&longs;&longs;e &longs;it futurum ip&longs;am &agrave; mari inun&shy;<lb/>
dari, <expan abbr="atq;">atque</expan> omnin&ograve; inhabitabilem reddi. </s>
          <s id="s.001850">Primum igitur illud ex &longs;acris lite&shy;<lb/>
ris &longs;tatuendum, orbem terr&aelig; in &longs;uo primordio fui&longs;&longs;e ab opifice rerum om&shy;<lb/>
nium, figura &longs;ph&aelig;rica donatum, hoc e&longs;t <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> montium eminentijs, atque <lb/>
vallium depre&longs;&longs;ionibus. </s>
          <s id="s.001851">quod patet ex eo, quia <expan abbr="t&utilde;c">tunc</expan> tota Mari obtegebatur, <lb/>
ita vt minim&egrave; apta e&longs;&longs;et animantibus ad inhabitandum. </s>
          <s id="s.001852">redditam ver&ograve; ha&shy;<lb/>
bitabilem, cum ip&longs;ius conditor <expan abbr="qu&atilde;dam">quandam</expan> ip&longs;ius partem humiliorem, &amp; quan&shy;<lb/>
dam eminentiorem effeci&longs;&longs;et; transferendo nimirum maximam terr&aelig; por&shy;<lb/>
tionem ex vno loco in alium, vnde illic maris concauitas, i&longs;tic ver&ograve; mon&shy;<lb/>
tium &longs;ublimitas emer&longs;it. </s>
          <s id="s.001853">quo facto aqu&aelig; omnes in loca illa decliuiora &longs;ua <lb/>
&longs;pont&egrave; rece&longs;&longs;erunt, qu&aelig; aquarum congregatio Mare appellatum e&longs;t. </s>
          <s id="s.001854">Hine <lb/>
nonnulli auctores graui&longs;&longs;imi a&longs;&longs;erere non dubitarunt, montes <expan abbr="c&otilde;flatos">conflatos</expan> fui&longs;&shy;<lb/>
&longs;e ex terra illa, qu&aelig; locum illum occupabat, quem po&longs;tea maria inua&longs;erunt. <lb/>
</s>
          <s id="s.001855">qu&aelig; cum ita &longs;int. </s>
          <s id="s.001856">&longs;equitur terram <expan abbr="n&utilde;c">nunc</expan> e&longs;&longs;e extra naturalem &longs;uam figuram, &amp; <lb/>
propterea in quodam &longs;tatu violento, <expan abbr="viol&etilde;tum">violentum</expan> autem <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> <expan abbr="perpetu&utilde;">perpetuum</expan>. </s>
          <s id="s.001857">pr&aelig;&shy;<lb/>
terea cum terra &longs;it grauior qu&agrave;m aqua, nulla ratione deberent terr&aelig; partes <lb/>
&longs;uperiores a qu&aelig; &longs;uperficiem &longs;uperare, cuius tamen <expan abbr="contrari&utilde;">contrarium</expan> accidit, nam <lb/>
&longs;uperficies ip&longs;a terr&aelig;, &amp; mult&ograve; magis <expan abbr="m&otilde;tana">montana</expan> loca &longs;uperficiem maris cuiu&longs;&shy;<lb/>
uis non parum &longs;uperant; qu&aelig; altera violentia terr&aelig;, &amp; aqu&aelig; ine&longs;t, &amp; ide&ograve; <lb/>
minim&egrave; mirum e&longs;t, im&ograve; <expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> natur&aelig; vald&egrave; conueniens terram redire ad <lb/>
pri&longs;tinam, ac primigeniam figuram, ex qua con&longs;ectarium erit aquam <expan abbr="quoq;">quoque</expan> <lb/>
&longs;uam pariter illam &longs;ibi prim&aelig;uam recuperaturam e&longs;&longs;e figuram. </s>
          <s id="s.001858">cau&longs;am au&shy;<lb/>
tem re&longs;tauratricem huius terren&aelig; <expan abbr="rot&utilde;ditatis">rotunditatis</expan> e&longs;&longs;e aquas tum pluuiales, tum <lb/>
fluuiales iamdi&ugrave; ob&longs;eruauimus, vt ex &longs;equentibus ob&longs;eruationibus patebit.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001859">Prim&ograve;, videmus flumina quotidie montium radices corrodere, ac qua&longs;i <lb/>
&longs;uffodere, ita vt pa&longs;&longs;im ex hoc, vel illo monte magnas faciant ruinas, ac pr&etail;&shy;<lb/>
cipitia, <expan abbr="atq;">atque</expan> hinc inde pr&aelig;rupti appareant montes, vt merit&ograve; legamus apud <lb/>Iob cap. 14. alluuione paulatim terra con&longs;umitur. </s>
          <s id="s.001860">humum porr&ograve; illam ex <lb/>
montibus delap&longs;am &longs;emper ad loca humiliora fluuij &longs;ecum detrahunt. </s>
          <s id="s.001861">Ex <lb/>
continua etiam hac inter montes corro&longs;ione facta manife&longs;t&egrave; apparet, flumi&shy;<lb/>
num alueos in montanis mod&ograve; e&longs;&longs;e humiliores qu&agrave;m olim, quamuis contra&shy;<lb/>rium accidat alueis fluuiorum per plana decurrentium, qui mod&ograve; altiores <lb/>
&longs;unt <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> exordio mundi, vt paul&ograve; po&longs;t <expan abbr="o&longs;t&etilde;dam">o&longs;tendam</expan>. </s>
          <s id="s.001862">Illud autem liquid&ograve; apparet <lb/>
ex &longs;ignis, &longs;eu &longs;ymbolis, &longs;eu ex &longs;imilitudine terr&aelig;, aut lapidis, qu&aelig; in alti&longs;&longs;imis <lb/>
fluminum ripis hinc inde pa&longs;&longs;im <expan abbr="vid&etilde;tur">videntur</expan>, qu&aelig; indicio &longs;unt montes illos iam <pb pagenum="104" xlink:href="009/01/104.jpg"/>olim fui&longs;&longs;e continuos, <expan abbr="atq;">atque</expan> vnam, <expan abbr="eandem&qacute;">eandemque</expan>; terram <expan abbr="contin&etilde;tem">continentem</expan>, antequam <lb/>
flumen eos ab inuicem &longs;epararet; <expan abbr="flumen&qacute;">flumenque</expan>; ip&longs;um olim altius, vbi &longs;unt &longs;igna <lb/>
illa ambula&longs;&longs;e; quemadmodum in Pyramo Cilici&aelig; amne ob&longs;eruauit Strabo, <lb/>
dum libro 12. de illius ripis h&aelig;c tradit, mira pr&aelig;terea e&longs;t montis c&aelig;&longs;ura, <lb/>
per quam alueus ducitur; nam quemadmodum in petris per medium &longs;ci&longs;&longs;is <lb/>
contingit, alterius partis depre&longs;&longs;ioribus ita conuenire alterius partis emi&shy;<lb/>
nentias, vt coniungi po&longs;&longs;int: &longs;ic videre e&longs;t imminentes flumini petras vtrin&shy;<lb/>
que fer&egrave; <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad montis &longs;umma pertendentes duorum, triumu&egrave; iugerum <lb/>
&longs;patio concauitates qua&longs;dam eminentijs oppo&longs;itas habere. </s>
          <s id="s.001863">h&aelig;c Strabo de <lb/>
vno, quod nos in pluribus ob&longs;eruauimus. </s>
          <s id="s.001864">Pr&etail;terea videmus quotidie pluuias <lb/>
aquas, idem quantum po&longs;&longs;unt efficere, &longs;uperficies montium, eorum maxi&shy;<lb/>
m&egrave;, qui coluntur, perpetu&ograve; ab&longs;umentes, <expan abbr="atq;">atque</expan> ad loca conuallium deducen&shy;<lb/>
tes. </s>
          <s id="s.001865">hinc videre e&longs;t, montes c&aelig;teris duriores, vt &longs;unt lapido&longs;i, c&aelig;teris altio&shy;<lb/>
res reman&longs;i&longs;&longs;e; quippe qui magis &amp; pluuijs, &amp; fluuialibus aquis &longs;ua duritie <lb/>
ob&longs;titerunt. </s>
          <s id="s.001866">idem montani incol&aelig; omnes confirmant, qui omnes aiunt &longs;ibi <lb/>
hanc montium demolitionem iampridem innotui&longs;&longs;e, ex eo quod nonnulli <lb/>
montes olim &longs;ibi impedimento erant, ne arcem, turremu&egrave; in vlteriore mon&shy;<lb/>
te &longs;itam con&longs;picerent, quam deinde plures po&longs;t annos intermedio monte <lb/>
depre&longs;&longs;o, commod&egrave; videbant. </s>
          <s id="s.001867">Ad h&aelig;c; antiqua in montium verticibus con&shy;<lb/>
&longs;tituta &aelig;deficia, propterea intercidunt, quia terra hinc, &amp; inde ab aquis <lb/>paulatim con&longs;umpta, <expan abbr="deor&longs;um&qacute;">deor&longs;umque</expan>; delap&longs;a, fundamenta ip&longs;orum nuda prim&ograve; <lb/>
relinquit; deind&eacute; terra etiam ip&longs;a, qua fundamenta innitebatur &longs;en&longs;im de&shy;<lb/>
lap&longs;a, ip&longs;a <expan abbr="quoq;">quoque</expan> fundamenta vn&agrave; cum toto &aelig;deficio nece&longs;&longs;e e&longs;t collabi, hu&shy;<lb/>
ius &longs;igna infinita propemodum videri po&longs;&longs;unt; vnum tamen, quod toti orbi <lb/>con&longs;picuum e&longs;t, non ommittam; Capitolium videlicet Romanum, cuius <lb/>
modo fundamenta tota extant, qu&aelig; olim alt&egrave; &longs;ub terram de&longs;cendebant. </s>
          <s id="s.001868">vi&shy;<lb/>
de pulcherrimam hac de re tractationem apud Georgium Agricolam lib. 3. <lb/>
cap. 1. qui amplius addit illud, quod &amp; mihi maxim&egrave; probatur; flumina ni&shy;<lb/>
mirum producere montes, <expan abbr="colles&qacute;">collesque</expan>; hoc modo; vult enim initio mundi non <lb/>
extiti&longs;&longs;e tot particulares montes ab inuicem di&longs;cretos, &longs;ed fui&longs;&longs;e perpetua <lb/>
qu&aelig;dam terr&aelig; iuga eminentia quidem, &longs;ed non tot vallibus di&longs;&longs;ecta: v. <!-- REMOVE S-->g. <lb/>
<!-- REMOVE S-->mons no&longs;ter Apenninus erat iugum, &longs;iue dor&longs;um quoddam terr&aelig; eminens <lb/>
quidem, &longs;ed nullis vallibus in tot particulares colles, aut montes di&longs;&longs;ectum; <lb/>
&longs;ed po&longs;tquam flumina &agrave; &longs;ummitate ip&longs;ius deor&longs;um fluere c&oelig;perunt; paula&shy;<lb/>
tim corrodentes humum in dies magis, ac magis effecerunt valles, <expan abbr="atq;">atque</expan> hac <lb/>
ratione in colles, <expan abbr="montes&qacute;">montesque</expan>; plurimos totus Apenninus diui&longs;us e&longs;t. </s>
          <s id="s.001869">h&aelig;c de <lb/>
montibus &longs;ufficiant, nunc ad plana de&longs;cendamus.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001870">Contrarium igitur omnin&ograve; accidere videmus in planis, quoniam e&aelig;dem <lb/>
aqu&aelig;, qu&aelig; ex montibus quotidie terram &longs;ecum deducunt, eam ad humilio&shy;<lb/>
ra loca, vt &longs;unt plana, &amp; campe&longs;tria, &longs;iue ibi &longs;int maria, &longs;iue arida, compor&shy;<lb/>
tant, <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>; ibidem deponunt. </s>
          <s id="s.001871">hinc videmus antiqua &aelig;deficia in planis locis <lb/>
ex&longs;tructa, e&longs;&longs;e iam pen&egrave; tota &longs;epulta, contra quam in montanis, cuius exem&shy;<lb/>
plum habes etiam Rom&aelig; prop&egrave; ip&longs;um Capitolium, in Arcu triumphali Sep&shy;<lb/>
timij, qui iam fer&egrave; totus ruino&longs;a vndique terra obruitur. </s>
          <s id="s.001872">&longs;ic Pantheon. </s>
          <s id="s.001873">&longs;ic <lb/>
etiam templa Epi&longs;copalia, qu&aelig; <expan abbr="plerunq;">plerunque</expan> &longs;atis peruetu&longs;ta &longs;unt, admodum <lb/>
infra terram con&longs;piciuntur. </s>
          <s id="s.001874">Idem affirmant c&oelig;mentarij, &amp; architectores <pb pagenum="105" xlink:href="009/01/105.jpg"/>omnes, quibus <expan abbr="vbiq;">vbique</expan> terrarum, dum in planis &aelig;deficiorum fundamenta ex&shy;<lb/>
canant, occurrit prim&ograve; terra qu&aelig;dam, quam ip&longs;i motam appellant, qu&aelig; li&shy;<lb/>
gnis, ruderibus, ferramentis, numi&longs;matis, &longs;epulturis, <expan abbr="varijs&qacute;">varijsque</expan>; rebus per&shy;<lb/>
mixta e&longs;t; qua eruta, reperitur terra alia, quam nunquam fui&longs;&longs;e motam, ap&shy;<lb/>
paret, ex eo quod &longs;olida, ac ben&egrave; compacta &longs;it, neque vllis externis rebus, <lb/>
pr&aelig;&longs;ertim artificiatis admixta, terra illa, quam motam dicunt, variam va&shy;<lb/>
rijs in locis &longs;ortita e&longs;t altitudinem, prout aqu&aelig; plurimum, vel minimum <lb/>
montan&aelig; terr&aelig; huc, vel illuc comportarunt: alicubi vt hic Parm&aelig; erit &longs;ex <lb/>
vlnarum, alibi viginti, vt Mutin&aelig;; alibi triginta, vt Rom&aelig;, nonnullis in lo&shy;<lb/>
cis. </s>
          <s id="s.001875">Comprobatur tandem h&aelig;c no&longs;tra ob&longs;eruatio ex arte illa, qua per ea&longs;&shy;<lb/>
dem fluuiales aquas &longs;olent, tam loca depre&longs;&longs;iora per aggerationem paula&shy;<lb/>
tim replere, <expan abbr="atq;">atque</expan> eleuare: qu&agrave;m etiam altiora per aquarum earumdem cor&shy;<lb/>
ro&longs;ionem deprimere. </s>
          <s id="s.001876">qua in arte exercitati&longs;&longs;imum P. <!-- REMOVE S-->Augu&longs;tinum Spernac&shy;<lb/>
ciatum no&longs;tr&aelig; Societatis videmus modo de mandato Summi Pontificis Pa&shy;<lb/>
dum, ac Renum Bononien&longs;em ob aggerationem &longs;tagnantes in mari emitte&shy;<lb/>
re; cui totus hic no&longs;ter di&longs;cur&longs;us maxim&egrave; probatur. </s>
          <s id="s.001877">Ex quibus omnibus &longs;e&shy;<lb/>
quitur &longs;uperficiem terr&aelig; tam montium, quam planorum quotidie variari. <lb/>
</s>
          <s id="s.001878">illam nimirum deprimi, hanc attolli. </s>
          <s id="s.001879">vnde aliud maximum notandum &longs;e&shy;<lb/>
quitur, videlicet hac tempe&longs;tate non e&longs;&longs;e eandem agrorum &longs;uperficiem, qu&aelig; <lb/>
erat antiquitus, cum in montanis agris &longs;it mult&ograve; humilior, in campe&longs;tribus <lb/>
ver&ograve; altior, qu&agrave;m antiqua illa, ac primigenia; quapropter mirum videri <lb/>
non debet, &longs;i quorumdam locorum ade&ograve; immutata natura e&longs;t, vt qu&aelig; olim <lb/>
genero&longs;a vina ferebant, vel quouis alio e&longs;&longs;ent pr&aelig;dita munere, ade&ograve; dege&shy;<lb/>
nerauerint, vt &amp; vina, &amp; alia nullius mod&ograve; valoris, vel in parua copia pro&shy;<lb/>
ferant. </s>
          <s id="s.001880">Quod ver&ograve; ad marium aggerationem &longs;pectat, dicimus ij&longs;dem aquis <lb/>magnam arenarum copiam perpetu&ograve; importantibus, fieri aggerationem, <lb/>
hoc e&longs;t littora quotidie magis cre&longs;cere, &longs;eu in mare ingredi, &amp; con&longs;equen&shy;<lb/>
ter mare recedere. </s>
          <s id="s.001881">quod prim&ograve; Ari&longs;t. te&longs;timonio in hoc cap. comprobatur, <lb/>
cum quo pariter &longs;entiunt veteres Geographi, &amp; Hi&longs;torici omnes. </s>
          <s id="s.001882">Ari&longs;t. igi&shy;<lb/>
tur in comprobationem huius adducit prim&ograve; magnam Aegypti aggeratio&shy;<lb/>
nem; pars enim illa Aegypti, qu&aelig; Delta, <expan abbr="Nili&qacute;">Nilique</expan>; donum appellatur ab He&shy;<lb/>
rodoto, ex arenis, &amp; limo, ex Aethyopi&aelig; montibus &longs;imul cum Nilo in mare <lb/>
delabentibus, e&longs;t conflata, <expan abbr="atq;">atque</expan> antiquo littori addita, cui locum paulatim <lb/>
mare ce&longs;&longs;it; <expan abbr="e&longs;t&qacute;">e&longs;tque</expan>; propterea donum Nili appellata, quod ab ip&longs;o illuc are&shy;<lb/>
nas importante &longs;it facta. </s>
          <s id="s.001883">&longs;ecundum, Ari&longs;t. exemplum e&longs;t Ammonia Regio, <lb/>
cuius humiliora loca. </s>
          <s id="s.001884">f. </s>
          <s id="s.001885">maritima, palam e&longs;t, inquit, quod aggeratione facta, <lb/>
fiunt &longs;tagna, &amp; continens: &longs;uccedente autem tempore, &longs;tagnans aqua ob <lb/>
nouam aggerationem de&longs;iccata e&longs;t, &amp; iam annihilata. </s>
          <s id="s.001886">tertium e&longs;t Meotidis <lb/>
Paludis; At ver&ograve;, ait, &amp; qu&aelig; &longs;unt circa Meotidem Paludem creuerunt allu&shy;<lb/>
uione fluuiorum tantum, vt mult&ograve; minores magnitudine naues, nunc innare <lb/>
po&longs;&longs;int, qu&agrave;m anno ab hinc &longs;exage&longs;imo. </s>
          <s id="s.001887">quare ex hoc facil&egrave; e&longs;t ratiocinari, <lb/>
quod &amp; prim&ograve;, vt multa &longs;tagnorum, ita &amp; hoc opus e&longs;t fluuiorum, &amp; tan&shy;<lb/>
dem nece&longs;&longs;e e&longs;t totum fieri &longs;iccum. </s>
          <s id="s.001888"><expan abbr="quart&utilde;">quartum</expan> e&longs;t illi Bo&longs;phorus Tracius; quod <lb/>
vn&agrave; cum pr&aelig;cedentibus &longs;atius e&longs;t apud ip&longs;um, vel potius apud eius expo&longs;i&shy;<lb/>
torem Vicomercatum videre, vt breuitati con&longs;ulatur. </s>
          <s id="s.001889">Accedit &amp; Plinij te&shy;<lb/>&longs;timonium, qui tradit multas terras na&longs;ci, non &longs;olum fluminum inuectu, &longs;ed <pb pagenum="106" xlink:href="009/01/106.jpg"/>etiam marium rece&longs;&longs;u; &longs;ic mare ab Ambraci&aelig; portu 10. millia pa&longs;&longs;uum; ab <lb/>
Athenarum ver&ograve; <expan abbr="quinq;">quinque</expan> millia, &amp; alijs in locis plus minu&longs;u&egrave; rece&longs;&longs;i&longs;&longs;e &longs;cri&shy;<lb/>
bit. </s>
          <s id="s.001890">Huc facit locus quidam Strabonis ex lib. 12. de Pyramo Cilici&aelig; fluuio: <lb/>
&longs;ic; montes ver&ograve; egre&longs;&longs;us tantum limum in mare deducit, partim ex Ca&shy;<lb/>taonia, partim ex Cilici&aelig; campis, vt huiu&longs;modi de eo oraculum feratur;</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001891"><emph type="italics"/>Tempus erit rapidis olim cum Pyramus vndis <lb/>In &longs;acram veniet conge&longs;to litore, Cyprum:<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001892">hic enim fluuius &egrave; regione Cypri in&longs;ul&aelig; in mari influit, &amp;c. </s>
          <s id="s.001893">h&aelig;c Strabo.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001894">Ver&ugrave;m recentiora non de&longs;unt exempla. </s>
          <s id="s.001895">Rauenna olim erat in extremo <lb/>
littore &longs;ita, nunc paulatim aggeratione aucto litore, mare multum ab ea <lb/>
rece&longs;&longs;it. </s>
          <s id="s.001896">Patauium pariter, vt fertur mare alluebat, quod modo 25. pa&longs;&longs;uum <lb/>
millibus ab eo di&longs;tat. </s>
          <s id="s.001897">A&aelig;&longs;tuarium ip&longs;um Venetum, ob arenas &agrave; varijs flu&shy;<lb/>
minibus in ip&longs;um immi&longs;&longs;as ade&ograve; fundum extulit, vt vix amplius nauigatio&shy;<lb/>
ni &longs;it aptum, <expan abbr="periculam&qacute;">periculamque</expan>; &longs;it ne Venetiarum mirabilis locus, ex maritimo <lb/>
fiat terre&longs;tris. </s>
          <s id="s.001898">demum exemplum &longs;it Bononien&longs;ium Renus, qui quamuis exi&shy;<lb/>
guus &longs;it torrens, paucis tamen annis Padum ip&longs;um, in quem immi&longs;&longs;us fue&shy;<lb/>
rat arena ita repleuit, vt &amp; &longs;ibi, &amp; Pado magno vicinorum agrorum damno <lb/>
viam in mare ob&longs;truxerit. </s>
          <s id="s.001899">Cum igitur mare ob hanc ad aggerationem co&shy;<lb/>
gatur &longs;e quotidie magis recipere, <expan abbr="fiat&qacute;">fiatque</expan>; propterea alueus ip&longs;ius angu&longs;tior, <lb/>
<expan abbr="atq;">atque</expan> elatior, nece&longs;&longs;e e&longs;t etiam ip&longs;am quoque maris aquam quotidie magis <lb/>
coangu&longs;tari, <expan abbr="atq;">atque</expan> attolli, &amp; aliquando futurum, vt exundare incipiat. </s>
          <s id="s.001900">quod <lb/>
iam <expan abbr="pleri&longs;q;">pleri&longs;que</expan> in locis accidit, vt in littore Baltico, Danico, &amp; Hollandico, <lb/>
quibus in locis &longs;unt hac tempe&longs;tate extructi pr&aelig;longi, ac pr&aelig;alti aggeres <lb/>
contra maritimas innundationes: quibus antiquitus minim&egrave; fui&longs;&longs;e opus hi&shy;<lb/>
&longs;toricorum, ac <expan abbr="Geographor&utilde;">Geographorum</expan> &longs;ilentium comprobat. </s>
          <s id="s.001901">Hoc igitur modo ter&shy;<lb/>
ra, qua montes, <expan abbr="colles&qacute;">collesque</expan>; con&longs;tant paulatim ab aquis in maris concauitates <lb/>
deportata, cau&longs;a e&longs;t, vt mare &longs;en&longs;im modo hac, modo illac, terr&aelig; &longs;uperfi&shy;<lb/>
ciei &longs;uperfundatur, <expan abbr="terra&qacute;">terraque</expan>; iterum, quemadmodum exordio mundi inhabi&shy;<lb/>tabilis reddatur: quod tunc maxim&egrave; accidet cum aqu&aelig; tam fluuiales, qu&agrave;m <lb/>
pluui&aelig;, &longs;uper faciem terr&aelig; perpetu&ograve; di&longs;currentes, totam illam montanam <lb/>
terram in pri&longs;tinum locum, vbi ab initio fuerat, <expan abbr="vnde&qacute;">vndeque</expan>; &longs;ublata fuit, re&longs;ti&shy;<lb/>
tuerint; tunc terra erit iterum rotunda, &amp; &longs;ph&aelig;rica, hoc e&longs;t &longs;u&aelig; primigeni&aelig; <lb/>
iterum figur&aelig; re&longs;tituetur: quapropter mare etiam rur&longs;us &longs;icut initio mundi <lb/>
totam terr&aelig; faciem <expan abbr="circumquaq;">circumquaque</expan> innundabit, quod probare volebam.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001902"><emph type="italics"/>Tantum &aelig;ui mutare potest long&aelig;ua vetu&longs;tas.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001903">Hinc nonnulla colligi po&longs;&longs;unt non minus notatu, ac &longs;citu, qu&agrave;m pr&aelig;ceden&shy;<lb/>
tia digni&longs;&longs;ima, quibus Ethnicorum Philo&longs;ophorum error redarguatur, &longs;ides <lb/>
ver&ograve; no&longs;tra magis roboretur: mundum nimirum ab &aelig;terno neutiquam ex&shy;<lb/>
titi&longs;&longs;e, vel &longs;altem terram ab &aelig;terno non fui&longs;&longs;e hac figura pr&aelig;ditam, qua nunc <lb/>videmus, nec mundum perpetu&ograve; duraturum. </s>
          <s id="s.001904">nam &longs;i h&aelig;c montuo&longs;a illi figu&shy;<lb/>
ra ab &aelig;terno ine&longs;&longs;et, iampridem tota illa montium tubero&longs;itas fui&longs;&longs;et ab <lb/>
aquis ex&aelig;&longs;a, &amp; con&longs;umpta: <expan abbr="neq;">neque</expan> &aelig;terna erit, quia &longs;ucce&longs;&longs;u temporis, vt pro&shy;<lb/>
bauimus, reducetur ad rotunditatem, <expan abbr="atq;">atque</expan> &agrave; mari innundabitur, &amp; idcirc&ograve; <lb/>
inhabitabilis, vnde nece&longs;&longs;ari&ograve; mortalium genus interibit. </s>
          <s id="s.001905">Quapropter ni&longs;i <lb/>
igne illo, quem &longs;acr&aelig; liter&aelig; innuunt catacly&longs;mus ille pr&aelig;ueniatur, aqua <lb/>
mundus interiturus e&longs;&longs;et. </s>
          <s id="s.001906">&longs;ed de his hactenus.</s>
        </p>
        <pb pagenum="107" xlink:href="009/01/107.jpg"/>
        <p type="main">
          <s id="s.001907">Quoad magnum illud Diluuium, quod Ari&longs;t. hoc capite exi&longs;timat po&longs;t <lb/>
multa &longs;ecula reuolui, hoc veritati e&longs;&longs;e con&longs;entaneum argumento &longs;unt, ac <lb/>
pariter admirationi varia <expan abbr="c&otilde;chiliorum">conchiliorum</expan> genera, qu&aelig; t&ugrave;m in Apennino mon&shy;<lb/>
te, t&ugrave;m in Alpibus ob&longs;eruaui; <expan abbr="&Igrave;dem&qacute;">&Igrave;demque</expan>; in alijs mundi partibus inueniri pu&shy;<lb/>
to; pr&aelig;&longs;ertim in tam immen&longs;a copia, <expan abbr="atq;">atque</expan> intra vi&longs;cera montium colloca&shy;<lb/>ta, qu&aelig; nulla vis humana illuc contuli&longs;&longs;et, ni&longs;i temporibus catacly&longs;mi ebul&shy;<lb/>
lientibus aquis maris &longs;uper terram facta fui&longs;&longs;et h&aelig;c varia rerum maritima&shy;<lb/>
rum cum terre&longs;tribus commixtio: qu&aelig; quidem optim&egrave; ex Pomponio Mela <lb/>
comprobantur, qui libro 1. de Numidia &longs;ic narrat: interius, &amp; long&egrave; &longs;atis <lb/>
&agrave; litore, &longs;i fides res capit, mirum admodum, &longs;pin&aelig; pi&longs;cium, <expan abbr="Muric&utilde;">Muricum</expan>, <expan abbr="O&longs;treo-rum&qacute;">O&longs;treo&shy;<lb/>
rumque</expan>; fragmenta, &longs;axi atritu, vti &longs;olent fluctibus, &amp; non differentia mari&shy;<lb/>
nis, infix&aelig; cautibus anchor&aelig;, <expan abbr="alia&qacute;">aliaque</expan>; huiu&longs;modi &longs;igna, &amp; ve&longs;tigia effu&longs;i olim <lb/>
<expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad ea loca pelagi, in campis nihil alentibus e&longs;&longs;e inuenirique narrantur. <lb/>
</s>
          <s id="s.001908">neque locus ille Ouid. <!-- REMOVE S-->Met. <!-- REMOVE S-->15. extra rem:</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001909"><emph type="italics"/>Vidi ego, quod fuerat olim &longs;olidi&longs;&longs;ima petra <lb/>E&longs;&longs;e fretum, vidi factas ex &aelig;quore terras: <lb/>
Et procul &agrave; Pelago conch&aelig; iacuere marin&aelig;, <lb/>
Et vetus inuenta e&longs;t in montibus anchora &longs;ummis.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001910">Nos autem Chri&longs;tiani ad Noemi Diluuium i&longs;ta referre debemus.</s>
        </p>
      </chap>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.001911"><emph type="italics"/>Ex Secundo Meteororum.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001912"><arrow.to.target n="marg152"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001913"><margin.target id="marg152"/>152</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001914">Cap. 1. ait multa e&longs;&longs;e maria, qu&aelig; ad inuicem non communicant. <lb/>
</s>
          <s id="s.001915">Eorum rubrum mare vnum e&longs;&longs;e; quod cum Oceano <expan abbr="Atl&atilde;tico">Atlantico</expan>, qui <lb/>
e&longs;t extra Herculeum fretum ad occidentem parum videtur com&shy;<lb/>
mi&longs;ceri &longs;iue Ari&longs;t. pro Rubro mari intelligat Oceanum illum, qui <lb/>
Arabiam, ac Per&longs;iam alluit, &longs;iue illius &longs;inum, qui Arabiam, <expan abbr="atq;">atque</expan> Aethiopiam <lb/>
interluit, fal&longs;um e&longs;t ip&longs;um parum communicare cum occidentali Oceano, <lb/>
vt quotidianis Lu&longs;itanorum nauigationibus ad Indos patet. </s>
          <s id="s.001916">&longs;ed merit&ograve; hoc <lb/>
Ari&longs;tot. condonandum, cum tunc temporis nondum tota Africa e&longs;&longs;et cert&ograve; <lb/>
circumlu&longs;trata, <expan abbr="neq;">neque</expan> iter ab Hi&longs;pania ad Indos maritimum, adeo nunc fre&shy;<lb/>
quens, patefactum e&longs;&longs;et.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001917"><arrow.to.target n="marg153"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001918"><margin.target id="marg153"/>153</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001919">Summ&aelig; 2. cap. 2. <emph type="italics"/>&lpar;Quapropter &amp; circa Orionis ortum maxim&egrave; fit tranquilli&shy;<lb/>
tas&rpar;<emph.end type="italics"/> quando Medici, Philo&longs;ophi, Poet&aelig;, ac reliqui auctores loquuntur de <lb/>
ortu a&longs;trorum fixorum, aut con&longs;tellationum, qu&aelig; &longs;unt in firmamento, vti <lb/>
e&longs;t Orion &lpar;&amp; Canis, de quo po&longs;tea&rpar; intelligunt &longs;emper de ortu ip&longs;orum, qui <lb/>
fit matutino tempore, quando &longs;cilicet vel &longs;imul cum Sole, vel paul&ograve; ante <lb/>
Solem emergunt, ita vt videantur &agrave; nobis; qui ortus dicitur Co&longs;micus, tunc <lb/>
propri&egrave;, quando &longs;imul a&longs;trum cum Sole oritur; quando autem incipit appa&shy;<lb/>rere mane ante Solem, dicitur ortus Heliacus. </s>
          <s id="s.001920">i. </s>
          <s id="s.001921">&longs;olaris, quia oritur quodam&shy;<lb/>
modo ex radijs Solis, &longs;ub quibus antea latebat. </s>
          <s id="s.001922">A&longs;tra ver&ograve; inerrantia, &amp; <lb/>
planet&aelig; Sole tardiores oriuntur <expan abbr="vtroq;">vtroque</expan> modo. </s>
          <s id="s.001923">nam c&ugrave;m ip&longs;a Sol, quippe il&shy;<lb/>
lis velocior primum a&longs;&longs;equitur, ea &longs;uo lumine obtegit, <expan abbr="e&longs;t&qacute;">e&longs;tque</expan>; hic occa&longs;us eo&shy;<lb/>
rum heliacus: cum ver&ograve; eadem pr&aelig;terierit, ac po&longs;t &longs;e reliquerit fit, vt mo&shy;<lb/>
tu diurno toto c&oelig;lo conuer&longs;o, mane ante Solem effulgeant, &longs;iue heliac&egrave; <lb/>oriantur: &amp; cum quotidie magis Sol ab illis recedat, ip&longs;aque magis &agrave; Sole <pb pagenum="108" xlink:href="009/01/108.jpg"/>elongentur, fit, vt quotidie magis ortum Solis anticipent, &amp; citius mane au&shy;<lb/>
te Solem videantur. </s>
          <s id="s.001924"><expan abbr="&longs;ic&qacute;">&longs;icque</expan>; tanto in dies citius, vt deinde media etiam nocte <lb/>
oriantur; tum ante mediam noctem po&longs;tea paul&ograve; ante occa&longs;um Solis. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001925">de&shy;<lb/>
mum cum fuerint Soli oppo&longs;ita, occidente Sole oriantur, qui ortus dicitur <lb/>
Ve&longs;pertinus, vel Acronicus. </s>
          <s id="s.001926">po&longs;tea oriuntur &longs;emper in die ante Solis occa&shy;<lb/>
&longs;um, donec Sol ip&longs;a iterum a&longs;&longs;equatur, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>; radijs &longs;uis offu&longs;cet, quod e&longs;t he&shy;<lb/>
liac&egrave; occidere; &amp; mox cum ip&longs;o Sole occumbant, quod Acronic&egrave; e&longs;t occi&shy;<lb/>
dere. </s>
          <s id="s.001927">Totum porr&ograve; illud tempus, quo per diem oriuntur, non eorum ortui, <lb/>
&longs;ed occa&longs;ui deputatur, e&ograve; quod non cernuntur oriri, vt &longs;equenti loco expli&shy;<lb/>
cabitur. </s>
          <s id="s.001928">Qu&aelig; omnia adhibito Globo a&longs;tronomico, in quo con&longs;tellationes <lb/>
omnes depict&aelig; &longs;unt, <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>; ad tui poli eleuationem con&longs;tituto, appo&longs;itoque <lb/>
Sole &longs;uo loco in Zodiaco, qui paulatim per Zodiacum orientem ver&longs;us gra&shy;<lb/>diatur, &amp; interim diurno motu globus conuertatur, ad &longs;en&longs;um manife&longs;ta <lb/>
apparebunt. </s>
          <s id="s.001929">In &longs;umma auctores intelligunt de ortu, qui mane fit ante So&shy;<lb/>
lem, quia tunc primum po&longs;t diuturnas latebras incipit apparere. </s>
          <s id="s.001930"><expan abbr="n&otilde;">non</expan> autem <lb/>
intelligunt de ortu Acronico, quia ante hunc ortum videbatur noctu, <expan abbr="itaq;">itaque</expan> <lb/>
ortu Acronico non fit noua apparitio; ideo de hoc non intelligunt. </s>
          <s id="s.001931">fit au&shy;<lb/>
tem ortus hic Orionis, heliacus, &amp; matutinus, de quo Ari&longs;t. hoc loco, &amp; alij <lb/>
auctores, no&longs;tra hac tempe&longs;tate paul&ograve; ante Solis ingre&longs;&longs;um in Cancrum, &longs;i&shy;<lb/>
ue ante &longs;ol&longs;titium &aelig;&longs;tiuum circa 22. Iunij.<!-- REMOVE S--><arrow.to.target n="marg154"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001932"><margin.target id="marg154"/>154</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001933">Eodem cap. <emph type="italics"/>&lpar;Incertus autem, &amp; mole&longs;tus Orion e&longs;&longs;e videtur &amp; occumbens, &amp; <lb/>
oriens, quia in tran&longs;mutatione temporis accidit occa&longs;us, &amp; ortus, a&longs;tate, aut hye&shy;<lb/>
me, &amp; propter magnitudinem a&longs;tri dierum &longs;it aliqua pluralitas&rpar;<emph.end type="italics"/> hoc loco Vico&shy;<lb/>
mercatus ex &longs;ententia a&longs;tronomorum occa&longs;um Orionis fieri autumni tem&shy;<lb/>
pore, Sole Scorpionem ob&longs;idente docet, quod &amp; verba Ari&longs;t. clar&egrave; &longs;ignifi&shy;<lb/>
cant, cum dicat ortum ip&longs;ius fieri &aelig;&longs;tate; in tran&longs;mutatione ver&ograve; temporis, <lb/>
videlicet in autumno fieri occa&longs;um. </s>
          <s id="s.001934">Porr&ograve; occa&longs;us hic fieri incipit primum <lb/>
mane oriente Sole, <expan abbr="dicitur&qacute;">diciturque</expan>; occa&longs;us co&longs;micus, quia dum Sol e&longs;t in oriente, <lb/>
Orion e&longs;t in occidente, &amp; infra orizontem cadit: deinde paul&ograve; ante Solis or&shy;<lb/>
tum, &longs;ed tamen nocturno tempore, ita vt occa&longs;us eius videri po&longs;&longs;it, donec <lb/>
occidat parum po&longs;t Solis occa&longs;um, &amp; tandem cum Sole ip&longs;o heliac&egrave; euane&shy;<lb/>
&longs;cat. </s>
          <s id="s.001935">Scriptores autem fer&egrave; &longs;emper cum loquuntur de occa&longs;u inerrantium <lb/>
&longs;yderum, de eo, qui noctu videatur, intelligunt: &longs;icuti ortum intelligunt <lb/>
eum, qui noctu fit, <expan abbr="noctu&qacute;">noctuque</expan>; videtur. </s>
          <s id="s.001936">affixa <expan abbr="namq;">namque</expan> &longs;ydera per &longs;ex ferm&egrave; men&shy;<lb/>
&longs;es noctu oriuntur, <expan abbr="oriri&qacute;">oririque</expan>; ea con&longs;picimus, &amp; propterea totum illud tem&shy;<lb/>
pus, ortui ip&longs;orum deputamus: Reliquum ver&ograve; <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan>, quo per diem oriun&shy;<lb/>
tur, &amp; idcirc&ograve; ortus illorum minim&egrave; apparet, nulla ratione ortui debuit <lb/>
a&longs;cribi: totum ver&ograve; tempus, quo noctu occidunt, &amp; occidere cernuntur, oc&shy;<lb/>
ca&longs;ui illorum merit&ograve; attribuitur. </s>
          <s id="s.001937">&amp; <expan abbr="quemadmod&utilde;">quemadmodum</expan> temporis illius initium, <lb/>
quo primo de nocte apparere incipiunt, dicitur ab&longs;olut&egrave; ortus cuiu&longs;uis &longs;y&shy;<lb/>
deris; &longs;ic etiam initium temporis illius, quo primum per noctem ea occide&shy;<lb/>
re videmus, &longs;impliciter occa&longs;um appellamus.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001938"><arrow.to.target n="marg155"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001939"><margin.target id="marg155"/>155</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001940">Eodem cap. <emph type="italics"/>&lpar;Ete&longs;i&aelig; autem flant post ver&longs;iones, &amp; Canis ortum&rpar;<emph.end type="italics"/> per ver&longs;io&shy;<lb/>
nes intelligit tropicos, quod &amp; tropici etymon confirmat, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> tropicus idem <lb/>
valeat, ac conuer&longs;iuus. </s>
          <s id="s.001941">circa Canis ortum eadem &longs;unt notanda, qu&aelig; &longs;upra <lb/>de ortu Orionis annotaui; intelligit enim eum Canis ortum, qui mane fiat <pb pagenum="109" xlink:href="009/01/109.jpg"/>primum paul&ograve; ante Solis ortum, cum &longs;cilicet incipit apparere.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001942">Cum porr&ograve; in c&etail;lo &longs;it Canis maior, &amp; Canis minor, qui &amp; Procyon, ide&longs;t <lb/>
Anticanis dicitur, exi&longs;timo Canem maiorem e&longs;&longs;e eum, qui vulg&ograve; Canicula <lb/>
nominatur, <expan abbr="&longs;olet&qacute;">&longs;oletque</expan>; vehementes, ac noxios calores excitare. </s>
          <s id="s.001943">de quo etiam <lb/>
put&ograve; Ari&longs;t. intelligere. </s>
          <s id="s.001944">eius porr&ograve; ortus in no&longs;tra poli eleuatione quadra&shy;<lb/>
ginta quinque graduum, circa diem tertium Augu&longs;ti contingit, Sole autem <lb/>
10. gradum Leonis occupante. </s>
          <s id="s.001945">Ex Magini tabulis ante ephemerides.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001946"><arrow.to.target n="marg156"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001947"><margin.target id="marg156"/>156</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001948">Eodem cap. <emph type="italics"/>&lpar;Duobus enim exi&longs;tentibus &longs;egmentis habitabilis regionis: vno <lb/>
quidem ad &longs;uperiorem polum, qui no&longs;ter e&longs;t; altero ad alterum, &amp; ad meridiem: <lb/>
<expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>, tympani &longs;peciem habeant, talem enim figuram terr&aelig; excidunt ex centro ip&longs;ius <lb/>duct&aelig; line&aelig;, &amp; faciunt duos conos, hunc quidem habentem ba&longs;im tropicum, alte&shy;<lb/>
rum autem habentem ba&longs;im circulum &longs;emper manifestum, verticem autem in me&shy;<lb/>
dio terr&aelig;. </s>
          <s id="s.001949">eodem autem modo ad inferiorem polum alij duo coni terr&aelig; &longs;egmenta fa&shy;<lb/>
ciunt&rpar;<emph.end type="italics"/> vt ben&egrave; duas ha&longs;ce terr&aelig; portiones, quas &longs;olas habitabiles putat Ari&shy;<lb/>
&longs;tot. concipias, <expan abbr="reliquaq;">reliquaque</expan> huius loci intelligas, in&longs;pice &longs;equentem figuram. <lb/>
<figure id="id.009.01.109.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/109/1.jpg"/><lb/>
Maior circulus &longs;it c&oelig;lum, in quo polus L, articus; M, antarticus, ille eleua&shy;<lb/>
tus &longs;upra no&longs;trum horizontem S N, 45. gradibus, i&longs;te ver&ograve; totidem infra <lb/>
depre&longs;&longs;us. </s>
          <s id="s.001950"><expan abbr="&longs;int&qacute;">&longs;intque</expan>; diametri circuli &longs;emper apparentium maximi S R, necnon <pb pagenum="110" xlink:href="009/01/110.jpg"/>diametri &longs;emper occultorum maximi Y N: tropicorum item T Q, Cancri, <lb/>
X O, Capricorni, vt vides in figura. </s>
          <s id="s.001951">Terra &longs;it A B C H G F E D Z K. &agrave; cu&shy;<lb/>
ius centro Z, educantur primo du&aelig; line&aelig; rect&aelig; Z R, Z S. ad circulum &longs;em&shy;<lb/>
per apparentium maximum, qu&aelig; in terra tran&longs;eant per puncta B, K. &amp; iun&shy;<lb/>
gatur linea B K: iam vides conum S R Z, cuius ba&longs;is e&longs;t circulus &longs;emper ap&shy;<lb/>
parens S R, vertex autem Z, in centro terr&aelig;, vt ait Ari&longs;tot. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001952">educantur nunc <lb/>
du&aelig; ali&aelig; rect&aelig; ad tropicum Cancri Z T, Z Q, qu&aelig; in terra faciant puncta <lb/>
I, C, <expan abbr="iungatur&qacute;">iungaturque</expan>; recta I C; hic pariter vides conum alterum T Q Z, cuius ba&shy;<lb/>
&longs;is e&longs;t circulus Cancri, vertex ver&ograve; centrum terr&aelig; Z. con&longs;idera iam figuram <lb/>
B K I C, inter duas rectas B K, I C, &amp; duos circuli terr&aelig; arcus contentam; <lb/>
hanc Ari&longs;t. appellat tympanum vnum terr&aelig; habitabile, quod e&longs;t ad Vr&longs;am, <lb/>
ide&longs;t in &longs;eptentrionali plaga, in qua &longs;umus nos: qu&aelig; quidem portio &longs;i con&longs;i&shy;<lb/>
deretur vt &longs;olida, &amp; &agrave; reliqua terra pr&aelig;ci&longs;a, erit corpus rotundum, <expan abbr="vtrinq;">vtrinque</expan> <lb/>
tamen duobus planis circulis ad in&longs;tar tympani terminatum: Ductis dein&shy;<lb/>
de &longs;imiliter alijs quattuor lineis &agrave; centro Z, ver&longs;us polum antarticum fit al&shy;<lb/>
terum tympanum H D E G, au&longs;tralis terr&aelig; habitabilis, vt in figura manife&shy;<lb/>
&longs;tum e&longs;t. </s>
          <s id="s.001953">fui&longs;&longs;e autem huiu&longs;modi habitabilis terr&aelig; &longs;egmenta figur&aelig; tympa&shy;<lb/>
ni &longs;imilia, optim&egrave; declarant veteres figur&aelig; geographic&aelig; Ptol&etail;mei, &amp; patet <lb/>
etiam ex longitudine, &amp; latitudine, vt ben&egrave; ait Ari&longs;t. quas Geographi por&shy;<lb/>
tioni terr&aelig; habitabili attribuebant, longitudinem enim dixerunt eius di&shy;<lb/>
men&longs;ionem ab occa&longs;u ad ortum: latitudinem autem &agrave; &longs;eptentrione in meri&shy;<lb/>
diem, e&ograve; qu&ograve;d illa mult&ograve; hac longior e&longs;&longs;et. </s>
          <s id="s.001954">Ex quibus apparet habitatam <lb/>
fui&longs;&longs;e veluti Zonam, terram ab occa&longs;u ad ortum pr&aelig;cingentem. </s>
          <s id="s.001955">qu&aelig; Zona <lb/>
&longs;i &longs;umatur cum &longs;oliditate, quam ambit, ab Ari&longs;t. tympano a&longs;&longs;imilatur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001956"><arrow.to.target n="marg157"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001957"><margin.target id="marg157"/>157</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001958">Eodem cap. <emph type="italics"/>&lpar;H&aelig; autem habitari &longs;ol&aelig; po&longs;&longs;ibiles: &amp; <expan abbr="neq;">neque</expan> vltra ver&longs;iones; vm&shy;<lb/>
bra enim non <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> e&longs;&longs;et ad Vr&longs;am: nunc autem inhabitabilia prius fiunt loca, qu&agrave;m <lb/>
&longs;ubdeficiat, aut permutetur vmbra ad meridiem. </s>
          <s id="s.001959">Qu&aelig; autem &longs;ub Vr&longs;a, &egrave; frigore <lb/>
inhabitabilia&rpar;<emph.end type="italics"/> quod ait vltra ver&longs;iones, ide&longs;t intra tropicos in ip&longs;a &longs;cilicet <lb/>
Zona torrida, non po&longs;&longs;e habitari, fal&longs;um e&longs;&longs;e o&longs;tendunt plurim&aelig; regiones <lb/>
tam veteris, quam noui orbis, &longs;uperiori &longs;eculo patefact&aelig;, in quibus magna <lb/>
in am&oelig;nitate, ac fertilitate, <expan abbr="&longs;ummis&qacute;">&longs;ummisque</expan>; delicijs viuitur. </s>
          <s id="s.001960">Quoad vmbram il&shy;<lb/>
lam, intellige meridianam. </s>
          <s id="s.001961">i. </s>
          <s id="s.001962">quam Sole circa meridiem exi&longs;tente, nos qui <lb/>
Boreales &longs;umus, &longs;emper ad <expan abbr="&longs;ept&etilde;trionem">&longs;eptentrionem</expan> proijcimus. </s>
          <s id="s.001963">Quod &longs;i ad meridiem <lb/>
perrexerimus, occurret inhabitabilis &lpar;vt fals&ograve; putat&rpar; terra, prius quam. <lb/>
</s>
          <s id="s.001964">vmbra meridiana in Boream vergens deficiat. </s>
          <s id="s.001965">qu&aelig; &longs;igna &longs;unt no&longs;tram habi&shy;<lb/>
tationem e&longs;&longs;e citra Zonam torridam, in Boreali parte. </s>
          <s id="s.001966">Qu&aelig; autem &longs;ub Vr&shy;<lb/>
&longs;a, ide&longs;t &longs;ub polo arctico, ob nimium frigus inho&longs;pita omnin&ograve; habetur, nam</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001967"><emph type="italics"/>Quod latus mundi nebul&aelig;, <expan abbr="malus&qacute;">malusque</expan>; <lb/>
Iupiter vrget.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001968">Verumtamen, qu&aelig; &longs;ub <expan abbr="vtroq;">vtroque</expan> polo partes &longs;unt adhuc incognit&aelig; manent.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001969"><arrow.to.target n="marg158"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001970"><margin.target id="marg158"/>158</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001971">Eodem cap: <emph type="italics"/>&lpar;Fertur autem, &amp; corona &longs;ecundam hunc locum, videtur enim &longs;u&shy;<lb/>per caput e&longs;&longs;e nobis, cum fuerit &longs;ecundum meridianum&rpar;<emph.end type="italics"/> con&longs;tellatio videlicet, <lb/>
qu&aelig; corona Ariadn&aelig; dicitur, h&aelig;c cum in c&oelig;lo manife&longs;t&egrave; &longs;it Borealis, <expan abbr="no-&longs;tro&qacute;">no&shy;<lb/>
&longs;troque</expan>; vertici noctu, quando meridianum pertran&longs;it, incumbat: clar&egrave; indi&shy;<lb/>
cat nos <expan abbr="quoq;">quoque</expan> e&longs;&longs;e Boreales.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001972"><arrow.to.target n="marg159"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001973"><margin.target id="marg159"/>159</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001974">Eodem cap. <emph type="italics"/>&lpar;Et quidem ad latitudinem <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad inhabitabilia &longs;cimus habita-<emph.end type="italics"/>


<pb pagenum="111" xlink:href="009/01/111.jpg"/><emph type="italics"/>tam, hic enim propter frigus non amplius habitant, illic autem propter &aelig;&longs;tum&rpar;<emph.end type="italics"/><lb/>
illic autem, ide&longs;t &longs;ub Zona torrida, compertum autem e&longs;t nunc totam fer&egrave; <lb/>
torridam Zonam, &amp; quidem alicubi percommod&egrave; habitari, cuius cau&longs;&aelig; &longs;unt <lb/>
quatuor, qu&aelig; ip&longs;um latuerunt. </s>
          <s id="s.001975">prima <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>; toti Zon&aelig; torrid&aelig; communis, <lb/>
e&longs;t perpetuum &aelig;quinoctium, quo Sol tantum &longs;upra, quantum infra terram <lb/>
immoratur. </s>
          <s id="s.001976">accedit, qu&ograve;d Sol nocturno tempore maxim&egrave; ad imum c&oelig;li fe&shy;<lb/>
ratur, <expan abbr="plurimum&qacute;">plurimumque</expan>; ab horizonte, <expan abbr="&longs;upero&qacute;">&longs;uperoque</expan>; hemi&longs;pherio recedat. </s>
          <s id="s.001977">atque ob <lb/>
hanc &longs;olam rationem Campanus in &longs;ua &longs;ph&aelig;ra Zonam hanc putat maxim&egrave; <lb/>
e&longs;&longs;e habitabilem: quamuis h&aelig;c &longs;ola cau&longs;a, vt quotidiana docet experientia, <lb/>
non &longs;ufficiat. </s>
          <s id="s.001978">&longs;ecunda &longs;unt pluui&aelig;, qu&aelig; alicubi quotidie &longs;tata hora decidunt. <lb/>
</s>
          <s id="s.001979">tertia venti, qui veluti flabella qu&aelig;dam aerem agitant. </s>
          <s id="s.001980">quarta pr&aelig;alti mon&shy;<lb/>
tes perpetuis niuibus ob&longs;iti. </s>
          <s id="s.001981">qu&aelig; quatuor torridam hanc pa&longs;&longs;im refrigerant, <lb/>
atque habitabilem reddunt.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001982"><arrow.to.target n="marg160"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.001983"><margin.target id="marg160"/>160.a</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001984">Summ&aelig; 2. cap. 3. de <expan abbr="v&etilde;tis">ventis</expan> <emph type="italics"/>&lpar;Oportet autem de &longs;itu &longs;imul rationes ex de&longs;criptio <lb/>
ne con&longs;iderare&rpar;<emph.end type="italics"/> ide&longs;t rationes ventorum ex de&longs;criptione, ide&longs;t in figura ali&shy;<lb/>
qua, vt in &longs;equenti con&longs;iderare; &longs;olet enim Ari&longs;t. figuras, im&ograve; demon&longs;tratio&shy;<lb/>
nes ip&longs;as Mathematicorum, de&longs;criptiones appellare, vt &longs;&aelig;pius in Logicis <lb/>
monuimus.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001985"><emph type="italics"/>De&longs;criptus &longs;it igitur, vt clarior res euadat horizontis circulus quapropter, &amp; <lb/>
rotundus&rpar;<emph.end type="italics"/> vt in &longs;equenti figura circulus A G B H, de&longs;criptus horizontem <lb/>
referret,</s>
        </p>
        <figure id="id.009.01.111.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/111/1.jpg"/>
        <pb pagenum="112" xlink:href="009/01/112.jpg"/>
        <p type="main">
          <s id="s.001986"><emph type="italics"/>Oportet autem ip&longs;ius alteram portionem intelligere, qu&aelig; nobis habitatur; qu&aelig; <lb/>
eodem modo diuidi poterit&rpar;<emph.end type="italics"/> ide&longs;t oportet intelligere ip&longs;ius horizontis, vel ter&shy;<lb/>
r&aelig; habitat&aelig; partem, qu&aelig; quamuis rotunda non &longs;it, poterit tamen, ac &longs;i ro&shy;<lb/>
tunda e&longs;&longs;et in figura circulari repre&longs;entari, <expan abbr="atq;">atque</expan> in plures partes eo modo, <lb/>
quo circulus &longs;ecatur, &longs;ecari.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001987"><emph type="italics"/>Supponatur autem prim&ograve; contraria &longs;ecundum locum, e&longs;&longs;e plurimum di&longs;tantia <lb/>
&longs;ecundum locum; &longs;icut &longs;ecundum &longs;peciem contraria, plurimum di&longs;tant &longs;ecundum <lb/>
&longs;peciem. </s>
          <s id="s.001988">plurimum autem di&longs;tant &longs;ecundum locum, qu&aelig; per diametrum opponuntur, <lb/>
&longs;it igitur vbi A, occidens &aelig;quinoctionalis, contrarius autem huic locus vltimus B, <lb/>
ortus &aelig;quinoctionalis&rpar;<emph.end type="italics"/> ide&longs;t in &longs;equenti figura ducta diametro B A. in altera <lb/>
ip&longs;ius extremitate vbi A. &longs;it occa&longs;us &aelig;quinoctialis, qui fit Sole exi&longs;tente in <lb/>
alterutro &aelig;quinoctio; huic igitur per diametrum opponatur ortus &aelig;quino&shy;<lb/>
ctialis in B. qui pariter contingit tempore &aelig;quinoctiorum: linea autem B A, <lb/>
refert ip&longs;um &aelig;quatorem.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001989"><emph type="italics"/>Alia autem diameter hanc perpendiculariter &longs;ecet, cuius punctum illud, in quo <lb/>
G, &longs;it Vr&longs;a: huic autem contrarium ex oppo&longs;ito illud, in quo H, meridies&rpar;<emph.end type="italics"/> h&aelig;c dia&shy;<lb/>
meter erit ip&longs;a linea meridiana. </s>
          <s id="s.001990">pro Vr&longs;a ver&ograve; intelligit &longs;eptentrionem, <lb/>
quod ibi &longs;it Vr&longs;&aelig; con&longs;tellatio.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001991"><emph type="italics"/>Id autem, in quo F, ortus &aelig;&longs;tiualis; in quo ver&ograve; E, occidens &aelig;&longs;tiualis&rpar;<emph.end type="italics"/> qu&aelig; duo <lb/>
puncta iunguntur linea F E, qu&aelig; refert &longs;ectionem tropici, Cancri cum ho&shy;<lb/>
rizonte: ortus enim, &amp; occa&longs;us &aelig;&longs;tiualis contingunt Sole Cancri tropicum <lb/>
percurrente.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001992"><emph type="italics"/>Id autem, in quo D, oriens hyemalis; vbi ver&ograve; C, occidens hyemalis&rpar;<emph.end type="italics"/> linea au&shy;<lb/>
tem D C, erit &longs;ectio tropici Capricorni, &amp; horizontis; Sole enim hunc tro&shy;<lb/>
picum attingente ortus, &amp; occa&longs;us hybernus fiunt.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.001993"><emph type="italics"/>Ab F, autem ducatur diameter ad C, &amp; &agrave; D, ad E. quoniam igitur plurimum <lb/>
di&longs;tantia &longs;ecundum locum, contraria &longs;unt &longs;ecundum locum: plurimum autem di&shy;<lb/>
stantia, qu&aelig; &longs;ecundum diametrum; nece&longs;&longs;arium e&longs;t, &amp; flatuum hos inuicem con&shy;<lb/>
trarios e&longs;&longs;e, <expan abbr="quicunq;">quicunque</expan> &longs;ecundum diametrum exi&longs;tunt. </s>
          <s id="s.001994">vocantur autem &longs;ecundum po&shy;<lb/>
&longs;itionem locorum venti &longs;ic; Zephyrus quidem ab A, hoc enim e&longs;t occidens &aelig;quino&shy;<lb/>
ctialis. </s>
          <s id="s.001995">Boreas autem, &amp; Aparetias &agrave; G. hic enim Vr&longs;a, contrarius autem huic <lb/>
Notus ab H. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.001996">Meridies enim e&longs;t hic, &agrave; quo flat, &amp; H, ip&longs;i G, contrarium e&longs;t; &longs;ecun&shy;<lb/>
dum enim diametrum &longs;unt. </s>
          <s id="s.001997">Ab F, autem C&aelig;cias; hic enim oriens &aelig;&longs;tiuus e&longs;t; cui <lb/>
contrarius est, non qui flat ab E, &longs;ed qui &agrave; C. Libs, i&longs;te enim ab occidente hyemali <lb/>
flat; <expan abbr="est&qacute;">estque</expan>, illi contrarius, quia &longs;ecundum diametrum illi opponitur. </s>
          <s id="s.001998">Qui ver&ograve; &agrave; D, <lb/>
Eurus, i&longs;te enim ab horiente hyberno flat, vicinus existens Noto, vnde &amp; &longs;&aelig;p&egrave; Eu&shy;<lb/>
ronoti flare dicuntur: <expan abbr="c&otilde;trarius">contrarius</expan> autem huic, non qui &agrave; C. Libs, &longs;ed qui ab E, quem <lb/>
vocant, hi quidem Arge&longs;ten, hi autem Olympium, alij ver&ograve; Scironem; iste enim ab <lb/>
occidente &aelig;&longs;tiuo flat, &amp; &longs;ecundum diametrum ip&longs;i &longs;olus opponitur. </s>
          <s id="s.001999">Venti igitur, qui <lb/>
&longs;ecundum diametrum po&longs;iti &longs;unt, &amp; quibus alij aduer&longs;antur, ij &longs;unt. </s>
          <s id="s.002000">Alij autem <lb/>
&longs;unt, &longs;ecundum quos non &longs;unt contrarij venti, ab I, quem vocant Tra&longs;ciam, qui me&shy;<lb/>dius e&longs;t inter Argesten, &amp; Apparitiam, &agrave; K, autem, quem vocant Me&longs;en, Medius <lb/>
enim e&longs;t C&aelig;ci&aelig;, &amp; Apareti&aelig;. </s>
          <s id="s.002001">Diameter autem K I, iuxta circulum &longs;emper con&longs;pi&shy;<lb/>
cuum e&longs;&longs;e &longs;olet, non tamen exact&egrave;&rpar;<emph.end type="italics"/> ide&longs;t linea K I, &longs;olet in horizonte referre <lb/>
diametrum circuli omnium &longs;emper apparentium maximi, eo quod &longs;it fer&egrave; <lb/>&longs;ub diametro illius, in qualibet enim &longs;ph&aelig;ra obliqua, ide&longs;t, in qua polus ele&shy;<pb pagenum="113" xlink:href="009/01/113.jpg"/>uatur, intelligunt A&longs;tronomi circulum quendam &longs;emper apparentium ma&shy;<lb/>ximum, quem de&longs;cribunt ex ip&longs;o polo, tanquam centro, &amp; interuallo v&longs;que <lb/>
ad horizontem, circa ip&longs;um polum: hunc appellant &longs;emper apparentium, <lb/>
maximum, quia intra hunc alios quamplurimos concipiunt circa eundem <lb/>
polum, quorum minores &longs;emper &longs;unt polo propinquiores. </s>
          <s id="s.002002">huius igitur dia&shy;<lb/>
metrum vult Ari&longs;t. per lineam, qu&aelig; &agrave; K, in I, duceretur &lpar;quamuis non exa&shy;<lb/>
ct&egrave;&rpar; repre&longs;entari.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002003"><emph type="italics"/>Contrarij autem non &longs;unt his &longs;tatibus, <expan abbr="neq;">neque</expan> ip&longs;i Me&longs;e, &longs;piraret enim <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> aliquis <lb/>
ab eo, in quo M. hoc enim illi e&longs;t &longs;ecundum diametrum; <expan abbr="neq;">neque</expan> Trafci&aelig; ab N, enim, <lb/>
quod punctum per diametrum aduer&longs;um illi e&longs;t, &longs;piraret. </s>
          <s id="s.002004">Ni&longs;i ab eo veniat, qui ta&shy;<lb/>
men non long&egrave; progreditur ventus quidam, quem accol&aelig; Ph&aelig;niciam vocant. </s>
          <s id="s.002005">maxi&shy;<lb/>
m&egrave; igitur pr&aelig;cipui, &amp; definiti venti hi &longs;unt: <expan abbr="hoc&qacute;">hocque</expan>, modo di&longs;po&longs;iti&rpar;<emph.end type="italics"/> &longs;upradicta por&shy;<lb/>
r&ograve; omnia ex &longs;equenti figura optim&egrave; poterunt intelligi, quam diligenti ope&shy;<lb/>
ra ad mentem Ari&longs;t. ex gr&aelig;cis codicibus re&longs;tituere conatus &longs;um, cum ani&shy;<lb/>maduerterem figuras vald&egrave; deprauatas pa&longs;&longs;im apud <expan abbr="c&otilde;mentatores">commentatores</expan> reperiri. <lb/>
</s>
          <s id="s.002006">Porr&ograve; ad literam M, in figura &longs;crip&longs;i ventum Libonotum, quem Ari&longs;t. qui&shy;<lb/>
dem non ponit propter ip&longs;ius paruitatem; im&ograve; apert&egrave; dicit Hele&longs;pontum <lb/>
non habere contrarium: &longs;ed feci, vt completum ventorum numerum, quem <lb/>
alij tradunt, haberemus.</s>
        </p>
      </chap>
      <chap>
        <p type="head">
          <s id="s.002007"><emph type="italics"/>Ex Tertio Meteororum.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002008"><arrow.to.target n="marg161"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.002009"><margin.target id="marg161"/>160.b</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002010">Antequam textuum explicationem aggrediar, illud animaduerten-<lb/>
dum e&longs;t, <expan abbr="vbicunq;">vbicunque</expan> interpretatio antiqua vtitur verbis, refractio, <lb/>
&amp; refrangere; ibi Vicomercatum in &longs;ua interpretatione merit&ograve;, <lb/>
&amp; propri&egrave; v&longs;um e&longs;&longs;e verbis; reflexio, &amp; reflecti: differunt enim <lb/>
vald&egrave; apud Opticos refractio, &amp; reflexio, vt etiam refrangere, &amp; reflectere. <lb/>
</s>
          <s id="s.002011">propterea optim&egrave; hoc loco Olympiodorus di&longs;tinguit inter <foreign lang="greek">anaklasin, kai <lb/>diaklasin,</foreign> reflexionem, &amp; refractionem. </s>
          <s id="s.002012">Reflexio enim fit ex repercu&longs;&longs;o, vt <lb/>
quando lumen Solis incidens in aliquod &longs;peculum, inde re&longs;ilit in oppo&longs;itum <lb/>
parietem, illud re&longs;ilire e&longs;t propri&egrave; per&longs;pectiuis reflecti, vnde reflexio. </s>
          <s id="s.002013">Re&shy;<lb/>
fractio autem fit ex tran&longs;pectu: vt quando lapis, qui e&longs;t in aqua, emittit <lb/>
fuam &longs;peciem ad oculum, qui e&longs;t in aere, tunc enim, quia &longs;pecies lapidis re&shy;<lb/>
pre&longs;entatiua non tendit recta ad oculum, &longs;ed in confinio aqu&aelig;, &amp; aeris fran&shy;<lb/>
gitur, dicitur fieri refractio, &amp; refrangi, in refractione igitur requiruntur <lb/>duo media, per qu&aelig; fiat vi&longs;io, qu&aelig; &longs;int diuer&longs;&aelig; den&longs;itatis, vt &longs;unt aqua, &amp; <lb/>
aer: vapor, exhalatio, &amp; aer: vitrum, &amp; aer, &amp;c. </s>
          <s id="s.002014">quando igitur videmus <lb/>
Solem, aut Lunam per vapores, aut exhalationes fit refractio, quia den&longs;ior <lb/>
e&longs;t vapor, &amp; exhalatio, quam aer.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002015">Notandum etiam Aream, de qua mox dicam explicari po&longs;&longs;e tam per re&shy;<lb/>
flexionem, qu&agrave;m per refractionem: per reflexionem, quia &longs;upponunt Philo&shy;<lb/>&longs;ophi e&longs;&longs;e in acre rorido innumera &longs;pecula parua inuicem vald&egrave; proxima, <lb/>ide&longs;t guttulas, per quas reflectatur ad oculum no&longs;trum &longs;pecies &longs;yderis. </s>
          <s id="s.002016">per <lb/>refractionem ver&ograve;, vt vult Vitellio, quia &longs;umit totum illum aerem humi&shy;<lb/>
dum magis den&longs;um e&longs;&longs;e aere paro, qui e&longs;t circa oculos no&longs;tros, &amp; hoc modo <lb/>con&longs;tituit diuer&longs;a media in den&longs;itate, per quam fiat vi&longs;io; corpus inquam <pb pagenum="114" xlink:href="009/01/114.jpg"/>illud humidum den&longs;ius, &amp; aerem deinde circa oculum rarius. </s>
          <s id="s.002017">Vicomerca&shy;<lb/>
tus igitur quamuis vtatur voce reflexionis in Halone, non tamen ex pr&aelig;di&shy;<lb/>ctis videtur reprehendendus.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002018"><arrow.to.target n="marg162"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.002019"><margin.target id="marg162"/>161</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002020">Summ&aelig; 2. cap. 2. De Are&aelig; figura <emph type="italics"/>&lpar;Refrangitur autem &agrave; con&longs;i&longs;tente caligine <lb/>
circa Solem, aut Lunam vi&longs;us; quapropter non ex oppo&longs;ito &longs;icut iris, apparet. </s>
          <s id="s.002021"><expan abbr="Vn-diq;">Vn&shy;<lb/>
dique</expan> autem &longs;imiliter refracto, nece&longs;&longs;e e&longs;t circulum e&longs;&longs;e, aut circuli partem. </s>
          <s id="s.002022">ab co&shy;<lb/>
dem enim &longs;igno ad idem &longs;ignum &aelig;quales frangentur &longs;uper circuli lineam &longs;emper. </s>
          <s id="s.002023">&longs;it <emph.end type="italics"/><lb/>
<figure id="id.009.01.114.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/114/1.jpg"/><lb/>
<emph type="italics"/>enim &agrave; puncto, in quo A, ad B, fracta, &amp; ea, qu&aelig; est <lb/>
A C B, &amp; qu&aelig; A F B, &amp; qu&aelig; A D B, &aelig;quales autem <lb/>&amp; h&aelig; A C, A F, A D, inuicem. </s>
          <s id="s.002024">&amp; qu&aelig; ad B, inui&shy;<lb/>
cem &longs;cilicet C B, E B, D B. &amp; protrahatur A E B, <lb/>
quare trianguli &aelig;quales, etenim &longs;uper &aelig;qualem, qu&aelig; <lb/>
e&longs;t A E B, ducantur autem <expan abbr="perp&etilde;diculares">perpendiculares</expan> ad A E B, <lb/>
ex angulis; &agrave; C, quidem, qu&aelig; e&longs;t C E; ab F, autem, <lb/>
qu&aelig; e&longs;t F E; &agrave; D, autem, qu&aelig; e&longs;t D E, &aelig;quales itaque <lb/>h&aelig;, in &aelig;qualibus enim tri&abreve;ngulis, &amp; in vno plano om&shy;<lb/>nes, ad rectum enim omnes ei, qu&aelig; e&longs;t A E B. &amp; ad <lb/>
vnum punctum E, copulantur, circulus igitur erit <lb/>
de&longs;cripta, centrum autem E. &longs;it autem B, quidem Sol, <lb/>
A, autem vi&longs;us, qu&aelig; autem e&longs;t circa C D F, circun&shy;<lb/>
ferentia nubes, &agrave; qua refrangitur vi&longs;us ad Solem&rpar;<emph.end type="italics"/><lb/>
quia &longs;uppono Aream, &longs;iue Halonem fieri per re&shy;<lb/>
fractionem, vt vult etiam Vitellio, propterea <lb/>
<expan abbr="pr&aelig;mitt&etilde;dum">pr&aelig;mittendum</expan> e&longs;t principium quoddam, quo tra&shy;<lb/>
ctatio de refractione innititur; e&longs;t autem huiu&longs;&shy;<lb/>
modi; ea, qu&aelig; <expan abbr="vid&etilde;tur">videntur</expan> per refractionem, &longs;iue &longs;ub <lb/>
aliquo refractionis angulo, manentibus nobis &amp; <lb/>
a&longs;tro, &amp; medio ij&longs;dem in locis, non po&longs;&longs;unt vide&shy;<lb/>
ri &longs;ub diuer&longs;o angulo &agrave; priori, nec per con&longs;e<expan abbr="qu&etilde;s">quens</expan> <lb/>
alibi apparere. </s>
          <s id="s.002025">v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->Sol &lpar;vt in pr&aelig;&longs;enti figura&rpar; <lb/>
videatur ab oculo A, media nube C D F, &longs;ub an&shy;<lb/>
gulo refractionis B C A, vel B F A, &amp; alijs &longs;imilibus angulis in eadem nube; <lb/>
manente igitur oculo A, &amp; a&longs;tro B, necnon nube C D E. eodem in loco, im&shy;<lb/>
po&longs;&longs;ibile e&longs;t Solem videri ab eodem oculo &longs;ub diuer&longs;o angulo &agrave; priori, nec <lb/>
con&longs;equenter alibi apparere, quam in B. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.002026">Nunc ad textus declarationem, in <lb/>
quo continetur Geometrica demon&longs;tratio rotunditatis Are&aelig;, quam &longs;ic bre&shy;<lb/>
uiter prius veteres excogitarunt: Viderunt prim&ograve; Solem in Area apparere <lb/>
in orbem, &amp; con&longs;imiliter: hinc intulerunt nece&longs;&longs;e e&longs;&longs;e apparere etiam per <lb/>
con&longs;imiles, &longs;iue &aelig;quales refractionis angulos; quia diuer&longs;i anguli, diuer&longs;am <lb/>
etiam <expan abbr="appar&etilde;tiam">apparentiam</expan> efficiunt: atqui con&longs;imiles, &longs;iue &aelig;quales refractionis an&shy;<lb/>
gulos nece&longs;&longs;e e&longs;t in circulum <expan abbr="c&otilde;&longs;titui">con&longs;titui</expan>, vt mox con&longs;tabit; cau&longs;a igitur rotun&shy;<lb/>
ditatis huius, e&longs;t angulorum refractionis &aelig;qualitas. </s>
          <s id="s.002027">Sed iam textum Ari&longs;t. <lb/>qui geometricam huius rei continet demon&longs;trationem, explicemus. </s>
          <s id="s.002028">Suppo&shy;<lb/>
nit igitur prim&ograve; Ari&longs;t. lineas vi&longs;uales &agrave; &longs;ydere B, ad oculos no&longs;tros A, per <lb/>
nubem roridam C D F, procedentes, in nube con&longs;imiliter refrangi, ide&longs;t <expan abbr="vn-diq;">vn&shy;<lb/>
dique</expan> circa Solem, Lunamu&egrave; facere angulos refractionis &aelig;quales. </s>
          <s id="s.002029">quod etiam <pb pagenum="115" xlink:href="009/01/115.jpg"/>patet ex 48. 10. Vitellionis; vt in figura, in qua &longs;ydus B, oculus A, nubes <lb/>
C D F, radij vi&longs;uales tres refracti in nube &longs;int B C A, B D A, B E A, facien&shy;<lb/>
tes con&longs;imilem refractionem, ide&longs;t angulos refractos B C A, B D A, B E A, <lb/>
&aelig;quales in punctis C, D, F: <expan abbr="atq;">atque</expan> hoc e&longs;t con&longs;imilem facere refractionem. <lb/>
</s>
          <s id="s.002030">Supponit &longs;ecund&ograve; lineas &agrave; &longs;ydere ad nubem, v&longs;que exten&longs;as e&longs;&longs;e &aelig;quales, vt <lb/>
&longs;unt B C, B D, B F: &longs;imiliter reliquas tres &agrave; nube ad vi&longs;um A. pares e&longs;&longs;e C A, <lb/>
D A, F A. his &longs;uppo&longs;itis, &longs;i deinde protrahatur recta A B, ab oculo ad &longs;ydus, <lb/>exurgunt tria triangula omnin&ograve; &aelig;qualia, &amp; &longs;imilia, cum duo latera vnius <lb/>
&longs;int &aelig;qualia duobus alterius <expan abbr="vtrunq;">vtrunque</expan> vtrique, &amp; angulus angulo, &amp; pr&aelig;terea <lb/>
ba&longs;is &longs;it communis; ide&ograve; per quartam primi &longs;unt omnin&ograve; &aelig;qualia. </s>
          <s id="s.002031">ducan&shy;<lb/>
tur nunc ex angulis C, D, F, tres perpendiculares ad rectam A B, qu&aelig; &longs;int <lb/>
C E, D E, F E, in figura; qu&aelig; tres nece&longs;&longs;ari&ograve; erunt &aelig;quales, cum &longs;int duct&aelig; <lb/>
ab angulis &aelig;qualibus &aelig;qualium triangulorum ad communem ba&longs;im, &amp; di&shy;<lb/>
uident nece&longs;&longs;ari&ograve; ba&longs;im in eodem puncto E, cum diuidant triangula &aelig;qua&shy;<lb/>
lia proportionaliter; <expan abbr="erunt&qacute;">eruntque</expan>; propterea h&aelig; tres rect&aelig; in eodem plano, quod <lb/>
in nube concipitur ex 5. 11. Quare &longs;i concipiamus &longs;uperficiem, &longs;iue planum <lb/>
delineari circa E, ad interuallum linearum &aelig;qualium C E, D E, F E, de&shy;<lb/>
&longs;criptus erit circulus per 9. tertij, cuius circumferentia C D F. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.002032">Ex quibus <lb/>
patet tria illa puncta C, D, E, per qu&aelig; Sol tran&longs;paret e&longs;&longs;e in orbem di&longs;po&longs;i&shy;<lb/>
ta. </s>
          <s id="s.002033">cau&longs;a igitur rotunditatis Are&aelig;, e&longs;t &longs;imilitudo angulorum refractionis, <lb/>
quibus Sol tran&longs;paret: vel ideo rotunda e&longs;t, quia &longs;imiles anguli nece&longs;&longs;ari&ograve; <lb/>
in orbem con&longs;tituuntur, vt o&longs;ten&longs;um e&longs;t. </s>
          <s id="s.002034">Eadem ratione omnia alia puncta <lb/>
eiu&longs;dem <expan abbr="circ&utilde;ferenti&aelig;">circunferenti&aelig;</expan> &longs;unt puncta, per qu&aelig; Sol videtur refract&egrave;; &amp; hoc mo&shy;<lb/>
do ad &longs;imilitudinem trium linearum A C B, A D B, A F B, refractarum, in&shy;<lb/>
finit&aelig; <expan abbr="vndiq;">vndique</expan> intelligend&aelig; &longs;unt, quarum ali&aelig; refrangantur in circunferentia <lb/>
pr&aelig;dicta, ali&aelig; ver&ograve; in alia periph&aelig;ria maiori, ali&aelig; etiam in minori, ita vt <lb/>
ex tota nube fiant refractiones circulares plurim&aelig;, ex quibus in nube area <lb/>
con&longs;tituatur. </s>
          <s id="s.002035"><expan abbr="Atq;">Atque</expan> h&aelig;c cur Halonis figura orbicularis videatur, rationem <lb/>
reddunt, <expan abbr="vna&qacute;">vnaque</expan>; textui lucem afferunt.</s>
        </p>
        <p type="head">
          <s id="s.002036"><emph type="italics"/>Summ&aelig; 2. cap. 4. De Iridis figura.<emph.end type="italics"/></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002037"><arrow.to.target n="marg163"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.002038"><margin.target id="marg163"/>162</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002039"><emph type="italics"/>Qvod autem <expan abbr="neq;">neque</expan> circulum po&longs;&longs;ibile &longs;it fieri Iridis, <expan abbr="neq;">neque</expan> maiorem &longs;emicir&shy;<lb/>
culo portionem, &amp; de alijs accidentibus circa ip&longs;am, ex de&longs;criptione <lb/>
erit con&longs;iderantibus manife&longs;tum&rpar;<emph.end type="italics"/> In Logicis &longs;&aelig;pius monui Ari&longs;t. per <lb/>
de&longs;criptiones intelligere geometricas demon&longs;trationes, quod <lb/>
etiam hoc loco confirmatur, vbi Geometrica demon&longs;tratione quam de&longs;cri&shy;<lb/>
ptionem appellat, Iridis figur&aelig; accidentia o&longs;tendit; nimirum cur &longs;it quidem <lb/>
circularis, nunquam tamen circulus integer, im&ograve; <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;emicirculo vnquam <lb/>
maior, &longs;ed tamen &longs;emicirculo minor.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002040"><arrow.to.target n="marg164"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.002041"><margin.target id="marg164"/>163</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002042">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Hemi&longs;ph&aelig;rio enim exi&longs;tente &longs;uper horizontis circulum in quo A. cen&shy;<lb/>
tro autem K, alio autem quodam oriente puncto, in quo G, &longs;i line&aelig;, qu&aelig; &agrave; K, &longs;ecun&shy;<lb/>
dum conum excidentes faciant velut axem lineam in qua G K, &amp; &agrave; K. ad M, co&shy;<lb/>
pulat&aelig; refrangantur ab hemi&longs;ph&aelig;rio ad G, &longs;uper maiorem angulum, circuli circun&shy;<lb/>
ferentiam incident line&aelig;, qu&aelig; &agrave; K, &amp; &longs;i quidem in ortu, aut in occa&longs;u a&longs;tri reflexio <lb/>
fiat, &longs;emicirculus ab <expan abbr="horiz&otilde;te">horizonte</expan> a&longs;&longs;umetur &longs;uper terram factus. </s>
          <s id="s.002043">&longs;i autem &longs;upra, minor<emph.end type="italics"/> <pb pagenum="116" xlink:href="009/01/116.jpg"/><figure id="id.009.01.116.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/116/1.jpg"/><lb/>
<emph type="italics"/>&longs;emper &longs;emicirculo, minus autem, <lb/>
cum in meridie fuerit a&longs;trum&rpar;<emph.end type="italics"/> quod <lb/>
&longs;upra monui, iterum moneo, <expan abbr="re-tin&etilde;dam">re&shy;<lb/>
tinendam</expan> vocem reflexionis, <expan abbr="qu&atilde;-uis">quam&shy;<lb/>
uis</expan> in antiqua tran&longs;latione lega&shy;<lb/>
tur refractio, e&longs;t enim apud om&shy;<lb/>
nes in confe&longs;&longs;o Iridem fieri per <lb/>
reflexionem. </s>
          <s id="s.002044">E&longs;t igitur in &longs;upe&shy;<lb/>
riori figura, quam textui, vt par <lb/>
erat re&longs;titui, horizon G K O. cuius centrum K. in quo e&longs;t vi&longs;us no&longs;ter, <expan abbr="&longs;it&qacute;">&longs;itque</expan>; <lb/>
hemi&longs;ph&aelig;rium no&longs;trum in arcu G A M O, repr&aelig;&longs;entatum, <expan abbr="&longs;it&qacute;">&longs;itque</expan>; nubes rori&shy;<lb/>
da, in qua Iris appareat, vbi M, quod punctum M, nubem referens, in figu&shy;<lb/>
ra ponitur in hemi&longs;ph&aelig;rij ambitu, quod c&oelig;lum repr&aelig;&longs;entat, cum tamen <lb/>nubes parum &agrave; terra &longs;ubuehatur; id enim ad demon&longs;trationem fer&egrave; perinde <lb/>
e&longs;t. </s>
          <s id="s.002045">in oriente G, &longs;it a&longs;trum. </s>
          <s id="s.002046">&longs;i erg&ograve; line&aelig; vi&longs;uales &agrave; K, ad M, nubem tenden&shy;<lb/>
tes reflectantur &longs;uper maiorem angulum M K G, ad G, erit reflexarum vna <lb/>
veluti M G. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.002047">Porro omnes line&aelig; vi&longs;uales, qu&aelig; ad nubem M, incidunt, nece&longs;&shy;<lb/>
&longs;ari&ograve;, vt probabo, cadent in ambitum circularem. </s>
          <s id="s.002048">debemus enim innume&shy;<lb/>ras lineas imaginari &agrave; K, in coni figuram excidentes, cuius vertex &longs;it in K, <lb/>
&amp; axis G K O, quas omnes repr&aelig;&longs;entat vna K M, <expan abbr="melius&qacute;">meliusque</expan>; repr&aelig;&longs;entabit, fi <lb/>
cogitemus axem G K O, circa polos G, O, manentes circumuolui, <expan abbr="&longs;ecum&qacute;">&longs;ecumque</expan>; <lb/>
lineam K M, circumducere. </s>
          <s id="s.002049">in hac etiam giratione linea K M, tran&longs;ibit per <lb/>
omnes illas lineas, quas imaginabamur; <expan abbr="de&longs;cribet&qacute;">de&longs;cribetque</expan>; conum, quem ill&aelig; con&shy;<lb/>
formare debebant. </s>
          <s id="s.002050">In pr&aelig;dicta autem axis volutatione, extremum M, li&shy;<lb/>
ne&aelig; K M, nece&longs;&longs;ari&ograve; de&longs;cribit circulum, qui e&longs;t circulus Iridis, &amp; e&longs;t ba&longs;is <lb/>
memorati coni.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002051">Si igitur oriente, vel occidente a&longs;tro fiat iris, Iris erit &longs;emicirculus, ide&longs;t <lb/>
illa &longs;emi&longs;&longs;is circuli pr&etail;dicti &lpar;quem horizon bifariam diuidit&rpar; qu&aelig; &longs;upra ter&shy;<lb/>
ram extabit. </s>
          <s id="s.002052">&longs;i autem a&longs;trum eleuatum &longs;upra horizontem fuerit, quando fit <lb/>
iris, erit &longs;emper arcus Iridis &longs;emicirculo minor; <expan abbr="tunc&qacute;">tuncque</expan>; minimus <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> a&longs;trum <lb/>
<expan abbr="meridian&utilde;">meridianum</expan> <expan abbr="circul&utilde;">circulum</expan> occupauerit. </s>
          <s id="s.002053">h&etail;c tria &longs;unt, qu&aelig; deinceps <expan abbr="prob&atilde;da">probanda</expan> recipit.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002054"><arrow.to.target n="marg165"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.002055"><margin.target id="marg165"/>264</s>
        </p>
        <figure id="id.009.01.116.2.jpg" place="text" xlink:href="009/01/116/2.jpg"/>
        <p type="main">
          <s id="s.002056">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Sit enim in <expan abbr="ori&etilde;te">oriente</expan> pri&shy;<lb/>
mum vbi G, &amp; refracta &longs;it K M, <lb/>
ad G, &amp; planum erectum &longs;it in quo <lb/>
A, &agrave; triangulo in quo G K M, cir&shy;<lb/>
culus igitur erit &longs;ectio &longs;ph&aelig;r&aelig;, qui <lb/>
maximus &longs;it in quo A, differet enim <lb/>nihil &longs;i quod<expan abbr="c&ubreve;q;">c&ubreve;que</expan> eorum, qu&aelig; &longs;uper <lb/>
G K, &longs;ecundum triangul&ubreve; K M G, <lb/>
erectum fuerit planum. </s>
          <s id="s.002057">line&aelig; igitur <lb/>ab ijs, qu&aelig; G, K, duct&aelig; in hac ratio&shy;<lb/>ne non con&longs;tituentur ad aliud, &amp; <lb/>
aliud punctum, qu&agrave;m &longs;emicirculi <lb/>
in quo A. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.002058">Quoniam enim puncta <lb/>
G, K, data &longs;unt, &amp; qu&aelig; K M, vtique data erit; &amp; qu&aelig; M G, ad M K; datam igi&shy;<lb/>
tur circunferentiam tanget M, fit <expan abbr="itaq;">itaque</expan> h&aelig;c in qua M N, quare &longs;ectio circunferen-<emph.end type="italics"/>


<pb pagenum="117" xlink:href="009/01/117.jpg"/><emph type="italics"/>tiarum data e&longs;t. </s>
          <s id="s.002059">apud autem aliud punctum, quam ip&longs;ius M N, circunferenti&aelig;, ab <lb/>
ij&longs;dem punctis, eadem ratio in eodem plano non con&longs;i&longs;tit&rpar;<emph.end type="italics"/> eorum omnium, qu&aelig; <lb/>
demon&longs;tranda &longs;unt, pr&aelig;mittenda &longs;unt duo nece&longs;&longs;aria fundamenta. </s>
          <s id="s.002060">Primum <lb/>
e&longs;t; ea, qu&aelig; videmus per reflexionem &longs;ub quopiam angulo, manentibus no&shy;<lb/>
bis &longs;peculo, &amp; obiecto ij&longs;dem in locis, non po&longs;&longs;unt videri &longs;ub alio diuer&longs;o <lb/>
angulo, nec alibi con&longs;equenter apparere. </s>
          <s id="s.002061">v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->in &longs;uperiori figura, quam <lb/>
textui re&longs;tituimus exi&longs;tente Sole in G, oculo in K, &amp; nube in M. ex qua ra&shy;<lb/>dius Solis G M, reflectatur ad vi&longs;um in K, per <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> M K, &longs;ub angulo G M K, <lb/>
impo&longs;&longs;ibile e&longs;t manentibus illis, vt dixi, videri Solem in nube M, &longs;ub diuer&shy;<lb/>
&longs;o angulo &agrave; priori, nec alibi apparere. </s>
          <s id="s.002062">Alterum e&longs;t apud Opticos vulga&shy;<lb/>
tum; ea &longs;cilicet, qu&aelig; per reflexionem &lpar;de quorum numero e&longs;t Iris&rpar; viden&shy;<lb/>
tur, videri, tunc &longs;olum, quando angulus incidenti&aelig; fuerit &aelig;qualis angulo <lb/>
reflexionis, quia tunc breui&longs;&longs;imis lineis fit vi&longs;io; quibus &longs;oli, natura &lpar;&longs;i fieri <lb/>
<figure id="id.009.01.117.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/117/1.jpg"/><lb/>
pote&longs;t&rpar; vtitur. </s>
          <s id="s.002063">v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->in figura pr&aelig;&longs;enti &longs;it &longs;pe&shy;<lb/>
culum C D E, obiectum A, oculus B, linea in&shy;<lb/>
cidenti&aelig; e&longs;t A D, &amp; angulus pariter inciden&shy;<lb/>
ti&aelig; e&longs;t A D C. linea ver&ograve; D B, e&longs;t linea refle&shy;<lb/>
xionis, &amp; angulus pariter reflexionis e&longs;t B D&shy;<lb/>
E, qui duo anguli ni&longs;i fuerint &aelig;quales, nun&shy;<lb/>
quam videbitur obiectum A, ab oculo B, hinc <lb/>
e&longs;t, quod aliquando po&longs;ito &longs;peculo, obiectum <lb/>
quamuis illi aduer&longs;um, &agrave; nobis pariter ante <lb/>
&longs;peculum con&longs;titutis, videri nequit, quia &longs;ci&shy;<lb/>
licet in tali po&longs;itione &longs;peculi, obiecti, &amp; no&longs;tri, nulla linea incidenti&aelig;, ide&longs;t, <lb/>
qu&aelig; ab obiecto in &longs;peculum tendit, facere pote&longs;t angulum cum &longs;peculo, qui <lb/>
dicitur angulus incidenti&aelig;, &aelig;qualem angulo illi, quem facit linea eadem re&shy;<lb/>flexa &agrave; &longs;peculo ad oculum, quem dicunt angulum reflexionis. </s>
          <s id="s.002064">Cum ergo in <lb/>
Iride videamus colorem Solis per reflexionem, tunc &longs;olum apparebit Iris, <lb/>
quando Sol, nubes, &amp; oculus fuerint in ea con&longs;titutione, qua radius <expan abbr="incid&etilde;s">incidens</expan> <lb/>
nubi, &amp; radius &agrave; nube repercu&longs;&longs;us faciant pares angulos. </s>
          <s id="s.002065">Et quia quando <lb/>nubes ro&longs;cida perpendiculariter opponitur Soli, &amp; nobis, po&longs;&longs;unt fieri pr&aelig;&shy;<lb/>
dicti anguli &aelig;quales non in vno loco nubis, &longs;ed in pluribus, con&longs;titutis ta&shy;<lb/>
men in circuli periph&aelig;ria, hinc fit, quod Solis color reflectatur ex pluribus <lb/>
locis in orbem con&longs;titutis, qu&aelig; reflexio e&longs;t ip&longs;ius Iridis arcus. </s>
          <s id="s.002066">ex Vitellion <lb/>
63. 10. Totam autem figur&aelig; Iridis demon&longs;trationem &longs;ic breuiter puto ad&shy;<lb/>
inuentam e&longs;&longs;e. </s>
          <s id="s.002067">cum Sol in Iride videatur in orbem, <expan abbr="atq;">atque</expan> con&longs;imiliter, ne ce&longs;&shy;<lb/>
&longs;e e&longs;t id prouenire ex angulis reflexionum con&longs;imilibus, &longs;iue &aelig;qualibus: di&longs;&shy;<lb/>
&longs;imiles enim anguli, di&longs;&longs;imilem <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> efficiunt Solis <expan abbr="appar&etilde;tiam">apparentiam</expan>. </s>
          <s id="s.002068">atqui con&shy;<lb/>
&longs;imiles anguli, &longs;iue &aelig;quales, non ni&longs;i in orbem po&longs;&longs;unt con&longs;titui; igitur an&shy;<lb/>
gulorum &aelig;qualitas cau&longs;a erit rotundationis arcus. </s>
          <s id="s.002069">h&etail;c e&longs;t &longs;umma totius di&shy;<lb/>
&longs;cur&longs;us, quem pluribus, &amp; nimis ob&longs;cur&egrave; Ari&longs;t. explicat.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002070">Inquit igitur Ari&longs;t. &longs;it enim in oriente, &amp;c. </s>
          <s id="s.002071">vbi aggreditur probare vnum <lb/>
ex tribus illis, qu&aelig; &longs;upra propo&longs;uit, nimirum tunc Iridem e&longs;&longs;e &longs;emicircu&shy;<lb/>
lum, quando a&longs;trum fuerit in oriente, &longs;iue in horizonte, vbi G. &longs;i igitur per <lb/>
triangulum G M K, intelligamus <expan abbr="plan&utilde;">planum</expan> exten&longs;um, in quo A, in figura, adeo <lb/>
magnum, vt totum &longs;ecet hemi&longs;ph&aelig;rium, faciet in &longs;uperficie hemi&longs;ph&aelig;rij &longs;e&shy;


<pb pagenum="118" xlink:href="009/01/118.jpg"/>ctionem, qu&aelig; erit portio maximi circuli, per 6. Theodo&longs;ij, cum planum &longs;e&shy;<lb/>
cans hemi&longs;ph&aelig;rium, tran&longs;eat per <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> ip&longs;ius, qu&aelig; &longs;ectio, &longs;iue circuli por&shy;<lb/>tio repr&aelig;&longs;entatur in figura, per &longs;emicirculum in quo A, &longs;iue in quo G A M&shy; <lb/>
R O. nihil autem refert quodcunque intelligas planum &longs;uper axem G K O, <lb/>
tran&longs;iens &longs;iue per triangulum G K M, &longs;iue per aliud illi &longs;imile. </s>
          <s id="s.002072">Pr&aelig;mitten&shy;<lb/>
dum pr&aelig;terea non po&longs;&longs;e in &longs;emicirculo &longs;uperiori, quod e&longs;t planum, &amp; &longs;ectio <lb/>
trianguli G K M, poni alias duas lineas. </s>
          <s id="s.002073">v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->G R, K R, ad aliud punctum, <lb/>
vti e&longs;t R, qu&aelig; habeant eandem inuicem proportionem, quam habent prio&shy;<lb/>
res du&aelig; G M, K M, quod probatur, quia &longs;i &longs;int vt G M, ad K M, ita G R, ad <lb/>
K R, cum G R, &longs;it centro K, propinquior quam G M, erit etiam eadem G R, <lb/>
longior ip&longs;a G M, per 15. 3. &amp; tamen deberet e&longs;&longs;e &aelig;qualis illi; quemadmo&shy;<lb/>
dum K M, e&longs;t &aelig;qualis alteri K R; nequeunt autem du&aelig; line&aelig; in&aelig;quales inui&shy;<lb/>
cem, habere eandem rationem ad duas inuicem &aelig;quales: ergo non habent <lb/>
eandem rationem G M, &amp; K M, quam habent G R, &amp; K R. quod &longs;i punctum <lb/>
R, &longs;umatur &longs;upra M, erit &longs;imilis <expan abbr="dem&otilde;&longs;tratio">demon&longs;tratio</expan>, &longs;i liter&aelig; M, &amp; R, loca permu&shy;<lb/>
tent. </s>
          <s id="s.002074">his po&longs;itis, ait <emph type="italics"/>&lpar;Quoniam enim G, K, puncta data &longs;unt, &amp; c.&rpar;<emph.end type="italics"/> ide&longs;t data <lb/>
&longs;unt po&longs;itione, cum notum &longs;it vbi &longs;int. </s>
          <s id="s.002075">G, enim e&longs;t in ortu. </s>
          <s id="s.002076">K, ver&ograve; in centro <lb/>horizontis, &longs;equitur, quod etiam linea G K, cuius ip&longs;a &longs;unt extrema, data <lb/>
&longs;it, &amp; po&longs;itione, &amp; magnitudine, per 26. Datorum Euclidis. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.002077">eadem quoque <lb/>
ratione data erit K M, linea; &longs;iue quia e&longs;t &aelig;qualis ip&longs;i G K, &longs;iue quia per <lb/>
a&longs;trolabium po&longs;&longs;umus ip&longs;ius longitudinem, &amp; po&longs;itionem inue&longs;tigare; qua&shy;<lb/>
re &amp; punctum M, datum erit per 27. Datorum, quare &amp; linea G M, data <lb/>
erit quoad &longs;itum, &amp; magnitudinem per 26. Datorum. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.002078">Quare per primam <lb/>
Datorum erit data proportio linearum G M, M K, punctum <expan abbr="itaq;">itaque</expan> M, tanget <lb/>
ambitum datum, qui ba&longs;is e&longs;t coni, quem linea K M, de&longs;cribit in reuolutio&shy;<lb/>
ne axis G K O, &longs;uper polis G, O. cum enim data &longs;it K M, po&longs;itu, &amp; magni&shy;<lb/>
tudine, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>; &longs;it latus pr&aelig;dicti coni, &longs;equitur periph&aelig;riam, vel ambitum ba&shy;<lb/>
&longs;is coni e&longs;&longs;e datum per &longs;imilem definitionem 5. definitioni Datorum. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.002079">&longs;it <expan abbr="au-t&etilde;">au&shy;<lb/>
tem</expan> ambitus ille in figura &longs;equenti notatus literis L M N. qui ambitus L M N, <lb/>
non e&longs;t <expan abbr="concipi&etilde;dus">concipiendus</expan> in eodem plano &longs;emicirculi G A N O, quemadmodum <lb/>
fals&ograve; pingitur in figura; &longs;ed debemus ip&longs;um concipere tanquam erectum ad <lb/>
angulos rectos cum pr&aelig;dicto &longs;emicirculo, necnon cum horizonte G K O. <lb/>
<!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.002080">Iam &longs;i <expan abbr="tri&atilde;gulum">triangulum</expan> G M K, prioris figur&aelig; circumuoluatur circa axem G K O, <lb/>
punctum ip&longs;ius M, de&longs;cribit pr&aelig;dictum ambitum L M N. hunc ambitum <lb/>inquit Ari&longs;tot. <!-- REMOVE S-->linea K M, attinget, <expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>; hic ambitus datus, vt dictum e&longs;t. <lb/>
<figure id="id.009.01.118.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/118/1.jpg"/><lb/>
Erit pr&aelig;terea &longs;ectio circunferentiarum ho&shy;<lb/>rizontis, &amp; huius ambitus data, cuius extre&shy;<lb/>
ma puncta e&longs;&longs;ent L, &amp; N. &longs;i enim <expan abbr="c&otilde;cipiamus">concipiamus</expan> <lb/>
in figura non &longs;olum horizontis diametrum <lb/>
G K O, &longs;ed etiam circunferentiam &lpar;in qua <lb/>
circunferentia e&longs;&longs;ent duo illa puncta L, &amp; N, <lb/>vt in pr&aelig;&longs;enti de&longs;criptione melius intellige&shy;<lb/>
tur, in qua horizon G N O L, &amp; ambitus <lb/>
pr&aelig;dictus e&longs;t L M N, qui debet intelligi ele&shy;<lb/>
uatus &longs;upra horizontem perpendiculariter&rpar; <lb/>tunc &longs;ectio ip&longs;ius mutua cum horizonte e&longs;&longs;et <pb pagenum="119" xlink:href="009/01/119.jpg"/>linea N P L, cuius extrema puncta &longs;unt L, N, qu&aelig; data erunt, cum &longs;int ex&shy;<lb/>
trema line&aelig; K M, circumlat&aelig;; &amp; quemadmodum dabatur &longs;uperius punctum <lb/>
M. eadem ratione ex Datis, dabitur punctum N, &amp; L. quare etiam &longs;ectio <lb/>
N P L, qu&aelig; inter data puncta continetur, data erit ex 26. Datorum.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002081">Illud nunc in memoriam <expan abbr="reuoc&atilde;dum">reuocandum</expan>, quod paul&ograve; ante probaui, nimirum <lb/>
proportionem linearum G M, K M, non po&longs;&longs;e &longs;eruari in alijs lineis, qu&aelig; &longs;int <lb/>
in eodem plano trianguli G M K, &longs;i ducantur ab ij&longs;dem punctis G, K. pote&longs;t <lb/>
tamen &longs;eruari in alijs duabus, qu&aelig; cadant in pr&aelig;dictum ambitum, &longs;iue <expan abbr="cir-cunfer&etilde;tiam">cir&shy;<lb/>
cunferentiam</expan> L M N, <expan abbr="qu&aelig;&qacute;">qu&aelig;que</expan>; &longs;int in alio plano, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> in plano trianguli G M K, <lb/>
quod tamen tran&longs;eat per axem G K O, <expan abbr="&longs;it&qacute;">&longs;itque</expan>; vnum ex planis illis, de quibus <lb/>
&longs;upra dictum e&longs;t. </s>
          <s id="s.002082">Verumenimuer&ograve; ad quid probatio h&aelig;c? </s>
          <s id="s.002083">non po&longs;&longs;e duas <lb/>
alias lineas in eodem plano, &amp;c.? exi&longs;timo Ari&longs;t. idcirc&ograve; hoc proba&longs;&longs;e, quia <lb/>
&longs;i ali&aelig; du&aelig; line&aelig; habentes eandem rationem, po&longs;&longs;ent collocari in eodem <lb/>
plano; e&longs;&longs;ent <expan abbr="permut&atilde;do">permutando</expan> ill&aelig; du&aelig; &lpar;in priori figura&rpar; G R, R K. <expan abbr="vtraq;">vtraque</expan> <expan abbr="vtriq;">vtrique</expan> <lb/>
&aelig;quales prioribus G M, M K, per quas videtur Iris, cum enim K R, &longs;it &aelig;qua&shy;<lb/>
lis ip&longs;i K M, erit, &amp; G M, &aelig;qualis ip&longs;i G R, per 7. 5. &amp; in eius &longs;cholio. </s>
          <s id="s.002084">qua&shy;<lb/>
re natura ageret tam per lineas breui&longs;&longs;imas <expan abbr="ag&etilde;do">agendo</expan> per has, quam per illas, <lb/>
<expan abbr="hoc&qacute;">hocque</expan>; pacto per has etiam Iris videri po&longs;&longs;et. </s>
          <s id="s.002085">cum erg&ograve; con&longs;tet non po&longs;&longs;e has <lb/>
e&longs;&longs;e prioribus proportionales, &longs;ed maiorem, vel minorem, alteram illarum, <lb/>
qu&agrave;m &longs;it G M, &longs;equitur, quod non faciunt angulum &aelig;qualem angulo G M K, <lb/>
&longs;ub quo videtur Iris, <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan> angulum G R K, qui &longs;it &aelig;qualis angulo G M K; <lb/>
habet enim Iris hunc angulum determinatum, ita vt &longs;ub maiori, vel mino&shy;<lb/>
ri videri nequeat; ex 10. Bapti&longs;ta Porta. </s>
          <s id="s.002086">&longs;i autem punctum R, e&longs;&longs;et infra M, <lb/>
angulus G R K, e&longs;&longs;et minor angulo Iridis G M K, &longs;i ver&ograve; &longs;upra e&longs;&longs;et maior <lb/>
eodem, quod vel ad &longs;en&longs;um patere pote&longs;t in quouis circulo, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>; &longs;ufficiat, ne <lb/>
longior euadat h&aelig;c tractatio. </s>
          <s id="s.002087">Fort&egrave; etiam addi pote&longs;t, quod alibi exi&longs;ten&shy;<lb/>
te puncto R, qu&agrave;m in M, non po&longs;&longs;ent anguli incidenti&aelig;, &amp; reflexionis e&longs;&longs;e <lb/>
&aelig;quales, qu&aelig; cau&longs;a e&longs;&longs;et cur &longs;ub alio angulo, quam pr&aelig;dicto G M K, Iris <lb/>
non appareret.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002088">Pr&aelig;dicta omnia &longs;unt &longs;ecundum Ari&longs;tot. di&longs;cur&longs;um, &amp; figurationem dicta, <lb/>
nam &longs;ecundum veritatem po&longs;&longs;unt in eadem nube con&longs;titui plures anguli <lb/>
&aelig;quales, nec tamen in eodem orbe, &longs;ed vnus &longs;upra <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan>; vt in figura pr&aelig;&shy;<lb/>
<figure id="id.009.01.119.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/119/1.jpg"/><lb/>
&longs;enti, &longs;i nubes e&longs;&longs;et vbi B D. <lb/>
oculus in C, Sol in A. e&longs;&longs;ent <lb/>
duo anguli A B C, A D C, &aelig;&shy;<lb/>
quales per 33. 3. qui tamen <lb/>
non &longs;unt in gyrum con&longs;tituti, <lb/>
po&longs;&longs;et igitur, per <expan abbr="illor&utilde;">illorum</expan> vtrun&shy;<lb/>
que Sol Iridem efficere. </s>
          <s id="s.002089">atque <lb/>
animaduer&longs;io h&etail;c videtur ma&shy;<lb/>
gni <expan abbr="mom&etilde;ti">momenti</expan> e&longs;&longs;e, ad Iridis <expan abbr="de-mon&longs;tration&etilde;">de&shy;<lb/>
mon&longs;trationem</expan> con&longs;tituendam: <lb/>
cum hinc v&longs;itat&aelig; demon&longs;tra&shy;<lb/>
tiones infringatur. </s>
          <s id="s.002090">Fort&egrave; confugiendum e&longs;t ad illud, quod Maurolycus, &amp; <lb/>
10. Bapti&longs;ta Porta ob&longs;eruarunt; debere <expan abbr="nimir&utilde;">nimirum</expan> di&longs;tantiam ab oculo ad cen&shy;<lb/>
trum Iridis e&longs;&longs;e &aelig;qualem altitudini, &longs;iue &longs;emidiametro Iridis. </s>
          <s id="s.002091">Ita vt non &longs;o&shy;


<pb pagenum="120" xlink:href="009/01/120.jpg"/>lum requiratur idem angulus, &longs;ed etiam tanta Iridis altitudo, <expan abbr="qu&atilde;ta">quanta</expan> requi&shy;<lb/>
ritur vt angulus in orbem con&longs;tituatur, ex quo Iris po&longs;&longs;it apparere. </s>
          <s id="s.002092">h&aelig;c &agrave; <lb/>
nemine hactenus animaduer&longs;a placuit addere, vt ex ijs demon&longs;tratio Iridis <lb/>
omnibus numeris aliquando ab&longs;olui po&longs;&longs;it, quod infra &lpar;ni fallor, fauente <lb/>
Deo&rpar; pr&aelig;&longs;tabimus.<lb/>
<arrow.to.target n="marg166"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.002093"><margin.target id="marg166"/>165</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002094">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Extraponatur igitur qu&aelig;dam linea, qu&aelig; D B, &amp; &longs;eindatur vt M G, ad <lb/>
M K, &longs;ic qu&aelig; D, ad B, maior autem qu&aelig; M G, ea qu&agrave;m M K, quoniam &longs;uper ma&shy;<lb/>
iorem angulum reflexio coni, maiori enim angulo &longs;ubtenditur trianguli M K G. <lb/>
<!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.002095">Maior igitur e&longs;t &amp; ip&longs;a D, ip&longs;a B. addatur igitur ad eam, qu&aelig; B, ea in qua F, vt <lb/>
&longs;it quod D, ad B, qu&aelig; B F, ad D. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.002096">Deinde quod F, ad K G, qu&aelig; B, ad aliam fiat, <lb/>
qu&aelig; K P. &amp; &agrave; P, ad M, copuletur qu&aelig; P M, erit igitur P. polus circuli, ad quem <lb/>
line&aelig;, qu&aelig; &agrave; K, incidunt&rpar;<emph.end type="italics"/> <expan abbr="hucu&longs;q;">hucu&longs;que</expan> o&longs;tendit lineas vi&longs;uales cadere ad M, pun&shy;<lb/>
ctum in Iridis periph&aelig;riam, pergit deinceps inue&longs;tigare polum, &amp; po&longs;tea <lb/>
centrum eiu&longs;dem ambitus, vtraque autem exi&longs;tere in horizonte reperit, vt <lb/>
hinc inferat Iridis portionem illam, qu&aelig; oriente Sole &longs;upra horizontem ap&shy;<lb/>
paret, e&longs;&longs;e &longs;emicirculum, vt propo&longs;uerat. </s>
          <s id="s.002097">Differt autem polus circuli &agrave; cen&shy;<lb/>
tro eiu&longs;dem circuli. </s>
          <s id="s.002098">polus e&longs;t punctum extra planum circuli, ex quo tamen <lb/>
vt <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> adhibito circino circuli periph&aelig;ria de&longs;cribi pote&longs;t; &longs;ic polus &aelig;qua&shy;<lb/>
toris e&longs;t idem, qui polus mundi: <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> ver&ograve; e&longs;t in plano &longs;ui cir culi, &longs;ic cen&shy;<lb/>
trum &aelig;quatoris e&longs;t idem cum centro mundi, cum &aelig;quator per illud incedat.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002099">Dicit <expan abbr="itaq;">itaque</expan> Ari&longs;t. cum data &longs;it proportio linearum K M, &amp; M G, in &longs;upe&shy;<lb/>
riori &longs;ecunda figura numeri 164. quam nunc iterum in&longs;picere opertet; ex&shy;<lb/>
<figure id="id.009.01.120.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/120/1.jpg"/><lb/>
ponatur alia linea recta B D. qu&aelig; diui&shy;<lb/>
datur in partes B, &amp; D. proportionales <lb/>
cum lineis K M, G M, per 10. 6. cum <lb/>
ergo K M, &longs;it minor qu&agrave;m G M, per 19. <lb/>
primi, quia in triangulo G M K, oppo&shy;<lb/>
nitur minori angulo, erit <expan abbr="quoq;">quoque</expan> B, minor qu&agrave;m D, addatur iam ip&longs;i B. linea <lb/>
nea F, ita vt &longs;it tota F B, tertia proportionalis ad duas B, &amp; D, per 11. 6. <lb/>
hoc ordine, vt F B, ad D. ita D, ad B. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.002100">Deinde vt &longs;e habet F, ad K G. ita &longs;it <lb/>
B, ad aliam, qu&aelig; &longs;it K P, in eadem figura per 12. 6. &amp; &agrave; puncto P, ad M, iun&shy;<lb/>
gatur recta P M. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.002101">Dico P, e&longs;&longs;e polum circuli, quem dixi Iridis, &amp; in quem li&shy;<lb/>
ne&aelig; &agrave; K, procedentes turbinis formam effingunt, probatur autem ab Ari&longs;t. <lb/>
in &longs;equentibus.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002102"><arrow.to.target n="marg167"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.002103"><margin.target id="marg167"/>166</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002104">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Erit etiam, quod qu&aelig; F, ad K G. &amp; qu&aelig; B, ad K P. &amp; qu&aelig; D, ad P M. <lb/>non enim &longs;it, &longs;ed aut ad minorem, aut ad maiorem ea, qu&aelig; P M, nihil enim differet. <lb/>
</s>
          <s id="s.002105">&longs;it enim ad P R. eandem ergo rationem G K, &amp; K P, &amp; P R, inuicem habebunt, <lb/>
quam qu&aelig; F, B, D: qu&aelig; autem F, B, D, proportionales crant, quod quidem D, ad <lb/>
B. qu&aelig; F B, ad D: quare quod qu&aelig; P G, ad P R, qu&aelig; P R, ad eam, qu&aelig; P K. &longs;i igi&shy;<lb/>
tur ab ijs, qu&aelig; K G, qu&aelig; G R, &amp; K R, ad R, coniungantur, coniunct&aelig; h&aelig; eandem <lb/>
habebunt rationem, quam qu&aelig; G P, ad eam, qu&aelig; P R, circa eundem enim angulum <lb/>
P, proportion aliter, &amp; qu&aelig; trianguli G P R, &amp; eius, qui K R P. quare &amp; qu&aelig; G R, <lb/>
ad eam qu&aelig; K R, eandem rationem habebit, quam &amp; qu&aelig; G P, ad eam qu&aelig; P R, <lb/>
habet autem &amp; qu&aelig; M G, ad M K, eam rationem, quam qu&aelig; D, ad eam qu&aelig; B, <lb/>quare amb&aelig; &agrave; punctis G K, non &longs;olum ad circunferentiam M N, con&longs;tituentur ean&shy;<lb/>dem habentes rationem, &longs;ed &amp; alibi, quod quidem impo&longs;&longs;ibile&rpar;<emph.end type="italics"/> incipit, vt dixi,


<pb pagenum="121" xlink:href="009/01/121.jpg"/>probare P, e&longs;&longs;e polum pr&aelig;dicti ambitus, &longs;ic. </s>
          <s id="s.002106">Prim&ograve; enim &longs;ciendum in pr&aelig;&shy;<lb/>
mi&longs;&longs;a con&longs;tructione e&longs;&longs;e, vt F, ad G K, &amp; B, ad K P, ita D, ad P M. nam &longs;i non <lb/>
&longs;it eadem ratio D, ad P M, cum alijs pr&aelig;dictis, erit eadem ratio eiu&longs;dem D, <lb/>ad aliam maiorem, vel minorem ip&longs;a P M. &longs;it ad minorem P R. nihil enim <lb/>
refert &longs;iue dixeris habere eandem rationem ad minorem, &longs;iue ad maiorem, <lb/>
ergo permutando erunt G K, K P, P R, proportionales cum F, B, D. &longs;ed li&shy;<lb/>
ne&aelig; F, B, D, erant proportionales <expan abbr="compon&etilde;do">componendo</expan> hoc modo, vt F B, ad D, ita <lb/>
D, ad B: quare &longs;imiliter erunt vt G P, ad P R, ita P R, ad P K. per 18. 5. &longs;i igi&shy;<lb/>
tur &agrave; punctis G, &amp; K, figur&aelig; nu. </s>
          <s id="s.002107">164. <expan abbr="iung&atilde;tur">iungantur</expan> line&aelig; ad R, qu&aelig; &longs;int G R, K R, <lb/>
erit vt G R, ad K R, ita G P, ad P R. quia orta <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan> duo <expan abbr="tri&atilde;gula">triangula</expan> G P R, K P R, <lb/>
qu&aelig; habent eundem angulum ad P. &amp; latera proportionalia circa dictum <lb/>
angulum. </s>
          <s id="s.002108">e&longs;t etiam vt G P, ad P R, in maiori triangulo, ita P R, ad K P, in <lb/>
minori, ex con&longs;tructione, quare per 6. 6. erunt illa duo triangula &aelig;quian&shy;<lb/>
gula; erg&ograve; per 4. 6. erunt latera circum &aelig;quales angulos proportionalia; <lb/>
quare erit vt G P, ad P R. ita G R, ad R K: erat autem vt K M, ad G M, ita <lb/>
B, ad D. &amp; ita etiam G P, ad P R; erg&ograve; per 11. 5. vt K M, ad M G. ita K R, <lb/>
ad R G, intra eandem circunferentiam, &amp; in eodem plano: quod e&longs;&longs;e im&shy;<lb/>
po&longs;&longs;ibile &longs;upra o&longs;tendimus, hoc autem impo&longs;&longs;ibile, &longs;equitur &longs;i neges e&longs;&longs;e vt <lb/>
F, ad G K; &amp; B, ad K P, ita D, ad P M.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002109"><arrow.to.target n="marg168"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.002110"><margin.target id="marg168"/>167</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002111">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Quoni&abreve;m igitur qu&aelig; D, <expan abbr="neq;">neque</expan> ad minorem ea, qu&aelig; P M, <expan abbr="neq;">neque</expan> ad maiorem <lb/>&lpar;&longs;imiliter enim demon&longs;trabimus&rpar; palam e&longs;t, quod ad ip&longs;am <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> erit, in qua P M, <lb/>
quare erit, quod qu&aelig; M P, ad P K, qu&aelig; P G, ad M P. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.002112">Si igitur eo in quo P, polo <lb/>vtens, di&longs;tantia autem ea, in qua P M, circulus de&longs;cribatur, omnes angulos attin&shy;<lb/>
get, quos reflex&aelig; faciunt, qu&aelig; &agrave; K, G. &longs;i autem non, &longs;imiliter o&longs;tendentur eandem <lb/>
babere rationem, qu&aelig; alibi, quam in &longs;emicirculo con&longs;tituuntur; quod quidem erat <lb/>
impo&longs;&longs;ibile&rpar;<emph.end type="italics"/> quoniam igitur, inquit, linea D, <expan abbr="neq;">neque</expan> ad minorem, <expan abbr="neq;">neque</expan> ad ma&shy;<lb/>
iorem quam P M, habet eam rationem, qu&aelig; e&longs;t ip&longs;ius F, ad G K, aut ip&longs;ius <lb/>
B, ad K P. &longs;imiliter enim demon&longs;tratur ab&longs;urdum &longs;equi. </s>
          <s id="s.002113">pal&agrave;m e&longs;t, quoniam <lb/>
erit D, ad P M, vt pr&aelig;dict&aelig; ad pr&aelig;dictas: quare componendo, &amp; permu&shy;<lb/>
tando, erunt tandem vt G P, ad P M, ita P M, ad P K, &amp; ita G M, ad M K, <lb/>
a&longs;&longs;ump&longs;imus enim in con&longs;tructione e&longs;&longs;e G M, ad M K, ita F B, ad D, &amp; D, ad <lb/>
B. quare cum &longs;it vt G M, ad M K, ita F B, ad D. &amp; G P, ad P M. &amp; P M, ad <lb/>
K P; erunt per 11. 5. vt G M, ad M K. ita G P, ad P M. &amp; P M, ad P K. &longs;i quis <lb/>
igitur vtens puncto P, tanquam polo, &amp; interuallo P M, circulum de&longs;cribat, <lb/>
omnes angulos reflexionis attinget, quos faciunt line&aelig; product&aelig; &agrave; K, &amp; re&shy;<lb/>
flex&aelig; ab M, ad G. harum enim infinitam multitudinem debemus imaginari <lb/>
&agrave; K, ad infinita puncta M, produci in ambitu illo con&longs;tituta, <expan abbr="re&longs;lecti&qacute;">reflectique</expan>; ad G. <lb/>
&longs;i enim non attingat omnes illos angulos, &longs;equitur, vt &longs;upra, in eodem &longs;emi&shy;<lb/>
circulo <expan abbr="c&otilde;&longs;titui">con&longs;titui</expan> po&longs;&longs;e duas alias rectas proportionales prioribus G M, M K, <lb/>
quod e&longs;t impo&longs;&longs;ibile. </s>
          <s id="s.002114">Porr&ograve; &longs;ub angulo G M K, linearum G M, M K, Iris <lb/>
apparet: quare apparebit etiam &longs;ub alijs omnibus, qu&aelig; &agrave; punctis G K, duci <lb/>
po&longs;&longs;unt ad extremum line&aelig; P M, quia erunt in eadem ratione cum illis; cum <lb/>
non de&longs;inant in eundem <expan abbr="&longs;emicircul&utilde;">&longs;emicirculum</expan>, &longs;ed in ambitum Iridis M N, in quo M, <lb/>
punctum imaginamur circumduci. </s>
          <s id="s.002115">Ex quibus pater P, e&longs;&longs;e polum Iridis, ex <lb/>
quo per puncta M, vbi &longs;it reflexio, de&longs;cribitur arcus attingens omnes Iridis <lb/>
reflexiones.</s>
        </p>
        <pb pagenum="122" xlink:href="009/01/122.jpg"/>
        <p type="main">
          <s id="s.002116"><arrow.to.target n="marg169"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.002117"><margin.target id="marg169"/>168</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002118">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Si igitur circumducas &longs;emicircul&ubreve;m, in quo A, circa diametrum in qua <lb/>
G K P, que &agrave; G, K, reflex&aelig; ad id in quo M; in omnibus planis &longs;imiliter &longs;e habebunt, <lb/>&amp; &aelig;qualem facient angulum, qui K M G, &amp; quem etiam facient angulum, qu&aelig; <lb/>
K P, &amp; P M, &longs;uper eam, qu&aelig; G P, &longs;emper &aelig;qualis erit. </s>
          <s id="s.002119">Trianguli igitur &longs;uper eam, <lb/>
qu&aelig; G P, &aelig;quales ei, qui G M P. con&longs;i&longs;tunt. </s>
          <s id="s.002120">horum autem perpendiculares ad idem <lb/>
&longs;ignum cadent eius, qu&aelig; G P, &amp; &aelig;quales erunt, cadunt ad <foreign lang="greek">w,</foreign> centrum erg&ograve; circuli <lb/>
<foreign lang="greek">w</foreign> &longs;emicirculus autem, qui circa M N, ab&longs;ectus e&longs;t ab horizonte&rpar;<emph.end type="italics"/> hac vltima <lb/>
textus parte concludit Iridis portionem &longs;upra horizontem a&longs;tro <expan abbr="ori&etilde;te">oriente</expan> exi&shy;<lb/>
&longs;tentem e&longs;&longs;e &longs;emicirculum, hoc modo; &longs;i igitur imaginatione circumducas <lb/>
&longs;emicirculum, in quo A, circa diametrum horizontis G K P, in hac circum&shy;<lb/>
uolutione du&aelig; line&aelig; G M, M K, in omnibus planis con&longs;titui po&longs;&longs;ibilibus cir&shy;<lb/>
ca pr&aelig;dictam diametrum, qu&aelig; &longs;upra etiam fieri &agrave; triangulis infinitis dixi&shy;<lb/>
mus, &longs;ucce&longs;&longs;iu&egrave; erunt; &longs;iue percurrent &longs;imiliter omnia illa plana, &amp; facient <lb/>
vbique angulum Iridis K M G, eundem: pariter du&aelig; line&aelig; K P, P M, facient <lb/>
vndique eundem angulum K P M. quare omnia triangula in predictis planis <lb/>
imaginata, &amp; <expan abbr="c&otilde;&longs;tituta">con&longs;tituta</expan> &longs;uper linea G P, &longs;imilia ip&longs;i G M P, &amp; &aelig;qualia erunt; <lb/>
&longs;i igitur ab angulis ip&longs;orum, in quibus M, duct&aelig; &longs;int perpendiculares ad la&shy;<lb/>
tus G P, omnes cadent in idem punctum <foreign lang="greek">w,</foreign> vt in figura; <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> vna erit M <foreign lang="greek">w,</foreign><lb/>
qu&aelig; tamen c&aelig;teras omnes repre&longs;entabit, <expan abbr="eis&qacute;">eisque</expan>; omnibus in volutatione axis <lb/>
G K <foreign lang="greek">w,</foreign> coincidit; erunt autem omnes &aelig;quales, quandoquidem &longs;unt trian&shy;<lb/>
gulorum &aelig;qualium. </s>
          <s id="s.002121"><expan abbr="erunt&qacute;">eruntque</expan>; in eodem eiu&longs;dem circuli plano, &amp; punctum <foreign lang="greek">w,</foreign><lb/>
erit centrum ip&longs;ius. </s>
          <s id="s.002122">&longs;imilia dicta &longs;unt in Halone. </s>
          <s id="s.002123">Cum erg&ograve; ip&longs;ius centrum <lb/>
<foreign lang="greek">w</foreign>, &longs;it in diametro horizontis G K <foreign lang="greek">w</foreign> P O, manife&longs;tum fit portionem eius, qu&aelig; <lb/>
&longs;upra horizontem eminet, e&longs;&longs;e &longs;emicirculum, qui in figura notatur lineis <lb/>
L M N. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.002124">Atque hoc accidit Sole, vel Luna in horizonte exi&longs;tentibus; quod <lb/>
erat primo loco demon&longs;trandum.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002125">Porr&ograve; &longs;ciendum po&longs;&longs;e nos breuius polum pr&aelig;dictum inuenire, &longs;i nimirum <lb/>
<figure id="id.009.01.122.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/122/1.jpg"/><lb/>
ad M, ducatur M P, faciens angulum K P M, &aelig;qua&shy;<lb/>
lem angulo G M K, per 23. primi, erunt enim duo <lb/>
triangula <expan abbr="&aelig;qui&atilde;gula">&aelig;quiangula</expan> G P M, K P M, angulus enim <lb/>
P, e&longs;t communis, angulus ver&ograve; M K P, e&longs;t &aelig;qualis <lb/>
duobus G, &amp; G M K, per 32. primi, ergo etiam <lb/>
duobus ad M, &longs;iue toti G M P, &amp; reliquus K M P, <lb/>
reliquo, quare per 4.6. latera circa angulos &aelig;qua&shy;<lb/>
les proportionalia erunt, &amp; omologa G M, ad M K, ita G P, ad P M, qu&aelig; <lb/>&aelig;qualibus angulis &longs;ubtenduntur. </s>
          <s id="s.002126"><expan abbr="ea&longs;d&etilde;">ea&longs;dem</expan> autem proprietates habebant etiam <lb/>
triangula Ari&longs;t. in figura, de qua paul&ograve; ante dicebam. </s>
          <s id="s.002127">Verba illa <emph type="italics"/>&lpar;Qu&aelig; ali&shy;<lb/>bi quam in &longs;emicirculo constituuntur&rpar;<emph.end type="italics"/> &longs;unt perperam in antiqua tran&longs;latione <lb/>
tran&longs;lata, nam Gr&aelig;c&egrave; &longs;ic, <foreign lang="greek">ai alloqi toá¿¡ hmikoklnou/ sunistamenai,</foreign> transferenda <lb/>
e&longs;&longs;ent, qu&aelig; in alio circuli loco concurrunt.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002128"><arrow.to.target n="marg170"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.002129"><margin.target id="marg170"/>169</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002130">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Iterum &longs;it horizon quidem in quo A C. oriatur autem &longs;upra hunc G, <lb/>
axis autem &longs;it nunc in quo G P. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.002131">Alia igitur omnia &longs;imiliter o&longs;tendentur vt &amp; prius. <lb/>
</s>
          <s id="s.002132">Polus autem circuli, in quo P, erit &longs;ub horizonte eo, in quo A C, eleuato puncto, <lb/>
in quo G. in eadem autem &amp; polus, &amp; centrum circuli, &amp; terminantis nunc ortum, <lb/>
e&longs;t enim i&longs;te, in quo G P. <!-- KEEP S--></s>
          <s id="s.002133">Quoniam autem &longs;upra diametrum, qu&aelig; A C, quod K G, <lb/>
centrum vtique erit &longs;ub horizonte priori eius, in quo A C, in linea K P, in quo <foreign lang="greek">w,</foreign><emph.end type="italics"/>


<pb pagenum="123" xlink:href="009/01/123.jpg"/><figure id="id.009.01.123.1.jpg" place="text" xlink:href="009/01/123/1.jpg"/><lb/>
<emph type="italics"/>Quare minor erit &longs;uperior &longs;ectio &longs;emicir&shy;<lb/>
culo, in qua S T, &lpar;nam Q S T, &longs;emicir&shy;<lb/>
culus est, nunc autem inter&longs;ectus e&longs;t ab <lb/>
horizonte A C; <expan abbr="itaq;">itaque</expan> Q S, di&longs;parens erit&rpar; <lb/>
eleuato ip&longs;o Sole&rpar;<emph.end type="italics"/> demon&longs;trat propo&longs;i&shy;<lb/>
tionem &longs;ecundam nimirum Sole &longs;upra <lb/>horizontem eleuato, ambitum Iridis <lb/>
e&longs;&longs;e minorem circuli portionem, &longs;iue <lb/>
&longs;emicirculo minorem. </s>
          <s id="s.002134">&longs;it igitur in fi&shy;<lb/>
gura &longs;uperiori, quam textui <expan abbr="c&otilde;gruen-tem">congruen&shy;<lb/>
tem</expan> re&longs;tituimus, linea A C, horizon&shy;<lb/>
talis, &longs;upra quam Sol &longs;it eleuatus in <lb/>
circulo altitudinis in loco G, axis au&shy;<lb/>
rem coni, quem reflex&egrave; faciunt &longs;it <lb/>
G K <foreign lang="greek">w</foreign> P. alia igitur omnia, qu&aelig; &longs;upra exi&longs;tente in ortu a&longs;tro o&longs;ten&longs;a &longs;unt, hic <lb/>
pariter o&longs;tendi po&longs;&longs;unt, &longs;cilicet Iridem fieri tantum per lineas proportiona&shy;<lb/>
les, &amp; &aelig;quales lineis G M, M K, quia Iris videri nequit, ni&longs;i in tali, ac deter&shy;<lb/>
minata reflexione, &amp; angulo, vt initio &longs;uppo&longs;ui; &amp; quia line&aelig; illis propor&shy;<lb/>
tionales non po&longs;&longs;unt alibi con&longs;titui, quam in ambitu circulari, &amp; in diuer&longs;is <lb/>
planis, &longs;equitur, vt &longs;upra Iridem e&longs;&longs;e circularem M N L; <expan abbr="eius&qacute;">eiusque</expan>; polum P, &amp; <lb/>
centrum <foreign lang="greek">w,</foreign> inueniemus &longs;imiliter in axe G K <foreign lang="greek">w</foreign> P, &amp; quia axis hic &longs;ecat hori&shy;<lb/>
zontem in K, in hac vltima figura propter eleuationem Solis &longs;upra A C, in <lb/>
G, &longs;equitur partem axis, in qua <foreign lang="greek">w,</foreign> &amp; P, exi&longs;tunt, infra horizontem deprimi. <lb/>
</s>
          <s id="s.002135">&amp; quia &lpar;vt pater ex 64. 10. Vitell.&rpar; &amp; P, polus, &amp; centrum <foreign lang="greek">w,</foreign> Iridis, &amp; cen&shy;<lb/>trum K, circuli horizontis, cuius &longs;cilicet diameter e&longs;&longs;et A K S, &amp; Sol, &longs;unt <lb/>
in eadem linea G K <foreign lang="greek">w</foreign> P, &longs;i centrum Iridis <foreign lang="greek">w,</foreign> &longs;it infra horizontem, patet mi&shy;<lb/>
norem circuli portionem, quam &longs;it &longs;emicirculus &longs;upra horizontem eminere, <lb/>
in qua po&longs;ui literas S L T, nam Q S L T R, e&longs;t &longs;emicirculus, cuius pars con&shy;<lb/>
tenta inter duos arcus Q S, &amp; T R, e&longs;t infra horizontem. </s>
          <s id="s.002136">debemus autem <lb/>
hunc &longs;emicirculum, &amp; hanc portionem ip&longs;ius S L T, extantem &longs;upra hori&shy;<lb/>
zontem imaginari erectam e&longs;&longs;e, vt planum ip&longs;ius circuli faciat angulos re&shy;<lb/>
ctos &longs;iue &longs;it perpendiculare cum axe G K P; &amp; <expan abbr="circul&utilde;">circulum</expan> altitudinis A G M N, <lb/>
modo fungi vice horizontis. </s>
          <s id="s.002137">&longs;ic enim &longs;ola portio S L T, appareret nobis, <expan abbr="e&longs;-&longs;et&qacute;">e&longs;&shy;<lb/>
&longs;etque</expan>; rationabiliter con&longs;tituta. </s>
          <s id="s.002138">Ex quibus 2. Ari&longs;t. propo&longs;itio manife&longs;ta e&longs;t.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002139"><arrow.to.target n="marg171"/></s>
        </p>
        <p type="margin">
          <s id="s.002140"><margin.target id="marg171"/>180</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002141">Ibidem <emph type="italics"/>&lpar;Minima autem cum in meridie, quanto enim &longs;uperius G, tanto infe&shy;<lb/>
rius &amp; polus, &amp; centrum circuli erit&rpar;<emph.end type="italics"/> probat tertiam propo&longs;itionem, nimi&shy;<lb/>
rum Sole exi&longs;tente in meridie minimam <expan abbr="omni&utilde;">omnium</expan> e&longs;&longs;e Iridis arcus portionem: <lb/>
ratio autem e&longs;t, quia tunc G, &longs;iue Sol, e&longs;t alti&longs;&longs;imus &longs;upra horizontem, &amp; <lb/>
con&longs;equenter <foreign lang="greek">w;</foreign> centrum Iridis e&longs;t depre&longs;si&longs;&longs;imum, quare tunc maxima cir&shy;<lb/>
culi Iridis portio ab&longs;condetur, &amp; proinde minima apparebit, quod erat vl&shy;<lb/>
timo <expan abbr="dem&otilde;&longs;trandum">demon&longs;trandum</expan>. </s>
          <s id="s.002142">Non me latet has Ari&longs;t. figurationes e&longs;&longs;e apud Olym&shy;<lb/>
piodorum nonnullis obiectionibus obnoxias, &longs;ed cum facil&egrave; dilui po&longs;&longs;int, &amp; <lb/>
etiam &longs;i non diluantur, &longs;aluetur tamen veritas Ari&longs;totelic&aelig; demon&longs;tratio&shy;<lb/>
nis, breuitati &longs;tudens, con&longs;ult&ograve; eas pr&aelig;termitto.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002143">Aduertendum pr&aelig;terea Vicomercatum inordinat&egrave; citare librum Dato&shy;<lb/>
rum Euclidis, &amp; <expan abbr="quandoq;">quandoque</expan> etiam mal&egrave; citare Euclidem ip&longs;um. </s>
          <s id="s.002144">peius ver&ograve; <pb pagenum="124" xlink:href="009/01/124.jpg"/>faciunt ij, qui has demon&longs;trationes <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> vlla libri Datorum mentione ex&shy;<lb/>
plicare conantur, cum manife&longs;t&egrave; illo innitantur.</s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002145">C&aelig;terum &longs;i quis breues, ac dilucidas harum rerum demon&longs;trationes re&shy;<lb/>
quirat, is legat 74. 75. 76. propo&longs;itiones 10. Vitell. <!-- REMOVE S-->vel &longs;equentem no&longs;tram <lb/>
de Iride additionem. </s>
          <s id="s.002146">ego enim longiorem hanc, <expan abbr="atq;">atque</expan> impeditam Ari&longs;t. tra&shy;<lb/>
ctationem in gratiam textus illius, vt in&longs;tituti mei ratio po&longs;tulabat, per&longs;e&shy;<lb/>
quutus &longs;um.<!-- KEEP S--></s>
        </p>
        <p type="main">
          <s id="s.002147"><arrow.to.target n="marg17