| version 1.8, 2004/12/14 11:54:45 |
version 1.9, 2004/12/14 21:07:51 |
| |
| <s id="N400037">VLTAS ET VARIAS ARTES QVE <lb/>ad uitam bene beateque <expan abbr="ag&etilde;dam">agendam</expan> faciant &longs;umma <lb/>indu&longs;tria et diligentia conqui&longs;itas nobis ma<lb/>iores no&longs;tri tradidere. </s> | <s id="N400037">VLTAS ET VARIAS ARTES QVE <lb/>ad uitam bene beateque <expan abbr="ag&etilde;dam">agendam</expan> faciant &longs;umma <lb/>indu&longs;tria et diligentia conqui&longs;itas nobis ma<lb/>iores no&longs;tri tradidere. </s> |
| <s id="N400044">Quæ omnes et &longs;i ferant <lb/>præ &longs;e: qua&longs;i certatim huc tendere: Vt pluri<lb/>mum generi hominum pro&longs;int: tamen habere <lb/>innatum atque in&longs;itum eas intelligimus quip<lb/>piam: quo &longs;ingulæ &longs;ingulos præceteris diuer&longs;o&longs;que polliceri fruc<lb/>tus uideantur: Nanque artes quidem alias nece&longs;&longs;itate &longs;ectamur: <lb/>alias probamus utilitate: Aliæ uero quod tantum circa res cognitu <lb/>grati&longs;&longs;imas uer&longs;entur in pretio &longs;unt: quales autem hæ &longs;int artes <lb/>non e&longs;t ut pro&longs;equar: in promptu enim &longs;unt: uerum &longs;i repetas ex <lb/>omni maximarum artium numero nullam penitus inuenies: quæ <lb/>non &longs;pretis reliquis &longs;uos quo&longs;dam & proprios fines petat et con<lb/>templetur. </s> | <s id="N400044">Quæ omnes et &longs;i ferant <lb/>præ &longs;e: qua&longs;i certatim huc tendere: Vt pluri<lb/>mum generi hominum pro&longs;int: tamen habere <lb/>innatum atque in&longs;itum eas intelligimus quip<lb/>piam: quo &longs;ingulæ &longs;ingulos præceteris diuer&longs;o&longs;que polliceri fruc<lb/>tus uideantur: Nanque artes quidem alias nece&longs;&longs;itate &longs;ectamur: <lb/>alias probamus utilitate: Aliæ uero quod tantum circa res cognitu <lb/>grati&longs;&longs;imas uer&longs;entur in pretio &longs;unt: quales autem hæ &longs;int artes <lb/>non e&longs;t ut pro&longs;equar: in promptu enim &longs;unt: uerum &longs;i repetas ex <lb/>omni maximarum artium numero nullam penitus inuenies: quæ <lb/>non &longs;pretis reliquis &longs;uos quo&longs;dam & proprios fines petat et con<lb/>templetur. </s> |
| <s id="N40005D">Aut &longs;i tandem comperias ullam: quæ cum huiu&longs;modi <lb/>&longs;it: ut ea carere nullo pacto po&longs;&longs;is: tum et de &longs;e utilitatem: uolup<lb/>tati dignitatique coniunctam præ&longs;tet: meo iudicio ab earum numero <lb/>excludendam e&longs;&longs;e: non duces architecturam: namque ea quidem <lb/>&longs;iquidem rem diligentius pen&longs;itaris et publice & priuatim com<lb/>modi&longs;&longs;ima et uehementer grati&longs;&longs;ima generi hominum e&longs;t: digni<lb/>tateque inter primas non po&longs;trema: Sed <expan abbr="ante&qtilde;">antequa</expan> ultra progrediar: <lb/>explicandum mihi cen&longs;eo quemnam haberi uelim architectum: <lb/>Non enim tignarium adducam <expan abbr="fabrũ">fabrum</expan>: quem tu &longs;ummis cæterarum <lb/>di&longs;ciplinarum uiris compares: Fabri enim manus architecto pro <lb/>in&longs;trumento <expan abbr="&etilde;">em</expan>. </s> | <s id="N40005D">Aut &longs;i tandem comperias ullam: quæ cum huiu&longs;modi <lb/>&longs;it: ut ea carere nullo pacto po&longs;&longs;is: tum et de &longs;e utilitatem: uolup<lb/>tati dignitatique coniunctam præ&longs;tet: meo iudicio ab earum numero <lb/>excludendam e&longs;&longs;e: non duces architecturam: namque ea quidem <lb/>&longs;iquidem rem diligentius pen&longs;itaris et publice & priuatim com<lb/>modi&longs;&longs;ima et uehementer grati&longs;&longs;ima generi hominum e&longs;t: digni<lb/>tateque inter primas non po&longs;trema: Sed <expan abbr="ante&qtilde;">antequa</expan> ultra progrediar: <lb/>explicandum mihi cen&longs;eo quemnam haberi uelim architectum: <lb/>Non enim tignarium adducam <expan abbr="fabrũ">fabrum</expan>: quem tu &longs;ummis cæterarum <lb/>di&longs;ciplinarum uiris compares: Fabri enim manus architecto pro <lb/>in&longs;trumento <expan abbr="&etilde;">em</expan>. </s> |
| <s id="N400080">Architectum ego hunc fore con&longs;tituam / qui certa <lb/>admirabilique ratione et uia tum mente animoque diffinire: tum et <lb/>opere ab&longs;oluere didicerit quecunque ex ponderum motu corporumque <lb/>compactione et coagmentatione digni&longs;&longs;imis <expan abbr="hominũ">hominum</expan> u&longs;ibus bel<lb/>li&longs;&longs;ime <expan abbr="cõmodentur">commodentur</expan>: Quæ ut po&longs;&longs;it <expan abbr="cõpre">compre</expan>hen&longs;ione et cognitione <lb/>opus e&longs;t rerum optimarum et digni&longs;&longs;imarum: Itaque huiu&longs;modi erit <lb/>architectus: redeo ad rem Fuere qui dicerent aquam aut ignem <pb xlink:href="004/01/002.jpg"/>præbui&longs;&longs;e principia: quibus effectum &longs;it ut hominum cetus cele<lb/><expan abbr="braren&ttilde;">brarentur</expan>: Nobis uero tecti parieti&longs;que utilitatem atque nece&longs;&longs;itatem <lb/>&longs;pectantibus ad homines conciliandos atque una continendos / <lb/>maiorem in modum ualui&longs;&longs;e nimirum per&longs;uadebitur: Sed ne Ar<lb/>chitecto ea re &longs;olum debemus / quod tuta o<gap/> tataque diffugia contra <lb/>&longs;olis ardorés Eiumam / pruina&longs;que dederit: tam et &longs;i ip&longs;um id haud <lb/><expan abbr="qua&qtilde;">quaque</expan> minimum beneficium e&longs;t: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quod multa <expan abbr="ĩuenerit">inuenerit</expan> priuatim <lb/>et publice: proculdubio longe utilia: et ad uite u&longs;um iterum <expan abbr="atqueiterũ">atque<lb/> iterum</expan> <expan abbr="acc&etilde;modati&longs;&longs;ima">accommodati&longs;&longs;ima</expan>: Quot familias hone&longs;ti&longs;&longs;imas et ro&longs;tra et <lb/>alie orbis urbes <expan abbr="temporũ">temporum</expan> iniuria labefactatas funditus ami&longs;i&longs;&longs;et / <lb/>ni eos patrii lares / qua&longs;i in maiorum &longs;uorum gremio receptos con<lb/>foui&longs;&longs;ent: Dedalum &longs;ua probarunt tempora: uel maxime quod <lb/>apud &longs;elinuntios Antrum ædificarit: ex quo tepens leni&longs;que uapor <lb/>ita efficaret ac colligeretur / ut &longs;udores graui&longs;&longs;im<gap/>os eliceret: cor<lb/>poraque curaret &longs;umma cum uoluptate: Quid alii <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> multa i&longs;tiu&longs;<lb/>modi <expan abbr="excogitarũt">excogitarunt</expan>: que ad bonam ualitudinem faciant ge&longs;tationes <lb/>natationes: thermas et huiu&longs;modi: Aut quid referam uehicula pi<lb/>&longs;trim horaria et minuta hæc: quæ tamen in uita degenda <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> <lb/>momen<gap/> habent? </s> | <s id="N400080">Architectum ego hunc fore con&longs;tituam / qui certa <lb/>admirabilique ratione et uia tum mente animoque diffinire: tum et <lb/>opere ab&longs;oluere didicerit quecunque ex ponderum motu corporumque <lb/>compactione et coagmentatione digni&longs;&longs;imis <expan abbr="hominũ">hominum</expan> u&longs;ibus bel<lb/>li&longs;&longs;ime <expan abbr="cõmodentur">commodentur</expan>: Quæ ut po&longs;&longs;it <expan abbr="cõpre">compre</expan>hen&longs;ione et cognitione <lb/>opus e&longs;t rerum optimarum et digni&longs;&longs;imarum: Itaque huiu&longs;modi erit <lb/>architectus: redeo ad rem Fuere qui dicerent aquam aut ignem <pb xlink:href="004/01/002.jpg"/>præbui&longs;&longs;e principia: quibus effectum &longs;it ut hominum cetus cele<lb/><expan abbr="braren&ttilde;">brarentur</expan>: Nobis uero tecti parieti&longs;que utilitatem atque nece&longs;&longs;itatem <lb/>&longs;pectantibus ad homines conciliandos atque una continendos / <lb/>maiorem in modum ualui&longs;&longs;e nimirum per&longs;uadebitur: Sed ne Ar<lb/>chitecto ea re &longs;olum debemus / quod tuta o<gap/> tataque diffugia contra <lb/>&longs;olis ardorés Eiumam / pruina&longs;que dederit: tam et &longs;i ip&longs;um id haud <lb/><expan abbr="qua&qtilde;">quaque</expan> minimum beneficium e&longs;t: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quod multa <expan abbr="ĩuenerit">inuenerit</expan> priuatim <lb/>et publice: proculdubio longe utilia: et ad uite u&longs;um iterum <expan abbr="atqueiterũ">atque<lb/> iterum</expan> <expan abbr="acc&etilde;modati&longs;&longs;ima">accommodati&longs;&longs;ima</expan>: Quot familias hone&longs;ti&longs;&longs;imas et ro&longs;tra et <lb/>alie orbis urbes <expan abbr="temporũ">temporum</expan> iniuria labefactatas funditus ami&longs;i&longs;&longs;et / <lb/>ni eos patrii lares / qua&longs;i in maiorum &longs;uorum gremio receptos con<lb/>foui&longs;&longs;ent: Dedalum &longs;ua probarunt tempora: uel maxime quod <lb/>apud &longs;elinuntios Antrum ædificarit: ex quo tepens leni&longs;que uapor <lb/>ita efficaret ac colligeretur / ut &longs;udores graui&longs;&longs;imos eliceret: cor<lb/>poraque curaret &longs;umma cum uoluptate: Quid alii <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> multa i&longs;tiu&longs;<lb/>modi <expan abbr="excogitarũt">excogitarunt</expan>: que ad bonam ualitudinem faciant ge&longs;tationes <lb/>natationes: thermas et huiu&longs;modi: Aut quid referam uehicula pi<lb/>&longs;trim horaria et minuta hæc: quæ tamen in uita degenda <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> <lb/>momenti habent? </s> |
| <s id="N4000F2">Quid aquarum copias ex intimis recondit i&longs;que <lb/>pro luctas: u&longs;ibu&longs;que tam uariis tamque expeditis expo&longs;itas? </s> | <s id="N4000F2">Quid aquarum copias ex intimis recondit i&longs;que <lb/>pro luctas: u&longs;ibu&longs;que tam uariis tamque expeditis expo&longs;itas? </s> |
| <s id="N4000F7">Quid <lb/><gap/>: delubra: fana: templa et eiu&longs;modi / que ad cultum religi<lb/>onis fructum que po&longs;teritatis adinuenit? </s> | <s id="N4000F7">Quid <lb/><gap/>: delubra: fana: templa et eiu&longs;modi / que ad cultum religi<lb/>onis fructum que po&longs;teritatis adinuenit? </s> |
| <s id="N400100">Quid demum quod ab&longs;ci&longs;&longs;is <lb/>rupibus / praefo&longs;&longs;is montibus / completis conuallibus / coercitis lacu <lb/>marique expurgata palude coædificatis nauibus / directis flumini<lb/>bus expeditis ho&longs;tiis / con&longs;titutis pontibus: portuque non &longs;olum <lb/>temporariis hominum commodis prouidit: Verum et aditus ad <lb/>omnes orbis prouincias patefecit: Ex quo effectum e&longs;t: Vt fruges <lb/><expan abbr="aromata/gemmas/rerũque">aromata / gemmas / rerumque</expan> peritias et cognitiones: et quæcunque ad <lb/>&longs;alutem & uitæ modum conferant: homines hominibus mutuis <lb/>officiis communicarint: Adde his tormenta / machinas / arces/ et <lb/>quæ ad patriam / libertatem rem / decu&longs;que ciuitatis tuendam au<lb/>gendamque ad propagandum &longs;tabiliendumque imperium ualeant: <lb/>Equidem &longs;ic arbitior: quotquot a uetere <expan abbr="hominũ">hominum</expan> memoria urbes <lb/>ob&longs;idione &longs;ub aliorum <expan abbr="imperiũ">imperium</expan> uenerint: &longs;i <expan abbr="rog&etilde;tur">rogentur</expan> a quo debellatæ <pb xlink:href="004/01/003.jpg"/>&longs;ubacteque &longs;int: non negaturas ab architecto. </s> | <s id="N400100">Quid demum quod ab&longs;ci&longs;&longs;is <lb/>rupibus / praefo&longs;&longs;is montibus / completis conuallibus / coercitis lacu <lb/>marique expurgata palude coædificatis nauibus / directis flumini<lb/>bus expeditis ho&longs;tiis / con&longs;titutis pontibus: portuque non &longs;olum <lb/>temporariis hominum commodis prouidit: Verum et aditus ad <lb/>omnes orbis prouincias patefecit: Ex quo effectum e&longs;t: Vt fruges <lb/><expan abbr="aromata/gemmas/rerũque">aromata / gemmas / rerumque</expan> peritias et cognitiones: et quæcunque ad <lb/>&longs;alutem & uitæ modum conferant: homines hominibus mutuis <lb/>officiis communicarint: Adde his tormenta / machinas / arces/ et <lb/>quæ ad patriam / libertatem rem / decu&longs;que ciuitatis tuendam au<lb/>gendamque ad propagandum &longs;tabiliendumque imperium ualeant: <lb/>Equidem &longs;ic arbitior: quotquot a uetere <expan abbr="hominũ">hominum</expan> memoria urbes <lb/>ob&longs;idione &longs;ub aliorum <expan abbr="imperiũ">imperium</expan> uenerint: &longs;i <expan abbr="rog&etilde;tur">rogentur</expan> a quo debellatæ <pb xlink:href="004/01/003.jpg"/>&longs;ubacteque &longs;int: non negaturas ab architecto. </s> |
| |
| <s id="N400621">ut <lb/>integrum per annum accolæ cuiu&longs;que diei &longs;olem uideant: rarum id <lb/>tamen <expan abbr="optandũ/et">optandum / et</expan> quo ad nece&longs;&longs;itas: locique oportunitas non inter <lb/>pellarit / in primis affectandum: Summendaque ea omnium erit re<lb/>gio: ab qua nebularum uis: & omnis <expan abbr="d&etilde;&longs;ioris">den&longs;ioris</expan> uaporis cra&longs;&longs;itudo <lb/>longe ab&longs;it. </s> | <s id="N400621">ut <lb/>integrum per annum accolæ cuiu&longs;que diei &longs;olem uideant: rarum id <lb/>tamen <expan abbr="optandũ/et">optandum / et</expan> quo ad nece&longs;&longs;itas: locique oportunitas non inter <lb/>pellarit / in primis affectandum: Summendaque ea omnium erit re<lb/>gio: ab qua nebularum uis: & omnis <expan abbr="d&etilde;&longs;ioris">den&longs;ioris</expan> uaporis cra&longs;&longs;itudo <lb/>longe ab&longs;it. </s> |
| <s id="N400636">Compertum habent qui i&longs;ta &longs;ectantur / radios ardo <lb/>resque &longs;olis acrius agere / in quo den&longs;um offenderint: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in raro: In <lb/>oleo <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in aqua: in ferro <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in lana. </s> | <s id="N400636">Compertum habent qui i&longs;ta &longs;ectantur / radios ardo <lb/>resque &longs;olis acrius agere / in quo den&longs;um offenderint: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in raro: In <lb/>oleo <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in aqua: in ferro <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in lana. </s> |
| <s id="N400649">Ex quo aerem: qui i&longs;tic <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in pro<lb/>ximo uehementius efferue&longs;cat: grauem cra&longs;&longs;umque e&longs;&longs;e arguunt. <lb/></s> | <s id="N400649">Ex quo aerem: qui i&longs;tic <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in pro<lb/>ximo uehementius efferue&longs;cat: grauem cra&longs;&longs;umque e&longs;&longs;e arguunt. <lb/></s> |
| <s id="N400653">Egyptii de nobilitate contendentes <expan abbr="cũ">cum</expan> cæteris o<gap/>bis gentibu&longs; glo<lb/>riabantur e&longs;&longs;e apud &longs;e hominum genus principio procreatum: ne <lb/>que alibi procreari <expan abbr="oportui&longs;&longs;e/&qtilde;">oportui&longs;&longs;e / quae</expan> ubi &longs;aluberrime e&longs;&longs;ent uicturi. <pb xlink:href="004/01/010.jpg"/>Se enim qua&longs;i perpetuo uere et con&longs;tanti aeris tenore præ cæteris <lb/>omnibus deorum benignitate mirifice donatos e&longs;&longs;e: <expan abbr="Tũ">Tum</expan> et inter <lb/>ægyptios eos pre&longs;ertim qui ad <expan abbr="Lybiã">Lybiam</expan> &longs;pectent / quod ibi <expan abbr="nun&qtilde;">nunque</expan> auræ <lb/><expan abbr="uarien&ttilde;/e&longs;&longs;e">uarientur / e&longs;&longs;e</expan> <expan abbr="oĩum">omnium</expan> præditos ualitudine homines pro <expan abbr="&qtilde;">qua</expan> integerrima <lb/>&longs;cribit Herodotus: Et certe uidere uideor urbes <expan abbr="qua&longs;dã">qua&longs;dam</expan> cum Ita<lb/>lie /tum & aliarum gentium non <expan abbr="aliã">aliam</expan> ob <expan abbr="r&etilde;/&qtilde;">rem / quae</expan> ob aeris modo frigen<lb/>tis modo feruentis &longs;ubitam <expan abbr="int&etilde;piem">interperiem</expan> fieri morbo&longs;as atque pe&longs;tilen<lb/>tes: Itaque & <expan abbr="&qtilde;tũ">quantum</expan> &longs;olis & quos &longs;oles habeat regio non iniuria <expan abbr="&longs;pectã">&longs;pectan</expan><lb/>dum <expan abbr="&etilde;">est</expan>: Ne quod ad&longs;it aut &longs;olis aut umbrarum / quod plus &longs;atis &longs;it. </s> | <s id="N400653">Egyptii de nobilitate contendentes <expan abbr="cũ">cum</expan> cæteris orbis gentibu&longs; glo<lb/>riabantur e&longs;&longs;e apud &longs;e hominum genus principio procreatum: ne <lb/>que alibi procreari <expan abbr="oportui&longs;&longs;e/&qtilde;">oportui&longs;&longs;e / quae</expan> ubi &longs;aluberrime e&longs;&longs;ent uicturi. <pb xlink:href="004/01/010.jpg"/>Se enim qua&longs;i perpetuo uere et con&longs;tanti aeris tenore præ cæteris <lb/>omnibus deorum benignitate mirifice donatos e&longs;&longs;e: <expan abbr="Tũ">Tum</expan> et inter <lb/>ægyptios eos pre&longs;ertim qui ad <expan abbr="Lybiã">Lybiam</expan> &longs;pectent / quod ibi <expan abbr="nun&qtilde;">nunque</expan> auræ <lb/><expan abbr="uarien&ttilde;/e&longs;&longs;e">uarientur / e&longs;&longs;e</expan> <expan abbr="oĩum">omnium</expan> præditos ualitudine homines pro <expan abbr="&qtilde;">qua</expan> integerrima <lb/>&longs;cribit Herodotus: Et certe uidere uideor urbes <expan abbr="qua&longs;dã">qua&longs;dam</expan> cum Ita<lb/>lie /tum & aliarum gentium non <expan abbr="aliã">aliam</expan> ob <expan abbr="r&etilde;/&qtilde;">rem / quae</expan> ob aeris modo frigen<lb/>tis modo feruentis &longs;ubitam <expan abbr="int&etilde;piem">interperiem</expan> fieri morbo&longs;as atque pe&longs;tilen<lb/>tes: Itaque & <expan abbr="&qtilde;tũ">quantum</expan> &longs;olis & quos &longs;oles habeat regio non iniuria <expan abbr="&longs;pectã">&longs;pectan</expan><lb/>dum <expan abbr="&etilde;">est</expan>: Ne quod ad&longs;it aut &longs;olis aut umbrarum / quod plus &longs;atis &longs;it. </s> |
| <s id="N4006AB">So<lb/>lem Garamantes <expan abbr="orient&etilde;">orientem</expan> et <expan abbr="occident&etilde;">occidentem</expan> execrantur / quod nimia radii <lb/>a&longs;&longs;iduitate <expan abbr="uran&ttilde;">urantur</expan>: Alii nocte <expan abbr="&qtilde;&longs;i">qua&longs;i</expan> perpetua pallent. </s> | <s id="N4006AB">So<lb/>lem Garamantes <expan abbr="orient&etilde;">orientem</expan> et <expan abbr="occident&etilde;">occidentem</expan> execrantur / quod nimia radii <lb/>a&longs;&longs;iduitate <expan abbr="uran&ttilde;">urantur</expan>: Alii nocte <expan abbr="&qtilde;&longs;i">qua&longs;i</expan> perpetua pallent. </s> |
| <s id="N4006C2">Hæc ita ut &longs;int <lb/>non id <expan abbr="tantũ">tantum</expan> efficit quod orbis axem <expan abbr="pronior&etilde;">proniorem</expan> aut obliquiorem habe<lb/>ant / facit id <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="plurimum/&qtilde;">plurimum / quae</expan> quod ip&longs;a locorum facie: aut obii<lb/>ciantur &longs;olibus atque uentis excipiendis / aut ob&longs;truantur. </s> | <s id="N4006C2">Hæc ita ut &longs;int <lb/>non id <expan abbr="tantũ">tantum</expan> efficit quod orbis axem <expan abbr="pronior&etilde;">proniorem</expan> aut obliquiorem habe<lb/>ant / facit id <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="plurimum/&qtilde;">plurimum / quae</expan> quod ip&longs;a locorum facie: aut obii<lb/>ciantur &longs;olibus atque uentis excipiendis / aut ob&longs;truantur. </s> |
| <s id="N4006DB">Malim <lb/>quidem auras <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="uentos/u&etilde;tos">uentos / uentos</expan> tamen <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> acres & in modicos mi <lb/>nus <expan abbr="mode&longs;te/&qtilde;">mode&longs;te / quae</expan> <expan abbr="ĩmobile">immobile</expan> & perinde graue cælum feram: et <expan abbr="capiũt">capiunt</expan> <lb/>inquit uitium Ouidius: ni moueantur aquæ: Quid aer: profecto <lb/>motu uehementer. </s> | <s id="N4006DB">Malim <lb/>quidem auras <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="uentos/u&etilde;tos">uentos / uentos</expan> tamen <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> acres & in modicos mi <lb/>nus <expan abbr="mode&longs;te/&qtilde;">mode&longs;te / quae</expan> <expan abbr="ĩmobile">immobile</expan> & perinde graue cælum feram: et <expan abbr="capiũt">capiunt</expan> <lb/>inquit uitium Ouidius: ni moueantur aquæ: Quid aer: profecto <lb/>motu uehementer. </s> |
| |
| <s id="N4010EC">Neque item omnia unica <expan abbr="tãtum">tantum</expan> linearum ductione e termi<lb/>natione per&longs;cribi uelim ita ut nulla re inter &longs;e differant: Sed alia <lb/>delectabunt &longs;i maiora &longs;int / alia conferent &longs;i minora &longs;int: Alia ex <lb/>i&longs;torum mediocritate laudem a&longs;&longs;equentur: Ergo <expan abbr="placebũt">placebunt</expan> herec<lb/>tis con&longs;titutæ lineis: hæ alteræ flexis: ac demum aliæ utraque linea <lb/>rum ductione præfinitæ comprobabuntur: modo id &longs;erues / quod <lb/>&longs;epe admoneo / ne in id uitium incidas: ut feci&longs;&longs;e mon&longs;trum in pa<lb/>ribus aut humeris aut lateribus uideare. </s> | <s id="N4010EC">Neque item omnia unica <expan abbr="tãtum">tantum</expan> linearum ductione e termi<lb/>natione per&longs;cribi uelim ita ut nulla re inter &longs;e differant: Sed alia <lb/>delectabunt &longs;i maiora &longs;int / alia conferent &longs;i minora &longs;int: Alia ex <lb/>i&longs;torum mediocritate laudem a&longs;&longs;equentur: Ergo <expan abbr="placebũt">placebunt</expan> herec<lb/>tis con&longs;titutæ lineis: hæ alteræ flexis: ac demum aliæ utraque linea <lb/>rum ductione præfinitæ comprobabuntur: modo id &longs;erues / quod <lb/>&longs;epe admoneo / ne in id uitium incidas: ut feci&longs;&longs;e mon&longs;trum in pa<lb/>ribus aut humeris aut lateribus uideare. </s> |
| <s id="N401107">Condimentum quidem <lb/>gratiæ e&longs;t omni in re uarietas &longs;i compacta et confirmata &longs;it mutu<lb/>a inter &longs;e di&longs;i antium rerum parilitate eadem &longs;i inter &longs;e di&longs;&longs;oluta <lb/>et di&longs;conuenienti quadam di&longs;paritate di&longs;creparint / erit ea <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>ab&longs;urdi&longs;&longs;ima. </s> | <s id="N401107">Condimentum quidem <lb/>gratiæ e&longs;t omni in re uarietas &longs;i compacta et confirmata &longs;it mutu<lb/>a inter &longs;e di&longs;i antium rerum parilitate eadem &longs;i inter &longs;e di&longs;&longs;oluta <lb/>et di&longs;conuenienti quadam di&longs;paritate di&longs;creparint / erit ea <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>ab&longs;urdi&longs;&longs;ima. </s> |
| <s id="N401116">Nam ueluti in lyra cum graues uoces <expan abbr="re&longs;pondeãt">re&longs;pondeant</expan> <lb/>acutis: et mediæ inter utra&longs;que ad concentum intentæ re&longs;onant: fit <lb/>ex uocum uarietate &longs;onora et mirifica quædam <expan abbr="proportionũ">proportionum</expan> equa<lb/>bilitas / quæ maiorem <expan abbr="ī">in</expan> modum oblectet animos atque detineat: Ita <lb/>et quibu&longs;que reliquis in rebus euenit: quæ quidem ad mouendos / <lb/>habendo&longs;que animos faciant. </s> | <s id="N401116">Nam ueluti in lyra cum graues uoces <expan abbr="re&longs;pondeãt">re&longs;pondeant</expan> <lb/>acutis: et mediæ inter utra&longs;que ad concentum intentæ re&longs;onant: fit <lb/>ex uocum uarietate &longs;onora et mirifica quædam <expan abbr="proportionũ">proportionum</expan> equa<lb/>bilitas / quæ maiorem <expan abbr="ī">in</expan> modum oblectet animos atque detineat: Ita <lb/>et quibu&longs;que reliquis in rebus euenit: quæ quidem ad mouendos / <lb/>habendo&longs;que animos faciant. </s> |
| <s id="N40112F">Ceterum hec pro ut ferat u&longs;us atque <expan abbr="cõ">com</expan><lb/>moditas atque <expan abbr="&etilde;t">et</expan> peritorum laudata con&longs;uetudo exequanda erunt: <expan abbr="Nã">Nam</expan> con&longs;u<lb/>etudini quidem inpleri&longs;que uel repugnare gratiam tollit / uel a&longs;&longs;en<lb/>tiri emolumento e&longs;t: atque egregie conducit: Quando ita ceteri pro<lb/>bati&longs;&longs;imi architecti facto atte&longs;tari ui&longs;i &longs;unt / hanc &longs;eu doricam / <pb xlink:href="004/01/027.jpg"/>&longs;eu ionicam / &longs;eu corinthiam / &longs;eu thu&longs;canicam partionem <expan abbr="omniũ">omnium</expan> <lb/>e&longs;&longs;e commodi&longs;&longs;imam / non quo eorum de&longs;cription<gap/> <expan abbr="tran&longs;fer&etilde;">tran&longs;ferem</expan> <lb/>dis no&longs;trum in opus qua&longs;i a&longs;tricti legibus hæreamus: &longs;ed quo idem <lb/>admoniti nouis nos proferendis inuentis contendamus / parum il<lb/>lis maioremue &longs;i queat fructum laudis a&longs;&longs;equi. </s> | <s id="N40112F">Ceterum hec pro ut ferat u&longs;us atque <expan abbr="cõ">com</expan><lb/>moditas atque <expan abbr="&etilde;t">et</expan> peritorum laudata con&longs;uetudo exequanda erunt: <expan abbr="Nã">Nam</expan> con&longs;u<lb/>etudini quidem inpleri&longs;que uel repugnare gratiam tollit / uel a&longs;&longs;en<lb/>tiri emolumento e&longs;t: atque egregie conducit: Quando ita ceteri pro<lb/>bati&longs;&longs;imi architecti facto atte&longs;tari ui&longs;i &longs;unt / hanc &longs;eu doricam / <pb xlink:href="004/01/027.jpg"/>&longs;eu ionicam / &longs;eu corinthiam / &longs;eu thu&longs;canicam partionem <expan abbr="omniũ">omnium</expan> <lb/>e&longs;&longs;e commodi&longs;&longs;imam / non quo eorum de&longs;criptione <expan abbr="tran&longs;fer&etilde;">tran&longs;ferem</expan> <lb/>dis no&longs;trum in opus qua&longs;i a&longs;tricti legibus hæreamus: &longs;ed quo idem <lb/>admoniti nouis nos proferendis inuentis contendamus / parum il<lb/>lis maioremue &longs;i queat fructum laudis a&longs;&longs;equi. </s> |
| <s id="N40115E">Sed de his &longs;uo lo<lb/>co di&longs;tinctius pro&longs;equemur / cum inue&longs;tigabimus quo pacto <expan abbr="urb&etilde;">urbem</expan> <lb/>& urbis membra: et quæ ad cuiu&longs;que u&longs;um oporteant collocentur</s> | <s id="N40115E">Sed de his &longs;uo lo<lb/>co di&longs;tinctius pro&longs;equemur / cum inue&longs;tigabimus quo pacto <expan abbr="urb&etilde;">urbem</expan> <lb/>& urbis membra: et quæ ad cuiu&longs;que u&longs;um oporteant collocentur</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N401169" type="main"> | <p id="N401169" type="main"> |
| |
| <s id="N401C15">At Cato rem <lb/>totam &longs;ic moderatur. </s> | <s id="N401C15">At Cato rem <lb/>totam &longs;ic moderatur. </s> |
| <s id="N401C1A">Materiem inquit &longs;i robur &longs;it / cedito ubi &longs;ol<lb/>&longs;titium fuerit: Nam ad brumam &longs;emper intempe&longs;tiua e&longs;t: cætera <lb/>materies quæ &longs;emen habet cum maturum fuerit: quæ non habet / <lb/>cum libuerit: Quæ maturum & una uiride habet / tunc cedito <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>&longs;emen exciderit: Vlmum uero cum cadunt &longs;olia. </s> | <s id="N401C1A">Materiem inquit &longs;i robur &longs;it / cedito ubi &longs;ol<lb/>&longs;titium fuerit: Nam ad brumam &longs;emper intempe&longs;tiua e&longs;t: cætera <lb/>materies quæ &longs;emen habet cum maturum fuerit: quæ non habet / <lb/>cum libuerit: Quæ maturum & una uiride habet / tunc cedito <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>&longs;emen exciderit: Vlmum uero cum cadunt &longs;olia. </s> |
| <s id="N401C2B">Et referre pluri<lb/>mum aiunt qua luna ferrum adigas. </s> | <s id="N401C2B">Et referre pluri<lb/>mum aiunt qua luna ferrum adigas. </s> |
| <s id="N401C30">Namque tantam quidem uim <lb/>lunationum e&longs;&longs;e in eiu&longs;modi rebus ferro attingendis putant<gap/> cum <lb/>cæteri / tum in primis Varro: ut etiam qui tondantur luna decre<lb/>&longs;cente fieri confe&longs;tim caluos a&longs;&longs;euerent: Eaque de re <expan abbr="Tiberiũ">Tiberium</expan> prin<lb/>cipem referunt diem capillo tondendo &longs;erua&longs;&longs;e. </s> | <s id="N401C30">Namque tantam quidem uim <lb/>lunationum e&longs;&longs;e in eiu&longs;modi rebus ferro attingendis putant cum <lb/>cæteri / tum in primis Varro: ut etiam qui tondantur luna decre<lb/>&longs;cente fieri confe&longs;tim caluos a&longs;&longs;euerent: Eaque de re <expan abbr="Tiberiũ">Tiberium</expan> prin<lb/>cipem referunt diem capillo tondendo &longs;erua&longs;&longs;e. </s> |
| <s id="N401C41">A&longs;tronomi affir<lb/>mant non defuturam animo tri&longs;titiam &longs;i capillum aut unguem &longs;e<lb/>cueris luna oppre&longs;&longs;a maleque affecta. </s> | <s id="N401C41">A&longs;tronomi affir<lb/>mant non defuturam animo tri&longs;titiam &longs;i capillum aut unguem &longs;e<lb/>cueris luna oppre&longs;&longs;a maleque affecta. </s> |
| <s id="N401C48">Illud faciat ad rem quod <expan abbr="aiũt">aiunt</expan> <lb/>quas res ad u&longs;um habiturus &longs;is / ut locis <expan abbr="moueãtur">moueantur</expan> has ferro manu <lb/>que tractandas cum fuerit luna in libra cancroue: Quæ uero &longs;tabili <lb/>a & locis immota futura &longs;int / tunc incohandas et pertractandas <lb/>cum erit luna <expan abbr="ĩ">in</expan> leone tauroue & eiu&longs;modi. </s> | <s id="N401C48">Illud faciat ad rem quod <expan abbr="aiũt">aiunt</expan> <lb/>quas res ad u&longs;um habiturus &longs;is / ut locis <expan abbr="moueãtur">moueantur</expan> has ferro manu <lb/>que tractandas cum fuerit luna in libra cancroue: Quæ uero &longs;tabili <lb/>a & locis immota futura &longs;int / tunc incohandas et pertractandas <lb/>cum erit luna <expan abbr="ĩ">in</expan> leone tauroue & eiu&longs;modi. </s> |
| <s id="N401C5F">Sed cedi oportere ma<pb xlink:href="004/01/046.jpg"/>teriem periti omnes admonent luna deficiente: Nam tune admo <lb/>dum exhau&longs;tam e&longs;&longs;e arboris &longs;tatuunt cra&longs;&longs;am illam pituitatem: <lb/>quæ quidem adcitam putredinem <expan abbr="imbuendã">imbuendam</expan> per prona &longs;it: lunaque <lb/>i&longs;thac cæ&longs;am cariæ non infe&longs;tari expertum e&longs;t. </s> | <s id="N401C5F">Sed cedi oportere ma<pb xlink:href="004/01/046.jpg"/>teriem periti omnes admonent luna deficiente: Nam tune admo <lb/>dum exhau&longs;tam e&longs;&longs;e arboris &longs;tatuunt cra&longs;&longs;am illam pituitatem: <lb/>quæ quidem adcitam putredinem <expan abbr="imbuendã">imbuendam</expan> per prona &longs;it: lunaque <lb/>i&longs;thac cæ&longs;am cariæ non infe&longs;tari expertum e&longs;t. </s> |
| |
| <s id="N401C88">Vegetio <lb/>&longs;cindi arborem placuit a quintadecima u&longs;que ad uige&longs;imam &longs;ecun<lb/>dam lunam: hincque religionem ortam putat: ut pio eternitate his <lb/>tantum diebus celebrent: quod per eos cæ&longs;a æternum durent. </s> | <s id="N401C88">Vegetio <lb/>&longs;cindi arborem placuit a quintadecima u&longs;que ad uige&longs;imam &longs;ecun<lb/>dam lunam: hincque religionem ortam putat: ut pio eternitate his <lb/>tantum diebus celebrent: quod per eos cæ&longs;a æternum durent. </s> |
| <s id="N401C91">Ad<lb/>dunt et lunam ob&longs;eruandam ut occidat. </s> | <s id="N401C91">Ad<lb/>dunt et lunam ob&longs;eruandam ut occidat. </s> |
| <s id="N401C96">At Plinius optime cædi <lb/>arborem putat cane maxime oriente lunaque coheunte : qui dies in<lb/>terlunium uocatur: et noctem ducit expectandam eius ip&longs;ius diei <lb/>quoad luna &longs;ub terra &longs;it. </s> | <s id="N401C96">At Plinius optime cædi <lb/>arborem putat cane maxime oriente lunaque coheunte : qui dies in<lb/>terlunium uocatur: et noctem ducit expectandam eius ip&longs;ius diei <lb/>quoad luna &longs;ub terra &longs;it. </s> |
| <s id="N401C9F">Huius rei rationem A&longs;tronomi e&longs;&longs;e pre<lb/><expan abbr="dicãt">dicant</expan>: quod ui lunæ omnis re<gap/>um humor commoueatur. </s> | <s id="N401C9F">Huius rei rationem A&longs;tronomi e&longs;&longs;e pre<lb/><expan abbr="dicãt">dicant</expan>: quod ui lunæ omnis rerum humor commoueatur. </s> |
| <s id="N401CA9">Ergo hu<lb/>more lunam uer&longs;us ad ultimas radicis fibras aut retracto aut de&longs;ti<lb/>tuto / Cætera materies perpurgatior relinquitur. </s> | <s id="N401CA9">Ergo hu<lb/>more lunam uer&longs;us ad ultimas radicis fibras aut retracto aut de&longs;ti<lb/>tuto / Cætera materies perpurgatior relinquitur. </s> |
| <s id="N401CB0">Adde his quod <lb/>multo fideliores putant futuras &longs;i non &longs;tatim pro&longs;temantur / Ve<lb/>rum circuncidantur ut &longs;tantes &longs;ic are&longs;cant: Quin & abietem arbo<lb/>rem alioquin <expan abbr="cõtra">contra</expan> humoris contagionem haud <expan abbr="qua&qtilde;">quaquam</expan> <expan abbr="firmi&longs;&longs;imã">firmi&longs;&longs;imam</expan> <lb/>&longs;i luna decre&longs;cente decorticetur / futuram affirmant / ut aquis non <lb/>corrumpatur. </s> | <s id="N401CB0">Adde his quod <lb/>multo fideliores putant futuras &longs;i non &longs;tatim pro&longs;temantur / Ve<lb/>rum circuncidantur ut &longs;tantes &longs;ic are&longs;cant: Quin & abietem arbo<lb/>rem alioquin <expan abbr="cõtra">contra</expan> humoris contagionem haud <expan abbr="qua&qtilde;">quaquam</expan> <expan abbr="firmi&longs;&longs;imã">firmi&longs;&longs;imam</expan> <lb/>&longs;i luna decre&longs;cente decorticetur / futuram affirmant / ut aquis non <lb/>corrumpatur. </s> |
| <s id="N401CC9">Sunt qui atte&longs;tentur robur et <expan abbr="quærcũ">quærcum</expan> graues ma<lb/>terias / quæ aquis natura &longs;ub&longs;idant / &longs;i circuncidantur uere primo <lb/>& po&longs;t ami&longs;&longs;am frondem pro&longs;ternantur / reddi ut aquis ad diem <lb/>u&longs;que nonage&longs;imum adnatent: Alii amplius concidi &longs;tantis arboris <lb/>cra&longs;&longs;itudinem <expan abbr="iub&etilde;t">iubent</expan> ad mediam u&longs;que medullam quo &longs;anies & ma<lb/>lus &longs;uccus &longs;tillando effu&longs;ius depleatur: His addunt ne <expan abbr="ullã">ullam</expan> &longs;ter <lb/>nas arborem dolandam aut &longs;ecandam ante &longs;ues æditos fructus et <lb/>&longs;eminis maturitatem: Perci&longs;am inde arborem / ut præ&longs;ertim quæ <lb/>fructum ferat / nudari penitus cortice admonent oportere. </s> | <s id="N401CC9">Sunt qui atte&longs;tentur robur et <expan abbr="quærcũ">quærcum</expan> graues ma<lb/>terias / quæ aquis natura &longs;ub&longs;idant / &longs;i circuncidantur uere primo <lb/>& po&longs;t ami&longs;&longs;am frondem pro&longs;ternantur / reddi ut aquis ad diem <lb/>u&longs;que nonage&longs;imum adnatent: Alii amplius concidi &longs;tantis arboris <lb/>cra&longs;&longs;itudinem <expan abbr="iub&etilde;t">iubent</expan> ad mediam u&longs;que medullam quo &longs;anies & ma<lb/>lus &longs;uccus &longs;tillando effu&longs;ius depleatur: His addunt ne <expan abbr="ullã">ullam</expan> &longs;ter <lb/>nas arborem dolandam aut &longs;ecandam ante &longs;ues æditos fructus et <lb/>&longs;eminis maturitatem: Perci&longs;am inde arborem / ut præ&longs;ertim quæ <lb/>fructum ferat / nudari penitus cortice admonent oportere. </s> |
| |
| <s id="N401E04">Id oleæ et ilici et olea&longs;tri /quæ cete <lb/>ris in rebus <expan abbr="cũ">cum</expan> robore conueniunt non accidit ut aquas <expan abbr="cõmaceren&ttilde;">commacerentur</expan>. <lb/></s> | <s id="N401E04">Id oleæ et ilici et olea&longs;tri /quæ cete <lb/>ris in rebus <expan abbr="cũ">cum</expan> robore conueniunt non accidit ut aquas <expan abbr="cõmaceren&ttilde;">commacerentur</expan>. <lb/></s> |
| <s id="N401E12">Quercus nullo &longs;enio <expan abbr="confici&ttilde;/qa">conficitur / qua</expan> <expan abbr="intimũ">intimum</expan> &longs;ucco&longs;a <expan abbr="&etilde;">est</expan> et prope uti ui <lb/>rens &longs;it: Fagum item et iuglandem aquis non u&longs;que <expan abbr="corrũpi">corrumpi</expan> & <expan abbr="īter">inter</expan> <pb xlink:href="004/01/049.jpg"/>principales quæ defodiantur <expan abbr="annumerãt">annumerant</expan>. </s> | <s id="N401E12">Quercus nullo &longs;enio <expan abbr="confici&ttilde;/qa">conficitur / qua</expan> <expan abbr="intimũ">intimum</expan> &longs;ucco&longs;a <expan abbr="&etilde;">est</expan> et prope uti ui <lb/>rens &longs;it: Fagum item et iuglandem aquis non u&longs;que <expan abbr="corrũpi">corrumpi</expan> & <expan abbr="īter">inter</expan> <pb xlink:href="004/01/049.jpg"/>principales quæ defodiantur <expan abbr="annumerãt">annumerant</expan>. </s> |
| <s id="N401E33">Suber item ad u&longs;um co<lb/>lumnarum et pinus &longs;ilue&longs;tris & morus & acer & ulmus non inuti<lb/>les &longs;unt. </s> | <s id="N401E33">Suber item ad u&longs;um co<lb/>lumnarum et pinus &longs;ilue&longs;tris & morus & acer & ulmus non inuti<lb/>les &longs;unt. </s> |
| <s id="N401E3A">Trabeationibus et tignis aptam puta<gap/>t Theofra&longs;tus <expan abbr="nuc&etilde;">nucem</expan> <lb/>euboicam: quod ea quidem ante&quml;uam rumpi</s> | <s id="N401E3A">Trabeationibus et tignis aptam putat Theofra&longs;tus <expan abbr="nuc&etilde;">nucem</expan> <lb/>euboicam: quod ea quidem ante&quml;uam rumpi</s> |
| <s id="N401E45">tur / &longs;onitu &longs;ignum det: <lb/>Exque eo factum olim ut ex balneo apud Andrum qui incrant om<lb/>nes incolumes ab ruina tectorum &longs;ecuta effugerint. </s> | <s id="N401E45">tur / &longs;onitu &longs;ignum det: <lb/>Exque eo factum olim ut ex balneo apud Andrum qui incrant om<lb/>nes incolumes ab ruina tectorum &longs;ecuta effugerint. </s> |
| <s id="N401E50">Sed omnium <lb/>optima abies: Nam cum proceritate & amplitudine primaria &longs;it <lb/>tum rigore naturali contenta <expan abbr="nõ">non</expan> facile oneribus pre&longs;&longs;antibus flec<lb/>titur: &longs;ed directa inuictaque permanet: Adde quod facilis e&longs;t et parie<lb/>tibus &longs;uo pondere non mole&longs;ta. </s> | <s id="N401E50">Sed omnium <lb/>optima abies: Nam cum proceritate & amplitudine primaria &longs;it <lb/>tum rigore naturali contenta <expan abbr="nõ">non</expan> facile oneribus pre&longs;&longs;antibus flec<lb/>titur: &longs;ed directa inuictaque permanet: Adde quod facilis e&longs;t et parie<lb/>tibus &longs;uo pondere non mole&longs;ta. </s> |
| <s id="N401E65">Huic uni plurimæ a&longs;eribuntur <lb/>laudes: plures de &longs;e præ&longs;tare utilites affirmant. </s> | <s id="N401E65">Huic uni plurimæ a&longs;eribuntur <lb/>laudes: plures de &longs;e præ&longs;tare utilites affirmant. </s> |
| |
| <s id="N401EB8">Nos Romæ ad Petri ba&longs;ilicam uidimus / cum ab <lb/>Eugenio pontifice maximo ualue re&longs;tituerentur / ubi <expan abbr="hominũ">hominum</expan> ma<lb/>nus iniuriam rapiendo argento quo olim fuerant ue&longs;titæ / non in<lb/>tuli&longs;&longs;ent / &longs;olidas & integerrimas annos plus quingentos quinqua<lb/>ginta perdura&longs;&longs;e: Nam &longs;i recte annales pontificium urbis Romæ <lb/>interpretamur / tot ab Adriani tertii Pontificis temporibus <pb xlink:href="004/01/050.jpg"/>qui eas po&longs;uit ad quartum Eugenium &longs;unt. </s> | <s id="N401EB8">Nos Romæ ad Petri ba&longs;ilicam uidimus / cum ab <lb/>Eugenio pontifice maximo ualue re&longs;tituerentur / ubi <expan abbr="hominũ">hominum</expan> ma<lb/>nus iniuriam rapiendo argento quo olim fuerant ue&longs;titæ / non in<lb/>tuli&longs;&longs;ent / &longs;olidas & integerrimas annos plus quingentos quinqua<lb/>ginta perdura&longs;&longs;e: Nam &longs;i recte annales pontificium urbis Romæ <lb/>interpretamur / tot ab Adriani tertii Pontificis temporibus <pb xlink:href="004/01/050.jpg"/>qui eas po&longs;uit ad quartum Eugenium &longs;unt. </s> |
| <s id="N401ECD">Itaque contignationi<lb/>bu&longs; faciundis Abietem probant: & cupre&longs;&longs;um una re forta&longs;&longs;is pre<lb/>ferunt quod &longs;it æternior: Sed e&longs;t abiete grauior <expan abbr="probãt">probant</expan> et <expan abbr="pinũ">pinum</expan> et pice<lb/>am. </s> | <s id="N401ECD">Itaque contignationi<lb/>bu&longs; faciundis Abietem probant: & cupre&longs;&longs;um una re forta&longs;&longs;is pre<lb/>ferunt quod &longs;it æternior: Sed e&longs;t abiete grauior <expan abbr="probãt">probant</expan> et <expan abbr="pinũ">pinum</expan> et pice<lb/>am. </s> |
| <s id="N401EDE">Pinum enim abiete per&longs;imilem e&longs;&longs;e contra iniectum pondus <lb/>reniti putant: Sed inter pinum atque abietem cum cætera tum hoc <lb/>intere&longs;t / quod terebinæ abies eo leditur minus quo e&longs;t pinus quidem <lb/>&longs;ucco <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> Abies dulciori. </s> | <s id="N401EDE">Pinum enim abiete per&longs;imilem e&longs;&longs;e contra iniectum pondus <lb/>reniti putant: Sed inter pinum atque abietem cum cætera tum hoc <lb/>intere&longs;t / quod terebinæ abies eo leditur minus quo e&longs;t pinus quidem <lb/>&longs;ucco <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> Abies dulciori. </s> |
| <s id="N401EEB">Ego nulli po&longs;tponendam<gap/> puto laricem <lb/>hanc equidem &longs;tructurarum <expan abbr="põdera">pondera</expan> firmi&longs;&longs;ime & diuti&longs;&longs;ime &longs;ub<lb/>&longs;tenta&longs;&longs;e cum alibi tum apud Venetias ex uetu&longs;tis fori operibus <lb/>annotauimus. </s> | <s id="N401EEB">Ego nulli po&longs;tponendam puto laricem <lb/>hanc equidem &longs;tructurarum <expan abbr="põdera">pondera</expan> firmi&longs;&longs;ime & diuti&longs;&longs;ime &longs;ub<lb/>&longs;tenta&longs;&longs;e cum alibi tum apud Venetias ex uetu&longs;tis fori operibus <lb/>annotauimus. </s> |
| <s id="N401EFA">Atqui eam quidem de &longs;e præ&longs;tare utilitates cunc<lb/>tas / quas cætere præ&longs;tent arbores affirmant<gap/>. </s> | <s id="N401EFA">Atqui eam quidem de &longs;e præ&longs;tare utilitates cunc<lb/>tas / quas cætere præ&longs;tent arbores affirmant. </s> |
| <s id="N401F01">Neruo&longs;a e&longs;t: uirium <lb/>tenax: in tempe&longs;tatibus firmi&longs;&longs;ima: aduer&longs;us cariem ille&longs;a. </s> | <s id="N401F01">Neruo&longs;a e&longs;t: uirium <lb/>tenax: in tempe&longs;tatibus firmi&longs;&longs;ima: aduer&longs;us cariem ille&longs;a. </s> |
| <s id="N401F06">Ve<lb/>tus opinio hanc contra ignium iniurias <expan abbr="inuictã">inuictam</expan> & prope ille&longs;am <lb/>per&longs;i&longs;tere / Quin & obiciendos ex larice a&longs;&longs;es eo uer&longs;us unde igni<lb/>um aduentitium malum extime&longs;cas iubent: Sed nos eam uidi <lb/>mus incen&longs;am ardere / ramen ita ut flammas de<gap/>dignari: ea&longs;que uel<lb/>le ab &longs;e di&longs;cutere uideatur. </s> | <s id="N401F06">Ve<lb/>tus opinio hanc contra ignium iniurias <expan abbr="inuictã">inuictam</expan> & prope ille&longs;am <lb/>per&longs;i&longs;tere / Quin & obiciendos ex larice a&longs;&longs;es eo uer&longs;us unde igni<lb/>um aduentitium malum extime&longs;cas iubent: Sed nos eam uidi <lb/>mus incen&longs;am ardere / ramen ita ut flammas dedignari: ea&longs;que uel<lb/>le ab &longs;e di&longs;cutere uideatur. </s> |
| <s id="N401F19">Vnum habere con&longs;tat uitium: nam a <lb/>quis marinis redditur teredini obnoxia. </s> | <s id="N401F19">Vnum habere con&longs;tat uitium: nam a <lb/>quis marinis redditur teredini obnoxia. </s> |
| <s id="N401F1E">Inutiles <expan abbr="trabeatioĩbus">trabeationibus</expan> fo<lb/>re prædicant robora & oleam / quod grauia &longs;int: quod cedant pon<lb/>deri & prope &longs;ponte &longs;ua deflectantur: tum & quæ facilius <expan abbr="frangũ">frangun</expan><lb/>tur <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> findantur ad i&longs;tos trabeationum u&longs;us utilia non &longs;unt / uti e&longs;t <lb/>olea & ficus & tilia et &longs;alicta et eiu&longs;modi. </s> | <s id="N401F1E">Inutiles <expan abbr="trabeatioĩbus">trabeationibus</expan> fo<lb/>re prædicant robora & oleam / quod grauia &longs;int: quod cedant pon<lb/>deri & prope &longs;ponte &longs;ua deflectantur: tum & quæ facilius <expan abbr="frangũ">frangun</expan><lb/>tur <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> findantur ad i&longs;tos trabeationum u&longs;us utilia non &longs;unt / uti e&longs;t <lb/>olea & ficus & tilia et &longs;alicta et eiu&longs;modi. </s> |
| <s id="N401F35">Mirum quod de pal<lb/>ma <expan abbr="a&longs;&longs;euerant / cõtra">a&longs;&longs;euerant / contra</expan> &longs;uperimpo&longs;itum <expan abbr="põdus">pondus</expan> reniti et in diuer&longs;um <lb/>curuari. </s> | <s id="N401F35">Mirum quod de pal<lb/>ma <expan abbr="a&longs;&longs;euerant / cõtra">a&longs;&longs;euerant / contra</expan> &longs;uperimpo&longs;itum <expan abbr="põdus">pondus</expan> reniti et in diuer&longs;um <lb/>curuari. </s> |
| <s id="N401F44">Subdiualibus <expan abbr="trabeatõibus">trabeatonibus</expan> et tecturis iuniperum omnibus <lb/>præferunt: & huic ait Plinius <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="naturã">naturam</expan> atque cedro / Sed <lb/>&longs;olidiorem. </s> | <s id="N401F44">Subdiualibus <expan abbr="trabeatõibus">trabeatonibus</expan> et tecturis iuniperum omnibus <lb/>præferunt: & huic ait Plinius <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="naturã">naturam</expan> atque cedro / Sed <lb/>&longs;olidiorem. </s> |
| <s id="N401F57">Tum et oleam infinitam habere æternitatem prædi<lb/>cant: & Buxum etiam inter primarias annumerant: Ca&longs;tancam <lb/>quidem tam et &longs;i pandat et torqueatur / non tamen in his operibus <lb/>quæ &longs;ub diuo e&longs;&longs;e oporteat / recu&longs;ant. </s> | <s id="N401F57">Tum et oleam infinitam habere æternitatem prædi<lb/>cant: & Buxum etiam inter primarias annumerant: Ca&longs;tancam <lb/>quidem tam et &longs;i pandat et torqueatur / non tamen in his operibus <lb/>quæ &longs;ub diuo e&longs;&longs;e oporteat / recu&longs;ant. </s> |
| <s id="N401F60">Probant & in primis olea<lb/>&longs;trum ea maxime re qua & Cupre&longs;&longs;um quod cariem non &longs;entiat: <lb/>quo in numero &longs;unt arbores / quibus in&longs;itus & infu&longs;us unctuo&longs;us <lb/>& gummo&longs;us &longs;uccus e&longs;t præ&longs;ertim amarus : Eiu&longs;modi enim Ver<lb/>mem negant<gap/> admittere et aduertitias humiditates excludere in <lb/>promptu e&longs;t. </s> | <s id="N401F60">Probant & in primis olea<lb/>&longs;trum ea maxime re qua & Cupre&longs;&longs;um quod cariem non &longs;entiat: <lb/>quo in numero &longs;unt arbores / quibus in&longs;itus & infu&longs;us unctuo&longs;us <lb/>& gummo&longs;us &longs;uccus e&longs;t præ&longs;ertim amarus : Eiu&longs;modi enim Ver<lb/>mem negant admittere et aduertitias humiditates excludere in <lb/>promptu e&longs;t. </s> |
| <s id="N401F6F">Contrariam his putant materiem omnem: <pb xlink:href="004/01/051.jpg"/>quæ dulci &longs;it &longs;ucco prædita: & quæ facile incendatur. </s> | <s id="N401F6F">Contrariam his putant materiem omnem: <pb xlink:href="004/01/051.jpg"/>quæ dulci &longs;it &longs;ucco prædita: & quæ facile incendatur. </s> |
| <s id="N401F76">Ab his ta<lb/>men excipiunt oleam et olea&longs;trum. </s> | <s id="N401F76">Ab his ta<lb/>men excipiunt oleam et olea&longs;trum. </s> |
| <s id="N401F7B">Cerrum aut et fagum natura <lb/>imbecillem e&longs;&longs;e contra tempe&longs;tatem & non peruenire ad uenu&longs;ta<lb/>tem affirmat Vitruuius. <!-- KEEP S--></s> | <s id="N401F7B">Cerrum aut et fagum natura <lb/>imbecillem e&longs;&longs;e contra tempe&longs;tatem & non peruenire ad uenu&longs;ta<lb/>tem affirmat Vitruuius. <!-- KEEP S--></s> |
| <s id="N401F83">Plinius quercum item celeriter ait mar<lb/>ce&longs;cere. </s> | <s id="N401F83">Plinius quercum item celeriter ait mar<lb/>ce&longs;cere. </s> |
| <s id="N401F88">Ad reliqua uero inte&longs;tina opera <expan abbr="naluarum / lectorum / m&etilde;">naluarum / lectorum / men</expan><lb/>&longs;arum &longs;ub&longs;elliorum et eiu&longs;modi abies egregia e&longs;t: præ&longs;ertim quæ <lb/>ad alpim Italiæ montem excre&longs;cat. </s> | <s id="N401F88">Ad reliqua uero inte&longs;tina opera <expan abbr="naluarum / lectorum / m&etilde;">naluarum / lectorum / men</expan><lb/>&longs;arum &longs;ub&longs;elliorum et eiu&longs;modi abies egregia e&longs;t: præ&longs;ertim quæ <lb/>ad alpim Italiæ montem excre&longs;cat. </s> |
| <s id="N401F93">Nam hæc arbos natura e&longs;t &longs;ic<lb/>ci&longs;&longs;ima et glutinum per <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> tenaci&longs;&longs;ima: E&longs;t & picea et cupre&longs;&longs;us <lb/>his rebus percommoda. </s> | <s id="N401F93">Nam hæc arbos natura e&longs;t &longs;ic<lb/>ci&longs;&longs;ima et glutinum per <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> tenaci&longs;&longs;ima: E&longs;t & picea et cupre&longs;&longs;us <lb/>his rebus percommoda. </s> |
| <s id="N401F9E">Fagum fore alioquin fragilem prædicant <lb/>Sed cap&longs;is lecti&longs;que utilem: & in tenui&longs;&longs;imas &longs;ecari laminas<gap/>: &longs;eca<lb/>ri quoque et ilicem aiunt belli&longs;&longs;ime: Inutiles et a&longs;&longs;eres habendæ <lb/>&longs;unt iuglans / quod facile frangatur / ulmus fraxinu&longs;que: Nam hæ <expan abbr="tã">tam</expan> <lb/>et &longs;i lente / facile tamen panduntur. </s> | <s id="N401F9E">Fagum fore alioquin fragilem prædicant <lb/>Sed cap&longs;is lecti&longs;que utilem: & in tenui&longs;&longs;imas &longs;ecari laminas: &longs;eca<lb/>ri quoque et ilicem aiunt belli&longs;&longs;ime: Inutiles et a&longs;&longs;eres habendæ <lb/>&longs;unt iuglans / quod facile frangatur / ulmus fraxinu&longs;que: Nam hæ <expan abbr="tã">tam</expan> <lb/>et &longs;i lente / facile tamen panduntur. </s> |
| <s id="N401FAF">Verum <expan abbr="obedienti&longs;&longs;imã">obedienti&longs;&longs;imam</expan> e&longs;&longs;e <lb/>omnium in opere affirmant fraxinum. </s> | <s id="N401FAF">Verum <expan abbr="obedienti&longs;&longs;imã">obedienti&longs;&longs;imam</expan> e&longs;&longs;e <lb/>omnium in opere affirmant fraxinum. </s> |
| <s id="N401FB8">Sed nucem demiror non <lb/>multo e&longs;&longs;e in antiquorum monitis celebratiorem / quando ea qui<lb/>dem ut uidere licet / cum ad cæteros plero&longs;que u&longs;us / tum maxime <lb/>a&longs;&longs;eritiis operibus admodum habilis et pertractabilis e&longs;t. </s> | <s id="N401FB8">Sed nucem demiror non <lb/>multo e&longs;&longs;e in antiquorum monitis celebratiorem / quando ea qui<lb/>dem ut uidere licet / cum ad cæteros plero&longs;que u&longs;us / tum maxime <lb/>a&longs;&longs;eritiis operibus admodum habilis et pertractabilis e&longs;t. </s> |
| <s id="N401FC1"><expan abbr="Morũ">Morum</expan> <lb/>laudant cum ob eius æternitatem / tum quod nigre&longs;cat uetu&longs;tate <expan abbr="īdies">indies</expan> <lb/>et fiat gratior. </s> | <s id="N401FC1"><expan abbr="Morũ">Morum</expan> <lb/>laudant cum ob eius æternitatem / tum quod nigre&longs;cat uetu&longs;tate <expan abbr="īdies">indies</expan> <lb/>et fiat gratior. </s> |
| |
| <p id="N402063" type="main"> | <p id="N402063" type="main"> |
| <s id="N402065">Addunt & eas quæ in propatulo & nulli&longs; neque montibu&longs; tectæ <pb xlink:href="004/01/053.jpg"/>neque &longs;ylui&longs;: &longs;ed crebri&longs; uenti&longs; & tempe&longs;tatibu&longs; agitate creuerint / <lb/>firmiores illas <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> cra&longs;&longs;iore&longs;que e&longs;&longs;e: &longs;ed breuiores <expan abbr="nodo&longs;iore&longs;que&qtilde;">nodo&longs;iore&longs;que <lb/>quam</expan> quæ in conualle & loco a uenus tuto excreuerint. </s> | <s id="N402065">Addunt & eas quæ in propatulo & nulli&longs; neque montibu&longs; tectæ <pb xlink:href="004/01/053.jpg"/>neque &longs;ylui&longs;: &longs;ed crebri&longs; uenti&longs; & tempe&longs;tatibu&longs; agitate creuerint / <lb/>firmiores illas <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> cra&longs;&longs;iore&longs;que e&longs;&longs;e: &longs;ed breuiores <expan abbr="nodo&longs;iore&longs;que&qtilde;">nodo&longs;iore&longs;que <lb/>quam</expan> quæ in conualle & loco a uenus tuto excreuerint. </s> |
| <s id="N402078">Tum & arbo<lb/>res ortæ in locis humidis atque opacis molliores putant: &quml; quæ in <lb/>apricis atque &longs;iccis coaluerint. </s> | <s id="N402078">Tum & arbo<lb/>res ortæ in locis humidis atque opacis molliores putant: &quml; quæ in <lb/>apricis atque &longs;iccis coaluerint. </s> |
| <s id="N40207F">Et quæ ad boream na&longs;cantur. </s> | <s id="N40207F">Et quæ ad boream na&longs;cantur aptio<lb/>res e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quæ a borea ad hau&longs;trum declinent. </s> |
| <s id="N402082">aptio<lb/>res e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quæ a borea ad hau&longs;trum declinent. </s> | |
| <s id="N40208B">Et quæ locis a &longs;ua <lb/>natura &longs;int alienis natæ non &longs;ecus atque abortiuas re&longs;puunt. </s> | <s id="N40208B">Et quæ locis a &longs;ua <lb/>natura &longs;int alienis natæ non &longs;ecus atque abortiuas re&longs;puunt. </s> |
| <s id="N402090">Et me<lb/>ridianas quidem præ duras fore: &longs;ed medullis contorqueri & mi <lb/>nus coequabiles præ&longs;tare &longs;e ad opus exequendum: Praeterea ari <lb/>das natura atque adcre&longs;cendum tardas robu&longs;tiores e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quæ laxe <lb/>& fecundæ &longs;int. </s> | <s id="N402090">Et me<lb/>ridianas quidem præ duras fore: &longs;ed medullis contorqueri & mi <lb/>nus coequabiles præ&longs;tare &longs;e ad opus exequendum: Praeterea ari <lb/>das natura atque adcre&longs;cendum tardas robu&longs;tiores e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quæ laxe <lb/>& fecundæ &longs;int. </s> |
| <s id="N40209F">Nam quod in his femineam / in his uero alteris <lb/>ma&longs;culinam e&longs;&longs;e naturam putabat Varro: & candida quæque li<lb/>gna minus e&longs;&longs;e den&longs;a & magis <expan abbr="tractabilia/&qtilde;">tractabilia / quae</expan> quibus color quiuis <lb/>infusus &longs;it. </s> | <s id="N40209F">Nam quod in his femineam / in his uero alteris <lb/>ma&longs;culinam e&longs;&longs;e naturam putabat Varro: & candida quæque li<lb/>gna minus e&longs;&longs;e den&longs;a & magis <expan abbr="tractabilia/&qtilde;">tractabilia / quae</expan> quibus color quiuis <lb/>infusus &longs;it. </s> |
| |
| <s id="N40225E">Qui uero <lb/>igne et flammis pertactus frace&longs;cet: &longs;ub &longs;ole æ&longs;tuque non perdurabit: <lb/>Neque hic prætermittenda cen&longs;eo digna memoratu quædam: quæ <lb/>de non nullis lapidibus ueteres meminere. </s> | <s id="N40225E">Qui uero <lb/>igne et flammis pertactus frace&longs;cet: &longs;ub &longs;ole æ&longs;tuque non perdurabit: <lb/>Neque hic prætermittenda cen&longs;eo digna memoratu quædam: quæ <lb/>de non nullis lapidibus ueteres meminere. </s> |
| <s id="N402267">Nam erit quidem non <lb/>ab re intellexi&longs;&longs;e quantum habeant in &longs;e et uarietatis et admirati<lb/>onis / quo quæque aptis u&longs;ibus decentius accomodentur. </s> | <s id="N402267">Nam erit quidem non <lb/>ab re intellexi&longs;&longs;e quantum habeant in &longs;e et uarietatis et admirati<lb/>onis / quo quæque aptis u&longs;ibus decentius accomodentur. </s> |
| <s id="N40226E">Circa uol<lb/>&longs;inen&longs;em et in &longs;tratonen&longs;i agro e&longs;&longs;e lapidem prædicant omnibus <lb/>ædi&longs;iciorum u&longs;ibus accommodati&longs;&longs;imum: cui neque ignis: neque ul<lb/>la tempe&longs;tatum uis noceat: Eundemque e&longs;&longs;e contra tempe&longs;tatem pe<lb/>nitus æternum atque incorruptibilem: et &longs;imulacrorum <expan abbr="lineam&etilde;ta">lineamenta</expan> <lb/>qui diuti&longs;&longs;ime a&longs;&longs;eruet. </s> | <s id="N40226E">Circa uol<lb/>&longs;inen&longs;em et in &longs;tratonen&longs;i agro e&longs;&longs;e lapidem prædicant omnibus <lb/>ædi&longs;iciorum u&longs;ibus accommodati&longs;&longs;imum: cui neque ignis: neque ul<lb/>la tempe&longs;tatum uis noceat: Eundemque e&longs;&longs;e contra tempe&longs;tatem pe<lb/>nitus æternum atque incorruptibilem: et &longs;imulacrorum <expan abbr="lineam&etilde;ta">lineamenta</expan> <lb/>qui diuti&longs;&longs;ime a&longs;&longs;eruet. </s> |
| <s id="N40227F">Cum ex <expan abbr="inc&etilde;diis">incendiis</expan> urbem re&longs;titueret Nero <lb/>&longs;cribit tacitus &longs;axo gabino et albano u&longs;um pro trabibus / quod is la<lb/>pis ignibus imperuius &longs;it: Apud Liguriam et apud Venetias / in <lb/>umbria piceno apudque Belgas &longs;uppeditat albus lapis: quem &longs;erra <lb/>re <gap/>dentata &longs;erra et dolare po&longs;&longs;is perfacile: Et ni alioquin natura e&longs; <lb/>&longs;et inualidus et imbecillis / omnium egre&longs;&longs;us foret in operibus: <lb/>Sed pruina et gelu et a&longs;perugine rumpitur: et contra auras maris <lb/>minime e&longs;t robu&longs;tus. </s> | <s id="N40227F">Cum ex <expan abbr="inc&etilde;diis">incendiis</expan> urbem re&longs;titueret Nero <lb/>&longs;cribit tacitus &longs;axo gabino et albano u&longs;um pro trabibus / quod is la<lb/>pis ignibus imperuius &longs;it: Apud Liguriam et apud Venetias / in <lb/>umbria piceno apudque Belgas &longs;uppeditat albus lapis: quem &longs;erra <lb/>re dentata &longs;erra et dolare po&longs;&longs;is perfacile: Et ni alioquin natura e&longs; <lb/>&longs;et inualidus et imbecillis / omnium egre&longs;&longs;us foret in operibus: <lb/>Sed pruina et gelu et a&longs;perugine rumpitur: et contra auras maris <lb/>minime e&longs;t robu&longs;tus. </s> |
| <s id="N402296">Habet hi&longs;tria lapidem marmori non di&longs;&longs;i<pb xlink:href="004/01/057.jpg"/>milem: Sed his uapore et flammis pertactus illico finditur et di&longs;<lb/>&longs;ilit: quam ip&longs;am rem euenire <expan abbr="a&longs;&longs;cuerãt">a&longs;&longs;euerant</expan> cuique lapidi qui fortis &longs;it: <lb/>pre&longs;ertim albo &longs;ilici et item nigro ut igni&longs; ne <expan abbr="quic&qtilde;">quicquae</expan> perferat. </s> | <s id="N402296">Habet hi&longs;tria lapidem marmori non di&longs;&longs;i<pb xlink:href="004/01/057.jpg"/>milem: Sed his uapore et flammis pertactus illico finditur et di&longs;<lb/>&longs;ilit: quam ip&longs;am rem euenire <expan abbr="a&longs;&longs;cuerãt">a&longs;&longs;euerant</expan> cuique lapidi qui fortis &longs;it: <lb/>pre&longs;ertim albo &longs;ilici et item nigro ut igni&longs; ne <expan abbr="quic&qtilde;">quicquae</expan> perferat. </s> |
| <s id="N4022A9">In <lb/>Campania lapis e&longs;t fu&longs;co cineri &longs;imillimus: cui etiam mixtos pu<lb/>tes et interiectos e&longs;&longs;e carbones: is quidem &longs;upra <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> po&longs;&longs;is exi&longs;tima <lb/>re pondere leuis e&longs;t & ferro dol<gap/>abilis et pror&longs;us tenax / et item con<lb/>&longs;tans: et contra ignes et contra tempe&longs;tates <expan abbr="nõ">non</expan> inualidus: &longs;ed ad<gap/>o <lb/>arens & &longs;itiens / ut calcis humores confe&longs;tim ab&longs;orbeat et uret: <lb/>Exhau&longs;taque et uanida pulueris in&longs;tar relinquet illimenta: Hinc <lb/>breui di&longs;&longs;olutis compaginibus labe&longs;cit opus ultro atque corruit. <lb/></s> | <s id="N4022A9">In <lb/>Campania lapis e&longs;t fu&longs;co cineri &longs;imillimus: cui etiam mixtos pu<lb/>tes et interiectos e&longs;&longs;e carbones: is quidem &longs;upra <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> po&longs;&longs;is exi&longs;tima <lb/>re pondere leuis e&longs;t & ferro dolabilis et pror&longs;us tenax / et item con<lb/>&longs;tans: et contra ignes et contra tempe&longs;tates <expan abbr="nõ">non</expan> inualidus: &longs;ed ad<gap/>o <lb/>arens & &longs;itiens / ut calcis humores confe&longs;tim ab&longs;orbeat et uret: <lb/>Exhau&longs;taque et uanida pulueris in&longs;tar relinquet illimenta: Hinc <lb/>breui di&longs;&longs;olutis compaginibus labe&longs;cit opus ultro atque corruit. <lb/></s> |
| <s id="N4022C7">At lapidi huic natura <expan abbr="cõtrarius">contrarius</expan> e&longs;t globo&longs;us lapis / præ&longs;ertim qui <lb/>&longs;it fluuiatilis: nam &longs;emper madens cementis non coheret. </s> | <s id="N4022C7">At lapidi huic natura <expan abbr="cõtrarius">contrarius</expan> e&longs;t globo&longs;us lapis / præ&longs;ertim qui <lb/>&longs;it fluuiatilis: nam &longs;emper madens cementis non coheret. </s> |
| <s id="N4022D0">Quid il<lb/>lud quod in marmorariis lapidicinis compertum <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan> marmora <lb/>excre&longs;cere. </s> | <s id="N4022D0">Quid il<lb/>lud quod in marmorariis lapidicinis compertum <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan> marmora <lb/>excre&longs;cere. </s> |
| <s id="N4022DB">Romæ per hæc tempora inuenta &longs;ub tellure &longs;unt fi&longs;tu<lb/>lo&longs;i lapidis tyburtini minutalia unum in &longs;olidum lapidem tempo<lb/>ris terræque ut ita loquar fomento concreui&longs;&longs;e. </s> | <s id="N4022DB">Romæ per hæc tempora inuenta &longs;ub tellure &longs;unt fi&longs;tu<lb/>lo&longs;i lapidis tyburtini minutalia unum in &longs;olidum lapidem tempo<lb/>ris terræque ut ita loquar fomento concreui&longs;&longs;e. </s> |
| |
| <s id="N4023D8">Nam &longs;i ducas bruma / in promptu e&longs;t rumo&longs;as fieri gelatu: &longs;in <expan abbr="aũt">aut</expan> <lb/>&longs;ol&longs;titio / acri æ&longs;tu <expan abbr="find&etilde;tur">findentur</expan> &longs;ummotenus &longs;icci&longs;cendo. </s> | <s id="N4023D8">Nam &longs;i ducas bruma / in promptu e&longs;t rumo&longs;as fieri gelatu: &longs;in <expan abbr="aũt">aut</expan> <lb/>&longs;ol&longs;titio / acri æ&longs;tu <expan abbr="find&etilde;tur">findentur</expan> &longs;ummotenus &longs;icci&longs;cendo. </s> |
| <s id="N4023E5">quod &longs;i cogat <lb/>nece&longs;&longs;ita&longs; ut per hybernos algores fingas lateres: operito illico &longs;ic<lb/>ci&longs;&longs;ima harena: Sin per æ&longs;tatem feruentem / humectis paleis: nam <lb/>&longs;ic habiti non finduntur neque contorquentur. </s> | <s id="N4023E5">quod &longs;i cogat <lb/>nece&longs;&longs;ita&longs; ut per hybernos algores fingas lateres: operito illico &longs;ic<lb/>ci&longs;&longs;ima harena: Sin per æ&longs;tatem feruentem / humectis paleis: nam <lb/>&longs;ic habiti non finduntur neque contorquentur. </s> |
| <s id="N4023EE">Sunt qui lateres ui<lb/>tro habere illitos uelint. </s> | <s id="N4023EE">Sunt qui lateres ui<lb/>tro habere illitos uelint. </s> |
| <s id="N4023F3">Id &longs;i iuuabit / cura&longs;&longs;e oportet ne <expan abbr="ducã">ducant</expan><gap/>ur <lb/>ex &longs;abulo&longs;a aut nimium macra arentique terra / nam uitrum ab&longs;or<lb/>berent. </s> | <s id="N4023F3">Id &longs;i iuuabit / cura&longs;&longs;e oportet ne <expan abbr="ducã">ducant</expan>ur <lb/>ex &longs;abulo&longs;a aut nimium macra arentique terra / nam uitrum ab&longs;or<lb/>berent. </s> |
| <s id="N4023FF">Verum ducendi &longs;unt ex albicanti et creto&longs;a et lenta: <expan abbr="hab&etilde;">haben</expan><lb/>dique &longs;unt tenues / nam cra&longs;&longs;iores qui forte &longs;int ægre percoquuntur <lb/>et fixura immunes non euadunt. </s> | <s id="N4023FF">Verum ducendi &longs;unt ex albicanti et creto&longs;a et lenta: <expan abbr="hab&etilde;">haben</expan><lb/>dique &longs;unt tenues / nam cra&longs;&longs;iores qui forte &longs;int ægre percoquuntur <lb/>et fixura immunes non euadunt. </s> |
| <s id="N40240A">quod &longs;i cra&longs;&longs;iores facere oportebit <lb/>incommodo prouidebitur multa ex parte ubi medias per cra&longs;&longs;itu<lb/>dines uno & item alteris locis &longs;tilo perforabuntur / quo et &longs;iccari <lb/>et excoqui commodiu&longs; <expan abbr="ualeãt">ualeant</expan> &longs;udore uaporeque per i&longs;tas ip&longs;as qua <lb/>&longs;i æ&longs;tuationes a&longs;pirante. </s> | <s id="N40240A">quod &longs;i cra&longs;&longs;iores facere oportebit <lb/>incommodo prouidebitur multa ex parte ubi medias per cra&longs;&longs;itu<lb/>dines uno & item alteris locis &longs;tilo perforabuntur / quo et &longs;iccari <lb/>et excoqui commodiu&longs; <expan abbr="ualeãt">ualeant</expan> &longs;udore uaporeque per i&longs;tas ip&longs;as qua <lb/>&longs;i æ&longs;tuationes a&longs;pirante. </s> |
| <s id="N402419">Figuli fictilibus &longs;uperilliniu<gap/>nt cretam al<lb/>bariam / qua fiat ut uitrum patinis equabilis<gap/>&longs;ime allique&longs;cat incu<lb/>tim: Id etiam operi lateritio conferet. </s> | <s id="N402419">Figuli fictilibus &longs;uperilliniunt cretam al<lb/>bariam / qua fiat ut uitrum patinis equabilis&longs;ime allique&longs;cat incu<lb/>tim: Id etiam operi lateritio conferet. </s> |
| <s id="N402424">Aduerti ex ueterum ædifi<lb/>ciis in lateribus mixtam e&longs;&longs;e partem non nullam harenæ <expan abbr="præ&longs;ertĩ">præ&longs;ertim</expan> <lb/>rubræ: et rubricam et marmor immi&longs;cere a&longs;&longs;ueui&longs;&longs;e inuenio. </s> | <s id="N402424">Aduerti ex ueterum ædifi<lb/>ciis in lateribus mixtam e&longs;&longs;e partem non nullam harenæ <expan abbr="præ&longs;ertĩ">præ&longs;ertim</expan> <lb/>rubræ: et rubricam et marmor immi&longs;cere a&longs;&longs;ueui&longs;&longs;e inuenio. </s> |
| <s id="N40242F">Exper<lb/>ti &longs;umus eadem una ex terra reddi latere&longs; multo firmiores / &longs;i uelu<lb/>ti panes facturi ma&longs;&longs;am prius qua&longs;i fermentarimus: demum iterum <lb/>atque iterum &longs;ubactam reddiderimus / ut &longs;ic <expan abbr="admodũ">admodum</expan> cerea / et om<lb/>nibus etiam minutis calculis per purgati&longs;&longs;ima. </s> | <s id="N40242F">Exper<lb/>ti &longs;umus eadem una ex terra reddi latere&longs; multo firmiores / &longs;i uelu<lb/>ti panes facturi ma&longs;&longs;am prius qua&longs;i fermentarimus: demum iterum <lb/>atque iterum &longs;ubactam reddiderimus / ut &longs;ic <expan abbr="admodũ">admodum</expan> cerea / et om<lb/>nibus etiam minutis calculis per purgati&longs;&longs;ima. </s> |
| <s id="N40243E">Dure&longs;cunt <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>coctura adeo ut multa flamma in &longs;iliceam duritiem uertantur. </s> | <s id="N40243E">Dure&longs;cunt <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>coctura adeo ut multa flamma in &longs;iliceam duritiem uertantur. </s> |
| <s id="N402447">Et <lb/>lateres &longs;eu fiat igne id dum coquuntur / &longs;eu forte fiat aere dum &longs;ic<lb/>ce&longs;cunt / quæ eadem res euenit panibus / cru&longs;tam adducunt<gap/> <expan abbr="&longs;olidã">&longs;olidam</expan> <lb/>Iuuabit igitur tenues facere / quo plus ad&longs;it cru&longs;te / minus medul<lb/>læ. </s> | <s id="N402447">Et <lb/>lateres &longs;eu fiat igne id dum coquuntur / &longs;eu forte fiat aere dum &longs;ic<lb/>ce&longs;cunt / quæ eadem res euenit panibus / cru&longs;tam adducunt <expan abbr="&longs;olidã">&longs;olidam</expan> <lb/>Iuuabit igitur tenues facere / quo plus ad&longs;it cru&longs;te / minus medul<lb/>læ. </s> |
| <s id="N402458">Et in his experiri licet &longs;i ter&longs;i et perpoliti <expan abbr="a&longs;truantur / durabũt">a&longs;truantur / durabunt</expan> <lb/>ille &longs;i contra tempe&longs;tates quod cui uis lapidum æque eueniet / ut <lb/>ter&longs;i &longs;cabritie non exedantur: Atqui te&longs;tas quidem tergendas pu<lb/>tant aut nuper exemptas ex fornace ante <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> commaduerint / aut &longs;i <pb xlink:href="004/01/060.jpg"/>madent <expan abbr="ante&qtilde;">antequam</expan> &longs;icce&longs;cant. </s> | <s id="N402458">Et in his experiri licet &longs;i ter&longs;i et perpoliti <expan abbr="a&longs;truantur / durabũt">a&longs;truantur / durabunt</expan> <lb/>ille &longs;i contra tempe&longs;tates quod cui uis lapidum æque eueniet / ut <lb/>ter&longs;i &longs;cabritie non exedantur: Atqui te&longs;tas quidem tergendas pu<lb/>tant aut nuper exemptas ex fornace ante <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> commaduerint / aut &longs;i <pb xlink:href="004/01/060.jpg"/>madent <expan abbr="ante&qtilde;">antequam</expan> &longs;icce&longs;cant. </s> |
| <s id="N402471">Nam &longs;emel madida atque rur&longs;us ex&longs;icca<lb/>ta dure&longs;cit te&longs;ta adeo ut ferri aciem delimet atque con&longs;umat. </s> | <s id="N402471">Nam &longs;emel madida atque rur&longs;us ex&longs;icca<lb/>ta dure&longs;cit te&longs;ta adeo ut ferri aciem delimet atque con&longs;umat. </s> |
| <s id="N402476">Sed <lb/>nos commodius proxime ductam & adhuc urentem radimus. </s> | <s id="N402476">Sed <lb/>nos commodius proxime ductam & adhuc urentem radimus. </s> |
| <s id="N40247B">At <lb/>qui laterum tria apud ueteres fuerunt genera: Vnum longum &longs;ex <lb/>qui pede latum pedem: Alterum palmos quinque quoque uer&longs;us: ter<lb/>tium palmos non plus quatuor. </s> | <s id="N40247B">At <lb/>qui laterum tria apud ueteres fuerunt genera: Vnum longum &longs;ex <lb/>qui pede latum pedem: Alterum palmos quinque quoque uer&longs;us: ter<lb/>tium palmos non plus quatuor. </s> |
| <s id="N402484">Videmus in ædificiis te&longs;tas pr<gap/>ræ<lb/>&longs;ertim ad arcus et nexuras pedes qua&longs;que uer&longs;us latas binos. </s> | <s id="N402484">Videmus in ædificiis te&longs;tas præ<lb/>&longs;ertim ad arcus et nexuras pedes qua&longs;que uer&longs;us latas binos. </s> |
| <s id="N40248B">His <lb/>non æquæ u&longs;os ueteres publicis atque priuatis operibus <expan abbr="recitãt">recitant</expan>: &longs;ed <lb/>maioribus publica / minoribus priuata &longs;truxi&longs;&longs;e ædificia. </s> | <s id="N40248B">His <lb/>non æquæ u&longs;os ueteres publicis atque priuatis operibus <expan abbr="recitãt">recitant</expan>: &longs;ed <lb/>maioribus publica / minoribus priuata &longs;truxi&longs;&longs;e ædificia. </s> |
| <s id="N402496">De his <lb/>quoque annotaui cum alibi in ueterum monumentis: tum uia appia <lb/>alia atque alia extare maiorum & minorum laterum genera: quibus <lb/>uarie uterentur: ut non modo quicquid ad utilitatem / uerum <expan abbr="etiã">etiam</expan> <lb/>quicquid ad gratiam aptum et condecens uenerit in mentem: id <lb/>&longs;edulo uolui&longs;&longs;e perficere arbitror: Vt cætera omittam lateres ui <lb/>di longos digitos non plus &longs;ex / cra&longs;&longs;os unum / latos tris: Sed his <lb/>poti&longs;&longs;imum pauimenta &longs;picatim in&longs;ternebant. </s> | <s id="N402496">De his <lb/>quoque annotaui cum alibi in ueterum monumentis: tum uia appia <lb/>alia atque alia extare maiorum & minorum laterum genera: quibus <lb/>uarie uterentur: ut non modo quicquid ad utilitatem / uerum <expan abbr="etiã">etiam</expan> <lb/>quicquid ad gratiam aptum et condecens uenerit in mentem: id <lb/>&longs;edulo uolui&longs;&longs;e perficere arbitror: Vt cætera omittam lateres ui <lb/>di longos digitos non plus &longs;ex / cra&longs;&longs;os unum / latos tris: Sed his <lb/>poti&longs;&longs;imum pauimenta &longs;picatim in&longs;ternebant. </s> |
| <s id="N4024AB">Præcæteris mihi <lb/>probantur trianguli / quos faciebant hunc in modum: Laterem e<lb/>nim quaque uer&longs;us pedali amplitudinem ducebant cra&longs;&longs;um <expan abbr="digitũ">digitum</expan> <lb/>et &longs;emis hunc dum uirebat duabus lineis diametralibus ab <expan abbr="ãgulo">angulo</expan> <lb/>ad oppo&longs;itum angulum &longs;ignabant linea profunda / quæ u&longs;que dimi<lb/>diam lateris cra&longs;&longs;itudinem &longs;cinderet. </s> | <s id="N4024AB">Præcæteris mihi <lb/>probantur trianguli / quos faciebant hunc in modum: Laterem e<lb/>nim quaque uer&longs;us pedali amplitudinem ducebant cra&longs;&longs;um <expan abbr="digitũ">digitum</expan> <lb/>et &longs;emis hunc dum uirebat duabus lineis diametralibus ab <expan abbr="ãgulo">angulo</expan> <lb/>ad oppo&longs;itum angulum &longs;ignabant linea profunda / quæ u&longs;que dimi<lb/>diam lateris cra&longs;&longs;itudinem &longs;cinderet. </s> |
| |
| </p> | </p> |
| <p id="N402502" type="main"> | <p id="N402502" type="main"> |
| <s id="N402504">Calcem ex uario lapide Cato cen&longs;orius improbat: Et calcem quæ <lb/>fiat ex &longs;ilice ad omne opus damnat. </s> | <s id="N402504">Calcem ex uario lapide Cato cen&longs;orius improbat: Et calcem quæ <lb/>fiat ex &longs;ilice ad omne opus damnat. </s> |
| <s id="N402509">Tum et ad calcem efficien<lb/>dam uehementer e&longs;t in utilis lapis qui&longs;quis exhau&longs;tus / arridus / <lb/>putrens / in quo excoquendo ignis non inueniat quid ab&longs;umm<gap/>at: <lb/>quales &longs;unt to<gap/>i: et qui circa Romam agro fidenate atque albano <lb/>&longs;ubruffi atque pallentes &longs;unt. </s> | <s id="N402509">Tum et ad calcem efficien<lb/>dam uehementer e&longs;t in utilis lapis qui&longs;quis exhau&longs;tus / arridus / <lb/>putrens / in quo excoquendo ignis non inueniat quid ab&longs;ummat: <lb/>quales &longs;unt tofinei: et qui circa Romam agro fidenate atque albano <lb/>&longs;ubruffi atque pallentes &longs;unt. </s> |
| <s id="N402518">Tertia enim parte &longs;ui ponderis &quml;uam &longs;u<lb/>us fuerat lapis leuior &longs;it calx oportet ea / quam periti probent.</s> | <s id="N402518">Tertia enim parte &longs;ui ponderis &quml;uam &longs;u<lb/>us fuerat lapis leuior &longs;it calx oportet ea / quam periti probent.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N40251D" type="main"> | <p id="N40251D" type="main"> |
| |
| <s id="N402540">Sed calcem in primis laudant uetere&longs; architecti: quæ de lapi <lb/>de fiat præduro et admodum &longs;pi&longs;&longs;o & præ&longs;ertim albo: Hanc. </s> | <s id="N402540">Sed calcem in primis laudant uetere&longs; architecti: quæ de lapi <lb/>de fiat præduro et admodum &longs;pi&longs;&longs;o & præ&longs;ertim albo: Hanc. </s> |
| <s id="N402545">n. <lb/></s> | <s id="N402545">n. <lb/></s> |
| <s id="N402549">cum cæteris u&longs;ibus non incommodam: tum maxime te&longs;tudinibus <lb/>firmi&longs;&longs;imam ducunt: Secundo loco probant calcem eam: quæ &longs;it <lb/>ex lapide alioquin non leui et putri: &longs;ed fi&longs;tulo&longs;o: Hanc enim ad <lb/>opus tectorum e&longs;&longs;e omnium præcipuam & cæteri&longs; ductibiliorem <lb/>et reddere opera &longs;plendidiora cen&longs;ent. </s> | <s id="N402549">cum cæteris u&longs;ibus non incommodam: tum maxime te&longs;tudinibus <lb/>firmi&longs;&longs;imam ducunt: Secundo loco probant calcem eam: quæ &longs;it <lb/>ex lapide alioquin non leui et putri: &longs;ed fi&longs;tulo&longs;o: Hanc enim ad <lb/>opus tectorum e&longs;&longs;e omnium præcipuam & cæteri&longs; ductibiliorem <lb/>et reddere opera &longs;plendidiora cen&longs;ent. </s> |
| <s id="N402554">Vidimus & in Gallia u&longs;u<gap/>s <lb/>architectos calce non <expan abbr="alia/&qtilde;">alia / quae</expan> quæ facta &longs;it ex collectitio <expan abbr="torrertiũ">torrertium</expan> <lb/>&longs;axo globo&longs;o / fu&longs;co / præduro & eiu&longs;modi ut po&longs;&longs;is putare <expan abbr="&longs;ilic&etilde;">&longs;ilicem</expan> <lb/>eam tamen in opere tum &longs;axo tum lateribus multa per tempora e<lb/>gregiam præ&longs;titi&longs;&longs;e firmitatem con&longs;tat. </s> | <s id="N402554">Vidimus & in Gallia u&longs;us <lb/>architectos calce non <expan abbr="alia/&qtilde;">alia / quae</expan> quæ facta &longs;it ex collectitio <expan abbr="torrertiũ">torrertium</expan> <lb/>&longs;axo globo&longs;o / fu&longs;co / præduro & eiu&longs;modi ut po&longs;&longs;is putare <expan abbr="&longs;ilic&etilde;">&longs;ilicem</expan> <lb/>eam tamen in opere tum &longs;axo tum lateribus multa per tempora e<lb/>gregiam præ&longs;titi&longs;&longs;e firmitatem con&longs;tat. </s> |
| <s id="N40256D">Inuenio apud Plinium e<lb/>am quæ fiat ex molari lapide calcem e&longs;&longs;e natura pinguientam: id <lb/>circo ad omnes u&longs;us percommodam. </s> | <s id="N40256D">Inuenio apud Plinium e<lb/>am quæ fiat ex molari lapide calcem e&longs;&longs;e natura pinguientam: id <lb/>circo ad omnes u&longs;us percommodam. </s> |
| <s id="N402574">Nos experto intelleximus <lb/>eum molarem lapidem qui guttatim &longs;ale a&longs;per&longs;us <expan abbr="&etilde;/cũ">en / cum</expan> rudior <pb xlink:href="004/01/062.jpg"/>ac perinde aridior &longs;it non &longs;uccedere Eum uero alterum &longs;alibus <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>mixtum / qui &longs;pi&longs;&longs;ior et limacum frangatur tenuiore e&longs;t puluere / <lb/>&longs;uccedere: Sed lapis uticunque &longs;it / ad calcem effo&longs;&longs;us utilior erit <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>collectitius: et ex umbro&longs;a humentique fodina exemptus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ex aren<lb/>ti: et ex albo ductibilior <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ex fu&longs;co. </s> | <s id="N402574">Nos experto intelleximus <lb/>eum molarem lapidem qui guttatim &longs;ale a&longs;per&longs;us <expan abbr="&etilde;/cũ">en / cum</expan> rudior <pb xlink:href="004/01/062.jpg"/>ac perinde aridior &longs;it non &longs;uccedere Eum uero alterum &longs;alibus <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>mixtum / qui &longs;pi&longs;&longs;ior et limacum frangatur tenuiore e&longs;t puluere / <lb/>&longs;uccedere: Sed lapis uticunque &longs;it / ad calcem effo&longs;&longs;us utilior erit <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>collectitius: et ex umbro&longs;a humentique fodina exemptus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ex aren<lb/>ti: et ex albo ductibilior <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ex fu&longs;co. </s> |
| <s id="N402599">In Galliis apud marittimas <lb/>eduorum regiones calcem lapidis inopia exo&longs;tricis conchilii&longs;que ef<lb/>ficiunt: E&longs;t et calcis genus gip&longs;um: fit enim et ip&longs;um lapide excoc<lb/>to: tam & &longs;i Cypro et Thebis fodi gip&longs;um referunt &longs;umma tellu<lb/>re &longs;olibus concrematum. </s> | <s id="N402599">In Galliis apud marittimas <lb/>eduorum regiones calcem lapidis inopia exo&longs;tricis conchilii&longs;que ef<lb/>ficiunt: E&longs;t et calcis genus gip&longs;um: fit enim et ip&longs;um lapide excoc<lb/>to: tam & &longs;i Cypro et Thebis fodi gip&longs;um referunt &longs;umma tellu<lb/>re &longs;olibus concrematum. </s> |
| <s id="N4025A4">Sed gip&longs;eus omnis lapis a calcis lapidi<lb/>bus differt / quod tenerrimus &longs;it / friabilis / præter unum / qui in &longs;y<lb/>ria foditur: Nam prædurus quidem e&longs;t. </s> | <s id="N4025A4">Sed gip&longs;eus omnis lapis a calcis lapidi<lb/>bus differt / quod tenerrimus &longs;it / friabilis / præter unum / qui in &longs;y<lb/>ria foditur: Nam prædurus quidem e&longs;t. </s> |
| <s id="N4025AB">Differunt <expan abbr="etiã">etiam</expan> quod gip<lb/>&longs;eus lapis horis non plus uiginti. </s> | <s id="N4025AB">Differunt <expan abbr="etiã">etiam</expan> quod gip<lb/>&longs;eus lapis horis non plus uiginti. </s> |
| <s id="N4025B4">Qui uero lapis ad calcem e&longs;t / <lb/>horis non minus &longs;exaginta coquitur. </s> | <s id="N4025B4">Qui uero lapis ad calcem e&longs;t / <lb/>horis non minus &longs;exaginta coquitur. </s> |
| <s id="N4025B9">Gip&longs;i quatuor aduerti e&longs;&longs;e <lb/>per Italiam &longs;pecies: harum dua tralucidæ / duæ non tralucidæ. <lb/><gap/>Tralucidarum una glebis aluminis / &longs;eu potius alaba&longs;tro e&longs;t &longs;imi<lb/>lis: hanc &longs;quameolam <expan abbr="nũcupant / quod">nuncupant / quod</expan> tenui&longs;&longs;imis qua&longs;i &longs;quamis <lb/>coherentibus et paginatim compre&longs;&longs;is con&longs;tet: Altera &longs;quameo&longs;a <lb/>quoque e&longs;t: &longs;ed magis &longs;ali &longs;imilis fu&longs;co <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> alumini. </s> | <s id="N4025B9">Gip&longs;i quatuor aduerti e&longs;&longs;e <lb/>per Italiam &longs;pecies: harum dua tralucidæ / duæ non tralucidæ. <lb/>Tralucidarum una glebis aluminis / &longs;eu potius alaba&longs;tro e&longs;t &longs;imi<lb/>lis: hanc &longs;quameolam <expan abbr="nũcupant / quod">nuncupant / quod</expan> tenui&longs;&longs;imis qua&longs;i &longs;quamis <lb/>coherentibus et paginatim compre&longs;&longs;is con&longs;tet: Altera &longs;quameo&longs;a <lb/>quoque e&longs;t: &longs;ed magis &longs;ali &longs;imilis fu&longs;co <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> alumini. </s> |
| <s id="N4025CF">Non tralucida<lb/>rum autem <expan abbr="&longs;p&etilde;s">&longs;pes</expan> ambæ cretam dens obden&longs;atam imitantur <lb/>Sed e&longs;t altera albicans et &longs;uppallens: altera pallori &longs;uffu&longs;um colo <lb/>rem habet ruffum. </s> | <s id="N4025CF">Non tralucida<lb/>rum autem <expan abbr="&longs;p&etilde;s">&longs;pes</expan> ambæ cretam dens obden&longs;atam imitantur <lb/>Sed e&longs;t altera albicans et &longs;uppallens: altera pallori &longs;uffu&longs;um colo <lb/>rem habet ruffum. </s> |
| <s id="N4025DC">Po&longs;tremæ prioribus den&longs;iores inter po&longs;tremas <lb/>&longs;ubruffa tenacior. </s> | <s id="N4025DC">Po&longs;tremæ prioribus den&longs;iores inter po&longs;tremas <lb/>&longs;ubruffa tenacior. </s> |
| <s id="N4025E1">Inter priores quæ purior / ea candidiora & <expan abbr="&longs;pl&etilde;">&longs;plen</expan><lb/>didiora inde albariis operibus &longs;igilla et coronas præ&longs;tat. </s> | <s id="N4025E1">Inter priores quæ purior / ea candidiora & <expan abbr="&longs;pl&etilde;">&longs;plen</expan><lb/>didiora inde albariis operibus &longs;igilla et coronas præ&longs;tat. </s> |
| <s id="N4025EA">Apud <lb/>Ariminum gip&longs;um inuenies &longs;olidum / ut dicas e&longs;&longs;e id marmor: <lb/>aut alaba&longs;trum: ex eo iu&longs;&longs;i tabula<gap/>s &longs;erra dentata &longs;errari ad opus <lb/>cru&longs;tationum commodi&longs;&longs;imas. </s> | <s id="N4025EA">Apud <lb/>Ariminum gip&longs;um inuenies &longs;olidum / ut dicas e&longs;&longs;e id marmor: <lb/>aut alaba&longs;trum: ex eo iu&longs;&longs;i tabulas &longs;erra dentata &longs;errari ad opus <lb/>cru&longs;tationum commodi&longs;&longs;imas. </s> |
| <s id="N4025F5">Omne gip&longs;um ne quid prætermit<lb/><expan abbr="tã/malleis">tam / malleis</expan> ligneis affligi et <gap/>teri / u&longs;que <expan abbr="infarinã">infarinam</expan> <expan abbr="redda&ttilde;">reddatur</expan>: loco &longs;icei&longs;<lb/>&longs;imo accumulatum &longs;eruari/&longs;tatim produci / aqua celerrime infun<lb/>di confe&longs;tim ad opus adigi oportet: Calx contra: non enim tun<lb/>&longs;am uerum ex gleba infundi: et multo quidem ante commacera <lb/>ri oportet aqua exhuberante prius <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in opus præ&longs;ertim tectorum <lb/>immi&longs;ceas quo &longs;iqua forta&longs;&longs;is gleba parum fuerit ignibus excoc<lb/>ta maceratione diutina &longs;oluatur atque lique&longs;cat. </s> | <s id="N4025F5">Omne gip&longs;um ne quid prætermit<lb/><expan abbr="tã/malleis">tam / malleis</expan> ligneis affligi et <gap/>teri / u&longs;que <expan abbr="infarinã">infarinam</expan> <expan abbr="redda&ttilde;">reddatur</expan>: loco &longs;icei&longs;<lb/>&longs;imo accumulatum &longs;eruari/&longs;tatim produci / aqua celerrime infun<lb/>di confe&longs;tim ad opus adigi oportet: Calx contra: non enim tun<lb/>&longs;am uerum ex gleba infundi: et multo quidem ante commacera <lb/>ri oportet aqua exhuberante prius <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in opus præ&longs;ertim tectorum <lb/>immi&longs;ceas quo &longs;iqua forta&longs;&longs;is gleba parum fuerit ignibus excoc<lb/>ta maceratione diutina &longs;oluatur atque lique&longs;cat. </s> |
| <s id="N402617">Nam cum recens <lb/>et non penitus proluta et commacerata &longs;ummitur / quod in ea &longs;it <pb xlink:href="004/01/063.jpg"/>latentes &longs;uberudi aliqui calculi / euenit ut hi quidem indies putre<lb/>&longs;cant<gap/>: et &longs;ubinde <expan abbr="emittãt">emittant</expan> pu&longs;tulas / quibus omnis expolitio <expan abbr="uitie&ttilde;">uitietur</expan>. <lb/></s> | <s id="N402617">Nam cum recens <lb/>et non penitus proluta et commacerata &longs;ummitur / quod in ea &longs;it <pb xlink:href="004/01/063.jpg"/>latentes &longs;uberudi aliqui calculi / euenit ut hi quidem indies putre<lb/>&longs;cant: et &longs;ubinde <expan abbr="emittãt">emittant</expan> pu&longs;tulas / quibus omnis expolitio <expan abbr="uitie&ttilde;">uitietur</expan>. <lb/></s> |
| <s id="N40262D">Adde quod calce non uno &longs;imul ut ita loquar proluuio infundere <lb/>&longs;ed &longs;en&longs;im oportet madefacere alteris atque alteris / atque <expan abbr="it&etilde;">item</expan> alteris <lb/>a&longs;p&longs;ionibus / quoad plane &longs;it ebria reddita. </s> | <s id="N40262D">Adde quod calce non uno &longs;imul ut ita loquar proluuio infundere <lb/>&longs;ed &longs;en&longs;im oportet madefacere alteris atque alteris / atque <expan abbr="it&etilde;">item</expan> alteris <lb/>a&longs;p&longs;ionibus / quoad plane &longs;it ebria reddita. </s> |
| <s id="N402638">Dehinc loco humecto <lb/>et &longs;ub umbra pura &longs;ine ulla rerum <expan abbr="aliarũ">aliarum</expan> mixtura / et nihil plus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/><expan abbr="&longs;ũmotenus">&longs;ummotenus</expan> leui operta harena <expan abbr="a&longs;&longs;eruãda">a&longs;&longs;eruanda</expan> e&longs;t / quoad temporis mo<lb/>ra liquidius fermentetur. </s> | <s id="N402638">Dehinc loco humecto <lb/>et &longs;ub umbra pura &longs;ine ulla rerum <expan abbr="aliarũ">aliarum</expan> mixtura / et nihil plus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/><expan abbr="&longs;ũmotenus">&longs;ummotenus</expan> leui operta harena <expan abbr="a&longs;&longs;eruãda">a&longs;&longs;eruanda</expan> e&longs;t / quoad temporis mo<lb/>ra liquidius fermentetur. </s> |
| <s id="N402650">Et compertum quidem habent calcem <lb/>diuturna huiu&longs;modi fermentatione multum ad uirtutem augere. <lb/></s> | <s id="N402650">Et compertum quidem habent calcem <lb/>diuturna huiu&longs;modi fermentatione multum ad uirtutem augere. <lb/></s> |
| |
| <s id="N4026D5">Neque hic <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;ubiungam digna <lb/><expan abbr="quædã">quædam</expan> memoratu d rebus i&longs;tiu&longs;modi / quæ no&longs;tra ætate ui&longs;a <expan abbr="&longs;ũt">&longs;unt</expan>: <pb xlink:href="004/01/064.jpg"/>Non enim hæc &longs;cribimus &longs;olum fabris / uerum et &longs;tudio&longs;is etiam <lb/>rerum dignarum: Qua de re iuuat <expan abbr="ĩtermi&longs;cere">intermi&longs;cere</expan> <expan abbr="interdũ">interdum</expan> quæ dele<lb/>ctent: et ab re tamen atque in&longs;tituto aliena <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;int. </s> | <s id="N4026D5">Neque hic <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;ubiungam digna <lb/><expan abbr="quædã">quædam</expan> memoratu d rebus i&longs;tiu&longs;modi / quæ no&longs;tra ætate ui&longs;a <expan abbr="&longs;ũt">&longs;unt</expan>: <pb xlink:href="004/01/064.jpg"/>Non enim hæc &longs;cribimus &longs;olum fabris / uerum et &longs;tudio&longs;is etiam <lb/>rerum dignarum: Qua de re iuuat <expan abbr="ĩtermi&longs;cere">intermi&longs;cere</expan> <expan abbr="interdũ">interdum</expan> quæ dele<lb/>ctent: et ab re tamen atque in&longs;tituto aliena <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;int. </s> |
| <s id="N4026F9">Martino quinto <lb/><expan abbr="põtifice">pontifice</expan> maximo / allatus extitit anguis reptus latio a fabris apud <lb/>fodinas uitam <expan abbr="duc&etilde;s">ducens</expan> in ua&longs;to quodam <expan abbr="lapide / circũ">lapide / circum</expan> omnibus a&longs;pi<lb/><expan abbr="ram&etilde;tis">ramentis</expan> ob&longs;tru&longs;is: Repertæ et aliquot ranæ / et item cancri / &longs;ed hi <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> mortui. </s> | <s id="N4026F9">Martino quinto <lb/><expan abbr="põtifice">pontifice</expan> maximo / allatus extitit anguis reptus latio a fabris apud <lb/>fodinas uitam <expan abbr="duc&etilde;s">ducens</expan> in ua&longs;to quodam <expan abbr="lapide / circũ">lapide / circum</expan> omnibus a&longs;pi<lb/><expan abbr="ram&etilde;tis">ramentis</expan> ob&longs;tru&longs;is: Repertæ et aliquot ranæ / et item cancri / &longs;ed hi <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> mortui. </s> |
| <s id="N402715">Tum et candidi&longs;&longs;imo marmore in medio per hæc <lb/>tempora frondes <expan abbr="arborũ">arborum</expan> repertas te&longs;tor. </s> | <s id="N402715">Tum et candidi&longs;&longs;imo marmore in medio per hæc <lb/>tempora frondes <expan abbr="arborũ">arborum</expan> repertas te&longs;tor. </s> |
| <s id="N40271E">Vellinus mons / qui Br<gap/>u<lb/>tios a mar&longs;is <expan abbr="diuidit / omuiũ">diuidit / omnium</expan> præcel&longs;us toto uertice calue&longs;cit lapi<lb/>de albo / et rediuiuo illic qua parte in brutios &longs;pectat / pa&longs;&longs;im uide <lb/>bis di&longs;fractos lapides refertos &longs;igillis <expan abbr="conchiliorũ">conchiliorum</expan> maritimorum: <lb/>non amplioribus <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ut ea &longs;ub uola manus capias. </s> | <s id="N40271E">Vellinus mons / qui Bru<lb/>tios a mar&longs;is <expan abbr="diuidit / omuiũ">diuidit / omnium</expan> præcel&longs;us toto uertice calue&longs;cit lapi<lb/>de albo / et rediuiuo illic qua parte in brutios &longs;pectat / pa&longs;&longs;im uide <lb/>bis di&longs;fractos lapides refertos &longs;igillis <expan abbr="conchiliorũ">conchiliorum</expan> maritimorum: <lb/>non amplioribus <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ut ea &longs;ub uola manus capias. </s> |
| <s id="N402737">Quid illud? </s> | <s id="N402737">Quid illud? </s> |
| <s id="N40273A">Ex <lb/>agro Veronen&longs;i indies colliguntur &longs;axa cælo &longs;trata &longs;igno quinque <lb/>folio certis et comparibus lineis apti&longs;&longs;ime per&longs;cripta atque belli&longs;&longs;ime <lb/>imbricata naturæ arte admirabili et perfinita / ut imitari &longs;ubtilita<lb/>tem operis po&longs;&longs;it pror&longs;us <expan abbr="mortaliũ">mortalium</expan> nemo: Et quod magis mirere <lb/>nullum huiu&longs;modi inuenies lapidem ni&longs;i inuer&longs;um / impre&longs;&longs;umque <lb/>&longs;igni formam obtegentem: quo facile putes naturam non admira<lb/>tioni hominum / &longs;ed &longs;ibi effinxi&longs;&longs;e tantas delitias artificii &longs;ui.</s> | <s id="N40273A">Ex <lb/>agro Veronen&longs;i indies colliguntur &longs;axa cælo &longs;trata &longs;igno quinque <lb/>folio certis et comparibus lineis apti&longs;&longs;ime per&longs;cripta atque belli&longs;&longs;ime <lb/>imbricata naturæ arte admirabili et perfinita / ut imitari &longs;ubtilita<lb/>tem operis po&longs;&longs;it pror&longs;us <expan abbr="mortaliũ">mortalium</expan> nemo: Et quod magis mirere <lb/>nullum huiu&longs;modi inuenies lapidem ni&longs;i inuer&longs;um / impre&longs;&longs;umque <lb/>&longs;igni formam obtegentem: quo facile putes naturam non admira<lb/>tioni hominum / &longs;ed &longs;ibi effinxi&longs;&longs;e tantas delitias artificii &longs;ui.</s> |
| </p> | </p> |
| |
| <s id="N40294D">Itaque ut diximus <expan abbr="nõ">non</expan> omni <lb/>loco eadem lapidis harenæque et huiu&longs;modi e&longs;t copia: Sed diuer&longs;is <lb/>diuer&longs;a et naturæ et <expan abbr="rerũ">rerum</expan> exi&longs;tit ratio atque modus: Iccirco his uti <lb/>oportet quæ &longs;uppeditant: et in his ip&longs;is adhibenda e&longs;t cautio: pri<lb/>mo ut habiliores et <expan abbr="cõmodiores/&longs;electos">commodiores / &longs;electos</expan> parato&longs;que habeamus: pro<lb/>xime ut ædificando aptioribus utamur / &longs;uis quibu&longs;que locis <expan abbr="cũcta">cuncta</expan> <lb/>recte di&longs;partiendo.</s> | <s id="N40294D">Itaque ut diximus <expan abbr="nõ">non</expan> omni <lb/>loco eadem lapidis harenæque et huiu&longs;modi e&longs;t copia: Sed diuer&longs;is <lb/>diuer&longs;a et naturæ et <expan abbr="rerũ">rerum</expan> exi&longs;tit ratio atque modus: Iccirco his uti <lb/>oportet quæ &longs;uppeditant: et in his ip&longs;is adhibenda e&longs;t cautio: pri<lb/>mo ut habiliores et <expan abbr="cõmodiores/&longs;electos">commodiores / &longs;electos</expan> parato&longs;que habeamus: pro<lb/>xime ut ædificando aptioribus utamur / &longs;uis quibu&longs;que locis <expan abbr="cũcta">cuncta</expan> <lb/>recte di&longs;partiendo.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N40296C" type="main"> | <p id="N40296C" type="main"> |
| <s id="N40296E"><expan abbr="Sequi&ttilde;">Sequitur</expan> ut paratis rebus / que <expan abbr="rec&etilde;&longs;uimus / materia / lapide / calce/">recen&longs;uimus / materia / lapide / calce /</expan> <lb/>harena: <expan abbr="nũc">nunc</expan> de <expan abbr="cõ&longs;truendi">con&longs;truendi</expan> ædificii ratione et modo <expan abbr="trã&longs;igamus">tran&longs;igamus</expan>. <pb xlink:href="004/01/067.jpg"/>Nam ferrum quidem æs atque <expan abbr="plũbum">plumbum</expan> et uitrum er reliqua i&longs;tiu&longs; <lb/>modi ut pares nihilo plus opus e&longs;t indu&longs;tria, quod̈ ut coem<gap/>s atque in <lb/>unum cogas / quoad in opere perficiundo non de&longs;int: tam et&longs;i de his <lb/><expan abbr="&longs;elig&etilde;dis">&longs;eligendis</expan> et <expan abbr="di&longs;tribu&etilde;dis">di&longs;tribuendis</expan> dicemus &longs;uo loco / quæ ad operis orna<gap/><expan abbr="m&etilde;">men</expan><lb/><expan abbr="torũque">torumque</expan> rationem ab&longs;oluendam <expan abbr="cõueniant">conueniant</expan>: Atque nos qua&longs;i opus fac <lb/>turi &longs;imus et manu ædificaturi ab ip&longs;is <expan abbr="fundam&etilde;tis">fundamentis</expan> rem ordiri ag<lb/>grediemur: Sed hic prius e&longs;t ut iterum admoneam / pen&longs;anda e&longs;&longs;e <lb/>tempora cum publica / tum et priuata no&longs;tra <expan abbr="no&longs;trorũque">no&longs;trorumque</expan> eiu&longs;modi <lb/>&longs;int: ne quid aggrediamur: in quo perturbatis rebus aut inuidiam <lb/>captes &longs;i per&longs;eueres ædif<gap/><expan abbr="icãdo">icando</expan>: aut di&longs;pendium &longs;i de&longs;eras. </s> | <s id="N40296E"><expan abbr="Sequi&ttilde;">Sequitur</expan> ut paratis rebus / que <expan abbr="rec&etilde;&longs;uimus / materia / lapide / calce/">recen&longs;uimus / materia / lapide / calce /</expan> <lb/>harena: <expan abbr="nũc">nunc</expan> de <expan abbr="cõ&longs;truendi">con&longs;truendi</expan> ædificii ratione et modo <expan abbr="trã&longs;igamus">tran&longs;igamus</expan>. <pb xlink:href="004/01/067.jpg"/>Nam ferrum quidem æs atque <expan abbr="plũbum">plumbum</expan> et uitrum er reliqua i&longs;tiu&longs; <lb/>modi ut pares nihilo plus opus e&longs;t indu&longs;tria, quod̈ ut coemis atque in <lb/>unum cogas / quoad in opere perficiundo non de&longs;int: tam et&longs;i de his <lb/><expan abbr="&longs;elig&etilde;dis">&longs;eligendis</expan> et <expan abbr="di&longs;tribu&etilde;dis">di&longs;tribuendis</expan> dicemus &longs;uo loco / quæ ad operis orna<expan abbr="m&etilde;">men</expan><lb/><expan abbr="torũque">torumque</expan> rationem ab&longs;oluendam <expan abbr="cõueniant">conueniant</expan>: Atque nos qua&longs;i opus fac <lb/>turi &longs;imus et manu ædificaturi ab ip&longs;is <expan abbr="fundam&etilde;tis">fundamentis</expan> rem ordiri ag<lb/>grediemur: Sed hic prius e&longs;t ut iterum admoneam / pen&longs;anda e&longs;&longs;e <lb/>tempora cum publica / tum et priuata no&longs;tra <expan abbr="no&longs;trorũque">no&longs;trorumque</expan> eiu&longs;modi <lb/>&longs;int: ne quid aggrediamur: in quo perturbatis rebus aut inuidiam <lb/>captes &longs;i per&longs;eueres ædif<expan abbr="icãdo">icando</expan>: aut di&longs;pendium &longs;i de&longs;eras. </s> |
| <s id="N4029C2">Adde quod <lb/>et naturæ tempora inprimis erunt <expan abbr="ob&longs;eruãda">ob&longs;eruanda</expan>: Nam uidere quidem <lb/>licet / uti ea quæ per hyemem ædificantur / locis præ&longs;ertim frigidis <lb/>gelent: Ea uero quæ per æ&longs;tatem / locis præ&longs;ertim æ&longs;tuo&longs;is are<gap/><expan abbr="&longs;cãt/">&longs;cant/</expan> <lb/>prius <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cohereant. </s> | <s id="N4029C2">Adde quod <lb/>et naturæ tempora inprimis erunt <expan abbr="ob&longs;eruãda">ob&longs;eruanda</expan>: Nam uidere quidem <lb/>licet / uti ea quæ per hyemem ædificantur / locis præ&longs;ertim frigidis <lb/>gelent: Ea uero quæ per æ&longs;tatem / locis præ&longs;ertim æ&longs;tuo&longs;is are<expan abbr="&longs;cãt/">&longs;cant/</expan> <lb/>prius <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cohereant. </s> |
| <s id="N4029DA">Hinc igitur admonebat Frontinus architectus <lb/>e&longs;&longs;e ad opus exequendum apta <expan abbr="accõmodataque">accommodataque</expan> tempora: quæ &longs;unt <lb/>a chalendis aprilis / ad <expan abbr="chal&etilde;das">chalendas</expan> u&longs;que <expan abbr="nou&etilde;bris / intermi&longs;&longs;o">nouembris / intermi&longs;&longs;o</expan> æ&longs;tatis <lb/>feruore. </s> | <s id="N4029DA">Hinc igitur admonebat Frontinus architectus <lb/>e&longs;&longs;e ad opus exequendum apta <expan abbr="accõmodataque">accommodataque</expan> tempora: quæ &longs;unt <lb/>a chalendis aprilis / ad <expan abbr="chal&etilde;das">chalendas</expan> u&longs;que <expan abbr="nou&etilde;bris / intermi&longs;&longs;o">nouembris / intermi&longs;&longs;o</expan> æ&longs;tatis <lb/>feruore. </s> |
| <s id="N4029EF">Sed pro locorum uarietate et coelo opus <expan abbr="maturandũ">maturandum</expan> aut <lb/><expan abbr="producendũ">producendum</expan> &longs;tatuo. </s> | <s id="N4029EF">Sed pro locorum uarietate et coelo opus <expan abbr="maturandũ">maturandum</expan> aut <lb/><expan abbr="producendũ">producendum</expan> &longs;tatuo. </s> |
| <s id="N4029FB">Itaque &longs;i cum his <expan abbr="cũque">cumque</expan> cæteris rebus quæ &longs;upra <lb/>recen&longs;uimus / bene tibi conueniet: erit demum area futuri operis <lb/><expan abbr="de&longs;crib&etilde;da/&longs;ignatis">de&longs;cribenda / &longs;ignatis</expan> in &longs;olo &longs;paciis &longs;ua et linearum et angulorum <lb/>dimen&longs;ione.</s> | <s id="N4029FB">Itaque &longs;i cum his <expan abbr="cũque">cumque</expan> cæteris rebus quæ &longs;upra <lb/>recen&longs;uimus / bene tibi conueniet: erit demum area futuri operis <lb/><expan abbr="de&longs;crib&etilde;da/&longs;ignatis">de&longs;cribenda / &longs;ignatis</expan> in &longs;olo &longs;paciis &longs;ua et linearum et angulorum <lb/>dimen&longs;ione.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N402A0B" type="main"> | <p id="N402A0B" type="main"> |
| <s id="N402A0D">At &longs;unt qui <expan abbr="admon&etilde;t">admonent</expan> bonis initiis inchoandam e&longs;&longs;e <expan abbr="ædification&etilde;">ædificationem</expan>: <lb/>pmaximi quidem intere&longs;&longs;e quo quidque temporis moment<gap/>o in <expan abbr="rerũ">rerum</expan> <lb/>præ&longs;entium numero <expan abbr="c&etilde;">causae</expan> occeperit. </s> | <s id="N402A0D">At &longs;unt qui <expan abbr="admon&etilde;t">admonent</expan> bonis initiis inchoandam e&longs;&longs;e <expan abbr="ædification&etilde;">ædificationem</expan>: <lb/>pmaximi quidem intere&longs;&longs;e quo quidque temporis momento in <expan abbr="rerũ">rerum</expan> <lb/>præ&longs;entium numero <expan abbr="c&etilde;">causae</expan> occeperit. </s> |
| <s id="N402A26">Lucius Tarutius urbis Romæ <lb/><expan abbr="natal&etilde;">natalem</expan> diem adinueni&longs;&longs;e fortunæ &longs;ucce&longs;&longs;ibus <expan abbr="ãnotatis">annotatis</expan> <expan abbr="prædica&ttilde;">prædicatur</expan>: <lb/><expan abbr="Tantãque">Tantanque</expan> habere uim ad res futuras ip&longs;um hoc initii <expan abbr="momentũ">momentum</expan> pu<lb/>tarunt &longs;apienti&longs;&longs;imi ueteres: ut fui&longs;&longs;e Iulius firmicus maternus re <lb/>ferat / qui <expan abbr="mũdi">mundi</expan> <expan abbr="geniturã">genituram</expan> ex rerum euentibus <expan abbr="cõpertam">compertam</expan> fecerint: <lb/>ac de ea re accurati&longs;&longs;ime &longs;crip&longs;erint. </s> | <s id="N402A26">Lucius Tarutius urbis Romæ <lb/><expan abbr="natal&etilde;">natalem</expan> diem adinueni&longs;&longs;e fortunæ &longs;ucce&longs;&longs;ibus <expan abbr="ãnotatis">annotatis</expan> <expan abbr="prædica&ttilde;">prædicatur</expan>: <lb/><expan abbr="Tantãque">Tantanque</expan> habere uim ad res futuras ip&longs;um hoc initii <expan abbr="momentũ">momentum</expan> pu<lb/>tarunt &longs;apienti&longs;&longs;imi ueteres: ut fui&longs;&longs;e Iulius firmicus maternus re <lb/>ferat / qui <expan abbr="mũdi">mundi</expan> <expan abbr="geniturã">genituram</expan> ex rerum euentibus <expan abbr="cõpertam">compertam</expan> fecerint: <lb/>ac de ea re accurati&longs;&longs;ime &longs;crip&longs;erint. </s> |
| <s id="N402A51"><expan abbr="Nãque">Nanque</expan> E&longs;culapius Annubius <lb/>que: et i&longs;tos &longs;ecuti Peto&longs;iris et Necep&longs;o &longs;ic fui&longs;&longs;e hanc affirmant: <lb/>&longs;urgente ab orizonte Cancro et luna ex dimidio/ &longs;ole in leone / &longs;a<lb/>turno in capricorno / ioue in &longs;agittario / marte in <expan abbr="&longs;corpiõe / uencre">&longs;corpione / uencre</expan> <lb/>in libra / mercurio in uirgine. </s> | <s id="N402A51"><expan abbr="Nãque">Nanque</expan> E&longs;culapius Annubius <lb/>que: et i&longs;tos &longs;ecuti Peto&longs;iris et Necep&longs;o &longs;ic fui&longs;&longs;e hanc affirmant: <lb/>&longs;urgente ab orizonte Cancro et luna ex dimidio/ &longs;ole in leone / &longs;a<lb/>turno in capricorno / ioue in &longs;agittario / marte in <expan abbr="&longs;corpiõe / uencre">&longs;corpione / uencre</expan> <lb/>in libra / mercurio in uirgine. </s> |
| <s id="N402A63">Et profecto <expan abbr="t&etilde;pora">tempora</expan> &longs;i recta interpre<lb/>tamur <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> pleri&longs;que <expan abbr="ī">in</expan> rebus po&longs;&longs;unt. </s> | <s id="N402A63">Et profecto <expan abbr="t&etilde;pora">tempora</expan> &longs;i recta interpre<lb/>tamur <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> pleri&longs;que <expan abbr="ī">in</expan> rebus po&longs;&longs;unt. </s> |
| |
| <s id="N402C5C">In &longs;tructura igitur con&longs;idera&longs;&longs;e oportet / quænam in ea <lb/>primariæ &longs;int partes: et quæ <expan abbr="partiũ">partium</expan> lineæ atque ordines. </s> | <s id="N402C5C">In &longs;tructura igitur con&longs;idera&longs;&longs;e oportet / quænam in ea <lb/>primariæ &longs;int partes: et quæ <expan abbr="partiũ">partium</expan> lineæ atque ordines. </s> |
| <s id="N402C65">Structuræ <lb/>perficiundæ partes minime ob&longs;curæ &longs;unt. </s> | <s id="N402C65">Structuræ <lb/>perficiundæ partes minime ob&longs;curæ &longs;unt. </s> |
| <s id="N402C6A"><expan abbr="Nãque">Nanque</expan> <expan abbr="&longs;ũmum / infimũ/">&longs;ummum / infimum /</expan> <lb/>dextrum / &longs;ini&longs;trum / proximum / di&longs;tans: et quæ inter has extre<lb/>mitates intercurrant media / ex &longs;e patent: Sed quid cuique in&longs;it: cur <lb/>inter &longs;e differant: non <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> <expan abbr="intelligũt">intelligunt</expan>. </s> | <s id="N402C6A"><expan abbr="Nãque">Nanque</expan> <expan abbr="&longs;ũmum / infimũ/">&longs;ummum / infimum /</expan> <lb/>dextrum / &longs;ini&longs;trum / proximum / di&longs;tans: et quæ inter has extre<lb/>mitates intercurrant media / ex &longs;e patent: Sed quid cuique in&longs;it: cur <lb/>inter &longs;e differant: non <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> <expan abbr="intelligũt">intelligunt</expan>. </s> |
| <s id="N402C82">Neque enim <expan abbr="&etilde;">em</expan> opus tollere ut <lb/>putant imperiti / lapidem lapidi: et cementa cementis &longs;upera&longs;tru<lb/>ere: Sed diuer&longs;æ cum &longs;int partes: longe diuer&longs;is indigent rebus <lb/>et indu&longs;tria: Aliud enim fundamentis: aliud procinctui et coro<lb/>nis: Aliud angulis et apertionum labris: Aliud extremi<gap/>is cuti <lb/>bus: Aliud intimis parietum in farctionibus et cra&longs;&longs;ation<gap/>ibus de<lb/>betur. </s> | <s id="N402C82">Neque enim <expan abbr="&etilde;">em</expan> opus tollere ut <lb/>putant imperiti / lapidem lapidi: et cementa cementis &longs;upera&longs;tru<lb/>ere: Sed diuer&longs;æ cum &longs;int partes: longe diuer&longs;is indigent rebus <lb/>et indu&longs;tria: Aliud enim fundamentis: aliud procinctui et coro<lb/>nis: Aliud angulis et apertionum labris: Aliud extremis cuti <lb/>bus: Aliud intimis parietum in farctionibus et cra&longs;&longs;ationibus de<lb/>betur. </s> |
| <s id="N402C99">Quod autem cuique debeatur / no&longs;trum erit pro&longs;equi, <pb xlink:href="004/01/070.jpg"/>In his <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> ab&longs;oluendis ab ip&longs;is <expan abbr="fundam&etilde;tis">fundamentis</expan> incipiemus: eos ut di<lb/>ximus imitati: qui manu &longs;int opus effecturi.</s> | <s id="N402C99">Quod autem cuique debeatur / no&longs;trum erit pro&longs;equi, <pb xlink:href="004/01/070.jpg"/>In his <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> ab&longs;oluendis ab ip&longs;is <expan abbr="fundam&etilde;tis">fundamentis</expan> incipiemus: eos ut di<lb/>ximus imitati: qui manu &longs;int opus effecturi.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N402CAA" type="main"> | <p id="N402CAA" type="main"> |
| |
| <s id="N402E4F">Nos quidem fundamenta diffinientes <lb/>a&longs;&longs;ueuimus lineas dirigere / quas radices <expan abbr="nũcupamus / hunc">nuncupamus / hunc</expan> in mo<lb/>dum: A media enim fronte operis / ad <expan abbr="po&longs;ticũ">po&longs;ticum</expan> protendo lineam: <lb/>ad cuius dimidiam longitudinem figo telluri clauum: per quam <lb/><expan abbr="trã&longs;uer&longs;am">tran&longs;uer&longs;am</expan> duco ex <expan abbr="geometrorũ">geometrorum</expan> monitis <expan abbr="ppendicular&etilde;">perpendicularem</expan>. </s> | <s id="N402E4F">Nos quidem fundamenta diffinientes <lb/>a&longs;&longs;ueuimus lineas dirigere / quas radices <expan abbr="nũcupamus / hunc">nuncupamus / hunc</expan> in mo<lb/>dum: A media enim fronte operis / ad <expan abbr="po&longs;ticũ">po&longs;ticum</expan> protendo lineam: <lb/>ad cuius dimidiam longitudinem figo telluri clauum: per quam <lb/><expan abbr="trã&longs;uer&longs;am">tran&longs;uer&longs;am</expan> duco ex <expan abbr="geometrorũ">geometrorum</expan> monitis <expan abbr="ppendicular&etilde;">perpendicularem</expan>. </s> |
| <s id="N402E6D">Itaque ad <lb/>ha&longs;ce duas lineas / quicquod <expan abbr="demeti&etilde;dum">demetiendum</expan> e&longs;t redigo: &longs;uccedunt <expan abbr="oĩa">omnia</expan> <lb/>belli&longs;&longs;ime: præ&longs;to &longs;unt <expan abbr="æquidi&longs;tãtes">æquidi&longs;tantes</expan> certi&longs;&longs;imi finiuntur anguli: <lb/>partes partibus <expan abbr="re&longs;pond&etilde;t / apteque">re&longs;pondent / apteque</expan> <expan abbr="conforman&ttilde;">conformantur</expan>. </s> | <s id="N402E6D">Itaque ad <lb/>ha&longs;ce duas lineas / quicquod <expan abbr="demeti&etilde;dum">demetiendum</expan> e&longs;t redigo: &longs;uccedunt <expan abbr="oĩa">omnia</expan> <lb/>belli&longs;&longs;ime: præ&longs;to &longs;unt <expan abbr="æquidi&longs;tãtes">æquidi&longs;tantes</expan> certi&longs;&longs;imi finiuntur anguli: <lb/>partes partibus <expan abbr="re&longs;pond&etilde;t / apteque">re&longs;pondent / apteque</expan> <expan abbr="conforman&ttilde;">conformantur</expan>. </s> |
| <s id="N402E8A">Quod &longs;i forte <expan abbr="dabi&ttilde;">dabitur</expan> <lb/>ut interiectis parietibus ueterum ædificiorum <expan abbr="captãdi">captandi</expan> anguli ter<lb/><expan abbr="minũ">minum</expan> ac &longs;edem radio ui&longs;us expedire nota&longs;&longs;e <expan abbr="nõ">non</expan> queas: tibi æque <lb/><expan abbr="di&longs;tãtes">di&longs;tantes</expan> lineæ <expan abbr="duc&etilde;dæ">ducendæ</expan> &longs;unt ea / qua libera et expedita patebit uia: <lb/>hinc &longs;ignato inter&longs;ectionis puncto / cum gnomonis / tum diametri <lb/>productione / tum etiam aliis <expan abbr="æquedi&longs;tãtibus">æquedi&longs;tantibus</expan> ad normam coequa<lb/>tis lineis rem pulcherrime a&longs;&longs;equemur. </s> | <s id="N402E8A">Quod &longs;i forte <expan abbr="dabi&ttilde;">dabitur</expan> <lb/>ut interiectis parietibus ueterum ædificiorum <expan abbr="captãdi">captandi</expan> anguli ter<lb/><expan abbr="minũ">minum</expan> ac &longs;edem radio ui&longs;us expedire nota&longs;&longs;e <expan abbr="nõ">non</expan> queas: tibi æque <lb/><expan abbr="di&longs;tãtes">di&longs;tantes</expan> lineæ <expan abbr="duc&etilde;dæ">ducendæ</expan> &longs;unt ea / qua libera et expedita patebit uia: <lb/>hinc &longs;ignato inter&longs;ectionis puncto / cum gnomonis / tum diametri <lb/>productione / tum etiam aliis <expan abbr="æquedi&longs;tãtibus">æquedi&longs;tantibus</expan> ad normam coequa<lb/>tis lineis rem pulcherrime a&longs;&longs;equemur. </s> |
| <s id="N402EB3">Neque erit non accom<gap/>moda<lb/>ti&longs;&longs;imum radios ui&longs;us locis &longs;upereminentibus terminare linea: <pb xlink:href="004/01/072.jpg"/>quo illinc dimi&longs;&longs;o perpendiculo certa præ&longs;tetur directio atque pro <lb/>gre&longs;&longs;io. </s> | <s id="N402EB3">Neque erit non accommoda<lb/>ti&longs;&longs;imum radios ui&longs;us locis &longs;upereminentibus terminare linea: <pb xlink:href="004/01/072.jpg"/>quo illinc dimi&longs;&longs;o perpendiculo certa præ&longs;tetur directio atque pro<lb/>gre&longs;&longs;io. </s> |
| <s id="N402EC0">Signatis perinde lineis et angulis <expan abbr="fo&longs;&longs;ionũ">fo&longs;&longs;ionum</expan> <expan abbr="cõueniret">conueniret</expan> qui <lb/>dem <expan abbr="oculorũ">oculorum</expan> et intuitus uim habere / qualem per hæc habui&longs;&longs;e <expan abbr="t&etilde;">tem</expan><lb/>pora hi&longs;panum <expan abbr="qu&etilde;piam">quempiam</expan> fabulantur. </s> | <s id="N402EC0">Signatis perinde lineis et angulis <expan abbr="fo&longs;&longs;ionũ">fo&longs;&longs;ionum</expan> <expan abbr="cõueniret">conueniret</expan> qui <lb/>dem <expan abbr="oculorũ">oculorum</expan> et intuitus uim habere / qualem per hæc habui&longs;&longs;e <expan abbr="t&etilde;">tem</expan><lb/>pora hi&longs;panum <expan abbr="qu&etilde;piam">quempiam</expan> fabulantur. </s> |
| <s id="N402EDB">qui aquarum uenas per terræ <lb/>intima &longs;erpientes / non &longs;ecus di&longs;ternebat ac &longs;i in aperto fluerent: <lb/>Tanta &longs;ub terra &longs;uccedunt incognita: quibus non tuto onus et im <lb/>pen&longs;am ædificationis <expan abbr="&longs;ub&longs;tin&etilde;dam">&longs;ub&longs;tinendam</expan> <expan abbr="cõmittas">committas</expan>. </s> | <s id="N402EDB">qui aquarum uenas per terræ <lb/>intima &longs;erpientes / non &longs;ecus di&longs;ternebat ac &longs;i in aperto fluerent: <lb/>Tanta &longs;ub terra &longs;uccedunt incognita: quibus non tuto onus et im <lb/>pen&longs;am ædificationis <expan abbr="&longs;ub&longs;tin&etilde;dam">&longs;ub&longs;tinendam</expan> <expan abbr="cõmittas">committas</expan>. </s> |
| <s id="N402EEC">Et oportet profecto <lb/>cum toto ædificio / tum præ&longs;ertim ip&longs;is fundamentis nihil negli<lb/>gere: in quo cauti et <expan abbr="circũ&longs;pecti">circum&longs;pecti</expan> ædificatoris ratio et <expan abbr="dilig&etilde;tia">diligentia</expan> de <lb/>&longs;iderari po&longs;&longs;it: quando in cæteris &longs;iquid <expan abbr="erratũ">erratum</expan> e&longs;t / lædit leuius: <lb/>et emendatur facilius: et perfertur <expan abbr="cõmodius">commodius</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in <expan abbr="fũdamentis">fundamentis</expan>: in <lb/>quibus nulla errati excu&longs;atio admittenda e&longs;t. </s> | <s id="N402EEC">Et oportet profecto <lb/>cum toto ædificio / tum præ&longs;ertim ip&longs;is fundamentis nihil negli<lb/>gere: in quo cauti et <expan abbr="circũ&longs;pecti">circum&longs;pecti</expan> ædificatoris ratio et <expan abbr="dilig&etilde;tia">diligentia</expan> de <lb/>&longs;iderari po&longs;&longs;it: quando in cæteris &longs;iquid <expan abbr="erratũ">erratum</expan> e&longs;t / lædit leuius: <lb/>et emendatur facilius: et perfertur <expan abbr="cõmodius">commodius</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in <expan abbr="fũdamentis">fundamentis</expan>: in <lb/>quibus nulla errati excu&longs;atio admittenda e&longs;t. </s> |
| |
| <s id="N402FBC">Diuer&longs;a igitur tibi erit fundationis ratio / pro lo<lb/><expan abbr="corũ">corum</expan> diuer&longs;itate exequenda. </s> | <s id="N402FBC">Diuer&longs;a igitur tibi erit fundationis ratio / pro lo<lb/><expan abbr="corũ">corum</expan> diuer&longs;itate exequenda. </s> |
| <s id="N402FC4">Locorum alius elatus / alius depre&longs;<lb/>&longs;us: alius inter hæc medius / ut puta qui accliuis &longs;it: hic adeo alius <lb/>&longs;iccior et aridior: uti &longs;unt præ&longs;ertim montium iuga et uertices: <lb/>Alius penitus madens et infu&longs;us: uti e&longs;t qui apud mare: apud lacu <lb/>nas et intra <expan abbr="cõualles">conualles</expan> &longs;ub&longs;idat: Alius ita e&longs;t po&longs;itus / ut neque &longs;iccus <lb/>omnino: neque penitus <expan abbr="mad&etilde;s">madens</expan> &longs;empiterne &longs;it: uti natura &longs;ui &longs;unt ac <lb/>cliuia: ut quibus aquæ non per&longs;i&longs;tunt <expan abbr="ĩmotæ">immotæ</expan> et contabe&longs;centes: <lb/>&longs;ed lap&longs;u aliquo per pronum deducuntur. </s> | <s id="N402FC4">Locorum alius elatus / alius depre&longs;<lb/>&longs;us: alius inter hæc medius / ut puta qui accliuis &longs;it: hic adeo alius <lb/>&longs;iccior et aridior: uti &longs;unt præ&longs;ertim montium iuga et uertices: <lb/>Alius penitus madens et infu&longs;us: uti e&longs;t qui apud mare: apud lacu <lb/>nas et intra <expan abbr="cõualles">conualles</expan> &longs;ub&longs;idat: Alius ita e&longs;t po&longs;itus / ut neque &longs;iccus <lb/>omnino: neque penitus <expan abbr="mad&etilde;s">madens</expan> &longs;empiterne &longs;it: uti natura &longs;ui &longs;unt ac <lb/>cliuia: ut quibus aquæ non per&longs;i&longs;tunt <expan abbr="ĩmotæ">immotæ</expan> et contabe&longs;centes: <lb/>&longs;ed lap&longs;u aliquo per pronum deducuntur. </s> |
| <s id="N402FE1">Nullis locis ilico fiden <lb/>dum e&longs;t inuento quod ferrum re&longs;puat: po&longs;&longs;et enim id e&longs;&longs;e in cam<lb/>pe&longs;tri parte ue et infirmum: ex quo maxima iac<gap/>tura et totius ope <lb/>ris <expan abbr="ruĩa">ruina</expan> olim <expan abbr="cõ&longs;equere&ttilde;">con&longs;equeretur</expan>. </s> | <s id="N402FE1">Nullis locis ilico fiden <lb/>dum e&longs;t inuento quod ferrum re&longs;puat: po&longs;&longs;et enim id e&longs;&longs;e in cam<lb/>pe&longs;tri parte ue et infirmum: ex quo maxima iac<gap/>tura et totius ope <lb/>ris <expan abbr="ruĩa">ruina</expan> olim <expan abbr="cõ&longs;equere&ttilde;">con&longs;equeretur</expan>. </s> |
| <s id="N402FF4">No&longs;que <expan abbr="uidīus">uidius</expan> <expan abbr="turrĩ">turrim</expan> apud <expan abbr="Mne&longs;tor&etilde;/Ve">Mne&longs;torem / Ve</expan><lb/>netiarum oppidum / que po&longs;t annos aliquot quod̈ ab&longs;oluta <expan abbr="extitit / põ">extitit / pon</expan><lb/>dere &longs;ui perforat<gap/>o cui incumbat &longs;olo / uti res mon&longs;trauit / tenui et <lb/><expan abbr="ĩbecilli">imbecilli</expan> ad <expan abbr="&longs;ũma">&longs;umma</expan> u&longs;que propugnacula <expan abbr="ĩmer&longs;um">immer&longs;um</expan> ierit: quo magis incul<lb/><expan abbr="pãdi">pandi</expan> &longs;unt quae <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;olido i&longs;tiu&longs;modi a natura &longs;ub&longs;trato et &longs;ub&longs;tituto <lb/>præcipue ut ferat ædificia: &longs;ed uel maceric ali&quml; ueteris <expan abbr="ruĩæ">ruinæ</expan> <expan abbr="inu&etilde;">inuen</expan><lb/>ta / non eam quanta et qualis &longs;it funditus per&longs;crutantur: Sed in ea <lb/>præaltos parietes attollunt incon&longs;iderate: et minuendæ impen&longs;æ <lb/>auiditate / omnem ædificationem ultro perdunt. </s> | <s id="N402FF4">No&longs;que <expan abbr="uidīus">uidius</expan> <expan abbr="turrĩ">turrim</expan> apud <expan abbr="Mne&longs;tor&etilde;/Ve">Mne&longs;torem / Ve</expan><lb/>netiarum oppidum / que po&longs;t annos aliquot quod̈ ab&longs;oluta <expan abbr="extitit / põ">extitit / pon</expan><lb/>dere &longs;ui perforato cui incumbat &longs;olo / uti res mon&longs;trauit / tenui et <lb/><expan abbr="ĩbecilli">imbecilli</expan> ad <expan abbr="&longs;ũma">&longs;umma</expan> u&longs;que propugnacula <expan abbr="ĩmer&longs;um">immer&longs;um</expan> ierit: quo magis incul<lb/><expan abbr="pãdi">pandi</expan> &longs;unt quae <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;olido i&longs;tiu&longs;modi a natura &longs;ub&longs;trato et &longs;ub&longs;tituto <lb/>præcipue ut ferat ædificia: &longs;ed uel maceric ali&quml; ueteris <expan abbr="ruĩæ">ruinæ</expan> <expan abbr="inu&etilde;">inuen</expan><lb/>ta / non eam quanta et qualis &longs;it funditus per&longs;crutantur: Sed in ea <lb/>præaltos parietes attollunt incon&longs;iderate: et minuendæ impen&longs;æ <lb/>auiditate / omnem ædificationem ultro perdunt. </s> |
| <s id="N403033">Præclare iccirco <lb/>admonentur / ut omnium primi fodiantur putei: Id quidem cum <lb/>cæteras ob res / tum ut aperti&longs;&longs;ime pateat <expan abbr="quãti">quanti</expan> quæque &longs;e&longs;e habeat <lb/>cutis ad opus tolerandum aut <expan abbr="infirmandũ">infirmandum</expan>. </s> | <s id="N403033">Præclare iccirco <lb/>admonentur / ut omnium primi fodiantur putei: Id quidem cum <lb/>cæteras ob res / tum ut aperti&longs;&longs;ime pateat <expan abbr="quãti">quanti</expan> quæque &longs;e&longs;e habeat <lb/>cutis ad opus tolerandum aut <expan abbr="infirmandũ">infirmandum</expan>. </s> |
| <s id="N403044">Accedit quod ad mul<lb/>tas rerum agendarum <expan abbr="cõmoditates">commoditates</expan> et aqua inuenta<gap/> et quæ <expan abbr="egerã">egeran</expan><lb/>tur conferet. </s> | <s id="N403044">Accedit quod ad mul<lb/>tas rerum agendarum <expan abbr="cõmoditates">commoditates</expan> et aqua inuenta et quæ <expan abbr="egerã">egeran</expan><lb/>tur conferet. </s> |
| <s id="N403055">Accedit etiam quod hinc adaperta re&longs;piratio a &longs;ubterr<gap/>a<lb/>neis exalationum motibus tutam illæ&longs;amque præ&longs;tabit ædificio fir<lb/>mitatem. </s> | <s id="N403055">Accedit etiam quod hinc adaperta re&longs;piratio a &longs;ubterra<lb/>neis exalationum motibus tutam illæ&longs;amque præ&longs;tabit ædificio fir<lb/>mitatem. </s> |
| <s id="N40305E">Itaque &longs;eu puteo / &longs;eu ci&longs;terna / &longs;eu cloaca / &longs;eu quauis pro <lb/><expan abbr="fũdiore">fundiore</expan> fo&longs;&longs;ione recognitis quæ &longs;ub terra <expan abbr="latitabãt">latitabant</expan> <expan abbr="cutibus / cõmo">cutibus / commo</expan> <lb/>di&longs;&longs;ima <expan abbr="elig&etilde;da">eligenda</expan> <expan abbr="&etilde;/cui">en / cui</expan> opus <expan abbr="cõmittas">committas</expan>. </s> | <s id="N40305E">Itaque &longs;eu puteo / &longs;eu ci&longs;terna / &longs;eu cloaca / &longs;eu quauis pro <lb/><expan abbr="fũdiore">fundiore</expan> fo&longs;&longs;ione recognitis quæ &longs;ub terra <expan abbr="latitabãt">latitabant</expan> <expan abbr="cutibus / cõmo">cutibus / commo</expan> <lb/>di&longs;&longs;ima <expan abbr="elig&etilde;da">eligenda</expan> <expan abbr="&etilde;/cui">en / cui</expan> opus <expan abbr="cõmittas">committas</expan>. </s> |
| <s id="N40307C">Tum et elato et <expan abbr="quocũque">quocunque</expan> <expan abbr="&etilde;t">et</expan> <lb/><expan abbr="ĩ">in</expan> loco: unde <expan abbr="proflu&etilde;s">profluens</expan> <expan abbr="ũda">unda</expan> <expan abbr="cõuellere">conuellere</expan> aut a&longs;portare <expan abbr="quippiã">quippiam</expan> ualeat: <lb/><expan abbr="profundior&etilde;">profundiorem</expan> <expan abbr="oīno">omnino</expan> <expan abbr="īduxi&longs;&longs;e">induxi&longs;&longs;e</expan> fo&longs;&longs;am <expan abbr="cõferet">conferet</expan>. </s> | <s id="N40307C">Tum et elato et <expan abbr="quocũque">quocunque</expan> <expan abbr="&etilde;t">et</expan> <lb/><expan abbr="ĩ">in</expan> loco: unde <expan abbr="proflu&etilde;s">profluens</expan> <expan abbr="ũda">unda</expan> <expan abbr="cõuellere">conuellere</expan> aut a&longs;portare <expan abbr="quippiã">quippiam</expan> ualeat: <lb/><expan abbr="profundior&etilde;">profundiorem</expan> <expan abbr="oīno">omnino</expan> <expan abbr="īduxi&longs;&longs;e">induxi&longs;&longs;e</expan> fo&longs;&longs;am <expan abbr="cõferet">conferet</expan>. </s> |
| <s id="N4030AD">Näm a&longs;&longs;idua <expan abbr="imbriũ">imbrium</expan> ite <lb/>ratione <expan abbr="mõtes">montes</expan> ip&longs;os ablui / ab&longs;tergi atque perinde <expan abbr="īminui">imminui</expan> inditio <expan abbr="&etilde;">em</expan>: quod <pb xlink:href="004/01/074.jpg"/>extantes &longs;peculæ indies expeditius ui&longs;untur: quæ interiecto mon<lb/>tis primitus non apparebant. </s> | <s id="N4030AD">Näm a&longs;&longs;idua <expan abbr="imbriũ">imbrium</expan> ite <lb/>ratione <expan abbr="mõtes">montes</expan> ip&longs;os ablui / ab&longs;tergi atque perinde <expan abbr="īminui">imminui</expan> inditio <expan abbr="&etilde;">em</expan>: quod <pb xlink:href="004/01/074.jpg"/>extantes &longs;peculæ indies expeditius ui&longs;untur: quæ interiecto mon<lb/>tis primitus non apparebant. </s> |
| |
| </p> | </p> |
| <p id="N403191" type="main"> | <p id="N403191" type="main"> |
| <s id="N403193">Hactenus de his: <expan abbr="Reliquũ">Reliquum</expan> e&longs;t ut &longs;tructuram aggrediamur. </s> | <s id="N403193">Hactenus de his: <expan abbr="Reliquũ">Reliquum</expan> e&longs;t ut &longs;tructuram aggrediamur. </s> |
| <s id="N40319A">Sed <lb/>cum<gap/> tota fabri ars ordoque a&longs;truendi pendeat / partim ex <expan abbr="lapidũ">lapidum</expan> na <lb/>tura / et forma / et habitudine: partim ex calcis fulturæque glutino <lb/>atque illigamentis. </s> | <s id="N40319A">Sed <lb/>cum tota fabri ars ordoque a&longs;truendi pendeat / partim ex <expan abbr="lapidũ">lapidum</expan> na <lb/>tura / et forma / et habitudine: partim ex calcis fulturæque glutino <lb/>atque illigamentis. </s> |
| <s id="N4031A9">De his igitur prius breui&longs;&longs;ime recen&longs;enda &longs;unt <lb/>quæ ad rem <expan abbr="faciãt">faciant</expan>. </s> | <s id="N4031A9">De his igitur prius breui&longs;&longs;ime recen&longs;enda &longs;unt <lb/>quæ ad rem <expan abbr="faciãt">faciant</expan>. </s> |
| <s id="N4031B2">Lapidum alii rediuiui et fortes et &longs;ucco&longs;i / qua<lb/>les &longs;unt / <gap/>silex / marmora / et eiu&longs;modi: quibus innatum e&longs;t ut &longs;int <lb/>graues et &longs;onori: Alii exhau&longs;ti / leues/&longs;urdi: quales &longs;unt tofinei et <lb/>&longs;abulo&longs;i. </s> | <s id="N4031B2">Lapidum alii rediuiui et fortes et &longs;ucco&longs;i / qua<lb/>les &longs;unt / silex / marmora / et eiu&longs;modi: quibus innatum e&longs;t ut &longs;int <lb/>graues et &longs;onori: Alii exhau&longs;ti / leues/&longs;urdi: quales &longs;unt tofinei et <lb/>&longs;abulo&longs;i. </s> |
| <s id="N4031BD">Item <expan abbr="lapidũ">lapidum</expan> alii plauis &longs;uperficiebus / rectis lineis / æqua<lb/>libus angulis: quos quadratos <expan abbr="nũcupant">nuncupant</expan>: Alii &longs;uperficiebus / lineis / <lb/>angulis multiplicibus et uariis: quos incertos appellabimus. </s> | <s id="N4031BD">Item <expan abbr="lapidũ">lapidum</expan> alii plauis &longs;uperficiebus / rectis lineis / æqua<lb/>libus angulis: quos quadratos <expan abbr="nũcupant">nuncupant</expan>: Alii &longs;uperficiebus / lineis / <lb/>angulis multiplicibus et uariis: quos incertos appellabimus. </s> |
| <s id="N4031CC">Rur<lb/>&longs;us lapides alii prægrandes: hoc e&longs;t quos &longs;ingulos nudæ <expan abbr="hominũ">hominum</expan> <lb/>manus ab&longs;que traha / uecte / rutulo et gerulis et i&longs;tiu&longs;modi agere ad <lb/>arbitrium nequeant: Alii minuti: quos uel una manu tollere collo <lb/>careque po&longs;&longs;is ex &longs;ententia. </s> | <s id="N4031CC">Rur<lb/>&longs;us lapides alii prægrandes: hoc e&longs;t quos &longs;ingulos nudæ <expan abbr="hominũ">hominum</expan> <lb/>manus ab&longs;que traha / uecte / rutulo et gerulis et i&longs;tiu&longs;modi agere ad <lb/>arbitrium nequeant: Alii minuti: quos uel una manu tollere collo <lb/>careque po&longs;&longs;is ex &longs;ententia. </s> |
| <s id="N4031DB">Tertii lapides inter i&longs;tos qui pondere <lb/>et magnitudine medii &longs;int / iu&longs;tos appellamus. </s> | <s id="N4031DB">Tertii lapides inter i&longs;tos qui pondere <lb/>et magnitudine medii &longs;int / iu&longs;tos appellamus. </s> |
| <s id="N4031E0">Omnem lapidem <lb/>et integrum et minime luto&longs;um et bene madentem e&longs;&longs;e oportet: <lb/>Integer an qua&longs;&longs;atus &longs;it / indicabit &longs;onus quem &longs;ub ictu refert. </s> | <s id="N4031E0">Omnem lapidem <lb/>et integrum et minime luto&longs;um et bene madentem e&longs;&longs;e oportet: <lb/>Integer an qua&longs;&longs;atus &longs;it / indicabit &longs;onus quem &longs;ub ictu refert. </s> |
| <s id="N4031E7">Ab <lb/>luet<gap/>ur nullibi purius &quml; <expan abbr="torr&etilde;te">torrente</expan>. </s> | <s id="N4031E7">Ab <lb/>luetur nullibi purius &quml; <expan abbr="torr&etilde;te">torrente</expan>. </s> |
| <s id="N4031F2">Non penitus <expan abbr="madidũ">madidum</expan> reddi aquis <lb/>ante diem nonum &longs;atis con&longs;tat / qui iu&longs;tus &longs;it lapis: qui autem præ <lb/>grandis / tardius: Nuper exemptus ex fodina / longe ueterano <expan abbr="cõ">com</expan><lb/>modior: Qui &longs;emel calcem expertus &longs;it lapis / &longs;ecunda non amat <lb/>coniugia. </s> | <s id="N4031F2">Non penitus <expan abbr="madidũ">madidum</expan> reddi aquis <lb/>ante diem nonum &longs;atis con&longs;tat / qui iu&longs;tus &longs;it lapis: qui autem præ <lb/>grandis / tardius: Nuper exemptus ex fodina / longe ueterano <expan abbr="cõ">com</expan><lb/>modior: Qui &longs;emel calcem expertus &longs;it lapis / &longs;ecunda non amat <lb/>coniugia. </s> |
| <s id="N403205">Hæc de ip&longs;o lapide.</s> | <s id="N403205">Hæc de ip&longs;o lapide.</s> |
| </p> | </p> |
| |
| <s id="N403269">Pedamentis extruendis: hoc e&longs;t fundamentis ad aream u&longs;que com<lb/><expan abbr="plendis / quidnã">plendis / quidnam</expan> moneant nihil inuenio apud ueteres / præter <expan abbr="unũ">unum</expan> <lb/>illud: ut lapidem / qui &longs;ub diuo / uti &longs;upra diximus / biennium ha<lb/>bitus uitium fecerit / fundamentis coniicias. </s> | <s id="N403269">Pedamentis extruendis: hoc e&longs;t fundamentis ad aream u&longs;que com<lb/><expan abbr="plendis / quidnã">plendis / quidnam</expan> moneant nihil inuenio apud ueteres / præter <expan abbr="unũ">unum</expan> <lb/>illud: ut lapidem / qui &longs;ub diuo / uti &longs;upra diximus / biennium ha<lb/>bitus uitium fecerit / fundamentis coniicias. </s> |
| <s id="N403279">Nam ueluti in mi<lb/>litia de&longs;ides et imbelles / qui perferre &longs;olem et puluerem <expan abbr="nequeãt">nequeant</expan>: <lb/>domum ad &longs;uos non &longs;ine nota remittuntur: Sic et i&longs;tic molles et <lb/><gap/>neruatos lapides reiiciunt: ut pri&longs;tino in ocio / a&longs;&longs;uetaque in um<lb/>bra ignobiles conquie&longs;cant: Tam et&longs;i apud hi&longs;toricos a&longs;&longs;ueui&longs;&longs;e <lb/>in terra comperiam ueteres ponendis pedamentis / omni indu&longs;tria <lb/>et diligentia eniti: ut e&longs;&longs;et illic &longs;tructura / quoad eius fieri po&longs;&longs;et <lb/>omni ex parte nihilominus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in cætero muro &longs;olidi&longs;&longs;ima. </s> | <s id="N403279">Nam ueluti in mi<lb/>litia de&longs;ides et imbelles / qui perferre &longs;olem et puluerem <expan abbr="nequeãt">nequeant</expan>: <lb/>domum ad &longs;uos non &longs;ine nota remittuntur: Sic et i&longs;tic molles et <lb/><gap/>neruatos lapides reiiciunt: ut pri&longs;tino in ocio / a&longs;&longs;uetaque in um<lb/>bra ignobiles conquie&longs;cant: Tam et&longs;i apud hi&longs;toricos a&longs;&longs;ueui&longs;&longs;e <lb/>in terra comperiam ueteres ponendis pedamentis / omni indu&longs;tria <lb/>et diligentia eniti: ut e&longs;&longs;et illic &longs;tructura / quoad eius fieri po&longs;&longs;et <lb/>omni ex parte nihilominus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in cætero muro &longs;olidi&longs;&longs;ima. </s> |
| <s id="N403293">Nice<lb/>rini filius ægyptiorum rex A&longs;ithim / cuius id fuit institutum: ut <lb/>qui ære alieno tenerentur / patris cadauer in pignus darent / lateri<lb/><expan abbr="tiã">tiam</expan> &longs;tructurus pyramidem / fundamentis iaciundis præfixit in pa<lb/>lude trabes: hi&longs;que &longs;uperduxit lateres. </s> | <s id="N403293">Nice<lb/>rini filius ægyptiorum rex A&longs;ithim / cuius id fuit institutum: ut <lb/>qui ære alieno tenerentur / patris cadauer in pignus darent / lateri<lb/><expan abbr="tiã">tiam</expan> &longs;tructurus pyramidem / fundamentis iaciundis præfixit in pa<lb/>lude trabes: hi&longs;que &longs;uperduxit lateres. </s> |
| <s id="N4032A1">Memoriæ quoque <expan abbr="proditũ">proditum</expan> e&longs;t <pb xlink:href="004/01/077.jpg"/>Cre&longs;iphum optimum illum: qui celeberrimum Dianæ templ<gap/>um <lb/>apud ephe&longs;um a&longs;truxit cum &longs;ibi locum delegi&longs;&longs;et <expan abbr="planũ">planum</expan> et <gap/>mun <lb/>ctum: qui demum a terræ motibus futurus ei<gap/>r immunis: p<gap/>rinci<lb/>pio / ne lubrico illic atque parum &longs;tabili in &longs;olo / tantæ molis &longs;unda<lb/>menta temere collocarentur / &longs;traui&longs;&longs;e aiunt calcatis carbonibus: <lb/>Deinde uelleribus tantum palorum media interualla expleri cio<lb/>berrimo carbone atque <expan abbr="incõculcari / et">inconculcari / et</expan> mox quadrata &longs;uperextendi <lb/>&longs;axa iuncturis &quml; longi&longs;&longs;imis. </s> | <s id="N4032A1">Memoriæ quoque <expan abbr="proditũ">proditum</expan> e&longs;t <pb xlink:href="004/01/077.jpg"/>Cre&longs;iphum optimum illum: qui celeberrimum Dianæ templum <lb/>apud ephe&longs;um a&longs;truxit cum &longs;ibi locum delegi&longs;&longs;et <expan abbr="planũ">planum</expan> et <gap/>mun <lb/>ctum: qui demum a terræ motibus futurus ei<gap/>r immunis: p<gap/>rinci<lb/>pio / ne lubrico illic atque parum &longs;tabili in &longs;olo / tantæ molis &longs;unda<lb/>menta temere collocarentur / &longs;traui&longs;&longs;e aiunt calcatis carbonibus: <lb/>Deinde uelleribus tantum palorum media interualla expleri cio<lb/>berrimo carbone atque <expan abbr="incõculcari / et">inconculcari / et</expan> mox quadrata &longs;uperextendi <lb/>&longs;axa iuncturis &quml; longi&longs;&longs;imis. </s> |
| <s id="N4032CA">Comperio et apud hyero&longs;olimam <lb/>in fundamentis publicorum operum fui&longs;&longs;e qui lapides ponerent <lb/>longos uigenos: altos non minus denos cubitos. </s> | <s id="N4032CA">Comperio et apud hyero&longs;olimam <lb/>in fundamentis publicorum operum fui&longs;&longs;e qui lapides ponerent <lb/>longos uigenos: altos non minus denos cubitos. </s> |
| <s id="N4032D1">Verum alibi ex <lb/>perci<gap/>&longs;&longs;imorum ueterum ampli&longs;&longs;imis operibus aduerti uarium il<lb/>lis fui&longs;&longs;e modum atque in&longs;titutum complendis fundamentis. </s> | <s id="N4032D1">Verum alibi ex <lb/>perci&longs;&longs;imorum ueterum ampli&longs;&longs;imis operibus aduerti uarium il<lb/>lis fui&longs;&longs;e modum atque in&longs;titutum complendis fundamentis. </s> |
| <s id="N4032DA">Ad <lb/>&longs;epulchrum Antoniorum fragmentis præduri lapidis non maiori<lb/>bus quam̈ ut manum impleant / natante cemento compleuere. </s> | <s id="N4032DA">Ad <lb/>&longs;epulchrum Antoniorum fragmentis præduri lapidis non maiori<lb/>bus quam̈ ut manum impleant / natante cemento compleuere. </s> |
| <s id="N4032E1">In foro <lb/>argentario ex cemento omnis generis fractorum &longs;axorum: Apud <lb/>Comitium fru&longs;tis &quml; glebis ex lapide ignobili &longs;ub&longs;trixere. </s> | <s id="N4032E1">In foro <lb/>argentario ex cemento omnis generis fractorum &longs;axorum: Apud <lb/>Comitium fru&longs;tis &quml; glebis ex lapide ignobili &longs;ub&longs;trixere. </s> |
| <s id="N4032E8">Sed hi <lb/>mihi perplacuere: qui apud Tarpeiam imitati naturam &longs;um ope <lb/>re collibus præ&longs;ertim apti&longs;&longs;imo. </s> | <s id="N4032E8">Sed hi <lb/>mihi perplacuere: qui apud Tarpeiam imitati naturam &longs;um ope <lb/>re collibus præ&longs;ertim apti&longs;&longs;imo. </s> |
| <s id="N4032EF">Nam ueluti &longs;truendis montibus <lb/>illa &longs;olidis lapidibus molliorem materiam intermi&longs;ce<gap/>t: Sic hi du<lb/>um pedum &longs;ub&longs;trauere opus quadrato &quml; potuere integro lapide. <lb/></s> | <s id="N4032EF">Nam ueluti &longs;truendis montibus <lb/>illa &longs;olidis lapidibus molliorem materiam intermi&longs;cet: Sic hi du<lb/>um pedum &longs;ub&longs;trauere opus quadrato &quml; potuere integro lapide. <lb/></s> |
| <s id="N4032F9">Huic &longs;uperinfundere quoque duum pedum qua&longs;i pultem cementi<lb/>tiam: Atque &longs;ic deinceps alternis ordinibus lapidum et pulte fun<lb/>damenta oppleuere. </s> | <s id="N4032F9">Huic &longs;uperinfundere quoque duum pedum qua&longs;i pultem cementi<lb/>tiam: Atque &longs;ic deinceps alternis ordinibus lapidum et pulte fun<lb/>damenta oppleuere. </s> |
| <s id="N403300">Alibi cum glarea fo&longs;&longs;ili: tum et item collec<lb/>titio &longs;axo / firmi&longs;&longs;ima uidi a maioribus facta per&longs;tare po&longs;t multas <lb/>ætates opera fundamentorum huiu&longs;modi et &longs;tructuras: Apud Eo<lb/>noniam turris excel&longs;æ atque firmiffimæ / cum demoliretur inuenta <lb/>fundamenta &longs;unt infarcita &longs;axo globo&longs;o & creta ad cubito&longs; fer <lb/>me &longs;ex: Cætera deinceps a&longs;tructura erant calce. </s> | <s id="N403300">Alibi cum glarea fo&longs;&longs;ili: tum et item collec<lb/>titio &longs;axo / firmi&longs;&longs;ima uidi a maioribus facta per&longs;tare po&longs;t multas <lb/>ætates opera fundamentorum huiu&longs;modi et &longs;tructuras: Apud Eo<lb/>noniam turris excel&longs;æ atque firmissimæ / cum demoliretur inuenta <lb/>fundamenta &longs;unt infarcita &longs;axo globo&longs;o & creta ad cubito&longs; fer <lb/>me &longs;ex: Cætera deinceps a&longs;tructura erant calce. </s> |
| <s id="N40330D">Itaque uaria in his <lb/>ratio e&longs;t: & quod horum preceteris probem non facile dixerim tam <lb/>exomni i&longs;torum genere inuenio: quod longe <expan abbr="firmi&longs;&longs;imũ">firmi&longs;&longs;imum</expan> & uali<lb/>di&longs;&longs;imum exi&longs;tat: Sed par&longs;imonie <expan abbr="in&longs;eruiendũ">in&longs;eruiendum</expan> &longs;tatuo modo rude<lb/>ra & que putrebilia &longs;int non p fundas: Sunt & alia <expan abbr="pedam&etilde;torum">pedamentorum</expan> <lb/>genera: Vnum quodem porticibus & locis his debetur: Vbi <expan abbr="colũ">colum</expan><lb/>narum ordines con&longs;tituantur: aliud quo maritimis utimur loci<gap/>s: <pb xlink:href="004/01/078.jpg"/>ubi &longs;olidi ad arbitrium captandi &longs;oli certa facultas non pateat. <lb/></s> | <s id="N40330D">Itaque uaria in his <lb/>ratio e&longs;t: & quod horum preceteris probem non facile dixerim tam <lb/>exomni i&longs;torum genere inuenio: quod longe <expan abbr="firmi&longs;&longs;imũ">firmi&longs;&longs;imum</expan> & uali<lb/>di&longs;&longs;imum exi&longs;tat: Sed par&longs;imonie <expan abbr="in&longs;eruiendũ">in&longs;eruiendum</expan> &longs;tatuo modo rude<lb/>ra & que putrebilia &longs;int non per fundas: Sunt & alia <expan abbr="pedam&etilde;torum">pedamentorum</expan> <lb/>genera: Vnum quodam porticibus & locis his debetur: Vbi <expan abbr="colũ">colum</expan><lb/>narum ordines con&longs;tituantur: aliud quo maritimis utimur locis: <pb xlink:href="004/01/078.jpg"/>ubi &longs;olidi ad arbitrium captandi &longs;oli certa facultas non pateat. <lb/></s> |
| <s id="N403333">De ma<gap/>ritimis tum dicemus / cum de portu et mole intra profun<lb/>dum mare &longs;i&longs;tenda tractabimus: Nam pertinet id quidem non <lb/>ad uniuer&longs;orum ædificiorum opus / de qua re hic loquimur: &longs;ed <lb/>ad propriam urbis partem quandam: de qua una cum aliis &longs;ui ge<lb/>neris tractabimus: cum de publicis i&longs;tiu&longs;modi operibus membra<lb/>tim referemus. </s> | <s id="N403333">De maritimis tum dicemus / cum de portu et mole intra profun<lb/>dum mare &longs;i&longs;tenda tractabimus: Nam pertinet id quidem non <lb/>ad uniuer&longs;orum ædificiorum opus / de qua re hic loquimur: &longs;ed <lb/>ad propriam urbis partem quandam: de qua una cum aliis &longs;ui ge<lb/>neris tractabimus: cum de publicis i&longs;tiu&longs;modi operibus membra<lb/>tim referemus. </s> |
| <s id="N403342">Ordinibus igitur columnarum complere in ob <lb/>longum fo&longs;&longs;am totam non e&longs;t opus perpetuato &longs;tructuræ ductu: <lb/>&longs;ed columnarum ip&longs;arum primo &longs;edem cubiliaque conuenit <gap/>ir <lb/>mare: Hinc ab altero ad alterum / quoadque horum ducendi &longs;unt <lb/>arcus / dor&longs;o in profundum inuer&longs;o: ut ei pro corda &longs;it ex area pla<lb/>nities: Sic enim unum in locum plura hinc atque hinc &longs;uperadiecta <lb/>pondera / minus erunt ad perforandum &longs;olum prompta / arcuum <lb/>fultura i&longs;tiu&longs;modi ob&longs;i&longs;tente. </s> | <s id="N403342">Ordinibus igitur columnarum complere in ob <lb/>longum fo&longs;&longs;am totam non e&longs;t opus perpetuato &longs;tructuræ ductu: <lb/>&longs;ed columnarum ip&longs;arum primo &longs;edem cubiliaque conuenit <gap/>ir <lb/>mare: Hinc ab altero ad alterum / quoadque horum ducendi &longs;unt <lb/>arcus / dor&longs;o in profundum inuer&longs;o: ut ei pro corda &longs;it ex area pla<lb/>nities: Sic enim unum in locum plura hinc atque hinc &longs;uperadiecta <lb/>pondera / minus erunt ad perforandum &longs;olum prompta / arcuum <lb/>fultura i&longs;tiu&longs;modi ob&longs;i&longs;tente. </s> |
| <s id="N403355">Et &quml; &longs;int columnæ ad &longs;olum perfo<lb/>randum aptæ: et <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> courgeant pre&longs;&longs;entque pondera in eas po&longs;ita / in <lb/>ditio e&longs;t ad nobile Ve&longs;pa&longs;iani templum angulus: qui ad <expan abbr="æ&longs;tiuũ">æ&longs;tiuum</expan> <lb/>occa&longs;um uergit: Nam cum illic uiam publicam / areæ angulo in<lb/>terceptam reddere peruiam uolui&longs;&longs;ent / paulula facta ad inter are<lb/>am diuer&longs;ione forniceque per templi &longs;tructuram adacta: angulum <lb/>ip&longs;um qua&longs;i pilam ad uiæ latus reliquerunt: et confirmarunt ope <lb/>ris &longs;oliditate anteridi&longs;que &longs;ub&longs;idio. </s> | <s id="N403355">Et &quml;uae &longs;int columnæ ad &longs;olum perfo<lb/>randum aptæ: et <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> courgeant pre&longs;&longs;entque pondera in eas po&longs;ita / in<lb/>ditio e&longs;t ad nobile Ve&longs;pa&longs;iani templum angulus: qui ad <expan abbr="æ&longs;tiuũ">æ&longs;tiuum</expan> <lb/>occa&longs;um uergit: Nam cum illic uiam publicam / areæ angulo in<lb/>terceptam reddere peruiam uolui&longs;&longs;ent / paulula facta ad inter are<lb/>am diuer&longs;ione forniceque per templi &longs;tructuram adacta: angulum <lb/>ip&longs;um qua&longs;i pilam ad uiæ latus reliquerunt: et confirmarunt ope<lb/>ris &longs;oliditate anteridi&longs;que &longs;ub&longs;idio. </s> |
| <s id="N40336E">At is tandem premente ua&longs;ta <lb/>ædificii mole / et indulgente &longs;olo fecit uitium. </s> | <s id="N40336E">At is tandem premente ua&longs;ta <lb/>ædificii mole / et indulgente &longs;olo fecit uitium. </s> |
| <s id="N403373">De his &longs;atis.</s> | <s id="N403373">De his &longs;atis.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N403376" type="main"> | <p id="N403376" type="main"> |
| <s id="N403378">Iactis fundamentis expeditus in&longs;equitur paries. </s> | <s id="N403378">Iactis fundamentis expeditus in&longs;equitur paries. </s> |
| <s id="N40337B">Hic illud præter <lb/>mi&longs;i&longs;&longs;<gap/> nolim: quod cum ad fundamenta complenda/ tum ad to <lb/>tos parietes ab&longs;oluendos pertineat: Nam ua&longs;tis quidem in ædifi <lb/>ciis / ubi cra&longs;&longs;ior futura <expan abbr="murorũ">murorum</expan> moles e&longs;t ab ip&longs;is <expan abbr="fuudam&etilde;tis">fuudamentis</expan> me <lb/><expan abbr="diũ">dium</expan> p opus ad <expan abbr="&longs;ũmum">&longs;ummum</expan> u&longs;que relinquenda &longs;unt aperta extuaria &longs;pira <lb/>mentaque non penitus interrara: Vnde &longs;iquid uaporis concreti et <lb/>coacti &longs;ub tellure moueatur/ libere id ab&longs;que ulla &longs;tructuræ perni <lb/>cie profu&longs;e po&longs;&longs;it exalare. </s> | <s id="N40337B">Hic illud præter <lb/>mi&longs;i&longs;&longs;e nolim: quod cum ad fundamenta complenda / tum ad to<lb/>tos parietes ab&longs;oluendos pertineat: Nam ua&longs;tis quidem in ædifi<lb/>ciis / ubi cra&longs;&longs;ior futura <expan abbr="murorũ">murorum</expan> moles e&longs;t ab ip&longs;is <expan abbr="fuudam&etilde;tis">fundamentis</expan> me <lb/><expan abbr="diũ">dium</expan> p opus ad <expan abbr="&longs;ũmum">&longs;ummum</expan> u&longs;que relinquenda &longs;unt aperta extuaria &longs;pira <lb/>mentaque non penitus interrara: Vnde &longs;iquid uaporis concreti et <lb/>coacti &longs;ub tellure moueatur / libere id ab&longs;que ulla &longs;tructuræ perni<lb/>cie profu&longs;e po&longs;&longs;it exalare. </s> |
| <s id="N40339D">Veteres huiu&longs;modi non nullis in locis <lb/>cum i&longs;tius ip&longs;ius rei gratia/ tum et <expan abbr="cõmoditatis">commoditatis</expan>: quo in <expan abbr="&longs;ũmum">&longs;ummum</expan> <lb/>opus a&longs;cen&longs;us pateat: tum et forta&longs;&longs;is impen&longs;æ minuendæ cau&longs;a <lb/>&longs;calam cocleam intimum perducebant. </s> | <s id="N40339D">Veteres huiu&longs;modi non nullis in locis <lb/>cum i&longs;tius ip&longs;ius rei gratia/ tum et <expan abbr="cõmoditatis">commoditatis</expan>: quo in <expan abbr="&longs;ũmum">&longs;ummum</expan> <lb/>opus a&longs;cen&longs;us pateat: tum et forta&longs;&longs;is impen&longs;æ minuendæ cau&longs;a <lb/>&longs;calam cocleam intimum perducebant. </s> |
| <s id="N4033AE">Ad rem redeo. </s> | <s id="N4033AE">Ad rem redeo. </s> |
| <s id="N4033B1">Inter pe <lb/>damentum atque expeditum parietem hoc intere&longs;t: quod id lateribus <pb xlink:href="004/01/079.jpg"/>fo&longs;&longs;æ coadiutum con&longs;tare &longs;ola pote&longs;t infarctura: hic alter pleri&longs;que<lb/>componitur/ uti mox referam partibus. </s> | <s id="N4033B1">Inter pe <lb/>damentum atque expeditum parietem hoc intere&longs;t: quod id lateribus <pb xlink:href="004/01/079.jpg"/>fo&longs;&longs;æ coadiutum con&longs;tare &longs;ola pote&longs;t infarctura: hic alter pleri&longs;que<lb/>componitur/ uti mox referam partibus. </s> |
| <s id="N4033BC">In pariete primariæ in <lb/>&longs;unt partes: ima quæ ilico &longs;upra fundamenti infarcturam &longs;urgit: <lb/>hanc &longs;i ita licet appellabimus podium &longs;ugge&longs;tum ue: Media quæ <lb/>parietem <expan abbr="circũambit">circunambit</expan> atque amplectitur: hanc procintum dicunt. <lb/></s> | <s id="N4033BC">In pariete primariæ in <lb/>&longs;unt partes: ima quæ ilico &longs;upra fundamenti infarcturam &longs;urgit: <lb/>hanc &longs;i ita licet appellabimus podium &longs;ugge&longs;tum ue: Media quæ <lb/>parietem <expan abbr="circũambit">circumambit</expan> atque amplectitur: hanc procintum dicunt. <lb/></s> |
| <s id="N4033CA">Suprema hoc e&longs;t pars ea quæ ultimum parietis illaqueamentum <lb/>habeat: hanc demum coronam nuncupant. </s> | <s id="N4033CA">Suprema hoc e&longs;t pars ea quæ ultimum parietis illaqueamentum <lb/>habeat: hanc demum coronam nuncupant. </s> |
| <s id="N4033CF">Sunt et inter prima <lb/>rias parietum partes uel in primis præcipue anguli et in&longs;ertæ con <lb/>ceptæque &longs;eu pilæ/&longs;eu columnæ/&longs;eu quiduis i&longs;tiu&longs;modi: quod qui <lb/>dem &longs;ub&longs;tinendis trabeationibus arcubu&longs;o, tectorum illic colum <lb/>narum &longs;unt loco: quæ omnia appellatione <expan abbr="o&longs;iīum">o&longs;iinum</expan> ueniunt. </s> | <s id="N4033CF">Sunt et inter prima<lb/>rias parietum partes uel in primis præcipue anguli et in&longs;ertæ con <lb/>ceptæque &longs;eu pilæ / &longs;eu columnæ / &longs;eu quiduis i&longs;tiu&longs;modi: quod qui <lb/>dem &longs;ub&longs;tinendis trabeationibus arcubu&longs;o, tectorum illic colum<lb/>narum &longs;unt loco: quæ omnia appellatione <expan abbr="o&longs;iīum">o&longs;&longs;inum</expan> ueniunt. </s> |
| <s id="N4033DE">Sunt <lb/>et apertionum &longs;tantia hinc atque hinc labra: quæ angulorum <expan abbr="colũ">colum</expan> <lb/>narumque in&longs;imul naturam &longs;apiunt. </s> | <s id="N4033DE">Sunt <lb/>et apertionum &longs;tantia hinc atque hinc labra: quæ angulorum <expan abbr="colũ">colum</expan> <lb/>narumque in&longs;imul naturam &longs;apiunt. </s> |
| <s id="N4033E9">Præterea et apertionum tec <lb/>tum hoc e&longs;t &longs;uperliminare/&longs;iue recto &longs;it po&longs;itum trabe: &longs;iue arcu <lb/>ducto ip&longs;a/ inter o&longs;&longs;a computabitur: Nam e&longs;&longs;e arcum quidem <lb/>non aliud dicam/&quml; deflexam trabem: et trabem quid aliud q in <lb/>tran&longs;uer&longs;um po&longs;itam columnam: Quæ autem inter has primari <lb/>as partes intercurrunt atque extenduntur / recte complementa nun <lb/>cupabuntur. </s> | <s id="N4033E9">Præterea et apertionum tec<lb/>tum hoc e&longs;t &longs;uperliminare / &longs;iue recto &longs;it po&longs;itum trabe: &longs;iue arcu <lb/>ducto ip&longs;a/ inter o&longs;&longs;a computabitur: Nam e&longs;&longs;e arcum quidem <lb/>non aliud dicam/&quml; deflexam trabem: et trabem quid aliud quod in <lb/>tran&longs;uer&longs;um po&longs;itam columnam: Quæ autem inter has primari<lb/>as partes intercurrunt atque extenduntur / recte complementa nun<lb/>cupabuntur. </s> |
| <s id="N4033F8">Vniuer&longs;o etiam in pariete aliquid e&longs;&longs;e quod ip&longs;um <lb/>cunctis / quas hic recen&longs;uimus / partibus conueniat: hoc e&longs;t media <lb/>muri infarcinatio: et gemini hinc atque hinc &longs;eu coria nuncupes: <lb/>&longs;eu cortices: quorum alter extrin&longs;ecos uentos &longs;olemque excipiat: <lb/>alter inte&longs;tinam areæ umbram foueat. </s> | <s id="N4033F8">Vniuer&longs;o etiam in pariete aliquid e&longs;&longs;e quod ip&longs;um <lb/>cunctis / quas hic recen&longs;uimus / partibus conueniat: hoc e&longs;t media <lb/>muri infarcinatio: et gemini hinc atque hinc &longs;eu coria nuncupes: <lb/>&longs;eu cortices: quorum alter extrin&longs;ecos uentos &longs;olemque excipiat: <lb/>alter inte&longs;tinam areæ umbram foueat. </s> |
| <s id="N403403">Sed corticis <expan abbr="infarcinam&etilde;">infarcinamen</expan> <lb/><expan abbr="torũque">torunque</expan> inter &longs;e ratio pro &longs;tructuræ uarietate uaria e&longs;t. </s> | <s id="N403403">Sed corticis <expan abbr="infarcinam&etilde;">infarcinamen</expan> <lb/><expan abbr="torũque">torunque</expan> inter &longs;e ratio pro &longs;tructuræ uarietate uaria e&longs;t. </s> |
| <s id="N40340F">Structuræ <lb/>genera &longs;unt hæc: ordinarium: <expan abbr="rheticulatũ">rheticulatum</expan>: incertum. </s> | <s id="N40340F">Structuræ <lb/>genera &longs;unt hæc: ordinarium: <expan abbr="rheticulatũ">rheticulatum</expan>: incertum. </s> |
| <s id="N403418">Et hic illud <lb/>Varronis <expan abbr="nõnihil">nonnihil</expan> faciet ad rem: quod refert tu&longs;culanos quidem <lb/>&longs;eptos ad uillas ducere &longs;tructura ex lapide. </s> | <s id="N403418">Et hic illud <lb/>Varronis <expan abbr="nõnihil">nonnihil</expan> faciet ad rem: quod refert tu&longs;culanos quidem <lb/>&longs;eptos ad uillas ducere &longs;tructura ex lapide. </s> |
| <s id="N403423">In agro uero gallico <lb/>ex coctilibus lateribus: In &longs;abinis crudo: per hi&longs;panias terra ex <lb/>lapillis compo&longs;ita ædificare. </s> | <s id="N403423">In agro uero gallico <lb/>ex coctilibus lateribus: In &longs;abinis crudo: per hi&longs;panias terra ex <lb/>lapillis compo&longs;ita ædificare. </s> |
| <s id="N40342A">Sed de his po&longs;tea. </s> | <s id="N40342A">Sed de his po&longs;tea. </s> |
| <s id="N40342D">Ordinaria ea &longs;truc <lb/>tura e&longs;t in qua lapides quadrati/&longs;eu iu&longs;ti/&longs;eu potius prægrandes <lb/><expan abbr="coaugum&etilde;tanrur">coaugumentanrur</expan>: ita ut &longs;int &longs;uis lineis ordine ad regulam <expan abbr="libellã">libellam</expan> <lb/>et <expan abbr="perpendiculũ">perpendiculum</expan> po&longs;iti: Qua &longs;tructura nulla e&longs;t firmior / nulla <expan abbr="cõ">com</expan> <lb/>&longs;tantior. </s> | <s id="N40342D">Ordinaria ea &longs;truc<lb/>tura e&longs;t in qua lapides quadrati / &longs;eu iu&longs;ti / &longs;eu potius prægrandes <lb/><expan abbr="coaugum&etilde;tanrur">coaugumentantur</expan>: ita ut &longs;int &longs;uis lineis ordine ad regulam <expan abbr="libellã">libellam</expan> <lb/>et <expan abbr="perpendiculũ">perpendiculum</expan> po&longs;iti: Qua &longs;tructura nulla e&longs;t firmior / nulla <expan abbr="cõ">con</expan><lb/>&longs;tantior. </s> |
| <s id="N403447">Rheticulata ea e&longs;t in qua lapides quadrati &longs;eu iu&longs;ti &longs;eu <lb/>potius minuti <expan abbr="ponũtur">ponuntur</expan> <expan abbr="nõ">non</expan> iacentes in latus/&longs;ed in <expan abbr="angulũ">angulum</expan> &longs;tantes <pb xlink:href="004/01/080.jpg"/>fronte ad regulam et ppendiculum expo&longs;ita. </s> | <s id="N403447">Rheticulata ea e&longs;t in qua lapides quadrati &longs;eu iu&longs;ti &longs;eu <lb/>potius minuti <expan abbr="ponũtur">ponuntur</expan> <expan abbr="nõ">non</expan> iacentes in latus / &longs;ed in <expan abbr="angulũ">angulum</expan> &longs;tantes <pb xlink:href="004/01/080.jpg"/>fronte ad regulam et perpendiculum expo&longs;ita. </s> |
| <s id="N40345C">Incerta ea e&longs;t in qua <lb/>lapis incertus ita in&longs;eritur / ut quodque latus quoad p eius lineas li <lb/>cuerit <expan abbr="cõtigui">contigui</expan> lapidis lateribus hæreat ad <expan abbr="ungu&etilde;">unguem</expan>. </s> | <s id="N40345C">Incerta ea e&longs;t in qua <lb/>lapis incertus ita in&longs;eritur / ut quodque latus quoad per eius lineas li<lb/>cuerit <expan abbr="cõtigui">contigui</expan> lapidis lateribus hæreat ad <expan abbr="ungu&etilde;">unguem</expan>. </s> |
| <s id="N40346B">Huiu&longs;modi la <lb/><expan abbr="pidũ">pidum</expan> adiunctionibus in &longs;ilicea <expan abbr="uiarũ">uiarum</expan> &longs;tructura utimur.</s> | <s id="N40346B">Huiu&longs;modi la <lb/><expan abbr="pidũ">pidum</expan> adiunctionibus in &longs;ilicea <expan abbr="uiarũ">uiarum</expan> &longs;tructura utimur.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N403477" type="main"> | <p id="N403477" type="main"> |
| <s id="N403479">Cæterum his generibus uariis locis uarie utemur: Nam ad <expan abbr="podiũ">podium</expan> <lb/><expan abbr="cru&longs;tã">cru&longs;tam</expan> <expan abbr="nõ">non</expan> ni&longs;i quadrato ponemus lapide <expan abbr="prægrãdi">prægrandi</expan> præduro. </s> | <s id="N403479">Cæterum his generibus uariis locis uarie utemur: Nam ad <expan abbr="podiũ">podium</expan> <lb/><expan abbr="cru&longs;tã">cru&longs;tam</expan> <expan abbr="nõ">non</expan> ni&longs;i quadrato ponemus lapide <expan abbr="prægrãdi">prægrandi</expan> præduro. </s> |
| <s id="N40348D">quod &longs;i <lb/><expan abbr="&longs;tructurã">&longs;tructuram</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;&longs;e / uti diximus quoad eius fieri po&longs;&longs;it/ <expan abbr="integrã">integram</expan> <lb/>et <expan abbr="&longs;olidi&longs;&longs;imã">&longs;olidi&longs;&longs;imam</expan> oportet: Et toto ip&longs;o in muro <expan abbr="nu&longs;quã">nu&longs;quam</expan> e&longs;t &longs;oliditate <lb/>firmitateque opus maiore <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> i&longs;tic: Quid <expan abbr="ī">im</expan> unico &longs;i queas lapide: aut <lb/>certe numero <expan abbr="lapidũ">lapidum</expan> firmabis eo: qui ad unius <expan abbr="integritat&etilde;">integritatem</expan> perpe <lb/><expan abbr="tuitat&etilde;que">tuitatenque</expan> &longs;it <expan abbr="per&qtilde;">perquae</expan> proximus. </s> | <s id="N40348D">quod &longs;i <lb/><expan abbr="&longs;tructurã">&longs;tructuram</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;&longs;e / uti diximus quoad eius fieri po&longs;&longs;it / <expan abbr="integrã">integram</expan> <lb/>et <expan abbr="&longs;olidi&longs;&longs;imã">&longs;olidi&longs;&longs;imam</expan> oportet: Et toto ip&longs;o in muro <expan abbr="nu&longs;quã">nu&longs;quam</expan> e&longs;t &longs;oliditate <lb/>firmitateque opus maiore <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> i&longs;tic: Quid <expan abbr="ī">in</expan> unico &longs;i queas lapide: aut <lb/>certe numero <expan abbr="lapidũ">lapidum</expan> firmabis eo: qui ad unius <expan abbr="integritat&etilde;">integritatem</expan> perpe<lb/><expan abbr="tuitat&etilde;que">tuitatenque</expan> &longs;it <expan abbr="per&qtilde;">per quae</expan> proximus. </s> |
| <s id="N4034C4">Prægrandis <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> quo <expan abbr="argum&etilde;to">argumento</expan> la <lb/>pis <expan abbr="tracte&ttilde;">tractetur</expan> atque admoueatur: <expan abbr="quãdo">quando</expan> id genus uel maxime ad orna <lb/><expan abbr="mentũ">mentum</expan> &longs;pectat: &longs;uo dicemus loco: Atqui ducito / inquit Cato/ ex <lb/>firmo lapide et calce uti &longs;upra <expan abbr="terrã">terram</expan> opus extet pedes: <expan abbr="reliquã">reliquam</expan> ue <lb/>ro parietis partem / uel <expan abbr="etiã">etiam</expan> crudo &longs;i libeat latere fieri non uetant. <lb/></s> | <s id="N4034C4">Prægrandis <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> quo <expan abbr="argum&etilde;to">argumento</expan> la <lb/>pis <expan abbr="tracte&ttilde;">tractetur</expan> atque admoueatur: <expan abbr="quãdo">quando</expan> id genus uel maxime ad orna <lb/><expan abbr="mentũ">mentum</expan> &longs;pectat: &longs;uo dicemus loco: Atqui ducito / inquit Cato/ ex <lb/>firmo lapide et calce uti &longs;upra <expan abbr="terrã">terram</expan> opus extet pedes: <expan abbr="reliquã">reliquam</expan> ue <lb/>ro parietis partem / uel <expan abbr="etiã">etiam</expan> crudo &longs;i libeat latere fieri non uetant. <lb/></s> |
| <s id="N4034EF">Hunc ea ratione hic <expan abbr="motũ">motum</expan> in promptu e&longs;t: quod guttis <expan abbr="&longs;tillantiũ">&longs;tillantium</expan> ex <lb/>tectis <expan abbr="imbriũ">imbrium</expan> ea parietis pars <expan abbr="abrodi&ttilde;">abroditur</expan>. </s> | <s id="N4034EF">Hunc ea ratione hic <expan abbr="motũ">motum</expan> in promptu e&longs;t: quod guttis <expan abbr="&longs;tillantiũ">&longs;tillantium</expan> ex <lb/>tectis <expan abbr="imbriũ">imbrium</expan> ea parietis pars <expan abbr="abrodi&ttilde;">abroditur</expan>. </s> |
| <s id="N403504">Sed nos <expan abbr="cũ">cum</expan> <expan abbr="ueterũ">ueterum</expan> ædificia <lb/>repetimus intuemurque/ <expan abbr="cũ">cum</expan> alibi pa&longs;&longs;im has recte <expan abbr="conditorũ">conditorum</expan> ædifi <lb/><expan abbr="ciorũ">ciorum</expan> partes præduro e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;titutas lapide: tum et apud eas gen <lb/>tes / ubi <expan abbr="pluuiarũ">pluuiarum</expan> iniuriam <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="uerean&ttilde;">uereantur</expan>: &longs;ui&longs;&longs;e qui ad <expan abbr="pyramid&etilde;">pyramidem</expan> ro <lb/>tam &longs;ub&longs;trauerint ba&longs;im apud <expan abbr="ægyptũ">ægyptum</expan> nigro lapide præduro: fit <lb/>ut rem latius interpreter: Nam ueluti in ferro ære ac cæteris eiu&longs; <lb/>modi/&longs;i iterato atque iterato <expan abbr="incõtrarias">incontrarias</expan> partes <expan abbr="inflectan&ttilde;">inflectantur</expan> <expan abbr="fati&longs;cũt">fati&longs;cunt</expan>: <lb/>et po&longs;tremo la&longs;&longs;ata <expan abbr="rũpuntur">rumpuntur</expan>: Ita et corpora alternis <expan abbr="offen&longs;iõibus">offen&longs;ionibus</expan> <lb/>lace&longs;&longs;ita maxime <expan abbr="uitian&ttilde;">uitiantur</expan> atque <expan abbr="corrũpun&ttilde;">corrumpuntur</expan>. </s> | <s id="N403504">Sed nos <expan abbr="cũ">cum</expan> <expan abbr="ueterũ">ueterum</expan> ædificia <lb/>repetimus intuemurque/ <expan abbr="cũ">cum</expan> alibi pa&longs;&longs;im has recte <expan abbr="conditorũ">conditorum</expan> ædifi <lb/><expan abbr="ciorũ">ciorum</expan> partes præduro e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;titutas lapide: tum et apud eas gen <lb/>tes / ubi <expan abbr="pluuiarũ">pluuiarum</expan> iniuriam <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="uerean&ttilde;">uereantur</expan>: &longs;ui&longs;&longs;e qui ad <expan abbr="pyramid&etilde;">pyramidem</expan> ro <lb/>tam &longs;ub&longs;trauerint ba&longs;im apud <expan abbr="ægyptũ">ægyptum</expan> nigro lapide præduro: fit <lb/>ut rem latius interpreter: Nam ueluti in ferro ære ac cæteris eiu&longs; <lb/>modi/&longs;i iterato atque iterato <expan abbr="incõtrarias">incontrarias</expan> partes <expan abbr="inflectan&ttilde;">inflectantur</expan> <expan abbr="fati&longs;cũt">fati&longs;cunt</expan>: <lb/>et po&longs;tremo la&longs;&longs;ata <expan abbr="rũpuntur">rumpuntur</expan>: Ita et corpora alternis <expan abbr="offen&longs;iõibus">offen&longs;ionibus</expan> <lb/>lace&longs;&longs;ita maxime <expan abbr="uitian&ttilde;">uitiantur</expan> atque <expan abbr="corrũpun&ttilde;">corrumpuntur</expan>. </s> |
| <s id="N40355A"><expan abbr="Quã">Quam</expan> <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> ip&longs;am aduerti <lb/>ex <expan abbr="põtibus">pontibus</expan> præ&longs;ertim ligneis: Nam quæ partes <expan abbr="temporũ">temporum</expan> uici&longs;&longs;itu <lb/>dinibus modo &longs;iccæ &longs;olis radio et <expan abbr="uentorũ">uentorum</expan> afflatu: modo <expan abbr="mad&etilde;tes">madentes</expan> <lb/>nocturnis aquæ <expan abbr="uaporatõibus">uaporatonibus</expan> <expan abbr="&longs;ũt">&longs;unt</expan>: eas <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> oci&longs;&longs;ime reddi exe&longs;as <lb/>atque penitus cario&longs;as uidemus. </s> | <s id="N40355A"><expan abbr="Quã">Quam</expan> <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> ip&longs;am aduerti <lb/>ex <expan abbr="põtibus">pontibus</expan> præ&longs;ertim ligneis: Nam quæ partes <expan abbr="temporũ">temporum</expan> uici&longs;&longs;itu <lb/>dinibus modo &longs;iccæ &longs;olis radio et <expan abbr="uentorũ">uentorum</expan> afflatu: modo <expan abbr="mad&etilde;tes">madentes</expan> <lb/>nocturnis aquæ <expan abbr="uaporatõibus">uaporatonibus</expan> <expan abbr="&longs;ũt">&longs;unt</expan>: eas <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> oci&longs;&longs;ime reddi exe&longs;as <lb/>atque penitus cario&longs;as uidemus. </s> |
| <s id="N403588">Ip&longs;um <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> licet uidere ex <expan abbr="murorũ">murorum</expan> <lb/>partibus his quæ imæ propter <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> extent: Nam alternis <expan abbr="humorũ">humorum</expan> <lb/>et pulueris <expan abbr="cõtaminatiõibus">contaminationibus</expan> <expan abbr="cõmaceran&ttilde;">commacerantur</expan> atque <expan abbr="abrodũ&ttilde;">abroduntur</expan>. </s> | <s id="N403588">Ip&longs;um <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> licet uidere ex <expan abbr="murorũ">murorum</expan> <lb/>partibus his quæ imæ propter <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> extent: Nam alternis <expan abbr="humorũ">humorum</expan> <lb/>et pulueris <expan abbr="cõtaminatiõibus">contaminationibus</expan> <expan abbr="cõmaceran&ttilde;">commacerantur</expan> atque <expan abbr="abrodũ&ttilde;">abroduntur</expan>. </s> |
| <s id="N4035AB">Qua de re <lb/>ip&longs;e &longs;ic &longs;tatuo totius ædificii podium / duro et firmi&longs;&longs;imo et præ <lb/>grandi lapide a&longs;truendum: quo crebris <expan abbr="contrariorũ">contrariorum</expan> offen&longs;ionibus <lb/>tuti&longs;&longs;imum per&longs;eueret: Et duri&longs;&longs;imi quales &longs;int lapides/&longs;at libro <pb xlink:href="004/01/081.jpg"/>&longs;ecun lo recen&longs;uimus.</s> | <s id="N4035AB">Qua de re <lb/>ip&longs;e &longs;ic &longs;tatuo totius ædificii podium / duro et firmi&longs;&longs;imo et præ <lb/>grandi lapide a&longs;truendum: quo crebris <expan abbr="contrariorũ">contrariorum</expan> offen&longs;ionibus <lb/>tuti&longs;&longs;imum per&longs;eueret: Et duri&longs;&longs;imi quales &longs;int lapides / &longs;it libro <pb xlink:href="004/01/081.jpg"/>&longs;ecunlo recen&longs;uimus.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N4035BC" type="main"> | <p id="N4035BC" type="main"> |
| <s id="N4035BE">Verum lapides ip&longs;i cum i&longs;tic/ tum et alibi permaxime intere&longs;t <lb/>quo ponantur contextu atque connexu in opere: Nam ueluti ligno <lb/>ita et lapidi in&longs;unt <expan abbr="cũ">cum</expan> uenæ/tum et nodi/ tum et partes aliæ aliis <lb/><gap/>becilliores: Quin et pandi marmora et contorqueri in promptu <lb/>e&longs;t. </s> | <s id="N4035BE">Verum lapides ip&longs;i cum i&longs;tic/ tum et alibi permaxime intere&longs;t <lb/>quo ponantur contextu atque connexu in opere: Nam ueluti ligno <lb/>ita et lapidi in&longs;unt <expan abbr="cũ">cum</expan> uenæ / tum et nodi / tum et partes aliæ aliis <lb/>imbecilliores: Quin et pandi marmora et contorqueri in promptu <lb/>e&longs;t. </s> |
| <s id="N4035CE">Habentur in lapidibus apo&longs;temata et collectiones putris ma <lb/>teriæ: quæ <expan abbr="t&etilde;poribus">temporibus</expan> intume&longs;cit aeris inhau&longs;ti / uti puto / humecta<lb/>tione imbibita: ex quo grauiores pu&longs;tulæ et collaceratione colum <lb/><expan abbr="narũ">narum</expan> atque trabium <expan abbr="&longs;equũtur">&longs;equuntur</expan>. </s> | <s id="N4035CE">Habentur in lapidibus apo&longs;temata et collectiones putris ma <lb/>teriæ: quæ <expan abbr="t&etilde;poribus">temporibus</expan> intume&longs;cit aeris inhau&longs;ti / uti puto / humecta<lb/>tione imbibita: ex quo grauiores pu&longs;tulæ et collaceratione colum <lb/><expan abbr="narũ">narum</expan> atque trabium <expan abbr="&longs;equũtur">&longs;equuntur</expan>. </s> |
| <s id="N4035E2">Quare præterea / quæ de lapide &longs;uo <lb/>loco &longs;uperius tran&longs;egimus: no&longs;&longs;e oportet lapidem creari a natura <lb/>uti uidemus <expan abbr="procũbentem / materia">procumbentem / materia</expan> uti <expan abbr="interpretantur / liqu&etilde;te">interpretantur / liquente</expan> et <lb/>fluxibili: quæ cum &longs;en&longs;im concreuerit et obduruerit: ip&longs;a ma&longs;&longs;a <lb/>primas &longs;uarum partium figuras a&longs;&longs;eruata: Hinc e&longs;t quod in co infi <lb/>mæ partis corpu&longs;culis / ut puta grauioribus con&longs;tat <expan abbr="maiu&longs;culis/&qtilde;">maiu&longs;culis / quae</expan> <lb/>&longs;upremæ: et <expan abbr="intercurrũt">intercurrunt</expan> uenæ: prout materia materiæ &longs;uperinfu&longs;a <lb/>et obducta cohæ&longs;it. </s> | <s id="N4035E2">Quare præterea / quæ de lapide &longs;uo <lb/>loco &longs;uperius tran&longs;egimus: no&longs;&longs;e oportet lapidem creari a natura <lb/>uti uidemus <expan abbr="procũbentem / materia">procumbentem / materia</expan> uti <expan abbr="interpretantur / liqu&etilde;te">interpretantur / liquente</expan> et <lb/>fluxibili: quæ cum &longs;en&longs;im concreuerit et obduruerit: ip&longs;a ma&longs;&longs;a <lb/>primas &longs;uarum partium figuras a&longs;&longs;eruata: Hinc e&longs;t quod in eo infi<lb/>mæ partis corpu&longs;culis / ut puta grauioribus con&longs;tat <expan abbr="maiu&longs;culis/&qtilde;">maiu&longs;culis / quae</expan> <lb/>&longs;upremæ: et <expan abbr="intercurrũt">intercurrunt</expan> uenæ: prout materia materiæ &longs;uperinfu&longs;a <lb/>et obducta cohæ&longs;it. </s> |
| <s id="N403603">Ea ergo qua uenæ iniaceant/&longs;eu &longs;int illæ qui <lb/>dem primioris materiæ &longs;pumamenta / una cum &longs;upadductæ mate <lb/>riæ fecibus commixta: Seu quid aliud &longs;unt: quando has ip&longs;as &longs;ic <lb/>di&longs;pares couniri penitus natura non &longs;iuerit: fixilem nimirum e&longs;&longs;e <lb/>in lapidem con&longs;tat. </s> | <s id="N403603">Ea ergo qua uenæ iniaceant / &longs;eu &longs;int illæ qui <lb/>dem primioris materiæ &longs;pumamenta / una cum &longs;uperadductæ mate<lb/>riæ fecibus commixta: Seu quid aliud &longs;unt: quando has ip&longs;as &longs;ic <lb/>di&longs;pares couniri penitus natura non &longs;iuerit: fixilem nimirum e&longs;&longs;e <lb/>in lapidem con&longs;tat. </s> |
| <s id="N40360E">Præterea uti ex re ip&longs;a palam atq in promp <lb/>tu e&longs;t <expan abbr="tempe&longs;tatũ/">tempe&longs;tatun/</expan> ut ita loquar / contumelia nequid reconditiora <lb/>p&longs;truemur: <expan abbr="cõpacta">compacta</expan> et <expan abbr="cõcreta">concreta</expan> omnia corpora <expan abbr="conficiũtur / di&longs;&longs;ol">conficiuntur / di&longs;&longs;ol</expan> <lb/><expan abbr="uũtur">uuntur</expan>: Ita et in lapide quæ partes <expan abbr="t&etilde;pe&longs;tatibus">tempe&longs;tatibus</expan> pferendis obnoxiæ <lb/><expan abbr="extiterũt">extiterunt</expan>: maceratiores &longs;unt atque putribiliores. </s> | <s id="N40360E">Præterea uti ex re ip&longs;a palam atque in promp<lb/>tu e&longs;t <expan abbr="tempe&longs;tatũ/">tempe&longs;tatun/</expan> ut ita loquar / contumelia nequid reconditiora <lb/>p&longs;truemur: <expan abbr="cõpacta">compacta</expan> et <expan abbr="cõcreta">concreta</expan> omnia corpora <expan abbr="conficiũtur / di&longs;&longs;ol">conficiuntur / di&longs;&longs;ol</expan><lb/><expan abbr="uũtur">uuntur</expan>: Ita et in lapide quæ partes <expan abbr="t&etilde;pe&longs;tatibus">tempe&longs;tatibus</expan> perferendis obnoxiæ <lb/><expan abbr="extiterũt">extiterunt</expan>: maceratiores &longs;unt atque putribiliores. </s> |
| <s id="N403633">Quæ <expan abbr="cũ">cum</expan> ita &longs;int/ <lb/>ponendis lapidibus aduerti&longs;&longs;e iubent / his præ&longs;ertim partibus ædi <lb/>ficii: quas e&longs;&longs;e robu&longs;ti&longs;&longs;imas oportet: ut firmi&longs;&longs;imæ et minime de <lb/>ciduæ lapidum facies contra aduer&longs;arias rerum offen&longs;iones obiici <lb/><expan abbr="an&ttilde;">antur</expan>. </s> | <s id="N403633">Quæ <expan abbr="cũ">cum</expan> ita &longs;int/ <lb/>ponendis lapidibus aduerti&longs;&longs;e iubent / his præ&longs;ertim partibus ædi <lb/>ficii: quas e&longs;&longs;e robu&longs;ti&longs;&longs;imas oportet: ut firmi&longs;&longs;imæ et minime de <lb/>ciduæ lapidum facies contra aduer&longs;arias rerum offen&longs;iones obiici <lb/><expan abbr="an&ttilde;">antur</expan>. </s> |
| <s id="N403645">Ergo <expan abbr="nõ">non</expan> in latus uena &longs;tans <expan abbr="collocabi&ttilde;">collocabitur</expan>: nequid <expan abbr="decru&longs;te&ttilde;">decru&longs;tetur</expan> tem <lb/>pe&longs;tatibus: &longs;ed iacebit pro&longs;ternata: ut pre&longs;&longs;a mole <expan abbr="&longs;upincũbentiũ">&longs;upincumbentium</expan> <lb/><expan abbr="nu&longs;&qtilde;">nu&longs;quae</expan> pandat: Et interior quæ in fodina abdita fuerat facies <expan abbr="&longs;i&longs;te&ttilde;">&longs;i&longs;tetur</expan> <lb/>ut extet patula: Succo&longs;ior enim e&longs;t et ualidior. </s> | <s id="N403645">Ergo <expan abbr="nõ">non</expan> in latus uena &longs;tans <expan abbr="collocabi&ttilde;">collocabitur</expan>: ne quid <expan abbr="decru&longs;te&ttilde;">decru&longs;tetur</expan> tem<lb/>pe&longs;tatibus: &longs;ed iacebit pro&longs;ternata: ut pre&longs;&longs;a mole <expan abbr="&longs;upincũbentiũ">&longs;uperincumbentium</expan> <lb/><expan abbr="nu&longs;&qtilde;">nu&longs;quam</expan> pandat: Et interior quæ in fodina abdita fuerat facies <expan abbr="&longs;i&longs;te&ttilde;">&longs;i&longs;tetur</expan> <lb/>ut extet patula: Succo&longs;ior enim e&longs;t et ualidior. </s> |
| <s id="N403665">Verum nulla to <lb/>lerantior habebitur facies toto in ab&longs;ci&longs;&longs;o lapide: &quml; quæ ma&longs;&longs;am <lb/>ip&longs;am non per fodinæ tractum de&longs;ciuerit: Sed quæ tran&longs;uer&longs;am <lb/>iacentis ma&longs;&longs;æ proten&longs;ionem obtrunca it.</s> | <s id="N403665">Verum nulla to <lb/>lerantior habebitur facies toto in ab&longs;ci&longs;&longs;o lapide: &quml; quæ ma&longs;&longs;am <lb/>ip&longs;am non per fodinæ tractum de&longs;ciuerit: Sed quæ tran&longs;uer&longs;am <lb/>iacentis ma&longs;&longs;æ proten&longs;ionem obtrunca it.</s> |
| </p> | </p> |
| <pb xlink:href="004/01/082.jpg"/> | <pb xlink:href="004/01/082.jpg"/> |
| <p id="N403671" type="main"> | <p id="N403671" type="main"> |
| <s id="N403673">Anguli in&longs;uper totum per ædificium: quod eos quidem per <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ægre <lb/>gie ualidos e&longs;&longs;e oporteat/&longs;tructura <expan abbr="admodũ">admodum</expan> &longs;olida <expan abbr="firmãdi">firmandi</expan> &longs;unt. <lb/></s> | <s id="N403673">Anguli in&longs;uper totum per ædificium: quod eos quidem per <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ægre <lb/>gie ualidos e&longs;&longs;e oporteat/&longs;tructura <expan abbr="admodũ">admodum</expan> &longs;olida <expan abbr="firmãdi">firmandi</expan> &longs;unt. <lb/></s> |
| <s id="N403685"><expan abbr="Nãque">Nanque</expan> profecto &longs;i recte interpretor / angulus qui&longs;que totius ædificii <lb/>altera e&longs;t pars: <expan abbr="quãdo">quando</expan> unius <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="uitiũ">uitium</expan> anguli ab&longs;que <expan abbr="duorũ">duorum</expan> <expan abbr="laterũ">laterum</expan> <lb/>iactura <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;uccedat. </s> | <s id="N403685"><expan abbr="Nãque">Nanque</expan> profecto &longs;i recte interpretor / angulus qui&longs;que totius ædificii <lb/>altera e&longs;t pars: <expan abbr="quãdo">quando</expan> unius <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="uitiũ">uitium</expan> anguli ab&longs;que <expan abbr="duorũ">duorum</expan> <expan abbr="laterũ">laterum</expan> <lb/>iactura <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;uccedat. </s> |
| <s id="N4036A7">Qd &longs;i huc &longs;pectes: proculdubio <expan abbr="cõperies">comperies</expan> nul <lb/>la ferme ædificia coepi&longs;&longs;e dificere <expan abbr="aliũde/">aliunde/</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ab anguli alicuius in <lb/>firmitate. </s> | <s id="N4036A7">Quod &longs;i huc &longs;pectes: proculdubio <expan abbr="cõperies">comperies</expan> nul<lb/>la ferme ædificia coepi&longs;&longs;e deficere <expan abbr="aliũde/">aliunde/</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ab anguli alicuius in <lb/>firmitate. </s> |
| <s id="N4036BA">Recte <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> ueteres angulos a&longs;&longs;ueuere ponere cra&longs;&longs;iores <lb/>multo <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> parietes: et in <expan abbr="colũnatis">colunnatis</expan> porticibus ad angulos firmiora <lb/>adigere <expan abbr="alam&etilde;ta">alamenta</expan>. </s> | <s id="N4036BA">Recte <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> ueteres angulos a&longs;&longs;ueuere ponere cra&longs;&longs;iores <lb/>multo <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> parietes: et in <expan abbr="colũnatis">columnatis</expan> porticibus ad angulos firmiora <lb/>adigere <expan abbr="alam&etilde;ta">alamenta</expan>. </s> |
| <s id="N4036D1">Anguli igitur firmitas non eo <expan abbr="tantũ">tantum</expan> <expan abbr="de&longs;idera&ttilde;">de&longs;ideratur</expan>: <lb/>quo tectum ferat: e&longs;t enim id <expan abbr="colũnarum">colunnarum</expan> opus uel magis &quml; angu <lb/><expan abbr="lorũ">lorum</expan>: uerum et inprimis quo parietes in officio contineantur: ne a <lb/>ppendiculi rectitudine ullam in <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> <expan abbr="deflectan&ttilde;">deflectantur</expan>. </s> | <s id="N4036D1">Anguli igitur firmitas non eo <expan abbr="tantũ">tantum</expan> <expan abbr="de&longs;idera&ttilde;">de&longs;ideratur</expan>: <lb/>quo tectum ferat: e&longs;t enim id <expan abbr="colũnarum">columnarum</expan> opus uel magis &quml;uam angu<lb/><expan abbr="lorũ">lorum</expan>: uerum et inprimis quo parietes in officio contineantur: ne a<lb/>ppendiculi rectitudine ullam in <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> <expan abbr="deflectan&ttilde;">deflectantur</expan>. </s> |
| <s id="N4036F1">Ergo habebit is <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> lapides præduros / et <expan abbr="lõgitudine">longitudine</expan> prolixos: ut qua&longs;i brachia <lb/>et ulnæ per coniugatorum parietum proten&longs;ionem inuehantur. <lb/></s> | <s id="N4036F1">Ergo habebit is <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> lapides præduros / et <expan abbr="lõgitudine">longitudine</expan> prolixos: ut qua&longs;i brachia <lb/>et ulnæ per coniugatorum parietum proten&longs;ionem inuehantur. <lb/></s> |
| <s id="N403700">Eruntque lati pro parietis cra&longs;&longs;itudine lapides hi: ut nulla &longs;it opus <lb/>media infarcinatione.</s> | <s id="N403700">Eruntque lati pro parietis cra&longs;&longs;itudine lapides hi: ut nulla &longs;it opus <lb/>media infarcinatione.</s> |
| </p> | </p> |
| |
| <p id="N403719" type="main"> | <p id="N403719" type="main"> |
| <s id="N40371B">Complementi partes &longs;unt / quas uniuer&longs;o parieti <expan abbr="cõicare">conicare</expan> diximus <lb/>cortices et <expan abbr="infarcim&etilde;ta">infarcimenta</expan>. </s> | <s id="N40371B">Complementi partes &longs;unt / quas uniuer&longs;o parieti <expan abbr="cõicare">conicare</expan> diximus <lb/>cortices et <expan abbr="infarcim&etilde;ta">infarcimenta</expan>. </s> |
| <s id="N403728">Sed <expan abbr="corticũ">corticum</expan> alii extimi: alii e <expan abbr="regiõe">regione</expan> po&longs;iti <lb/>inte&longs;tini. </s> | <s id="N403728">Sed <expan abbr="corticũ">corticum</expan> alii extimi: alii e <expan abbr="regiõe">regione</expan> po&longs;iti <lb/>inte&longs;tini. </s> |
| <s id="N403735"><expan abbr="Extimũ">Extimum</expan> &longs;i lapide po&longs;ueris duriore <expan abbr="cõferet">conferet</expan>: id <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> ad <lb/>ædificii <expan abbr="phennitat&etilde;">phennitatem</expan> alioquin totis <expan abbr="cõplementis">complementis</expan>: opere quo libuerit <lb/>&longs;eu reticulato/&longs;eu incerto induxeris <expan abbr="nõ">non</expan> redarguam: modo infe&longs;tis <lb/>et acriter lace&longs;&longs;entibus/ &longs;eu &longs;olibus/&longs;eu <expan abbr="uentorũ">uentorum</expan> mole&longs;tiis/ &longs;eu <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> <lb/>ignibus aut pruinis <expan abbr="lapid&etilde;">lapidem</expan> obiicias eum / qui natura &longs;it ad <expan abbr="impetũ">impetum</expan> <lb/><expan abbr="mol&etilde;que">molenque</expan> atque iniuriam <expan abbr="tolerandã">tolerandam</expan> ualidi&longs;&longs;imus: Et præ&longs;ertim illic <lb/>ubi ex fi&longs;tulis <expan abbr="tectorũ">tectorum</expan> aut &longs;tillicidiis / maiores <expan abbr="cad&etilde;tes">cadentes</expan> imbres uen <lb/>to <expan abbr="illidan&ttilde;">illidantur</expan>: omnino <expan abbr="adhib&etilde;da">adhibenda</expan> robu&longs;ti&longs;&longs;una materia e&longs;t: <expan abbr="quãdo">quando</expan> id <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="ĩ">im</expan> uetu&longs;tis ædificiis pa&longs;&longs;im uidi&longs;&longs;e liceat <expan abbr="i&longs;tiu&longs;mõi">i&longs;tiu&longs;moni</expan> <expan abbr="a&longs;p&longs;ionũ">a&longs;p&longs;ionum</expan> <lb/>iniuria ip&longs;um marmor/ ut &longs;ic loquar / prefre&longs;um atque penitus exe <lb/>&longs;um e&longs;&longs;e: Tam et&longs;i plerique <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> periti architecti / quo huic iniuriæ <pb xlink:href="004/01/083.jpg"/>prouiderent: imbrem a tectis collectum a&longs;&longs;ueuere p impluuia in <lb/>cerclu&longs;um diducere atque di&longs;pellere. </s> | <s id="N403735"><expan abbr="Extimũ">Extimum</expan> &longs;i lapide po&longs;ueris duriore <expan abbr="cõferet">conferet</expan>: id <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> ad <lb/>ædificii <expan abbr="phennitat&etilde;">perhennitatem</expan> alioquin totis <expan abbr="cõplementis">complementis</expan>: opere quo libuerit <lb/>&longs;eu reticulato / &longs;eu incerto induxeris <expan abbr="nõ">non</expan> redarguam: modo infe&longs;tis <lb/>et acriter lace&longs;&longs;entibus / &longs;eu &longs;olibus / &longs;eu <expan abbr="uentorũ">uentorum</expan> mole&longs;tiis / &longs;eu <expan abbr="&etilde;t">et</expan> <lb/>ignibus aut pruinis <expan abbr="lapid&etilde;">lapidem</expan> obiicias eum / qui natura &longs;it ad <expan abbr="impetũ">impetum</expan> <lb/><expan abbr="mol&etilde;que">molenque</expan> atque iniuriam <expan abbr="tolerandã">tolerandam</expan> ualidi&longs;&longs;imus: Et præ&longs;ertim illic <lb/>ubi ex fi&longs;tulis <expan abbr="tectorũ">tectorum</expan> aut &longs;tillicidiis / maiores <expan abbr="cad&etilde;tes">cadentes</expan> imbres uen<lb/>to <expan abbr="illidan&ttilde;">illidantur</expan>: omnino <expan abbr="adhib&etilde;da">adhibenda</expan> robu&longs;ti&longs;&longs;ima materia e&longs;t: <expan abbr="quãdo">quando</expan> id <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="ĩ">im</expan> uetu&longs;tis ædificiis pa&longs;&longs;im uidi&longs;&longs;e liceat <expan abbr="i&longs;tiu&longs;mõi">i&longs;tiu&longs;modi</expan> <expan abbr="a&longs;p&longs;ionũ">a&longs;per&longs;ionum</expan> <lb/>iniuria ip&longs;um marmor / ut &longs;ic loquar / prefre&longs;um atque penitus exe <lb/>&longs;um e&longs;&longs;e: Tam et&longs;i plerique <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> periti architecti / quo huic iniuriæ <pb xlink:href="004/01/083.jpg"/>prouiderent: imbrem a tectis collectum a&longs;&longs;ueuere per impluuia in<lb/>terclu&longs;um diducere atque di&longs;pellere. </s> |
| <s id="N4037A7">Quid illud quod <expan abbr="annotarũt">annotarunt</expan> <lb/>maiores/ folia per annuos autumnos &longs;olere parte arboiis quæ ad <lb/>hau&longs;trum et meridiem &longs;pectent prius decidere. </s> | <s id="N4037A7">Quid illud quod <expan abbr="annotarũt">annotarunt</expan> <lb/>maiores / folia per annuos autumnos &longs;olere parte arboris quæ ad <lb/>hau&longs;trum et meridiem &longs;pectent prius decidere. </s> |
| <s id="N4037B2">Nos aduertimus <lb/>collap&longs;a uetu&longs;tate ædificia omnia coepi&longs;&longs;e ad hau&longs;trum deficere. <lb/></s> | <s id="N4037B2">Nos aduertimus <lb/>collap&longs;a uetu&longs;tate ædificia omnia coepi&longs;&longs;e ad hau&longs;trum deficere. <lb/></s> |
| <s id="N4037B8">Et cur id eueniat: forta&longs;&longs;is in cau&longs;a e&longs;t/ quod &longs;olis ardor et uis / dum <lb/>uirebat opus/ <expan abbr="ĩmaturæ">immaturæ</expan> &longs;uccos a&longs;&longs;ump&longs;it calcis. </s> | <s id="N4037B8">Et cur id eueniat: forta&longs;&longs;is in cau&longs;a e&longs;t/ quod &longs;olis ardor et uis / dum <lb/>uirebat opus/ <expan abbr="ĩmaturæ">immaturæ</expan> &longs;uccos a&longs;&longs;ump&longs;it calcis. </s> |
| <s id="N4037C1">Adde quod hau&longs;tri <lb/>nis flatibus iterum atque iterum humectatus atque &longs;ubinde &longs;olis <expan abbr="inc&etilde;">incem</expan> <lb/>&longs;ionibus inferuefactus paries <expan abbr="cõmaceratus">commaceratus</expan> imputruit. </s> | <s id="N4037C1">Adde quod hau&longs;tri<lb/>nis flatibus iterum atque iterum humectatus atque &longs;ubinde &longs;olis <expan abbr="inc&etilde;">incen</expan><lb/>&longs;ionibus inferuefactus paries <expan abbr="cõmaceratus">commaceratus</expan> imputruit. </s> |
| <s id="N4037D0">Ergo his et <lb/>huiu&longs;modi iniuriis apta et ualidi&longs;&longs;ima obiicieda materia e&longs;t.</s> | <s id="N4037D0">Ergo his et <lb/>huiu&longs;modi iniuriis apta et ualidi&longs;&longs;ima obiicieda materia e&longs;t.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N4037D5" type="main"> | <p id="N4037D5" type="main"> |
| <s id="N4037D7">Illud inprimis ob&longs;eruandum cen&longs;eo: ut coeptos ordines toto &longs;tru <lb/>cturæ ambitu coæquato et minime di&longs;pari ducas: nequid ad dex <lb/>tram prægrandi: ad &longs;ini&longs;tram uero minuto con&longs;tet lapide. </s> | <s id="N4037D7">Illud inprimis ob&longs;eruandum cen&longs;eo: ut coeptos ordines toto &longs;tru <lb/>cturæ ambitu coæquato et minime di&longs;pari ducas: nequid ad dex <lb/>tram prægrandi: ad &longs;ini&longs;tram uero minuto con&longs;tet lapide. </s> |
| <s id="N4037DE"><expan abbr="Nãquepre&longs;&longs;ari">Nanque<lb/>pre&longs;&longs;ari</expan> quidem aiunt &longs;tructuram noui&longs;&longs;imo pondere iniecto: et <lb/>calcem pre&longs;&longs;ione inter &longs;icci&longs;cendum de&longs;i&longs;tere: exquo per opus la <lb/>cerationes fieri nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s> | <s id="N4037DE"><expan abbr="Nãquepre&longs;&longs;ari">Namque <lb/>pre&longs;&longs;ari</expan> quidem aiunt &longs;tructuram noui&longs;&longs;imo pondere iniecto: et <lb/>calcem pre&longs;&longs;ione inter &longs;icci&longs;cendum de&longs;i&longs;tere: ex quo per opus la<lb/>cerationes fieri nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s> |
| <s id="N4037EA">At corcicem inte&longs;tinum una cum tota <lb/>&longs;ui parietis facie molliore ducas lapide non uetabo. </s> | <s id="N4037EA">At corcicem inte&longs;tinum una cum tota <lb/>&longs;ui parietis facie molliore ducas lapide non uetabo. </s> |
| <s id="N4037EF">Sed <expan abbr="quocũqueutare">quocunque<lb/>utare</expan> tam inte&longs;tino <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> extimo tollendus cortex e&longs;t: ut &longs;ict is <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>ad &longs;uam lineam atque <expan abbr="perpendiculũ">perpendiculum</expan> exten&longs;us et perfinitus: Sua erit <lb/>linea quæ ad areæ <expan abbr="circũ&longs;criptionem">circun&longs;criptionem</expan> coæquata ie&longs;pondeat: ita ut <lb/>&longs;it ea penitus omni parte &longs;ui <expan abbr="nu&longs;quã">nu&longs;quam</expan> tumida/ nu&longs;q incaua/ nu&longs;&quml; <lb/><expan abbr="undo&longs;a / nu&longs;quã">undo&longs;a / nu&longs;quam</expan> non directa et probe coaptata et perfinita. </s> | <s id="N4037EF">Sed <expan abbr="quocũqueutare">quocunque <lb/>utare</expan> tam inte&longs;tino <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> extimo tollendus cortex e&longs;t: ut &longs;iet is <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>ad &longs;uam lineam atque <expan abbr="perpendiculũ">perpendiculum</expan> exten&longs;us et perfinitus: Sua erit <lb/>linea quæ ad areæ <expan abbr="circũ&longs;criptionem">circum&longs;criptionem</expan> coæquata re&longs;pondeat: ita ut <lb/>&longs;it ea penitus omni parte &longs;ui <expan abbr="nu&longs;quã">nu&longs;quam</expan> tumida / nu&longs;quam incaua / nu&longs;quam̈ <lb/><expan abbr="undo&longs;a / nu&longs;quã">undo&longs;a / nu&longs;quam</expan> non directa et probe coaptata et perfinita. </s> |
| <s id="N403817">Inter <lb/><expan abbr="&longs;truendũ">&longs;truendum</expan> et dum murus uiret &longs;i primam induxeris <expan abbr="harenation&etilde;">harenationem</expan>: <lb/>fiet deinceps ut quam adegeris &longs;eu cru&longs;tam &longs;eu alb. </s> | <s id="N403817">Inter <lb/><expan abbr="&longs;truendũ">&longs;truendum</expan> et dum murus uiret &longs;i primam induxeris <expan abbr="harenation&etilde;">harenationem</expan>: <lb/>fiet deinceps ut quam adegeris &longs;eu cru&longs;tam &longs;eu albarium</s> |
| <s id="N403825">rium indele <lb/>bile opus præ&longs;tetur.</s> | <s id="N403825"> indele<lb/>bile opus præ&longs;tetur.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N40382A" type="main"> | <p id="N40382A" type="main"> |
| <s id="N40382C">Infar cinamentorum duo &longs;unt genera: Vnum quo inter cortices <lb/>ad uacuum quod ine&longs;t cementis conge&longs;tis opplent: Alterum quo <lb/>id lapide non ni&longs;i ordinario: &longs;ed ignobili potius inter&longs;truunt &quml; <lb/>oppleant. </s> | <s id="N40382C">Infar cinamentorum duo &longs;unt genera: Vnum quo inter cortices <lb/>ad uacuum quod ine&longs;t cementis conge&longs;tis opplent: Alterum quo <lb/>id lapide non ni&longs;i ordinario: &longs;ed ignobili potius inter&longs;truunt &quml; <lb/>oppleant. </s> |
| <s id="N403835">Vtrumque par&longs;imoniæ cau&longs;a inuentum apparet: Quan <lb/>do quiuis lapis minutus atque ignobilis huic murorum parti de <lb/>mandatur. </s> | <s id="N403835">Vtrumque par&longs;imoniæ cau&longs;a inuentum apparet: Quan <lb/>do quiuis lapis minutus atque ignobilis huic murorum parti de <lb/>mandatur. </s> |
| <s id="N40383C">Nam &longs;i dabitur ut prægrandis et quadrati lapi <lb/>dis copia &longs;uppeditet: quis aut minuto aut fractitio &longs;ponte ute <lb/>tur lapide <gap/> Atqui hac una in re a complementis o&longs;&longs;a ip <lb/>&longs;a differunt: Quod in his media inter cruitas in&longs;arciuntur / <pb xlink:href="004/01/084.jpg"/>fractitio et commutilato quocumque datur lapide / opere prope <lb/>conge&longs;titio et tumultario: In his alteris nulli aut <expan abbr="per&qtilde;">perquae</expan> modici im <lb/>mi&longs;centur lapides incerti: Sed tota totum id intimum ordinario <lb/>extexunt opere. </s> | <s id="N40383C">Nam &longs;i dabitur ut prægrandis et quadrati lapi <lb/>dis copia &longs;uppeditet: quis aut minuto aut fractitio &longs;ponte ute<lb/>tur lapide :< Atqui hac una in re a complementis o&longs;&longs;a ip<lb/>&longs;a differunt: Quod in his media inter cruitas in&longs;arciuntur / <pb xlink:href="004/01/084.jpg"/>fractitio et commutilato quocumque datur lapide / opere prope <lb/>conge&longs;titio et tumultario: In his alteris nulli aut <expan abbr="per&qtilde;">per quae</expan> modici im<lb/>mi&longs;centur lapides incerti: Sed tota totum id intimum ordinario <lb/>extexunt opere. </s> |
| <s id="N403855">Mallem ad æternitatem plenis ordinibus uniuer <lb/>&longs;um parietem quadrato lapide completum redderent: <expan abbr="Tam&etilde;">Tamen</expan> qua <lb/><expan abbr="licũque">licunque</expan> <expan abbr="uacuũ">uacuum</expan> id inter cortices lapide opplendum in&longs;titueris: quo <lb/>ad res patitur curato ut ductu coæquato librati ordines <expan abbr="cõnectan">connectan</expan> <lb/>tur. </s> | <s id="N403855">Mallem ad æternitatem plenis ordinibus uniuer<lb/>&longs;um parietem quadrato lapide completum redderent: <expan abbr="Tam&etilde;">Tamen</expan> qua<lb/><expan abbr="licũque">licumque</expan> <expan abbr="uacuũ">uacuum</expan> id inter cortices lapide opplendum in&longs;titueris: quo <lb/>ad res patitur curato ut ductu coæquato librati ordines <expan abbr="cõnectan">connectan</expan><lb/>tur. </s> |
| <s id="N40386F">Tum et officii quidem erit ab altero extimo ad alterum inte <lb/><expan abbr="&longs;tinũ">&longs;tinum</expan> corticem / aliquos non penitus interraros ordinarios lapides <lb/>mediam p parietis <expan abbr="cra&longs;&longs;itudin&etilde;">cra&longs;&longs;itudinem</expan> ad cortices ip&longs;os mutuo <expan abbr="cõnecten">connecten</expan> <lb/>dos traducere: quo infu&longs;a infarcinamenta &longs;pondas cru&longs;tarum non <lb/>protrudant. </s> | <s id="N40386F">Tum et officii quidem erit ab altero extimo ad alterum inte<lb/><expan abbr="&longs;tinũ">&longs;tinum</expan> corticem / aliquos non penitus interraros ordinarios lapides <lb/>mediam per parietis <expan abbr="cra&longs;&longs;itudin&etilde;">cra&longs;&longs;itudinem</expan> ad cortices ip&longs;os mutuo <expan abbr="cõnecten">connecten</expan> <lb/>dos traducere: quo infu&longs;a infarcinamenta &longs;pondas cru&longs;tarum non <lb/>protrudant. </s> |
| <s id="N403885"><expan abbr="Infarcinationũ">Infarcinationum</expan> ductus <expan abbr="ob&longs;eruarũt">ob&longs;eruarunt</expan> ueteres una perpe <lb/>tuaque refu&longs;ione attollere <expan abbr="nõ">non</expan> altiores <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ut in quinos quo&longs;que pedes or <lb/>dines &longs;upextenderent: quo ueluti neruis <expan abbr="illigam&etilde;ti&longs;que">illigamenti&longs;que</expan> &longs;tructura ar <lb/>ctata <expan abbr="cõcinctaque">concinctaque</expan> redderetur: quo etiam &longs;iquid totam p infarcinati <lb/>onem aliquo aut <expan abbr="fabrorũ">fabrorum</expan> uitio / aut ca&longs;u de&longs;idi&longs;&longs;e <expan abbr="cõperit">comperit</expan>: <expan abbr="nõ">non</expan> ilico <lb/>in &longs;e <expan abbr="reliquorũ">reliquorum</expan> <expan abbr="&longs;upurgentiũ">&longs;upurgentium</expan> pondus trahat: Sed habeant &longs;upiora <lb/>qua&longs;i innouatam ad con&longs;i&longs;tendum ba&longs;im. </s> | <s id="N403885"><expan abbr="Infarcinationũ">Infarcinationum</expan> ductus <expan abbr="ob&longs;eruarũt">ob&longs;eruarunt</expan> ueteres una perpe<lb/>tuaque refu&longs;ione attollere <expan abbr="nõ">non</expan> altiores <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ut in quinos quo&longs;que pedes or<lb/>dines &longs;uperextenderent: quo ueluti neruis <expan abbr="illigam&etilde;ti&longs;que">illigamenti&longs;que</expan> &longs;tructura ar<lb/>ctata <expan abbr="cõcinctaque">concinctaque</expan> redderetur: quo etiam &longs;iquid totam per infarcinati<lb/>onem aliquo aut <expan abbr="fabrorũ">fabrorum</expan> uitio / aut ca&longs;u de&longs;idi&longs;&longs;e <expan abbr="cõperit">comperit</expan>: <expan abbr="nõ">non</expan> ilico <lb/>in &longs;e <expan abbr="reliquorũ">reliquorum</expan> <expan abbr="&longs;upurgentiũ">&longs;uperurgentium</expan> pondus trahat: Sed habeant &longs;uperiora <lb/>qua&longs;i innouatam ad con&longs;i&longs;tendum ba&longs;im. </s> |
| <s id="N4038BF">Cæterum admonent/ <lb/>quod apud omnes ueteres probe ob&longs;eruatum uideo: nequid maio<lb/>ra inter farciendum &longs;axa inter&longs;erantur: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ut libræ pondus comple <lb/>ant: minutiora enim quæ &longs;unt/ facilius uniri atque ad nexuras adæ <lb/>quari <expan abbr="arbitrãtur">arbitrantur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> prægrandia. </s> | <s id="N4038BF">Cæterum admonent / <lb/>quod apud omnes ueteres probe ob&longs;eruatum uideo: ne quid maio<lb/>ra inter farciendum &longs;axa inter&longs;erantur: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ut libræ pondus comple<lb/>ant: minutiora enim quæ &longs;unt / facilius ueniri atque ad nexuras adæ<lb/>quari <expan abbr="arbitrãtur">arbitrantur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> prægrandia. </s> |
| <s id="N4038D6">Et faciat ad rem quod apud Plu <lb/>tarcum de Mino rege traditur: Nam is quidem cum plebem per <lb/>artes diuideret: &longs;ic cen&longs;ebat corpus omne quo magis minutas diui <lb/>&longs;um in partes &longs;it: eo facilius ad arbitrium tractari atque coæquari. <lb/></s> | <s id="N4038D6">Et faciat ad rem quod apud Plu <lb/>tarcum de Mino rege traditur: Nam is quidem cum plebem per <lb/>artes diuideret: &longs;ic cen&longs;ebat corpus omne quo magis minutas diui <lb/>&longs;um in partes &longs;it: eo facilius ad arbitrium tractari atque coæquari. <lb/></s> |
| <s id="N4038E0">Illud non negligendum puto: quod caua omnia comple&longs;&longs;e/ et ni <lb/>hil u&longs;piam interuacuum reliqui&longs;&longs;e oportet/ cum cæteras ob res/ <lb/>tum ob id ne i&longs;tuc animantia ingrediantur: quæ nidificatu et con <lb/>ge&longs;tis &longs;ordibus atque &longs;eminibus caprificos per murum excitent. <lb/></s> | <s id="N4038E0">Illud non negligendum puto: quod caua omnia comple&longs;&longs;e/ et ni <lb/>hil u&longs;piam interuacuum reliqui&longs;&longs;e oportet/ cum cæteras ob res/ <lb/>tum ob id ne i&longs;tuc animantia ingrediantur: quæ nidificatu et con <lb/>ge&longs;tis &longs;ordibus atque &longs;eminibus caprificos per murum excitent. <lb/></s> |
| <s id="N4038EA">Dictu incredibile quantas lapidum moles / et quas congeries com <lb/>motas una e&longs;&longs;e arboris radice uiderim. </s> | <s id="N4038EA">Dictu incredibile quantas lapidum moles / et quas congeries com <lb/>motas una e&longs;&longs;e arboris radice uiderim. </s> |
| <s id="N4038EF"><expan abbr="Illigãda">Illiganda</expan> <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> et <expan abbr="cõplenda">complenda</expan> <lb/>quæ con&longs;truas omnia diligenter &longs;unt.</s> | <s id="N4038EF"><expan abbr="Illigãda">Illiganda</expan> <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> et <expan abbr="cõplenda">complenda</expan> <lb/>quæ con&longs;truas omnia diligenter &longs;unt.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N4038FF" type="main"> | <p id="N4038FF" type="main"> |
| <s id="N403901">Inter procinctus aliqui præterea nexus lapidum maiorum indu <lb/><expan abbr="cũtur">cuntur</expan>: qui et cru&longs;tas exteriores cru&longs;tis interioribus: et o&longs;&longs;a etiam <pb xlink:href="004/01/085.jpg"/>offibus illaqueata reddant: quales hi &longs;unt/ quos in pedes quinos <lb/>inter&longs;erendos diximus. </s> | <s id="N403901">Inter procinctus aliqui præterea nexus lapidum maiorum indu<lb/><expan abbr="cũtur">cuntur</expan>: qui et cru&longs;tas exteriores cru&longs;tis interioribus: et o&longs;&longs;a etiam <pb xlink:href="004/01/085.jpg"/>ossibus illaqueata reddant: quales hi &longs;unt / quos in pedes quinos <lb/>inter&longs;erendos diximus. </s> |
| <s id="N40390F">Alii uero et hi <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> primarii procinctus <lb/>&longs;unt: qui angulorum <expan abbr="prehendendorũ/">prehendendorun/</expan> operi&longs;que detinendi gratia/ <lb/>per totam parietis longitudinem pducuntur: Sed hi po&longs;tremi ra <lb/>riores adhibentur: et unico in pariete <expan abbr="plus&qtilde;">plusquae</expan> binos aut <expan abbr="interdũ">interdum</expan> tris <lb/>me <expan abbr="nu&longs;quã">nu&longs;quam</expan> uidi&longs;&longs;e memini: <expan abbr="Eorũque">Eorunque</expan> &longs;itus &longs;ede&longs;que primaria e&longs;t: ut <lb/><expan abbr="&longs;ummũ">&longs;ummum</expan> parietis ueluti corona / immunem frequentioribus illis in <lb/>nexuris æqui inpedes quinos fiunt: Lapides &longs;i aderunt tenuiores <lb/>non dedecebit.</s> | <s id="N40390F">Alii uero et hi <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> primarii procinctus <lb/>&longs;unt: qui angulorum <expan abbr="prehendendorũ/">prehendendorum /</expan> operi&longs;que detinendi gratia / <lb/>per totam parietis longitudinem perducuntur: Sed hi po&longs;tremi ra<lb/>riores adhibentur: et unico in pariete <expan abbr="plus&qtilde;">plusquam</expan> binos aut <expan abbr="interdũ">interdum</expan> tris <lb/>me <expan abbr="nu&longs;quã">nu&longs;quam</expan> uidi&longs;&longs;e memini: <expan abbr="Eorũque">Eorumque</expan> &longs;itus &longs;ede&longs;que primaria e&longs;t: ut <lb/><expan abbr="&longs;ummũ">&longs;ummum</expan> parietis ueluti corona / immunem frequentioribus illis in <lb/>nexuris æqui inpedes quinos fiunt: Lapides &longs;i aderunt tenuiores <lb/>non dedecebit.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N40393B" type="main"> | <p id="N40393B" type="main"> |
| <s id="N40393D">In his uero alteris / quas coronas <expan abbr="nũcupamus">nuncupamus</expan>: quo et rariores illæ <lb/>quidem &longs;unt/ et plus habent negocii: eo robu&longs;tiores et cra&longs;&longs;iores <lb/>appo&longs;ui&longs;&longs;e lapides <expan abbr="cõuenit">conuenit</expan>. </s> | <s id="N40393D">In his uero alteris / quas coronas <expan abbr="nũcupamus">nuncupamus</expan>: quo et rariores illæ <lb/>quidem &longs;unt/ et plus habent negocii: eo robu&longs;tiores et cra&longs;&longs;iores <lb/>appo&longs;ui&longs;&longs;e lapides <expan abbr="cõuenit">conuenit</expan>. </s> |
| <s id="N40394C">In utri&longs;que &longs;uo in genere longi&longs;&longs;imi et <lb/>lati&longs;&longs;imi et firmi&longs;&longs;imi de&longs;iderantur. </s> | <s id="N40394C">In utri&longs;que &longs;uo in genere longi&longs;&longs;imi et <lb/>lati&longs;&longs;imi et firmi&longs;&longs;imi de&longs;iderantur. </s> |
| <s id="N403951">Sed ita <expan abbr="collocabũtur">collocabuntur</expan> mino<lb/>res illi: ut una cum cæteris parietis corticibus ad <expan abbr="perpendiculũ">perpendiculum</expan> et <lb/>regulam <expan abbr="cõueniant">conueniant</expan>. </s> | <s id="N403951">Sed ita <expan abbr="collocabũtur">collocabuntur</expan> mino<lb/>res illi: ut una cum cæteris parietis corticibus ad <expan abbr="perpendiculũ">perpendiculum</expan> et <lb/>regulam <expan abbr="cõueniant">conueniant</expan>. </s> |
| <s id="N403964">Hi uero alteri coronas imitati frontis proiec <lb/>tura prominebunt. </s> | <s id="N403964">Hi uero alteri coronas imitati frontis proiec <lb/>tura prominebunt. </s> |
| <s id="N403969"><expan abbr="Ponũturque">Ponunturque</expan> lapides i&longs;tiu&longs;modi prælongi et ad <lb/>modum lati ad libellam / et ordinibus bene <expan abbr="cõnectuntur">connectuntur</expan>: ut qua&longs;i <lb/>&longs;upaddito pauimento &longs;ubin&longs;tructa <expan abbr="operian&ttilde;">operiantur</expan>. </s> | <s id="N403969"><expan abbr="Ponũturque">Ponunturque</expan> lapides i&longs;tiu&longs;modi prælongi et ad <lb/>modum lati ad libellam / et ordinibus bene <expan abbr="cõnectuntur">connectuntur</expan>: ut qua&longs;i <lb/>&longs;uperaddito pauimento &longs;ubin&longs;tructa <expan abbr="operian&ttilde;">operiantur</expan>. </s> |
| <s id="N40397B">Lapidum i&longs;tic nexu <lb/>ra e&longs;t: <expan abbr="cũ">cum</expan> noui&longs;&longs;imus qui&longs;que nunc &longs;upin&longs;ternatur lapis: ita in iam <lb/>tum &longs;ub&longs;tratos <expan abbr="coagmenta&ttilde;">coagmentatur</expan> et <expan abbr="cõcinna&ttilde;">concinnatur</expan>: ut in <expan abbr="duorũ">duorum</expan> <expan abbr="&longs;ub&longs;titutorũ">&longs;ub&longs;titutorum</expan> <lb/><expan abbr="cõmi&longs;&longs;uram/æquata">commi&longs;&longs;uram/æquata</expan> et collibrata exten&longs;ione medius accumbat. <lb/></s> | <s id="N40397B">Lapidum i&longs;tic nexu<lb/>ra e&longs;t: <expan abbr="cũ">cum</expan> noui&longs;&longs;imus qui&longs;que nunc &longs;uperin&longs;ternatur lapis: ita in iam <lb/>tum &longs;ub&longs;tratos <expan abbr="coagmenta&ttilde;">coagmentatur</expan> et <expan abbr="cõcinna&ttilde;">concinnatur</expan>: ut in <expan abbr="duorũ">duorum</expan> <expan abbr="&longs;ub&longs;titutorũ">&longs;ub&longs;titutorum</expan> <lb/><expan abbr="cõmi&longs;&longs;uram/æquata">commi&longs;&longs;uram / æquata</expan> et collibrata exten&longs;ione medius accumbat. <lb/></s> |
| <s id="N40399C">Quæ <expan abbr="lapidũ">lapidum</expan> nexura uniuer&longs;a in &longs;tructura minime negligenda <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>&longs;it: cum e&longs;t eadem in procinctibus huiu&longs;modi maiorem in <expan abbr="modũ">modum</expan> <lb/><expan abbr="ob&longs;eruãda">ob&longs;eruanda</expan>. </s> | <s id="N40399C">Quæ <expan abbr="lapidũ">lapidum</expan> nexura uniuer&longs;a in &longs;tructura minime negligenda <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>&longs;it: cum e&longs;t eadem in procinctibus huiu&longs;modi maiorem in <expan abbr="modũ">modum</expan> <lb/><expan abbr="ob&longs;eruãda">ob&longs;eruanda</expan>. </s> |
| <s id="N4039B2">Aduerti reticulatis operibus ueteres a&longs;&longs;ueui&longs;&longs;e procin <lb/><expan abbr="ctũ">ctum</expan> inducere: ut <expan abbr="cõ&longs;taret">con&longs;taret</expan> ordinibus <expan abbr="laterculorũ">laterculorum</expan> quinque: aut nihilo <lb/>paucioribus tribus: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> e&longs;&longs;ent cum cæteri/ tum adminus ordo <lb/>unus lapide po&longs;itus <expan abbr="nõ">non</expan> cra&longs;&longs;iore <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cæteri illic iuncti: &longs;ed <expan abbr="lõgiore">longiore</expan> <lb/>atque latiore. </s> | <s id="N4039B2">Aduerti reticulatis operibus ueteres a&longs;&longs;ueui&longs;&longs;e procin <lb/><expan abbr="ctũ">ctum</expan> inducere: ut <expan abbr="cõ&longs;taret">con&longs;taret</expan> ordinibus <expan abbr="laterculorũ">laterculorum</expan> quinque: aut nihilo <lb/>paucioribus tribus: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> e&longs;&longs;ent cum cæteri/ tum adminus ordo <lb/>unus lapide po&longs;itus <expan abbr="nõ">non</expan> cra&longs;&longs;iore <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cæteri illic iuncti: &longs;ed <expan abbr="lõgiore">longiore</expan> <lb/>atque latiore. </s> |
| <s id="N4039D8">Ordinariis uero i&longs;tructuris lateritiis uidimus quo&longs;que<lb/>in pedes quinos <expan abbr="illigam&etilde;ti">illigamenti</expan> loco fui&longs;&longs;e uno <expan abbr="cõtentos">contentos</expan> ordine lateris <lb/>pampli bipedalis. </s> | <s id="N4039D8">Ordinariis uero in&longs;tructuris lateritiis uidimus quo&longs;que <lb/>in pedes quinos <expan abbr="illigam&etilde;ti">illigamenti</expan> loco fui&longs;&longs;e uno <expan abbr="cõtentos">contentos</expan> ordine lateris <lb/>perampli bipedalis. </s> |
| <s id="N4039E7">Vidimus <expan abbr="etiã">etiam</expan> q laminas <expan abbr="plũbeas">plumbeas</expan> <expan abbr="prælõgas">prælongas</expan> pa <lb/>rietibusque pares <expan abbr="latitudĩe">latitudine</expan> <expan abbr="illigam&etilde;ti">illigamenti</expan> gratia <expan abbr="ĩter&longs;par&longs;erit">inter&longs;par&longs;erit</expan>. </s> | <s id="N4039E7">Vidimus <expan abbr="etiã">etiam</expan> quod laminas <expan abbr="plũbeas">plumbeas</expan> <expan abbr="prælõgas">prælongas</expan> pa<lb/>rietibusque pares <expan abbr="latitudĩe">latitudine</expan> <expan abbr="illigam&etilde;ti">illigamenti</expan> gratia <expan abbr="ĩter&longs;par&longs;erit">inter&longs;par&longs;erit</expan>. </s> |
| <s id="N403A04"><expan abbr="Verũ">Verum</expan> in <lb/>lapide <expan abbr="prægrãdi">prægrandi</expan> <expan abbr="a&longs;tru&etilde;do">a&longs;truendo</expan> procinctu rariore uel q &longs;i &longs;olis coronis <expan abbr="cõ">com</expan> <lb/><expan abbr="t&etilde;tos">tentos</expan> uideo. </s> | <s id="N403A04"><expan abbr="Verũ">Verum</expan> in <lb/>lapide <expan abbr="prægrãdi">prægrandi</expan> <expan abbr="a&longs;tru&etilde;do">a&longs;truendo</expan> procinctu rariore uel qua&longs;i &longs;olis coronis <expan abbr="cõ">con</expan><lb/><expan abbr="t&etilde;tos">tentos</expan> uideo. </s> |
| <s id="N403A1D"><expan abbr="Incorõis">Incoronis</expan> <expan abbr="ab&longs;olu&etilde;dis">ab&longs;oluendis</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> do hæ quoque <expan abbr="pariet&etilde;">parietem</expan> firmi&longs;&longs;ima <lb/><expan abbr="recĩgũt">recingunt</expan> nexura: neglexi&longs;&longs;e nihil oportet <expan abbr="eorũ">eorum</expan> que hactenus de pro <pb xlink:href="004/01/086.jpg"/>cinctu ip&longs;o diximus: ut in his nulli ni&longs;i prælongi et admodum <lb/>lati&longs;&longs;imi et omnium firmi&longs;&longs;imi lapides imitantur: coaptenturque<lb/>nexura continuata et recte compacta/ ordinibus ad libellam exac <lb/>tis: et pro cuiu&longs;que ratione ad regulam redactis et coæquatis. </s> | <s id="N403A1D"><expan abbr="Incorõis">In coronis</expan> <expan abbr="ab&longs;olu&etilde;dis">ab&longs;oluendis</expan> <expan abbr="&qtilde;">quan</expan>do hæ quoque <expan abbr="pariet&etilde;">parietem</expan> firmi&longs;&longs;ima <lb/><expan abbr="recĩgũt">recingunt</expan> nexura: neglexi&longs;&longs;e nihil oportet <expan abbr="eorũ">eorum</expan> que hactenus de pro <pb xlink:href="004/01/086.jpg"/>cinctu ip&longs;o diximus: ut in his nulli ni&longs;i prælongi et admodum <lb/>lati&longs;&longs;imi et omnium firmi&longs;&longs;imi lapides imitantur: coaptenturque <lb/>nexura continuata et recte compacta / ordinibus ad libellam exac<lb/>tis: et pro cuiu&longs;que ratione ad regulam redactis et coæquatis. </s> |
| <s id="N403A42">Eoque<lb/>maiorem i&longs;tic curam et diligentiam adhibeas/ ip&longs;a res po&longs;tulat: <lb/>quo et percingunt opus coronæ ip&longs;o loco labiliore: Et tecti præ <lb/>terea munus &longs;uos in parietes obtinent. </s> | <s id="N403A42">Eoque<lb/>maiorem i&longs;tic curam et diligentiam adhibeas/ ip&longs;a res po&longs;tulat: <lb/>quo et percingunt opus coronæ ip&longs;o loco labiliore: Et tecti præ <lb/>terea munus &longs;uos in parietes obtinent. </s> |
| <s id="N403A4B">Hinc e&longs;t quod aiunt late <lb/>ritiis parietibus crudis te&longs;taceam coronam adigito: ne &longs;iquid ex <lb/>&longs;ummo tecto aut &longs;tillicidiis impluat / officiat: Sed protectura <lb/>tueantur. </s> | <s id="N403A4B">Hinc e&longs;t quod aiunt late <lb/>ritiis parietibus crudis te&longs;taceam coronam adigito: ne &longs;iquid ex <lb/>&longs;ummo tecto aut &longs;tillicidiis impluat / officiat: Sed protectura <lb/>tueantur. </s> |
| <s id="N403A54">Ea de re adeo in omni reliquo pariete quouis ob&longs;eruan <lb/>dum e&longs;t: ut ei pro tecto bene ob&longs;tructa &longs;tet corona ad omnem im <lb/>brium iniuriam refellendam.</s> | <s id="N403A54">Ea de re adeo in omni reliquo pariete quouis ob&longs;eruan <lb/>dum e&longs;t: ut ei pro tecto bene ob&longs;tructa &longs;tet corona ad omnem im <lb/>brium iniuriam refellendam.</s> |
| |
| <s id="N403A8B">Sed de his po&longs;tea.</s> | <s id="N403A8B">Sed de his po&longs;tea.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N403A8E" type="main"> | <p id="N403A8E" type="main"> |
| <s id="N403A90">Nunc quando ad periti fabri officium pertinet / non tam &longs;eligere <lb/>commodiora/ &quml; apte accommodateque/ uti his quæ &longs;uppeditent: <lb/>rem nos &longs;ic pro&longs;equemur. </s> | <s id="N403A90">Nunc quando ad periti fabri officium pertinet / non tam &longs;eligere <lb/>commodiora / &quml;uam apte accommodateque / uti his quæ &longs;uppeditent: <lb/>rem nos &longs;ic pro&longs;equemur. </s> |
| <s id="N403A97">Calcern intelliges excoctam e&longs;&longs;e u&longs;que<lb/>ut probes: quæ infu&longs;a et inde po&longs;t feruorem extincta/ &longs;pumam <lb/>lactis imitata &longs;e&longs;e <expan abbr="&longs;u&longs;citãs">&longs;u&longs;citans</expan> totis glebis tumuerit. </s> | <s id="N403A97">Calcern intelliges excoctam e&longs;&longs;e u&longs;que<lb/>ut probes: quæ infu&longs;a et inde po&longs;t feruorem extincta/ &longs;pumam <lb/>lactis imitata &longs;e&longs;e <expan abbr="&longs;u&longs;citãs">&longs;u&longs;citans</expan> totis glebis tumuerit. </s> |
| <s id="N403AA2"><expan abbr="Nõ">non</expan> &longs;atis <expan abbr="cõmace">commace</expan> <lb/>ratæ <expan abbr="indiciũ">indicium</expan> <expan abbr="erũt">erunt</expan> calculi <expan abbr="ĩterharenãdũ">interharenandum</expan> offen&longs;i. </s> | <s id="N403AA2"><expan abbr="Nõ">non</expan> &longs;atis <expan abbr="cõmace">commace</expan> <lb/>ratæ <expan abbr="indiciũ">indicium</expan> <expan abbr="erũt">erunt</expan> calculi <expan abbr="ĩterharenãdũ">interharenandum</expan> offen&longs;i. </s> |
| <s id="N403ABA">Plus forte &longs;i admi <lb/>&longs;cueris harenæ <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> par &longs;it / a&longs;pitate &longs;ui <expan abbr="nõ">non</expan> coherebit: Sin <expan abbr="aũt">aunt</expan> minus <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> eius natura et uis ferat: qua&longs;i ui&longs;cus lentitudine improba re&longs;ti <lb/>tabit ægreque ob&longs;equetur. </s> | <s id="N403ABA">Plus forte &longs;i admi<lb/>&longs;cueris harenæ <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> par &longs;it / a&longs;peritate &longs;ui <expan abbr="nõ">non</expan> coherebit: Sin <expan abbr="aũt">aut</expan> minus <lb/><expan abbr="&qtilde;">quam</expan> eius natura et uis ferat: qua&longs;i ui&longs;cus lentitudine improba re&longs;ti<lb/>tabit ægreque ob&longs;equetur. </s> |
| <s id="N403AD2">Calcem non u&longs;que quoque maœratam/ <pb xlink:href="004/01/087.jpg"/>atque alioquin imbecilliorem indemnius committes &longs;undamentis <lb/>&quml; cætero parieti: et inter farcinamenta &quml; in cru&longs;tis. </s> | <s id="N403AD2">Calcem non u&longs;que quoque maceratam / <pb xlink:href="004/01/087.jpg"/>atque alioquin imbecilliorem indemnius committes fundamentis <lb/>&quml;uae cætero parieti: et inter farcinamenta &quml;uae in cru&longs;tis. </s> |
| <s id="N403ADB">Ab angulis <lb/>uero et o&longs;&longs;ibus præcinetibu&longs;que/ procul abigenda e&longs;t omnis calx: <lb/>in qua uel minima in&longs;it menda: et præ&longs;ertim arcubus fidi&longs;&longs;ima <lb/>intermi&longs;cenda e&longs;t. </s> | <s id="N403ADB">Ab angulis <lb/>uero et o&longs;&longs;ibus præcinetibu&longs;que/ procul abigenda e&longs;t omnis calx: <lb/>in qua uel minima in&longs;it menda: et præ&longs;ertim arcubus fidi&longs;&longs;ima <lb/>intermi&longs;cenda e&longs;t. </s> |
| <s id="N403AE4">Anguli/ o&longs;&longs;a/ procinctus/ coronæ/ harenam <lb/><expan abbr="tenuiorem / graciliorem / purioremq;">tenuiorem / graciliorem / purioremque</expan> exigunt: præ&longs;ertim ubiter <lb/>&longs;o ducantur lapide. </s> | <s id="N403AE4">Anguli/ o&longs;&longs;a/ procinctus/ coronæ/ harenam <lb/><expan abbr="tenuiorem / graciliorem / purioremq;">tenuiorem / graciliorem / purioremque</expan> exigunt: præ&longs;ertim ubiter <lb/>&longs;o ducantur lapide. </s> |
| <s id="N403AEE">Infarctinamenta glandulo&longs;iorem non re&longs;pu <lb/>ent materiam. </s> | <s id="N403AEE">Infarctinamenta glandulo&longs;iorem non re&longs;pu <lb/>ent materiam. </s> |
| <s id="N403AF3">Lapis arens natura et &longs;itiens/ fluuiatili cum hare <lb/>na non pe&longs;&longs;ime conueniet. </s> | <s id="N403AF3">Lapis arens natura et &longs;itiens/ fluuiatili cum hare <lb/>na non pe&longs;&longs;ime conueniet. </s> |
| <s id="N403AF8">Madens natura lapis et humectus / ha <lb/>renas fo&longs;&longs;iceas adamabit: ad hau&longs;trum nolim &longs;umptam ex mari <lb/>harenam ob<gap/>cias: &longs;eptemtriones ad uentos forta&longs;&longs;is commodius <lb/>exponetur. </s> | <s id="N403AF8">Madens natura lapis et humectus / ha <lb/>renas fo&longs;&longs;iceas adamabit: ad hau&longs;trum nolim &longs;umptam ex mari <lb/>harenam ob<gap/>cias: &longs;eptemtriones ad uentos forta&longs;&longs;is commodius <lb/>exponetur. </s> |
| <s id="N403B03">Minuto cuique lapidi materia debetur &longs;pi&longs;&longs;ior: Sicco <lb/>et exhau&longs;to cra&longs;&longs;ior: <expan abbr="Quãuis">Quanuis</expan> uniuer&longs;a in a&longs;tructione ueteres cra&longs; <lb/>&longs;iorem pultem i&longs;tiu&longs;medi tenaciorem putent &quml; tenuem. </s> | <s id="N403B03">Minuto cuique lapidi materia debetur &longs;pi&longs;&longs;ior: Sicco <lb/>et exhau&longs;to cra&longs;&longs;ior: <expan abbr="Quãuis">Quamuis</expan> uniuer&longs;a in a&longs;tructione ueteres cra&longs;<lb/>&longs;iorem pultem i&longs;tiu&longs;modi tenaciorem putent &quml; tenuem. </s> |
| <s id="N403B0E">Præ <lb/>grandes lapides non ni&longs;i per liquentem et fluxibilem materiem <lb/>fulcturæ ex arbitrio recumbunt: ut forte magis lubricandi cubi <lb/>lis gratia: quo &longs;unt illi quidem dum coaptantur &longs;ub manu ad mo<lb/>tum faciles/&quml; conglutinandi cau&longs;a / huiu&longs;modi e&longs;&longs;e inducta mate <lb/>ries uideatur. </s> | <s id="N403B0E">Præ <lb/>grandes lapides non ni&longs;i per liquentem et fluxibilem materiem <lb/>fulcturæ ex arbitrio recumbunt: ut forte magis lubricandi cubi <lb/>lis gratia: quo &longs;unt illi quidem dum coaptantur &longs;ub manu ad mo<lb/>tum faciles/&quml; conglutinandi cau&longs;a / huiu&longs;modi e&longs;&longs;e inducta mate <lb/>ries uideatur. </s> |
| <s id="N403B1B">Atqui omnino plurimum conferet aliquid molle <lb/>i&longs;tiu&longs;modi et leuigatum cubile &longs;ubmittere: Quo fiat ut lapides <lb/>iniquo &longs;ub pondere laborantes non defringantur. </s> | <s id="N403B1B">Atqui omnino plurimum conferet aliquid molle <lb/>i&longs;tiu&longs;modi et leuigatum cubile &longs;ubmittere: Quo fiat ut lapides <lb/>iniquo &longs;ub pondere laborantes non defringantur. </s> |
| <s id="N403B22">Sunt qui ubi <lb/>pa&longs;&longs;im ex ueterum operibus prægrandes intueantur lapides / me <lb/>diis iuncturis illibutos rubrica / u&longs;os interpretentur ea pro calce: <lb/>Id mihi non fit ueri&longs;imile: uel maxime ea re/ quod non utra&longs;que ad <lb/>iunctionis &longs;up&longs;icies/&longs;ed tantum alteram illibutam uideam.</s> | <s id="N403B22">Sunt qui ubi <lb/>pa&longs;&longs;im ex ueterum operibus prægrandes intueantur lapides / me <lb/>diis iuncturis illibutos rubrica / u&longs;os interpretentur ea pro calce: <lb/>Id mihi non fit ueri&longs;imile: uel maxime ea re/ quod non utra&longs;que ad <lb/>iunctionis &longs;up&longs;icies/&longs;ed tantum alteram illibutam uideam.</s> |
| |
| <s id="N403B33">Nequod enim præcipiti fe&longs;tinantia et tumultuaria manu e&longs;t paries <lb/>coaceruandus/ opera nu&longs;quam intermi&longs;&longs;a: Neque per &longs;egnitiem <lb/>de&longs;idio&longs;am / qua&longs;i inuitus ædifices / coepto e&longs;t opere procra&longs;tinan <lb/>dum: Sed pro&longs;equi rem oportet modo et ratione: in qua &longs;it celeri <lb/>tas coniuncta cum con&longs;ilii et diligentiæ maturitate.</s> | <s id="N403B33">Nequod enim præcipiti fe&longs;tinantia et tumultuaria manu e&longs;t paries <lb/>coaceruandus/ opera nu&longs;quam intermi&longs;&longs;a: Neque per &longs;egnitiem <lb/>de&longs;idio&longs;am / qua&longs;i inuitus ædifices / coepto e&longs;t opere procra&longs;tinan <lb/>dum: Sed pro&longs;equi rem oportet modo et ratione: in qua &longs;it celeri <lb/>tas coniuncta cum con&longs;ilii et diligentiæ maturitate.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N403B3E" type="main"> | <p id="N403B3E" type="main"> |
| <s id="N403B40">Altius attolli opus uetant periti: ni&longs;i pars hactenus exacta du <lb/>ruerit: Nam recens et molle opus/ impotens et re&longs;orubile <pb xlink:href="004/01/088.jpg"/>cum &longs;it / quæ &longs;upera&longs;truxeris <expan abbr="nequaquã">nequaquam</expan> perferet. </s> | <s id="N403B40">Altius attolli opus uetant periti: ni&longs;i pars hactenus exacta du<lb/>ruerit: Nam recens et molle opus/ impotens et re&longs;olubile <pb xlink:href="004/01/088.jpg"/>cum &longs;it / quæ &longs;upera&longs;truxeris <expan abbr="nequaquã">nequaquam</expan> perferet. </s> |
| <s id="N403B4D">Videre quidem <lb/>licet / hyrundines natura edoctos cum nidificent / primas iliu <lb/>tationes ad tigna: quæ quidem pro fundamentis et radice operis <lb/>&longs;unt: atque item his primis proximas <expan abbr="agge&longs;tiões">agge&longs;tiones</expan> apponere <expan abbr="nequic&qtilde;">nequicquae</expan> <lb/>temere: &longs;ed opere intermi&longs;&longs;o/ mature &longs;en&longs;imque a&longs;truere: quoad <lb/>primordia operis firmitudinem con&longs;ecuta &longs;int. </s> | <s id="N403B4D">Videre quidem <lb/>licet / hyrundines natura edoctos cum nidificent / primas iliu<lb/>tationes ad tigna: quæ quidem pro fundamentis et radice operis <lb/>&longs;unt: atque item his primis proximas <expan abbr="agge&longs;tiões">agge&longs;tiones</expan> apponere <expan abbr="nequic&qtilde;">nequicquam</expan> <lb/>temere: &longs;ed opere intermi&longs;&longs;o / mature &longs;en&longs;imque a&longs;truere: quoad <lb/>primordia operis firmitudinem con&longs;ecuta &longs;int. </s> |
| <s id="N403B62">Duriu&longs;&longs;e calcem <lb/>&longs;tatuunt/ cum lanuginem fio&longs;culo&longs;que fabris cognites de&longs;uda: it. <lb/></s> | <s id="N403B62">Durui&longs;&longs;e calcem <lb/>&longs;tatuunt / cum lanuginem fio&longs;culo&longs;que fabris cognitos de&longs;uda: it. <lb/></s> |
| <s id="N403B68">Quot in pedes inter calandum &longs;it ip&longs;a muri cra&longs;&longs;itudo/ et loci et <lb/>coeli temperies admonebit. </s> | <s id="N403B68">Quot in pedes inter calandum &longs;it ip&longs;a muri cra&longs;&longs;itudo/ et loci et <lb/>coeli temperies admonebit. </s> |
| <s id="N403B6D">Vbi duxeris intercalandum operito <lb/><expan abbr="&longs;ũmum">&longs;ummum</expan> opus &longs;trumentis: ne uento et &longs;ole &longs;uceus materi<gap/> hau&longs;tus <lb/>euane&longs;cat: potius &quml; <expan abbr="att&etilde;porato">attemporato</expan> &longs;icce&longs;cat et cohere&longs;cat. </s> | <s id="N403B6D">Vbi duxeris intercalandum operito <lb/><expan abbr="&longs;ũmum">&longs;ummum</expan> opus &longs;trumentis: ne uento et &longs;ole &longs;uccus materiae hau&longs;tus <lb/>euane&longs;cat: potius &quml; <expan abbr="att&etilde;porato">attemporato</expan> &longs;icce&longs;cat et cohere&longs;cat. </s> |
| <s id="N403B7D">Vbi opus <lb/>re&longs;ump&longs;eris/ pura iterum atque iterum aqua infundito/ quoad pro <lb/>be immade&longs;cat: Et pulueres nequid caprificibus gignundis <expan abbr="&longs;om&etilde;">&longs;omen</expan> <lb/>ta relinquantur/ poenitus abluantur. </s> | <s id="N403B7D">Vbi opus <lb/>re&longs;ump&longs;eris/ pura iterum atque iterum aqua infundito/ quoad pro <lb/>be immade&longs;cat: Et pulueres nequid caprificibus gignundis <expan abbr="&longs;om&etilde;">&longs;omen</expan> <lb/>ta relinquantur/ poenitus abluantur. </s> |
| <s id="N403B8A">Nihil e&longs;t quod opus ad &longs;o <lb/>liditatem &longs;tabilitatemque magis confirmet: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> abundanti lapidem <lb/><expan abbr="cõmadefeci&longs;&longs;e">commadefeci&longs;&longs;e</expan> aqua. </s> | <s id="N403B8A">Nihil e&longs;t quod opus ad &longs;o <lb/>liditatem &longs;tabilitatemque magis confirmet: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> abundanti lapidem <lb/><expan abbr="cõmadefeci&longs;&longs;e">commadefeci&longs;&longs;e</expan> aqua. </s> |
| <s id="N403B98">Madidum negant lapidem e&longs;&longs;e/ qui &longs;i dif <lb/>fregeris / non tota &longs;it facie intima infu&longs;us et nigricans. </s> | <s id="N403B98">Madidum negant lapidem e&longs;&longs;e/ qui &longs;i dif <lb/>fregeris / non tota &longs;it facie intima infu&longs;us et nigricans. </s> |
| <s id="N403B9D">Adde his <lb/>quod inter a&longs;truendum in &longs;ingulis locis/ quibus ad uarios ædificii <lb/>u&longs;us et uoluptates / de&longs;idera&longs;&longs;e qui&longs;piam nouas apertiones po&longs;&longs;it <lb/>per parietis ductum inter extexendis arcus e&longs;t: quo po&longs;tea inde <lb/>&longs;uffo&longs;&longs;us paries/ tutam et connatam habeat quie&longs;cendi &longs;edem ar <lb/>cum. </s> | <s id="N403B9D">Adde his <lb/>quod inter a&longs;truendum in &longs;ingulis locis/ quibus ad uarios ædificii <lb/>u&longs;us et uoluptates / de&longs;idera&longs;&longs;e qui&longs;piam nouas apertiones po&longs;&longs;it <lb/>per parietis ductum inter extexendis arcus e&longs;t: quo po&longs;tea inde <lb/>&longs;uffo&longs;&longs;us paries/ tutam et connatam habeat quie&longs;cendi &longs;edem ar <lb/>cum. </s> |
| <s id="N403BAA">Neque dici pote&longs;t / uti unico interdum &longs;ubdempto ex parie <lb/>te lapillo / tota &longs;tructuræ uis et nerui labefactentur. </s> | <s id="N403BAA">Neque dici pote&longs;t / uti unico interdum &longs;ubdempto ex parie <lb/>te lapillo / tota &longs;tructuræ uis et nerui labefactentur. </s> |
| <s id="N403BAF">Et profecto <lb/>a&longs;&longs;equemur <expan abbr="nunquã/ut">nunquan / ut</expan> ueteratis &longs;tructuris nouæ applicentur: ita <lb/>ut non continuo inter &longs;e di&longs;cidium faciant: Et eam ob cicatricem <lb/>debilitatus <expan abbr="paries/&qtilde;">paries / quae</expan> reddatur ad ruinam promptus/ non e&longs;t ut re <lb/>feram. </s> | <s id="N403BAF">Et profecto <lb/>a&longs;&longs;equemur <expan abbr="nunquã/ut">nunquam / ut</expan> ueteratis &longs;tructuris nouæ applicentur: ita <lb/>ut non continuo inter &longs;e di&longs;cidium faciant: Et eam ob cicatricem <lb/>debilitatus <expan abbr="paries/&qtilde;">paries / quae</expan> reddatur ad ruinam promptus / non e&longs;t ut re <lb/>feram. </s> |
| <s id="N403BC2">Cra&longs;&longs;us paries armamenta non po&longs;tulat: quando fabris la <lb/>titudine &longs;ui præ&longs;tet: ut a&longs;truendo con&longs;i&longs;tant.</s> | <s id="N403BC2">Cra&longs;&longs;us paries armamenta non po&longs;tulat: quando fabris la <lb/>titudine &longs;ui præ&longs;tet: ut a&longs;truendo con&longs;i&longs;tant.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N403BC7" type="main"> | <p id="N403BC7" type="main"> |
| <s id="N403BC9">Diximus de legitimo a&longs;truendi genere: quo quidem lapide attol <lb/><expan abbr="la&ttilde;">latur</expan> et <expan abbr="duratũ">duratum</expan> <expan abbr="redda&ttilde;">reddatur</expan> calce. </s> | <s id="N403BC9">Diximus de legitimo a&longs;truendi genere: quo quidem lapide attol <lb/><expan abbr="la&ttilde;">latur</expan> et <expan abbr="duratũ">duratum</expan> <expan abbr="redda&ttilde;">reddatur</expan> calce. </s> |
| <s id="N403BD9">Sed <expan abbr="cũ">cum</expan> &longs;int <expan abbr="captãdi">captandi</expan> lapidis genera alia <lb/>quæ <expan abbr="nõ">non</expan> calce &longs;ed luto &longs;tent <expan abbr="ĩterlita">interlita</expan>: et alia quæ lapidibus nullo ful <lb/>ta glutino <expan abbr="coapten&ttilde;">coaptentur</expan>. </s> | <s id="N403BD9">Sed <expan abbr="cũ">cum</expan> &longs;int <expan abbr="captãdi">captandi</expan> lapidis genera alia <lb/>quæ <expan abbr="nõ">non</expan> calce &longs;ed luto &longs;tent <expan abbr="ĩterlita">interlita</expan>: et alia quæ lapidibus nullo ful <lb/>ta glutino <expan abbr="coapten&ttilde;">coaptentur</expan>. </s> |
| <s id="N403BF4">Et &longs;ine præterea alia <expan abbr="ædificãdi">ædificandi</expan> genera: quæ <lb/>&longs;ola <gap/>farctura: et alia quæ &longs;olis <expan abbr="fiman&ttilde;">fimantur</expan> corticibus: et <expan abbr="huiu&longs;mõi">huiu&longs;moni</expan> bre <lb/>ui&longs;&longs;ime <expan abbr="trã&longs;igemus">tran&longs;igemus</expan>. </s> | <s id="N403BF4">Et &longs;ine præterea alia <expan abbr="ædificãdi">ædificandi</expan> genera: quæ <lb/>&longs;ola <gap/>farctura: et alia quæ &longs;olis <expan abbr="fiman&ttilde;">firmantur</expan> corticibus: et <expan abbr="huiu&longs;mõi">huiu&longs;modi</expan> bre<lb/>ui&longs;&longs;ime <expan abbr="trã&longs;igemus">tran&longs;igemus</expan>. </s> |
| <s id="N403C0D"><expan abbr="Lapid&etilde;">Lapidem</expan> q <expan abbr="illinia&ttilde;">illiniatur</expan> <expan abbr="terra / cũ">terra / cum</expan> <expan abbr="quadratũ/tum">quadratun / tum</expan> et <pb xlink:href="004/01/089.jpg"/>maxime arentem e&longs;&longs;e oportet: eamque ad rem nihil e&longs;t <expan abbr="c&etilde;medius">cemmedius</expan> <lb/>latere &longs;eu cocto &longs;eu potius crudo bene ex&longs;iccato. </s> | <s id="N403C0D"><expan abbr="Lapid&etilde;">Lapidem</expan> quem <expan abbr="illinia&ttilde;">illiniatur</expan> <expan abbr="terra / cũ">terra / cum</expan> <expan abbr="quadratũ/tum">quadratun / tum</expan> et <pb xlink:href="004/01/089.jpg"/>maxime arentem e&longs;&longs;e oportet: eamque ad rem nihil e&longs;t <expan abbr="c&etilde;medius">commedius</expan> <lb/>latere &longs;eu cocto &longs;eu potius crudo bene ex&longs;iccato. </s> |
| <s id="N403C29">Paries crudo du <lb/>crus latere ualitudini <expan abbr="habitantiũ">habitantium</expan> aptus: et contra ignes tuti&longs;&longs;imus <lb/>cum &longs;it: tum et terræmotibus non multo commouetur: Sed idem <lb/>ni &longs;iat <expan abbr="cra&longs;&longs;ior / cõtignationes">cra&longs;&longs;ior / contignationes</expan> non tolerat: Hinc pilas iubebat Ca <lb/>to inter&longs;trui lapideas: quibus trabeamenta &longs;ub&longs;tituerentur. </s> | <s id="N403C29">Paries crudo du<lb/>ctus latere ualitudini <expan abbr="habitantiũ">habitantium</expan> aptus: et contra ignes tuti&longs;&longs;imus <lb/>cum &longs;it: tum et terræ motibus non multo commouetur: Sed idem <lb/>ni fiat <expan abbr="cra&longs;&longs;ior / cõtignationes">cra&longs;&longs;ior / contignationes</expan> non tolerat: Hinc pilas iubebat Ca<lb/>to inter&longs;trui lapideas: quibus trabeamenta &longs;ub&longs;tituerentur. </s> |
| <s id="N403C3C"><expan abbr="Limũ">Limum</expan> <lb/>quo fulcias/&longs;unt qui e&longs;&longs;e <expan abbr="optãt">optant</expan> bitumini p&longs;imilem: et e&longs;&longs;e <expan abbr="optimũ">optimum</expan> <lb/>arbitrantur eum: qui <expan abbr="ĩmi&longs;&longs;us">immi&longs;&longs;us</expan> aqua lente di&longs;&longs;oluitur: qui de manu <lb/>ægre abluatur: qui longe den&longs;etur cum &longs;icce&longs;cat: Alii <expan abbr="harenariũ">harenarium</expan> <lb/><expan abbr="præferũt">præferunt</expan>: quia ductibilior &longs;it. </s> | <s id="N403C3C"><expan abbr="Limũ">Limum</expan> <lb/>quo fulcias / &longs;unt qui e&longs;&longs;e <expan abbr="optãt">optant</expan> bitumini per&longs;imilem: et e&longs;&longs;e <expan abbr="optimũ">optimum</expan> <lb/>arbitrantur eum: qui <expan abbr="ĩmi&longs;&longs;us">immi&longs;&longs;us</expan> aqua lente di&longs;&longs;oluitur: qui de manu <lb/>ægre abluatur: qui longe den&longs;etur cum &longs;icce&longs;cat: Alii <expan abbr="harenariũ">harenarium</expan> <lb/><expan abbr="præferũt">præferunt</expan>: quia ductibilior &longs;it. </s> |
| <s id="N403C5D">Ve&longs;tire oportet opus hoc cru&longs;tula <lb/>extrin&longs;ecus ex calce: interius &longs;i libet gyp&longs;o /aut etiam creta <expan abbr="arg&etilde;">argem</expan> <lb/>taria: Ea ut cohære&longs;cat aptius inter <expan abbr="cõpon&etilde;dum">componendum</expan> te&longs;tacea &longs;unt frag <lb/>menta / rimulis iuncturarum &longs;par&longs;im inter&longs;erenda: quæ ueluti <expan abbr="d&etilde;">dem</expan> <lb/>ticuli promineant: ut eis cru&longs;tula firmius <expan abbr="cõtineatur">contineatur</expan>.</s> | <s id="N403C5D">Ve&longs;tire oportet opus hoc cru&longs;tula <lb/>extrin&longs;ecus ex calce: interius &longs;i libet gyp&longs;o /aut etiam creta <expan abbr="arg&etilde;">argen</expan><lb/>taria: Ea ut cohære&longs;cat aptius inter <expan abbr="cõpon&etilde;dum">componendum</expan> te&longs;tacea &longs;unt frag<lb/>menta / rimulis iuncturarum &longs;par&longs;im inter&longs;erenda: quæ ueluti <expan abbr="d&etilde;">den</expan><lb/>ticuli promineant: ut eis cru&longs;tula firmius <expan abbr="cõtineatur">contineatur</expan>.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N403C78" type="main"> | <p id="N403C78" type="main"> |
| <s id="N403C7A">Nudum lapidem cum quadratum e&longs;&longs;e oportet: tum et præ aliis <lb/>grandem atque etiam &longs;olidum et <expan abbr="firmi&longs;&longs;imũ">firmi&longs;&longs;imum</expan>: Hic nulla infarcina <lb/>menta/æquati&longs;&longs;imi ordines/ perpetua nexura exigitur: crebraque<lb/>debentur an&longs;arum <expan abbr="clauiculorũque">clauiculorunque</expan> illigamenta. </s> | <s id="N403C7A">Nudum lapidem cum quadratum e&longs;&longs;e oportet: tum et præ aliis <lb/>grandem atque etiam &longs;olidum et <expan abbr="firmi&longs;&longs;imũ">firmi&longs;&longs;imum</expan>: Hic nulla infarcina<lb/>menta / æquati&longs;&longs;imi ordines / perpetua nexura exigitur: crebraque <lb/>debentur an&longs;arum <expan abbr="clauiculorũque">clauiculorumque</expan> illigamenta. </s> |
| <s id="N403C8B">An&longs;æ &longs;unt quibus <lb/>æquate appo&longs;iti lapides binatim iungantur: et continuatum in or <lb/>dinem couniantur. </s> | <s id="N403C8B">An&longs;æ &longs;unt quibus <lb/>æquate appo&longs;iti lapides binatim iungantur: et continuatum in or <lb/>dinem couniantur. </s> |
| <s id="N403C92">Clauiculi &longs;unt qui inferlores et una &longs;uperiores <lb/>in lapides infixi <expan abbr="cau&etilde;t">cauent</expan> nequid forte protru&longs;i ordines alteri ab alte <lb/>ris di&longs;trabantur. </s> | <s id="N403C92">Clauiculi &longs;unt qui inferiores et una &longs;uperiores <lb/>in lapides infixi <expan abbr="cau&etilde;t">cauent</expan> ne quid forte protru&longs;i ordines alteri ab alte <lb/>ris di&longs;trahantur. </s> |
| <s id="N403C9D">An&longs;as clauiculo&longs;que fen eos non reprobant. </s> | <s id="N403C9D">An&longs;as clauiculo&longs;que fen eos non reprobant. </s> |
| <s id="N403CA0">Sed <lb/>nos ex ueterum operibus intelleximus ferrum <expan abbr="corrũpi">corrumpi</expan> et <expan abbr="nequic&qtilde;">nequicquae</expan> <lb/>durare: æs uero durare et prope æternum e&longs;&longs;e: Quin et ferri rubi <lb/>gine marmora <expan abbr="cõmacerari">commacerari</expan> et <expan abbr="circũrumpi">circurrumpi</expan> aduerti. </s> | <s id="N403CA0">Sed <lb/>nos ex ueterum operibus intelleximus ferrum <expan abbr="corrũpi">corrumpi</expan> et <expan abbr="nequic&qtilde;">nequicquam</expan> <lb/>durare: æs uero durare et prope æternum e&longs;&longs;e: Quin et ferri rubi<lb/>gine marmora <expan abbr="cõmacerari">commacerari</expan> et <expan abbr="circũrumpi">circumrumpi</expan> aduerti. </s> |
| <s id="N403CB9"><expan abbr="Vi&longs;un&ttilde;">Vi&longs;untur</expan> et lig <lb/>neæ an&longs;æ lapidibus <expan abbr="uetu&longs;ti&longs;&longs;imorũ">uetu&longs;ti&longs;&longs;imorum</expan> operum inter&longs;ertæ: quas ego <lb/>ferreis haud <expan abbr="qua&qtilde;">quaquae</expan> <expan abbr="po&longs;tpon&etilde;das">po&longs;tponendas</expan> duco: æreæ ferreæque an&longs;æ plumbo <lb/>firmantur: ligneæ &longs;at firmæ &longs;unt &longs;uapte &longs;orma: quæ &longs;ic dolantur <lb/>ut &longs;imilitudinis gratia caudæ hirundineæ <expan abbr="nũcupentur">nuncupentur</expan>. </s> | <s id="N403CB9"><expan abbr="Vi&longs;un&ttilde;">Vi&longs;untur</expan> et lig<lb/>neæ an&longs;æ lapidibus <expan abbr="uetu&longs;ti&longs;&longs;imorũ">uetu&longs;ti&longs;&longs;imorum</expan> operum inter&longs;ertæ: quas ego <lb/>ferreis haud <expan abbr="qua&qtilde;">quaquam</expan> <expan abbr="po&longs;tpon&etilde;das">po&longs;tponendas</expan> duco: æreæ ferreæque an&longs;æ plumbo <lb/>firmantur: ligneæ &longs;at firmæ &longs;unt &longs;uapte forma: quæ &longs;ic dolantur <lb/>ut &longs;imilitudinis gratia caudæ hirundineæ <expan abbr="nũcupentur">nuncupentur</expan>. </s> |
| <s id="N403CD7">In&longs;erendæ <lb/>an&longs;æ &longs;unt ita ut imbrium &longs;tillæ ad eas uitiandas non penetr<gap/>nt. <lb/></s> | <s id="N403CD7">In&longs;erendæ <lb/>an&longs;æ &longs;unt ita ut imbrium &longs;tillæ ad eas uitiandas non penetrent. <lb/></s> |
| <s id="N403CDF">æneas contra uetu&longs;tatem firmari putant/&longs;i dum conflantur trige <lb/>&longs;ima &longs;tagni parsimmi&longs;ceatur: Rubiginem minus uerebuntur/&longs;i <lb/>bitumine aut etiam oleo perungantur. </s> | <s id="N403CDF">æneas contra uetu&longs;tatem firmari putant/&longs;i dum conflantur trige <lb/>&longs;ima &longs;tagni parsimmi&longs;ceatur: Rubiginem minus uerebuntur/&longs;i <lb/>bitumine aut etiam oleo perungantur. </s> |
| <s id="N403CE6">Ferrum ceru&longs;a gyp&longs;o <lb/>et liquida pice temperari / ne rubiginem &longs;entiat / affirmant. <pb xlink:href="004/01/090.jpg"/>An&longs;æ ligneæ cera pura et amurca illibutæ <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="putre&longs;cũt">putre&longs;cunt</expan>: <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> <lb/>liquentis plumbi et admodum <expan abbr="feru&etilde;tis/">feruentis/</expan> ad captas an&longs;arum quod in <lb/>fuderint lapides &longs;uberepui&longs;&longs;e uideo.</s> | <s id="N403CE6">Ferrum ceru&longs;a gyp&longs;o <lb/>et liquida pice temperari / ne rubiginem &longs;entiat / affirmant. <pb xlink:href="004/01/090.jpg"/>An&longs;æ ligneæ cera pura et amurca illibutæ <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="putre&longs;cũt">putre&longs;cunt</expan>: <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> <lb/>liquentis plumbi et admodum <expan abbr="feru&etilde;tis/">feruentis/</expan> ad captas an&longs;arum quod in <lb/>fuderint lapides &longs;ubcrepui&longs;&longs;e uideo.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N403D03" type="main"> | <p id="N403D03" type="main"> |
| <s id="N403D05">Sola et infarctura ductos pa&longs;&longs;im inuenies in ueterum & dificiis pa <lb/>rietes <expan abbr="per&qtilde;">perquae</expan> firmi&longs;&longs;imos. </s> | <s id="N403D05">Sola et infarctura ductos pa&longs;&longs;im inuenies in ueterum & aedificiis pa<lb/>rietes <expan abbr="per&qtilde;">per quos</expan> firmi&longs;&longs;imos. </s> |
| <s id="N403D0E">Hi <expan abbr="ducũtur">ducuntur</expan> <expan abbr="qu&etilde;admodum">quenadmodum</expan> et terrei: qui <lb/>bus Africa et hi&longs;pania utebatur / duabus utrinque &longs;eu <expan abbr="tabularũ">tabularum</expan> &longs;eu <lb/><expan abbr="craticiorũ">craticiorum</expan> &longs;pondis adactis / quæ pro cru&longs;tis <expan abbr="ad&longs;t&etilde;t">ad&longs;tent</expan> quoad infu&longs;um <lb/>opus duruerit. </s> | <s id="N403D0E">Hi <expan abbr="ducũtur">ducuntur</expan> <expan abbr="qu&etilde;admodum">quenadmodum</expan> et terrei: qui <lb/>bus Africa et hi&longs;pania utebatur / duabus utrinque &longs;eu <expan abbr="tabularũ">tabularum</expan> &longs;eu <lb/><expan abbr="craticiorũ">craticiorum</expan> &longs;pondis adactis / quæ pro cru&longs;tis <expan abbr="ad&longs;t&etilde;t">ad&longs;tent</expan> quoad infu&longs;um <lb/>opus duruerit. </s> |
| <s id="N403D2A">Sed in hoc differunt/ quod hic cementitiam pultem <lb/>prope undantem in&longs;undunt: illic terram lento&longs;am humectatione <lb/>et &longs;ubactione redditam ductibilem inculcant pede et planatoriis <lb/>uectibus. </s> | <s id="N403D2A">Sed in hoc differunt / quod hic cementitiam pultem <lb/>prope undantem infundunt: illic terram lento&longs;am humectatione <lb/>et &longs;ubactione redditam ductibilem inculcant pede et planetoriis <lb/>uectibus. </s> |
| <s id="N403D33">I&longs;tic etiam pro nexura in pedes trinos qua&longs;i <expan abbr="ruderam&etilde;ta">ruderamenta</expan> <lb/><expan abbr="in&longs;ternũt">in&longs;ternunt</expan> maiu&longs;culos lapides pre&longs;ertim ordinarios: aut etiam fra <lb/>ctitios angulares: Nam globo&longs;us et&longs;i contra iniurias plane &longs;it for <lb/>tis: ni&longs;i tamen multa deuinctus erit &longs;uffragatione: in omni &longs;truc <lb/>tura longe <expan abbr="infidel&etilde;">infidelem</expan> habebit &longs;e. </s> | <s id="N403D33">I&longs;tic etiam pro nexura in pedes trinos qua&longs;i <expan abbr="ruderam&etilde;ta">ruderamenta</expan> <lb/><expan abbr="in&longs;ternũt">in&longs;ternunt</expan> maiu&longs;culos lapides pre&longs;ertim ordinarios: aut etiam fra <lb/>ctitios angulares: Nam globo&longs;us et&longs;i contra iniurias plane &longs;it for <lb/>tis: ni&longs;i tamen multa deuinctus erit &longs;uffragatione: in omni &longs;truc <lb/>tura longe <expan abbr="infidel&etilde;">infidelem</expan> habebit &longs;e. </s> |
| <s id="N403D49">Illic uero terreis Africæ parietibus <lb/>&longs;partum aut <expan abbr="maritimũ">maritimum</expan> iuncum luto <expan abbr="ĩmi&longs;cent / opus">immi&longs;cent / opus</expan> ductu mirabi <lb/>le: quod uentis et imbribus incorruptum duret. </s> | <s id="N403D49">Illic uero terreis Africæ parietibus <lb/>&longs;partum aut <expan abbr="maritimũ">maritimum</expan> iuncum luto <expan abbr="ĩmi&longs;cent / opus">immi&longs;cent / opus</expan> ductu mirabi <lb/>le: quod uentis et imbribus incorruptum duret. </s> |
| <s id="N403D58">Ad Plinii <expan abbr="t&etilde;pora">tempora</expan> <lb/>turres et &longs;peculæ terrenæ iugis <expan abbr="montiũ">montium</expan> impo&longs;itæ/u&longs;que ad Hanni <lb/>bale &longs;pectabantur.</s> | <s id="N403D58">Ad Plinii <expan abbr="t&etilde;pora">tempora</expan> <lb/>turres et &longs;peculæ terrenæ iugis <expan abbr="montiũ">montium</expan> impo&longs;itæ/u&longs;que ad Hanni <lb/>bale &longs;pectabantur.</s> |
| |
| <p id="N403D67" type="main"> | <p id="N403D67" type="main"> |
| <s id="N403D69">Solas inducimus cru&longs;tulas / ut &longs;ic eas potius <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cortices appellem: <lb/>craticiis atque &longs;toriis ex harundine non recentibus opus illiberale: <lb/>Sed quo pa&longs;&longs;im uetus romana plebs uteretur. </s> | <s id="N403D69">Solas inducimus cru&longs;tulas / ut &longs;ic eas potius <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cortices appellem: <lb/>craticiis atque &longs;toriis ex harundine non recentibus opus illiberale: <lb/>Sed quo pa&longs;&longs;im uetus romana plebs uteretur. </s> |
| <s id="N403D74"><expan abbr="Illiniũtur">Illiniuntur</expan> crates lu <lb/>to una cum paleis triduo &longs;ubacto: po&longs;t ue&longs;tiuntur / uti mox dixi/ <lb/>calce aut etiam gyp&longs;o: <expan abbr="demũ">demum</expan> pictura &longs;ignis ue hone&longs;tantur. </s> | <s id="N403D74"><expan abbr="Illiniũtur">Illiniuntur</expan> crates lu <lb/>to una cum paleis triduo &longs;ubacto: po&longs;t ue&longs;tiuntur / uti mox dixi/ <lb/>calce aut etiam gyp&longs;o: <expan abbr="demũ">demum</expan> pictura &longs;ignis ue hone&longs;tantur. </s> |
| <s id="N403D82">Gyp <lb/>&longs;o &longs;i te&longs;tam tun&longs;am ex tertia imi&longs;cueris / a&longs;peruginem nimis uere <lb/>bitur: Calce <expan abbr="ĩmixtum">immixtum</expan> maiorem in modum inuale&longs;cit: in humido <lb/>pruina et gelu / gyp&longs;um omnino inutile e&longs;t.</s> | <s id="N403D82">Gyp<lb/>&longs;o &longs;i te&longs;tam tun&longs;am ex tertia immi&longs;cueris / a&longs;peruginem nimis uere<lb/>bitur: Calce <expan abbr="ĩmixtum">immixtum</expan> maiorem in modum inuale&longs;cit: in humido <lb/>pruina et gelu / gyp&longs;um omnino inutile e&longs;t.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N403D8F" type="main"> | <p id="N403D8F" type="main"> |
| <s id="N403D91">Re&longs;tat ut qua&longs;i epilogum/ legem referam apud architectos uetu <lb/>&longs;ti&longs;&longs;imam: quam pro oraculo ob&longs;eruandam &longs;tatuo: ea e&longs;t huiu&longs;mo <lb/>di: Muro ba&longs;im &longs;ubigito firmi&longs;&longs;imam: &longs;uperiora inferioribus me <lb/>dio centro ad <expan abbr="perpendiculũ">perpendiculum</expan> re&longs;pondeant / ponito: Angulos o&longs;&longs;aque<lb/>parietum ab &longs;olo in &longs;ublime robu&longs;tiore lapide obfirmato: Calcem <lb/><expan abbr="cõmacerato">commacerato</expan>: Lapidem in opus ni&longs;i <expan abbr="mad&etilde;tem">madentem</expan> ponito: infe&longs;tis offen <lb/>&longs;oribus duriorem obicito. </s> | <s id="N403D91">Re&longs;tat ut qua&longs;i epilogum/ legem referam apud architectos uetu <lb/>&longs;ti&longs;&longs;imam: quam pro oraculo ob&longs;eruandam &longs;tatuo: ea e&longs;t huiu&longs;mo <lb/>di: Muro ba&longs;im &longs;ubigito firmi&longs;&longs;imam: &longs;uperiora inferioribus me <lb/>dio centro ad <expan abbr="perpendiculũ">perpendiculum</expan> re&longs;pondeant / ponito: Angulos o&longs;&longs;aque<lb/>parietum ab &longs;olo in &longs;ublime robu&longs;tiore lapide obfirmato: Calcem <lb/><expan abbr="cõmacerato">commacerato</expan>: Lapidem in opus ni&longs;i <expan abbr="mad&etilde;tem">madentem</expan> ponito: infe&longs;tis offen <lb/>&longs;oribus duriorem obicito. </s> |
| |
| </p> | </p> |
| <p id="N403DD8" type="main"> | <p id="N403DD8" type="main"> |
| <s id="N403DDA">Sed nolim illud præterii&longs;&longs;e: cuius <expan abbr="argum&etilde;ta">argumenta</expan> apud ueteres <expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan> <lb/>in modum ob&longs;eruata intelligo. </s> | <s id="N403DDA">Sed nolim illud præterii&longs;&longs;e: cuius <expan abbr="argum&etilde;ta">argumenta</expan> apud ueteres <expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan> <lb/>in modum ob&longs;eruata intelligo. </s> |
| <s id="N403DE7">Sunt in rerum natura / quibus pro <lb/>culdubio ine&longs;t uis <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="a&longs;pern&etilde;da">a&longs;pernenda</expan>: <expan abbr="laurũ">laurum</expan> <expan abbr="arbor&etilde;">arborem</expan>: <expan abbr="aqlã">aqlam</expan> <expan abbr="alit&etilde;">alitem</expan> <expan abbr="uitulũquemaritimũ">uitulunque<lb/>maritimum</expan> pi&longs;cem aiunt fulgura <expan abbr="nõ">non</expan> petere: Hæc &longs;i operi inter <gap/>lu <lb/>dantur: &longs;unt qui forta&longs;&longs;e putent futurum intactum fulminibus et <lb/>immune. </s> | <s id="N403DE7">Sunt in rerum natura / quibus pro<lb/>culdubio ine&longs;t uis <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="a&longs;pern&etilde;da">a&longs;pernenda</expan>: <expan abbr="laurũ">laurum</expan> <expan abbr="arbor&etilde;">arborem</expan>: <expan abbr="aqlã">aquam</expan> <expan abbr="alit&etilde;">aliterem</expan> <expan abbr="uitulũquemaritimũ">uitulumque <lb/>maritimum</expan> pi&longs;cem aiunt fulgura <expan abbr="nõ">non</expan> petere: Hæc &longs;i operi interlu<lb/>dantur: &longs;unt qui forta&longs;&longs;e putent futurum intactum fulminibus et <lb/>immune. </s> |
| <s id="N403E14">Equidem id ego æque po&longs;&longs;e uideor &longs;perare: atque illud <lb/>et dere quod aiunt ranam <expan abbr="rubetã">rubetam</expan> fictili inclu&longs;am medioque defo&longs; <lb/>&longs;am agro / arcere alites ab &longs;ementis. </s> | <s id="N403E14">Equidem id ego æque po&longs;&longs;e uideor &longs;perare: atque illud <lb/>et dere quod aiunt ranam <expan abbr="rubetã">rubetam</expan> fictili inclu&longs;am medioque defo&longs; <lb/>&longs;am agro / arcere alites ab &longs;ementis. </s> |
| <s id="N403E1F">Et o&longs;trim <expan abbr="arbor&etilde;/&longs;i">arboren/&longs;i</expan> in <expan abbr="domũ">domum</expan> <lb/>inferatur / reddere partus difficiles: Et enomion le&longs;oiam frondem <lb/>&longs;ub tectis habitam præcipitare aluum et inanitate pe&longs;tem inferre. <lb/></s> | <s id="N403E1F">Et o&longs;trim <expan abbr="arbor&etilde;/&longs;i">arborem / &longs;i</expan> in <expan abbr="domũ">domum</expan> <lb/>inferatur / reddere partus difficiles: Et enomion le&longs;piam frondem <lb/>&longs;ub tectis habitam præcipitare aluum et inanitate pe&longs;tem inferre. <lb/></s> |
| <s id="N403E2F">Redeo ad rem. </s> | <s id="N403E2F">Redeo ad rem. </s> |
| <s id="N403E32">Hic repetere oportet quæ &longs;upra cum de <expan abbr="lineam&etilde;">lineamen</expan> <lb/>tis <expan abbr="ædificiorũ">ædificiorum</expan> tractaremus / p&longs;trinximus.</s> | <s id="N403E32">Hic repetere oportet quæ &longs;upra cum de <expan abbr="lineam&etilde;">lineamen</expan><lb/>tis <expan abbr="ædificiorũ">ædificiorum</expan> tractaremus / per&longs;trinximus.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N403E3F" type="main"> | <p id="N403E3F" type="main"> |
| <s id="N403E41">Tectorum igitur alia &longs;ub diuo: alia non &longs;ub diuo: Et <expan abbr="horũ">horum</expan> aliqua <lb/>lineis con&longs;tant rectis: aliqua flexis: aliqua mixtis. </s> | <s id="N403E41">Tectorum igitur alia &longs;ub diuo: alia non &longs;ub diuo: Et <expan abbr="horũ">horum</expan> aliqua <lb/>lineis con&longs;tant rectis: aliqua flexis: aliqua mixtis. </s> |
| <s id="N403E4A">His addito <lb/>quod hic faciat ad rem: Nam aut ex arborum materia pone <expan abbr="tectũ">tectum</expan> <lb/>aut lapide. </s> | <s id="N403E4A">His addito <lb/>quod hic faciat ad rem: Nam aut ex arborum materia pone <expan abbr="tectũ">tectum</expan> <lb/>aut lapide. </s> |
| <s id="N403E55">Ordiemur inde adeo rem principio hic &longs;umpto: ut &longs;ta <lb/>tuamus quippiam e&longs;&longs;e / quod ip&longs;um ad uniuer&longs;i tecti racio<gap/>inati <lb/>onem pertineat: et &longs;it huiu&longs;modi. </s> | <s id="N403E55">Ordiemur inde adeo rem principio hic &longs;umpto: ut &longs;ta<lb/>tuamus quippiam e&longs;&longs;e / quod ip&longs;um ad uniuer&longs;i tecti ratiocinati<lb/>onem pertineat: et &longs;it huiu&longs;modi. </s> |
| <s id="N403E5E">Tecto cuiuis et o&longs;&longs;a et neruos <lb/>et complementa et cortices et cru&longs;tulas ine&longs;&longs;e æque atque in muro <lb/>interpretemur: tamen hoc ita ne &longs;it re ip&longs;a con&longs;ideremus. </s> | <s id="N403E5E">Tecto cuiuis et o&longs;&longs;a et neruos <lb/>et complementa et cortices et cru&longs;tulas ine&longs;&longs;e æque atque in muro <lb/>interpretemur: tamen hoc ita ne &longs;it re ip&longs;a con&longs;ideremus. </s> |
| <s id="N403E65">Princi <lb/>pio ut ab his qui rectis lineis ex materia &longs;yluarum con&longs;tant inci <lb/>piamus. </s> | <s id="N403E65">Princi <lb/>pio ut ab his qui rectis lineis ex materia &longs;yluarum con&longs;tant inci <lb/>piamus. </s> |
| <s id="N403E6C">Tectis quidem ferendis opus e&longs;t firmiores a paricte ad <lb/>parietem &longs;ub&longs;tituas trabes: atque has uti modo <expan abbr="cõmentabamur">commentabamur</expan> e&longs;&longs;e <lb/>intran&longs;uer&longs;um po&longs;itas columnas non inficiabimur. </s> | <s id="N403E6C">Tectis quidem ferendis opus e&longs;t firmiores a pariete ad <lb/>parietem &longs;ub&longs;tituas trabes: atque has uti modo <expan abbr="cõmentabamur">commentabamur</expan> e&longs;&longs;e <lb/>intran&longs;uer&longs;um po&longs;itas columnas non inficiabimur. </s> |
| <s id="N403E77">O&longs;&longs;is ergo lo <lb/>co erit trabs: quod &longs;i per impen&longs;æ rationes liceret: quis non optet <lb/>totum h<gap/>bere opus / ut ita loquar o&longs;&longs;eum et &longs;olidi&longs;&longs;imum: hoc e&longs;t <lb/>continuatis columnis / et counitis trabibus compactum et obfirma <lb/>tum? </s> | <s id="N403E77">O&longs;&longs;is ergo lo<lb/>co erit trabs: quod &longs;i per impen&longs;æ rationes liceret: quis non optet <lb/>totum habere opus / ut ita loquar o&longs;&longs;eum et &longs;olidi&longs;&longs;imum: hoc e&longs;t <lb/>continuatis columnis / et counitis trabibus compactum et obfirma<lb/>tum? </s> |
| <s id="N403E84">Sed par&longs;imoniæ <expan abbr="pro&longs;picimus/&longs;uperfiuũ">pro&longs;picimus/&longs;uperfiuum</expan> <expan abbr="putãtes">putantes</expan> quicquid <lb/>&longs;eruata operis firmitate po&longs;&longs;it detrahi: ea de re trabium hic &longs;inun <lb/>tur interualla: Exquo et trabibus tran&longs;uer&longs;alia <expan abbr="imponũtur">imponuntur</expan> tigna<gap/><pb xlink:href="004/01/092.jpg"/>et abducuntur decurrentes quadruli: et &longs;iqua &longs;unt i&longs;tis &longs;imilia: <lb/>Quæ omnia haud <expan abbr="qua&qtilde;">quaquae</expan> dedecet puta&longs;&longs;e <expan abbr="illigam&etilde;ta">illigamenta</expan>. </s> | <s id="N403E84">Sed par&longs;imoniæ <expan abbr="pro&longs;picimus/&longs;uperfiuũ">pro&longs;picimus / &longs;uperfiuum</expan> <expan abbr="putãtes">putantes</expan> quicquid <lb/>&longs;eruata operis firmitate po&longs;&longs;it detrahi: ea de re trabium hic &longs;inun<lb/>tur interualla: Ex quo et trabibus tran&longs;uer&longs;alia <expan abbr="imponũtur">imponuntur</expan> tigna<gap/><pb xlink:href="004/01/092.jpg"/>et abducuntur decurrentes quadruli: et &longs;iqua &longs;unt i&longs;tis &longs;imilia: <lb/>Quæ omnia haud <expan abbr="qua&qtilde;">quaquam</expan> dedecet puta&longs;&longs;e <expan abbr="illigam&etilde;ta">illigamenta</expan>. </s> |
| <s id="N403EA6">In his <expan abbr="demũ">demum</expan> <lb/>a&longs;&longs;es tabulæque ampliores coaptatæ nimirum complemerti uicem <lb/>tenebunt: parique ratione pauimentum tegula&longs;que corticem e&longs;&longs;e exti <lb/>mum: Coelum uero tecti / quod &longs;upra caput pendeat <expan abbr="intimũ">intimum</expan> e&longs;&longs;e <lb/>corticem non negabimus. </s> | <s id="N403EA6">In his <expan abbr="demũ">demum</expan> <lb/>a&longs;&longs;es tabulæque ampliores coaptatæ nimirum complementi uicem <lb/>tenebunt: parique ratione pauimentum tegula&longs;que corticem e&longs;&longs;e exti<lb/>mum: Coelum uero tecti / quod &longs;upra caput pendeat <expan abbr="intimũ">intimum</expan> e&longs;&longs;e <lb/>corticem non negabimus. </s> |
| <s id="N403EB9">Ergo hæc ita e&longs;&longs;e &longs;i con&longs;tat/ inue&longs;tige <lb/>mus &longs;iquid &longs;it / quod cuique horum debeatur: quo his recognitis fa <lb/>cilius quæ lapideis tectis <expan abbr="cõueniat">conueniat</expan> intelligamus.</s> | <s id="N403EB9">Ergo hæc ita e&longs;&longs;e &longs;i con&longs;tat/ inue&longs;tige <lb/>mus &longs;iquid &longs;it / quod cuique horum debeatur: quo his recognitis fa <lb/>cilius quæ lapideis tectis <expan abbr="cõueniat">conueniat</expan> intelligamus.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N403EC4" type="main"> | <p id="N403EC4" type="main"> |
| <s id="N403EC6">De his igitur quoad res po&longs;tulet breui&longs;&longs;ime tran&longs;igamus. </s> | <s id="N403EC6">De his igitur quoad res po&longs;tulet breui&longs;&longs;ime tran&longs;igamus. </s> |
| <s id="N403EC9">Sed fa <lb/>ciat hoc ad rem / huius ætatis architectos non laudo: qui contigna<lb/>tionibus habendis / ua&longs;tas foraminum lacerationes ip&longs;is in o&longs;&longs;ibus <lb/>parietum reliquunt: quibus ab&longs;oluto pariete trabium capita im <lb/>mittant: Exqua re paries imbecillior atque aduer&longs;us ignium popu <lb/>lationes/ædi&longs;icium male tutum redditur: quod pateant inde ad pro <lb/>ximam aulam aditus incendio. </s> | <s id="N403EC9">Sed fa <lb/>ciat hoc ad rem / huius ætatis architectos non laudo: qui contigna<lb/>tionibus habendis / ua&longs;tas foraminum lacerationes ip&longs;is in o&longs;&longs;ibus <lb/>parietum reliquunt: quibus ab&longs;oluto pariete trabium capita im <lb/>mittant: Exqua re paries imbecillior atque aduer&longs;us ignium popu <lb/>lationes/ædi&longs;icium male tutum redditur: quod pateant inde ad pro <lb/>ximam aulam aditus incendio. </s> |
| <s id="N403ED8">Quare placent apud ueteres qui <lb/>a&longs;&longs;ueuere pa<gap/>ietibus lapideos mutulos firmi&longs;&longs;imos bene commen <lb/>dare: quibus quæ dixi trabium capita imponantur: quod &longs;i concate <lb/>nari trabeatione parietes uelis / non deerunt an&longs;æ et fibulæ a neæ/ <lb/>et captus <expan abbr="extãtes">extantes</expan> ex mutulo: quibus <expan abbr="cõmodi&longs;&longs;ime">commodi&longs;&longs;ime</expan> ad <expan abbr="eã">eam</expan> <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> utare. <lb/></s> | <s id="N403ED8">Quare placent apud ueteres qui <lb/>a&longs;&longs;ueuere par<gap/>ietibus lapideos mutulos firmi&longs;&longs;imos bene commen <lb/>dare: quibus quæ dixi trabium capita imponantur: quod &longs;i concate<lb/>nari trabeatione parietes uelis / non deerunt an&longs;æ et fibulæ aeneæ / <lb/>et captus <expan abbr="extãtes">extantes</expan> ex mutulo: quibus <expan abbr="cõmodi&longs;&longs;ime">commodi&longs;&longs;ime</expan> ad <expan abbr="eã">eam</expan> <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> utare. <lb/></s> |
| <s id="N403EF6">Trabem omnino integram e&longs;&longs;e et admodum &longs;incerem: mediaque<lb/>præ&longs;ertim longitudine &longs;ui uacare menda oportet. </s> | <s id="N403EF6">Trabem omnino integram e&longs;&longs;e et admodum &longs;incerem: mediaque<lb/>præ&longs;ertim longitudine &longs;ui uacare menda oportet. </s> |
| <s id="N403EFB">Aure ad <expan abbr="alterũ">alterum</expan> <lb/>caput po&longs;ita/ ictus altero ex capite re&longs;onantes accepti &longs;i erunt in <lb/>qua&longs;&longs;i: et obtu&longs;i intimum latere morbum indicabunt. </s> | <s id="N403EFB">Aure ad <expan abbr="alterũ">alterum</expan> <lb/>caput po&longs;ita/ ictus altero ex capite re&longs;onantes accepti &longs;i erunt in <lb/>qua&longs;&longs;i: et obtu&longs;i intimum latere morbum indicabunt. </s> |
| <s id="N403F06">Nodo&longs;ites <lb/>in trabe longe repudianda: præ&longs;ertim &longs;i erunt nodi crebri / et <expan abbr="unũ">unum</expan> <lb/>in cumulum contubero&longs;i: Quæ ligni pars medullæ ad&longs;it proxi <lb/>ma dolabitur/ ut &longs;tet in opere &longs;uprema. </s> | <s id="N403F06">Nodo&longs;ites <lb/>in trabe longe repudianda: præ&longs;ertim &longs;i erunt nodi crebri / et <expan abbr="unũ">unum</expan> <lb/>in cumulum contubero&longs;i: Quæ ligni pars medullæ ad&longs;it proxi <lb/>ma dolabitur/ ut &longs;tet in opere &longs;uprema. </s> |
| <s id="N403F13">Ex inferiore autem quæ <lb/>futura e&longs;t trabis &longs;uperficie dedolata / præter <expan abbr="cortic&etilde;/aut">corticen / aut</expan> nihil / aut <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> id queat <expan abbr="minimũ">minimum</expan>. </s> | <s id="N403F13">Ex inferiore autem quæ <lb/>futura e&longs;t trabis &longs;uperficie dedolata / præter <expan abbr="cortic&etilde;/aut">corticen / aut</expan> nihil / aut <lb/><expan abbr="&qtilde;">quod</expan> id queat <expan abbr="minimũ">minimum</expan>. </s> |
| <s id="N403F25">Quo autem in latere tran&longs;uer&longs;i aliquid ap <lb/>paruit uitii: p<gap/>nito id ut &longs;tet &longs;upremum: Oblonga &longs;iqua excurret <lb/>directam per trabem fi&longs;&longs;ura / lateribus ne <expan abbr="c&etilde;mittito">cemmittito</expan>: Sed aut &longs;upre <lb/>mæ aut potius infimæ mandato &longs;uperficiei. </s> | <s id="N403F25">Quo autem in latere tran&longs;uer&longs;i aliquid ap<lb/>paruit uitii: pe<gap/>nito id ut &longs;tet &longs;upremum: Oblonga &longs;iqua excurret <lb/>directam per trabem fi&longs;&longs;ura / lateribus ne <expan abbr="c&etilde;mittito">cemmittito</expan>: Sed aut &longs;upre<lb/>mæ aut potius infimæ mandato &longs;uperficiei. </s> |
| <s id="N403F34">Siqua pterebranda <lb/>aut forta&longs;&longs;is <expan abbr="cõuulneranda">conuulneranda</expan> &longs;it: parcito mediæ longitudini: infi <lb/><expan abbr="mãque">manque</expan> nelædito &longs;uperficiem. </s> | <s id="N403F34">Siqua perterebranda <lb/>aut forta&longs;&longs;is <expan abbr="cõuulneranda">conuulneranda</expan> &longs;it: parcito mediæ longitudini: infi<lb/><expan abbr="mãque">manque</expan> ne lædito &longs;uperficiem. </s> |
| <s id="N403F42">Sin <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> uti in ba&longs;ilicis <expan abbr="ob&longs;eruarũt/">ob&longs;eruarunt/</expan> <lb/>binatim crunt trabes <expan abbr="ponendæ/laxam&etilde;ta">ponendæ/laxamenta</expan> digitorum aliquot inter <pb xlink:href="004/01/093.jpg"/>mittito: qua re&longs;pirent/ nequid mutuo incale&longs;cendo inficiantur. <lb/></s> | <s id="N403F42">Sin <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> uti in ba&longs;ilicis <expan abbr="ob&longs;eruarũt/">ob&longs;eruarunt/</expan> <lb/>binatim erunt trabes <expan abbr="ponendæ/laxam&etilde;ta">ponendæ / laxamenta</expan> digitorum aliquot inter <pb xlink:href="004/01/093.jpg"/>mittito: qua re&longs;pirent / ne quid mutuo incale&longs;cendo inficiantur. <lb/></s> |
| <s id="N403F58">Et conferet quidem per <expan abbr="&longs;ingulũ">&longs;ingulum</expan> par trabes ip&longs;as alternatas collo <lb/>ca&longs;&longs;e: ne iuxta eodem in cubili <expan abbr="amborũ">amborum</expan> capita conquie&longs;cant: Sed <lb/>ubi i&longs;tius pes/ i&longs;tic alterius caput <expan abbr="incũbat">incumbat</expan>: Sic enim mutuo firmi <lb/>ore pedis robore mutuæ leuioris partis imbecillitati &longs;ubuenient: <lb/>et trabes ip&longs;as cognitas e&longs;&longs;e hoc e&longs;t uno materiæ genere / unaque &longs;yl <lb/>ua/ una coeli fronte adultas/ &longs;i fieri pote&longs;t/ eademque die ab&longs;ci&longs;&longs;as <lb/>oportet: Quo paribus naturæ uiribus par <expan abbr="officiũ">officium</expan> gerant. </s> | <s id="N403F58">Et conferet quidem per <expan abbr="&longs;ingulũ">&longs;ingulum</expan> par trabes ip&longs;as alternatas collo <lb/>ca&longs;&longs;e: ne iuxta eodem in cubili <expan abbr="amborũ">amborum</expan> capita conquie&longs;cant: Sed <lb/>ubi i&longs;tius pes/ i&longs;tic alterius caput <expan abbr="incũbat">incumbat</expan>: Sic enim mutuo firmi <lb/>ore pedis robore mutuæ leuioris partis imbecillitati &longs;ubuenient: <lb/>et trabes ip&longs;as cognitas e&longs;&longs;e hoc e&longs;t uno materiæ genere / unaque &longs;yl <lb/>ua/ una coeli fronte adultas/ &longs;i fieri pote&longs;t/ eademque die ab&longs;ci&longs;&longs;as <lb/>oportet: Quo paribus naturæ uiribus par <expan abbr="officiũ">officium</expan> gerant. </s> |
| <s id="N403F77">Cubilia <lb/>trabibus ad libellam &longs;ternito: ita ut &longs;it eorum quodque &longs;olidum et <lb/><expan abbr="firmi&longs;&longs;imũ">firmi&longs;&longs;imum</expan>. </s> | <s id="N403F77">Cubilia <lb/>trabibus ad libellam &longs;ternito: ita ut &longs;it eorum quodque &longs;olidum et <lb/><expan abbr="firmi&longs;&longs;imũ">firmi&longs;&longs;imum</expan>. </s> |
| <s id="N403F81">Cauetoque ponendis trabibus / nequid materies calcem <lb/>attingat: et &longs;inito <expan abbr="circũaperta">circunaperta</expan> et libera &longs;piramenta: nequid ullius <lb/>penitus contactu uitietur aut conclu&longs;a tabe&longs;cat. </s> | <s id="N403F81">Cauetoque ponendis trabibus / ne quid materies calcem <lb/>attingat: et &longs;inito <expan abbr="circũaperta">circumaperta</expan> et libera &longs;piramenta: ne quid ullius <lb/>penitus contactu uitietur aut conclu&longs;a tabe&longs;cat. </s> |
| <s id="N403F8C">Ad trabis puluil <lb/><expan abbr="lũ">lum</expan> &longs;ub&longs;ternito filicem herbam harentem / aut carbones / aut potius <lb/>amurcam &longs;uis <expan abbr="cõmixtam">commixtam</expan> nucleis. </s> | <s id="N403F8C">Ad trabis puluil <lb/><expan abbr="lũ">lum</expan> &longs;ub&longs;ternito filicem herbam harentem / aut carbones / aut potius <lb/>amurcam &longs;uis <expan abbr="cõmixtam">commixtam</expan> nucleis. </s> |
| <s id="N403F9A">Sin autem erunt arbores mino<lb/>res/&quml; ut queas integram unico ex <expan abbr="trũco">trunco</expan> trabem ponere: plures in <lb/>unam compacturam coagmentato / ita ut in&longs;e artius uim <expan abbr="obtineãt">obtineant</expan> <lb/>hoc e&longs;t ut &longs;uperior compactæ trabis linea fieri nequic&quml; po&longs;&longs;it pon <lb/><expan abbr="derũ">derum</expan> pre&longs;&longs;ura breuior: et contra inferior linea fieri haud po&longs;&longs;it lon <lb/>gior: Sed qua&longs;i corda ad &longs;upadactos / qui &longs;e&longs;e <expan abbr="cõtrarus">contrarus</expan> frontibus <lb/><expan abbr="protrud&etilde;t / trũcos">protrudent / truncos</expan> <expan abbr="obfirmãdos">obfirmandos</expan> neruo&longs;o &longs;i&longs;tat captu.</s> | <s id="N403F9A">Sin autem erunt arbores mino<lb/>res / quam̈ ut queas integram unico ex <expan abbr="trũco">trunco</expan> trabem ponere: plures in <lb/>unam compacturam coagmentato / ita ut in &longs;e artius uim <expan abbr="obtineãt">obtineant</expan> <lb/>hoc e&longs;t ut &longs;uperior compactæ trabis linea fieri nequic&quml; po&longs;&longs;it pon<lb/><expan abbr="derũ">derum</expan> pre&longs;&longs;ura breuior: et contra inferior linea fieri haud po&longs;&longs;it lon<lb/>gior: Sed qua&longs;i corda ad &longs;uperadactos / qui &longs;e&longs;e <expan abbr="cõtrarus">contrarus</expan> frontibus <lb/><expan abbr="protrud&etilde;t / trũcos">protrudent / truncos</expan> <expan abbr="obfirmãdos">obfirmandos</expan> neruo&longs;o &longs;i&longs;tat captu.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N403FBF" type="main"> | <p id="N403FBF" type="main"> |
| <s id="N403FC1">Tigna proxime omni&longs;que reliqua materies/ quod ex trabe &longs;ecta expe <lb/>diantur / trabis &longs;inceritate integritateque <expan abbr="probabũtur">probabuntur</expan>. </s> | <s id="N403FC1">Tigna proxime omni&longs;que reliqua materies/ quod ex trabe &longs;ecta expe <lb/>diantur / trabis &longs;inceritate integritateque <expan abbr="probabũtur">probabuntur</expan>. </s> |
| <s id="N403FCA">Tabulas ni <lb/><expan abbr="miũ">mium</expan> &longs;pi&longs;&longs;as putant non <expan abbr="c&etilde;modas">cemmodas</expan>: quoniam detorqueri <expan abbr="cũ">cum</expan> occepe <lb/>rint / clauos extrudant: et a&longs;&longs;eribus &quml;uis tenuioribus clauos appo <lb/>ni iubent duplices: præ&longs;ertim &longs;ub diualibus coa&longs;&longs;ationibus qbus <lb/><expan abbr="tabularũ">tabularum</expan> anguli et media lateraque firmentur. </s> | <s id="N403FCA">Tabulas ni <lb/><expan abbr="miũ">mium</expan> &longs;pi&longs;&longs;as putant non <expan abbr="c&etilde;modas">commodas</expan>: quoniam detorqueri <expan abbr="cũ">cum</expan> excepe <lb/>rint / clauos extrudant: et a&longs;&longs;eribus &quml;uis tenuioribus clauos appo<lb/>ni iubent duplices: præ&longs;ertim &longs;ub diualibus coa&longs;&longs;ationibus quibus <lb/><expan abbr="tabularũ">tabularum</expan> anguli et media lateraque firmentur. </s> |
| <s id="N403FE3">Clauos qui <expan abbr="põdera">pondera</expan> <lb/>in tran&longs;uer&longs;um ferant cra&longs;&longs;iores fieri iubent: Alios autem gracili <lb/>ores ubi &longs;int / non reprobant: Sed longiores e&longs;&longs;e hos et capite dila <lb/>tatiores <expan abbr="cõuenit">conuenit</expan>. </s> | <s id="N403FE3">Clauos qui <expan abbr="põdera">pondera</expan> <lb/>in tran&longs;uer&longs;um ferant cra&longs;&longs;iores fieri iubent: Alios autem gracili <lb/>ores ubi &longs;int / non reprobant: Sed longiores e&longs;&longs;e hos et capite dila <lb/>tatiores <expan abbr="cõuenit">conuenit</expan>. </s> |
| <s id="N403FF4">æneos clauos &longs;ubdiuo et inhumecto phenniores: <lb/>ferrei inte&longs;tino in opere et &longs;icco neruo&longs;iores fore compertum ha <lb/>beo. </s> | <s id="N403FF4">æneos clauos &longs;ubdiuo et inhumecto perhenniores: <lb/>ferrei inte&longs;tino in opere et &longs;icco neruo&longs;iores fore compertum ha <lb/>beo. </s> |
| <s id="N403FFB">Vbi ex u&longs;u ad firmandam contignationem ueniat/ ligneis <lb/>clauiculis delectantur.</s> | <s id="N403FFB">Vbi ex u&longs;u ad firmandam contignationem ueniat/ ligneis <lb/>clauiculis delectantur.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N404000" type="main"> | <p id="N404000" type="main"> |
| <s id="N404002">Quæ autem de ligneis tectis diximus: eadem et in lapideis trabi <lb/>bus ob&longs;eruabuntur: Tran&longs;uer&longs;æ enim et uenæ et mendæ a <expan abbr="trabiũ">trabium</expan> <pb xlink:href="004/01/094.jpg"/>u&longs;u reicientur ad <expan abbr="eficiũdas">eficiundas</expan> colunnas: aut &longs;i <expan abbr="erũt">erunt</expan> mende moderate <lb/>& leues latera lapidis qbus apparuerint/ <expan abbr="cũ">cum</expan> inopus <expan abbr="pon&etilde;tur">ponentur</expan> re&longs;u <lb/><expan abbr="pinabun&ttilde;">pinabuntur</expan>. </s> | <s id="N404002">Quæ autem de ligneis tectis diximus: eadem et in lapideis trabi<lb/>bus ob&longs;eruabuntur: Tran&longs;uer&longs;æ enim et uenæ et mendæ a <expan abbr="trabiũ">trabium</expan> <pb xlink:href="004/01/094.jpg"/>u&longs;u reicientur ad <expan abbr="eficiũdas">eficiundas</expan> columnas: aut &longs;i <expan abbr="erũt">erunt</expan> mende moderate <lb/>& leues latera lapidis qbus apparuerint/ <expan abbr="cũ">cum</expan> in opus <expan abbr="pon&etilde;tur">ponentur</expan> re&longs;u<lb/><expan abbr="pinabun&ttilde;">pinabuntur</expan>. </s> |
| <s id="N404026">Per longum excurrentes uene qbus uis intrabibus tole <lb/>rabiliores <expan abbr="habebun&ttilde;">habebuntur</expan> &quml; tran&longs;uer&longs;æ: Tabulæ item lapideæ <expan abbr="cũ">cum</expan> alias <lb/>ob res: tum et ponderis gratia minime cra&longs;&longs;iores ponentur. </s> | <s id="N404026">Per longum excurrentes uene quibus uis in trabibus tole<lb/>rabiliores <expan abbr="habebun&ttilde;">habebuntur</expan> &quml; tran&longs;uer&longs;æ: Tabulæ item lapideæ <expan abbr="cũ">cum</expan> alias <lb/>ob res: tum et ponderis gratia minime cra&longs;&longs;iores ponentur. </s> |
| <s id="N404035">Que <lb/>demum intetis aut ligneis aut lapideis apponentur a&longs;&longs;eres tigna / <lb/>trabes / neque adeo graciles/ neque adeo rari ponentur ut ad &longs;e &longs;e <expan abbr="õus">onus</expan> <lb/>que ferendum &longs;int inualidi. </s> | <s id="N404035">Que <lb/>demum in totis aut ligneis aut lapideis apponentur a&longs;&longs;eres tigna / <lb/>trabes / neque adeo graciles / neque adeo rari ponentur ut ad &longs;e &longs;e <expan abbr="õus">onus</expan> <lb/>que ferendum &longs;int inualidi. </s> |
| <s id="N404042">Et contra neque adeo cra&longs;&longs;i neque adeo <expan abbr="cõ">com</expan> <lb/>ferti ut opus illepidum et informe reddant. </s> | <s id="N404042">Et contra neque adeo cra&longs;&longs;i neque adeo <expan abbr="cõ">con</expan> <lb/>ferti ut opus illepidum et informe reddant. </s> |
| <s id="N40404B">Sed de operis forma <lb/>& gratia alibi. </s> | <s id="N40404B">Sed de operis forma <lb/>& gratia alibi. </s> |
| <s id="N404050">Itaque derectilineo tecto quæ u&longs;que dicta <expan abbr="&longs;ũt/&longs;uffici">&longs;unt/&longs;uffici</expan> <lb/>ant: Ni forte illud de&longs;it ut <expan abbr="mõeã">moneam</expan> quod qdem omni opere <expan abbr="uehem&etilde;">uehemen</expan> <lb/>ter ob&longs;er <expan abbr="uãdum">uandum</expan> cen&longs;eo. </s> | <s id="N404050">Itaque de rectilineo tecto quæ u&longs;que dicta <expan abbr="&longs;ũt/&longs;uffici">&longs;unt /&longs; uffici</expan><lb/>ant: Ni forte illud de&longs;it ut <expan abbr="mõeã">moneam</expan> quod quidem omni opere <expan abbr="uehem&etilde;">uehemen</expan><lb/>ter ob&longs;er <expan abbr="uãdum">uandum</expan> cen&longs;eo. </s> |
| <s id="N404067"><expan abbr="Aduerterũt">Aduerterunt</expan> phy&longs;ici incorporibus <expan abbr="animã">animam</expan> <lb/><expan abbr="tiũ">tium</expan> <expan abbr="naturã">naturam</expan> a&longs;&longs;ue&longs;&longs;e opus &longs;uum ita pfinite: ut <expan abbr="nun&qtilde;">nunquae</expan> o&longs;&longs;a abo&longs;&longs;ibu&longs; <lb/>&longs;eparata aut di&longs;iuncta e&longs;&longs;e u&longs;piam uoluerit: &longs;ic etiam nos o&longs;&longs;a o&longs;&longs;i <lb/>bus <expan abbr="cõiungemus">coniungemus</expan>: et neruis <expan abbr="illigam&etilde;ti&longs;que">illigamenti&longs;que</expan> belli&longs;&longs;ime affirmabimu&longs;: <lb/>ut &longs;it o&longs;&longs;ium &longs;eries et <expan abbr="cõpactura">compactura</expan>: qua &longs;ola etiam &longs;i de&longs;int cætera/ <lb/>&longs;ter opus &longs;uis <expan abbr="perfinitũ">perfinitum</expan> membris atque firmitatibus.</s> | <s id="N404067"><expan abbr="Aduerterũt">Aduerterunt</expan> phy&longs;ici in corporibus <expan abbr="animã">animam</expan> <lb/><expan abbr="tiũ">tium</expan> <expan abbr="naturã">naturam</expan> a&longs;&longs;ue&longs;&longs;e opus &longs;uum ita perfinite: ut <expan abbr="nun&qtilde;">nunquam</expan> o&longs;&longs;a ab o&longs;&longs;ibu&longs; <lb/>&longs;eparata aut di&longs;iuncta e&longs;&longs;e u&longs;piam uoluerit: &longs;ic etiam nos o&longs;&longs;a o&longs;&longs;i<lb/>bus <expan abbr="cõiungemus">coniungemus</expan>: et neruis <expan abbr="illigam&etilde;ti&longs;que">illigamenti&longs;que</expan> belli&longs;&longs;ime affirmabimu&longs;: <lb/>ut &longs;it o&longs;&longs;ium &longs;eries et <expan abbr="cõpactura">compactura</expan>: qua &longs;ola etiam &longs;i de&longs;int cætera / <lb/>&longs;ter opus &longs;uis <expan abbr="perfinitũ">perfinitum</expan> membris atque firmitatibus.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N404096" type="main"> | <p id="N404096" type="main"> |
| <s id="N404098">Venio ad tecta flexilinea. </s> | <s id="N404098">Venio ad tecta flexilinea. </s> |
| <s id="N40409B">Atqui ea quidem quæ omnes ad nume <lb/>ros rectilineis tectis plene re&longs;pondeant <expan abbr="cõ&longs;ideremus">con&longs;ideremus</expan>. </s> | <s id="N40409B">Atqui ea quidem quæ omnes ad nume <lb/>ros rectilineis tectis plene re&longs;pondeant <expan abbr="cõ&longs;ideremus">con&longs;ideremus</expan>. </s> |
| <s id="N4040A4">Flexilineum <lb/><expan abbr="tectũ">tectum</expan> <expan abbr="con&longs;tituũt">con&longs;tituunt</expan> arcus: et arcum e&longs;&longs;e trabem inflexam &longs;ua&longs;imus. <lb/></s> | <s id="N4040A4">Flexilineum <lb/><expan abbr="tectũ">tectum</expan> <expan abbr="con&longs;tituũt">con&longs;tituunt</expan> arcus: et arcum e&longs;&longs;e trabem inflexam &longs;ua&longs;imus. <lb/></s> |
| <s id="N4040B1">Procurrunt etiam hic <expan abbr="illigam&etilde;ta">illigamenta</expan>: adduntur et quæ interuacua <expan abbr="cõ">com</expan> <lb/>pleant. </s> | <s id="N4040B1">Procurrunt etiam hic <expan abbr="illigam&etilde;ta">illigamenta</expan>: adduntur et quæ interuacua <expan abbr="cõ">com</expan> <lb/>pleant. </s> |
| <s id="N4040BE">Sed uelim apertius intelligi/ quid arcus ip&longs;e &longs;it/ quibus <lb/>ue con&longs;tet partibus: Et enim ducendi arcus rationem traxi&longs;&longs;e ho <lb/>mines hinc puto: Nam cum uiderent trabes duas <expan abbr="iũctis">iunctis</expan> capitibus <lb/>po&longs;&longs;e imis pedibus diuaricatis ita firmari/ ut mutuo innexu pari <lb/>bulque contra &longs;e ponderibus &longs;i&longs;terent: placuit <expan abbr="inu&etilde;tum / et">inuentum / et</expan> <expan abbr="coeperũt">coeperunt</expan> <lb/>i&longs;toc opere di&longs;pluuia ædificiis tecta apponere. </s> | <s id="N4040BE">Sed uelim apertius intelligi / quid arcus ip&longs;e &longs;it / quibus <lb/>ue con&longs;tet partibus: Et enim ducendi arcus rationem traxi&longs;&longs;e ho <lb/>mines hinc puto: Nam cum uiderent trabes duas <expan abbr="iũctis">iunctis</expan> capitibus <lb/>po&longs;&longs;e imis pedibus diuaricatis ita firmari / ut mutuo innexu pari<lb/>busque contra &longs;e ponderibus &longs;i&longs;terent: placuit <expan abbr="inu&etilde;tum / et">inuentum / et</expan> <expan abbr="coeperũt">coeperunt</expan> <lb/>i&longs;toc opere di&longs;pluuia ædificiis tecta apponere. </s> |
| <s id="N4040D7">Po&longs;t id forta&longs;&longs;e <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>ex <expan abbr="ĩ&longs;tituto">in&longs;tituto</expan> maiorem cooperire aream trabium breuitate nequiui&longs; <lb/>&longs;ent: intermedium ad &longs;ublimia truncorum capita aliquid interpo <lb/>&longs;uere: ut e&longs;&longs;et prope atque apud græcos littera. <gap/>. </s> | <s id="N4040D7">Po&longs;t id forta&longs;&longs;e <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>ex <expan abbr="ĩ&longs;tituto">in&longs;tituto</expan> maiorem cooperire aream trabium breuitate nequiui&longs; <lb/>&longs;ent: intermedium ad &longs;ublimia truncorum capita aliquid interpo <lb/>&longs;uere: ut e&longs;&longs;et prope atque apud græcos littera. <gap/>. </s> |
| <s id="N4040EA">Appo&longs;itumque<lb/>ip&longs;um id forta&longs;&longs;is cuneum appellauere. </s> | <s id="N4040EA">Appo&longs;itumque<lb/>ip&longs;um id forta&longs;&longs;is cuneum appellauere. </s> |
| <s id="N4040EF">Succedente inde argu <lb/>mento multiplicatis cuneis i&longs;tiu&longs;modi arcus effigie effectam &longs;pe <lb/>ctantes probauere: eamque ducendi arcus rationem ad opera lapi <lb/>dea tran&longs;ferentes / integrum additamentis arcum effecere: ut iam <pb xlink:href="004/01/095.jpg"/>fateri oporteat arcum ip&longs;um cuneorum plu&longs;culorum compactio <lb/>ne con&longs;tare: Quorum alii capitibus infirmis ad arcum ip&longs;um &longs;ub <lb/>&longs;ideant: alii ad dor&longs;um in&longs;identes nodum &longs;pinæ obtineant: Aln <lb/>reliquum expleant ambitum co&longs;tarum. </s> | <s id="N4040EF">Succedente inde argu<lb/>mento multiplicatis cuneis i&longs;tiu&longs;modi arcus effigie effectam &longs;pe<lb/>ctantes probauere: eamque ducendi arcus rationem ad opera lapi <lb/>dea tran&longs;ferentes / integrum additamentis arcum effecere: ut iam <pb xlink:href="004/01/095.jpg"/>fateri oporteat arcum ip&longs;um cuneorum plu&longs;culorum compactio <lb/>ne con&longs;tare: Quorum alii capitibus infirmis ad arcum ip&longs;um &longs;ub<lb/>&longs;ideant: alii ad dor&longs;um in&longs;identes nodum &longs;pinæ obtineant: Aliquando <lb/>reliquum expleant ambitum co&longs;tarum. </s> |
| <s id="N404102">Non &longs;it ab re eadem repe <lb/>tere: quæ primo in libro recen&longs;uimus. </s> | <s id="N404102">Non &longs;it ab re eadem repe <lb/>tere: quæ primo in libro recen&longs;uimus. </s> |
| <s id="N404107">Arcus imer &longs;e differunt: <lb/>Nam e&longs;t quidem rectus/ quem integer &longs;emicirculus con&longs;tituit: <lb/>huius corda per circuli centrum dirigitur. </s> | <s id="N404107">Arcus inter &longs;e differunt: <lb/>Nam e&longs;t quidem rectus / quem integer &longs;emicirculus con&longs;tituit: <lb/>huius corda per circuli centrum dirigitur. </s> |
| <s id="N40410E">E&longs;t et qui trabis natu <lb/>ram magis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> arcus &longs;apiat: hunc <expan abbr="cõminutum">comminutum</expan> dicimus/ quod &longs;it non <lb/>integer &longs;emicirculus: &longs;ed &longs;it eius quota aliqua pars: huius corda <lb/>a centro di&longs;tat et &longs;upra e&longs;t. </s> | <s id="N40410E">E&longs;t et qui trabis natu <lb/>ram magis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> arcus &longs;apiat: hunc <expan abbr="cõminutum">comminutum</expan> dicimus/ quod &longs;it non <lb/>integer &longs;emicirculus: &longs;ed &longs;it eius quota aliqua pars: huius corda <lb/>a centro di&longs;tat et &longs;upra e&longs;t. </s> |
| <s id="N40411F">E&longs;t et copo&longs;itus arcus: quem undem <lb/>alu angularem / alii actum dicunt: qui ex arcubus duobus commi <lb/>nutis componitur: habetque &longs;ua in corda duo duarum flexarum &longs;e <lb/>&longs;e mutuo &longs;ecantium linearum centra. </s> | <s id="N40411F">E&longs;t et copo&longs;itus arcus: quem undem <lb/>aliquando angularem / alii actum dicunt: qui ex arcubus duobus commi<lb/>nutis componitur: habetque &longs;ua in corda duo duarum flexarum &longs;e <lb/>&longs;e mutuo &longs;ecantium linearum centra. </s> |
| <s id="N404128">Rectum arcum omnium <lb/>e&longs;&longs;e firmi&longs;&longs;imum cum re ip&longs;a cen&longs;et: tum et ratione argumen: oque<lb/>mon&longs;tratur. </s> | <s id="N404128">Rectum arcum omnium <lb/>e&longs;&longs;e firmi&longs;&longs;imum cum re ip&longs;a cen&longs;et: tum et ratione argumentoque <lb/>mon&longs;tratur. </s> |
| <s id="N40412F">Et di&longs;&longs;olui quidem &longs;ponte quo po&longs;&longs;it pacto non ui <lb/>deo: ni cuneorum alter alterum extrudat: ab qua quidem iniu <lb/>ria tam longe ab&longs;unt: ut etiam alter alterius ope confirmetur: <lb/>Quin etiam ubi forte id moliri aggrediantur/ ponderum natura <lb/>quibus aut &longs;ub&longs;i&longs;tunt / aut imbuti ip&longs;i &longs;unt cunei / uctantur. </s> | <s id="N40412F">Et di&longs;&longs;olui quidem &longs;ponte quo po&longs;&longs;it pacto non ui <lb/>deo: ni cuneorum alter alterum extrudat: ab qua quidem iniu<lb/>ria tam longe ab&longs;unt: ut etiam alter alterius ope confirmetur: <lb/>Quin etiam ubi forte id moliri aggrediantur / ponderum natura <lb/>quibus aut &longs;ub&longs;i&longs;tunt / aut imbuti ip&longs;i &longs;unt cunei / uetantur. </s> |
| <s id="N40413A">Hinc <lb/>illud Varronis/ quod ait in arcuatis operibus dextra non magis <lb/>&longs;tare ex &longs;ini&longs;tris / q &longs;ini&longs;tra ex dextris. </s> | <s id="N40413A">Hinc <lb/>illud Varronis / quod ait in arcuatis operibus dextra non magis <lb/>&longs;tare ex &longs;ini&longs;tris / quod &longs;ini&longs;tra ex dextris. </s> |
| <s id="N404141">Et &longs;pectare licet rem: Su <lb/>premus quidem cuneus/ qui ad &longs;pinam mediam unicus &longs;it/ quo <lb/>nam modo erit ualidus cuncos propellere collaterales: aut illis <lb/>ip&longs;is <expan abbr="prem&etilde;tibus">prementibus</expan> quando peterit is quidem ex &longs;ede iam occup<gap/>ta <lb/>protrudi? </s> | <s id="N404141">Et &longs;pectare licet rem: Su<lb/>premus quidem cuneus / qui ad &longs;pinam mediam unicus &longs;it / quo <lb/>nam modo erit ualidus cuneos propellere collaterales: aut illis <lb/>ip&longs;is <expan abbr="prem&etilde;tibus">prementibus</expan> quando poterit is quidem ex &longs;ede iam occupata <lb/>protrudi? </s> |
| <s id="N404152">Qui uero proximi per co&longs;tas <expan abbr="&longs;uccedũt">&longs;uccedunt</expan> cunei <expan abbr="libram&etilde;">libramen</expan> <lb/>tis ponderum facile in officio continentur. </s> | <s id="N404152">Qui uero proximi per co&longs;tas <expan abbr="&longs;uccedũt">&longs;uccedunt</expan> cunei <expan abbr="libram&etilde;">libramen</expan> <lb/>tis ponderum facile in officio continentur. </s> |
| <s id="N40415F">Demum et alterutra <lb/>ad capita qui &longs;ub&longs;ideant cunei/ quid erit cur moueantur &longs;uperio <lb/>ribus in officio per&longs;i&longs;tentibus. </s> | <s id="N40415F">Demum et alterutra <lb/>ad capita qui &longs;ub&longs;ideant cunei/ quid erit cur moueantur &longs;uperio <lb/>ribus in officio per&longs;i&longs;tentibus. </s> |
| <s id="N404166">Ergo rectis arcubus / qui &longs;e&longs;e &longs;acile <lb/>tueantur cordam non exigimus: in <expan abbr="cõminutis">comminutis</expan> autem ferream ca <lb/>tenam/ aut quod cordæ uim obtineat/ parietum exten&longs;ionibus hinc <lb/>atque hinc confirmamus: ha&longs;que e&longs;&longs;e exten&longs;iones optamus non bre <lb/><expan abbr="uiores/&qtilde;">uiores / quae</expan> quibus comminutus / qui dee&longs;t ambitus queat integrari: <lb/>Quod ip&longs;um facere ueteres architecti <expan abbr="nunquã">nunquam</expan> neglexere: et <gap/>om <lb/>minutos omnes arcus ubi id licuit/ nunquam non intra parietum <pb xlink:href="004/01/096.jpg"/>latera integrarunt: Quin et præclare illud ob&longs;eruarunt / ut rectis <lb/>trabibus / ubi occ<gap/>&longs;io <expan abbr="præ&longs;tabatur / cõminutum">præ&longs;tabatur / comminutum</expan> arcum &longs;upadduce <lb/>rent: Tum et <expan abbr="cõminutis">comminutis</expan> ip&longs;is arcubus rectos arcus etiam &longs;upadi <lb/>gerent: qui &longs;ub &longs;e po&longs;itos <expan abbr="cõminutos">comminutos</expan> <expan abbr="cõfouerent">confouerent</expan>: et <expan abbr="ponderũ">ponderum</expan> mole <lb/>&longs;tias interciperent. </s> | <s id="N404166">Ergo rectis arcubus / qui &longs;e&longs;e facile <lb/>tueantur cordam non exigimus: in <expan abbr="cõminutis">comminutis</expan> autem ferream ca<lb/>tenam / aut quod cordæ uim obtineat / parietum exten&longs;ionibus hinc <lb/>atque hinc confirmamus: ha&longs;que e&longs;&longs;e exten&longs;iones optamus non bre <lb/><expan abbr="uiores/&qtilde;">uiores / quae</expan> quibus comminutus / qui dee&longs;t ambitus queat integrari: <lb/>Quod ip&longs;um facere ueteres architecti <expan abbr="nunquã">nunquam</expan> neglexere: et com<lb/>minutos omnes arcus ubi id licuit/ nunquam non intra parietum <pb xlink:href="004/01/096.jpg"/>latera integrarunt: Quin et præclare illud ob&longs;eruarunt / ut rectis <lb/>trabibus / ubi occa&longs;io <expan abbr="præ&longs;tabatur / cõminutum">præ&longs;tabatur / comminutum</expan> arcum &longs;upadduce<lb/>rent: Tum et <expan abbr="cõminutis">comminutis</expan> ip&longs;is arcubus rectos arcus etiam &longs;upadi<lb/>gerent: qui &longs;ub &longs;e po&longs;itos <expan abbr="cõminutos">comminutos</expan> <expan abbr="cõfouerent">confouerent</expan>: et <expan abbr="ponderũ">ponderum</expan> mole<lb/>&longs;tias interciperent. </s> |
| <s id="N4041A4">Compo&longs;iti arcus apud ueter<gap/>s non ui&longs;untur. <lb/></s> | <s id="N4041A4">Compo&longs;iti arcus apud ueteres non ui&longs;untur. <lb/></s> |
| <s id="N4041AA">Sunt qui turrium apertionibus inducedos putent: quo nimia &longs;up <lb/>impo&longs;ita <expan abbr="põdera">pondera</expan> qua&longs;i prora obiecta diffidant: Tam et&longs;i <expan abbr="cõpo&longs;iti">compo&longs;iti</expan> <lb/>arcus i&longs;tiu&longs;modi ponderibus confirmentur &longs;upadiectis magis &quml; <lb/>opp<gap/><expan abbr="imãtur">imantur</expan>. </s> | <s id="N4041AA">Sunt qui turrium apertionibus in ducedos putent: quo nimia &longs;uper<lb/>impo&longs;ita <expan abbr="põdera">pondera</expan> qua&longs;i prora obiecta diffidant: Tam et&longs;i <expan abbr="cõpo&longs;iti">compo&longs;iti</expan> <lb/>arcus i&longs;tiu&longs;modi ponderibus confirmentur &longs;uperadiectis magis &quml; <lb/>oppr<expan abbr="imãtur">imantur</expan>. </s> |
| <s id="N4041C0">Cuneos quibus arcus ducatur omnes de lato / et quo <lb/>ad fieri po&longs;&longs;it prægrandi uelim e&longs;&longs;e ex lapide. </s> | <s id="N4041C0">Cuneos quibus arcus ducatur omnes de lato / et quo <lb/>ad fieri po&longs;&longs;it prægrandi uelim e&longs;&longs;e ex lapide. </s> |
| <s id="N4041C5">Nam e&longs;t quidem <lb/>cuiu&longs;que corporis pars indi&longs;&longs;olubilior: quæ a natura concreta et co <lb/>unita e&longs;t: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quæ <expan abbr="hominũ">hominum</expan> manu et arte <expan abbr="cõiuncta">coniuncta</expan> atque compacta <expan abbr="&etilde;">em</expan>. <lb/></s> | <s id="N4041C5">Nam e&longs;t quidem <lb/>cuiu&longs;que corporis pars indi&longs;&longs;olubilior: quæ a natura concreta et eo <lb/>unita e&longs;t: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quæ <expan abbr="hominũ">hominum</expan> manu et arte <expan abbr="cõiuncta">coniuncta</expan> atque compacta <expan abbr="&etilde;">em</expan>. <lb/></s> |
| <s id="N4041DD">E&longs;&longs;e etiam oportet mutuo coæquales / ut qua&longs;i in libra dextera &longs;i <lb/>ni&longs;tris re&longs;pondeant facie/ magnitudiue/ pondere et eiu&longs;modi. <lb/></s> | <s id="N4041DD">E&longs;&longs;e etiam oportet mutuo coæquales / ut qua&longs;i in libra dextera &longs;i<lb/>ni&longs;tris re&longs;pondeant facie / magnitudine / pondere et eiu&longs;modi. <lb/></s> |
| <s id="N4041E3">Arcus plures &longs;i ad porticus papertiones <expan abbr="cõtinuatas">continuatas</expan> a columnis et <lb/>capitulis duxeris: facito cunei unde bini aut plures arcus iuncti in <lb/><expan abbr="&longs;urgũt">&longs;urgunt</expan> <expan abbr="nõ">non</expan> duo: aut pro <expan abbr="arcuũ">arcuum</expan> numero totidem &longs;int lapides et di&longs; <lb/>&longs;ecti: Sed unicus atque idem pror&longs;us integer: quo huius et i&longs;tius ar <lb/>cus capita <expan abbr="cõtineantur">contineantur</expan>: Qui uero &longs;ecnndi proximi in hos primos <lb/><expan abbr="in&longs;urg&etilde;t">in&longs;urgent</expan> cunei/&longs;i <expan abbr="prægrãdi">prægrandi</expan> <expan abbr="erũt">erunt</expan> ex lapide curato ambo/ alter ad <lb/>alterum &longs;uis hæreat <expan abbr="iũctis">iunctis</expan> ad lineam renibus. </s> | <s id="N4041E3">Arcus plures &longs;i ad porticus perapertiones <expan abbr="cõtinuatas">continuatas</expan> a columnis et <lb/>capitulis duxeris: facito cunei unde bini aut plures arcus iuncti in <lb/><expan abbr="&longs;urgũt">&longs;urgunt</expan> <expan abbr="nõ">non</expan> duo: aut pro <expan abbr="arcuũ">arcuum</expan> numero totidem &longs;int lapides et di&longs; <lb/>&longs;ecti: Sed unicus atque idem pror&longs;us integer: quo huius et i&longs;tius ar<lb/>cus capita <expan abbr="cõtineantur">contineantur</expan>: Qui uero &longs;ecundi proximi in hos primos <lb/><expan abbr="in&longs;urg&etilde;t">in&longs;urgent</expan> cunei / &longs;i <expan abbr="prægrãdi">prægrandi</expan> <expan abbr="erũt">erunt</expan> ex lapide curato ambo/ alter ad <lb/>alterum &longs;uis hæreat <expan abbr="iũctis">iunctis</expan> ad lineam renibus. </s> |
| <s id="N404214">Tertius qui &longs;ecun<lb/>dos ho&longs;ce operiet lapis ad <expan abbr="murorũ">murorum</expan> leges libella <expan abbr="coaptabi&ttilde;">coaptabitur</expan> nexura <lb/>comparili: ita ut <expan abbr="iũctis">iunctis</expan> am<gap/>obus arcubus &longs;eruiat: <expan abbr="amborũque">amborunque</expan> cune <lb/>os detineat captu. </s> | <s id="N404214">Tertius qui &longs;ecun<lb/>dos ho&longs;ce operiet lapis ad <expan abbr="murorũ">murorum</expan> leges libella <expan abbr="coaptabi&ttilde;">coaptabitur</expan> nexura <lb/>comparili: ita ut <expan abbr="iũctis">iunctis</expan> amb<gap/>obus arcubus &longs;eruiat: <expan abbr="amborũque">amborumque</expan> cune<lb/>os detineat captu. </s> |
| <s id="N40422F">Toto in arcu facito ut <expan abbr="iunctionũ">iunctionum</expan> adhæ&longs;iones/ <lb/>et <expan abbr="cõclau&longs;uræ">conclau&longs;uræ</expan> &longs;uum ad centrum <expan abbr="ditigan&ttilde;">ditigantur</expan>. </s> | <s id="N40422F">Toto in arcu facito ut <expan abbr="iunctionũ">iunctionum</expan> adhæ&longs;iones / <lb/>et <expan abbr="cõclau&longs;uræ">conclau&longs;uræ</expan> &longs;uum ad centrum <expan abbr="ditigan&ttilde;">dirigantur</expan>. </s> |
| <s id="N404240">Spinæ cuncum periti <lb/>unico et integro et prægrandi &longs;emper lapide appo&longs;uere: quod &longs;i erit <lb/>muri cra&longs;&longs;itudo maior <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ut cuneos i&longs;tiusmodi queas integres po <lb/>nere: is demu <gap/> uon arcus/&longs;ed e&longs;&longs;e te&longs;tudo potius incipiet: <expan abbr="quã">quam</expan> <lb/>nos fornicem appellabimus.</s> | <s id="N404240">Spinæ cuneum periti <lb/>unico et integro et prægrandi &longs;emper lapide appo&longs;uere: quod &longs;i erit <lb/>muri cra&longs;&longs;itudo maior <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ut cuneos i&longs;tiusmodi queas integres po<lb/>nere: is demum<gap/> non arcus / &longs;ed e&longs;&longs;e te&longs;tudo potius incipiet: <expan abbr="quã">quam</expan> <lb/>nos fornicem appellabimus.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N404255" type="main"> | <p id="N404255" type="main"> |
| <s id="N404257">Te&longs;tudinum uaria &longs;unt genera. </s> | <s id="N404257">Te&longs;tudinum uaria &longs;unt genera. </s> |
| <s id="N40425A"><expan abbr="Di&longs;quirendũ">Di&longs;quirendum</expan> quid inter &longs;e diffe <lb/>rant / et quibus lineis <expan abbr="cõ&longs;tituantur">con&longs;tituantur</expan>: Fingenda mihi erunt nomina: <lb/>quo &longs;im/ quem e&longs;&longs;e me his libris maxime <expan abbr="elaborandũ">elaborandum</expan> in&longs;titui: fa <lb/>cilis et minime ob&longs;curus. </s> | <s id="N40425A"><expan abbr="Di&longs;quirendũ">Di&longs;quirendum</expan> quid inter &longs;e diffe <lb/>rant / et quibus lineis <expan abbr="cõ&longs;tituantur">con&longs;tituantur</expan>: Fingenda mihi erunt nomina: <lb/>quo &longs;im/ quem e&longs;&longs;e me his libris maxime <expan abbr="elaborandũ">elaborandum</expan> in&longs;titui: fa <lb/>cilis et minime ob&longs;curus. </s> |
| <s id="N40426E">Neque me præterit Ennium poetam ma <lb/>ximas coeli appella&longs;&longs;e fornices: et <expan abbr="Seruiũ">Seruium</expan> cauernas dixi&longs;&longs;e cas e&longs;&longs;e <pb xlink:href="004/01/097.jpg"/>quæ in carinarum &longs;int factæ modum. </s> | <s id="N40426E">Neque me præterit Ennium poetam ma<lb/>ximas coeli appella&longs;&longs;e fornices: et <expan abbr="Seruiũ">Seruium</expan> cauernas dixi&longs;&longs;e eas e&longs;&longs;e <pb xlink:href="004/01/097.jpg"/>quæ in carinarum &longs;int factæ modum. </s> |
| <s id="N40427B">Sed peto hanc ueniam ut <lb/>his libris id tandem &longs;atis putemus dictum latine: quod cum apte <lb/>ad rem: tum et aperti&longs;&longs;ime <expan abbr="ĩtelligatur">intelligatur</expan>. </s> | <s id="N40427B">Sed peto hanc ueniam ut <lb/>his libris id tandem &longs;atis putemus dictum latine: quod cum apte <lb/>ad rem: tum et aperti&longs;&longs;ime <expan abbr="ĩtelligatur">intelligatur</expan>. </s> |
| <s id="N404286">Te&longs;tudinum i&longs;ta &longs;unt ge <lb/>nera / fornix / camera / et recta &longs;pherica: et &longs;iquæ <expan abbr="i&longs;tarũ">i&longs;tarum</expan> quota &longs;unt <lb/>pars: Ex his recta &longs;pherica &longs;ui natura <expan abbr="nõ">non</expan> ni&longs;i parietibus a circulari <lb/>area <expan abbr="&longs;urg&etilde;tibus">&longs;urgentibus</expan> imponitur. </s> | <s id="N404286">Te&longs;tudinum i&longs;ta &longs;unt ge <lb/>nera / fornix / camera / et recta &longs;pherica: et &longs;iquæ <expan abbr="i&longs;tarũ">i&longs;tarum</expan> quota &longs;unt <lb/>pars: Ex his recta &longs;pherica &longs;ui natura <expan abbr="nõ">non</expan> ni&longs;i parietibus a circulari <lb/>area <expan abbr="&longs;urg&etilde;tibus">&longs;urgentibus</expan> imponitur. </s> |
| <s id="N40429B">Camera uero te&longs;tudo quadratis debe <lb/>tur areis: Fornicibu&longs; autem areæ <expan abbr="angulorũ">angulorum</expan> quatuor: &longs;eu breuiores <lb/>illæ <expan abbr="quid&etilde;/&longs;eu">quiden/&longs;eu</expan> oblongæ &longs;int: quales uidemus criptoporticus ope <lb/>riuntur. </s> | <s id="N40429B">Camera uero te&longs;tudo quadratis debe<lb/>tur areis: Fornicibu&longs; autem areæ <expan abbr="angulorũ">angulorum</expan> quatuor: &longs;eu breuiores <lb/>illæ <expan abbr="quid&etilde;/&longs;eu">quidem / &longs;eu</expan> oblongæ &longs;int: quales uidemus criptoporticus op <lb/>riuntur. </s> |
| <s id="N4042AC">Te&longs;tudo ea quæ perforati ad <expan abbr="m&etilde;tis">mentis</expan> <expan abbr="&longs;imilitudin&etilde;">&longs;imilitudinem</expan> ducat: <lb/>Verbi etiam &longs;imilitudine apud nos fornix appellabitur. </s> | <s id="N4042AC">Te&longs;tudo ea quæ perforati ad <expan abbr="m&etilde;tis">mentis</expan> <expan abbr="&longs;imilitudin&etilde;">&longs;imilitudinem</expan> ducat: <lb/>Verbi etiam &longs;imilitudine apud nos fornix appellabitur. </s> |
| <s id="N4042B9">Erit igi <lb/>tur id ueluti unum atque item alteros ad arcum arcus adegeris: aut <lb/>qua&longs;i flexæ trabis latitudinem exten&longs;am multo ac protinus dila <lb/>tatam reddideris: Exqua re a&longs;&longs;equemur / ut qua&longs;i in&longs;lexus paries <lb/>in caput pro tecto ad&longs;tet. </s> | <s id="N4042B9">Erit igi<lb/>tur id ueluti unum atque item alteros ad arcum arcus adegeris: aut <lb/>qua&longs;i flexæ trabis latitudinem exten&longs;am multo ac protinus dila<lb/>tatam reddideris: Ex qua re a&longs;&longs;equemur / ut qua&longs;i inflexus paries <lb/>in caput pro tecto ad&longs;tet. </s> |
| <s id="N4042C4">Sin autem fornicem hanc forta&longs;&longs;is a &longs;e <lb/><expan abbr="pt&etilde;trione">ptentrione</expan> ad meridiem proten&longs;am / tran&longs;uer&longs;a altera fornix ab ori <lb/>ente ad <expan abbr="occid&etilde;tem">occidentem</expan> &longs;olem peruadens totis lineis <expan abbr="&longs;ecuerit / te&longs;tudin&etilde;">&longs;ecuerit / te&longs;tudinem</expan> <lb/><expan abbr="cõ&longs;tituent">con&longs;tituent</expan>: quam inflexorum <expan abbr="cornuũ">cornuum</expan> &longs;imilitudine: quæ in angu <lb/>los procurrant cameram <expan abbr="nũcupabimus">nuncupabimus</expan>. </s> | <s id="N4042C4">Sin autem fornicem hanc forta&longs;&longs;is a &longs;e <lb/><expan abbr="pt&etilde;trione">ptentrione</expan> ad meridiem proten&longs;am / tran&longs;uer&longs;a altera fornix ab ori <lb/>ente ad <expan abbr="occid&etilde;tem">occidentem</expan> &longs;olem peruadens totis lineis <expan abbr="&longs;ecuerit / te&longs;tudin&etilde;">&longs;ecuerit / te&longs;tudinem</expan> <lb/><expan abbr="cõ&longs;tituent">con&longs;tituent</expan>: quam inflexorum <expan abbr="cornuũ">cornuum</expan> &longs;imilitudine: quæ in angu <lb/>los procurrant cameram <expan abbr="nũcupabimus">nuncupabimus</expan>. </s> |
| <s id="N4042E5">Qd &longs;i arcus ip&longs;i complu <lb/>res et coæquales mutuo unicum in punctum medii culminis &longs;e&longs;e <lb/>inter&longs;ecuerint: te&longs;tudinem <expan abbr="cõ&longs;tituent">con&longs;tituent</expan> coelo &longs;imilem: rectam inde <lb/>&longs;phericam appellari hanc placuit. </s> | <s id="N4042E5">Quod &longs;i arcus ip&longs;i complu<lb/>res et coæquales mutuo unicum in punctum medii culminis &longs;e&longs;e <lb/>inter&longs;ecuerint: te&longs;tudinem <expan abbr="cõ&longs;tituent">con&longs;tituent</expan> coelo &longs;imilem: rectam inde <lb/>&longs;phericam appellari hanc placuit. </s> |
| <s id="N4042F2">Quæ te&longs;tudines aliqua <expan abbr="i&longs;tarũ">i&longs;tarum</expan> <lb/>e partibus con&longs;tet / hæ &longs;unt. </s> | <s id="N4042F2">Quæ te&longs;tudines aliqua <expan abbr="i&longs;tarũ">i&longs;tarum</expan> <lb/>e partibus con&longs;tet / hæ &longs;unt. </s> |
| <s id="N4042FB">Nam &longs;i coeli emi&longs;pherium natura per <lb/><expan abbr="p&etilde;diculari">pendiculari</expan> et recta &longs;ectione ab oriente ad occidentem uer&longs;us duas <lb/>in partes diui&longs;erit: Te&longs;tudines dabit geminas: quæ quidem &longs;ca <lb/>phis emiciclorum pro tecto &longs;unt. </s> | <s id="N4042FB">Nam &longs;i coeli emi&longs;pherium natura per <lb/><expan abbr="p&etilde;diculari">pendiculari</expan> et recta &longs;ectione ab oriente ad occidentem uer&longs;us duas <lb/>in partes diui&longs;erit: Te&longs;tudines dabit geminas: quæ quidem &longs;ca <lb/>phis emiciclorum pro tecto &longs;unt. </s> |
| <s id="N404307">Sin autem ab <expan abbr="ori&etilde;tis">orientis</expan> angulo ad <lb/>angulum meridier: et a meridiano i&longs;toc ad angulum occidentis: <lb/>et ab <gap/>&longs;to ad angulum <expan abbr="&longs;ept&etilde;trionis">&longs;eptentrionis</expan>: et a &longs;eptentrionali quoque i&longs;toc <lb/>ad primarium illud orientis angulum pari tatione natura <expan abbr="circũ">circum</expan> <lb/>&longs;eptum et <expan abbr="cõmutilatum">commutilatum</expan> coeli emi&longs;pherium reddiderit: <expan abbr="re&longs;tudin&etilde;">re&longs;tudinem</expan> <lb/>tum quidem in medio relinquet: quam nos turgidi ueli &longs;imilitu <lb/>dine auleam <expan abbr="nũcupabimus">nuncupabimus</expan>. </s> | <s id="N404307">Sin autem ab <expan abbr="ori&etilde;tis">orientis</expan> angulo ad <lb/>angulum meridier: et a meridiano i&longs;toc ad angulum occidentis: <lb/>et ab <gap/>&longs;to ad angulum <expan abbr="&longs;ept&etilde;trionis">&longs;eptentrionis</expan>: et a &longs;eptentrionali quoque i&longs;toc <lb/>ad primarium illud orientis angulum pari ratione natura <expan abbr="circũ">circum</expan> <lb/>&longs;eptum et <expan abbr="cõmutilatum">commutilatum</expan> coeli emi&longs;pherium reddiderit: <expan abbr="re&longs;tudin&etilde;">te&longs;tudinem</expan> <lb/>tum quidem in medio relinquet: quam nos turgidi ueli &longs;imilitu<lb/>dine auleam <expan abbr="nũcupabimus">nuncupabimus</expan>. </s> |
| <s id="N404330">Inqua uero perficiunda plures forni <lb/>cis partes conu<gap/>iant: quale&longs; uidemus &longs;ex octo ue angulorum are <lb/>a&longs; te&longs;tudinari: hanc no&longs; &longs;phericam angularem appellabimu&longs;. <lb/></s> | <s id="N404330">Inqua uero perficiunda plures forni <lb/>cis partes conu<gap/>iant: quale&longs; uidemus &longs;ex octo ue angulorum are <lb/>a&longs; te&longs;tudinari: hanc no&longs; &longs;phericam angularem appellabimu&longs;. <lb/></s> |
| <s id="N40433A">Te&longs;tudinum <expan abbr="a&longs;truendarũ">a&longs;truendarum</expan> ratio eadem quæ in muri&longs; <expan abbr="a&longs;&longs;eruabi&ttilde;">a&longs;&longs;eruabitur</expan>: <pb xlink:href="004/01/098.jpg"/>O&longs;&longs;a enim integra ad <expan abbr="&longs;ũmum">&longs;ummum</expan> u&longs;que te&longs;tudinis ex o&longs;&longs;ibus parictis <lb/>in&longs;urgent: et pro <expan abbr="illorũ">illorum</expan> modo i&longs;tic impo&longs;ita <expan abbr="perduc&etilde;tur">perducentur</expan>: et inter <lb/>&longs;e quota aliqua di&longs;tabunt parte. </s> | <s id="N40433A">Te&longs;tudinum <expan abbr="a&longs;truendarũ">a&longs;truendarum</expan> ratio eadem quæ in muri&longs; <expan abbr="a&longs;&longs;eruabi&ttilde;">a&longs;&longs;eruabitur</expan>: <pb xlink:href="004/01/098.jpg"/>O&longs;&longs;a enim integra ad <expan abbr="&longs;ũmum">&longs;ummum</expan> u&longs;que te&longs;tudinis ex o&longs;&longs;ibus parietis <lb/>in&longs;urgent: et pro <expan abbr="illorũ">illorum</expan> modo i&longs;tic impo&longs;ita <expan abbr="perduc&etilde;tur">perducentur</expan>: et inter <lb/>&longs;e quota aliqua di&longs;tabunt parte. </s> |
| <s id="N404359">Ab o&longs;&longs;ibus uero ad o&longs;&longs;a <expan abbr="illigam&etilde;">illigamen</expan> <lb/>ta protrahentur: et media <expan abbr="cõplementa">complementa</expan> <expan abbr="in&longs;arci&etilde;tur">in&longs;arcientur</expan>. </s> | <s id="N404359">Ab o&longs;&longs;ibus uero ad o&longs;&longs;a <expan abbr="illigam&etilde;">illigamen</expan> <lb/>ta protrahentur: et media <expan abbr="cõplementa">complementa</expan> <expan abbr="in&longs;arci&etilde;tur">in&longs;arcientur</expan>. </s> |
| <s id="N40436A">Sed in hoc d. <!-- KEEP S--></s> | <s id="N40436A">Sed in hoc dif<!-- KEEP S--></s> |
| <s id="N40436E">f <lb/>ferunt: quod in pariete ad rectam regulam <expan abbr="normãque">normanque</expan> et libell<gap/>m/<gap/>i <lb/>des et &longs;inguli ordines <expan abbr="coagmentãtur">coagmentantur</expan> atque <expan abbr="componũtur">componuntur</expan>: In te&longs;tudi <lb/>ne <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> ordines ad flexam regulam / et lapidis omnes <expan abbr="cõclau&longs;uræ">conclau&longs;uræ</expan> <lb/>ad &longs;ui arcus <expan abbr="c&etilde;trum">centrum</expan> <expan abbr="dirigũtur">diriguntur</expan>. </s> | <s id="N40436E">f<lb/>ferunt: quod in pariete ad rectam regulam <expan abbr="normãque">normanque</expan> et libellam / ipsam <lb/>des et &longs;inguli ordines <expan abbr="coagmentãtur">coagmentantur</expan> atque <expan abbr="componũtur">componuntur</expan>: In te&longs;tudi<lb/>ne <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> ordines ad flexam regulam / et lapidis omnes <expan abbr="cõclau&longs;uræ">conclau&longs;uræ</expan> <lb/>ad &longs;ui arcus <expan abbr="c&etilde;trum">centrum</expan> <expan abbr="dirigũtur">diriguntur</expan>. </s> |
| <s id="N404399">O&longs;&longs;a &longs;erme <expan abbr="nu&longs;quã">nu&longs;quam</expan> induxere uete <lb/>res ni&longs;i cocto ex latere / codemque <expan abbr="utplurimũ">utplurimum</expan> bipedali: <expan abbr="mon&etilde;tque">monentque</expan> te <lb/>&longs;tudinum complementa ab&longs;oluas lapide leui&longs;&longs;imo: nequid muri <lb/>iniquo abhinc pondere <expan abbr="fatig&etilde;tur">fatigentur</expan>. </s> | <s id="N404399">O&longs;&longs;a ferme <expan abbr="nu&longs;quã">nu&longs;quam</expan> induxere uete<lb/>res ni&longs;i cocto ex latere / codemque <expan abbr="utplurimũ">ut plurimum</expan> bipedali: <expan abbr="mon&etilde;tque">monentque</expan> te<lb/>&longs;tudinum complementa ab&longs;oluas lapide leui&longs;&longs;imo: ne quid muri <lb/>iniquo abhinc pondere <expan abbr="fatig&etilde;tur">fatigentur</expan>. </s> |
| <s id="N4043B2">Con&longs;ue&longs;&longs;e <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> aduerti aliquos <lb/><expan abbr="nõ">non</expan> &longs;olidi&longs;&longs;ima Semper o&longs;&longs;a perducere: Sed o&longs;&longs;ium loco &longs;par&longs;im <lb/>&longs;tantes inlatus lateres inter&longs;e rui&longs;&longs;e / capitibus pectinatim in &longs;e <expan abbr="iũ">ium</expan> <lb/>ctis: uti &longs;iquis dexteræ manus <expan abbr="&longs;ũmos">&longs;ummos</expan> digitos <expan abbr="&longs;ũmis">&longs;ummis</expan> &longs;ini&longs;tris digi <lb/>tis inter&longs;tringat: Et intermedia complere <expan abbr="cem&etilde;titio">cementitio</expan> conge&longs;tu: et <lb/>præ&longs;ertim pumice <expan abbr="cõ&longs;ueuerunt">con&longs;ueuerunt</expan>: quem <expan abbr="omniũ">omnium</expan> lapidem te&longs;tudi<gap/><lb/>tionibus complendis <expan abbr="cõmodi&longs;&longs;imũ">commodi&longs;&longs;imum</expan> e&longs;&longs;e omnes <expan abbr="profit&etilde;tur">profitentur</expan>. </s> | <s id="N4043B2">Con&longs;ue&longs;&longs;e <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> aduerti aliquos <lb/><expan abbr="nõ">non</expan> &longs;olidi&longs;&longs;ima Semper o&longs;&longs;a perducere: Sed o&longs;&longs;ium loco &longs;par&longs;im <lb/>&longs;tantes inlatus lateres inter &longs;e rui&longs;&longs;e / capitibus pectinatim in &longs;e <expan abbr="iũ">iun</expan><lb/>ctis: uti &longs;iquis dexteræ manus <expan abbr="&longs;ũmos">&longs;ummos</expan> digitos <expan abbr="&longs;ũmis">&longs;ummis</expan> &longs;ini&longs;tris digi<lb/>tis inter&longs;tringat: Et intermedia complere <expan abbr="cem&etilde;titio">cementitio</expan> conge&longs;tu: et <lb/>præ&longs;ertim pumice <expan abbr="cõ&longs;ueuerunt">con&longs;ueuerunt</expan>: quem <expan abbr="omniũ">omnium</expan> lapidem te&longs;tudina<lb/>tionibus complendis <expan abbr="cõmodi&longs;&longs;imũ">commodi&longs;&longs;imum</expan> e&longs;&longs;e omnes <expan abbr="profit&etilde;tur">profitentur</expan>. </s> |
| <s id="N4043E9">Sed ar <lb/>cubus et te&longs;tudinibus &longs;truendis <expan abbr="armam&etilde;to">armamento</expan> opus e&longs;t: id rudis et <expan abbr="t&etilde;">tem</expan> <lb/>poranea quædam e&longs;t contignatio ad flexæ lineæ ambitum diffini <lb/>ta: cui pro corio et cute aut crates aut harundines / aut uilia i&longs;tiu&longs; <lb/>modi <expan abbr="cõ&longs;tern">con&longs;tern</expan><gap/>/ &longs;u&longs;tinendæ coaggerationis in te&longs;tudine quoad <lb/>duruerit. </s> | <s id="N4043E9">Sed ar<lb/>cubus et te&longs;tudinibus &longs;truendis <expan abbr="armam&etilde;to">armamento</expan> opus e&longs;t: id rudis et <expan abbr="t&etilde;">tem</expan><lb/>poranea quædam e&longs;t contignatio ad flexæ lineæ ambitum diffini<lb/>ta: cui pro corio et cute aut crates aut harundines / aut uilia i&longs;tiu&longs; <lb/>modi <expan abbr="cõ&longs;tern">con&longs;tern</expan>untur &longs;u&longs;tinendæ coaggerationis in te&longs;tudine quoad <lb/>duruerit. </s> |
| <s id="N404403">E&longs;t tamen inter te&longs;tudines una omnium recta &longs;pherica <lb/>quæ <expan abbr="armam&etilde;ta">armamenta</expan> non po&longs;tulet: quando ea quidem <expan abbr="nõ">non</expan> ex arcubus &longs;o <lb/>lum con&longs;tat: uerum etiam coronis. </s> | <s id="N404403">E&longs;t tamen inter te&longs;tudines una omnium recta &longs;pherica <lb/>quæ <expan abbr="armam&etilde;ta">armamenta</expan> non po&longs;tulet: quando ea quidem <expan abbr="nõ">non</expan> ex arcubus &longs;o <lb/>lum con&longs;tat: uerum etiam coronis. </s> |
| <s id="N404412">Et quis po&longs;&longs;it referre aut me <lb/><expan abbr="ditari/&qtilde;">ditari / quae</expan> &longs;int horum uterque <expan abbr="ĩnumerabiles">innumerabiles</expan> hærentes ada<gap/>ti &longs;ele mu <lb/>tuo inter&longs;ecantes / ad pares angulos et ad impares: ut quotocumque<lb/>loco per uniuer&longs;am te&longs;tudinem i&longs;tiu&longs;modi aliquem inter&longs;ecueris <lb/><expan abbr="lapidem / plurimorũ">lapidem / plurimorum</expan> intelligasre et arcuum et coronarum <expan abbr="cuneũ">cuneum</expan> <lb/>appo&longs;ui&longs;&longs;e: et coronam qui coronæ &longs;upa&longs;truxerit: et iam arcum/ <lb/>qui alterum arcum pduxerit/ fingito uelle id opus labe&longs;cere/ un <lb/>de incipiet? </s> | <s id="N404412">Et quis po&longs;&longs;it referre aut me <lb/><expan abbr="ditari/&qtilde;">ditari / quae</expan> &longs;int horum uterque <expan abbr="ĩnumerabiles">innumerabiles</expan> hærentes adacti sese mu<lb/>tuo inter&longs;ecantes / ad pares angulos et ad impares: ut quotocumque <lb/>loco per uniuer&longs;am te&longs;tudinem i&longs;tiu&longs;modi aliquem inter&longs;ecueris <lb/><expan abbr="lapidem / plurimorũ">lapidem / plurimorum</expan> intelligas re et arcuum et coronarum <expan abbr="cuneũ">cuneum</expan> <lb/>appo&longs;ui&longs;&longs;e: et coronam qui coronæ &longs;upera&longs;truxerit: et iam arcum / <lb/>qui alterum arcum perduxerit/ fingito uelle id opus labe&longs;cere / un<lb/>de incipiet? </s> |
| <s id="N404433">Cunctis præ&longs;ertim cuneis unum centrum petentibus <lb/>pari et uiribus et <expan abbr="ĩnixu">innixu</expan>. </s> | <s id="N404433">Cunctis præ&longs;ertim cuneis unum centrum petentibus <lb/>pari et uiribus et <expan abbr="ĩnixu">innixu</expan>. </s> |
| <s id="N40443C">Huius te&longs;tudinis firmitate plerique apud <lb/>ueteres adeo abu&longs;i &longs;unt: ut &longs;olum in quotos aliquos pedes te&longs;tace <lb/>as &longs;implices coronas in&longs;trauerint: Cæteram uero <expan abbr="te&longs;tudin&etilde;">te&longs;tudinem</expan> opere <pb xlink:href="004/01/099.jpg"/>rumultuario cementariam per&longs;undendo materiem perf<gap/>cerint. <lb/></s> | <s id="N40443C">Huius te&longs;tudinis firmitate plerique apud <lb/>ueteres adeo abu&longs;i &longs;unt: ut &longs;olum in quotos aliquos pedes te&longs;tace<lb/>as &longs;implices coronas in&longs;trauerint: Cæteram uero <expan abbr="te&longs;tudin&etilde;">te&longs;tudinem</expan> opere <pb xlink:href="004/01/099.jpg"/>tumultuario cementariam perfundendo materiem perfecerint. <lb/></s> |
| <s id="N40444E">Sed longe cos probo qui interducendum opus cura<gap/>in<gap/> ut qua ar <lb/>te lap<gap/>ies in paricte illigantur/ eadem hic coronæ inferiores pro <lb/>ximis &longs;u<gap/>erio: ibus: et arcus inuicem arcubus locis <expan abbr="nõ">non</expan> tari&longs;&longs;imis <lb/>in<gap/> c<gap/>ntur: pra&longs;ertim &longs;i harenæ &longs;e&longs;&longs;iceæ copia <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;uppeditabit <lb/>aut maritimis hau&longs;trinis ue opus obnciatur. </s> | <s id="N40444E">Sed longe eos probo qui interducendum opus curarint ut qua ar<lb/>te lap<gap/>ies in pariete illigantur / eadem hic coronæ inferiores pro<lb/>ximis &longs;uperioribus: et arcus inuicem arcubus locis <expan abbr="nõ">non</expan> rari&longs;&longs;imis <lb/>in<gap/>c<gap/>ntur: prae&longs;ertim &longs;i harenæ fo&longs;&longs;iceæ copia <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;uppeditabit <lb/>aut maritimis hau&longs;trinis ue opus ob<gap>ctur. </s> |
| <s id="N40446D">Angularem quoque<lb/>te&longs;tudinem &longs;phericam modo per eius i&longs;tius cra&longs;&longs;itudinem iectam <lb/>&longs;phericam inter&longs;truas/ poteris attollere nullis armamentis: Sed <lb/>i&longs;tic nexura poti&longs;&longs;imum opus e&longs;t: qua huius imbecillæ partes par <lb/>tibus illius firmioribus arcti&longs;&longs;ime illigentur: Tamen con&longs;eret <lb/>ductis iam una atque alteris lapideis/ et duratis ceronis/ leuia il <lb/>lic &longs;ubillaqueare amenta et an&longs;<gap/>: quibus tantum armamenti com <lb/>mittas: quantum &longs;at &longs;it ferendis coronis his quæ aliquet ind<gap/> in <lb/>pedes <expan abbr="&longs;upera&longs;truan&ttilde;">&longs;upera&longs;truantur</expan> quoad &longs;icc<gap/><expan abbr="&longs;cãt">&longs;cant</expan>: Et deinceps cumb q<gap/>que<lb/>partes duruerint / in quotos quo&longs;que ordines i&longs;ta hæc a<gap/>mam<gap/>&longs; b <lb/>&longs;idia ad &longs;uprema perficiunda tran&longs;terre: quoad u&longs;que opus <gap/>b<gap/>u <lb/>tum reddideris. </s> | <s id="N40446D">Angularem quoque<lb/>te&longs;tudinem &longs;phericam modo per eius i&longs;tius cra&longs;&longs;itudinem iectam <lb/>&longs;phericam inter&longs;truas/ poteris attollere nullis armamentis: Sed <lb/>i&longs;tic nexura poti&longs;&longs;imum opus e&longs;t: qua huius imbecillæ partes par<lb/>tibus illius firmioribus arcti&longs;&longs;ime illigentur: Tamen con&longs;eret <lb/>ductis iam una atque alteris lapideis / et duratis ceronis / leuia il<lb/>lic &longs;ub illaqueare amenta et an&longs;<gap/>: quibus tantum armamenti com<lb/>mittas: quantum &longs;at &longs;it ferendis coronis his quæ aliquot inde in <lb/>pedes <expan abbr="&longs;upera&longs;truan&ttilde;">&longs;upera&longs;truantur</expan> quoad &longs;icce<expan abbr="&longs;cãt">&longs;cant</expan>: Et deinceps cum h<gap/> quaeque <lb/>partes duruerint / in quotos quo&longs;que ordines i&longs;ta hæc armamenta&longs;ub<lb/>&longs;idia ad &longs;uprema perficiunda tran&longs;terre: quoad u&longs;que opus absolu<lb/>tum reddideris. </s> |
| <s id="N40449D">Te&longs;tudo/Camura/ atque item fornix a<gap/>mamen <lb/>tis &longs;ub&longs;titutis inducatur uece&longs;&longs;e e&longs;t. </s> | <s id="N40449D">Te&longs;tudo / Camura / atque item fornix armamen<lb/>tis &longs;ub&longs;titutis inducatur nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s> |
| <s id="N4044A4">Sed uelim i&longs;tarum primes <lb/>ordines / et arcuum capita <gap/> mi&longs;&longs;imis &longs;edibus <expan abbr="c&etilde;mendari">cemmendari</expan>. </s> | <s id="N4044A4">Sed uelim i&longs;tarum primas <lb/>ordines / et arcuum capita <gap/> firmi&longs;&longs;imis &longs;edibus <expan abbr="c&etilde;mendari">commendari</expan>. </s> |
| <s id="N4044AF">Neque<lb/>placen: qui prius totos parietes extollunt &longs;olis pediculis mutulo <lb/>rum relictis / quibus po&longs;t tempora te&longs;tudinem <expan abbr="cõ">com</expan><gap/>ittant <expan abbr="in&longs;umũ">in&longs;umum</expan> <lb/>opus atque incon&longs;tans. </s> | <s id="N4044AF">Neque <lb/>placent qui prius totos parietes extollunt &longs;olis pediculis mutulo <lb/>rum relictis / quibus po&longs;t tempora te&longs;tudinem <expan abbr="cõ">com</expan>mittant <expan abbr="in&longs;umũ">infirmum</expan> <lb/>opus atque incon&longs;tans. </s> |
| <s id="N4044C1">Quare &longs;i me audient una hi quidem arcus <lb/>et paribus ordinibus cum &longs;uo pariete cui inhæreant / ducentur: <lb/>quo id opus pluribus per&quml; ualde id fieri pote&longs;t firmi&longs;&longs;imis ne<gap/>i <lb/>bus couniatur. </s> | <s id="N4044C1">Quare &longs;i me audient una hi quidem arcus <lb/>et paribus ordinibus cum &longs;uo pariete cui inhæreant / ducentur: <lb/>quo id opus pluribus per&quml; ualde id fieri pote&longs;t firmi&longs;&longs;imis nex<gap/>i<lb/>bus conueniatur. </s> |
| <s id="N4044CC">Vacua uero inter a&longs;&longs;urgentes inflexus <expan abbr="te&longs;tudinũ">te&longs;tudinum</expan> <lb/>et parietem cui adhæreant relic<gap/>a/ quem lecum fabri coxam nun <lb/>cupant/ infarciantur non tellure aut &longs;olu<gap/>s ruderibus &longs;iccis: &longs;ed <lb/>potius &longs;tructura ordinaria et &longs;tabili/ parietique iteum atque iteum <lb/>connexa. </s> | <s id="N4044CC">Vacua uero inter a&longs;&longs;urgentes inflexus <expan abbr="te&longs;tudinũ">te&longs;tudinum</expan> <lb/>et parietem cui adhæreant relicta / quem secum fabri coxam nun<lb/>cupant/ infarciantur non tellure aut &longs;olu |
| <s id="N4044DF">Et placent qui leuandi oneris gra<gap/>a / fictilia ua&longs;a <lb/>a <gap/>aria uacua per coxarum cra&longs;&longs;itudines indidere <gap/>mo&longs;a atque<lb/>inuer&longs;a: nequid collecta illic humiditate ingraue&longs;ecit: Et ce <lb/>menta &longs;uperin&longs;undere ex lapide minime graui / &longs;ed alic quin <lb/>tenaci. </s> | s ruderibus &longs;iccis: &longs;ed <lb/>potius &longs;tructura ordinaria et &longs;tabili / parietique iterum atque iterum <lb/>connexa. </s> |
| <s id="N4044F0">Tota demum in te&longs;tudine uticumque illa &longs;it / <pb xlink:href="004/01/100.jpg"/>naturam imitabimur: quæ quidem cum o&longs;&longs;a adiunxit o&longs;&longs;ibus: <expan abbr="tũ">tum</expan> <lb/>et carnes ip&longs;as intexuit uillulis nexura per omnes diametros <expan abbr="ĩter">inter</expan> <lb/>ductis inlongum / in latum/ in profundum/ in obliqumu? </s> | <s id="N4044DF">Et placent qui leuandi oneris grata / fictilia ua&longs;a <lb/>a uaria uacua per coxarum cra&longs;&longs;itudines indidere <gap/>mo&longs;a atque<lb/>inuer&longs;a: ne quid collecta illic humiditate ingraue&longs;cat: Et ce<lb/>menta &longs;uperinfundere ex lapide minime graui / &longs;ed alio quin <lb/>tenaci. </s> |
| | <s id="N4044F0">Tota demum in te&longs;tudine uticumque illa &longs;it / <pb xlink:href="004/01/100.jpg"/>naturam imitabimur: quæ quidem cum o&longs;&longs;a adiunxit o&longs;&longs;ibus: <expan abbr="tũ">tum</expan> <lb/>et carnes ip&longs;as intexuit uillulis nexura per omnes diametros <expan abbr="ĩter">inter</expan> <lb/>ductis in longum / in latum / in profundum / in obliqum ? </s> |
| <s id="N404503">Hoc <lb/>nobis artificium naturæ lapidibus inter&longs;erendis ad te&longs;tudines imi <lb/>tandum cen&longs;eo.</s> | <s id="N404503">Hoc <lb/>nobis artificium naturæ lapidibus inter&longs;erendis ad te&longs;tudines imi <lb/>tandum cen&longs;eo.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N40450A" type="main"> | <p id="N40450A" type="main"> |
| <s id="N40450C">His ab&longs;olutis <expan abbr="proximũ">proximum</expan> e&longs;t ut <expan abbr="in&longs;ternãtur / res">in&longs;ternantur / res</expan> intota ædificatione <lb/>primaria / et <expan abbr="nõ">non</expan> magis nece&longs;&longs;aria &quml; difficilis: inqua a&longs;&longs;equenda et <lb/>pficiunda omnis <expan abbr="omniũ">omnium</expan> cura et diligentia iterum atque iterum ela <lb/>borauit. </s> | <s id="N40450C">His ab&longs;olutis <expan abbr="proximũ">proximum</expan> e&longs;t ut <expan abbr="in&longs;ternãtur / res">in&longs;ternantur / res</expan> in tota ædificatione <lb/>primaria / et <expan abbr="nõ">non</expan> magis nece&longs;&longs;aria &quml;uam difficilis: in qua a&longs;&longs;equenda et <lb/>perficiunda omnis <expan abbr="omniũ">omnium</expan> cura et diligentia iterum atque iterum ela<lb/>borauit. </s> |
| <s id="N404525">De his nobis dicendum e&longs;t: Sed prius illud <expan abbr="inter&longs;erendũ">inter&longs;erendum</expan> <lb/>iuuat: quod ad <expan abbr="te&longs;tudinũ">te&longs;tudinum</expan> opus inprimis &longs;pectat. </s> | <s id="N404525">De his nobis dicendum e&longs;t: Sed prius illud <expan abbr="inter&longs;erendũ">inter&longs;erendum</expan> <lb/>iuuat: quod ad <expan abbr="te&longs;tudinũ">te&longs;tudinum</expan> opus inprimis &longs;pectat. </s> |
| <s id="N404532">Et enim inter te <lb/>&longs;tudines ab&longs;oluendas differentia e&longs;t: Nam qui arcus aut te&longs;tudo <lb/>&longs;ubiectis armamentis facienda <expan abbr="&longs;it / cõfe&longs;tim">&longs;it / confe&longs;tim</expan> atque minime intermi&longs; <lb/>&longs;o opere a&longs;truatur nece&longs;&longs;e e&longs;t: Quæ uero &longs;ine armamentis fiat / in <lb/>tercalationibus prope &longs;ingulos <expan abbr="ĩ">im</expan> ordines <expan abbr="ĩdiget">indiget</expan>: quoad <expan abbr="cõge&longs;ta">conge&longs;ta</expan> fir <lb/>mentur: ne partes noui&longs;&longs;imæ &longs;upadiectæ/pri&longs;tinis <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;atis firma <lb/>tis / re&longs;olutæ defluant. </s> | <s id="N404532">Et enim inter te<lb/>&longs;tudines ab&longs;oluendas differentia e&longs;t: Nam qui arcus aut te&longs;tudo <lb/>&longs;ubiectis armamentis facienda <expan abbr="&longs;it / cõfe&longs;tim">&longs;it / confe&longs;tim</expan> atque minime intermi&longs;<lb/>&longs;o opere a&longs;truatur nece&longs;&longs;e e&longs;t: Quæ uero &longs;ine armamentis fiat / in<lb/>tercalationibus prope &longs;ingulos <expan abbr="ĩ">im</expan> ordines <expan abbr="ĩdiget">indiget</expan>: quoad <expan abbr="cõge&longs;ta">conge&longs;ta</expan> fir<lb/>mentur: ne partes noui&longs;&longs;imæ &longs;uperadiectæ / pri&longs;tinis <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;atis firma<lb/>tis / re&longs;olutæ defluant. </s> |
| <s id="N404555">Et præterea armamentatis te&longs;tudinibus iu <lb/>uat ilico / ubi <expan abbr="&longs;ũmis">&longs;ummis</expan> conclu&longs;æ fuerint cuneis paulo / ut ita loquar/ <lb/>relentare &longs;ubices / quibus <expan abbr="armam&etilde;ta">armamenta</expan> &longs;ub&longs;tineantur: Id quidem ut <lb/>recenti adhuc in opere <expan abbr="cõmi&longs;&longs;i">commi&longs;&longs;i</expan> cunei <expan abbr="nõ">non</expan> natent inter <expan abbr="fom&etilde;">fomen</expan><gap/>a et ful <lb/><expan abbr="tũ">tum</expan> calcis: Sed <expan abbr="coequabil&etilde;">coequabilem</expan> inter &longs;e acquie&longs;cendi &longs;edem &longs;uis libratis <lb/>ponderibus occupent: Alioquin inter &longs;icci&longs;cendum conge&longs;ta non <lb/>ut opus <expan abbr="po&longs;tulat / cõ&longs;tipatæ">po&longs;tulat / con&longs;tipatæ</expan> <expan abbr="congruer&etilde;t">congruerent</expan>: &longs;ed rimas <expan abbr="relinquer&etilde;t">relinquerent</expan> &longs;e <lb/>dendo: Idcirco &longs;ic fiat / non pror&longs;us adiman ur: &longs;ed indies &longs;en&longs;im <lb/><expan abbr="relent&etilde;tur">relententur</expan> <expan abbr="armam&etilde;ta">armamenta</expan>: ne &longs;i non <expan abbr="att&etilde;perate">attemperate</expan> <expan abbr="&longs;ubdemas / crudũ">&longs;ubdemas / crudum</expan> opus <lb/>&longs;equatur. </s> | <s id="N404555">Et præterea armamentatis te&longs;tudinibus iu<lb/>uat ilico / ubi <expan abbr="&longs;ũmis">&longs;ummis</expan> conclu&longs;æ fuerint cuneis paulo / ut ita loquar / <lb/>relentare &longs;ubices / quibus <expan abbr="armam&etilde;ta">armamenta</expan> &longs;ub&longs;tineantur: Id quidem ut <lb/>recenti adhuc in opere <expan abbr="cõmi&longs;&longs;i">commi&longs;&longs;i</expan> cunei <expan abbr="nõ">non</expan> natent inter <expan abbr="fom&etilde;">fomen</expan>ta et ful<lb/><expan abbr="tũ">tum</expan> calcis: Sed <expan abbr="coequabil&etilde;">coequabilem</expan> inter &longs;e acquie&longs;cendi &longs;edem &longs;uis libratis <lb/>ponderibus occupent: Alioquin inter &longs;icci&longs;cendum conge&longs;ta non <lb/>ut opus <expan abbr="po&longs;tulat / cõ&longs;tipatæ">po&longs;tulat / con&longs;tipatæ</expan> <expan abbr="congruer&etilde;t">congruerent</expan>: &longs;ed rimas <expan abbr="relinquer&etilde;t">relinquerent</expan> &longs;e<lb/>dendo: Idcirco &longs;ic fiat / non pror&longs;us adimantur &longs;ed indies &longs;en&longs;im <lb/><expan abbr="relent&etilde;tur">relententur</expan> <expan abbr="armam&etilde;ta">armamenta</expan>: ne &longs;i non <expan abbr="att&etilde;perate">attemperate</expan> <expan abbr="&longs;ubdemas / crudũ">&longs;ubdemas / crudum</expan> opus <lb/>&longs;equatur. </s> |
| <s id="N4045A1">Po&longs;t dies uero aliquos pro operis magnitudine adhuc <lb/>plu&longs;eulum <expan abbr="rel&etilde;tato">relentato</expan>: Sic deinceps facito / quoad lapidei per te&longs;tudi <lb/>nem cunei &longs;e&longs;e coaptent / et opus dure&longs;cat. </s> | <s id="N4045A1">Po&longs;t dies uero aliquos pro operis magnitudine adhuc <lb/>plu&longs;culum <expan abbr="rel&etilde;tato">relentato</expan>: Sic deinceps facito / quoad lapidei per te&longs;tudi<lb/>nem cunei &longs;e&longs;e coaptent / et opus dure&longs;cat. </s> |
| <s id="N4045AC"><expan abbr="Relentãdi">Relentandi</expan> modus hic <lb/>e&longs;t: Nam cum operis <expan abbr="armam&etilde;ta">armamenta</expan> in pilis aut ubi <expan abbr="cõducat">conducat</expan> con&longs;titu <lb/>eris: primum illic &longs;ubigis capitibus ip&longs;is armamenti cuneos ligne <lb/>os ad bipennis &longs;imilitudinem acuminatos. </s> | <s id="N4045AC"><expan abbr="Relentãdi">Relentandi</expan> modus hic <lb/>e&longs;t: Nam cum operis <expan abbr="armam&etilde;ta">armamenta</expan> in pilis aut ubi <expan abbr="cõducat">conducat</expan> con&longs;titu <lb/>eris: primum illic &longs;ubigis capitibus ip&longs;is armamenti cuneos ligne <lb/>os ad bipennis &longs;imilitudinem acuminatos. </s> |
| <s id="N4045C0">Cum igitur relema<gap/>e <lb/>opus libuerit/ malleolo cuneos ho&longs;ce di&longs;trudes &longs;en&longs;im quoad uo <lb/>les/ &longs;ine periculo. </s> | <s id="N4045C0">Cum igitur relentate <lb/>opus libueri / malleolo cuneos ho&longs;ce di&longs;trudes &longs;en&longs;im quoad uo<lb/>les / &longs;ine periculo. </s> |
| <s id="N4045C9">Denique &longs;ic &longs;tatuo / non ante integram per <lb/>pe&longs;&longs;am hyemem armamenta e&longs;&longs;e &longs;ubdemenda: Id quidem <gap/>ur<gap/><lb/>ob cæteras res: tum ne imbrium madefactione eneruatum re&longs;o<gap/><pb xlink:href="004/01/101.jpg"/>tumque opus proruat: Tam et&longs;i dari te&longs;tudinibus nihil <expan abbr="cõmodius">commodius</expan> <lb/>pote&longs;t: q ut aquam abunde combibant / et <expan abbr="nunquã">nunquam</expan> &longs;itim &longs;entiant. <lb/></s> | <s id="N4045C9">Denique &longs;ic &longs;tatuo / non ante integram pe <lb/>pe&longs;&longs;am hyemem armamenta e&longs;&longs;e &longs;ubdemenda: Id quidem <gap/>ur<gap/><lb/> ob cæteras res: tum ne imbrium madefactione eneruatum re&longs;olu<pb xlink:href="004/01/101.jpg"/>tumque opus proruat: Tam et&longs;i dari te&longs;tudinibus nihil <expan abbr="cõmodius">commodius</expan> <lb/>pote&longs;t: quam ut aquam abunde combibant / et <expan abbr="nunquã">nunquam</expan> &longs;itim &longs;entiant. <lb/></s> |
| <s id="N4045E3">Hactenus de his.</s> | <s id="N4045E3">Hactenus de his.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N4045E6" type="main"> | <p id="N4045E6" type="main"> |