| version 1.6, 2004/12/02 18:46:07 |
version 1.7, 2004/12/07 17:38:17 |
| |
| <s id="N401D98">Operi ædificiorum <lb/>commodi&longs;&longs;imas putant arbores has / Cerrum / Quercum / robora / <lb/>e&longs;culum / populum / tilium / Salicem / Alnum / Fraxinum / Pinum <lb/>Cupre&longs;&longs;um / Olea&longs;trum / Oleam / Ca&longs;taneam / Laricem / Euxum: <lb/>et Cedrum: item & Ebanum & item Vitim. <!-- KEEP S--></s> | <s id="N401D98">Operi ædificiorum <lb/>commodi&longs;&longs;imas putant arbores has / Cerrum / Quercum / robora / <lb/>e&longs;culum / populum / tilium / Salicem / Alnum / Fraxinum / Pinum <lb/>Cupre&longs;&longs;um / Olea&longs;trum / Oleam / Ca&longs;taneam / Laricem / Euxum: <lb/>et Cedrum: item & Ebanum & item Vitim. <!-- KEEP S--></s> |
| <s id="N401DA4">Sed his omnibus ua<lb/>ria e&longs;t natura: et perinde uariis u&longs;ibus commodandæ. </s> | <s id="N401DA4">Sed his omnibus ua<lb/>ria e&longs;t natura: et perinde uariis u&longs;ibus commodandæ. </s> |
| <s id="N401DA9">Nam aliæ <lb/>&longs;ub diuo cæteris præ&longs;tant: alie in umbra &longs;eruantur. </s> | <s id="N401DA9">Nam aliæ <lb/>&longs;ub diuo cæteris præ&longs;tant: alie in umbra &longs;eruantur. </s> |
| <s id="N401DAE">aliæ nitent ae<lb/>re: aliæ dure&longs;cunt inter aquas & defo&longs;&longs;e æterniores &longs;unt: lccirco <lb/>hæ lamiis a&longs;&longs;eribus &longs;culturis inte&longs;tini&longs;que operibus / alteræ tignis <lb/>et trabibus: reliquæ &longs;ubdiualibus <expan abbr="pauim&etilde;tis">pauimentis</expan> <expan abbr="fer&etilde;dis">ferendis</expan> et <expan abbr="operim&etilde;tis">operimentis</expan> <lb/>habendis exi&longs;tunt firmiores & præ&longs;ertim Alnus fluuialibus et pa<lb/>lu&longs;tribus palationibus fundamentorum omnes exuperat: et humo <lb/>ris patienti&longs;&longs;ima e&longs;t: Eadem in aere et &longs;olibus non durat. </s> | <s id="N401DAE">aliæ nitent ae<lb/>re: aliæ dure&longs;cunt inter aquas & defo&longs;&longs;e æterniores &longs;unt: ldcirco <lb/>hæ lamiis a&longs;&longs;eribus &longs;culturis inte&longs;tini&longs;que operibus / alteræ tignis <lb/>et trabibus: reliquæ &longs;ubdiualibus <expan abbr="pauim&etilde;tis">pauimentis</expan> <expan abbr="fer&etilde;dis">ferendis</expan> et <expan abbr="operim&etilde;tis">operimentis</expan> <lb/>habendis exi&longs;tunt firmiores & præ&longs;ertim Alnus fluuialibus et pa<lb/>lu&longs;tribus palationibus fundamentorum omnes exuperat: et humo<lb/>ris patienti&longs;&longs;ima e&longs;t: Eadem in aere et &longs;olibus non durat. </s> |
| <s id="N401DC9">Contra <lb/>e&longs;culus impatiens e&longs;t humoris. </s> | <s id="N401DC9">Contra <lb/>e&longs;culus impatiens e&longs;t humoris. </s> |
| <s id="N401DCE">Vlmus aere et in propatulo <expan abbr="d&etilde;&longs;a">den&longs;a</expan><lb/>tur: alibi panditur et non per&longs;i&longs;tit. </s> | <s id="N401DCE">Vlmus aere et in propatulo <expan abbr="d&etilde;&longs;a">den&longs;a</expan><lb/>tur: alibi panditur et non per&longs;i&longs;tit. </s> |
| <s id="N401DD7">Picea & item pinus &longs;i terra ob <lb/>ruantur æterna &longs;unt. </s> | <s id="N401DD7">Picea & item pinus &longs;i terra ob <lb/>ruantur æterna &longs;unt. </s> |
| |
| <s id="N401E04">Id oleæ et ilici et olea&longs;tri /quæ cete <lb/>ris in rebus <expan abbr="cũ">cum</expan> robore conueniunt non accidit ut aquas <expan abbr="cõmaceren&ttilde;">commacerentur</expan>. <lb/></s> | <s id="N401E04">Id oleæ et ilici et olea&longs;tri /quæ cete <lb/>ris in rebus <expan abbr="cũ">cum</expan> robore conueniunt non accidit ut aquas <expan abbr="cõmaceren&ttilde;">commacerentur</expan>. <lb/></s> |
| <s id="N401E12">Quercus nullo &longs;enio <expan abbr="confici&ttilde;/qa">conficitur / qua</expan> <expan abbr="intimũ">intimum</expan> &longs;ucco&longs;a <expan abbr="&etilde;">est</expan> et prope uti ui <lb/>rens &longs;it: Fagum item et iuglandem aquis non u&longs;que <expan abbr="corrũpi">corrumpi</expan> & <expan abbr="īter">inter</expan> <pb xlink:href="004/01/049.jpg"/>principales quæ defodiantur <expan abbr="annumerãt">annumerant</expan>. </s> | <s id="N401E12">Quercus nullo &longs;enio <expan abbr="confici&ttilde;/qa">conficitur / qua</expan> <expan abbr="intimũ">intimum</expan> &longs;ucco&longs;a <expan abbr="&etilde;">est</expan> et prope uti ui <lb/>rens &longs;it: Fagum item et iuglandem aquis non u&longs;que <expan abbr="corrũpi">corrumpi</expan> & <expan abbr="īter">inter</expan> <pb xlink:href="004/01/049.jpg"/>principales quæ defodiantur <expan abbr="annumerãt">annumerant</expan>. </s> |
| <s id="N401E33">Suber item ad u&longs;um co<lb/>lumnarum et pinus &longs;ilue&longs;tris & morus & acer & ulmus non inuti<lb/>les &longs;unt. </s> | <s id="N401E33">Suber item ad u&longs;um co<lb/>lumnarum et pinus &longs;ilue&longs;tris & morus & acer & ulmus non inuti<lb/>les &longs;unt. </s> |
| <s id="N401E3A">Trabeationibus et tignis aptam puta<gap/>t Theofra&longs;tus <expan abbr="nuc&etilde;">nucem</expan> <lb/>euboicam: quod ea quidem ante&quml; rumpi</s> | <s id="N401E3A">Trabeationibus et tignis aptam puta<gap/>t Theofra&longs;tus <expan abbr="nuc&etilde;">nucem</expan> <lb/>euboicam: quod ea quidem ante&quml;uam rumpi</s> |
| <s id="N401E45">tur /&longs; onitu &longs;ignum det: <lb/>Exque eo factum olim ut ex balneo apud Andrum qui incrant om<lb/>nes incolumes ab ruina tectorum &longs;ecuta effugerint. </s> | <s id="N401E45">tur /&longs; onitu &longs;ignum det: <lb/>Exque eo factum olim ut ex balneo apud Andrum qui incrant om<lb/>nes incolumes ab ruina tectorum &longs;ecuta effugerint. </s> |
| <s id="N401E50">Sed omnium <lb/>optima abies: Nam cum proceritate & amplitudine primaria &longs;it <lb/>tum rigore naturali contenta <expan abbr="nõ">non</expan> facile oneribus pre&longs;&longs;antibus flec<lb/>titur: &longs;ed directa inuictaque permanet: Adde quod facilis e&longs;t et parie<lb/>tibus &longs;uo pondere non mole&longs;ta. </s> | <s id="N401E50">Sed omnium <lb/>optima abies: Nam cum proceritate & amplitudine primaria &longs;it <lb/>tum rigore naturali contenta <expan abbr="nõ">non</expan> facile oneribus pre&longs;&longs;antibus flec<lb/>titur: &longs;ed directa inuictaque permanet: Adde quod facilis e&longs;t et parie<lb/>tibus &longs;uo pondere non mole&longs;ta. </s> |
| <s id="N401E65">Huic uni plutimæ a&longs;eribuntur <lb/>laudes: plures de &longs;e præ&longs;tare utilites affirmant. </s> | <s id="N401E65">Huic uni plurimæ a&longs;eribuntur <lb/>laudes: plures de &longs;e præ&longs;tare utilites affirmant. </s> |
| <s id="N401E72">Vnum tamen <lb/>illi e&longs;&longs;e uitium non negant: quod perficile ad &longs;e flammas admi<lb/>tat: atque ignibus infen&longs;a &longs;it: Huic non po&longs;tponitur contignandis <lb/>edibus cupre&longs;&longs;us arbos alio quin eiu&longs;modi ut inter no&longs;tras arbores <lb/>primariam et præcipuam &longs;ibi laudem uendicet. </s> | <s id="N401E72">Vnum tamen <lb/>illi e&longs;&longs;e uitium non negant: quod perficile ad &longs;e flammas admi<lb/>tat: atque ignibus infen&longs;a &longs;it: Huic non po&longs;tponitur contignandis <lb/>edibus cupre&longs;&longs;us arbos alio quin eiu&longs;modi ut inter no&longs;tras arbores <lb/>primariam et præcipuam &longs;ibi laudem uendicet. </s> |
| <s id="N401E87">Hanc ueteres in <lb/>ter clari&longs;&longs;imas computabant non ultimam ab cedro atque ebano. <lb/></s> | <s id="N401E87">Hanc ueteres in <lb/>ter clari&longs;&longs;imas computabant non ultimam ab cedro atque ebano. <lb/></s> |
| <s id="N401E8F">Cupre&longs;&longs;umque apud indos prope inter aromata uenerantur: et me<lb/>rito id quidem: Laudent qui uelint amoniam chiam & <expan abbr="cirenaicã">cirenaicam</expan>: <lb/>quam e&longs;&longs;e æternam prædicat Theophra&longs;tus: Vtrum / odore / nito <lb/>re. </s> | <s id="N401E8F">Cupre&longs;&longs;umque apud indos prope inter aromata uenerantur: et me<lb/>rito id quidem: Laudent qui uelint amoniam chiam & <expan abbr="cirenaicã">cirenaicam</expan>: <lb/>quam e&longs;&longs;e æternam prædicat Theophra&longs;tus: Vtrum / odore / nito <lb/>re. </s> |
| <s id="N401E9C">robore / magnitudine / rectitudine / perhennitate: His omnibus <lb/>in laudibus quam tu illi arborem comparabis: Cariem & uetu&longs;ta<lb/>tem penitus nihil &longs;entire cupre&longs;&longs;um affirmant: et rimam &longs;ponte <lb/>haud <expan abbr="qua&qtilde;">quaquam</expan> capere: Ea nimirum de re Plato legas publicas: atque <lb/>in&longs;tituta in &longs;acris ponendas cen&longs;ebat tabulis cupre&longs;&longs;inis / quod fu<lb/>turas forte æterniores putabat &qgrave; ære. </s> | <s id="N401E9C">robore / magnitudine / rectitudine / perhennitate: His omnibus <lb/>in laudibus quam tu illi arborem comparabis: Cariem & uetu&longs;ta<lb/>tem penitus nihil &longs;entire cupre&longs;&longs;um affirmant: et rimam &longs;ponte <lb/>haud <expan abbr="qua&qtilde;">quaquam</expan> capere: Ea nimirum de re Plato legas publicas: atque <lb/>in&longs;tituta in &longs;acris ponendas cen&longs;ebat tabulis cupre&longs;&longs;inis / quod fu<lb/>turas forte æterniores putabat qua&mgrave; ære. </s> |
| <s id="N401EAD">Hic locus admonet ut refe <lb/>ram memoratu digna / quæ de cupre&longs;&longs;u ip&longs;a legerim & uiderim: <lb/>Valuas cupre&longs;&longs;as in templo æphe&longs;iæ Dianæ annos dura&longs;&longs;e qua<lb/>dringentos te&longs;tantur: & eas &longs;erua&longs;&longs;e nitorem: adeo ut nouas per<lb/>petuo diceres. </s> | <s id="N401EAD">Hic locus admonet ut refe <lb/>ram memoratu digna / quæ de cupre&longs;&longs;u ip&longs;a legerim & uiderim: <lb/>Valuas cupre&longs;&longs;as in templo æphe&longs;iæ Dianæ annos dura&longs;&longs;e qua<lb/>dringentos te&longs;tantur: & eas &longs;erua&longs;&longs;e nitorem: adeo ut nouas per<lb/>petuo diceres. </s> |
| <s id="N401EB8">Nos Romæ ad Petri ba&longs;ilicam uidimus / cum ab <lb/>Eugenio pontifice maximo ualue re&longs;tituerentur / ubi <expan abbr="hominũ">hominum</expan> ma<lb/>nus iniuriam rapiendo argento quo olim fuerant ue&longs;titæ / non in<lb/>tuli&longs;&longs;ent / &longs;olidas & integerrimas annos plus quingentos quinqua<lb/>ginta perdura&longs;&longs;e: Nam &longs;i recte annales pontificium urbis Romæ <lb/>interpretamur / tot ab Adriani tertii Pontificis temporibus <pb xlink:href="004/01/050.jpg"/>qui eas po&longs;uit ad quartum Eugenium &longs;unt. </s> | <s id="N401EB8">Nos Romæ ad Petri ba&longs;ilicam uidimus / cum ab <lb/>Eugenio pontifice maximo ualue re&longs;tituerentur / ubi <expan abbr="hominũ">hominum</expan> ma<lb/>nus iniuriam rapiendo argento quo olim fuerant ue&longs;titæ / non in<lb/>tuli&longs;&longs;ent / &longs;olidas & integerrimas annos plus quingentos quinqua<lb/>ginta perdura&longs;&longs;e: Nam &longs;i recte annales pontificium urbis Romæ <lb/>interpretamur / tot ab Adriani tertii Pontificis temporibus <pb xlink:href="004/01/050.jpg"/>qui eas po&longs;uit ad quartum Eugenium &longs;unt. </s> |
| <s id="N401ECD">Itaque contignatio<lb/>bu&longs; faciundis Abietem probant: & cupre&longs;&longs;um una re forta&longs;&longs;is pre<lb/>ferunt quod &longs;it æternior: Sed e&longs;t abiete grauior <expan abbr="probãt">probant</expan> et <expan abbr="pinũ">pinum</expan> et pice<lb/>am. </s> | <s id="N401ECD">Itaque contignationi<lb/>bu&longs; faciundis Abietem probant: & cupre&longs;&longs;um una re forta&longs;&longs;is pre<lb/>ferunt quod &longs;it æternior: Sed e&longs;t abiete grauior <expan abbr="probãt">probant</expan> et <expan abbr="pinũ">pinum</expan> et pice<lb/>am. </s> |
| <s id="N401EDE">Pinum enim abiete per&longs;imilem e&longs;&longs;e contra iniectum pondus <lb/>reniti putant: Sed inter pinum atque abietem cum cætera tum hoc <lb/>intere&longs;t / quod terebinæ abies eo leditur minus quo e&longs;t pinus quidem <lb/>&longs;ucco <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> Abies dulciori. </s> | <s id="N401EDE">Pinum enim abiete per&longs;imilem e&longs;&longs;e contra iniectum pondus <lb/>reniti putant: Sed inter pinum atque abietem cum cætera tum hoc <lb/>intere&longs;t / quod terebinæ abies eo leditur minus quo e&longs;t pinus quidem <lb/>&longs;ucco <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> Abies dulciori. </s> |
| <s id="N401EEB">Ego nulli po&longs;tponenda<gap/> puto &longs;aricem <lb/>hanc equidem &longs;tructurarum <expan abbr="põdera">pondera</expan> firmi&longs;&longs;ime & diuti&longs;&longs;ime &longs;ub<lb/>&longs;tenta&longs;&longs;e cum alibi tum apud Venetias ex uetu&longs;tis fori operibus <lb/>annotauimus. </s> | <s id="N401EEB">Ego nulli po&longs;tponendam<gap/> puto laricem <lb/>hanc equidem &longs;tructurarum <expan abbr="põdera">pondera</expan> firmi&longs;&longs;ime & diuti&longs;&longs;ime &longs;ub<lb/>&longs;tenta&longs;&longs;e cum alibi tum apud Venetias ex uetu&longs;tis fori operibus <lb/>annotauimus. </s> |
| <s id="N401EFA">Atqui eam quidem de &longs;e præ&longs;tare utilitates cunc <lb/>tas / quas cætere præ&longs;tent arbores affirman<gap/>. </s> | <s id="N401EFA">Atqui eam quidem de &longs;e præ&longs;tare utilitates cunc<lb/>tas / quas cætere præ&longs;tent arbores affirmant<gap/>. </s> |
| <s id="N401F01">Neruo&longs;a e&longs;t: uirium <lb/>tenax: in tempe&longs;tatibus firmi&longs;&longs;ima: aduer&longs;us cariem ille&longs;a. </s> | <s id="N401F01">Neruo&longs;a e&longs;t: uirium <lb/>tenax: in tempe&longs;tatibus firmi&longs;&longs;ima: aduer&longs;us cariem ille&longs;a. </s> |
| <s id="N401F06">Ve <lb/>tus opinio hanc contra ignium iniurias <expan abbr="inuictã">inuictam</expan> & prope ille&longs;am <lb/>per&longs;i&longs;tere/Quin & obiciendos ex larice a&longs;&longs;es eo uer&longs;us unde igni <lb/>um aduentitium malum extime&longs;cas iubent: Sed nos eam uidi <lb/>mus incen&longs;am ardere / ramen ita ut fiammas d<gap/>dignari: ea&longs;que uel <lb/>le ab &longs;e di&longs;cutere uideatur. </s> | <s id="N401F06">Ve<lb/>tus opinio hanc contra ignium iniurias <expan abbr="inuictã">inuictam</expan> & prope ille&longs;am <lb/>per&longs;i&longs;tere / Quin & obiciendos ex larice a&longs;&longs;es eo uer&longs;us unde igni<lb/>um aduentitium malum extime&longs;cas iubent: Sed nos eam uidi <lb/>mus incen&longs;am ardere / ramen ita ut flammas de<gap/>dignari: ea&longs;que uel<lb/>le ab &longs;e di&longs;cutere uideatur. </s> |
| <s id="N401F19">Vnum habere con&longs;tat uitium: nam a <lb/>quis marinis redditur teredini obnoxia. </s> | <s id="N401F19">Vnum habere con&longs;tat uitium: nam a <lb/>quis marinis redditur teredini obnoxia. </s> |
| <s id="N401F1E">Inutiles <expan abbr="trabeatioĩbus">trabeatioimbus</expan> fo <lb/>re prædicant robora & oleam / quod grauia &longs;int: quod cedant pon<lb/>deri & prope &longs;ponte &longs;ua deflectantur: tum & quæ facilius <expan abbr="frangũ">frangum</expan> <lb/>tur <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> findantur ad i&longs;tos trabeationum u&longs;us utilia non &longs;unt / uti e&longs;t <lb/>olea & ficus & tilia et &longs;alicta et eiu&longs;modi. </s> | <s id="N401F1E">Inutiles <expan abbr="trabeatioĩbus">trabeationibus</expan> fo<lb/>re prædicant robora & oleam / quod grauia &longs;int: quod cedant pon<lb/>deri & prope &longs;ponte &longs;ua deflectantur: tum & quæ facilius <expan abbr="frangũ">frangun</expan><lb/>tur <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> findantur ad i&longs;tos trabeationum u&longs;us utilia non &longs;unt / uti e&longs;t <lb/>olea & ficus & tilia et &longs;alicta et eiu&longs;modi. </s> |
| <s id="N401F35">Mirum quod de pal <lb/>ma <expan abbr="a&longs;&longs;euerant / cõtra">a&longs;&longs;euerant / contra</expan> &longs;uperimpo&longs;itum <expan abbr="põdus">pondus</expan> reniti et in diuer&longs;um <lb/>curuari. </s> | <s id="N401F35">Mirum quod de pal <lb/>ma <expan abbr="a&longs;&longs;euerant / cõtra">a&longs;&longs;euerant / contra</expan> &longs;uperimpo&longs;itum <expan abbr="põdus">pondus</expan> reniti et in diuer&longs;um <lb/>curuari. </s> |
| <s id="N401F44">Subdiualibus <expan abbr="trabeatõibus">trabeatonibus</expan> et tecturis iuniperum omnibus <lb/>præferunt: & huic ait Plinius <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="naturã">naturam</expan> atque cedro/Sed <lb/>&longs;olidiorem. </s> | <s id="N401F44">Subdiualibus <expan abbr="trabeatõibus">trabeatonibus</expan> et tecturis iuniperum omnibus <lb/>præferunt: & huic ait Plinius <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="naturã">naturam</expan> atque cedro/Sed <lb/>&longs;olidiorem. </s> |
| <s id="N401F57">Tum et oleam infinitam habere æternitatem prædi <lb/>cant: & Buxum etiam inter primarias annumerant: Ca&longs;tancam <lb/>quidem tam et &longs;i pandat et torqueatur / non tamen inhis operibus <lb/>quæ &longs;ub diuo e&longs;&longs;e oporteat / recu&longs;ant. </s> | <s id="N401F57">Tum et oleam infinitam habere æternitatem prædi <lb/>cant: & Buxum etiam inter primarias annumerant: Ca&longs;tancam <lb/>quidem tam et &longs;i pandat et torqueatur / non tamen inhis operibus <lb/>quæ &longs;ub diuo e&longs;&longs;e oporteat / recu&longs;ant. </s> |
| <s id="N401F60">Probant & in primis olea <lb/>&longs;trum ea maxime re qua & Cupre&longs;&longs;um quod cariem non &longs;entiat: <lb/>quo in numero &longs;unt arbores / quibus in&longs;itus & in&longs;u&longs;us unctuo&longs;us <lb/>& gummo&longs;us &longs;uccus e&longs;t præ&longs;ertim amar: us Eiu&longs;modi enim Ver <lb/>mem negan<gap/> admittere et aduertitias humiditates excludere in <lb/>promptu e&longs;t. </s> | <s id="N401F60">Probant & in primis olea<lb/>&longs;trum ea maxime re qua & Cupre&longs;&longs;um quod cariem non &longs;entiat: <lb/>quo in numero &longs;unt arbores / quibus in&longs;itus & infu&longs;us unctuo&longs;us <lb/>& gummo&longs;us &longs;uccus e&longs;t præ&longs;ertim amarus : Eiu&longs;modi enim Ver<lb/>mem negant<gap/> admittere et aduertitias humiditates excludere in <lb/>promptu e&longs;t. </s> |
| <s id="N401F6F">Contrariam his putant materiem omnem: <pb xlink:href="004/01/051.jpg"/>quæ dulci &longs;it &longs;ucco prædita: & quæ facile incendatur. </s> | <s id="N401F6F">Contrariam his putant materiem omnem: <pb xlink:href="004/01/051.jpg"/>quæ dulci &longs;it &longs;ucco prædita: & quæ facile incendatur. </s> |
| <s id="N401F76">Ab his ta <lb/>men excipiunt oleam et olea&longs;trum. </s> | <s id="N401F76">Ab his ta <lb/>men excipiunt oleam et olea&longs;trum. </s> |
| <s id="N401F7B">Cerrum aut et fagum natura <lb/>imbecillem e&longs;&longs;e contra tempe&longs;tatem & non peruenire ad uenu&longs;ta <lb/>tem affirmat Vitruuius. <!-- KEEP S--></s> | <s id="N401F7B">Cerrum aut et fagum natura <lb/>imbecillem e&longs;&longs;e contra tempe&longs;tatem & non peruenire ad uenu&longs;ta <lb/>tem affirmat Vitruuius. <!-- KEEP S--></s> |
| <s id="N401F83">Plinius quercum item celeriter ait mar <lb/>ce&longs;cere. </s> | <s id="N401F83">Plinius quercum item celeriter ait mar <lb/>ce&longs;cere. </s> |
| <s id="N401F88">Ad reliqua uero inte&longs;tina opera <expan abbr="naluarum / lectorum / m&etilde;">naluarum / lectorum / men</expan> <lb/>&longs;arum &longs;ub&longs;elliorum et eiu&longs;modi abies egregia e&longs;t: præ&longs;ertim quæ <lb/>ad alpim Italiæ montem excre&longs;cat. </s> | <s id="N401F88">Ad reliqua uero inte&longs;tina opera <expan abbr="naluarum / lectorum / m&etilde;">naluarum / lectorum / men</expan> <lb/>&longs;arum &longs;ub&longs;elliorum et eiu&longs;modi abies egregia e&longs;t: præ&longs;ertim quæ <lb/>ad alpim Italiæ montem excre&longs;cat. </s> |
| <s id="N401F93">Nam hæc arbos natura e&longs;t &longs;ic <lb/>ci&longs;&longs;ima et glutinum per <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> tenaci&longs;&longs;ima: E&longs;t & picea et cupre&longs;&longs;us <lb/>his rebus percommoda. </s> | <s id="N401F93">Nam hæc arbos natura e&longs;t &longs;ic <lb/>ci&longs;&longs;ima et glutinum per <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> tenaci&longs;&longs;ima: E&longs;t & picea et cupre&longs;&longs;us <lb/>his rebus percommoda. </s> |
| <s id="N401F9E">Fagum fore alioquin fragilem prædicant <lb/>Sed cap&longs;is lecti&longs;que utilem: & in tenui&longs;&longs;imas &longs;ecari lamina<gap/>: &longs;eca <lb/>ri quoque et ilicem aiunt belli&longs;&longs;ime: Inutiles et a&longs;&longs;eres habendæ <lb/>&longs;unt iuglans / quod facile frangatur / ulmus fraxinu&longs;que: Nam hæ <expan abbr="tã">tam</expan> <lb/>et &longs;i lente / facile tamen panduntur. </s> | <s id="N401F9E">Fagum fore alioquin fragilem prædicant <lb/>Sed cap&longs;is lecti&longs;que utilem: & in tenui&longs;&longs;imas &longs;ecari laminas<gap/>: &longs;eca<lb/>ri quoque et ilicem aiunt belli&longs;&longs;ime: Inutiles et a&longs;&longs;eres habendæ <lb/>&longs;unt iuglans / quod facile frangatur / ulmus fraxinu&longs;que: Nam hæ <expan abbr="tã">tam</expan> <lb/>et &longs;i lente / facile tamen panduntur. </s> |
| <s id="N401FAF">Verum <expan abbr="obedienti&longs;&longs;imã">obedienti&longs;&longs;imam</expan> e&longs;&longs;e <lb/>omnium in opere affirmant fraxinum. </s> | <s id="N401FAF">Verum <expan abbr="obedienti&longs;&longs;imã">obedienti&longs;&longs;imam</expan> e&longs;&longs;e <lb/>omnium in opere affirmant fraxinum. </s> |
| <s id="N401FB8">Sed nucem demiror non <lb/>multo e&longs;&longs;e in antiquorum monitis celebratiorem/ quando ea qui <lb/>dem ut uidere licet / cum ad cæteros plero&longs;que u&longs;us / tum maxime <lb/>a&longs;&longs;eritiis operibus admodum habilis et pertractabilis e&longs;t. </s> | <s id="N401FB8">Sed nucem demiror non <lb/>multo e&longs;&longs;e in antiquorum monitis celebratiorem/ quando ea qui <lb/>dem ut uidere licet / cum ad cæteros plero&longs;que u&longs;us / tum maxime <lb/>a&longs;&longs;eritiis operibus admodum habilis et pertractabilis e&longs;t. </s> |
| <s id="N401FC1"><expan abbr="Morũ">Morum</expan> <lb/>laudant cum ob eius æternitatem / tum quod nigre&longs;cat uetu&longs;tate <expan abbr="īdies">indies</expan> <lb/>et fiat gratior. </s> | <s id="N401FC1"><expan abbr="Morũ">Morum</expan> <lb/>laudant cum ob eius æternitatem / tum quod nigre&longs;cat uetu&longs;tate <expan abbr="īdies">indies</expan> <lb/>et fiat gratior. </s> |
| |
| <s id="N401FD4">Vlmum quæ rigorem firmi&longs;&longs;i <lb/>me a&longs;&longs;eruet: ideo portarum cardinibus utilem ducunt: Sed permu <lb/>tari iubent oportere ut &longs;it radix &longs;uperior inuer&longs;o cacumine: Cato <lb/>uectes aquifolios laureo&longs; atque ulmeos fieri iubet: Clauiculis cor <lb/>num comprobant: Gradus ad &longs;calas orno atque acere ponebant: Pi <lb/>nus: Picea: Vlmus ad aquarum ductus intercauabantur: &longs;ed ha&longs; <lb/>ce ni&longs;i terra contegas oci&longs;&longs;ime &longs;ene&longs;cere a&longs;&longs;euerant. </s> | <s id="N401FD4">Vlmum quæ rigorem firmi&longs;&longs;i <lb/>me a&longs;&longs;eruet: ideo portarum cardinibus utilem ducunt: Sed permu <lb/>tari iubent oportere ut &longs;it radix &longs;uperior inuer&longs;o cacumine: Cato <lb/>uectes aquifolios laureo&longs; atque ulmeos fieri iubet: Clauiculis cor <lb/>num comprobant: Gradus ad &longs;calas orno atque acere ponebant: Pi <lb/>nus: Picea: Vlmus ad aquarum ductus intercauabantur: &longs;ed ha&longs; <lb/>ce ni&longs;i terra contegas oci&longs;&longs;ime &longs;ene&longs;cere a&longs;&longs;euerant. </s> |
| <s id="N401FE3">Cæterum or <lb/>nandis ædibus laricem feminam quæ colore &longs;imilis e&longs;t melli com <lb/>pertum habent in tabellis pictorum e&longs;&longs;e immortalem: & nullis <lb/>riuis fixilem palmaque ei nerui non in&longs;int tractim: &longs;ed cæ&longs;im. </s> | <s id="N401FE3">Cæterum or <lb/>nandis ædibus laricem feminam quæ colore &longs;imilis e&longs;t melli com <lb/>pertum habent in tabellis pictorum e&longs;&longs;e immortalem: & nullis <lb/>riuis fixilem palmaque ei nerui non in&longs;int tractim: &longs;ed cæ&longs;im. </s> |
| <s id="N401FEC">Id <lb/>circo ad &longs;imulacra deorum efficienda utebantur. </s> | <s id="N401FEC">Id <lb/>circo ad &longs;imulacra deorum efficienda utebantur. </s> |
| <s id="N401FF1">Tum & uteban <lb/>tur Lotho ac Buxo & Cedro: & item Cupre&longs;&longs;o: et cra&longs;&longs;iore olea <lb/>rum radice/ægyptiaque per&longs;ica: quam e&longs;&longs;e lotho &longs;imilem referunt <lb/>Torno autem &longs;iquid terete reddidi&longs;&longs;e opus erat Fago/Moro/Te <lb/>rebinto: & inprimi&longs; Buxo omnium &longs;pi&longs;&longs;i&longs;&longs;ima: <pb xlink:href="004/01/052.jpg"/>& egregie tornatili: & ebano omnium gracillima utobantur. <lb/></s> | <s id="N401FF1">Tum & uteban<lb/>tur Lotho ac Buxo & Cedro: & item Cupre&longs;&longs;o: et cra&longs;&longs;iore olea <lb/>rum radice / ægyptiaque perfica: quam e&longs;&longs;e lotho &longs;imilem referunt <lb/>Torno autem &longs;iquid terete reddidi&longs;&longs;e opus erat Fago / Moro / Te<lb/>rebinto: & inprimi&longs; Buxo omnium &longs;pi&longs;&longs;i&longs;&longs;ima: <pb xlink:href="004/01/052.jpg"/>& egregie tornatili: & ebano omnium gracillima utebantur. <lb/></s> |
| <s id="N402001">Neque &longs;ignis & tabulis efficiundis a&longs;pernabantur populum albam <lb/>& item nigram: & &longs;alicem & carpinum et &longs;orbum/&longs;ambucum et <lb/>ficum: Quæ arbores cum &longs;iccitate et æquabilitate ad excipienda <lb/>&longs;eruandaque pictorum glutiniamenta et illiniamenta utiles &longs;unt: <lb/>Tum ad formas exprimendas ductibile&longs; quidem atque admodum <lb/>faciles: Verum inter ha&longs;ce omnium molli&longs;&longs;imam æxtare tili <lb/>am in promptu e&longs;t: Sunt qui ad &longs;igna conficienda iuiubam com <lb/>probant: His contraria e&longs;t robur: quando quidem inter &longs;e et cum <lb/>aliis omnibus eiu&longs;modi materiis in&longs;ociabilis omnino: et omnis <lb/>glutini&longs; a&longs;pernatrix &longs;it. </s> | <s id="N402001">Neque &longs;ignis & tabulis efficiundis a&longs;pernabantur populum albam <lb/>& item nigram: & &longs;alicem & carpinum et &longs;orbum/&longs;ambucum et <lb/>ficum: Quæ arbores cum &longs;iccitate et æquabilitate ad excipienda <lb/>&longs;eruandaque pictorum glutiniamenta et illiniamenta utiles &longs;unt: <lb/>Tum ad formas exprimendas ductibile&longs; quidem atque admodum <lb/>faciles: Verum inter ha&longs;ce omnium molli&longs;&longs;imam æxtare tili <lb/>am in promptu e&longs;t: Sunt qui ad &longs;igna conficienda iuiubam com <lb/>probant: His contraria e&longs;t robur: quando quidem inter &longs;e et cum <lb/>aliis omnibus eiu&longs;modi materiis in&longs;ociabilis omnino: et omnis <lb/>glutini&longs; a&longs;pernatrix &longs;it. </s> |
| <s id="N402016">Idem uitium e&longs;&longs;e omnibus lactumo&longs;is et <lb/>cri&longs;pis aiunt / ut omne genus glutinamenti abdicent. </s> | <s id="N402016">Idem uitium e&longs;&longs;e omnibus lactumo&longs;is et <lb/>cri&longs;pis aiunt / ut omne genus glutinamenti abdicent. </s> |
| <s id="N40201B">Ra&longs;ile <expan abbr="itid&etilde;">itidem</expan> <lb/>atque den&longs;um quodque lignum ægre coheret glutino: Quæ item di <lb/>uer&longs;a &longs;unt natura uti e&longs;t Hedera/Laurus/Tiliaque / quod calidæ <lb/>&longs;int / cum his quæ humectis locis na&longs;cuntur: quod eiu&longs;modi om <lb/>nes frigidæ natura &longs;int / diu glutino non cohærent. </s> | <s id="N40201B">Ra&longs;ile <expan abbr="itid&etilde;">itidem</expan> <lb/>atque den&longs;um quodque lignum ægre coheret glutino: Quæ item di <lb/>uer&longs;a &longs;unt natura uti e&longs;t Hedera/Laurus/Tiliaque / quod calidæ <lb/>&longs;int / cum his quæ humectis locis na&longs;cuntur: quod eiu&longs;modi om <lb/>nes frigidæ natura &longs;int / diu glutino non cohærent. </s> |
| <s id="N40202A">Vlmus / <lb/>Fraxinus/Morus/ Cera&longs;u&longs;que / quod &longs;iccæ &longs;int cum platano et al <lb/>no / quæ madidæ natura &longs;unt /non conueniunt. </s> | <s id="N40202A">Vlmus / <lb/>Fraxinus/Morus/ Cera&longs;u&longs;que / quod &longs;iccæ &longs;int cum platano et al <lb/>no / quæ madidæ natura &longs;unt /non conueniunt. </s> |
| <s id="N402031">Quin & tan <lb/>tum affuit apud maiores / ut natura inter &longs;e non congruentia: <lb/>& contraria glutino connetterent: Vt etiam &longs;imul non iugata: <lb/>Sed hærentia uetuerint coagmentari. </s> | <s id="N402031">Quin & tan<lb/>tum affuit apud maiores / ut natura inter &longs;e non congruentia: <lb/>& contraria glutino connecterent: Vt etiam &longs;imul non iugata: <lb/>Sed hærentia uetuerint coagmentari. </s> |
| <s id="N40203A">Hincillud Vitruuii quod <lb/>e&longs;culeos quidem axes admonet querquinis non iungendos. </s> | <s id="N40203A">Hincillud Vitruuii quod <lb/>e&longs;culeos quidem axes admonet querquinis non iungendos. </s> |
| <s id="N40203F">Ve <lb/>rum ut de his omnibus &longs;ummatim referam: Apud omnes aucto <lb/>res con&longs;tat <expan abbr="infæcũdas">infæcundas</expan> arbores firmiores e&longs;&longs;e fertilibus: Silue&longs;tres <lb/>& manu ferroque non cultas duriores e&longs;&longs;e dome&longs;ticis: Nam &longs;ilue <lb/>&longs;tres quidem in morbos incidere / quibus interimant negat Theo <lb/>phra&longs;tus: Dome&longs;ticas uero: & maxime quæ fructus ferant graui&longs; <lb/>&longs;imis e&longs;&longs;e obnoxias morbis <expan abbr="prædicãt">prædicant</expan>: Et inter feraces præcoques <lb/>&longs;erotinis/ & dulces acutis e&longs;&longs;e imbecilliores &longs;tatuunt: Et inter a <lb/>cutas atque a&longs;peras &longs;olidiores putant eas / quæ fructus acerbiores ra <lb/>riore&longs;que edant: Quæ alternis annis promunt: & quæ penitus &longs;te <lb/>riles &longs;int / feracibus nodo&longs;iores &longs;unt: Et i&longs;tarum quo quæque breui <lb/>or / eo difficilior. </s> | <s id="N40203F">Ve <lb/>rum ut de his omnibus &longs;ummatim referam: Apud omnes aucto <lb/>res con&longs;tat <expan abbr="infæcũdas">infæcundas</expan> arbores firmiores e&longs;&longs;e fertilibus: Silue&longs;tres <lb/>& manu ferroque non cultas duriores e&longs;&longs;e dome&longs;ticis: Nam &longs;ilue <lb/>&longs;tres quidem in morbos incidere / quibus interimant negat Theo <lb/>phra&longs;tus: Dome&longs;ticas uero: & maxime quæ fructus ferant graui&longs; <lb/>&longs;imis e&longs;&longs;e obnoxias morbis <expan abbr="prædicãt">prædicant</expan>: Et inter feraces præcoques <lb/>&longs;erotinis/ & dulces acutis e&longs;&longs;e imbecilliores &longs;tatuunt: Et inter a <lb/>cutas atque a&longs;peras &longs;olidiores putant eas / quæ fructus acerbiores ra <lb/>riore&longs;que edant: Quæ alternis annis promunt: & quæ penitus &longs;te <lb/>riles &longs;int / feracibus nodo&longs;iores &longs;unt: Et i&longs;tarum quo quæque breui <lb/>or / eo difficilior. </s> |
| <s id="N402060">Et &longs;teriles magis cre&longs;cunt quam fertiles.</s> | <s id="N402060">Et &longs;teriles magis cre&longs;cunt quam fertiles.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N402063" type="main"> | <p id="N402063" type="main"> |
| <s id="N402065">Addunt & eas quæ in propatulo & nulli&longs; neque montibu&longs; tectæ <pb xlink:href="004/01/053.jpg"/>neque &longs;ylui&longs;: &longs;ed crebri&longs; uenti&longs; & tempe&longs;tatibu&longs; agitate creuerint/ <lb/>firmiores illas <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> cra&longs;&longs;iore&longs;que e&longs;&longs;e: &longs;ed breuiores <expan abbr="nodo&longs;iore&longs;que&qtilde;">nodo&longs;iore&longs;que<lb/>quae</expan> quæ in conualle & loco a uenus tuto excreuerint. </s> | <s id="N402065">Addunt & eas quæ in propatulo & nulli&longs; neque montibu&longs; tectæ <pb xlink:href="004/01/053.jpg"/>neque &longs;ylui&longs;: &longs;ed crebri&longs; uenti&longs; & tempe&longs;tatibu&longs; agitate creuerint / <lb/>firmiores illas <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> cra&longs;&longs;iore&longs;que e&longs;&longs;e: &longs;ed breuiores <expan abbr="nodo&longs;iore&longs;que&qtilde;">nodo&longs;iore&longs;que <lb/>quam</expan> quæ in conualle & loco a uenus tuto excreuerint. </s> |
| <s id="N402078">Tum & arbo <lb/>res ortæ in locis humidis atque opacis molliores putant: &quml; quæ in <lb/>apricis atque &longs;iccis coaluerint. </s> | <s id="N402078">Tum & arbo <lb/>res ortæ in locis humidis atque opacis molliores putant: &quml; quæ in <lb/>apricis atque &longs;iccis coaluerint. </s> |
| <s id="N40207F">Et quæ ad boream na&longs;can. </s> | <s id="N40207F">Et quæ ad boream na&longs;cantur. </s> |
| <s id="N402082">ur aptio <lb/>res e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quæ a borea ad hau&longs;trum declinent. </s> | <s id="N402082">aptio<lb/>res e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quæ a borea ad hau&longs;trum declinent. </s> |
| <s id="N40208B">Et quæ locis a &longs;ua <lb/>natura &longs;int alienis natæ non &longs;ecus atque abortiuas re&longs;puunt. </s> | <s id="N40208B">Et quæ locis a &longs;ua <lb/>natura &longs;int alienis natæ non &longs;ecus atque abortiuas re&longs;puunt. </s> |
| <s id="N402090">Et me <lb/>ridianas quidem præ duras fore: &longs;ed medullis contor queri & mi <lb/>nus coequabiles præ&longs;tare &longs;e ad opus exequendum: Praterea ari <lb/>das natura atque adcre&longs;cendum tardas robu&longs;tiores e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quæ laxe <lb/>& fecundæ &longs;int. </s> | <s id="N402090">Et me<lb/>ridianas quidem præ duras fore: &longs;ed medullis contorqueri & mi <lb/>nus coequabiles præ&longs;tare &longs;e ad opus exequendum: Praeterea ari <lb/>das natura atque adcre&longs;cendum tardas robu&longs;tiores e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quæ laxe <lb/>& fecundæ &longs;int. </s> |
| <s id="N40209F">Nam quod in his femineam/ in his uero alteris <lb/>ma&longs;culinam e&longs;&longs;e naturam putabat Varro: & candida quæque li <lb/>gna minus e&longs;&longs;e den&longs;a & magis <expan abbr="tractabilia/&qtilde;">tractabilia / quae</expan> quibus color quiuis <lb/>in&longs;ufus &longs;it. </s> | <s id="N40209F">Nam quod in his femineam / in his uero alteris <lb/>ma&longs;culinam e&longs;&longs;e naturam putabat Varro: & candida quæque li<lb/>gna minus e&longs;&longs;e den&longs;a & magis <expan abbr="tractabilia/&qtilde;">tractabilia / quae</expan> quibus color quiuis <lb/>infusus &longs;it. </s> |
| <s id="N4020AC">Et pondero&longs;a quidem omnis materia &longs;pi&longs;&longs;ior duriorque<lb/>&longs;eui e&longs;t. </s> | <s id="N4020AC">Et pondero&longs;a quidem omnis materia &longs;pi&longs;&longs;ior duriorque<lb/>&longs;eui e&longs;t. </s> |
| <s id="N4020B1">Et quo quæque leuior / eo e&longs;t fragilior: & quo cri&longs;pior / eo <lb/>a&longs;tructior. </s> | <s id="N4020B1">Et quo quæque leuior / eo e&longs;t fragilior: & quo cri&longs;pior / eo <lb/>a&longs;tructior. </s> |
| <s id="N4020B6">Tum quibus natura dederit / ut diutius in uita uige <lb/>ant / dedi&longs;&longs;e etiam ut ab&longs;ci&longs;&longs;æ tardius corrumpantur. </s> | <s id="N4020B6">Tum quibus natura dederit / ut diutius in uita uige <lb/>ant / dedi&longs;&longs;e etiam ut ab&longs;ci&longs;&longs;æ tardius corrumpantur. </s> |
| |
| <s id="N4020CD">Et enim in arboribus ueluti in <lb/>animante pro cute e&longs;&longs;e &longs;tatuunt extremum corticem: pro carne <lb/>id quod ad cutem &longs;ube&longs;t: pro o&longs;&longs;e id quod ad medullam circum <lb/>obuoluitur: & nodos in plantis per &longs;imiles e&longs;&longs;e neruis putabat <lb/>Ari&longs;toteles. <!-- KEEP S--></s> | <s id="N4020CD">Et enim in arboribus ueluti in <lb/>animante pro cute e&longs;&longs;e &longs;tatuunt extremum corticem: pro carne <lb/>id quod ad cutem &longs;ube&longs;t: pro o&longs;&longs;e id quod ad medullam circum <lb/>obuoluitur: & nodos in plantis per &longs;imiles e&longs;&longs;e neruis putabat <lb/>Ari&longs;toteles. <!-- KEEP S--></s> |
| <s id="N4020D9">Ligni partem omnium pe&longs;&longs;imam alburnum depu <lb/>tant / cum alias ob res / tum quod teredinibus infen&longs;a &longs;it. </s> | <s id="N4020D9">Ligni partem omnium pe&longs;&longs;imam alburnum depu <lb/>tant / cum alias ob res / tum quod teredinibus infen&longs;a &longs;it. </s> |
| <s id="N4020DE">Adde his <lb/>quod partes materiæ/quæ dum &longs;taret arbor ad &longs;olem meridiem ur <lb/>gebatur / aridiores erunt cæteris et gracidiores <expan abbr="tenuiore&longs;que / tam&etilde;">tenuiore&longs;que / tamen</expan> <lb/>den&longs;iores: habebuntque medullam i&longs;ta exparte cortici uiciniorem. <lb/></s> | <s id="N4020DE">Adde his <lb/>quod partes materiæ/quæ dum &longs;taret arbor ad &longs;olem meridiem ur <lb/>gebatur / aridiores erunt cæteris et gracidiores <expan abbr="tenuiore&longs;que / tam&etilde;">tenuiore&longs;que / tamen</expan> <lb/>den&longs;iores: habebuntque medullam i&longs;ta exparte cortici uiciniorem. <lb/></s> |
| <s id="N4020EC">Et quæ item partes telluri et radicibus fuere finitimæ/ &longs;tabunt il <lb/>le quidem cæteris grauiores huius &longs;ignum quod aquis ægre adna <lb/>tabunt: et arboris cuiu&longs;que pars media cri&longs;pior: & maculæ uti <lb/>cunque &longs;int / quo radicibus adiunctiore&longs; eo amfractiore&longs; intima&longs; ta <lb/>men qua&longs;que pte&longs; &longs;upnatibu&longs; con&longs;tantiore&longs; et <expan abbr="c&etilde;modiore&longs;">cemmodiore&longs;</expan> ducunt.</s> | <s id="N4020EC">Et quæ item partes telluri et radicibus fuere finitimæ / &longs;tabunt il<lb/>le quidem cæteris grauiores huius &longs;ignum quod aquis ægre adna <lb/>tabunt: et arboris cuiu&longs;que pars media cri&longs;pior: & maculæ uti<lb/>cunque &longs;int / quo radicibus adiunctiore&longs; eo amfractiore&longs; intima&longs; ta<lb/>men qua&longs;que parte&longs; &longs;upernatibu&longs; con&longs;tantiore&longs; et <expan abbr="c&etilde;modiore&longs;">commodiore&longs;</expan> ducunt.</s> |
| </p> | </p> |
| <pb xlink:href="004/01/054.jpg"/> | <pb xlink:href="004/01/054.jpg"/> |
| <p id="N4020FE" type="main"> | <p id="N4020FE" type="main"> |
| |
| <s id="N402132">Hactenus de arbori <lb/>bus. </s> | <s id="N402132">Hactenus de arbori <lb/>bus. </s> |
| <s id="N402137">Parandus e&longs;t etiam lapis qui pro muris habendus &longs;it: is e <lb/>rit duplex: alius qui cementis coaptandis deuinciendi&longs;que: Alius <lb/>qui &longs;tructuræ conueniat. </s> | <s id="N402137">Parandus e&longs;t etiam lapis qui pro muris habendus &longs;it: is e <lb/>rit duplex: alius qui cementis coaptandis deuinciendi&longs;que: Alius <lb/>qui &longs;tructuræ conueniat. </s> |
| <s id="N40213E">De eo qui ad &longs;tructuram prius: Sed mul <lb/>ta cum breuitatis cau&longs;a/ tum quod nimium trita &longs;unt prætermittam <lb/>Neque i&longs;thic in&longs;i&longs;tam ut phy&longs;ica illa de lapidum primordiis atque <lb/>origine di&longs;putem: ex aquæ ne ac terræ commixtionibus ui&longs;co&longs;a il <lb/>la principia in limum prius: &longs;ubinde in lapidem duruerint: frigo <lb/>ris ne an quod degemmis a&longs;&longs;erunt / caloris ui &longs;oli&longs;que radio den&longs;a <lb/>ta concreuerint / an potius ut rerum aliarum/&longs;ic & lapidum <expan abbr="itid&etilde;">itidem</expan> <lb/>&longs;int a rerum natura indita telluri <expan abbr="&longs;emĩa">&longs;emina</expan>: Colores ne lapidibus ex <lb/>rata terrenorum corpu&longs;culorum cum liquenti aqua confu&longs;ione in <lb/>&longs;int: An ex innata &longs;eminis ip&longs;ius ui: An ex concepta radii impre&longs; <lb/>&longs;ione ad&longs;int. </s> | <s id="N40213E">De eo qui ad &longs;tructuram prius: Sed mul <lb/>ta cum breuitatis cau&longs;a/ tum quod nimium trita &longs;unt prætermittam <lb/>Neque i&longs;thic in&longs;i&longs;tam ut phy&longs;ica illa de lapidum primordiis atque <lb/>origine di&longs;putem: ex aquæ ne ac terræ commixtionibus ui&longs;co&longs;a il <lb/>la principia in limum prius: &longs;ubinde in lapidem duruerint: frigo <lb/>ris ne an quod degemmis a&longs;&longs;erunt / caloris ui &longs;oli&longs;que radio den&longs;a <lb/>ta concreuerint / an potius ut rerum aliarum/&longs;ic & lapidum <expan abbr="itid&etilde;">itidem</expan> <lb/>&longs;int a rerum natura indita telluri <expan abbr="&longs;emĩa">&longs;emina</expan>: Colores ne lapidibus ex <lb/>rata terrenorum corpu&longs;culorum cum liquenti aqua confu&longs;ione in <lb/>&longs;int: An ex innata &longs;eminis ip&longs;ius ui: An ex concepta radii impre&longs; <lb/>&longs;ione ad&longs;int. </s> |
| <s id="N40215D">Itaque i&longs;tiu&longs;modi omnia tam & &longs;i forta&longs;&longs;is aliquid fa <lb/>cerent ad rem exornandam: ea tamen prætermittam: remque <expan abbr="ipãm">ipamm</expan> <lb/>ædificatoriam qua&longs;i inter fabros u&longs;u & arte probatos tractans libe <lb/>rius & &longs;olutius <expan abbr="pro&longs;equar/&qtilde;">pro&longs;equar / quae</expan> exacti&longs;&longs;ime philo&longs;ophantes forta&longs;&longs;is <lb/>po&longs;tulant. </s> | <s id="N40215D">Itaque i&longs;tiu&longs;modi omnia tam & &longs;i forta&longs;&longs;is aliquid fa <lb/>cerent ad rem exornandam: ea tamen prætermittam: remque <expan abbr="ipãm">ipsam</expan> <lb/>ædificatoriam qua&longs;i inter fabros u&longs;u & arte probatos tractans libe<lb/>rius & &longs;olutius <expan abbr="pro&longs;equar/&qtilde;">pro&longs;equar / quae</expan> exacti&longs;&longs;ime philo&longs;ophantes forta&longs;&longs;is <lb/>po&longs;tulant. </s> |
| <s id="N402170">Cato lapidem inquit æ&longs;tate eximito: &longs;ub diuo habeto: <lb/>Ante biennium in opus ne ponito: æ&longs;tate quidem / quo uentis & <lb/>gelicidiis & imbribus / reliquisue temporum iniuriis in&longs;ueti lapi <lb/>des &longs;en&longs;im a&longs;&longs;ue&longs;cant: Nam lapidem quidem nuper ex fodina hu <pb xlink:href="004/01/055.jpg"/>more natiuo & &longs;ucco pregnantem/&longs;i uentorum acerbitati & &longs;ubi <lb/>tis gelicidiis obieceris / findetur atque &longs;oluetur. </s> | <s id="N402170">Cato lapidem inquit æ&longs;tate eximito: &longs;ub diuo habeto: <lb/>Ante biennium in opus ne ponito: æ&longs;tate quidem / quo uentis & <lb/>gelicidiis & imbribus / reliquisue temporum iniuriis in&longs;ueti lapi <lb/>des &longs;en&longs;im a&longs;&longs;ue&longs;cant: Nam lapidem quidem nuper ex fodina hu <pb xlink:href="004/01/055.jpg"/>more natiuo & &longs;ucco pregnantem/&longs;i uentorum acerbitati & &longs;ubi <lb/>tis gelicidiis obieceris / findetur atque &longs;oluetur. </s> |
| <s id="N40217F">Sub diuo quo q&longs;que<lb/>lapis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;it ualidus: & contra res aduer&longs;as & lace&longs;centes con&longs;tans <lb/>Primo i&longs;tiu&longs;modi qua&longs;i præludio futuri cum temporis æternita <lb/>te certaminis comprobetur. </s> | <s id="N40217F">Sub diuo quo quo&longs;que <lb/>lapis <expan abbr="&qtilde;">quod</expan> &longs;it ualidus: & contra res aduer&longs;as & lace&longs;centes con&longs;tans <lb/>Primo i&longs;tiu&longs;modi qua&longs;i præludio futuri cum temporis æternita<lb/>te certaminis comprobetur. </s> |
| <s id="N40218C">Non ante biennium quo imbecilles <lb/>natura & qui uitium in opere facturi erant non te lateat & a fir <lb/>mioribus &longs;eparentur: Et enim quocunque in genere lapides inueni <lb/>ri certum e&longs;t inter &longs;e uarios: ita ut alii &longs;ub aere dure&longs;cant: alii pru <lb/>inis a&longs;per&longs;i rubiginem trahant atque di&longs;&longs;oluantur & huiu&longs;modi.</s> | <s id="N40218C">Non ante biennium quo imbecilles <lb/>natura & qui uitium in opere facturi erant non te lateat & a fir <lb/>mioribus &longs;eparentur: Et enim quocunque in genere lapides inueni <lb/>ri certum e&longs;t inter &longs;e uarios: ita ut alii &longs;ub aere dure&longs;cant: alii pru <lb/>inis a&longs;per&longs;i rubiginem trahant atque di&longs;&longs;oluantur & huiu&longs;modi.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N402197" type="main"> | <p id="N402197" type="main"> |
| |
| <s id="N4021BA">Harena in&longs;per&longs;us la <lb/>pis collu&longs;tranti a&longs;per e&longs;t. </s> | <s id="N4021BA">Harena in&longs;per&longs;us la <lb/>pis collu&longs;tranti a&longs;per e&longs;t. </s> |
| <s id="N4021BF">Aureæ &longs;i intermicabunt &longs;cintille / contu <lb/>max. </s> | <s id="N4021BF">Aureæ &longs;i intermicabunt &longs;cintille / contu <lb/>max. </s> |
| <s id="N4021C4">Nigrantes &longs;i ut ita loquar &longs;catent puncti / indomitus. </s> | <s id="N4021C4">Nigrantes &longs;i ut ita loquar &longs;catent puncti / indomitus. </s> |
| <s id="N4021C7">Qui <lb/>guttis e&longs;tangularibus a&longs;per&longs;us / is erit firmior <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> qui glubo&longs;is: & <lb/>guttæ quo erunt minores / eo erit lapis tollerantior: Et quo cuique<lb/>color purgatior atque limpidior / eo æternior: Et lapidi quo uenarum<lb/>aderit minus / co integrior: Et quo uena ip&longs;a contiguo lapidi colo <lb/>re congruentior / eo æquabilior: et quo tenuior / eo moro&longs;ior: & <lb/>quo amfractior et uolutior / eo au&longs;terior: et quo internodo&longs;ior / eo <lb/>acerbior. </s> | <s id="N4021C7">Qui <lb/>guttis e&longs;t angularibus a&longs;per&longs;us / is erit firmior <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> qui glubo&longs;is: & <lb/>guttæ quo erunt minores / eo erit lapis tollerantior: Et quo cuique <lb/>color purgatior atque limpidior / eo æternior: Et lapidi quo uenarum <lb/>aderit minus / eo integrior: Et quo uena ip&longs;a contiguo lapidi colo<lb/>re congruentior / eo æquabilior: et quo tenuior / eo moro&longs;ior: & <lb/>quo amfractior et uolutior / eo au&longs;terior: et quo internodo&longs;ior / eo <lb/>acerbior. </s> |
| <s id="N4021DC">Venarum ea e&longs;t apprime fixilis quæ &longs;ui medio lineam <lb/>habuerit ductam rubrica / aut ocrea putrenti proxima ad has erit <lb/>quæ diluto et albe&longs;cente herbaceo colore &longs;par&longs;im fu&longs;cabitur: Om <lb/>nium difficillima quæ glaciem præ&longs;ertim <expan abbr="ceruleã">ceruleam</expan> <expan abbr="imite&ttilde;">imitetur</expan>. </s> | <s id="N4021DC">Venarum ea e&longs;t apprime fixilis quæ &longs;ui medio lineam <lb/>habuerit ductam rubrica / aut ocrea putrenti proxima ad has erit <lb/>quæ diluto et albe&longs;cente herbaceo colore &longs;par&longs;im fu&longs;cabitur: Om <lb/>nium difficillima quæ glaciem præ&longs;ertim <expan abbr="ceruleã">ceruleam</expan> <expan abbr="imite&ttilde;">imitetur</expan>. </s> |
| <s id="N4021ED">Vena <lb/>rum numerum di&longs;&longs;idio&longs;um et incon&longs;tantem <expan abbr="indicãt">indicant</expan>: et quo directio <lb/>res / eo infideliores. </s> | <s id="N4021ED">Vena <lb/>rum numerum di&longs;&longs;idio&longs;um et incon&longs;tantem <expan abbr="indicãt">indicant</expan>: et quo directio <lb/>res / eo infideliores. </s> |
| <s id="N4021F8">Lapis quo di&longs;&longs;ractis glebulis aciem <expan abbr="acutior&etilde;">acutiorem</expan> <lb/>et ter&longs;iorem dederit / eo erit concretior: Et lapis cum defringitur <lb/>cute qui minus extabit a&longs;pera / is erit abilior &longs;cabro: Sed &longs;cabri ip <lb/>&longs;i quo erunt candidiores / eo minus erunt ob&longs;equentes. </s> | <s id="N4021F8">Lapis quo di&longs;fractis glebulis aciem <expan abbr="acutior&etilde;">acutiorem</expan> <lb/>et ter&longs;iorem dederit / eo erit concretior: Et lapis cum defringitur <lb/>cute qui minus extabit a&longs;pera / is erit abilior &longs;cabro: Sed &longs;cabri ip<lb/>&longs;i quo erunt candidiores / eo minus erunt ob&longs;equentes. </s> |
| <s id="N402205">Et contra <lb/>fu&longs;cus qui&longs;que lapis ubi erit luna minutiore / illic magis ferri <expan abbr="aci&etilde;">aciem</expan> <pb xlink:href="004/01/056.jpg"/>a&longs;pernabitur / ignobilis qui&longs;que lapis quo fi&longs;tulo&longs;ior eo durior: Et <lb/>qui aqua a&longs;per&longs;us &longs;ummotenus tardius are&longs;cet / is erit crudior: Et <lb/>grauis qui&longs;que lapis &longs;olidior & expobilior leui: et leuis qui&longs;que fria <lb/>bilior graui: et re&longs;onans dum ferias lapis den&longs;ior e&longs;t &longs;urdo: et qui <lb/>duriter per&longs;ricatus olebit &longs;ulphur / acrior e&longs;t <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> qui nihil referat o <lb/>lidi: et quo denique ad &longs;calprum contumacior / eo contra lace&longs;&longs;en <lb/>tes tempe&longs;tates rigidior et con&longs;tantior. </s> | <s id="N402205">Et contra <lb/>fu&longs;cus qui&longs;que lapis ubi erit luna minutiore / illic magis ferri <expan abbr="aci&etilde;">aciem</expan> <pb xlink:href="004/01/056.jpg"/>a&longs;pernabitur / ignobilis qui&longs;que lapis quo fi&longs;tulo&longs;ior eo durior: Et <lb/>qui aqua a&longs;per&longs;us &longs;ummotenus tardius are&longs;cet / is erit crudior: Et <lb/>grauis qui&longs;que lapis &longs;olidior & expobilior leui: et leuis qui&longs;que fria<lb/>bilior graui: et re&longs;onans dum ferias lapis den&longs;ior e&longs;t &longs;urdo: et qui <lb/>duriter perfricatus olebit &longs;ulphur / acrior e&longs;t <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> qui nihil referat o<lb/>lidi: et quo denique ad &longs;calprum contumacior / eo contra lace&longs;&longs;en<lb/>tes tempe&longs;tates rigidior et con&longs;tantior. </s> |
| <s id="N402222">Ad fauces fodinæ qui tem <lb/>pe&longs;tatibus per&longs;tructus glebis &longs;e &longs;e grandioribus a&longs;&longs;eruarit / hunc <lb/>firmiorem ducunt. </s> | <s id="N402222">Ad fauces fodinæ qui tem <lb/>pe&longs;tatibus per&longs;tructus glebis &longs;e &longs;e grandioribus a&longs;&longs;eruarit / hunc <lb/>firmiorem ducunt. </s> |
| <s id="N402229">Omnis item lapis ferme cum defoditur mol <lb/>lior e&longs;t <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cum &longs;ub diuo e&longs;t habitus: et humore a&longs;per&longs;us: atque infu <lb/>&longs;us lapis tractabilior ferro <expan abbr="e&longs;t/&qtilde;">e&longs;t / quae</expan> <expan abbr="cũ">cum</expan> exaruerit: Et &longs;uo qui&longs;que lapis <lb/>quo humectiore fodinæ loco exemptus &longs;it / eo cum aruerit erit <expan abbr="d&etilde;">dem</expan> <lb/>&longs;ior: et hau&longs;tro flante credunt dolabiriores e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> flante borea: et <lb/>borea urgente facilius findi <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> hau&longs;tro. </s> | <s id="N402229">Omnis item lapis ferme cum defoditur mol<lb/>lior e&longs;t <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cum &longs;ub diuo e&longs;t habitus: et humore a&longs;per&longs;us: atque infu<lb/>&longs;us lapis tractabilior ferro <expan abbr="e&longs;t/&qtilde;">e&longs;t / quae</expan> <expan abbr="cũ">cum</expan> exaruerit: Et &longs;uo qui&longs;que lapis <lb/>quo humectiore fodinæ loco exemptus &longs;it / eo cum aruerit erit <expan abbr="d&etilde;">den</expan><lb/>&longs;ior: et hau&longs;tro flante credunt dolabiriores e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> flante borea: et <lb/>borea urgente facilius findi <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> hau&longs;tro. </s> |
| <s id="N40224E">Verum lapides ip&longs;i qua <lb/>les futuri per ætatem &longs;int/&longs;iquid libeat ocius periculum facere / in <lb/>ditia patebunt hinc. </s> | <s id="N40224E">Verum lapides ip&longs;i qua <lb/>les futuri per ætatem &longs;int/&longs;iquid libeat ocius periculum facere / in <lb/>ditia patebunt hinc. </s> |
| <s id="N402255">Nam qui aqua commadefactus per <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> <lb/>ponderi adiecerit / erit is quidem humido di&longs;&longs;olubilis. </s> | <s id="N402255">Nam qui aqua commadefactus per <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> <lb/>ponderi adiecerit / erit is quidem humido di&longs;&longs;olubilis. </s> |
| <s id="N40225E">Qui uero <lb/>igne et flammis pertactus frace&longs;cet: &longs;ub &longs;ole æ&longs;tuque non pdurabit: <lb/>Neque hic prætermittenda cen&longs;eo digna memoratu quædam: quæ <lb/>de non nullis lapidibus ueteres meminere. </s> | <s id="N40225E">Qui uero <lb/>igne et flammis pertactus frace&longs;cet: &longs;ub &longs;ole æ&longs;tuque non perdurabit: <lb/>Neque hic prætermittenda cen&longs;eo digna memoratu quædam: quæ <lb/>de non nullis lapidibus ueteres meminere. </s> |
| <s id="N402267">Nam erit quidem non <lb/>ab re intellexi&longs;&longs;e quantum habeant in &longs;e et uarietatis et admirati <lb/>onis / quo quæque aptis u&longs;ibus decentius accomodentur. </s> | <s id="N402267">Nam erit quidem non <lb/>ab re intellexi&longs;&longs;e quantum habeant in &longs;e et uarietatis et admirati <lb/>onis / quo quæque aptis u&longs;ibus decentius accomodentur. </s> |
| <s id="N40226E">Circa uol <lb/>&longs;inen&longs;em et in &longs;tratonen&longs;i agro e&longs;&longs;e lapidem prædicant omnibus <lb/>ædi&longs;iciorum u&longs;ibus accommodati&longs;&longs;imum: cui neque ignis: neque ul <lb/>la tempe&longs;tatum uis noceat: Eundemque e&longs;&longs;e contra tempe&longs;tatem pe <lb/>nitus æternum atque incorruptibilem: et &longs;imulacrorum <expan abbr="lineam&etilde;ta">lineamenta</expan> <lb/>qui diuti&longs;&longs;ime a&longs;&longs;eruet. </s> | <s id="N40226E">Circa uol <lb/>&longs;inen&longs;em et in &longs;tratonen&longs;i agro e&longs;&longs;e lapidem prædicant omnibus <lb/>ædi&longs;iciorum u&longs;ibus accommodati&longs;&longs;imum: cui neque ignis: neque ul <lb/>la tempe&longs;tatum uis noceat: Eundemque e&longs;&longs;e contra tempe&longs;tatem pe <lb/>nitus æternum atque incorruptibilem: et &longs;imulacrorum <expan abbr="lineam&etilde;ta">lineamenta</expan> <lb/>qui diuti&longs;&longs;ime a&longs;&longs;eruet. </s> |
| <s id="N40227F">Cum ex <expan abbr="inc&etilde;diis">incendiis</expan> urbem re&longs;titueret Nero <lb/>&longs;cribit tacitus &longs;axo gabino et albano u&longs;um pro trabibus / quod is la <lb/>pis ignibus imperuius &longs;it: Apud Liguriam et apud Venetias / in <lb/>umbria piceno apudque Belgas &longs;uppeditat albus lapis: quem &longs;erra <lb/>re<gap/>dentata &longs;erra et dolare po&longs;&longs;is perfacile: Et ni alioquin natura e&longs; <lb/>&longs;et inualidus et imbecillis / omnium egre&longs;&longs;us foret in operibus: <lb/>Sed pruina et gelu et a&longs;perugine rumpitur: et contra auras maris <lb/>minime e&longs;t robu&longs;tus. </s> | <s id="N40227F">Cum ex <expan abbr="inc&etilde;diis">incendiis</expan> urbem re&longs;titueret Nero <lb/>&longs;cribit tacitus &longs;axo gabino et albano u&longs;um pro trabibus / quod is la <lb/>pis ignibus imperuius &longs;it: Apud Liguriam et apud Venetias / in <lb/>umbria piceno apudque Belgas &longs;uppeditat albus lapis: quem &longs;erra <lb/>re<gap/>dentata &longs;erra et dolare po&longs;&longs;is perfacile: Et ni alioquin natura e&longs; <lb/>&longs;et inualidus et imbecillis / omnium egre&longs;&longs;us foret in operibus: <lb/>Sed pruina et gelu et a&longs;perugine rumpitur: et contra auras maris <lb/>minime e&longs;t robu&longs;tus. </s> |
| <s id="N402296">Habet hi&longs;tria lapidem marmori non di&longs;&longs;i <pb xlink:href="004/01/057.jpg"/>milem: Sed his uapore et flammis pertactus illico finditur et di&longs; <lb/>&longs;ilit: quam ip&longs;am rem euenire <expan abbr="a&longs;&longs;cuerãt">a&longs;&longs;cuerant</expan> cuique lapidi qui fortis &longs;it: <lb/>pre&longs;ertim albo &longs;ilici et item nigro ut igni&longs; ne <expan abbr="quic&qtilde;">quicquae</expan> perferat. </s> | <s id="N402296">Habet hi&longs;tria lapidem marmori non di&longs;&longs;i<pb xlink:href="004/01/057.jpg"/>milem: Sed his uapore et flammis pertactus illico finditur et di&longs;<lb/>&longs;ilit: quam ip&longs;am rem euenire <expan abbr="a&longs;&longs;cuerãt">a&longs;&longs;euerant</expan> cuique lapidi qui fortis &longs;it: <lb/>pre&longs;ertim albo &longs;ilici et item nigro ut igni&longs; ne <expan abbr="quic&qtilde;">quicquae</expan> perferat. </s> |
| <s id="N4022A9">In <lb/>Campania lapis e&longs;t fu&longs;co cineri &longs;imillimus: cui etiam mixtos pu <lb/>tes et interiectos e&longs;&longs;e carbones: is quidem &longs;upra <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> po&longs;&longs;is exi&longs;tima <lb/>re pondere leuis e&longs;t & ferro do<gap/>abilis et pror&longs;us tenax / et item con <lb/>&longs;tans: et contra ignes et contra tempe&longs;tates <expan abbr="nõ">non</expan> inualidus: &longs;ed ad<gap/>o <lb/>arens & &longs;itiens / ut calcis humores confe&longs;tim ab&longs;orbeat et urct: <lb/>Exhau&longs;taque et uanida pulueris in&longs;tar relinquet illimenta: Hinc <lb/>breui di&longs;&longs;olutis compaginibus labe&longs;cit opus ultro atque corruit. <lb/></s> | <s id="N4022A9">In <lb/>Campania lapis e&longs;t fu&longs;co cineri &longs;imillimus: cui etiam mixtos pu<lb/>tes et interiectos e&longs;&longs;e carbones: is quidem &longs;upra <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> po&longs;&longs;is exi&longs;tima <lb/>re pondere leuis e&longs;t & ferro dol<gap/>abilis et pror&longs;us tenax / et item con<lb/>&longs;tans: et contra ignes et contra tempe&longs;tates <expan abbr="nõ">non</expan> inualidus: &longs;ed ad<gap/>o <lb/>arens & &longs;itiens / ut calcis humores confe&longs;tim ab&longs;orbeat et uret: <lb/>Exhau&longs;taque et uanida pulueris in&longs;tar relinquet illimenta: Hinc <lb/>breui di&longs;&longs;olutis compaginibus labe&longs;cit opus ultro atque corruit. <lb/></s> |
| <s id="N4022C7">At lapidi huic natura <expan abbr="cõtrarius">contrarius</expan> e&longs;t globo&longs;us lapis/ præ&longs;ertim qui <lb/>&longs;it fiuuiatilis: nam &longs;emper madens cementis non coheret. </s> | <s id="N4022C7">At lapidi huic natura <expan abbr="cõtrarius">contrarius</expan> e&longs;t globo&longs;us lapis / præ&longs;ertim qui <lb/>&longs;it fluuiatilis: nam &longs;emper madens cementis non coheret. </s> |
| <s id="N4022D0">Quid il <lb/>lud quod in marmorariis lapidicinis compertum <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan> marmora <lb/>excre&longs;cere. </s> | <s id="N4022D0">Quid il <lb/>lud quod in marmorariis lapidicinis compertum <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan> marmora <lb/>excre&longs;cere. </s> |
| <s id="N4022DB">Romæ per hæc tempora inuenta &longs;ub tellure &longs;unt fi&longs;tu <lb/>lo&longs;i lapidis tyburtini minutalia unum in &longs;olidum lapidem tempo <lb/>ris terræque ut ita loquar fomento concreui&longs;&longs;e. </s> | <s id="N4022DB">Romæ per hæc tempora inuenta &longs;ub tellure &longs;unt fi&longs;tu <lb/>lo&longs;i lapidis tyburtini minutalia unum in &longs;olidum lapidem tempo <lb/>ris terræque ut ita loquar fomento concreui&longs;&longs;e. </s> |
| <s id="N4022E2">Ex lacu Reatino ui <lb/>debis quo loci per abruptum illud pra cipitium aqua redundans <lb/>in Nar fluentem corruit ripæ &longs;upremum labrum in dies <expan abbr="cõcreui&longs;">concreui&longs;</expan> <lb/>&longs;e: ut argumentum hinc non nulli &longs;ump&longs;erint ex i&longs;tiu&longs;modi addi <lb/>mento lapidi&longs;que incremento conualle ip&longs;a faucibus ab&longs;tru&longs;a effec <lb/>tam lacum. </s> | <s id="N4022E2">Ex lacu Reatino ui<lb/>debis quo loci per abruptum illud praecipitium aqua redundans <lb/>in Nar fluentem corruit ripæ &longs;upremum labrum in dies <expan abbr="cõcreui&longs;">concreui&longs;</expan> <lb/>&longs;e: ut argumentum hinc non nulli &longs;ump&longs;erint ex i&longs;tiu&longs;modi addi <lb/>mento lapidi&longs;que incremento conualle ip&longs;a faucibus ab&longs;tru&longs;a effec<lb/>tam lacum. </s> |
| <s id="N4022F3">Sub agro Lucano non longe a Silari fluuio qua par <lb/>te ad orientem uer&longs;us ex altis rupibus aquæ &longs;tillante&longs; defluunt <expan abbr="cõ">com</expan> <lb/>cre&longs;cere in die&longs; uidebi&longs; grandia pendentium lapidum glaceonia/ <lb/>admagnitudinem ut &longs;int corum quodque onu&longs; carrorum per <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> plu <lb/>rimorum. </s> | <s id="N4022F3">Sub agro Lucano non longe a Silari fluuio qua par <lb/>te ad orientem uer&longs;us ex altis rupibus aquæ &longs;tillante&longs; defluunt <expan abbr="cõ">con</expan><lb/>cre&longs;cere in die&longs; uidebi&longs; grandia pendentium lapidum glaceonia / <lb/>ad magnitudinem ut &longs;int eorum quodque onu&longs; carrorum per <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> plu<lb/>rimorum. </s> |
| <s id="N402306">I&longs; lapi&longs; recen&longs; & materno &longs;ucco maden&longs; admodum te <lb/>ner e&longs;t: Vbi uero aruerit / fit duri&longs;&longs;imu&longs;: et ad omne&longs; u&longs;u&longs; accom <lb/>modati&longs;&longs;imu&longs;. </s> | <s id="N402306">I&longs; lapi&longs; recen&longs; & materno &longs;ucco maden&longs; admodum te <lb/>ner e&longs;t: Vbi uero aruerit / fit duri&longs;&longs;imu&longs;: et ad omne&longs; u&longs;u&longs; accom <lb/>modati&longs;&longs;imu&longs;. </s> |
| <s id="N40230D">Id ip&longs;um euenire ex non nulli&longs; ueteribu&longs; aquæduc <lb/>tibu&longs; &longs;pectaui: ut formarum latera concreta quadam gummatione <lb/>lapidi&longs; concru&longs;tetur. </s> | <s id="N40230D">Id ip&longs;um euenire ex non nulli&longs; ueteribu&longs; aquæduc <lb/>tibu&longs; &longs;pectaui: ut formarum latera concreta quadam gummatione <lb/>lapidi&longs; concru&longs;tetur. </s> |
| <s id="N402314">In Gallia duo &longs;pecta&longs;&longs;e hac ætate licebit di <lb/>gna memoratu: <expan abbr="Nãque">Nanque</expan> extat quidem agro Corneliano per alta tor <lb/>renti&longs; ripa: ex qua grande&longs; & plurimi globo&longs;i lapide&longs; terræ ui&longs;ce <lb/>ribu&longs; intimi&longs; concepti pa&longs;&longs;im indie&longs; crebri&longs; loci&longs; parturiuntur. <lb/></s> | <s id="N402314">In Gallia duo &longs;pecta&longs;&longs;e hac ætate licebit di <lb/>gna memoratu: <expan abbr="Nãque">Nanque</expan> extat quidem agro Corneliano per alta tor <lb/>renti&longs; ripa: ex qua grande&longs; & plurimi globo&longs;i lapide&longs; terræ ui&longs;ce <lb/>ribu&longs; intimi&longs; concepti pa&longs;&longs;im indie&longs; crebri&longs; loci&longs; parturiuntur. <lb/></s> |
| <s id="N402322">In agro Fauentino propter lamoni&longs; fluenti ripam ad&longs;unt natura pro<lb/>ten&longs;i ua&longs;ti lapide&longs;: qui non modicam indie&longs; uim &longs;ali&longs; uomant: <pb xlink:href="004/01/058.jpg"/>&longs;patioque lapide&longs;cere arbitrentur. </s> | <s id="N402322">In agro Fauentino propter lamoni&longs; fluenti ripam ad&longs;unt natura pro<lb/>ten&longs;i ua&longs;ti lapide&longs;: qui non modicam indie&longs; uim &longs;ali&longs; uomant: <pb xlink:href="004/01/058.jpg"/>&longs;patioque lapide&longs;cere arbitrentur. </s> |
| <s id="N40232B">In agro florentino ætrurie apud <lb/>Clatim amnem fundus e&longs;t inquo alternis &longs;epteniis prædura qbus <lb/>abunde con&longs;per&longs;us &longs;it/&longs;axa in glebas redeunt. </s> | <s id="N40232B">In agro florentino ætrurie apud <lb/>Clatim amnem fundus e&longs;t in quo alternis &longs;epteniis prædura quibus <lb/>abunde con&longs;per&longs;us &longs;it / &longs;axa in glebas redeunt. </s> |
| <s id="N402332">Apud ci&longs;icenos & <lb/>item circa Ca&longs;&longs;andream uerti glebo&longs;am terram in &longs;axa refert Pli <lb/>nius. </s> | <s id="N402332">Apud ci&longs;icenos & <lb/>item circa Ca&longs;&longs;andream uerti glebo&longs;am terram in &longs;axa refert Pli <lb/>nius. </s> |
| <s id="N402339">Inputeolano puluis &longs;uppeditat qui aqua maris dure&longs;cit et fit <lb/>lapis. </s> | <s id="N402339">Inputeolano puluis &longs;uppeditat qui aqua maris dure&longs;cit et fit <lb/>lapis. </s> |
| <s id="N40233E">Toto etiam littore ab oropo u&longs;que Aulidem quicquid mari <lb/>abluatur lapidem fieri & concretum reddi referunt. </s> | <s id="N40233E">Toto etiam littore ab oropo u&longs;que Aulidem quicquid mari <lb/>abluatur lapidem fieri & concretum reddi referunt. </s> |
| |
| <s id="N40236B">Sed de his hactenus.</s> | <s id="N40236B">Sed de his hactenus.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N40236E" type="main"> | <p id="N40236E" type="main"> |
| <s id="N402370">Atqui <expan abbr="con&longs;tãt">con&longs;tant</expan> quidem lapidis loco ueteres perlubenter u&longs;os lateri <lb/>bus: credo equidem inopia rerum et nece&longs;&longs;itate ductos homines <lb/>primum u&longs;urpa&longs;&longs;e / ut lateritia ponerent ædificia: quod <expan abbr="po&longs;tea&qtilde;">po&longs;teaquae</expan> a <lb/>nimaduer&longs;um e&longs;t <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> id &longs;tructuræ genus opera facile / ad u&longs;um com <lb/>modum / ad gratiam aptum / ad perennitatem firmum con&longs;tan&longs;que<lb/>exi&longs;teret: pro&longs;ecuti &longs;unt cum cætera tum et regias ædes &longs;truere la <lb/>teritias. </s> | <s id="N402370">Atqui <expan abbr="con&longs;tãt">con&longs;tant</expan> quidem lapidis loco ueteres perlubenter u&longs;os lateri<lb/>bus: credo equidem inopia rerum et nece&longs;&longs;itate ductos homines <lb/>primum u&longs;urpa&longs;&longs;e / ut lateritia ponerent ædificia: quod <expan abbr="po&longs;tea&qtilde;">po&longs;teaquam</expan> a<lb/>nimaduer&longs;um e&longs;t <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> id &longs;tructuræ genus opera facile / ad u&longs;um com<lb/>modum / ad gratiam aptum / ad perennitatem firmum con&longs;tan&longs;que <lb/>exi&longs;teret: pro&longs;ecuti &longs;unt cum cætera tum et regias ædes &longs;truere la<lb/>teritias. </s> |
| <s id="N40238B">Demum <expan abbr="po&longs;tea&qtilde;">po&longs;teaquae</expan> &longs;eu ca&longs;u/&longs;eu indu&longs;tria percepere quid i <lb/>gnis ad firmandos den&longs;ando&longs;que lateres ualeret/ te&longs;taceo pa&longs;&longs;im o <lb/>pere omnia attollere per&longs;euerarunt: Et <expan abbr="&qtilde;tũ">quatum</expan> ex uetu&longs;ti&longs;&longs;imis &longs;true <lb/>turis annotaui: hoc profecto au&longs;im dicere / nihil ad omnis quos ue <lb/>lis ædificationum u&longs;us inueniri commodius latere non crudo / ue <lb/>rum cocto: ubi coquendi & ducendi ratio diligens adhibeatur. <lb/></s> | <s id="N40238B">Demum <expan abbr="po&longs;tea&qtilde;">po&longs;teaquam</expan> &longs;eu ca&longs;u / &longs;eu indu&longs;tria percepere quid i<lb/>gnis ad firmandos den&longs;ando&longs;que lateres ualeret / te&longs;taceo pa&longs;&longs;im o<lb/>pere omnia attollere per&longs;euerarunt: Et <expan abbr="&qtilde;tũ">quantum</expan> ex uetu&longs;ti&longs;&longs;imis &longs;true <lb/>turis annotaui: hoc profecto au&longs;im dicere / nihil ad omnis quos ue <lb/>lis ædificationum u&longs;us inueniri commodius latere non crudo / ue<lb/>rum cocto: ubi coquendi & ducendi ratio diligens adhibeatur. <lb/></s> |
| <s id="N4023A1">Sed de lateritii operis laude alias. </s> | <s id="N4023A1">Sed de lateritii operis laude alias. </s> |
| <s id="N4023A4">Ad rem fit quod <expan abbr="aiũt">aiunt</expan> lateri du <lb/>cendo terram probari eam / quæ &longs;it albicans et creto&longs;a: Item proba <lb/>ri quoque rubico&longs;am et eam quæ ma&longs;culus <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> &longs;abulo. </s> | <s id="N4023A4">Ad rem fit quod <expan abbr="aiũt">aiunt</expan> lateri du <lb/>cendo terram probari eam / quæ &longs;it albicans et creto&longs;a: Item proba <lb/>ri quoque rubico&longs;am et eam quæ ma&longs;culus <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> &longs;abulo. </s> |
| <s id="N4023B3"><expan abbr="Hareno&longs;ã">Hareno&longs;am</expan> <lb/>uero et penitus &longs;abulo&longs;am uitandam et in primis calculo&longs;am <expan abbr="oĩo">oino</expan> <pb xlink:href="004/01/059.jpg"/>abigendam &longs;tatuunt: quod huiu&longs;modi <expan abbr="intercoqu&etilde;dum">intercoquendum</expan> di&longs;torque <lb/>antur et perfindantur / tum excocte &longs;ponte &longs;ua <expan abbr="atterrãtur">atterrantur</expan>. </s> | <s id="N4023B3"><expan abbr="Hareno&longs;ã">Hareno&longs;am</expan> <lb/>uero et penitus &longs;abulo&longs;am uitandam et in primis calculo&longs;am <expan abbr="oĩo">omnino</expan> <pb xlink:href="004/01/059.jpg"/>abigendam &longs;tatuunt: quod huiu&longs;modi <expan abbr="intercoqu&etilde;dum">intercoquendum</expan> di&longs;torque<lb/>antur et perfindantur / tum excocte &longs;ponte &longs;ua <expan abbr="atterrãtur">atterrantur</expan>. </s> |
| <s id="N4023CD">Late. </s> | <s id="N4023CD">Late. </s> |
| <s id="N4023D0">es <lb/>non &longs;tatim effo&longs;&longs;a terra ducendos putant: &longs;ed fodi terram autum <lb/>no iubent / commacerari totam per hyemem & uere primo duci. <lb/></s> | <s id="N4023D0">es <lb/>non &longs;tatim effo&longs;&longs;a terra ducendos putant: &longs;ed fodi terram autum <lb/>no iubent / commacerari totam per hyemem & uere primo duci. <lb/></s> |
| <s id="N4023D8">Nam &longs;i ducas bruma / inpromptu e&longs;t rumo&longs;as fieri gelatu: &longs;in <expan abbr="aũt">aunt</expan> <lb/>&longs;ol&longs;titio / acri æ&longs;tu <expan abbr="find&etilde;tur">findentur</expan> &longs;ummotenus &longs;icci&longs;cendo. </s> | <s id="N4023D8">Nam &longs;i ducas bruma / in promptu e&longs;t rumo&longs;as fieri gelatu: &longs;in <expan abbr="aũt">aut</expan> <lb/>&longs;ol&longs;titio / acri æ&longs;tu <expan abbr="find&etilde;tur">findentur</expan> &longs;ummotenus &longs;icci&longs;cendo. </s> |
| <s id="N4023E5">quod &longs;i cogat <lb/>nece&longs;&longs;ita&longs; ut perhybernos algores fingas lateres: operito illico &longs;ic <lb/>ci&longs;&longs;ima harena: Sin per æ&longs;tatem feruentem / humectis paleis: nam <lb/>&longs;ic habiti non finduntur neque contorquentur. </s> | <s id="N4023E5">quod &longs;i cogat <lb/>nece&longs;&longs;ita&longs; ut perhybernos algores fingas lateres: operito illico &longs;ic <lb/>ci&longs;&longs;ima harena: Sin per æ&longs;tatem feruentem / humectis paleis: nam <lb/>&longs;ic habiti non finduntur neque contorquentur. </s> |
| <s id="N4023EE">Sunt qui lateres ui <lb/>tro habere illitos uelint. </s> | <s id="N4023EE">Sunt qui lateres ui <lb/>tro habere illitos uelint. </s> |
| <s id="N4023F3">Id &longs;i iuuabit / cura&longs;&longs;e oportet ne <expan abbr="ducã">ducam</expan><gap/>ur <lb/>ex &longs;abulo&longs;a aut nimium macra arentique terra/ nam uitrum ab&longs;or <lb/>berent. </s> | <s id="N4023F3">Id &longs;i iuuabit / cura&longs;&longs;e oportet ne <expan abbr="ducã">ducant</expan><gap/>ur <lb/>ex &longs;abulo&longs;a aut nimium macra arentique terra / nam uitrum ab&longs;or<lb/>berent. </s> |
| <s id="N4023FF">Verum ducendi &longs;unt ex albicanti et creto&longs;a et lenta: <expan abbr="hab&etilde;">habem</expan> <lb/>dique &longs;unt tenues / nam cra&longs;&longs;iores qui forte &longs;int ægre percoquuntur <lb/>et fixura immunes non euadunt. </s> | <s id="N4023FF">Verum ducendi &longs;unt ex albicanti et creto&longs;a et lenta: <expan abbr="hab&etilde;">haben</expan><lb/>dique &longs;unt tenues / nam cra&longs;&longs;iores qui forte &longs;int ægre percoquuntur <lb/>et fixura immunes non euadunt. </s> |
| <s id="N40240A">quod &longs;i cra&longs;&longs;iores facere oportebit <lb/>incommodo prouidebitur multa ex parte ubi medias per cra&longs;&longs;itu <lb/>dines uno & item alteris locis &longs;tilo perforabuntut/ quo et &longs;iccari <lb/>et excoqui commodiu&longs; <expan abbr="ualeãt">ualeant</expan> &longs;udore uaporeque per i&longs;tas ip&longs;as qua <lb/>&longs;i æ&longs;tuationes a&longs;pirante. </s> | <s id="N40240A">quod &longs;i cra&longs;&longs;iores facere oportebit <lb/>incommodo prouidebitur multa ex parte ubi medias per cra&longs;&longs;itu<lb/>dines uno & item alteris locis &longs;tilo perforabuntur / quo et &longs;iccari <lb/>et excoqui commodiu&longs; <expan abbr="ualeãt">ualeant</expan> &longs;udore uaporeque per i&longs;tas ip&longs;as qua <lb/>&longs;i æ&longs;tuationes a&longs;pirante. </s> |
| <s id="N402419">Figuli fictilibus &longs;uperillini<gap/>nt cretam al <lb/>bariam / qua fiat ut uitrum patinis cquabil<gap/>&longs;ime allique&longs;cat incu <lb/>tim: Id etiam operi lateritio conferet. </s> | <s id="N402419">Figuli fictilibus &longs;uperilliniu<gap/>nt cretam al<lb/>bariam / qua fiat ut uitrum patinis equabilis<gap/>&longs;ime allique&longs;cat incu<lb/>tim: Id etiam operi lateritio conferet. </s> |
| <s id="N402424">Aduerti ex ueterum ædifi <lb/>ciis inlateribus mixtam e&longs;&longs;e partem non nullam harenæ <expan abbr="præ&longs;ertĩ">præ&longs;ertim</expan> <lb/>rubræ: et rubricam et marmor immi&longs;cere a&longs;&longs;ueui&longs;&longs;e inuenio. </s> | <s id="N402424">Aduerti ex ueterum ædifi <lb/>ciis inlateribus mixtam e&longs;&longs;e partem non nullam harenæ <expan abbr="præ&longs;ertĩ">præ&longs;ertim</expan> <lb/>rubræ: et rubricam et marmor immi&longs;cere a&longs;&longs;ueui&longs;&longs;e inuenio. </s> |
| <s id="N40242F">Exp <lb/>ti &longs;umus eadem una ex terra reddi latere&longs; multo firmiores/&longs;i uelu <lb/>ti panes facturi ma&longs;&longs;am prius qua&longs;i fermentarimus: demum iterum<lb/>atque iterum &longs;ubactam reddiderimus/ ut &longs;ic <expan abbr="admodũ">admodum</expan> cerea / et om <lb/>nibus etiam minutis calculis per purgati&longs;&longs;ima. </s> | <s id="N40242F">Exper<lb/>ti &longs;umus eadem una ex terra reddi latere&longs; multo firmiores / &longs;i uelu<lb/>ti panes facturi ma&longs;&longs;am prius qua&longs;i fermentarimus: demum iterum <lb/>atque iterum &longs;ubactam reddiderimus / ut &longs;ic <expan abbr="admodũ">admodum</expan> cerea / et om<lb/>nibus etiam minutis calculis per purgati&longs;&longs;ima. </s> |
| <s id="N40243E">Dure&longs;cunt <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>coctura adeo ut multa flamma in &longs;iliceam duritiem uertantur. </s> | <s id="N40243E">Dure&longs;cunt <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>coctura adeo ut multa flamma in &longs;iliceam duritiem uertantur. </s> |
| <s id="N402447">Et <lb/>lateres &longs;eu fiat igne id dum coquuntur/&longs;eu forte fiat aere dum &longs;ic <lb/>ce&longs;cunt / quæ eadem res euenit panibus / cru&longs;tam adducu<gap/> <expan abbr="&longs;olidã">&longs;olidam</expan> <lb/>Iuuabit igitur tenues facere / quo plus ad&longs;it cru&longs;te/ minus medul <lb/>læ. </s> | <s id="N402447">Et <lb/>lateres &longs;eu fiat igne id dum coquuntur / &longs;eu forte fiat aere dum &longs;ic<lb/>ce&longs;cunt / quæ eadem res euenit panibus / cru&longs;tam adducunt<gap/> <expan abbr="&longs;olidã">&longs;olidam</expan> <lb/>Iuuabit igitur tenues facere / quo plus ad&longs;it cru&longs;te / minus medul<lb/>læ. </s> |
| <s id="N402458">Et in his experiri licet &longs;i ter&longs;i et perpoliti <expan abbr="a&longs;truantur / durabũt">a&longs;truantur / durabunt</expan> <lb/>ille &longs;i contra tempe&longs;tates quod cui uis lapidum æque eueniet / ut <lb/>ter&longs;i &longs;cabritie non exedantur: Atqui te&longs;tas quidem tergendas pu <lb/>tant aut nuper exemptas ex fornace ante <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> commaduerint / aut &longs;i <pb xlink:href="004/01/060.jpg"/>madent <expan abbr="ante&qtilde;">antequae</expan> &longs;icce&longs;cant. </s> | <s id="N402458">Et in his experiri licet &longs;i ter&longs;i et perpoliti <expan abbr="a&longs;truantur / durabũt">a&longs;truantur / durabunt</expan> <lb/>ille &longs;i contra tempe&longs;tates quod cui uis lapidum æque eueniet / ut <lb/>ter&longs;i &longs;cabritie non exedantur: Atqui te&longs;tas quidem tergendas pu<lb/>tant aut nuper exemptas ex fornace ante <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> commaduerint / aut &longs;i <pb xlink:href="004/01/060.jpg"/>madent <expan abbr="ante&qtilde;">antequam</expan> &longs;icce&longs;cant. </s> |
| <s id="N402471">Nam &longs;emel madida atque rur&longs;us ex&longs;icca <lb/>ta dure&longs;cit te&longs;ta adeo ut ferri aciem delimet atque con&longs;umat. </s> | <s id="N402471">Nam &longs;emel madida atque rur&longs;us ex&longs;icca <lb/>ta dure&longs;cit te&longs;ta adeo ut ferri aciem delimet atque con&longs;umat. </s> |
| <s id="N402476">Sed <lb/>nos commodius proxime ductam & adhuc urentem radimus. </s> | <s id="N402476">Sed <lb/>nos commodius proxime ductam & adhuc urentem radimus. </s> |
| <s id="N40247B">At <lb/>qui laterum tria apud ueteres fuerunt genera: Vnum longum &longs;ex <lb/>quipede latum pedem: Alterum palmos quinque quoque uer&longs;us: ter <lb/>tium palmos non plus quatuor. </s> | <s id="N40247B">At <lb/>qui laterum tria apud ueteres fuerunt genera: Vnum longum &longs;ex <lb/>quipede latum pedem: Alterum palmos quinque quoque uer&longs;us: ter <lb/>tium palmos non plus quatuor. </s> |
| <s id="N402484">Videmus in ædificiis te&longs;tas p<gap/>æ <lb/>&longs;ertim ad arcus et nexuras pedes qua&longs;que uer&longs;us latas binos. </s> | <s id="N402484">Videmus in ædificiis te&longs;tas pr<gap/>ræ<lb/>&longs;ertim ad arcus et nexuras pedes qua&longs;que uer&longs;us latas binos. </s> |
| <s id="N40248B">His <lb/>non æquæ u&longs;os ueteres publicis atque priuatis operibus <expan abbr="recitãt">recitant</expan>: &longs;ed <lb/>maioribus publica / minoribus priuata &longs;truxi&longs;&longs;e ædificia. </s> | <s id="N40248B">His <lb/>non æquæ u&longs;os ueteres publicis atque priuatis operibus <expan abbr="recitãt">recitant</expan>: &longs;ed <lb/>maioribus publica / minoribus priuata &longs;truxi&longs;&longs;e ædificia. </s> |
| <s id="N402496">De his <lb/>quoque annotaui cum alibi in ueterum monumentis: tum uia appia <lb/>alia atque alia extare maiorum & minorum laterum genera: qbus <lb/>uarie uterentur: ut non modo quicquid ad utilitatem / uerum <expan abbr="etiã">etiam</expan> <lb/>quicquid ad gratiam aptum et condecens uenerit in mentem: id <lb/>&longs;edulo uolui&longs;&longs;e perficere arbitror: Vt cætera omittam lateres ui <lb/>di longos digitos non plus &longs;ex / cra&longs;&longs;os unum / latos tris: Sed his <lb/>poti&longs;&longs;imum pauimenta &longs;picatim in&longs;ternebant. </s> | <s id="N402496">De his <lb/>quoque annotaui cum alibi in ueterum monumentis: tum uia appia <lb/>alia atque alia extare maiorum & minorum laterum genera: quibus <lb/>uarie uterentur: ut non modo quicquid ad utilitatem / uerum <expan abbr="etiã">etiam</expan> <lb/>quicquid ad gratiam aptum et condecens uenerit in mentem: id <lb/>&longs;edulo uolui&longs;&longs;e perficere arbitror: Vt cætera omittam lateres ui <lb/>di longos digitos non plus &longs;ex / cra&longs;&longs;os unum / latos tris: Sed his <lb/>poti&longs;&longs;imum pauimenta &longs;picatim in&longs;ternebant. </s> |
| <s id="N4024AB">Præcæteris mihi <lb/>probantur trianguli / quos faciebant hunc in modum: Laterem e <lb/>nim quaque uer&longs;us pedali amplitudinem ducebant cra&longs;&longs;um <expan abbr="digitũ">digitum</expan> <lb/>et &longs;emis hunc dum uirebat duabus lineis diameti alibus ab <expan abbr="ãgulo">angulo</expan> <lb/>ad oppo&longs;itum angulum &longs;ignabant linea profunda / quæ u&longs;que dimi <lb/>diam lateris cra&longs;&longs;icudinem &longs;cinderet. </s> | <s id="N4024AB">Præcæteris mihi <lb/>probantur trianguli / quos faciebant hunc in modum: Laterem e<lb/>nim quaque uer&longs;us pedali amplitudinem ducebant cra&longs;&longs;um <expan abbr="digitũ">digitum</expan> <lb/>et &longs;emis hunc dum uirebat duabus lineis diametralibus ab <expan abbr="ãgulo">angulo</expan> <lb/>ad oppo&longs;itum angulum &longs;ignabant linea profunda / quæ u&longs;que dimi<lb/>diam lateris cra&longs;&longs;itudinem &longs;cinderet. </s> |
| <s id="N4024C0">Hinc igitur quatuor habe <lb/>bantur trianguli æquales: Lateres has præ&longs;tabant commoditates: <lb/>Nam minus capiebant cretæ/coaptabantur in fornace/ eximeban <lb/>tur / deferebantur in opus habilius: puta qui una manu quatuor ha <lb/>berentur: Hos faber leui ictu inter ab&longs;truendum alterum ab alte <lb/>ro diuidebat: Hi&longs;que per frontes parietum ordines inducebat late <lb/>re pedali extrin&longs;ecus ut pateret: Angulo uero intror&longs;us obiecto/ <lb/>Ex quo impen&longs;a quidem minor / opus gratius/&longs;tructura firmior <lb/>reddebatur: Nam cum toto pariete nulli non integri ade&longs;&longs;e late <lb/>res apparerent: tum anguli dentatim infarturis parietum illigati <lb/>opus firmi&longs;&longs;imum reddebant. </s> | <s id="N4024C0">Hinc igitur quatuor habe<lb/>bantur trianguli æquales: Lateres has præ&longs;tabant commoditates: <lb/>Nam minus capiebant cretæ / coaptabantur in fornace / eximeban<lb/>tur / deferebantur in opus habilius: puta qui una manu quatuor ha<lb/>berentur: Hos faber leui ictu inter ab&longs;truendum alterum ab alte<lb/>ro diuidebat: Hi&longs;que per frontes parietum ordines inducebat late <lb/>re pedali extrin&longs;ecus ut pateret: Angulo uero intror&longs;us obiecto / <lb/>Ex quo impen&longs;a quidem minor / opus gratius / &longs;tructura firmior <lb/>reddebatur: Nam cum toto pariete nulli non integri ade&longs;&longs;e late <lb/>res apparerent: tum anguli densatim infarturis parietum illigati <lb/>opus firmi&longs;&longs;imum reddebant. </s> |
| <s id="N4024D7">Ductos lateres ne illico in <expan abbr="fornac&etilde;">fornacem</expan> <lb/>imponas iubent / ni per&longs;icci &longs;int: et non ante biennium &longs;iccos red <lb/>di: & in umbra commodius &longs;iccari <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in &longs;ole a&longs;&longs;erunt: Sed de his <lb/>quoque hactenus / ni forte addas / quod annotauere terram ad huius <pb xlink:href="004/01/061.jpg"/>modi opera quæ pla&longs;tica <expan abbr="nũcupantur">nuncupantur</expan> probari inter egregias &longs;ami <lb/>am arretinam et mutinen&longs;em. </s> | <s id="N4024D7">Ductos lateres ne illico in <expan abbr="fornac&etilde;">fornacem</expan> <lb/>imponas iubent / ni per&longs;icci &longs;int: et non ante biennium &longs;iccos red <lb/>di: & in umbra commodius &longs;iccari <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in &longs;ole a&longs;&longs;erunt: Sed de his <lb/>quoque hactenus / ni forte addas / quod annotauere terram ad huius <pb xlink:href="004/01/061.jpg"/>modi opera quæ pla&longs;tica <expan abbr="nũcupantur">nuncupantur</expan> probari inter egregias &longs;ami <lb/>am arretinam et mutinen&longs;em. </s> |
| <s id="N4024F2">In Hi&longs;pania pergameam: In A&longs;ia <lb/>unum hic breuitatis gratia non prætermittam / quæque de &longs;ateribus <lb/>u&longs;que dicta &longs;unt. </s> | <s id="N4024F2">In Hi&longs;pania pergameam: In A&longs;ia <lb/>unum hic breuitatis gratia non prætermittam / quæque de lateribus <lb/>u&longs;que dicta &longs;unt. </s> |
| <s id="N4024F9">Eadem in tegulis tectorum atque imbricibus: atque<lb/>tubulis: atque omni denique pla&longs;tico fictilique opere fore ob&longs;eruanda. <lb/></s> | <s id="N4024F9">Eadem in tegulis tectorum atque imbricibus: atque<lb/>tubulis: atque omni denique pla&longs;tico fictilique opere fore ob&longs;eruanda. <lb/></s> |
| <s id="N4024FF">Diximus de lapide: Sequitur ut de calce dicendum &longs;it.</s> | <s id="N4024FF">Diximus de lapide: Sequitur ut de calce dicendum &longs;it.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N402502" type="main"> | <p id="N402502" type="main"> |
| <s id="N402504">Calcem ex uario lapide Cato cen&longs;orius improbat: Et calcem quæ <lb/>fiat ex &longs;ilice ad omne opus damnat. </s> | <s id="N402504">Calcem ex uario lapide Cato cen&longs;orius improbat: Et calcem quæ <lb/>fiat ex &longs;ilice ad omne opus damnat. </s> |
| <s id="N402509">Tum et ad calcem efficien <lb/>dam uebementer e&longs;t in utilis lapis qui&longs;quis exhau&longs;tus / arridus / <lb/>putrens / in quo excoquendo ignis non inueniat quid ab&longs;um<gap/>at: <lb/>quales &longs;unt tofin<gap/>i: et qui circa Romam agro fidenate atque albano <lb/>&longs;ubruffi atque pallentes &longs;unt. </s> | <s id="N402509">Tum et ad calcem efficien<lb/>dam uehementer e&longs;t in utilis lapis qui&longs;quis exhau&longs;tus / arridus / <lb/>putrens / in quo excoquendo ignis non inueniat quid ab&longs;umm<gap/>at: <lb/>quales &longs;unt to<gap/>i: et qui circa Romam agro fidenate atque albano <lb/>&longs;ubruffi atque pallentes &longs;unt. </s> |
| <s id="N402518">Tertia enim parte &longs;ui ponderis &quml; &longs;u <lb/>us fuerat lapis leuior &longs;it calx oportet ea / quam periti probent.</s> | <s id="N402518">Tertia enim parte &longs;ui ponderis &quml;uam &longs;u<lb/>us fuerat lapis leuior &longs;it calx oportet ea / quam periti probent.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N40251D" type="main"> | <p id="N40251D" type="main"> |
| <s id="N40251F">Quin et lapis nimium &longs;icco&longs;us et natura et natura madens / quod <lb/>&longs;ub igne uitre&longs;eat / haud <expan abbr="qua&qtilde;">quaquae</expan> e&longs;t ad calcem efficiendam utilis. <lb/></s> | <s id="N40251F">Quin et lapis nimium &longs;icco&longs;us et natura et natura madens / quod <lb/>&longs;ub igne uitre&longs;cat / haud <expan abbr="qua&qtilde;">quaque</expan> e&longs;t ad calcem efficiendam utilis. <lb/></s> |
| <s id="N402529">Viridis inquit Plinius / lapis igni uebementer re&longs;: &longs;tit. </s> | <s id="N402529">Viridis inquit Plinius / lapis igni uehementer re&longs;i&longs;tit. </s> |
| <s id="N40252C">At nos de <lb/>porphirite lapide compertum habemus / non modo flammis non <lb/>excoqui / uerum et contigua quæque circumhereant &longs;axa <expan abbr="ĩtra">intra</expan> forna <lb/>cem reddere / ut ignibus ne quicq &longs;atis excoquantur. </s> | <s id="N40252C">At nos de <lb/>porphirite lapide compertum habemus / non modo flammis non <lb/>excoqui / uerum et contigua quæque circumhereant &longs;axa <expan abbr="ĩtra">intra</expan> forna<lb/>cem reddere / ut ignibus ne quicquam &longs;atis excoquantur. </s> |
| <s id="N402539">Atqui & <lb/>terrico&longs;am quoque lapidem / quod calcem impuram reddat / re&longs;pu <lb/>unt. </s> | <s id="N402539">Atqui & <lb/>terrico&longs;am quoque lapidem / quod calcem impuram reddat / re&longs;pu <lb/>unt. </s> |
| <s id="N402540">Sed calcem in primis laudant uetere&longs; architecti: quæ de lapi <lb/>de fiat præduro et admodum &longs;pi&longs;&longs;o & præ&longs;ertim albo: Hanc. </s> | <s id="N402540">Sed calcem in primis laudant uetere&longs; architecti: quæ de lapi <lb/>de fiat præduro et admodum &longs;pi&longs;&longs;o & præ&longs;ertim albo: Hanc. </s> |
| <s id="N402545">n. <lb/></s> | <s id="N402545">n. <lb/></s> |
| <s id="N402549">cum cæteris u&longs;ibus non incommodam: tum maxime te&longs;tudinibus <lb/>firmi&longs;&longs;imam ducunt: Secundo loco probant calcem eam: quæ &longs;it <lb/>ex lapide alioquin non leui et putri: &longs;ed fi&longs;tulo&longs;o: Hanc enim ad <lb/>opus tectorum e&longs;&longs;e omnium præcipuam & cæteri&longs; ductibiliorem <lb/>et reddere opera &longs;plendidiora cen&longs;ent. </s> | <s id="N402549">cum cæteris u&longs;ibus non incommodam: tum maxime te&longs;tudinibus <lb/>firmi&longs;&longs;imam ducunt: Secundo loco probant calcem eam: quæ &longs;it <lb/>ex lapide alioquin non leui et putri: &longs;ed fi&longs;tulo&longs;o: Hanc enim ad <lb/>opus tectorum e&longs;&longs;e omnium præcipuam & cæteri&longs; ductibiliorem <lb/>et reddere opera &longs;plendidiora cen&longs;ent. </s> |
| <s id="N402554">Vidimus & in Gallia u&longs;<gap/>s <lb/>architectos calce non <expan abbr="alia/&qtilde;">alia / quae</expan> quæ facta &longs;it ex collectitio <expan abbr="torrertiũ">torrertium</expan> <lb/>&longs;axo globo&longs;o / fu&longs;co / præduro & eiu&longs;modi ut po&longs;&longs;is putare <expan abbr="&longs;ilic&etilde;">&longs;ilicem</expan> <lb/>eam tamen in opere tum &longs;axo tum lateribus multa per tempora e <lb/>gregiam præ&longs;titi&longs;&longs;e firmitatem con&longs;tat. </s> | <s id="N402554">Vidimus & in Gallia u&longs;u<gap/>s <lb/>architectos calce non <expan abbr="alia/&qtilde;">alia / quae</expan> quæ facta &longs;it ex collectitio <expan abbr="torrertiũ">torrertium</expan> <lb/>&longs;axo globo&longs;o / fu&longs;co / præduro & eiu&longs;modi ut po&longs;&longs;is putare <expan abbr="&longs;ilic&etilde;">&longs;ilicem</expan> <lb/>eam tamen in opere tum &longs;axo tum lateribus multa per tempora e<lb/>gregiam præ&longs;titi&longs;&longs;e firmitatem con&longs;tat. </s> |
| <s id="N40256D">Inuenio apud Plinium e <lb/>am quæ fiat ex molari lapide calcem e&longs;&longs;e natura pinguientam: id <lb/>circo ad omnes u&longs;us percommodam. </s> | <s id="N40256D">Inuenio apud Plinium e <lb/>am quæ fiat ex molari lapide calcem e&longs;&longs;e natura pinguientam: id <lb/>circo ad omnes u&longs;us percommodam. </s> |
| <s id="N402574">Nos experto intelleximus <lb/>eum molarem lapidem qui guttatim &longs;ale a&longs;per&longs;us <expan abbr="&etilde;/cũ">en / cum</expan> rudior <pb xlink:href="004/01/062.jpg"/>ac perinde aridior &longs;it non &longs;uccedere Eum uero alterum &longs;alibus <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>mixtum / qui &longs;pi&longs;&longs;ior et limacum frangatur tenuiore e&longs;t puluere/ <lb/>&longs;uccedere: Sed lapis uticunque &longs;it / ad calcem effo&longs;&longs;us utilior erit <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>collectitius: et ex umbro&longs;a humentique fodina exemptus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ex aren <lb/>ti: et ex albo ductibilior <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ex fu&longs;co. </s> | <s id="N402574">Nos experto intelleximus <lb/>eum molarem lapidem qui guttatim &longs;ale a&longs;per&longs;us <expan abbr="&etilde;/cũ">en / cum</expan> rudior <pb xlink:href="004/01/062.jpg"/>ac perinde aridior &longs;it non &longs;uccedere Eum uero alterum &longs;alibus <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>mixtum / qui &longs;pi&longs;&longs;ior et limacum frangatur tenuiore e&longs;t puluere/ <lb/>&longs;uccedere: Sed lapis uticunque &longs;it / ad calcem effo&longs;&longs;us utilior erit <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>collectitius: et ex umbro&longs;a humentique fodina exemptus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ex aren <lb/>ti: et ex albo ductibilior <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ex fu&longs;co. </s> |
| <s id="N402599">In Galliis apud marittimas <lb/>eduorum regiones calcem lapidis inopia exo&longs;tricis conchilii&longs;que ef <lb/>ficiunt: E&longs;t et calcis genus gip&longs;um: fit enim et ip&longs;um lapide excoc <lb/>to: tam & &longs;i Cypro et Thebis fodi gip&longs;um referunt &longs;umma tellu <lb/>re &longs;olibus concrematum. </s> | <s id="N402599">In Galliis apud marittimas <lb/>eduorum regiones calcem lapidis inopia exo&longs;tricis conchilii&longs;que ef <lb/>ficiunt: E&longs;t et calcis genus gip&longs;um: fit enim et ip&longs;um lapide excoc <lb/>to: tam & &longs;i Cypro et Thebis fodi gip&longs;um referunt &longs;umma tellu <lb/>re &longs;olibus concrematum. </s> |
| <s id="N4025A4">Sed gip&longs;eus omnis lapis a calcis lapidi <lb/>bus differt / quod tenerrimus &longs;it / friabilis / præter unum / qui in &longs;y <lb/>ria foditur: Nam prædurus quidem e&longs;t. </s> | <s id="N4025A4">Sed gip&longs;eus omnis lapis a calcis lapidi <lb/>bus differt / quod tenerrimus &longs;it / friabilis / præter unum / qui in &longs;y <lb/>ria foditur: Nam prædurus quidem e&longs;t. </s> |
| <s id="N4025AB">Differunt <expan abbr="etiã">etiam</expan> quod gip <lb/>&longs;eus lapis horis non plus uiginti. </s> | <s id="N4025AB">Differunt <expan abbr="etiã">etiam</expan> quod gip <lb/>&longs;eus lapis horis non plus uiginti. </s> |
| <s id="N4025B4">Qui uero lapis ad calcem e&longs;t / <lb/>horis non minus &longs;exaginta coquitur. </s> | <s id="N4025B4">Qui uero lapis ad calcem e&longs;t / <lb/>horis non minus &longs;exaginta coquitur. </s> |
| <s id="N4025B9">Gip&longs;i quatuor aduerti e&longs;&longs;e <lb/>per Italiam &longs;pecies: harum dua tralucidæ/duæ non tralucidæ. <lb/><gap/>ralucidarum una glebis aluminis/&longs;eu potius alaba&longs;tro e&longs;t &longs;imi <lb/>lis: hanc &longs;quameolam <expan abbr="nũcupant / quod">nuncupant / quod</expan> tenui&longs;&longs;imis qua&longs;i &longs;quamis <lb/>coherentibus et paginatim compre&longs;&longs;is con&longs;tet: Altera &longs;quameo&longs;a <lb/>quoque e&longs;t: &longs;ed magis &longs;ali &longs;imilis fu&longs;co <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> alumini. </s> | <s id="N4025B9">Gip&longs;i quatuor aduerti e&longs;&longs;e <lb/>per Italiam &longs;pecies: harum dua tralucidæ / duæ non tralucidæ. <lb/><gap/>Tralucidarum una glebis aluminis / &longs;eu potius alaba&longs;tro e&longs;t &longs;imi<lb/>lis: hanc &longs;quameolam <expan abbr="nũcupant / quod">nuncupant / quod</expan> tenui&longs;&longs;imis qua&longs;i &longs;quamis <lb/>coherentibus et paginatim compre&longs;&longs;is con&longs;tet: Altera &longs;quameo&longs;a <lb/>quoque e&longs;t: &longs;ed magis &longs;ali &longs;imilis fu&longs;co <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> alumini. </s> |
| <s id="N4025CF">Non tralucida <lb/>rum autem <expan abbr="&longs;p&etilde;s">&longs;pens</expan> ambæ cretam dens obden&longs;atam imitantur <lb/>Sed e&longs;t altera albicans et &longs;uppallens: altera pallori &longs;uffu&longs;um colo <lb/>rem habet ruffum. </s> | <s id="N4025CF">Non tralucida<lb/>rum autem <expan abbr="&longs;p&etilde;s">&longs;pes</expan> ambæ cretam dens obden&longs;atam imitantur <lb/>Sed e&longs;t altera albicans et &longs;uppallens: altera pallori &longs;uffu&longs;um colo <lb/>rem habet ruffum. </s> |
| <s id="N4025DC">Po&longs;tremæ prioribus den&longs;iores inter po&longs;tremas <lb/>&longs;ubruffa tenacior. </s> | <s id="N4025DC">Po&longs;tremæ prioribus den&longs;iores inter po&longs;tremas <lb/>&longs;ubruffa tenacior. </s> |
| <s id="N4025E1">Inter priores quæ purior / ea candidiora & <expan abbr="&longs;pl&etilde;">&longs;plem</expan> <lb/>didiora indealbariis operibus &longs;igilla et coronas præ&longs;tat. </s> | <s id="N4025E1">Inter priores quæ purior / ea candidiora & <expan abbr="&longs;pl&etilde;">&longs;plen</expan><lb/>didiora inde albariis operibus &longs;igilla et coronas præ&longs;tat. </s> |
| <s id="N4025EA">Apud <lb/>Ariminum gip&longs;um inuenies &longs;olidum / ut dicas e&longs;&longs;e id marmor: <lb/>aut alaba&longs;trum: ex eo iu&longs;&longs;i tabul<gap/>s &longs;erra dentata &longs;errari ad opus <lb/>cru&longs;tationum commodi&longs;&longs;imas. </s> | <s id="N4025EA">Apud <lb/>Ariminum gip&longs;um inuenies &longs;olidum / ut dicas e&longs;&longs;e id marmor: <lb/>aut alaba&longs;trum: ex eo iu&longs;&longs;i tabula<gap/>s &longs;erra dentata &longs;errari ad opus <lb/>cru&longs;tationum commodi&longs;&longs;imas. </s> |
| <s id="N4025F5">Omne gip&longs;um nequid prætermit <lb/><expan abbr="tã/malleis">tan / malleis</expan> ligneis affligi et <gap/>teri / u&longs;que <expan abbr="infarinã">infarinam</expan> <expan abbr="redda&ttilde;">reddatur</expan>: loco &longs;icei&longs; <lb/>&longs;imo accumulatum &longs;eruari/&longs;tatim produci / aqua celerrime infun <lb/>di confe&longs;tim ad opus adigi oportet: Calx contra: non enim tun <lb/>&longs;am uerum ex gleba infundi: et multo quidem ante commacera <lb/>ri oportet aqua exhuberante prius <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in opus præ&longs;ertim tectorum <lb/>immi&longs;ceas quo &longs;iqua forta&longs;&longs;is gleba parum fuerit ignibus excoc <lb/>ta maceratione diutina &longs;oluatur atque lique&longs;cat. </s> | <s id="N4025F5">Omne gip&longs;um ne quid prætermit<lb/><expan abbr="tã/malleis">tam / malleis</expan> ligneis affligi et <gap/>teri / u&longs;que <expan abbr="infarinã">infarinam</expan> <expan abbr="redda&ttilde;">reddatur</expan>: loco &longs;icei&longs;<lb/>&longs;imo accumulatum &longs;eruari/&longs;tatim produci / aqua celerrime infun<lb/>di confe&longs;tim ad opus adigi oportet: Calx contra: non enim tun<lb/>&longs;am uerum ex gleba infundi: et multo quidem ante commacera <lb/>ri oportet aqua exhuberante prius <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in opus præ&longs;ertim tectorum <lb/>immi&longs;ceas quo &longs;iqua forta&longs;&longs;is gleba parum fuerit ignibus excoc<lb/>ta maceratione diutina &longs;oluatur atque lique&longs;cat. </s> |
| <s id="N402617">Nam cum recens <lb/>et non penitus proluta et commacerata &longs;ummitur / quod in ea &longs;it <pb xlink:href="004/01/063.jpg"/>latentes &longs;uberudi aliqui calculi / euenit ut hi quidem indies putre <lb/>&longs;can<gap/>: et &longs;ubinde <expan abbr="emittãt">emittant</expan> pu&longs;tulas / quibus omnis expolitio <expan abbr="uitie&ttilde;">uitietur</expan>. <lb/></s> | <s id="N402617">Nam cum recens <lb/>et non penitus proluta et commacerata &longs;ummitur / quod in ea &longs;it <pb xlink:href="004/01/063.jpg"/>latentes &longs;uberudi aliqui calculi / euenit ut hi quidem indies putre<lb/>&longs;cant<gap/>: et &longs;ubinde <expan abbr="emittãt">emittant</expan> pu&longs;tulas / quibus omnis expolitio <expan abbr="uitie&ttilde;">uitietur</expan>. <lb/></s> |
| <s id="N40262D">Adde quod calce non uno &longs;imul ut ita loquar proluuio infundere <lb/>&longs;ed &longs;en&longs;im oportet madefacere alteris atque alteris / atque <expan abbr="it&etilde;">item</expan> alteris <lb/>a&longs;p&longs;ionibus / quoad plane &longs;it ebria reddita. </s> | <s id="N40262D">Adde quod calce non uno &longs;imul ut ita loquar proluuio infundere <lb/>&longs;ed &longs;en&longs;im oportet madefacere alteris atque alteris / atque <expan abbr="it&etilde;">item</expan> alteris <lb/>a&longs;p&longs;ionibus / quoad plane &longs;it ebria reddita. </s> |
| <s id="N402638">Dehinc loco humecto <lb/>et &longs;ub umbra pura &longs;ine ulla rerum <expan abbr="aliarũ">aliarum</expan> mixtura / et nihil plus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/><expan abbr="&longs;ũmotenus">&longs;ummotenus</expan> leui operta harena <expan abbr="a&longs;&longs;eruãda">a&longs;&longs;eruanda</expan> e&longs;t/ quoad temporis mo <lb/>ra liquidius fermentetur. </s> | <s id="N402638">Dehinc loco humecto <lb/>et &longs;ub umbra pura &longs;ine ulla rerum <expan abbr="aliarũ">aliarum</expan> mixtura / et nihil plus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/><expan abbr="&longs;ũmotenus">&longs;ummotenus</expan> leui operta harena <expan abbr="a&longs;&longs;eruãda">a&longs;&longs;eruanda</expan> e&longs;t/ quoad temporis mo <lb/>ra liquidius fermentetur. </s> |
| <s id="N402650">Et compertum quidem habent calcem <lb/>diuturna huiu&longs;modi fermentatione multum ad uirtutem augerc. <lb/></s> | <s id="N402650">Et compertum quidem habent calcem <lb/>diuturna huiu&longs;modi fermentatione multum ad uirtutem augere. <lb/></s> |
| <s id="N402656">No; quidem ueteribus ac de&longs;tituti&longs;&longs;imis in &longs;criptis <expan abbr="relictã/">relictan/</expan> po&longs;t <lb/>annos uti ex multis coniecturis p&longs;picue <expan abbr="patebat / quing&etilde;tos">patebat / quingentos</expan> nuper <lb/>inuentam uidimus madidam et liquentem / et ut ita loquar matu <lb/>ram adeo ut mollitie mella o&longs;&longs;iumque medullas longe &longs;uperaret: <lb/>Atque ea quidem ad <expan abbr="qu&etilde;uis">quenuis</expan> u&longs;um non e&longs;t ut putes <expan abbr="cõmodius">commodius</expan> po&longs;&longs;e <lb/>quippiam inueniri. </s> | <s id="N402656">No; quidem ueteribus ac de&longs;tituti&longs;&longs;imis in &longs;criptis <expan abbr="relictã/">relictam /</expan> po&longs;t <lb/>annos uti ex multis coniecturis per&longs;picue <expan abbr="patebat / quing&etilde;tos">patebat / quingentos</expan> nuper <lb/>inuentam uidimus madidam et liquentem / et ut ita loquar matu<lb/>ram adeo ut mollitie mella o&longs;&longs;iumque medullas longe &longs;uperaret: <lb/>Atque ea quidem ad <expan abbr="qu&etilde;uis">quemuis</expan> u&longs;um non e&longs;t ut putes <expan abbr="cõmodius">commodius</expan> po&longs;&longs;e <lb/>quippiam inueniri. </s> |
| <s id="N402673">Duplum refert &longs;ic habita harenarum <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quæ <lb/>recenter extincta mi&longs;ceatur. </s> | <s id="N402673">Duplum refert &longs;ic habita harenarum <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quæ <lb/>recenter extincta mi&longs;ceatur. </s> |
| <s id="N40267C">In his igitur calx atque gip&longs;um no con <lb/>ueniunt / in cæteris <expan abbr="cõueniunt">conueniunt</expan>. </s> | <s id="N40267C">In his igitur calx atque gip&longs;um no con <lb/>ueniunt / in cæteris <expan abbr="cõueniunt">conueniunt</expan>. </s> |
| <s id="N402685">Illico enim eximas ex fornace: ac <lb/>&longs;ub umbra et &longs;icco in loco habeas / mox infundas oportet: <expan abbr="Nã">Nam</expan> &longs;iue <lb/>fornace ip&longs;a/&longs;iue alibi ad auram ad lunam / ad &longs;olem ad&longs;eruetur: <lb/>præ&longs;ertim æ&longs;tate oci&longs;&longs;ime re&longs;oluetur in cinere m / et fiet inutilis. <lb/></s> | <s id="N402685">Illico enim eximas ex fornace: ac <lb/>&longs;ub umbra et &longs;icco in loco habeas / mox infundas oportet: <expan abbr="Nã">Nam</expan> &longs;iue <lb/>fornace ip&longs;a/&longs;iue alibi ad auram ad lunam / ad &longs;olem ad&longs;eruetur: <lb/>præ&longs;ertim æ&longs;tate oci&longs;&longs;ime re&longs;oluetur in cinere m / et fiet inutilis. <lb/></s> |
| <s id="N402693">Hactenus de his. </s> | <s id="N402693">Hactenus de his. </s> |
| <s id="N402696">Fornacibus lapidem ne imponas monent ni con <lb/>fregeris/ ita ut &longs;int fru&longs;ta glebis non minora/ &longs;ino illud quod fa <lb/>cilius <expan abbr="coquan&ttilde;">coquantur</expan>. </s> | <s id="N402696">Fornacibus lapidem ne imponas monent ni con <lb/>fregeris/ ita ut &longs;int fru&longs;ta glebis non minora/ &longs;ino illud quod fa <lb/>cilius <expan abbr="coquan&ttilde;">coquantur</expan>. </s> |
| <s id="N4026A1">Compertum quidem e&longs;t mediis in lapidibus præ <lb/>&longs;ertim globo&longs;is interdum ade&longs;&longs;e uacuas aliquas concauitates: qui <lb/>bus <gap/>er inclu&longs;us <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> afferat <expan abbr="detrim&etilde;ti">detrimenti</expan>: Nam &longs;uccen&longs;o forna <lb/>cibus igne fit ut i&longs;tic &longs;eu frigore intror&longs;us ab&longs;cedente aer per&longs;trin <lb/>gatur/ &longs;eu in cale&longs;cente <expan abbr="demũ">demum</expan> lapide idem ip&longs;us aer in uaporem <lb/>exaugeatur / fit <expan abbr="in&qtilde;">inquae</expan> ut <expan abbr="cõtume&longs;cat">contume&longs;cat</expan> et quaque uer&longs;us pfracto carcere <lb/>quo cohercebatur imani &longs;onitu acrique impetu <expan abbr="erumpat / totãque">erumpat / totanque</expan> for <lb/>nacis congeriem di&longs;turbet atque peruertat. </s> | <s id="N4026A1">Compertum quidem e&longs;t mediis in lapidibus præ<lb/>&longs;ertim globo&longs;is interdum ade&longs;&longs;e uacuas aliquas concauitates: qui<lb/>bus <gap/> inclu&longs;us <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> afferat <expan abbr="detrim&etilde;ti">detrimenti</expan>: Nam &longs;uccen&longs;o forna<lb/>cibus igne fit ut i&longs;tic &longs;eu frigore intror&longs;us ab&longs;cedente aer per&longs;trin<lb/>gatur / &longs;eu in cale&longs;cente <expan abbr="demũ">demum</expan> lapide idem ip&longs;us aer in uaporem <lb/>exaugeatur / fit <expan abbr="in&qtilde;">inquisitus</expan> ut <expan abbr="cõtume&longs;cat">contume&longs;cat</expan> et quaque uer&longs;us perfracto carcere <lb/>quo cohercebatur imani &longs;onitu acrique impetu <expan abbr="erumpat / totãque">erumpat / totamque</expan> for<lb/>nacis congeriem di&longs;turbet atque peruertat. </s> |
| <s id="N4026CC">Et &longs;unt qui lapidibus <lb/>i&longs;tiu&longs;modi uiderunt media intus uigere animantia cum alia et di <lb/>uer&longs;a / tum uermes pilo&longs;o dor&longs;o et multipedes / qui quidem forna <lb/>cibus &longs;oleant di&longs;pendium afferre. </s> | <s id="N4026CC">Et &longs;unt qui lapidibus <lb/>i&longs;tiu&longs;modi uiderunt media intus uigere animantia cum alia et di <lb/>uer&longs;a / tum uermes pilo&longs;o dor&longs;o et multipedes / qui quidem forna <lb/>cibus &longs;oleant di&longs;pendium afferre. </s> |
| <s id="N4026D5">Neque hic <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;ubiungam digna <lb/><expan abbr="quædã">quædam</expan> memoratu d rebus i&longs;tiu&longs;modi/ quæ no&longs;tra ætate ui&longs;a <expan abbr="&longs;ũt">&longs;unt</expan>: <pb xlink:href="004/01/064.jpg"/>Non enim hæc &longs;cribimus &longs;olum fabris / uerum et &longs;tudio&longs;is etiam <lb/>rerum dignarum: Qua de re iuuat <expan abbr="ĩtermi&longs;cere">intermi&longs;cere</expan> <expan abbr="interdũ">interdum</expan> quæ dele <lb/>ctent: et ab re tamen atque in&longs;tituto aliena <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;int. </s> | <s id="N4026D5">Neque hic <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;ubiungam digna <lb/><expan abbr="quædã">quædam</expan> memoratu d rebus i&longs;tiu&longs;modi/ quæ no&longs;tra ætate ui&longs;a <expan abbr="&longs;ũt">&longs;unt</expan>: <pb xlink:href="004/01/064.jpg"/>Non enim hæc &longs;cribimus &longs;olum fabris / uerum et &longs;tudio&longs;is etiam <lb/>rerum dignarum: Qua de re iuuat <expan abbr="ĩtermi&longs;cere">intermi&longs;cere</expan> <expan abbr="interdũ">interdum</expan> quæ dele <lb/>ctent: et ab re tamen atque in&longs;tituto aliena <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;int. </s> |
| <s id="N4026F9">Martino quinto <lb/><expan abbr="põtifice">pontifice</expan> maximo / allatus extitit anguis reptus latio a fabris apud <lb/>fodinas uitam <expan abbr="duc&etilde;s">ducens</expan> in ua&longs;to quodam <expan abbr="lapide / circũ">lapide / circum</expan> omnibus a&longs;pi <lb/><expan abbr="ram&etilde;tis">ramentis</expan> ob&longs;tru&longs;is: Repertæ et aliquot ranæ/et item cancri/&longs;ed hi <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> mortui. </s> | <s id="N4026F9">Martino quinto <lb/><expan abbr="põtifice">pontifice</expan> maximo / allatus extitit anguis reptus latio a fabris apud <lb/>fodinas uitam <expan abbr="duc&etilde;s">ducens</expan> in ua&longs;to quodam <expan abbr="lapide / circũ">lapide / circum</expan> omnibus a&longs;pi <lb/><expan abbr="ram&etilde;tis">ramentis</expan> ob&longs;tru&longs;is: Repertæ et aliquot ranæ/et item cancri/&longs;ed hi <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> mortui. </s> |
| <s id="N402715">Tum et candidi&longs;&longs;imo marmore in medio per hæc <lb/>tempora frondes <expan abbr="arborũ">arborum</expan> repertas te&longs;tor. </s> | <s id="N402715">Tum et candidi&longs;&longs;imo marmore in medio per hæc <lb/>tempora frondes <expan abbr="arborũ">arborum</expan> repertas te&longs;tor. </s> |
| <s id="N40271E">Vellinus mons / qui B<gap/>u <lb/>tios a mar&longs;is <expan abbr="diuidit / omuiũ">diuidit / omuium</expan> præcel&longs;us toto uertice calue&longs;cit lapi <lb/>de albo / et rediuiuo illic qua parte in brutios &longs;pectat / pa&longs;&longs;im uide <lb/>bis di&longs;fractos lapides refertos &longs;igillis <expan abbr="conchiliorũ">conchiliorum</expan> maritimorum: <lb/>non amplioribus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ut ea &longs;ub uola manus capias. </s> | <s id="N40271E">Vellinus mons / qui Br<gap/>u<lb/>tios a mar&longs;is <expan abbr="diuidit / omuiũ">diuidit / omnium</expan> præcel&longs;us toto uertice calue&longs;cit lapi<lb/>de albo / et rediuiuo illic qua parte in brutios &longs;pectat / pa&longs;&longs;im uide <lb/>bis di&longs;fractos lapides refertos &longs;igillis <expan abbr="conchiliorũ">conchiliorum</expan> maritimorum: <lb/>non amplioribus <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ut ea &longs;ub uola manus capias. </s> |
| <s id="N402737">Quid illud? </s> | <s id="N402737">Quid illud? </s> |
| <s id="N40273A">Ex <lb/>agro Veronen&longs;i indies colliguntur &longs;axa cælo &longs;trata &longs;igno quinq <lb/>folio certis et comparibus lineis apti&longs;&longs;ime p&longs;cr ipta atque belli&longs;&longs;ime <lb/>imbricata naturæ arte admirabili et perfinita / ut imitari &longs;ubtilita <lb/>tem operis po&longs;&longs;it pror&longs;us <expan abbr="mortaliũ">mortalium</expan> nemo: Et quod magis mirere <lb/>nullum huiu&longs;modi inucnies lapidem ni&longs;i inuer&longs;um / impre&longs;&longs; mque<lb/>&longs;igni formam obtegentem: quo facile putes naturam non admira<lb/>tioni hominum/&longs;ed &longs;ibi effinxi&longs;&longs;e tantas delitias artificii &longs;ui.</s> | <s id="N40273A">Ex <lb/>agro Veronen&longs;i indies colliguntur &longs;axa cælo &longs;trata &longs;igno quinque <lb/>folio certis et comparibus lineis apti&longs;&longs;ime per&longs;cripta atque belli&longs;&longs;ime <lb/>imbricata naturæ arte admirabili et perfinita / ut imitari &longs;ubtilita<lb/>tem operis po&longs;&longs;it pror&longs;us <expan abbr="mortaliũ">mortalium</expan> nemo: Et quod magis mirere <lb/>nullum huiu&longs;modi inuenies lapidem ni&longs;i inuer&longs;um / impre&longs;&longs;umque <lb/>&longs;igni formam obtegentem: quo facile putes naturam non admira<lb/>tioni hominum / &longs;ed &longs;ibi effinxi&longs;&longs;e tantas delitias artificii &longs;ui.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N40274F" type="main"> | <p id="N40274F" type="main"> |
| <s id="N402751">Ad rem redeo. </s> | <s id="N402751">Ad rem redeo. </s> |
| <s id="N402754">Non hic in&longs;i&longs;tam <expan abbr="refer&etilde;s">referens</expan> quo pacto foci <expan abbr="ue&longs;tibulũ">ue&longs;tibulum</expan> <lb/><expan abbr="præfurniũque">præfurniunque</expan> te&longs;tudinare / et <expan abbr="interior&etilde;">interiorem</expan> <expan abbr="igniũ">ignium</expan> &longs;edem coaptare oper <lb/>teat/ ut extuans flamma re&longs;piret/ ut &longs;uis qua&longs;i limitibus coberce <lb/>atur / ut inunum ad opus coquendi confluat tota ignium uis atque<lb/>con&longs;piret. </s> | <s id="N402754">Non hic in&longs;i&longs;tam <expan abbr="refer&etilde;s">referens</expan> quo pacto foci <expan abbr="ue&longs;tibulũ">ue&longs;tibulum</expan> <lb/><expan abbr="præfurniũque">præfurniunque </expan> te&longs;tudinare / et <expan abbr="interior&etilde;">interiorem</expan> <expan abbr="igniũ">ignium</expan> &longs;edem coaptare oper<lb/>teat / ut extuans flamma re&longs;piret / ut &longs;uis qua&longs;i limitibus coherce<lb/>atur / ut in unum ad opus coquendi confluat tota ignium uis atque <lb/>con&longs;piret. </s> |
| <s id="N402772">Neque pro&longs;equar quo pacto &longs;en&longs;im &longs;uccendere et ignem <lb/>non intermittere u&longs;que dum <expan abbr="flãma">flamma</expan> ad <expan abbr="&longs;upremũ">&longs;upremum</expan> u&longs;que <expan abbr="nequic&qtilde;">nequicquae</expan> fumo <lb/>&longs;a exeat: et <expan abbr="&longs;ũmi">&longs;ummi</expan> intra fornacem lapides cande&longs;cant / et coctum la <lb/>pidem <expan abbr="nõ">non</expan> e&longs;&longs;e ni&longs;i cum <expan abbr="flãmis">flammis</expan> turgefacta quæ <expan abbr="circũhiarat">circunhiarat</expan> fornax <lb/>&longs;e&longs;e receperit atque per&longs;trinxerit. </s> | <s id="N402772">Neque pro&longs;equar quo pacto &longs;en&longs;im &longs;uccendere et ignem <lb/>non intermittere u&longs;que dum <expan abbr="flãma">flamma</expan> ad <expan abbr="&longs;upremũ">&longs;upremum</expan> u&longs;que <expan abbr="nequic&qtilde;">nequicquam</expan> fumo<lb/>&longs;a exeat: et <expan abbr="&longs;ũmi">&longs;ummi</expan> intra fornacem lapides cande&longs;cant / et coctum la<lb/>pidem <expan abbr="nõ">non</expan> e&longs;&longs;e ni&longs;i cum <expan abbr="flãmis">flammis</expan> turgefacta quæ <expan abbr="circũhiarat">circunhiaret</expan> fornax <lb/>&longs;e&longs;e receperit atque per&longs;trinxerit. </s> |
| <s id="N402799">Mirum inquo naturam &longs;pectes <lb/>elementi. </s> | <s id="N402799">Mirum inquo naturam &longs;pectes <lb/>elementi. </s> |
| <s id="N40279E">Nam &longs;i calce cocta ignem &longs;ubdemeris / fiet calcaria &longs;en <lb/>&longs;im minus in imo calens/ in &longs;ummo uero magis multo reddetur <lb/>ignita. </s> | <s id="N40279E">Nam &longs;i calce cocta ignem &longs;ubdemeris / fiet calcaria &longs;en <lb/>&longs;im minus in imo calens/ in &longs;ummo uero magis multo reddetur <lb/>ignita. </s> |
| <s id="N4027A5">Nunc quoniam his operibus perficiendis <expan abbr="nõ">non</expan> calce <expan abbr="tantũ/">tantun/</expan> <lb/><expan abbr="uerũ">uerum</expan> et harena opus <expan abbr="&etilde;">em</expan>: de harena ip&longs;a nobis <expan abbr="dicendũ">dicendum</expan> e&longs;t.</s> | <s id="N4027A5">Nunc quoniam his operibus perficiendis <expan abbr="nõ">non</expan> calce <expan abbr="tantũ/">tantun/</expan> <lb/><expan abbr="uerũ">uerum</expan> et harena opus <expan abbr="&etilde;">em</expan>: de harena ip&longs;a nobis <expan abbr="dicendũ">dicendum</expan> e&longs;t.</s> |